Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Antananarivo
0
1186
1139998
1131257
2026-05-25T18:38:48Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139998
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-18.913680|47.536130}}
{{infobox tanàna
|anarana=Antananarivo
|faritany=[[Faritanin'i Antananarivo| Antananarivo]]
|faritra=[[Analamanga]]
|ben'ny tanàna= Harilala Ramanantsoa
|isam-ponina=1054649
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Antananarivo_City_Hall_on_Avenue_de_l%27Ind%C3%A9pendance_street.jpg
}}
[[Sary:Coat of arms of Antananarivo.svg|alt=Ampingan'Antananarivo anaty mahitsizoro efatra miloko mavo sy manga, maneho ny rano sy ny vary tsy mifanary na antsaha na an-tanàna. Ny mahitsizoro voalohany ambony ankavia miloko mavo ahitana sary lohan'omby miloko manga ao anatiny. Ny mahitsizoro faharoa eo ambony ankavanana kosa miloko manga ahitana sary "fleur de lys" ao anatiny izay lazaina ho fanehoana ny vary nefa kosa karazana fanehoam-piandrianan'i Lafrantsa kosa (sary famantarana ny fiandrianana frantsay). Ny mahitsizoro fahatelo eo ambany ankavia kosa dia mitovy amin'ilay voalaza eo amin'ny loko manga faharoa teo ihany ary ny mahitsizoro fahefatra dia mitovy amin'ny loko mavo voalaza voalohany.|vignette|Ampinga famantarana an'Antananarivo.]]
'''Antananarivo''' no [[renivohitra]] ara-pôlitika sy ara-toekaren' i [[Madagasikara]]. Ny dikan' ny anarana hoe ''Antananarivo'' dia "Tanànan' ny Arivolahy" mifandraika amin'ny teny tarigetran'ny tanàna manao hoe [https://www.madagascarautrement.com/antananarivo/ "Ny arivolahy tsy maty indray andro"]. Antananarivo no mitondra ny [[faritanin' Antananarivo]], izay manana velarantany 58 283 km2, sady tena eo anivon' ny Nosy. Manana faritra efatra ny faritanin'Antananarivo dia [[Faritra Analamanga|Analamanga]], [[Faritra Itasy|Itasy]], [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]] ary [[Faritra Bongolava|Bongolava]]. Ny tanànan' Antananarivo renivohitra kosa dia eo amin' ny 1254 m ny hahavony mihoatra amin' ny ranomasina ([[araben'ny fahaleovantena|Araben'ny Fahaleovantena]]); 1282 m ([[Lapan'Andafiavaratra]]), 1468 m ([[Rova Manjakamiadana|Rovan' i Manjakamiadana]]).
== Jeografia ==
Eo ampovoan' ny Nosin' i Madagasikara no misy an' Antananarivo, any atsimo-andrefanan' ny [[Ranomasimbe Indianina]].
=== Vohon-tany ===
Azo lazaina ho ranoiray ny firafitry ny vohon-taniny raha miohatra amin' ireo faritany sasany toa an' i [[Fianarantsoa]] na [[Toamasina]]. Any avaratra, misy an' i [[Tamponketsa]] dia tany karankaina; zara raha mahavokatra kely horaofin' ny biby fiompy ny any [[Bongolava]] any andrefana. Ny any atsimo no manankarena, izay ahitana ny onin' i [[Mania]]. Any atsinanana kosa dia voafaritr' ireo harambato mitatao ny lemak' i [[Moramanga]] sy [[Anjiro]] amin' ny lafiny iray ary ny debok' [[Alaotra]] amin' ny ankilany. Ny salan' ny haavon' ny tendrombohitra dia 1 300 m, fa ny avo indrindra dia [[Tsiafajavona]], 2 700 m, ao amin' ny vondron-tendrombohitr'[[Ankaratra]]. Maro ny ony miandoha avy any [[Itasy]] sy [[Vakinankaratra]] no miantoka ny famatsian-drano ny faritra manodidina. Ny fiandohan' ny onin' i [[Mahajamba]] dia avy ao [[Anjozorobe]]; i [[Betsiboka (renirano)|Betsiboka]] avy ao [[Ambohidratrimo]]; [[Ikopa]] sy i [[Sisaony]] avy any Ankaratra; [[Isandrano]] avy any [[Miarinarivo]]; i [[Manambolo]] avy any [[Tsiroanomandidy]]; i[[Sakay]] sy i [[Lily]] avy any Itasy, i [[Kitsamby]] avy any [[Arivonimamo]] ary i [[Onive]] avy any [[Antsirabe]].
=== Toetany ===
Ny toetanin' Antananarivo dia araka ny fanasokajian' i Köppen ny toetany dia ''Cwb'' izany hoe manana [[toetany trôpikaly]] antonontonony noho ny haavon' ny tany. Amin' ny volana Oktobra hatramin' ny volana Marsa dia mafana ny andro ary mety mahatratra hatrany amin' ny 35°C any ho any ny [[mari-pana]], amin' io enimbolana io dia mahery ny 50 mm isam-bolana ny latsak' orana. Amin' ny volana Aprily ka hatamin' ny volana Septambtra dia antonontonony ny hafanana. Amin' io enimbolana io dia latsaky ny 50 mm ny latsak' orana.
{{Weather box
|location = Antananarivo
|metric first = y
|single line = y
|Jan record high C = 33
|Feb record high C = 32
|Mar record high C = 31
|Apr record high C = 31
|May record high C = 29
|Jun record high C = 27
|Jul record high C = 27
|Aug record high C = 29
|Sep record high C = 33
|Oct record high C = 35
|Nov record high C = 34
|Dec record high C = 33
|year record high C = 35
|Jan high C = 27.7
|Feb high C = 25.9
|Mar high C = 25.4
|Apr high C = 24.8
|May high C = 22.9
|Jun high C = 20.9
|Jul high C = 20.2
|Aug high C = 20.6
|Sep high C = 23.0
|Oct high C = 25.2
|Nov high C = 26.0
|Dec high C = 25.8
|year high C = 24.0
|Jan low C = 16.6
|Feb low C = 16.9
|Mar low C = 16.3
|Apr low C = 15.2
|May low C = 12.9
|Jun low C = 10.8
|Jul low C = 10.3
|Aug low C = 10.3
|Sep low C = 11.3
|Oct low C = 13.4
|Nov low C = 15.1
|Dec low C = 16.3
|year low C = 13.8
|Jan record low C = 12
|Feb record low C = 11
|Mar record low C = 11
|Apr record low C = 7
|May record low C = 4
|Jun record low C = 1
|Jul record low C = 3
|Aug record low C = 2
|Sep record low C = 3
|Oct record low C = 6
|Nov record low C = 6
|Dec record low C = 11
|year record low C = 1
|Jan rain mm = 270.4
|Feb rain mm = 256.9
|Mar rain mm = 183.1
|Apr rain mm = 50.5
|May rain mm = 20.1
|Jun rain mm = 7.2
|Jul rain mm = 11.1
|Aug rain mm = 15.0
|Sep rain mm = 9.5
|Oct rain mm = 66.6
|Nov rain mm = 170.8
|Dec rain mm = 304.1
|year rain mm = 1365.3
|Jan rain days = 18
|Feb rain days = 17
|Mar rain days = 17
|Apr rain days = 9
|May rain days = 6
|Jun rain days = 6
|Jul rain days = 8
|Aug rain days = 9
|Sep rain days = 4
|Oct rain days = 8
|Nov rain days = 14
|Dec rain days = 20
|Jan sun = 210.8
|Feb sun = 179.2
|Mar sun = 198.4
|Apr sun = 219.0
|May sun = 229.4
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 213.9
|Aug sun = 235.6
|Sep sun = 249.0
|Oct sun = 251.1
|Nov sun = 234.0
|Dec sun = 201.5
|source 1 = [[World Meteorological Organisation]] ([[United Nations|UN]]) <ref name= "WMO" >{{cite web
| url = http://worldweather.wmo.int/004/c00007.htm
| title = World Weather Information Service - Antananarivo
| accessdate = 2010-05-04
| publisher = Direction of Meteorology and Hydrology, Madagascar
| date = June 2011
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100418185359/http://worldweather.wmo.int/004/c00007.htm
| archivedate = 2010-04-18
| deadurl = no
}}</ref>
|source 2 = BBC Weather <ref name="weather1">{{cite web
| url =http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000340
| title =Average Conditions Antananarivo, Madagascar
| accessdate =September 9, 2009
| publisher =BBC Weather
| archiveurl =https://web.archive.org/web/20050526093504/http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT000340
| archivedate =2005-05-26
}}</ref>
|date=February 2012
|source 3 = [[Hong Kong Observatory]]<ref>{{cite web
|url=http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/ken_madg/antananarivo_e.htm
|title=Climatological Normals of Antananarivo
|accessdate=
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170703232944/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/africa/ken_madg/antananarivo_e.htm
|archivedate=2017-07-03
}}</ref>
}}
== Tantara ==
=== Faha mpanjaka ===
==== Ny tanàna sy ny lapa ary ny rova ====
[[File:Lake Anosy, Central Antananarivo, Capital of Madagascar, Photo by Sascha Grabow.jpg|thumb|left|275px|Ny farihin' Anosy dia miendrika fo maratra ary misy tsangam-bato afovoany nanoratana ny anaran' ireo maherifon' ny ady lehibe faharoa Malagasy sy Frantsay]]
Teo Ambohimitsimbina (na Ambohimitsingina) no nisy ny rova tany amboalohany (fiantombohan’ ny taonjato faha-17) vao nafindra teo avaratr’ Ambohimitsimbina amin’ ny toerana misy ny rovan’ Antananarivo ankehitrio. Tao anatin' ny rova dia maro ireo lapa niorina ka saika niorina atsimo nianavaratra izy ireny, ka ny lapa tranainy indrindra no any atsimo indrindra ary ny lapa tanora indrindra no avaratra indrindra ka toy izao izany: eroa atsimo indrindra i Besakana izay naorin' [[Andrianjaka]]; teo avarabaratr' i Besakana kosa no naorin' [[Andrianampoinimerina]] i Mahitsielafanjaka sy Felatanambola (ity Felatanambola ity dia efa rava ka teo no nanorenana an' i Manjakamiadana); teo avaratr' i Mahitsielafanjaka kosa no naorin-d[[Radama Voalohany|Radama I]] ny Tranovola ho tranon-d[[Rasalimo]]; teo amin' ny Felatanambola fahiny no naorin-d[[Ranavalona I]] i Volamahitsy izay lasa Manjakamiadana rehefa nofonosina vato; ary farany ny Tranovola izay tranon-dRasalimo sy avaratra indrindra dia nataon-dRanavalona I ho tranon-dRakoto zanany ([[Radama II]]) fa i Manampisoa kosa dia teto atsimon' i Manjakamiadana no naorin-d[[Rasoherina]] (io Manampisoa io no tsy tahaka izany). Tamin-dRadama I dia nisy rova miisa roa teo Antananarivo ka ny "rova atsimo" dia ireo misy ny lapa tranainy toa an' i Besakana sy ny manodidina azy. Ny "rova avaratra" kosa izay nataon-dRadama hisy ny lapany dia eo avaratry ny rova atsimo. Ny lapa tamin' ny Rova atsimo no natao fametrahana ny fatin' ny mpanjaka niamboho nanomboka tamin-dRadama I.
Teo Antananarivo ihany, Andriatsimitoviaminandriandehibe nanjaka teo tamin' ny taonjato faha-18 dia nanana zanaka roalahy dia Lambotsitakatra sy [[Andriamasinavalona]], koa nozarain' Andriatsimitoviaminandriandehibe roa ny fanjakany ka Antananarivo, [[Ambohimanga]] sy [[Ambohidrabiby]] ary ny avaratra rehetra amin' ny fanjakany dia nomeny an' i Lambotsitakatra zanany lahimatoa ary [[Alasora]], [[Ambohimanjaka]] sy [[Antanamalaza]], sy Fandana sy [[Ambohimanambola]] dia nomeny an' Andriamasinavalona izay zandry olona.
Teo Antananarivo hatrany, [[Andrianampoinimerina]] dia nanorina tanàna voahodidina hadivory hoan' ny andriana, ka teo ambany avaratry ny rovan' Antananarivo, teo Andohalo, no nanorenany izany ka ny Andriamasinavalona, ny [[Andriandoriamanjaka]], ny [[Andriatompokoindrindra|Andriantompokoindrindra]], Ny [[Andriandranando]], ny Andrianamboninolona, ary ny terak’i Raberanto avy ao [[Ambodifahitra]] no nahazo nonina tao anatin' io faritr' Andohalo voahodidina hadivory io. Ny havan’ andriana, ny hova ary ny mpanompo dia tsy nahazo zara tany sy tsy nahazo nonina tao anatin' io faritr' Andohalo voahodidina hadivory io.
== Fizahan-tany ==
Antananarivo dia tsy dia manana toerana mahasarika ny mpizaha tany loatra mihoatra ireo faritany hafa. Ny tena misongadina dia ny [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|valan-javabohary Tsimbazaza]].
== Mponina ==
[[Merina]] no iantsoana ireo tompon-tany fa noho ny maha-renivohitra an' Antananarivo dia hita ao daholo ireo [[Foko eto Madagasikara|foko]] isan-karazany ao Madagasikara.
== Tanàna namana ==
* [[Yerevan]], {{Armenia}}
* [[New York]], {{Etazonia}}
* [[Suzhou]], {{Sina}}
* [[Nice]], {{Frantsa}}
* [[Vorkuta]], {{Rosia}}
* [[Montréal]], {{Kanada}}
* [[Cairo]], {{Ejipta}}<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/cooperation-jumelage-de-la-ville-dantananarivo-avec-le-caire/ |title=Antananarivo avec le Caire |access-date=2024-05-31 |archive-date=2024-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531071649/https://midi-madagasikara.mg/cooperation-jumelage-de-la-ville-dantananarivo-avec-le-caire/ |url-status=dead }}</ref>
== Sary ==
<gallery>
Image:Antananarivo (atamari).jpg|Antananarivo, Madagascar
Image:Antananarivo Rova-Palast.jpg|Photographie
Image:Antananarivo - Analakely.jpg|[[Analakely]]
Image:Antananarivo (atamari).jpg|Antananarivo
Image:Antananarivo02.jpg|La ville haute
Image:Tana_De_nuit.jpg|Antananarivo, amin'ny alina
Image:Vue_Sur_Tana.jpg|Jery an'Antananarivo
Image:Antananarivo03.jpg|Trano maromaro
Image:Antananarivo05.jpg|Tohatoha-baton'Ambondrona
Image:Antananarivo Rova-Palast.jpg|Vue d'Antananarivo
Image:Antananarivo08.jpg|Avenue de l'Indépendance
Image:Antananarivo09.jpg|Avenue de l'Indépendance
File:Air Madagascar Office Analakely Antananarivo Madagascar.jpg|Siège social d'[[Air Madagascar]]
</gallery>
== Jereo koa ==
'''Renivohi-paritany eto Madagasikara'''
* [[Antananarivo]] - [[Antsiranana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Mahajanga]] - [[Toamasina]] - [[Toliara]]
'''Renivohi-paritra eto Madagasikara'''
* [[Ambatondrazaka]] - [[Ambositra]] - [[Ambovombe]] - [[Antananarivo]] - [[Antsirabe]] - [[Antsiranana]] - [[Antsohihy]] - [[Farafangana]] - [[Fenoarivo Atsinanana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Ihosy]] - [[Maevatanana]] - [[Mahajanga]] - [[Maintirano]] - [[Manakara]] - [[Mananjary]] - [[Miarinarivo]] - [[Morondava]] - [[Sambava]] - [[Toamasina]] - [[Tôlanaro]] - [[Toliara]] - [[Tsiroanomandidy]]
'''Tendrombohitra roa ambin' ny folo'''
* [[Tendrombohitra roa ambin' ny folo masina ao Imerina]]
* [[Alasora]] - [[Ambohidrabiby]] - [[Imerimanjaka]] - [[Ampandrana]] -[[Ilafy]] - [[Analamanga (havoana)|Analamanga]] - [[Ambohimanga]] - [[Antsahadinta]] - [[Ambohitrontsy]] - [[Imerimandroso]] - [[Ikaloy]] - [[Namehana]].
== Tsiahy ==
{{ref}}
{{kaomininan'ny Faritra Analamanga}}
[[sokajy:Antananarivo]]
[[Sokajy:Madagasikara]]
[[Sokajy:Renivohitra]]
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Analamanga]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
9t2035k8bvk23dp6y6nk4w3fz0m5tsd
Rabemananjara Jacques
0
2909
1139926
1139217
2026-05-25T14:30:07Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Jacques Rabemananjara 001.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139926
wikitext
text/x-wiki
== [https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Jacques Rabemananjara] mombamomba azy ==
'''Rabemananjara Jacques''' dia avara-pianarana sy pôeta ary mpanao pôlitika malagasy. Teraka tao [[Mangabe]], [[Maroantsetra]] tamin' ny 13 Jiona [[1913]] izy ary nodimandry tamin' ny [[2 Aprily]] [[2005]] tao [[Frantsa]] tamin'ny faha-92 taonany. Nobeazina tamin'ny finoana katôlika izy, ary nanohy fianarana teny amin'ny sekoly ambony mpanomana ho pretra tao [[Antananarivo]] raha nihevitra hanolo-tena ho pretra ny taona 1927-1935. Niova lalana anefa izy ka lasa nirona tany amin'ny asa birao. Tamin'ny taona 1935 no nanombohany nirona betsaka tamin'ny pôlitika sy ny literatiora.
Ny taona 1939 izy dia nalefa nisolo tena an'i [[Madagasikara]] tamin'ny fankalazana ny [[Revolisiona Frantsay]] tany [[Paris]]y. Noho ny ady mbola nafana tamin'io fotoana io dia tsy afaka nody izy ary nijanona tany hatramin'ny taona 1946. Tafiditra niasa tamin'ny Ministeran'ny Zanatany izy, ary nahazo ny zom-pirenena frantsay. Afaka nanohy fianarana tao amin'ny [[Sorbonne]] koa izy ka nahazoany ny diplaoma ambony momba ny Soratra.Tamin'io fotoana io no nifankahalalany tamin'i [[Léopold Sédar Senghor]] sy [[Alioun Diop]].
Tamin'ny taona 1946 no nahalalany an' ny dokotera [[RASETA Joseph Delphin|Raseta]] sy [[RAVOAHANGY-ANDRIANAVALONA Joseph|Ravoahangy]] ary tamin'izany no nitsimoka ny fananganana ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) izay nitana anjara toerana lehibe teo amin'ny tantaram-pirenena malagasy.
== Ireo zavabitany sy ny lalana nandalovany ==
== Ny mpitarika politika == Isan'ireo mpanorina ny Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM) izy,
==[https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Ny taona 1946] taona 1946 ==
Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny Antenimieram-pirenena frantsay tamin'ny vanimpotoana io.
== [https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Ny taona 1947 nosamborina] taona 1947 dia nosamborina i Jacques Rabemananjara==
Taorian'ny tabataba tamin'ny taona 1947, nosamborin'ny manam-pahefana mpanjanaka izy ary voasazy hanao asa an-terivozona. Nafahana izy taty aoriana, ary lasa mpiantsehatra fototra tamin'ny Repoblika Voalohany teto Madagasikara taorian'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, nanao minisitry ny firenena imbetsaka ary nitana ny andraikitry ny filoha lehibe lefitra.
==Ny asa soratra sy ny teny == Mpanoratra nampiasa ny teny frantsay izy, ary nifamatotra mafy tamin'ny hevitry ny "Négritude " niaraka tamin'i Aimé Césaire sy Léopold Sédar Senghor. Ny sanganasany lehibe indrindra dia miresaka momba ny fitiavan-tanindrazana sy ny fahafahana, indrindra amin'ny alalan'ireo boky telo nifanesy nosoratany tany am-ponja. Ny lanjan'ireo asa sorany no nahazoany ny Grand Prix de la Francophonie nomen'ny Académie française tamin'ny taona 1988.
== [https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Ny asa sorany] asa sorany ==
=== Tononkalo ===
* ''Sur les marches du soir,'' 1940
* ''Rites millénaires,'' 1955
* ''Antsa,'' 1956
* ''Lamba,'' 1956
* ''Antidotes,'' 1961
* ''Les ordalies, sonnets d'outre-temps,'' 1972
* ''Œuvres complètes'', 1972
* ''Thrènes d'avant l'aurore : Madagascar,'' 1985
* ''Rien qu'encens et filigranes,'' 1987
=== [https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Ny boky navokany] boky navoakany ===
* ''Témoignage malgache et nationalisme,'' 1956
* ''Nationalisme et problèmes malgaches,'' 1958
== Jereo koa ==
'''Mpanao pôlitika'''
* [[Raseta Joseph]]
* [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravohangy Joseph]]
'''Mpanoratra'''
* [[David Jaomanoro]]
* [[Jean-Joseph Rabearivelo]]
* [[Jacques Rabemananjara]]
* [[Jean-Luc Raharimanana]]
* [[Michèle Rakotoson]]
* [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]]
* [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]]
* [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]]
* [[Esther Nirina]]
* [[Hajasoa Vololona Picard]]
* [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]]
* [[Pastora Rahajason]]
* [[Elie Rajaonarison]]
* [[Ny Avana Ramanantoanina]]
* [[Flavien Ranaivo]]
* [[Esther Razana]]
* [[Samuel Ratany]]
* [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]]
{{DEFAULTSORT:Rabemananjara, Jacques}}
[[Sokajy:Mpanoratra malagasy]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]]
[[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2005]]
b9g7o49e3de90bepf7aok24fe8uvrl4
Ny Eja
0
3046
1140087
1135276
2026-05-26T04:34:09Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140087
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Ny Eja
|asa=[[Mpanoratra-Mpanakanto]]
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=Solonomenjanahary Ranivoarisoa Eugénie
|sary=}}
'''Ny Eja''', na '''Solonomenjanahary Ranivoarisoa Eugénie''' dia mpanakanto vao misondrotra eo amin'ny sehatry ny [[literatiora]]. '''Ny Eja''' dia midika ny '''haingo''' sy ny '''hatsarana'''
== Ny mombamomba azy ==
Mpanoratra ny raibeny : Itompokolahy [[Rakoto Paul]].
Tia manao sary sy maka sary ary manoratra koa ny rainy, Itompokolahy [[Rakoto Léonard]].
Mpanoratra tononkalo sy hira mbola hirain'ny [[tily]] ny anadahin-dreniny, [[Max Géo Lili]], sady sakaizan'i [[Dox (mpanoratra)|Dox]] fony fahavelony.
== Ny fahazazany sy ny fianarana ==
Tany [[Antsiranana]] no nanombohan'i Ny Eja ny sekoly, izay notohizany teny amin'ny [[sekoly]] [[Maria Mpanampy]] tao [[Antananarivo]]. Nandia ny sekoly ambaratonga manokana teny Ampefiloha izy talohan'ny nandalinany ny fianarana sampana Lalàna teny amin'ny [[Oniversite|anjerimanontolo]] teny [[Oniversiten' Antananarivo|Ankatso]]. Nianarany manokana ihany koa ny [[Fizahàn-tany|Fizahan-tany]] ary nanao ny fianarana serasera tamin'ny sekoly iray tsy miankina izy. Ankoatra ny poeziadia tia manoratra tantara kely ho an'ny ankizy<ref name=":0">https://laconteusedelagrandeile.blogspot.com/2025/07/les-contes-ecrit-par-ny-eja.html?m=1</ref> koa Ny Eja ary manokana ny tsangan'asany betsaka ho an'ny ankizy anisan'izany ny fitantarana angano, famoronana kilalao ho an'ny ankizy . Nahafantaran'ny Olona azy ny tononkira nosoratany ho an'i Tovo J'Hay "Teny Mamy" ,"Fihin-tananao".
== Ny asany ==
Mpanoratra mpilaza tantara <ref name=":0" />i <ref>[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20180210-madagascar-apres-midi-contes-perpetuer-tradition-orale Madagascar: des après-midi «contes» pour perpétuer la tradition orale - RFI]</ref>Ny Eja.Mpanakanto zatra maneho ny sanganasany amin'ny tamtambazotra fesiboky izy<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/portrait-ny-eja-initie-a-la-poezia-vao-mafana/ |title=Portrait : Ny Eja initie à la « Poezia vao mafana » - |access-date=2026-04-14 |archive-date=2024-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531203008/https://midi-madagasikara.mg/portrait-ny-eja-initie-a-la-poezia-vao-mafana/ |url-status=dead }}</ref>.
Ny antom-pisiako, lasa ilainao, masiaka ianao ry fiarahamonina, fanahy mendrika, setrin'ilay natolotra, hoan'ny hafa indray, ianao, Lazao izy, ny voady omeko anao, Ilay fitiavako, ny fitiavako, fitia niova lolo, Raha mety ianao an'io, iny olo tiako iny, tena amin'ny foko, teny mamy, lasitra iray, satria tiako anao<ref>[https://vetso.serasera.org/mpanoratra/ny-eja Profile de ny eja - Tononkalo Malagasy]</ref>.
== Loharano ==
{{Reflist}}
[[Sokajy:Mpanoratra malagasy]]
1xvy9s5pscmmmy11lkbf4zu6berv73o
Dinika amin'ny Wikipedia:Dinika tsy miteny malagasy
5
3748
1139959
1139740
2026-05-25T15:37:50Z
Alexis Jazz
20480
/* AI-generated images by User:Thelezifor */ @Alexis Jazz "I've removed the usage myself." [[[w:en:User:Alexis Jazz/Factotum|Factotum]]]
1139959
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%" align="center" style="display:block; float:center; background:#FFF; text-size:100%; margin:.5 .5 .5 .5em; padding:2px; border:1px solid #aaa; background-color:transparent;"
|----
| colspan="2" align="center" width="95%" style="height:9px; margin:.2em; padding:5px; border:1px solid #aaa; background-color:#bfbfff; font-size:130%; text-align:center; float:center" |
'''This is the discussion page for people who cannot communicate or who are not fluent in Malagasy language.'''
|----
<center>
|
== Inauguration ==
Bonjour,<br />
Alors, pour inaugurer dignement le bistro malgache, j'offre une tournée générale : [[rano]] pour tout le monde :)<br />
-- [[User:Alno|AlNo]] [[User talk:Alno|(resaho)]] 20 Oktobra 2008 à 14:42 (UTC)
Goededag,
I don't speak malgache (if I'm correct), but in english or in simple french I can come a long way. [[Utilisateur:Carsrac|Carsrac]] 20 Oktobra 2008 à 16:23 (UTC)
:So you're welcome, as everyone helping a bit here :)
:-- [[User:Alno|AlNo]] [[User talk:Alno|(resaho)]] 20 Oktobra 2008 à 16:35 (UTC)
Manahoana hianao:
American aho, kanefa nipetraka sy niasa tany Madagasikara aho. Izany hoe, mahaihay amin'ny teny-Gasy aho, are mety mandikateny amin'ny Wikipedia raha ilaina.
jhoganson@boradstripe.net
Manao ahoana!
Allemand aho dia za koa nipetraka tany Madagasikara dia mahay kely ny teny gasy. Misy namako gasy koa dia mety manao fanamarinana izy ireo.
Afaka manampy anareo aho!
Mahay ny teny anglisy sy frantsay (sy allemand :) )koa aho!
:-- [[user:YanniK.93|YanniK.]] [[User talk:YanniK.93|(resaho)]] 23. Septembra 2011 amin'ny 20:50 ora (Alameina)
== <nowiki>{{Daty}}</nowiki> ==
Ce modèle est à (re)concevoir sur cette wikipedia. La copie du modèle en français génère un peu trop d'erreurs.
Amicalement,
[[Utilisateur:Jagwar|Jagwar]] 10 Novambra 2008 à 11:03 (UTC)
== L'habillage de mg.wp ==
Avis aux visiteurs :
Je fais une proposition pour changer le style [[MediaWiki:Monobook.css|monobook]] sur wikipedia.
Je propose la mienne ([[User:Jagwar/monobook.css|à voir ici ]]).
[[Mpikambana:Jagwar|Jagwar]] •<small> ''[[Dinika amin'ny mpikambana:Jagwar|(hiresaka)]]'' </small> 17 Janoary 2009 à 21:17 (UTC)
[[Sokajy:Pejy ny fikambanana]]
== 1.000 è atteint ==
Tratrako androany ny 1 000 takekala teto @ wikipedia malagasy, Androany 15 Aprily 2009
La wikipédia malgache a atteint les 1 000 articles aujourd'hui 15 Aprily 2009 à 11h04 heure de Tana
<small><b><span style="border:1px solid #FF0000;padding:1px 3px;font-family:Verdana,sans-serif;">[[Mpikambana:Jagwar|<font color="#0000FF">Jagwar]] </font></span></b></small><sup>[[User talk:Jagwar|grr...]]</sup> 15 Aprily 2009 à 08:09 (UTC)
:Je ne peux que féliciter ceux qui ont créé tous ces articles : bravo !
:-- [[User:Alno|AlNo]] [[User talk:Alno|(resaho)]] 15 Aprily 2009 à 16:09 (UTC)
== general request sent ==
I made a general request to give bot flag for bot which doesn't have this flag here. --<small><b><span style="border:1px solid #74CC66;padding:1px 3px;font-family:Verdana,sans-serif;">[[Mpikambana:Jagwar|<font color="#CC6666">Jagwar]] </font></span></b></small><sup>[[User talk:Jagwar|grr...]] [mailto:rado_du_92(at)hotmail.fr |]</sup> 15 Novambra 2009 à 14:57 (UTC)
=== Message ===
Hello,
Many bots doesn't have the bot flag on mg.wikipedia. Indeed, the 48 robots that are categorized as such (which excludes the robots that have no user page), only 20 are classified as bots on wikipedia malagasy. That's why I'm requesting here, to give them an official bot flag. If you have another questions about this request, you may ask them [http://mg.wikipedia.org/wiki/user_talk:Jagwar in my home wiki]
--<small><b><span style="border:1px solid #FF0000;padding:1px 3px;font-family:Verdana,sans-serif;">[[User:Jagwar|<font color="#0000FF">Jagwar]] </font></span></b></small><sup>[[User talk:Jagwar|交談]] [http://mg.wikipedia.org homewiki]</sup> 14:53, 15 November 2009 (UTC)
: {{not done}}. Your wiki allows global bots, and the bots are probably global bots doing interwiki only. If you wish to give them local flags, you should discuss it and file a request on [[SRB]]. [[User:Laaknor|Laaknor]] 16:24, 16 November 2009 (UTC)
:: OK, thank you! --<small><b><span style="border:1px solid #FF0000;padding:1px 3px;font-family:Verdana,sans-serif;">[[User:Jagwar|<font color="#0000FF">Jagwar]] </font></span></b></small><sup>[[User talk:Jagwar|交談]] [http://mg.wikipedia.org homewiki]</sup> 17:59, 16 November 2009 (UTC)
== Multilingual Challenge ==
{| class="center" style="border:2px double; color:#009900; background-color:#CCFFCC;"
|-
| style="color:red;" |
|-
| style="color:black;" |
'''Filazana mahakasika ny [[:en:Wikipedia:GLAM/Derby/Multilingual Challenge|fifaninanana Derby]]'''<br />
Fiarahana miasa ''multilingue'' voalohanhy an'i Wikipedia. Mahazo mandray anjara avokoa ireo wikipedianina, manoratra amin'ny fiteny rehetra. Manomboka amin'ny 1 Mey ny fifaninanana ary mifarana amin'ny 3 Septambra.
'''[[:en:Wikipedia:GLAM/Derby/Multilingual Challenge/Participants|Misorata anarana !]]'''<br />
<small>" Wikipedia is particularly pleased to see that Derby Museums are encouraging the creation of articles in languages other than English." ([http://uk.wikimedia.org/wiki/Press_releases/First_GLAMWIKI_outside_Capital Jimmy Wales, 14 January 2011])</small>
|}
[[Mpikambana:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] 2 Mey 2011 à 13:15 (UTC)
== Smallest chameleon ==
[[File:Brookesia micra on a match head.jpg|thumb|A member of the ''[[Brookesia micra]]'' species]]
Scientists have recently described the now smallest species of chameleon (pictured on the right) from Madagaskar, so I would like to know whether that would be something of interest here (see
[[:en:Wikipedia:In_the_news/Candidates#Smallest_chameleon|ITN]] and [[:en:Template:Did_you_know_nominations/Brookesia_micra|DYK]] for similar discussions on the English Wikipedia). --<font style="font-family:Monotype Corsiva; font-size:15px;"> [[Mpikambana:Daniel Mietchen|Daniel Mietchen]] - [[:m:WiR/OS|WiR/OS]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Daniel Mietchen:Daniel Mietchen|disc.]]) </font> 17 Febroary 2012 à 01:37 (UTC)
== Link to this page not working ==
Hi. The navigation bar on the left side lists a link "Non-malagasy speakers", which doesn't lead here but to the deleted page [[Dinika amin'ny Wikipedia:Bistro tsy miteny malagasy]]. This should be changed, I guess. Thank you. --[[Mpikambana:YMS|YMS]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:YMS|discussion]]) 28 Jolay 2014 à 14:28 (UTC)
== Duplicate american towns ==
[[Manokana:UnconnectedPages]] lists a lot of articles like [[Adelanto, California]], where [[Adelanto, Kalifornia]] also exists, or [[Abercrombie, North Dakota]] where [[Abercrombie]] already describes the same place. Plus there are several articles like [[= Ari Alves Da Anunciação]] listed, which are completely empty for years now. I guess you could get rid of some duplicates and leftovers when going through this list. Thank you for checking. --[[Mpikambana:YMS|YMS]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:YMS|discussion]]) 28 Jolay 2014 à 14:32 (UTC)
:Hi YMS, because I didn't have admin rights, I've dropped doing maintainance. But since I have it now, I've just cleaned all the things up. Thanks you for noticing, I haven't visited that special page since 2010. — <b><span style="border:1px solid #74CC66;padding:1px 3px;font-family:Verdana,sans-serif;">[[Mpikambana:Jagwar|<font color="#CC6666">Jagwar]]</font></span></b><small>[[User talk:Jagwar|grr...]] [mailto:rado.kaontywiki(at)gmail.com mailaka]</small> 28 Jolay 2014 à 16:07 (UTC)
== Wikipedians from Antsirabe ==
I'm a wikipedian from [[Antsirabe]] and I would like to meet other wikipedian of my town to discuss and exchange experiences. I would like to organize a conference about wikipedia in my town.
Rq: Izaho dia [[malagasy]] ary afaka manampy ihany koa amin'ny fanitsiana.
I'm [[malagasy]] and I can help translating or correcting articles.
Je suis [[malagasy]] et je peux aider dans les corrections d'articles au cas où.
== Create an Society Infobox ==
Hello everybody ! I would like to create an Infobox for an article. However, I do not now how to create one for this language. By the way I'm french !
Thanks !
--[[Mpikambana:AleasterX|AleasterX]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:AleasterX|discussion]]) 25 Desambra 2014 à 07:31 (UTC)
: Miarahaba anao AleasterX ary faly mandray anao ato amin'i Wikipedia amin'ny teny malagasy :). Avy any Antsirabe ny razambeko fa tsy monina any aho. Afaka mifanoratra amin'ny pejin-dresaka isika raha tia hifanakalo traikefa ianao. Mandrapihaona, --— <b><span style="border:1px solid #74CC66;padding:1px 3px;font-family:Verdana,sans-serif;">[[Mpikambana:Jagwar|<font color="#CC6666">Jagwar]]</font></span></b><small>[[User talk:Jagwar|grr...]] [mailto:rado.kaontywiki(at)gmail.com mailaka]</small> 25 Desambra 2014 à 10:34 (UTC)
== Sokajy:Pejy nomena hofafàna ==
Bonjour,
Un administrateur peut-il supprimer les catégories vides de [[:Sokajy:Pejy nomena hofafàna]] ?
Merci
[[Mpikambana:Vargenau|Vargenau]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Vargenau|resaka]]) 23 Oktobra 2018 à 08:38 (UTC)
== [[Bill Lee]] ==
As there isn't much info available, it's unclear which "Bill Lee" of [[d:Special:Search/Bill Lee]] this may be''e''.
I came across it when I tried to sort the other ones.
Maybe you want to make it into a disambiguation page listing the ones where we have more data. --[[Mpikambana:Jura1|Jura1]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Jura1|resaka]]) 3 Jolay 2019 à 18:24 (UTC)
== Malagasy Wiktionary proposed deletion of content ==
Boujour. Il y a une discussion pour supprimer beaucoup des mots de Malagasy Wiktionary [[meta:Talk:Small wiki audit/Malagasy Wiktionary|
ici]]. Si tu parle la langue nous serions reconnaisant si tu donnes votre pensées.
Hello. There is a discussion to delete most of the words on Malagasy Wiktionary [[meta:meta:Talk:Small wiki audit/Malagasy Wiktionary|here]]. Your input would be especially appreciated if you speak Malagasy. [[Mpikambana:Zoozaz1|Zoozaz1]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Zoozaz1|resaka]]) 17 Septambra 2020 à 18:40 (UTC)
* Pinging [[User:Thelezifor]], [[User:Zithal]], [[User:Alno]] to make sure they see this. Jagwar has already been notified. [[Mpikambana:PiRSquared17|PiRSquared17]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:PiRSquared17|resaka]]) 17 Septambra 2020 à 18:54 (UTC)
== Contributions by บุญพฤทธิ์ ทวนทัย ==
[[User:บุญพฤทธิ์ ทวนทัย]] is a contributor based at the Thai Wikipedia who has created machine translations of articles and spammed them over a wide range of Wikipedia languages, including here. While the subjects of the articles he has created are (mostly) notable, the mistake of creating articles in languages he does not understand has led to extremely bad quality, probably at the level of unintelligibility. Unless local editors are willing to start a clean-up effort, I suggest that his contributions be deleted. Someone who knows the language can later write proper articles about the subjects. --[[Mpikambana:Paul 012|Paul 012]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Paul 012|resaka]]) 11 Novambra 2020 à 09:31 (UTC)
:[[Mpikambana:Paul 012]]: Thanks for the heads-up. The user created a bunch of articles on this wiki and from what I can see the stubs all have correct syntax and formatting. — <b><span style="border:1px solid #74CC66;padding:1px 3px;font-family:Verdana,sans-serif;">[[Mpikambana:Jagwar|<font color="#CC6666">Jagwar]]</font></span></b><small>[[User talk:Jagwar|grr...]] [mailto:rado.kaontywiki(at)gmail.com mailaka]</small> 11 Novambra 2020 à 11:09 (UTC)
== Souhaitez-vous être parmi les premiers à obtenir des aperçus de référence comme fonctionnalité par défaut ? ==
''Veuillez m'excuser si mon français est un peu rouillé.''
[[File:Example of a Reference Preview.png|thumb|Exemple d'un aperçu de référence|alt=Exemple d'un aperçu de référence]]
Dans un futur proche, les éditeurs et les lecteurs pourront obtenir des pop-up pour les références dans le même style que les aperçus de pages : Les [[meta:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|aperçus de références]] seront bientôt déployés dans un premier groupe de wikis comme fonctionnalité par défaut. Elles viennent s'ajouter à la fonction "[[mw:Page_Previews|Aperçus de pages]]" existante, et les deux fonctions partageront le même paramètre, de sorte qu'elles pourront être activées et désactivées ensemble par utilisateur.
Les aperçus de référence vous montrent une référence dans une petite fenêtre contextuelle lorsque vous survolez le numéro de référence entre crochets. Vous pouvez ainsi consulter une référence sans avoir à sauter au bas de la page. Plus de 500 personnes sur mg.wikipedia [[Manokana:Safidy#mw-prefsection-betafeatures|testent actuellement les aperçus de référence en tant que fonction bêta]]. Après plusieurs mois de tests, de corrections de bogues et d'autres améliorations, la fonction sera bientôt activée comme fonction par défaut.
Les nouvelles fonctionnalités de ce type sont déployées en plusieurs lots, afin de s'assurer que tout se passe bien. Nous recherchons maintenant un groupe de wikis qui souhaitent avoir la fonctionnalité en premier. '''Nous avons pensé à Wikipédia en Malaisie comme un bon wiki pour cela''' car il utilise déjà des modèles avec des classes qui peuvent montrer les types de référence dans la pop-up. À titre d'exemple, voir la deuxième référence sur [[Pumpuang Duangjan]].
Si vous voulez en savoir plus sur cette fonctionnalité, veuillez consulter [[meta:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|la page du projet]] ou m'écrire un message sur [[m:User_talk:Johanna_Strodt_(WMDE)|ma page de discussion]]. Nous serions très heureux d'avoir la Wikipédia malgache à bord ! -- Pour l'équipe de Technical Wishes à Wikimédia Allemagne, [[Mpikambana:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Johanna Strodt (WMDE)|resaka]]) 26 Febroary 2021 à 09:22 (UTC)
== Vandalism ==
Hi, someone destroy malgashy Wikipedia. [https://mg.wikipedia.org/wiki/Manokana:Fandraisan%27anjara/46.135.5.149 46.135.5.149]
--[[Mpikambana:Whiny15|Whiny15]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Whiny15|resaka]]) 20 Mey 2021 à 12:51 (UTC)
== Deletion request ==
I would like to request deletion of this page created by a cross-wiki spammer:
* [[Bruno Souza]]
Thanks! [[Mpikambana:Bovlb|Bovlb]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Bovlb|resaka]]) 1 Mey 2023 à 00:38 (UTC)
== Apparent hoax on English Wikipedia ==
Hello. Please see this page: https://en.wikipedia.org/wiki/Fanery and, if you can advise whether it is true or a hoax, please comment here: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Fanery Thank you. [[Mpikambana:Daveosaurus|Daveosaurus]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Daveosaurus|resaka]]) 16 Septambra 2023 à 02:37 (UTC)
== Block user:Peave ==
Please block {{u|Peave}}, he is a cross wiki spammer and advertiser for the companies of the Ferber Group. Already blocked on WP:FR. Another IP (probably he's) is globally locked for cross wiki spam: {{u|185.230.11.233}}.
Thanks. [[Mpikambana:Durifon|Durifon]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Durifon|resaka]]) 11 Oktobra 2023 à 07:33 (UTC)
== Please erase article [[Eterno]] and block its creator (cross-wiki spammer) ==
Hi! Someone created the article [[Eterno|Eterno,]] which was a cross-wiki spam. Probably the same person created it in various ocasions in the Wikipedia in Interlingua (see [[:ia:Eterno]]) and it was always erased, as you can see. I'm one of the administrators of Ido Wikipedia. I've noticed this action (done by annonymous IP-adress [[:io:Specala:Kontributaji/78.208.222.60|<bdi>78.208.222.60</bdi>]] ), so I've erased the spam article (see that it was not created in Italian, English, French or Spanish Wikipedias - so it's extremely suspicious) and blocked the IP-adress of its author. I suggest that you do the same.
Forgive me if my English is not good, because it's not my native language. Best regards from São Paulo, Brazil, [[Mpikambana:Joao Xavier|Joao Xavier]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Joao Xavier|resaka]]) 4 Novambra 2024 à 01:03 (UTC)
==Data visualizations from Our World in Data==
We have uploaded data visualizations from OWID. You can see them here on [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics Commons]. There are about 2,000 on many different topics. Is this something people want to work on Mg WP? They are fully translatable. If there is support we can get a [[meta:Steward]] to install it. [[Mpikambana:Doc James|Doc James]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Doc James|resaka]]) 8 Aprily 2026 à 07:10 (UTC)
== AI-generated images by [[User:Thelezifor]] ==
[[User:Thelezifor|Thelezifor]] added AI-generated images to various articles here. Please review [[Special:Contributions/Thelezifor|their contributions]], [https://glamtools.toolforge.org/glamorous/?mode=user&text=Thelezifor Glamorous], [[c:Special:Uploads/Thelezifor|their uploads]], [[Commons:Deletion requests/Files uploaded by Thelezifor|this deletion request]] and remove the AI-generated images from your articles.<span id="Alexis_Jazz:1779630632205:Dinika_amin'ny_WikipediaFTTCLNDinika_tsy_miteny_malagasy" class="FTTCmt"> — [[Mpikambana:Alexis Jazz|Alexis Jazz]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Alexis Jazz|resaka]]) 24 Mey 2026 à 13:50 (UTC)</span>
:[[Mpikambana:Quinze2001]], [[Mpikambana:Louisalphonse28]]? [[Mpikambana:Alexis Jazz|Alexis Jazz]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Alexis Jazz|resaka]]) 24 Mey 2026 à 20:50 (UTC)
:I've removed the usage myself.<span id="Alexis_Jazz:1779723470150:Dinika_amin'ny_WikipediaFTTCLNDinika_tsy_miteny_malagasy" class="FTTCmt"> — [[Mpikambana:Alexis Jazz|Alexis Jazz]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:Alexis Jazz|resaka]]) 25 Mey 2026 à 15:37 (UTC)</span>
qq188myjrbj4l5r20qvsx0mni5cgxlr
Cuvat
0
64564
1140020
1031240
2026-05-25T21:01:59Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140020
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|45.9783|6.1194}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Cuvat
|sary=Cuvat.jpg
|firenena={{Frantsa}}
|faritany=[[Auvergne-Rhône-Alpes]]
|velarantany=4.72
|isam-ponina=770
|ben'ny tanàna=Denis Donard
}}
I '''Cuvat''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i [[Arrondissement of Annecy]], ao amin'ny departemantan'i [[Haute-Savoie]], ao amin'ny faritr'i [[Auvergne-Rhône-Alpes]], ao [[Frantsa]].
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 74098.
I Denis Donard no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i [[Communauté de communes de Cruseilles]]
== Jeografia ==
Ny isam-ponin'i Cuvat dia 770 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 540 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 902 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.9783° ary 6.1194° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.cuvat.org Cuvat.org] {{Wayback|url=http://www.cuvat.org/ |date=20160610064154 }} : Tranonkala
* [http://www.communes.com/recherche/?q=Cuvat Eo amin'i www.communes.com]
<references/>
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Haute-Savoie]]
5zvbx6qywl71bfscm2ctdvz10jkb9z8
Teutônia
0
70536
1139975
994227
2026-05-25T16:11:20Z
~2026-30465-54
39692
1139975
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-29.448060|-51.806390}}
{{infobox tanàna
|anarana =Teutônia
|velarantany = 177,79
|isam-ponina = 34.275
|haavo = 83
|firenena ={{BRA}}
|fanjakana = {{Rio Grande do Sul}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Teutonia.jpg
|saina=Bandeira de teutonia.jpg
}}
[[File:RioGrandedoSul Municip Teutonia.svg|thumb|left| Teutonia]]
I '''Teutônia''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{Rio Grande do Sul}}, ao amin'i [[Centro Oriental Rio-Grandense]], [[Zana-paritan'i Lajeado-Estrela|Lajeado-Estrela]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 179,79 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 34.275 tamin'ny taona 2021
Ny halavirana mankany an-drenivohitra ([[Porto Alegre]]): 110 km
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Rio Grande do Sul]]
thy9qfqrp9ar0lzr8dal27qq8vi2job
Mpikambana:RudolfSimon
2
169086
1140154
473058
2026-05-26T08:31:28Z
RudolfSimon
5043
Photo replaced
1140154
wikitext
text/x-wiki
[[File:2016-09-17 WikiCon 2016 in Kornwestheim (1101) Projektleiter Rudolf Simon.JPG|thumb|left|150px|Rudolf Simon]]
{{Babel|de|en-3|fr-1}}
Please see my profile in the [http://de.wikipedia.org/wiki/Benutzer:RudolfSimon '''German Wikipedia''']
<font color="red">( please translate this into this Wikipedia's language. Thanks! )</font>
== Artiles edited ==
*[[Germany#Science|Cleanroom Photo]]
*[[Self-aligned gate#Manufacturing process|Microelectronic Cleanroom]]
*[[OLPC|OLPC - One Laptop per Child]]
[[de:Benutzer:RudolfSimon]]
[[id:Pengguna:RudolfSimon]]
[[ms:Pengguna:RudolfSimon]]
[[es:Usuario:RudolfSimon]]
[[fr:Utilisateur:RudolfSimon]]
[[it:Utente:RudolfSimon]]
[[nl:Gebruiker:RudolfSimon]]
[[eo:Vikipediisto:RudolfSimon]]
[[simple:User:RudolfSimon]]
[[pt:Usuário:RudolfSimon]]
[[zh:User:RudolfSimon]]
ahjd1jfxpqklmqpoo4m0zjk8gx476pq
1140155
1140154
2026-05-26T08:32:26Z
RudolfSimon
5043
/* Artiles edited */ photo replaced
1140155
wikitext
text/x-wiki
[[File:2016-09-17 WikiCon 2016 in Kornwestheim (1101) Projektleiter Rudolf Simon.JPG|thumb|left|150px|Rudolf Simon]]
{{Babel|de|en-3|fr-1}}
Please see my profile in the [http://de.wikipedia.org/wiki/Benutzer:RudolfSimon '''German Wikipedia''']
<font color="red">( please translate this into this Wikipedia's language. Thanks! )</font>
[[de:Benutzer:RudolfSimon]]
[[id:Pengguna:RudolfSimon]]
[[ms:Pengguna:RudolfSimon]]
[[es:Usuario:RudolfSimon]]
[[fr:Utilisateur:RudolfSimon]]
[[it:Utente:RudolfSimon]]
[[nl:Gebruiker:RudolfSimon]]
[[eo:Vikipediisto:RudolfSimon]]
[[simple:User:RudolfSimon]]
[[pt:Usuário:RudolfSimon]]
[[zh:User:RudolfSimon]]
ku4ojn7vn88j57e656lsz82ht721y97
1140156
1140155
2026-05-26T08:32:53Z
RudolfSimon
5043
size
1140156
wikitext
text/x-wiki
[[File:2016-09-17 WikiCon 2016 in Kornwestheim (1101) Projektleiter Rudolf Simon.JPG|thumb|left|220px|Rudolf Simon]]
{{Babel|de|en-3|fr-1}}
Please see my profile in the [http://de.wikipedia.org/wiki/Benutzer:RudolfSimon '''German Wikipedia''']
<font color="red">( please translate this into this Wikipedia's language. Thanks! )</font>
[[de:Benutzer:RudolfSimon]]
[[id:Pengguna:RudolfSimon]]
[[ms:Pengguna:RudolfSimon]]
[[es:Usuario:RudolfSimon]]
[[fr:Utilisateur:RudolfSimon]]
[[it:Utente:RudolfSimon]]
[[nl:Gebruiker:RudolfSimon]]
[[eo:Vikipediisto:RudolfSimon]]
[[simple:User:RudolfSimon]]
[[pt:Usuário:RudolfSimon]]
[[zh:User:RudolfSimon]]
1wnsb21p0rwhh4qi44tdkw3qgwdo5in
Monja Roindefo
0
182476
1139932
1132957
2026-05-25T15:05:35Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Monja Roindefo 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139932
wikitext
text/x-wiki
I '''Monja Roindefo''' '''Zafitsimivalo''' dia mpanao pôlitika malagasy avy any Toliara, mpitarika ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]], ary efa praiminisitry tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita|Tetezamita]] teto [[Madagasikara]], arakany fanendrena tamin' ny volana Marsa [[2009]], raha i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] no filohana tamin' izany fotoana izany, nandritra sy taoriana kelin' ny [[Krizy ara-pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|fanonganam-panjaka]] natao an' i [[Marc Ravalomanana]] tamin' io taona io. Zanak' i [[Monja Jaona]], ilay nasiônalista sady mpanorina ny antoko MONIMA. Teraka tamin' ny taona 1965 izy.
== Fanaovana pôlitika ==
=== Mpitarika ny antoko MONIMA ===
I Roindefo no nitantana ny antoko [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] rehefa maty i [[Monja Jaona]] rainy tamin' ny taina 1994. Nikasa ny hirotsaka hofidina ho filoham-pirenena malagasy tamin' ny volana Desambra 2006 tamin' ny anaran' ny antoko Monima Ka Mivimbio izy, saingy tsy tafiditra noho ny tsy fisian' ny taratasy hanontanana printy ny vatom-pifidianana.
Tsy hita eny amin' ny birao fandatsaham-bato noho izany ny taratasin-datsabato ho an' i Roindefo, miaraka amin' ny an' ny kandidà madinika sasany. Tsy nahatratra ny fe-potoana farany tokony hanaterana ny taratasin-datsabato tamin' ny 29 Oktobra 2006 izy ireo, ary na dia niezaka nanolotra izany aza izy ireo taorian' izay, dia tsy nety nandray izany ny governemanta ary nilaza fa hosamborina izay rehetra nanandrana mizara taratasin-datsabato eny amin' ny biraom-pifidianana amin' ny andron' ny fifidianana.
=== Praiminisitra voalohan' ny tetezamita 2009 ===
Tamin' ny 7 febroary 2009 no notendren' i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ho praiminisitra vonjimaika tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita]] izy, nandritra ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|hetsi-panoherana]] izay nitarika ny fialan' ny filoha [[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]]. Voatendry ho praiminisitra tamin' ny fomba ôfisialy izy tamin' ny 17 Marsa 2009, rehefa nandrava ny governemantan' ny jeneraly Rabemananjara ny filoha Marc Ravalomanana, taorian' ny fifandonana nandritra ny volana maromaro, rehefa tafafindra amin' i Andry Rajoelinany ny fahefana maha Filohan' ny Fahefana Avon' ny Tetezamita azy amin' ny fomba ôfisialy ary nanamafy an' i Monja Roindefo teo amin' ny toerana maha praiminisitra azy. I [[Eugène Mangalaza]] anefa no nisolo azy tamin' ny 10 Oktobra 2009, talohan' ny fifidianana nokasaina hatao ao anatin' ny roa taona, taorian' ny fifanaraham-piaraha-mitantana nataon' ny antoko pôlitika lehibe efatra teto amin' ny firenena.
=== Nirotsaka ho filoham-pirenena ===
Nirotsaka tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny 2013, izay nahazoany vato vitsy, izy.
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
05c8kcbu5eyezgmps6xholmbt9rrqh5
Omer Beriziky
0
182478
1140117
815080
2026-05-26T06:11:42Z
Jogopla
32778
1140117
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
2z75jmvqz9ifq8mppftvyg2pg6xakc1
1140120
1140117
2026-05-26T06:26:10Z
Jogopla
32778
1140120
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
==Loharano==
{{Reflist}}
dwel4gvcyexu2ob3wqirm7u8lur607r
1140122
1140120
2026-05-26T06:27:10Z
Jogopla
32778
/* Mombamomba azy */
1140122
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
Jean-Omer Beriziky dia milaza ny tenany ho « zanaky ny ala nahazo fahasoavana nianatra ambony ». Avy any amin’ny faritra Sava, faritra mpamokatra lavanila any avaratr’i Madagasikara, izy no nanomboka ny asany tamin’ny maha-mpampianatra tantara azy rehefa avy nianatra tany Frantsa. Rehefa feno 45 taona izy dia voatendry ho masoivohon’i Madagasikara eo anivon’ny European Union any Bruxelles. Naharitra 11 taona no nitazonany izany toerana izany.
Tamin’ny taona 2011, ilay diplaomaty fanta-daza noho ny fahaizany mampandamina sy hajain’ny fiarahamonina iraisam-pirenena dia nofidian’i Andry Rajoelina ho Praiminisitra iraisam-pirenena nandritra ny fitondrana Tetezamita. Naharitra roa taona izy no nitantana ny governemanta. Rehefa 68 taona izy dia sambany teo amin’ny fiainany maha-mpanao politika no nirotsahany hofidiana ho filoham-pirenena ao amin’ny taniny.
==Loharano==
{{Reflist}}
pu5cbs6o9tgh0ptsiys2mioxi6zo9c3
1140123
1140122
2026-05-26T06:27:56Z
Jogopla
32778
/* Loharano */
1140123
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
Jean-Omer Beriziky dia milaza ny tenany ho « zanaky ny ala nahazo fahasoavana nianatra ambony ». Avy any amin’ny faritra Sava, faritra mpamokatra lavanila any avaratr’i Madagasikara, izy no nanomboka ny asany tamin’ny maha-mpampianatra tantara azy rehefa avy nianatra tany Frantsa. Rehefa feno 45 taona izy dia voatendry ho masoivohon’i Madagasikara eo anivon’ny European Union any Bruxelles. Naharitra 11 taona no nitazonany izany toerana izany.
Tamin’ny taona 2011, ilay diplaomaty fanta-daza noho ny fahaizany mampandamina sy hajain’ny fiarahamonina iraisam-pirenena dia nofidian’i Andry Rajoelina ho Praiminisitra iraisam-pirenena nandritra ny fitondrana Tetezamita. Naharitra roa taona izy no nitantana ny governemanta. Rehefa 68 taona izy dia sambany teo amin’ny fiainany maha-mpanao politika no nirotsahany hofidiana ho filoham-pirenena ao amin’ny taniny.
==Loharano==
{{Reflist}}
https://www.rfi.fr/fr/afrique/20181006-jean-omer-beriziky-gouverner-dabord-servir-presidentielle-madagascar
eblrvq9ex0sb8te7vpqc1p1voofkowx
1140125
1140123
2026-05-26T06:32:50Z
Jogopla
32778
1140125
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
Jean-Omer Beriziky dia milaza ny tenany ho « zanaky ny ala nahazo fahasoavana nianatra ambony ». Avy any amin’ny faritra Sava, faritra mpamokatra lavanila any avaratr’i Madagasikara, izy no nanomboka ny asany tamin’ny maha-mpampianatra tantara azy rehefa avy nianatra tany Frantsa. Rehefa feno 45 taona izy dia voatendry ho masoivohon’i Madagasikara eo anivon’ny European Union any Bruxelles. Naharitra 11 taona no nitazonany izany toerana izany.
Tamin’ny taona 2011, ilay diplaomaty fanta-daza noho ny fahaizany mampandamina sy hajain’ny fiarahamonina iraisam-pirenena dia nofidian’i Andry Rajoelina ho Praiminisitra iraisam-pirenena nandritra ny fitondrana Tetezamita. Naharitra roa taona izy no nitantana ny governemanta. Rehefa 68 taona izy dia sambany teo amin’ny fiainany maha-mpanao politika no nirotsahany hofidiana ho filoham-pirenena ao amin’ny taniny.
==Ny ambadika==
==Loharano==
{{Reflist}}
https://www.rfi.fr/fr/afrique/20181006-jean-omer-beriziky-gouverner-dabord-servir-presidentielle-madagascar
ijlff7ztkqjp3ivmwl1zpsw6mi4sul5
1140126
1140125
2026-05-26T06:37:00Z
Jogopla
32778
/* Ny ambadika */ https://www.matin.mg/?p=18613
1140126
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
Jean-Omer Beriziky dia milaza ny tenany ho « zanaky ny ala nahazo fahasoavana nianatra ambony ». Avy any amin’ny faritra Sava, faritra mpamokatra lavanila any avaratr’i Madagasikara, izy no nanomboka ny asany tamin’ny maha-mpampianatra tantara azy rehefa avy nianatra tany Frantsa. Rehefa feno 45 taona izy dia voatendry ho masoivohon’i Madagasikara eo anivon’ny European Union any Bruxelles. Naharitra 11 taona no nitazonany izany toerana izany.
Tamin’ny taona 2011, ilay diplaomaty fanta-daza noho ny fahaizany mampandamina sy hajain’ny fiarahamonina iraisam-pirenena dia nofidian’i Andry Rajoelina ho Praiminisitra iraisam-pirenena nandritra ny fitondrana Tetezamita. Naharitra roa taona izy no nitantana ny governemanta. Rehefa 68 taona izy dia sambany teo amin’ny fiainany maha-mpanao politika no nirotsahany hofidiana ho filoham-pirenena ao amin’ny taniny.
==Ny ambadika==
Omer Beriziky, praiminisitra teo aloha, dia nivoaka tamin’ny fahanginany ary manameloka ny tsy fanarahan-dalàna ataon’ireo mpitondra. Fantatra tamin’ny ady mafy nataony tamin’ny fanondranana an-tsokosoko andramena izy tamin’ny fotoana nitantanany ny governemanta, ary nilaza fa diso fanantenana noho ny tsy fandraisan’andraikitra ataon’ireo tompon’andraikitra izay heveriny ho toy ny mpiray tsikombakomba ankolaka.
Raha ny marina dia efa nanolotra lisitra misy ny anaran’ireo olona ambony voarohirohy amin’ny trafikana andramena ny praiminisitra teo aloha, saingy tsy noraharahain’ny filoha Hery Rajaonarimampianina akory izany. Filoha izay nanao fianianana hiady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ny harem-pirenena anefa no resahina eto, kanefa toa kabary poak’aty ihany izany tamin’ny farany.
Nambaran’i Omer Beriziky ihany koa fa maro amin’ireo tompon’andraikitra ambony ao amin’ny fanjakana no voarohirohy amin’ireo trafika ireo, nefa tsy mbola nisy fepetra noraisina hatramin’izao.
Hoy izy:
“Ny lisitra misy ireo olona ambony voarohirohy dia nomanin’ireo mpikambana ao amin’ny komity mpitarika ny ady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ireo hazo sarobidy. Misy ao anatin’izany ny tompon’andraikitra ambony sasany ao amin’ny minisiteran’ny Tontolo Iainana, hatramin’ny minisitra mihitsy aza. Samy nanolo-tena hiaro sy hanatanteraka ny tanjona napetraka izy rehetra, saingy hita mazava fa ny vola sy ny fahefana no nanjaka ka nanova ny zava-drehetra.”
Etsy ankilany, nampirisika ny olom-pirenena ihany koa izy mba hijery akaiky ny lisitra natolotry ny HVM tao amin’ny faritanin’Antsiranana, toerana izay nahazo vahana ny trafikana andramena. Nasongadiny fa raha te ho loholona dia tokony ho olona “madio” no fidiana, zavatra izay, araka ny heviny, mbola lavitra ireo kandidàn’ny HVM.
Ankoatra izany dia nanambara tamin’ny fomba ofisialy omaly i Omer Beriziky fa hirotsaka hofidiana amin’ny fifidianana loholona izy, ary izy no lohalaharana amin’ny lisitra atolotry ny fikambanana Mamimad
==Loharano==
{{Reflist}}
https://www.rfi.fr/fr/afrique/20181006-jean-omer-beriziky-gouverner-dabord-servir-presidentielle-madagascar
77vx0jj29ebtk9g88vjplwp5r809olx
1140128
1140126
2026-05-26T06:39:44Z
Jogopla
32778
/* Loharano */
1140128
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
Jean-Omer Beriziky dia milaza ny tenany ho « zanaky ny ala nahazo fahasoavana nianatra ambony ». Avy any amin’ny faritra Sava, faritra mpamokatra lavanila any avaratr’i Madagasikara, izy no nanomboka ny asany tamin’ny maha-mpampianatra tantara azy rehefa avy nianatra tany Frantsa. Rehefa feno 45 taona izy dia voatendry ho masoivohon’i Madagasikara eo anivon’ny European Union any Bruxelles. Naharitra 11 taona no nitazonany izany toerana izany.
Tamin’ny taona 2011, ilay diplaomaty fanta-daza noho ny fahaizany mampandamina sy hajain’ny fiarahamonina iraisam-pirenena dia nofidian’i Andry Rajoelina ho Praiminisitra iraisam-pirenena nandritra ny fitondrana Tetezamita. Naharitra roa taona izy no nitantana ny governemanta. Rehefa 68 taona izy dia sambany teo amin’ny fiainany maha-mpanao politika no nirotsahany hofidiana ho filoham-pirenena ao amin’ny taniny.
==Ny ambadika==
Omer Beriziky, praiminisitra teo aloha, dia nivoaka tamin’ny fahanginany ary manameloka ny tsy fanarahan-dalàna ataon’ireo mpitondra. Fantatra tamin’ny ady mafy nataony tamin’ny fanondranana an-tsokosoko andramena izy tamin’ny fotoana nitantanany ny governemanta, ary nilaza fa diso fanantenana noho ny tsy fandraisan’andraikitra ataon’ireo tompon’andraikitra izay heveriny ho toy ny mpiray tsikombakomba ankolaka.
Raha ny marina dia efa nanolotra lisitra misy ny anaran’ireo olona ambony voarohirohy amin’ny trafikana andramena ny praiminisitra teo aloha, saingy tsy noraharahain’ny filoha Hery Rajaonarimampianina akory izany. Filoha izay nanao fianianana hiady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ny harem-pirenena anefa no resahina eto, kanefa toa kabary poak’aty ihany izany tamin’ny farany.
Nambaran’i Omer Beriziky ihany koa fa maro amin’ireo tompon’andraikitra ambony ao amin’ny fanjakana no voarohirohy amin’ireo trafika ireo, nefa tsy mbola nisy fepetra noraisina hatramin’izao.
Hoy izy:
“Ny lisitra misy ireo olona ambony voarohirohy dia nomanin’ireo mpikambana ao amin’ny komity mpitarika ny ady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ireo hazo sarobidy. Misy ao anatin’izany ny tompon’andraikitra ambony sasany ao amin’ny minisiteran’ny Tontolo Iainana, hatramin’ny minisitra mihitsy aza. Samy nanolo-tena hiaro sy hanatanteraka ny tanjona napetraka izy rehetra, saingy hita mazava fa ny vola sy ny fahefana no nanjaka ka nanova ny zava-drehetra.”
Etsy ankilany, nampirisika ny olom-pirenena ihany koa izy mba hijery akaiky ny lisitra natolotry ny HVM tao amin’ny faritanin’Antsiranana, toerana izay nahazo vahana ny trafikana andramena. Nasongadiny fa raha te ho loholona dia tokony ho olona “madio” no fidiana, zavatra izay, araka ny heviny, mbola lavitra ireo kandidàn’ny HVM.
Ankoatra izany dia nanambara tamin’ny fomba ofisialy omaly i Omer Beriziky fa hirotsaka hofidiana amin’ny fifidianana loholona izy, ary izy no lohalaharana amin’ny lisitra atolotry ny fikambanana Mamimad
==Loharano==
{{Reflist}}
https://www.matin.mg/?p=18613
srjhtjtj2kkh03vaf74ewlm3co96b90
1140129
1140128
2026-05-26T06:41:07Z
Jogopla
32778
/* Loharano */
1140129
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
Jean-Omer Beriziky dia milaza ny tenany ho « zanaky ny ala nahazo fahasoavana nianatra ambony ». Avy any amin’ny faritra Sava, faritra mpamokatra lavanila any avaratr’i Madagasikara, izy no nanomboka ny asany tamin’ny maha-mpampianatra tantara azy rehefa avy nianatra tany Frantsa. Rehefa feno 45 taona izy dia voatendry ho masoivohon’i Madagasikara eo anivon’ny European Union any Bruxelles. Naharitra 11 taona no nitazonany izany toerana izany.
Tamin’ny taona 2011, ilay diplaomaty fanta-daza noho ny fahaizany mampandamina sy hajain’ny fiarahamonina iraisam-pirenena dia nofidian’i Andry Rajoelina ho Praiminisitra iraisam-pirenena nandritra ny fitondrana Tetezamita. Naharitra roa taona izy no nitantana ny governemanta. Rehefa 68 taona izy dia sambany teo amin’ny fiainany maha-mpanao politika no nirotsahany hofidiana ho filoham-pirenena ao amin’ny taniny.
==Ny ambadika==
Omer Beriziky, praiminisitra teo aloha, dia nivoaka tamin’ny fahanginany ary manameloka ny tsy fanarahan-dalàna ataon’ireo mpitondra. Fantatra tamin’ny ady mafy nataony tamin’ny fanondranana an-tsokosoko andramena izy tamin’ny fotoana nitantanany ny governemanta, ary nilaza fa diso fanantenana noho ny tsy fandraisan’andraikitra ataon’ireo tompon’andraikitra izay heveriny ho toy ny mpiray tsikombakomba ankolaka.
Raha ny marina dia efa nanolotra lisitra misy ny anaran’ireo olona ambony voarohirohy amin’ny trafikana andramena ny praiminisitra teo aloha, saingy tsy noraharahain’ny filoha Hery Rajaonarimampianina akory izany. Filoha izay nanao fianianana hiady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ny harem-pirenena anefa no resahina eto, kanefa toa kabary poak’aty ihany izany tamin’ny farany.
Nambaran’i Omer Beriziky ihany koa fa maro amin’ireo tompon’andraikitra ambony ao amin’ny fanjakana no voarohirohy amin’ireo trafika ireo, nefa tsy mbola nisy fepetra noraisina hatramin’izao.
Hoy izy:
“Ny lisitra misy ireo olona ambony voarohirohy dia nomanin’ireo mpikambana ao amin’ny komity mpitarika ny ady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ireo hazo sarobidy. Misy ao anatin’izany ny tompon’andraikitra ambony sasany ao amin’ny minisiteran’ny Tontolo Iainana, hatramin’ny minisitra mihitsy aza. Samy nanolo-tena hiaro sy hanatanteraka ny tanjona napetraka izy rehetra, saingy hita mazava fa ny vola sy ny fahefana no nanjaka ka nanova ny zava-drehetra.”
Etsy ankilany, nampirisika ny olom-pirenena ihany koa izy mba hijery akaiky ny lisitra natolotry ny HVM tao amin’ny faritanin’Antsiranana, toerana izay nahazo vahana ny trafikana andramena. Nasongadiny fa raha te ho loholona dia tokony ho olona “madio” no fidiana, zavatra izay, araka ny heviny, mbola lavitra ireo kandidàn’ny HVM.
Ankoatra izany dia nanambara tamin’ny fomba ofisialy omaly i Omer Beriziky fa hirotsaka hofidiana amin’ny fifidianana loholona izy, ary izy no lohalaharana amin’ny lisitra atolotry ny fikambanana Mamimad
==Loharano==
{{Reflist}}
https://www.rfi.fr/fr/afrique/20181006-jean-omer-beriziky-gouverner-dabord-servir-presidentielle-madagascar
https://www.matin.mg/?p=18613
0v13slom1mpu2uk7zsp5b1qabdu2zeq
1140130
1140129
2026-05-26T06:41:34Z
Jogopla
32778
/* Loharano */
1140130
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean Omer Beriziky-IMG 0958.jpg|thumb|upright|Jean Omer Beriziky during the 10th Plenary of the [[Group on Earth Observations]] (GEO-X) in Geneva, on 16 January 2014.]]
'''Omer Beriziky''' dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] notendrena tamin'ny volana Novambra [[2011]].
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
* [[Politika ao Madagasikara]]
{{vangovango}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[sokajy:Politika ao Madagasikara]]
==Mombamomba azy==
Jean-Omer Beriziky dia milaza ny tenany ho « zanaky ny ala nahazo fahasoavana nianatra ambony ». Avy any amin’ny faritra Sava, faritra mpamokatra lavanila any avaratr’i Madagasikara, izy no nanomboka ny asany tamin’ny maha-mpampianatra tantara azy rehefa avy nianatra tany Frantsa. Rehefa feno 45 taona izy dia voatendry ho masoivohon’i Madagasikara eo anivon’ny European Union any Bruxelles. Naharitra 11 taona no nitazonany izany toerana izany.
Tamin’ny taona 2011, ilay diplaomaty fanta-daza noho ny fahaizany mampandamina sy hajain’ny fiarahamonina iraisam-pirenena dia nofidian’i Andry Rajoelina ho Praiminisitra iraisam-pirenena nandritra ny fitondrana Tetezamita. Naharitra roa taona izy no nitantana ny governemanta. Rehefa 68 taona izy dia sambany teo amin’ny fiainany maha-mpanao politika no nirotsahany hofidiana ho filoham-pirenena ao amin’ny taniny.
==Ny ambadika==
Omer Beriziky, praiminisitra teo aloha, dia nivoaka tamin’ny fahanginany ary manameloka ny tsy fanarahan-dalàna ataon’ireo mpitondra. Fantatra tamin’ny ady mafy nataony tamin’ny fanondranana an-tsokosoko andramena izy tamin’ny fotoana nitantanany ny governemanta, ary nilaza fa diso fanantenana noho ny tsy fandraisan’andraikitra ataon’ireo tompon’andraikitra izay heveriny ho toy ny mpiray tsikombakomba ankolaka.
Raha ny marina dia efa nanolotra lisitra misy ny anaran’ireo olona ambony voarohirohy amin’ny trafikana andramena ny praiminisitra teo aloha, saingy tsy noraharahain’ny filoha Hery Rajaonarimampianina akory izany. Filoha izay nanao fianianana hiady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ny harem-pirenena anefa no resahina eto, kanefa toa kabary poak’aty ihany izany tamin’ny farany.
Nambaran’i Omer Beriziky ihany koa fa maro amin’ireo tompon’andraikitra ambony ao amin’ny fanjakana no voarohirohy amin’ireo trafika ireo, nefa tsy mbola nisy fepetra noraisina hatramin’izao.
Hoy izy:
“Ny lisitra misy ireo olona ambony voarohirohy dia nomanin’ireo mpikambana ao amin’ny komity mpitarika ny ady amin’ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ireo hazo sarobidy. Misy ao anatin’izany ny tompon’andraikitra ambony sasany ao amin’ny minisiteran’ny Tontolo Iainana, hatramin’ny minisitra mihitsy aza. Samy nanolo-tena hiaro sy hanatanteraka ny tanjona napetraka izy rehetra, saingy hita mazava fa ny vola sy ny fahefana no nanjaka ka nanova ny zava-drehetra.”
Etsy ankilany, nampirisika ny olom-pirenena ihany koa izy mba hijery akaiky ny lisitra natolotry ny HVM tao amin’ny faritanin’Antsiranana, toerana izay nahazo vahana ny trafikana andramena. Nasongadiny fa raha te ho loholona dia tokony ho olona “madio” no fidiana, zavatra izay, araka ny heviny, mbola lavitra ireo kandidàn’ny HVM.
Ankoatra izany dia nanambara tamin’ny fomba ofisialy omaly i Omer Beriziky fa hirotsaka hofidiana amin’ny fifidianana loholona izy, ary izy no lohalaharana amin’ny lisitra atolotry ny fikambanana Mamimad
==Loharano==
{{Reflist}}
https://www.rfi.fr/fr/afrique/20181006-jean-omer-beriziky-gouverner-dabord-servir-presidentielle-madagascar
https://www.matin.mg/?p=18613
ph926gfqxj20hj1y5xtrbgiqtcx1hpu
Xenia, Ohio
0
185061
1140160
941063
2026-05-26T09:15:57Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140160
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|39.6836111111|-83.9380555556}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Xenia, Ohio
|firenena={{Etazonia}}
|faritany=Ohio
|velarantany=34.42
|isam-ponina=25719
|ben'ny tanàna=Marsha J. Bayless ([[Democratic Party (United States)|D]])
}}
'''Xenia, Ohio''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Ohio]], ao [[Etazonia]]. 45385.
== Jeografia ==
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 39.6836111111 ary -83.9380555556.
Ny faritr'ora dia GMT -5.
== Jereo koa ==
* [[Ohio]]
* [[Etazonia]]
== Rohy ivelany ==
* http://www.ci.xenia.oh.us/ {{Wayback|url=http://www.ci.xenia.oh.us/ |date=20110216041943 }}
{{vangovango}}
[[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Ohio]]
p6qg0bvc5vz4cqmsrgfe1i5cn53gyy2
Buffalo Lake, Minnesota
0
186359
1140014
947365
2026-05-25T20:04:53Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140014
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|44.7366666667|-94.6183333333}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Buffalo Lake, Minnesota
|firenena={{Etazonia}}
|faritany=Minnesota
|velarantany=1.76
|isam-ponina=733
|ben'ny tanàna=
}}
'''Buffalo Lake, Minnesota''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Minnesota]], ao [[Etazonia]]. Ny kaodim-paositra dia 55314..
== Jeografia ==
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 44.7366666667 ary -94.6183333333.
Ny faritr'ora dia GMT -6.
== Jereo koa ==
* [[Etazonia]]
** [[Minnesota]]
=== Rohy ivelany ===
* [http://www.buffalolake.org/ www.buffalolake.org] {{Wayback|url=http://www.buffalolake.org/ |date=20141119140234 }}
[[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Minnesota]]
dp4yue3k77slbwjdz3vn1tpgcmpls3q
Francisco Franco
0
189687
1140048
1112618
2026-05-26T01:16:01Z
~2026-30465-54
39692
1140048
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Franco0001.PNG
|anarana=Francisco Franco
|teraka=4 Desambra 1892
|maty=20 Novambra 1975
|firenena={{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[jeneraly]]
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
'''Francisco Franco''' (manana anaram-pahaterahana manontolo hoe '''[[:simple:Francisco_Franco|Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco Bahamonde Salgado Pardo de Andrade]]''' , 04 Desambra 1892 - 20 Novambra 1975 tao [[Madrid]]) : [[Espaina|Espaniôla]] mpitarika [[miaramila]] nitondra ny mari-boninahitra [[jeneraly]] lasa [[Mpanao politika|mpanao pôlitika]] ary lasa [[olom-panjakana]] nitondra nandritra ny 40 taona eo ho eo. Fomba [[fitondrana]] [[Fasisma|fasista]] mpanao [[didy jadona]] no nampiharin'i Fancisco Franco tao {{Espaina}} nanomboka tamin'ny taona 1939 mandra-pahafatiny.
==Ny fiainany==
=== Ady an-trano ===
Mpitarika fanonganam-panjakana namely ny [[Repoblika faharoa espaniola]] i '''Francisco Franco''' tamin'ny taona 1936. Taorian'io fikomiana io no nanomboka ny [[ady an-trano espaniola]] ([[:simple:Spanish_Civil_War|en]]). Samy nanohana an'i Franco na ny fasista, na ireo orinasa lehibe, ny [[fiangonana]], ireo olona [[Fivavahan-drazana|mpandala ny nentin-drazana]] ary ireo Espaniola [[Fanindrahindram-pirenena|nasionalista]]. Governemanta sosialista no nitantana ny Repoblika Espaniola tamin'izany fotoana izany ary nikendry hanangana sampam-pihariana maro sy hanao izay hampihena ny herin'ny [[Fiangonana katolika|fiangonana]]. Natsangan'ny [[Repoblika]] ny [[antenimiera]] isam-paritra tany Espaina. Nihevitra ny nasionalista fa tsy mety izany fa mampalemy an'i Espaina.
Maty ny telo tamin’ireo mpitarika ny [[fanonganam-panjakana]]. Franco no nitarika ny Tafika Afrikana, vondro-tafika tsara indrindra tamin'ny Tafika Espaniola. Izy irery sisa no mpitarika tamin'izany.
=== Ady Lehibe Faharoa ===
Tsy niandany tamin’ny atsy na ny aroa i '''Franco''' nandritra ny [[Ady Lehibe Faharoa]] satria tsy neken’i '''[[Adolf Hitler|Hitler]]''' ny fepetra napetrak'i '''Franco''' mialoha ny hiarahan'i Espaina amin'ny [[vondrona Teza]] ([[:fr:Axe_Rome-Berlin-Tokyo|Axe]]). Notadiavin'i Franco ho an'i Espaina i [[Gibraltara]] sy ny ampahany amin'i [[Afrika Avaratra]] frantsay. Navelany hanatevin-daharana ny Tafika [[Wehrmacht|Alemana]] hiady amin'ny {{Rosia}} teo anelanelan'ny taona 1941 sy 1943 kosa ireo andiana miaramila nirotsaka an-tsitrapo.<ref>Kleinfeld, Gerald R; Tambs, Lewis A (1979), ''Hitler's Spanish Legion: The Blue Division in Russia'', Southern Illinois University Press, ISBN 0-8093-0865-7</ref><ref>Moreno Juliá, Xavier (2005), ''La División Azul: Sangre española en Rusia, 1941-1945'', Barcelona: Crítica</ref>
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
* [[:simple:Francisco_Franco|Francisco Franco teny anglisy tsotra]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/031f9] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/m/031f9 |date=20150928061907 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:jeneraly espaniola]]
[[sokajy:mpanao politika espainola]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1892]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1975]]
[[Sokajy:Mpanao didy jadona espaniola]]
3gut4pnxwccwx7fzlrmpziwkuyevwr2
1140049
1140048
2026-05-26T01:16:21Z
~2026-30465-54
39692
1140049
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Franco0001.PNG
|anarana=Francisco Franco
|teraka=4 Desambra 1892
|maty=20 Novambra 1975
|firenena={{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[jeneraly]]
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
'''Francisco Franco''' (manana anaram-pahaterahana manontolo hoe '''[[:simple:Francisco_Franco|Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco Bahamonde Salgado Pardo de Andrade]]''' , 04 Desambra 1892 - 20 Novambra 1975 tao [[Madrid]]) : [[Espaina|Espaniôla]] mpitarika [[miaramila]] nitondra ny mari-boninahitra [[jeneraly]] lasa [[Mpanao politika|mpanao pôlitika]] ary lasa [[olom-panjakana]] nitondra nandritra ny 40 taona eo ho eo. Fomba [[fitondrana]] [[Fasisma|fasista]] mpanao [[didy jadona]] no nampiharin'i Fancisco Franco tao {{Espaina}} nanomboka tamin'ny taona 1939 mandra-pahafatiny.
==Ny fiainany==
=== Ady an-trano ===
Mpitarika fanonganam-panjakana namely ny [[Repoblika faharoa espaniola]] i '''Francisco Franco''' tamin'ny taona 1936. Taorian'io fikomiana io no nanomboka ny [[ady an-trano espaniola]] ([[:simple:Spanish_Civil_War|en]]). Samy nanohana an'i Franco na ny fasista, na ireo orinasa lehibe, ny [[fiangonana]], ireo olona [[Fivavahan-drazana|mpandala ny nentin-drazana]] ary ireo Espaniola [[Fanindrahindram-pirenena|nasionalista]]. Governemanta sosialista no nitantana ny Repoblika Espaniola tamin'izany fotoana izany ary nikendry hanangana sampam-pihariana maro sy hanao izay hampihena ny herin'ny [[Fiangonana katolika|fiangonana]]. Natsangan'ny [[Repoblika]] ny [[antenimiera]] isam-paritra tany Espaina. Nihevitra ny nasionalista fa tsy mety izany fa mampalemy an'i Espaina.
Maty ny telo tamin’ireo mpitarika ny [[fanonganam-panjakana]]. Franco no nitarika ny Tafika Afrikana, vondro-tafika tsara indrindra tamin'ny Tafika Espaniola. Izy irery sisa no mpitarika tamin'izany.
=== Ady Lehibe Faharoa ===
Tsy niandany tamin’ny atsy na ny aroa i '''Franco''' nandritra ny [[Ady Lehibe Faharoa]] satria tsy neken’i '''[[Adolf Hitler|Hitler]]''' ny fepetra napetrak'i '''Franco''' mialoha ny hiarahan'i Espaina amin'ny [[vondrona Teza]] ([[:fr:Axe_Rome-Berlin-Tokyo|Axe]]). Notadiavin'i Franco ho an'i Espaina i [[Gibraltara]] sy ny ampahany amin'i [[Afrika Avaratra]] frantsay. Navelany hanatevin-daharana ny Tafika [[Wehrmacht|Alemana]] hiady amin'ny {{Rosia}} teo anelanelan'ny taona 1941 sy 1943 kosa ireo andiana miaramila nirotsaka an-tsitrapo.<ref>Kleinfeld, Gerald R; Tambs, Lewis A (1979), ''Hitler's Spanish Legion: The Blue Division in Russia'', Southern Illinois University Press, ISBN 0-8093-0865-7</ref><ref>Moreno Juliá, Xavier (2005), ''La División Azul: Sangre española en Rusia, 1941-1945'', Barcelona: Crítica</ref>
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:jeneraly espaniola]]
[[sokajy:mpanao politika espainola]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1892]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1975]]
[[Sokajy:Mpanao didy jadona espaniola]]
fm0dn2e01iy3pajvj5f1fcz4r19cfit
Juan Carlos I
0
189688
1140044
1021704
2026-05-26T01:07:33Z
~2026-30465-54
39692
1140044
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Rey Juan Carlos 2013.jpg
|anarana=Juan Carlos I
|teraka=5 Janoary 1938
|maty=
|firenena=Italia, Espaina
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Juan Carlos I''' (teraka ny 5 Janoary 1938, tao [[Roma]], [[Italia]], amin'ny anarana hoe Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias) no Mpanjakan'i [[Espaina}} nanomboka ny 22 Novambra 1975 ka hatramin'ny 18 Jona 2014. Na dia taorian'ny nialany tamin'ny fitondrana aza, dia mbola mitazona ny anaram-boninahitra hoe Mpanjaka mandra-maty izy.
Ny mpanjaka, mpikambana ao amin'ny Tranon'ny Bourbon, dia nitana anjara toerana lehibe tamin'ny fiovan'i Espaina avy amin'ny fitondrana jadona Francoista ho amin'ny fitondrana mpanjaka parlemantera taorian'ny nahafatesan'i [[Francisco Franco]].
==Ny fiainany manokana==
I Infante Juan, Count of Barcelona no rainy. Ny vadiny dia Queen Sofía of Spain. Ny zanany dia Infanta Elena, Duchess of Lugo, Infanta Cristina, Duchess of Palma de Mallorca, Felipe VI. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Infanta Margarita, Duchess of Soria, Infanta Pilar, Duchess of Badajoz, Infante Alfonso of Spain.
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
|[[Francisco Franco]]<br/>(didy jadona)1939-1975 || [[Juan Carlos I]]<br/> 1975-2014 || [[Felipe VI]]<br/> 2014--
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1938]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
eg2pp9l3eehf4kjil1eqijq6xf6c0p8
1140045
1140044
2026-05-26T01:08:19Z
~2026-30465-54
39692
1140045
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Rey Juan Carlos 2013.jpg
|anarana=Juan Carlos I
|teraka=5 Janoary 1938
|maty=
|firenena={{Italia}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Juan Carlos I''' (teraka ny 5 Janoary 1938, tao [[Roma]], [[Italia]], amin'ny anarana hoe Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias) no Mpanjakan'i [[Espaina}} nanomboka ny 22 Novambra 1975 ka hatramin'ny 18 Jona 2014. Na dia taorian'ny nialany tamin'ny fitondrana aza, dia mbola mitazona ny anaram-boninahitra hoe Mpanjaka mandra-maty izy.
Ny mpanjaka, mpikambana ao amin'ny Tranon'ny Bourbon, dia nitana anjara toerana lehibe tamin'ny fiovan'i Espaina avy amin'ny fitondrana jadona Francoista ho amin'ny fitondrana mpanjaka parlemantera taorian'ny nahafatesan'i [[Francisco Franco]].
==Ny fiainany manokana==
I Infante Juan, Count of Barcelona no rainy. Ny vadiny dia Queen Sofía of Spain. Ny zanany dia Infanta Elena, Duchess of Lugo, Infanta Cristina, Duchess of Palma de Mallorca, Felipe VI. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Infanta Margarita, Duchess of Soria, Infanta Pilar, Duchess of Badajoz, Infante Alfonso of Spain.
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
|[[Francisco Franco]]<br/>(didy jadona)1939-1975 || [[Juan Carlos I]]<br/> 1975-2014 || [[Felipe VI]]<br/> 2014--
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1938]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
dd6tl4z5hw8vp8jvzilgeplernpalo3
1140046
1140045
2026-05-26T01:09:11Z
~2026-30465-54
39692
/* Ny fiainany manokana */
1140046
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Rey Juan Carlos 2013.jpg
|anarana=Juan Carlos I
|teraka=5 Janoary 1938
|maty=
|firenena={{Italia}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Juan Carlos I''' (teraka ny 5 Janoary 1938, tao [[Roma]], [[Italia]], amin'ny anarana hoe Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias) no Mpanjakan'i [[Espaina}} nanomboka ny 22 Novambra 1975 ka hatramin'ny 18 Jona 2014. Na dia taorian'ny nialany tamin'ny fitondrana aza, dia mbola mitazona ny anaram-boninahitra hoe Mpanjaka mandra-maty izy.
Ny mpanjaka, mpikambana ao amin'ny Tranon'ny Bourbon, dia nitana anjara toerana lehibe tamin'ny fiovan'i Espaina avy amin'ny fitondrana jadona Francoista ho amin'ny fitondrana mpanjaka parlemantera taorian'ny nahafatesan'i [[Francisco Franco]].
==Ny fiainany manokana==
I Infante Juan, Count of Barcelona no rainy. Ny vadiny dia Queen Sofía of Spain. Ny zanany dia Infanta Elena, Duchess of Lugo, Infanta Cristina, Duchess of Palma de Mallorca, [[Felipe VI]]. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Infanta Margarita, Duchess of Soria, Infanta Pilar, Duchess of Badajoz, Infante Alfonso of Spain.
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
|[[Francisco Franco]]<br/>(didy jadona)1939-1975 || [[Juan Carlos I]]<br/> 1975-2014 || [[Felipe VI]]<br/> 2014--
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1938]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
qrnc3259qee4m9o9pyofwqx037vylig
Green Springs, Ohio
0
193706
1140037
940465
2026-05-25T23:29:14Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140037
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|41.2572222222|-83.0516666667}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Green Springs, Ohio
|firenena={{Etazonia}}
|faritany=Ohio
|velarantany=3.13
|isam-ponina=1368
|ben'ny tanàna=Adam Greenslade
}}
'''Green Springs, Ohio''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Ohio]], ao [[Etazonia]]. Ny kaodim-paositra dia 44836..
== Jeografia ==
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.2572222222 ary -83.0516666667.
Ny faritr'ora dia GMT -5.
== Jereo koa ==
* [[Etazonia]]
** [[Ohio]]
=== Rohy ivelany ===
* http://villageofgreensprings.com/ {{Wayback|url=http://villageofgreensprings.com/ |date=20151223161116 }}
[[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Ohio]]
lvfvcyxkrgo5wp2yqkfi0r2nwku2mux
Carlos Bacca
0
199009
1139909
752921
2026-05-25T13:43:03Z
~2026-30465-54
39692
1139909
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Carlos Bacca, 2012-07-17.jpg
|anarana=Carlos Bacca
|teraka=8 Septambra 1986
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Carlos Bacca''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 8 Septambra 1986
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1986]]
tnmrqkk050a7x5npg4smhnv2xb8jwlb
Cristian Bonilla
0
199031
1139886
753797
2026-05-25T13:34:03Z
~2026-30465-54
39692
1139886
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Cristian Bonilla
|teraka=2 Jiona 1993
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Cristian Bonilla''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 2 Jiona 1993
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1993]]
127wneu2vdliru1e9cdfud8zqyknn3l
Ever Palacios
0
199149
1139885
755326
2026-05-25T13:33:21Z
~2026-30465-54
39692
1139885
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Everpalacios.jpg
|anarana=Ever Palacios
|teraka=18 Janoary 1969
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Ever Palacios''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 18 Janoary 1969
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1969]]
t5c3ul6xy0fzyx7euqmwqfl6sm55pmf
Leiton Jiménez
0
200485
1139911
1011967
2026-05-25T13:43:33Z
~2026-30465-54
39692
1139911
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Leiton Jiménez
|teraka=26 Aprily 1989
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Leiton Jiménez''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 26 Aprily 1989
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1989]]
cqikybwvaev6spydksb686ww17afjvb
Carlos Valderrama
0
201331
1139888
752965
2026-05-25T13:34:45Z
~2026-30465-54
39692
1139888
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Valderrama2010.JPG
|anarana=Carlos Valderrama
|teraka=2 Septambra 1961
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Carlos Valderrama''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 2 Septambra 1961
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1991]]
a4zvf1eev6virs0b16fba833ri0aq93
Freddy Rincón
0
201884
1139905
755884
2026-05-25T13:41:54Z
~2026-30465-54
39692
1139905
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Freddy Rincón
|teraka=14 Aogositra 1966
|maty=
|firenena=[[Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Freddy Rincón''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 14 Aogositra 1966
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1966]]
8mpjwd1qlfyx5n61ez1vdezyilsceh6
1139906
1139905
2026-05-25T13:42:09Z
~2026-30465-54
39692
1139906
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Freddy Rincón
|teraka=14 Aogositra 1966
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Freddy Rincón''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 14 Aogositra 1966
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1966]]
t7l8zmcf2449cnob6emyjf7m7iigfzj
Iván Córdoba
0
201907
1139913
757664
2026-05-25T13:44:00Z
~2026-30465-54
39692
1139913
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Ivan Cordoba - Inter Mailand (1).jpg
|anarana=Iván Córdoba
|teraka=11 Aogositra 1976
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Iván Córdoba''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 11 Aogositra 1976
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]]
rxuy6b43q4w6j34na3i3ngxnyryzgvt
Arley Dinas
0
202080
1139893
751621
2026-05-25T13:37:46Z
~2026-30465-54
39692
1139893
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Arley Dinas
|teraka=16 Mey 1974
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Arley Dinas''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 16 Mey 1974
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1974]]
45ey9zb5271fdmasrl0ljzvucl4n3np
Jeison Murillo
0
202288
1139908
757949
2026-05-25T13:42:36Z
~2026-30465-54
39692
1139908
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Jeison Murillo
|teraka=27 Mey 1992
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Jeison Murillo''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 27 Mey 1992
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1992]]
1545dufr74j2tyxo7rfgmrrgovri2vk
Fredy Guarín
0
204033
1139901
755906
2026-05-25T13:40:44Z
~2026-30465-54
39692
1139901
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=redy Guarin 2011.jpg
|anarana=Fredy Guarín
|teraka=30 Jiona 1986
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Fredy Guarín''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 30 Jiona 1986
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1986]]
bh4ynivx6lzzsu4n2lfeee0mpiq7j85
Jésus Sinisterra
0
204939
1139914
758548
2026-05-25T13:44:27Z
~2026-30465-54
39692
1139914
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Jésus Sinisterra
|teraka=9 Desambra 1975
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Jésus Sinisterra''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 9 Desambra 1975
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]
1st7jz6bnhrr7qqgpahldlym1pnjio8
Faryd Mondragón
0
205191
1139897
755478
2026-05-25T13:38:53Z
~2026-30465-54
39692
1139897
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=aryd Mondragon 2.jpg
|anarana=Faryd Mondragón
|teraka=21 Jiona 1971
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Faryd Mondragón''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 21 Jiona 1971
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1971]]
pp56vd10okjyiuzbmjpnsj2te0jd1ay
Jackson Martínez
0
205329
1139882
757712
2026-05-25T13:28:58Z
~2026-30465-54
39692
1139882
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Valais Cup 2013 - OM-FC Porto 13-07-2013 - Jackson.jpg
|anarana=Jackson Martínez
|teraka=3 Oktobra 1986
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Jackson Martínez''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 3 Oktobra 1986
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
el0owksqjfzpngfqhajuwyw1fd5wvku
Faustino Asprilla
0
205539
1139890
815347
2026-05-25T13:36:00Z
~2026-30465-54
39692
1139890
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Faustino Asprilla
|teraka=10 Novambra 1969
|maty=
|firenena=Kolombia
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Faustino Asprilla''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 10 Novambra 1969
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1969]]
6piy7jvc1cjqcfdjsc49iic0ds6jmlq
Adolfo Valencia
0
205640
1139892
750606
2026-05-25T13:37:17Z
~2026-30465-54
39692
1139892
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Adolfo Valencia
|teraka=6 Febroary 1968
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Adolfo Valencia''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 6 Febroary 1968
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1968]]
oe6wp4071y3ljgdkmhr1yvg1eotageq
James Rodríguez
0
205742
1139883
757765
2026-05-25T13:31:17Z
~2026-30465-54
39692
1139883
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=James Rodríguez 1.jpg
|anarana=James Rodríguez
|teraka=12 Jolay 1991
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''James Rodríguez''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 12 Jolay 1991
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1991]]
831njsc10o2snne3ystasy0n82sevj2
Teófilo Gutiérrez
0
205774
1139898
765238
2026-05-25T13:39:23Z
~2026-30465-54
39692
1139898
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Teo.jpg
|anarana=Teófilo Gutiérrez
|teraka=17 Mey 20011
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Teófilo Gutiérrez''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 17 Mey 2001
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 2001]]
jwwglbzcmto3cxypnnzqqk3m6osua5m
1139900
1139898
2026-05-25T13:40:15Z
~2026-30465-54
39692
1139900
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Teo.jpg
|anarana=Teófilo Gutiérrez
|teraka=17 Mey 1985
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Teófilo Gutiérrez''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 17 Mey 1985.
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1985]]
q9w3dpfwdcssymu8vwbk8twf30orsz8
Pablo Armero
0
205877
1139891
762332
2026-05-25T13:36:32Z
~2026-30465-54
39692
1139891
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Pablo Armero
|teraka=2 Novambra 1986
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Pablo Armero''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 2 Novambra 1986
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1986]]
fuk57waggbdlwwlc5v10p6evv3zci8h
Norberto Peluffo
0
205881
1139903
761862
2026-05-25T13:41:12Z
~2026-30465-54
39692
1139903
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Norberto Peluffo
|teraka=26 Mey 1958
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Norberto Peluffo''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 26 Mey 1958
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1958]]
4pu8gbxuyhs3eivdjpntf5wgf2cfyqt
Yoreli Rincón
0
207067
1139889
766626
2026-05-25T13:35:37Z
~2026-30465-54
39692
1139889
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Yoreli Rincón.jpg
|anarana=Yoreli Rincón
|teraka=27 Jolay 1993
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Yoreli Rincón''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 27 Jolay 1993
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1993]]
p87rjqt9ipd4j6mbngkqrcos7t0fi72
Víctor Aristizábal
0
207190
1139884
765993
2026-05-25T13:33:17Z
~2026-30465-54
39692
1139884
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Víctor Aristizábal
|teraka=9 Desambra 1971
|maty=
|firenena={{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Víctor Aristizábal''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Kolombia]] teraka ny 9 Desambra 1971
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1971]]
nz6otyhkfshpgl05uydsnnx9rp9tozq
Blanca Inés Durán Hernández
0
220473
1139878
1016624
2026-05-25T13:23:38Z
~2026-30465-54
39692
1139878
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Blanca Inés Durán Hernández
|teraka=16 Jiona 1971
|maty=
|firenena= {{Kolombia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
'''Blanca Inés Durán Hernández''' dia injeniera, mpanao politika [kolombia]]ana teraka ny 16 Jiona 1971
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:injeniera kolombiana]]
[[sokajy:mpanao politika kolombiana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1971]]
4fhrx4couuxcwtpt2gkqhjyx3hut6bq
John Quincy Adams
0
222075
1139848
1095349
2026-05-25T12:52:26Z
GeertivpBot
30141
#pwb Copy label CLEFDETRI:
1139848
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary = George P.A. Healy - John Quincy Adams - Google Art Project.jpg
|anarana =John Quincy Adams
|teraka =11 Jolay 1767
|maty =23 Febroary 1848
|firenena =Etazonia
|mpiaraka =
|asa=
* [[mpanao politika]]
* 6 Président d'Etazonia
|taona niasàna=
}}
'''John Quincy Adams''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 11 Jolay 1767 ary maty ny 23 Febroary 1848 tao [[Washington D.C]]
==Ny fiainany manokana==
I John Adams no rainy. Ny vadiny dia Louisa Adams. Ny zanany dia George Washington Adams, John Adams II, Charles Francis Adams, Sr..
Ny rainy, [[John Adams]], no filoha faharoan'ny firenena.
== Filohan'i Etazonia ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Seal of the President of the United States.svg|40px]] Filohan'ny [[Etazonia]] faha-06
!mpandimby
|-align="center"
| [[James Monroe]] || [[John Quincy Adams]]<br/> 1825-1829 || [[Andrew Jackson]]
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
{{CLEFDETRI:Adams, John Quincy}}
{{Commonscat}}
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/03_nq]
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:mpanao politika amerikanina]]
[[sokajy:Filohan'i Etazonia]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1767]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1848]]
093wih881u28ngju7pubc881kvl3a8i
Jean Ravelonarivo
0
225360
1140118
1139727
2026-05-26T06:22:40Z
Louisalphonse28
35968
Manatsara firafitry ny lahatsoratra
1140118
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Ravelonarivo Jean|teraka=17 Avrily 1957|toerana=Sakadomo,Berevo(Madagasikara)|firenena=Madagasikara|asa=Jeneraly}}
I '''Ravelonarivo Jean''' dia olo-manga [[malagasy]] sady [[jeneraly]] ary mpanao [[politika]]. teraka tamin'ny [[17 aprily]] [[1959]] tao [[Sakadomo]], ao amin'ny [[kaominina]] vohitr'i [[Berevo]] any amin'ny faritra atsimo nosy [[madagasikara]]. Izy io koa no lehiben'ny [[governemanta malagasy]] faha 18 na ny [[praiminisitra]] ankehitriny nanomboka tamin'ny [[17 janoary]] [[2015]].
== Tantaram-piainany ==
Tamin'ny volana septambra 2021, niantso ny fitsarana hisian'ny olona enina sy orinasa iray ny fitsarana ady heloka be vava amin'ny tsatokazo miady amin'ny kolikoly eto Antananarivo. Jean Ravelonarivo, praiminisitra teo anelanelan'ny 2015 sy 2016 ary mpandray tombony mivantana amin'ny fifanarahana hosoka, dimy taona an-tranomaizina no notakiana taminy. Ireo voampanga dia nasaina nandoa onitra 6 miliara ariary ho an'ny CNAPS, ny antoko sivily amin'ity raharaha ity.
== Jereo koa ==
* [[Praiminisitra]]
* [[Madagasikara]]
* [[Biôgrafia]]
== Rohy ivelany ==
* {{fr}} [http://www.madagascar-tribune.com/IMG/pdf/CV_PM.pdf CV de Jean Ravelonarivo], ao amin'ny gazety madagascar-tribune|{{pdf}}
* [http://www.lexpressmada.com/blog/actualites/gouvernement-jean-ravelonarivo-nouveau-premier-ministre-25315 « Gouvernement – Jean Ravelonarivo, nouveau Premier ministre »], ao amin'ny gazety lexpressmada|15 janoary 2015.
{{Vangovango|Biôgrafia}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[Sokajy:politika]]
[[Sokajy: Madagasikara]]
235ndg9cp31uaub703o2sjpglqh15d2
1140119
1140118
2026-05-26T06:25:28Z
Louisalphonse28
35968
1140119
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Ravelonarivo Jean|teraka=17 Avrily 1957|toerana=Sakadomo,Berevo(Madagasikara)|firenena=Madagasikara|asa=Jeneraly}}
I '''Ravelonarivo Jean''' dia olo-manga [[malagasy]] sady [[jeneraly]] ary mpanao [[politika]]. teraka tamin'ny [[17 aprily]] [[1959]] tao [[Sakadomo]], ao amin'ny [[kaominina]] vohitr'i [[Berevo]] any amin'ny faritra atsimo nosy [[madagasikara]]. Izy io koa no lehiben'ny [[governemanta malagasy]] faha 18 na ny [[praiminisitra]] ankehitriny nanomboka tamin'ny [[17 janoary]] [[2015]].
== Tantaram-piainany ==
Tamin'ny volana septambra 2021, niantso ny fitsarana hisian'ny olona enina sy orinasa iray ny fitsarana ady heloka be vava amin'ny tsatokazo miady amin'ny kolikoly eto Antananarivo. Jean Ravelonarivo, praiminisitra teo anelanelan'ny 2015 sy 2016 ary mpandray tombony mivantana amin'ny fifanarahana hosoka, dimy taona an-tranomaizina no notakiana taminy. Ireo voampanga dia nasaina nandoa onitra 6 miliara ariary ho an'ny CNAPS, ny antoko sivily amin'ity raharaha ity.
== Jereo koa ==
* [[Praiminisitra]]
* [[Madagasikara]]
* [[Biôgrafia]]
== Rohy ivelany ==
* {{fr}} [http://www.madagascar-tribune.com/IMG/pdf/CV_PM.pdf CV de Jean Ravelonarivo], ao amin'ny gazety madagascar-tribune|{{pdf}}
* [http://www.lexpressmada.com/blog/actualites/gouvernement-jean-ravelonarivo-nouveau-premier-ministre-25315 « Gouvernement – Jean Ravelonarivo, nouveau Premier ministre »], ao amin'ny gazety lexpressmada|15 janoary 20
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[Sokajy:politika]]
[[Sokajy: Madagasikara]]
jsuf75n6c637tqqqrvfdxmm5lnkguud
1140121
1140119
2026-05-26T06:26:19Z
NDG
35988
Reverted edits by [[Special:Contribs/Louisalphonse28|Louisalphonse28]] ([[User talk:Louisalphonse28|talk]]) to last version by 41.213.235.225: unexplained content removal
1070874
wikitext
text/x-wiki
[[File:Жан Равелонариву 1 (20-01-2015) (cropped).png|thumb|left|Jean Ravelonarivo]]
I '''Ravelonarivo Jean''' dia teraka tamin'ny [[17 aprily]] [[1959]] tao [[Sakadomo]], ao amin'ny [[kaominina]] vohitr'i [[Berevo]] any amin'ny faritra atsimo nosy [[madagasikara]]. Izy io dia olo-manga [[malagasy]] sady [[jeneraly]] ary mpanao [[politika]]. Izy koa no lehiben'ny [[governemanta malagasy]] faha 18 na ny [[praiminisitra]] ankehitriny nanomboka tamin'ny [[17 janoary]] [[2015]]. Tamin'ny volana septambra 2021, niantso ny fitsarana hisian'ny olona enina sy orinasa iray ny fitsarana ady heloka be vava amin'ny tsatokazo miady amin'ny kolikoly eto Antananarivo. Jean Ravelonarivo, praiminisitra teo anelanelan'ny 2015 sy 2016 ary mpandray tombony mivantana amin'ny fifanarahana hosoka, dimy taona an-tranomaizina no notakiana taminy. Ireo voampanga dia nasaina nandoa onitra 6 miliara ariary ho an'ny CNAPS, ny antoko sivily amin'ity raharaha ity.
== Jereo koa ==
* [[Praiminisitra]]
* [[Madagasikara]]
* [[Biôgrafia]]
== Rohy ivelany ==
* {{fr}} [http://www.madagascar-tribune.com/IMG/pdf/CV_PM.pdf CV de Jean Ravelonarivo], ao amin'ny gazety madagascar-tribune|{{pdf}}
* [http://www.lexpressmada.com/blog/actualites/gouvernement-jean-ravelonarivo-nouveau-premier-ministre-25315 « Gouvernement – Jean Ravelonarivo, nouveau Premier ministre »], ao amin'ny gazety lexpressmada|15 janoary 2015.
{{Vangovango|Biôgrafia}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
[[Sokajy:politika]]
[[Sokajy:teraka tamin'ny taona 1959]]
dhskcvwqyl0gc4eo4d4gv6n2oie3erh
Raseta Joseph
0
230039
1139925
1133655
2026-05-25T14:28:18Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Raseta_Joseph.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139925
wikitext
text/x-wiki
'''Raseta Joseph Delphin''' dia avara-pianarana, mpitsabo, mpanao pôlitika, mpitari-tolona malagasy, niady tamin' ny fanjanahantany, anisan' ireo namorona ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (M.D.R.M.) niaraka tamin' i [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy-Andrianavalona]] sy i [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]]. Teraka tamin' ny 9 Desambra 1886 tao [[Marovoay]] izy ary maty tamin' ny 5 Oktobra 1979 tao [[Antananarivo]].
== Ny tantarany ==
=== Ny fiaviany sy ny fianarany ===
Teraka tao [[Marovoay]], faritanin'i [[Mahajanga]] tamin' ny 9 Desambra 1886 i Raseta Joseph Delphin. Zanak'i Razaka Seta ([[Tsimahafotsy]]) dekàn-d[[Rainilaiarivony]] praiministra, ary notendreny ho governora hiahy ny fitrandrahana volamenam-panjakana tao [[Maevatanana]].
Niditra nianatra tao amin'ny kolejin' ny [[Koakerisma|Quakers]] [[FFMA Faravohitra]] izy ary nifindra tao ao amin'ny [[Kolejy Masindahy Joseph Ambodin'Andohalo]]. Tafiditra ho mpianatra mpitsabo tao amin'ny sekoly fianarana ho mpitsabon'Antananarivo izy tamin' ny taona 1903 ary nahazo ny mari-pahaizana maha mpitsabo tamin'ny taona 1908.
=== Ny niatombohany nitolona ===
Teo anelanelan'ny taona 1908 sy ny taona 1922, dia nafindra toerana matetika, ka tamin' ny taona 1922, dia tao [[Ambositra]] ary niditra ho mpikambana tao amin'ny [[Vy Vato Sakelika]]. Tamin' io taona io ihany, dia nametra-pialana tsy ho mpiasam-panjakana ary nanorim-ponenena tany [[Toliara]] sy niasa ho an'ny tenany tany izy. Tamin' ny taona 1925, dia niara-nitolona tamin-d[[Ralaimongo Jean|Ralaimongo]] hanafoanana ny [[Indigénat]] izy.
Tamin' ny taona 1933, dia niditra ho mpikambana tao amin'ny ''Ligue anti-impérialiste et anti-communiste'' notarihin'i [[JOURDAIN Francis|Jourdain Francis]] izy. Tamin' ny taona 1937, dia niara-namorona tamin-dry Ralaimongo sy [[DUSSAC Paul|Dussac Paul]] ny antoko kôminista malagasy, antoko nofoanan'ny mpanjanatany tamn' ny taona 1939, izy. Tamin' ny volana Mey 1939, dia nilatsaka hofidina tao amin'ny Conseil Supérieur des Colonies izy. Tamin' ny Jona 1940, dia nanoina ny antso nataon'i [[Charles de Gaulle|De Gaulle]].
Tamin' ny 9 Avrily 1941 izy dia nosamborina ary notanana am-ponja tao [[Moramanga]] ary navotsotra tamin' ny taona 1943. Voafidy ho mpanolotsain'ny tananan'i [[Toliara]] io taona io ihany izy.
=== MDRM sy ny raharaha 29 Marsa 1947 ===
Teo anelanelan'ny taona 1945 sy 1946, dia voafidy intelo ho solombavambahoakan'i Madagasikara tao amin'ny Antenimiera mpamolavola sy ny Antenimieram-pirenena frantsay izy. Iray tamin'ireo mpamorona ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (M.D.R.M) tao [[Paris]] izy rehefa avy nanatrika ny fivorian'ny [[Firenena Mikambana]] tany [[London]], ary voafidy ho filohan'ny M.D.R.M.
Mbola tany Paris izy no nipoaka ny "raharaha 29 Martsa 1947" ary tamin' ny 6 Jona 1946 izy vao nosamborina rehefa avy nalana taminy ny zo maha-solombavambahoaka azy, ary naverina taty an-tanindrazana, ka nahiboka tao amin' ny fonjan' Antanimora. Voaheloka ho faty tamin'ilay fitsarana makotroka natao tao [[Andafiavaratra]] tamin' ny 4 Oktobra 1948 izy ary natao sesitany tany [[Mwali|Mohéli]] ([[Kômôro]]) avy eo dia nafindra tany [[Calvi]] ([[Kôrsa|nosy Corse]]). Nahazo fanalefahan-tsazy izy tamin' ny taona 1955 noho ny antony fahasalamana. Nitsoaka mangingina hody aty an-tanindrazana, ary voasambotra tao [[Djibouti]] ka naverina tany Frantsa izy tamin' ny 9 Jolay 1959.
=== Ny fodiany an-tanindrazana sy ny niafarany ===
Tamin' ny volana Jolay 1960 izy vao navela hody malalaka aty an-tanindrazana niaraka tamin'ny solombavambahoaka roa hafa, kanefa nandà ny hiara-miasa tamin'i [[Tsiranana Philibert|Tsiranana]] sy ny governemanta notarihiny. Namorona ny antoko [[MADAGASIKARA SAMBATRA|Madagasikara Sambatra]] ary voafidy ho solombavambahoan'Antananarivo izy. Nilatsaka hofidiana ho filohan'ny Repoblika nifaninana tamin'i Tsiranana izy tamin' ny taona 1965, kanefa tsy lany.
Tahaka an-d[[RAKOTONIRAINY Joseph|Rakotonirainy Joseph]] ihany, dia sahirana teo amin'ny fiainana ihany koa izy tamin'ny taona faramparany niainany ary maty tamin'ny taona 1978.
== Jereo koa ==
* [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]]
* [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Joseph Ravoahangy]]
* [[Ny Avana Ramanantoanina]]
* [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]]
= Loharano =
Ilaitangena, ''Feon'ny Merina'', lah. faha-162, 11 Jolay 1997.
cz6wgj35h1gyjgosa0p9tlym8wvozif
Ravoahangy-Andrianavalona Joseph
0
230042
1139923
1133657
2026-05-25T14:21:07Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Ravoahangy-Andrianavalona_Joseph.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139923
wikitext
text/x-wiki
'''Ravoahangy-Andrianavalona Joseph''' dia Malagasy nizaka ny [[zom-pirenena frantsay]], mpanao pôlitika sy mpitsabo. Teraka tamin' ny 28 Oktobra 1893 tao [[Fianarantsoa]] ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1970 tao [[Antananarivo]]. Mpikambana ao amin' ny Antenimieram-pirenena frantsay izy nanomboka amin' ny 21 Oktobra 1945 ka hatramin' ny 10 Jona 1946, tao amin' ny Antenimieram-pirenena mpanorina (''Assemblée nationale constituante'') faha-2 tamin' ny 2 Jona 1946 hatramin' ny 27 Novambra 1946 ary tao amin' ny Antenimieram-pirenena amin' ny fe-potoam-piasana voalohany tamin' ny 10 Novambra 1946 ka hatramin' ny 4 Jolay 1951. Mpitari-tolona niady tamin' ny [[fanjanahantany]] izy ary anisan' ireo namorona ny antoko [[Vy Vato Sakelika]] (V.V.S.) sy ny [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (M.D.R.M.) niaraka amin' i [[Raseta Joseph|Joseph Raseta]] sy i [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]].
= Ny tantarany =
=== Ny fiaviany sy ny fianarany ===
Teraka tao [[Fianarantsoa]] tamin' ny 28 Oktobra 1893 i Ravoahangy. Zana-dRakotonavalona Joël sy Ramanantenasoa Rose (samy avy amin' ny firazanana [[Andriamasinavalona]]). Nanaraka ny ambaratonga voalohany tamina sekoly samihafa tao [[Fianarantsoa]] izy. Nanohy ny fianarany tao amin' ny sekoly [[Le Myre de Vilers]] ao Antananarivo izy ary afa-panadinana ho mpianatra mpitsabo tamin' ny taona 1912.
=== Ny niatombohany nitolona ===
Ny taona 1913, dia anisan' ireo izay namorona ny [[Vy Vato Sakelika]] (V.V.S.) Ravoahangy ary nosamborina noho izany tamin' ny taona 1915. Voaheloka hiasa an-terivozona mandra-pahafatiny izy tamin' ny 18 Febroary 1916 (fitsarana natao tao [[Andafiavaratra]]) ary nalefa sesitany tany [[Mayotte]]. Nohalefahina ho [[asa an-terivozona]] mandritra ny 15 taona izany saziny izany nefa nofoanana mihitsy tamin' ny taona 1922. Niverina nanohy ny fianarany ho mpitsabo izy ary tafavoaka ho mpitsabo herintaona taty aoriana. Rehefa mpitsabo izy dia niditra tao amin' ny [[A.M.I]] ary notendrena hiasa any [[Toliara]] hatramin' ny taona 1927. Rehefa tapitra ny fifanekena nataony tamin' ny fanjakana, dia lasa nakany [[Antsiranana|Diégo]] "hiara-miasa" tamin-d[[Ralaimongo Jean|Ralaimongo]], kanefa dia voarara tsy nahazo manao ny asan' ny mpitsabo tany amin' io toerana io izy.
Izy sy i [[Dussac Paul]] no niara-nanohy ny famoahana ny gazety ''[[L'Opinion]]'', rehefa naiditra am-ponja Ralaimongo tamin' ny taona 1928, ka lafin-kevitra roa lehibe no nitoloman'izy ireo tamin'izany, dia ny fanafoanana ny "[[indigénat]]" sy ny fanafoanana ny lalàna naha-zanatany frantsay an' i [[Madagasikara]] tamin' ny 6 Aogositra 1896 mba ho fananganana ny fanjakan' i Madagasikara.
Tamin' ny 29 Mey 1929, na dia tsy nandray anjara mivantana amin'ny hetsika natao aza Ravoahangy, dia tsy navela handia faritany tao [[Maintirano]] nandritra ny 5 taona, kanefa mbola nanohy ny fanoratana an-gazety ihany. Hoy izy tao amin'ny lahatsoratra navoakany tao amin'ny gazety ''L'Opinion'' tamin' ny 24 Septambra 1934: "Takinay hatrany ny fahaleovantenan' i Madagasikara".
Niverina teto [[Antananarivo]] tamin' ny taona 1936 sy niara-namorona tamin-dRalaimongo sy i Dussac Paul ny gazety ''[[La Nation Malgache]]'' sy ''[[Le Prolétariat malgache]]'' izy ary anisan' ny namorona ny hetsika sendikaly voalohany. Tamin' ny taona 1939, tamin' ny fiandohan'ny [[Ady Lehibe Faharoa|Ady lehibe faha-II]], dia niato tsy nanao pôlitika Ravoahangy, kanefa izany dia tsy nahasakana ny fanjakana tamin' izany fotoana izany (akaiky an' i Vichy) hanao fisavana matetika ny tokantranony izany. Voafidy ho mpanolotsainan' ny Tananan' Antananarivo tamin' ny taona 1945 izy, nefa nofoanana izany, vokatry ny fanamelohana samihafa azony hatramin' ny taona 1916. Na izany aza dia voafidy ho [[solombavambahoaka]] tao amin' ny [[Antenimiera mpamolavola]] tany Frantsa ny volana Novambra ary mbola voafidy hitana io toerana io ihany na tamin' ny volana Jona na tamin' ny voalana Novambra 1946.
=== Ny M.D.R.M sy ny raharaha 29 Martsa 1947 ===
Tamin' ny taona 1946, dia anisan' ireo niara-namorona ny antoko ''[[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]]'' (M.D.R.M.) . Voaheloka ho faty noho ny raharaha 29 Marsa 1947 araka ny fitsarana natao teo Andafiavaratra izy, nefa izany sazy izany dia nivadika ho figadrana mandra-pahafaty anaty faritra voambina tamin' ny taona 1949, ka nahiboka tany [[Mwali]] ao [[Kômôro]] izy ary nafindra tany [[Calvi]] (nosy [[Corse]]) avy eo. Nampanao "Tsia" tamin' ny [[fitsapan-kevi-bahoaka]] natao tamin' ny 28 Septambra 1958 izy. Rehefa tafaverina teto an-tanindrazana izy, dia voafidy ho solombavambahoakan' Antananarivo tamin' ny 4 Septambra 1960.
=== Ny niafarany ===
Tamin' ny taona 1961 dia niditra ho mpikambana ao amin' ny [[Parti social démocrate malgache]] (PSD) izy ary voatendry ho ministra na minisi-panjakana hatramin' ny fotoana nahafatesany tamin' ny 21 Aogositra 1970, ary nalevina am-boninahitra sy nisaonan' i [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]]
* [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]]
* [[Ny Avana Ramanantoanina]]
= Loharano =
* Ilaitangena, ''Feon' ny Merina'' lah. faha-163, 18 Jolay 1997.
q1y435252s5ub3j2abi1oc9q6yuy3lt
1139924
1139923
2026-05-25T14:24:47Z
Alexis Jazz
20480
1139924
wikitext
text/x-wiki
'''Ravoahangy-Andrianavalona Joseph''' dia Malagasy nizaka ny [[zom-pirenena frantsay]], mpanao pôlitika sy mpitsabo. Teraka tamin' ny 28 Oktobra 1893 tao [[Fianarantsoa]] ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1970 tao [[Antananarivo]]. Mpikambana ao amin' ny Antenimieram-pirenena frantsay izy nanomboka amin' ny 21 Oktobra 1945 ka hatramin' ny 10 Jona 1946, tao amin' ny Antenimieram-pirenena mpanorina (''Assemblée nationale constituante'') faha-2 tamin' ny 2 Jona 1946 hatramin' ny 27 Novambra 1946 ary tao amin' ny Antenimieram-pirenena amin' ny fe-potoam-piasana voalohany tamin' ny 10 Novambra 1946 ka hatramin' ny 4 Jolay 1951. Mpitari-tolona niady tamin' ny [[fanjanahantany]] izy ary anisan' ireo namorona ny antoko [[Vy Vato Sakelika]] (V.V.S.) sy ny [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (M.D.R.M.) niaraka amin' i [[Raseta Joseph|Joseph Raseta]] sy i [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]].
= Ny tantarany =
=== Ny fiaviany sy ny fianarany ===
Teraka tao [[Fianarantsoa]] tamin' ny 28 Oktobra 1893 i Ravoahangy. Zana-dRakotonavalona Joël sy Ramanantenasoa Rose (samy avy amin' ny firazanana [[Andriamasinavalona]]). Nanaraka ny ambaratonga voalohany tamina sekoly samihafa tao [[Fianarantsoa]] izy. Nanohy ny fianarany tao amin' ny sekoly [[Le Myre de Vilers]] ao Antananarivo izy ary afa-panadinana ho mpianatra mpitsabo tamin' ny taona 1912.
=== Ny niatombohany nitolona ===
Ny taona 1913, dia anisan' ireo izay namorona ny [[Vy Vato Sakelika]] (V.V.S.) Ravoahangy ary nosamborina noho izany tamin' ny taona 1915. Voaheloka hiasa an-terivozona mandra-pahafatiny izy tamin' ny 18 Febroary 1916 (fitsarana natao tao [[Andafiavaratra]]) ary nalefa sesitany tany [[Mayotte]]. Nohalefahina ho [[asa an-terivozona]] mandritra ny 15 taona izany saziny izany nefa nofoanana mihitsy tamin' ny taona 1922. Niverina nanohy ny fianarany ho mpitsabo izy ary tafavoaka ho mpitsabo herintaona taty aoriana. Rehefa mpitsabo izy dia niditra tao amin' ny [[A.M.I]] ary notendrena hiasa any [[Toliara]] hatramin' ny taona 1927. Rehefa tapitra ny fifanekena nataony tamin' ny fanjakana, dia lasa nakany [[Antsiranana|Diégo]] "hiara-miasa" tamin-d[[Ralaimongo Jean|Ralaimongo]], kanefa dia voarara tsy nahazo manao ny asan' ny mpitsabo tany amin' io toerana io izy.
Izy sy i [[Dussac Paul]] no niara-nanohy ny famoahana ny gazety ''[[L'Opinion]]'', rehefa naiditra am-ponja Ralaimongo tamin' ny taona 1928, ka lafin-kevitra roa lehibe no nitoloman'izy ireo tamin'izany, dia ny fanafoanana ny "[[indigénat]]" sy ny fanafoanana ny lalàna naha-zanatany frantsay an' i [[Madagasikara]] tamin' ny 6 Aogositra 1896 mba ho fananganana ny fanjakan' i Madagasikara.
Tamin' ny 29 Mey 1929, na dia tsy nandray anjara mivantana amin'ny hetsika natao aza Ravoahangy, dia tsy navela handia faritany tao [[Maintirano]] nandritra ny 5 taona, kanefa mbola nanohy ny fanoratana an-gazety ihany. Hoy izy tao amin'ny lahatsoratra navoakany tao amin'ny gazety ''L'Opinion'' tamin' ny 24 Septambra 1934: "Takinay hatrany ny fahaleovantenan' i Madagasikara".
Niverina teto [[Antananarivo]] tamin' ny taona 1936 sy niara-namorona tamin-dRalaimongo sy i Dussac Paul ny gazety ''[[La Nation Malgache]]'' sy ''[[Le Prolétariat malgache]]'' izy ary anisan' ny namorona ny hetsika sendikaly voalohany. Tamin' ny taona 1939, tamin' ny fiandohan'ny [[Ady Lehibe Faharoa|Ady lehibe faha-II]], dia niato tsy nanao pôlitika Ravoahangy, kanefa izany dia tsy nahasakana ny fanjakana tamin' izany fotoana izany (akaiky an' i Vichy) hanao fisavana matetika ny tokantranony izany. Voafidy ho mpanolotsainan' ny Tananan' Antananarivo tamin' ny taona 1945 izy, nefa nofoanana izany, vokatry ny fanamelohana samihafa azony hatramin' ny taona 1916. Na izany aza dia voafidy ho [[solombavambahoaka]] tao amin' ny [[Antenimiera mpamolavola]] tany Frantsa ny volana Novambra ary mbola voafidy hitana io toerana io ihany na tamin' ny volana Jona na tamin' ny voalana Novambra 1946.
=== Ny M.D.R.M sy ny raharaha 29 Martsa 1947 ===
Tamin' ny taona 1946, dia anisan' ireo niara-namorona ny antoko ''[[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]]'' (M.D.R.M.) . Voaheloka ho faty noho ny raharaha 29 Marsa 1947 araka ny fitsarana natao teo Andafiavaratra izy, nefa izany sazy izany dia nivadika ho figadrana mandra-pahafaty anaty faritra voambina tamin' ny taona 1949, ka nahiboka tany [[Mwali]] ao [[Kômôro]] izy ary nafindra tany [[Calvi]] (nosy [[Corse]]) avy eo. Nampanao "Tsia" tamin' ny [[fitsapan-kevi-bahoaka]] natao tamin' ny 28 Septambra 1958 izy. Rehefa tafaverina teto an-tanindrazana izy, dia voafidy ho solombavambahoakan' Antananarivo tamin' ny 4 Septambra 1960.
=== Ny niafarany ===
Tamin' ny taona 1961 dia niditra ho mpikambana ao amin' ny [[Parti social démocrate malgache]] (PSD) izy ary voatendry ho ministra na minisi-panjakana hatramin' ny fotoana nahafatesany tamin' ny 21 Aogositra 1970, ary nalevina am-boninahitra sy nisaonan' i [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* [[Ralaimongo Jean|Jean Ralaimongo]]
* [[Raseta Joseph Delphin|Joseph Raseta]]
* [[Ny Avana Ramanantoanina]]
= Loharano =
* Ilaitangena, ''Feon' ny Merina'' lah. faha-163, 18 Jolay 1997.
jzambyhev7vqi2xnhgjrxq9zhy2hd8d
QIT Madagascar Minerals
0
244445
1140104
1136794
2026-05-26T05:36:56Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140104
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Rio Tinto Logo02.png|vignette|433x433px|Soratra famantarana ny [[Rio Tinto]]]]
Ny '''QIT''' '''Madagascar''' '''Minerals''', izay hafohezina amin' ny hoe '''QMM''', dia orinasa [[Kanada|kanadiana]] mpitrandraka [[fasimainty]] ao [[Tolagnaro|Tôlagnaro]], ao amin' ny [[Faritra Anosy|Faritra Anôsy]], any amin' ny tapany atsimo-atsinanan' i [[Madagasikara]]<ref name=":14"><small>"[https://omnis.mg/mines/le-projet-ilmenite-de-fort-dauphin/ Le Projet Ilménite de Fort-Dauphin]", ''omnis.mg''</small></ref>.
Io fasimainty trandrahiny io dia ahitana [[ilmenita]], izay akora be [[Diôksidana titanina|diôksida-na titanina]] ampiasaina indrindra ho fandoko fotsy ao amin' ny vokatra toy ny loko sy ny [[taratasy]]<ref><small>"[https://taolagnaro.fr.gd/QMM.htm QMM]", ''taolagnaro.fr.gd''</small></ref><ref><small>"[https://www.tradecsi.com/products/ilmenite Ilmenite]", ''www.tradecsi.com''</small></ref>. Ankoatra famokarana ilmenita, ity orinasa ity dia mamokatra [[zirsily]] (fifangaroan' ny [[zirkôna]] sy [[silimanita]])<ref><small>"[https://pubs.usgs.gov/myb/vol3/2017-18/myb3-2017-18-madagascar.pdf 2017–2018 Minerals Yearbook - Madagascar]", ''pubs.usgs.gov''</small></ref><ref><small>"[https://miningdataonline.com/property/1221/Fort-Dauphin-QMM-Operation.aspx Fort Dauphin (QMM) Operation]", ''miningdataonline.com''</small></ref>, izay ampiasaina amin' ny fanamboarana taila [[seramika]] sy fitaovana [[elektrônika]], ary koa ny [[mônazita]], [[mineraly tsy fahita firy]] ampiasaina amin' ny teknôlôjian' ny [[angovo azo havaozina]], anisan' izany ny [[andriamby]] maharitra ho an' ny torbinin' angovon-drivotra sy ny fiara elektrika<ref name=":4"><small>"[https://www.riotinto.com/en/operations/madagascar/qit-madagascar-minerals?utm_source=chatgpt.com QIT Madagascar Minerals]", ''www.riotinto.com''</small></ref>.
Fanafohezana ny hoe "''Quebec Iron and Titanium''" ny hoe ''QIT''. Efa ho 20 taona taty aorian' ny nanaovana fanadihadiana sy fifampiraharahana ary fanaovana asa fanomanana ny QMM vao nanomboka namokatra<ref name=":15"><small>"[https://eiti.org/sites/default/files/attachments/madagascar_rapport_de_reconciliation_exercice_2015.pdf Madagascar - Rapport de réconciliation, exercice 2015]", ''eiti.org''</small></ref>. Efa niasa nanomboka tamin' ny taona 2009 ny QMM<ref name=":15" />, izay fiaraha-miasan' ny ny vondrona mpitrandraka harena an-kibon’ ny tany iraisam-pirenena Rio Tinto sy ny fanjakana malagasy. An' ny [[Rio Tinto]] ny 80 % amin' ny vola ampiasainy ary 20 % an' ny fanjakana malagasy<ref name=":14" /><ref name=":4" />. Mifototra any [[Québec]] ([[Kanada]]) ny Rio Tinto<ref><small>"[https://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/madagascar01.html Rio Tinto]", ''www.ide.go.jp''</small></ref>.
Mba hanohanana ny asany sy hampihenana ny famoahana [[karbônina]], dia niara-niasa tamin' ny [[CrossBoundary Energy]] (CBE) ny QMM tamin' ny fananganana tobim-pamokarana angovon' aratra avy amin' ny masoandro mahatratra 8 [[MWp]]. Ity tetikasa ity dia mikendry ny hamelona ilay fitrandrahana [[harena an-kibon' ny tany]]<ref><small>"[https://africa-energy-portal.org/news/madagascar-cbe-connect-8-mwp-solar-power-plant-tolagnaro-mine?utm_source=chatgpt.com Madagascar: CBE to connect an 8 MWp solar power plant to the Tôlagnaro mine]", ''africa-energy-portal.org''</small></ref>.
== Tantara ==
=== Taomplo 1980-2000 ===
==== Fahitana ilmnita voalohany ====
Tamin' ny taona 1986 no nahitana voalohany ilay toeram-pitrandrahana tany amin' ny faritra marefo sy manan-danja ara-tontolo iainana. Nahita [[Ilmenita|ilmenite]] 70 tapitrisa taonina teo ho eo ny [[Rio Tinto]] tao amin' ilay nantsoin' ny gazetiboky ''[[Scientific American]]'' hoe "iray amin' ny tontolo iainana tandindomin-doza indrindra eto an-tany" tamin' ny taona 1986.
==== Fampanantenana momba ny tontolo iainana ====
Tamin' ny fihaonambe iraisam-pirenena momba ny fitahirizana ny zavaboary maneran-tany nokarakarain' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|International Union for Conservation of Nature]] tany [[Bangkok]] tamin' ny 2004 dia nampanantena ny [[Rio Tinto]] fa hanatsara ny ezaka ataony amin' ny fiarovana ny [[tontolo iainana]], ary hanomboka ilay paikady antsoina hoe ''net positive impact'' (na ''NPI'', "fiatraikany tsara madiodio")<ref><small>Ny ''net positive impact'' na ''NPI'' dia toe-javatra izay ahitana fahatsaran' ny vokatry ny asan' ny olombelona ho an' ny karazana zavamananaina rehetra, izany hoe manamafy ny fahasambaran' ny zavaboary. Tratra izany rehefa mihoatra ny voka-dratsy eo amin' ny zavaboary ny voka-tsoa azon' ny zavaboary.</small></ref>, ka ny toeram-pitrandrahana ao Mandena no laharam-pahamehana voalohany ho an' ilay orinasa. Tamin' ny taona 2016 vao tanteraka ny fampanantenany.
Niteraka asa sy lalana ary nampitombo ny [[fandripahana ala]] ny fandrosoan' ilay toeram-pitrandrahana<ref name=":3"><small>Gerety, Rowan Moore. "[https://www.scientificamerican.com/article/the-ecologists-and-the-mine/ The Ecologists and the Mine]". ''Scientific American''. [https://web.archive.org/web/20210611163302/https://www.scientificamerican.com/article/the-ecologists-and-the-mine/ Arsiva].</small></ref>.
=== Taomplo 2010 ===
==== Fanoheran' ny vahoka ====
Tamin' ny taona 2011, nanao sonia fifanarahana fividianana [[herinaratra]] niaraka tamin' ny mpamokatra herinaratra tsy miankina i Rio Tinto. Ny fotodrafitrasa dia hanambatra ny 8 MW amin' ny herin' ny [[masoandro]], 12 MW amin' ny rivotra eny amoron-dranomasina ary ny rafitra fitahirizana angovo amin' ny bateria mba hanomezana herinaratra azo havaozina ny toeram-pitrandrahana ilmenita ao [[Tolagnaro|Fort Dauphin]].
Tamin' ny Janoary 2013, ny hetsi-panoheran' ny fokonolona momba ny fitrandrahana dia niharan' ny famoretana nataon' ny mpitandro filaminana izay nampiasa baomba mandatsa-dranomaso hanaparitahana ny vahoaka. Nanambara ny Rio Tinto fa efa nanome fanonerana tany aloha avy amin' ny tompon' ny tany anaovana fitrandrahana, ary nilaza fa mangataka onitra fanampiny ny fokonolona.
Nitaraina ny mpikatroka amin' ny fihetsiketsehana fa 90 % amin' ny mpiasan' ilay fitrandrahana dia tsy avy ao an-toerana, izany fanambaràna izany dia notsipahin' ny Rio Tinto<ref name=":6"><small>"[https://news.mongabay.com/2019/11/madagascar-regulator-under-scrutiny-in-breach-at-rio-tinto-controlled-mine/ Madagascar regulator under scrutiny in breach at Rio Tinto-controlled mine]". ''[[Mongabay]]''. 2019-11-20. [https://web.archive.org/web/20230421181936/https://news.mongabay.com/2019/11/madagascar-regulator-under-scrutiny-in-breach-at-rio-tinto-controlled-mine/ Arsiva] tamin' ny 21/04/2023.</small></ref>. Nametra-pialana tamin' io taona io ihany koa ny Independent Advisory Panel ("kômity filankevitra mahaleotena") momba ilay toeram-pitrandrahana<ref name=":5" />.
==== Fandinganan' ny QMM ny faritra mpanefitra ====
Teo anelanelan' ny volana Desambra 2014 sy Janoary 2015 dia nandingana ny faritra mpanefitra eo anelanelany sy ny farihy [[Besaroy (farihy)|Besaroy]] ny asa fitrandrahana. Tonga hatrany amin' ny farihy Besaroy eo akaiky eo ny loto avy amin' ilay toeram-pitrandrahana tamin' ireo taona ireo, talohan' ny nampiaiky ny tompon' ilay toeram-pitrandrahana fa tsy nisy fefiloha fisakanana ny faikam-pitrandrahana ny ao amin' ilay toerana. Nilaza ny [[Office National pour l'Environnement|Office]] [[Office National pour l'Environnement|National pour l'Environnement]] na ONE ("Birao Nasiônaly misahana ny Tontolo Iainana") eto [[Madagasikara]] fa "azo tsinontsinoavina" ny vokatr' izany. Nitaraina ny fikambanana maro any an-toerana noho ny tsy fahafahan' izy ireo mijery ny tombana izay nitarika ny fehin-kevitry ny ONE. Nametra-panontaniana ny amin' ny fahafahan' ilay birao hifehy ny Rio Tinto ny tranokalam-baovao ''[[Mongabay]]''<ref name=":6" />.
==== Fisoroka ny zavatra ratsy kokoa ny QMM ====
Tamin' ny taona 2016, taorian' ny nanehoan' ny mpikambana ao amin' ny Biodiversity Committee (komitin' ny fahasamihafan' ny karazan-javamananaina") ao amin' ilay orinasa fa misy ny elanelana nampanantenaina sy hatao, dia tsy nitana intsony izany fampanantenana izany ny Rio Tinto, ka nanova paikady ho amin' ilay nofaritan' ny ''Scientific American'' hoe "misoroka ny zavatra ratsy kokoa" ary nanombana fa ity orinasa ity dia "vonona hamono an' io [[teboka mafanan' ny fahasamihafan' ny karazan-javamananaina]] io"<ref name=":3" />. Nametra-pialana ilay kômity tamin' ny Ôktôbra 2016<ref><small>Orengo, Yvonne (3 April 2017). "[https://theecologist.org/2017/apr/03/tall-tales-and-tailings-truth-about-rio-tintos-rare-earth-mine-madagascar Tall tales and tailings - the truth about Rio Tinto's rare earth mine in Madagascar]". ''The Ecologist''. [https://web.archive.org/web/20230404100109/http://www.theecologist.org/2017/apr/03/tall-tales-and-tailings-truth-about-rio-tintos-rare-earth-mine-madagascar Arsiva] tamin' ny 04/04/2023.</small></ref>, rehefa namoaka taratasy misokatra manakiana ny Rio Tinto, izay milaza fa "tsy hita mihitsy ny resaka momba ny tontolo iainana ao anatin' ny laharam-pahamehana dimy voalazan' ny [[Rio Tinto]]", sady maneho ny "tsy fahampian' ny fahatokisana fa hisy ny famatsiam-bola sy ny fahafaha-manao maharitra ho an' ny fandaharan' asa momba ny fahasaminhafan' ny karazan-javamananaina ao amin' ny QMM<ref name=":5"><small>Hatcher, Jessica (2013-02-08). "[https://world.time.com/2013/02/08/the-white-stuff-mining-giant-rio-tinto-unearths-unrest-in-madagascar/ The White Stuff: Mining Giant Rio Tinto Unearths Unrest in Madagascar]". ''Time''. ISSN 0040-781X. [https://web.archive.org/web/20230208044426/https://world.time.com/2013/02/08/the-white-stuff-mining-giant-rio-tinto-unearths-unrest-in-madagascar/ Arsiva].</small></ref>.
==== Fahitana oraniôma ao anany renirano ====
Tamin' ny taona 2019, ny famakafakana nataon' ny [[Andrew John Lees|Andrew Lees Trust]] dia nahitana fa 0,049 mg/L ny fatran' ny [[oraniôma]] ao amin' ny renirano eny ambanin' ilay toeram-pitrandrahana, ka 63 % ambony noho ny torolalan' ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana]] [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Maneran-Tany momba ny Fahasalamana]] (na OMS) ho an' ny rano fisotro izany, fa 0,0256 mg/L kosa ny tahan' ny [[Firamainty|firaka mainty]], izay 256 % ambony noho izay atolotry ny OMS ho an' ny rano fisotro<ref name=":7" />. Tamin' io taona io ihany, dia niaiky ny Rio Tinto fa tsy nisy [[fefiloha fanangonana faikam-pitrandrahana]] teo amin' io toerana io<ref><small>"[https://theecologist.org/2019/mar/08/rio-tinto-retreats-sensitive-zone-madagascar Rio Tinto retreats from sensitive zone in Madagascar]". ''[[The Ecologist]]''. [https://web.archive.org/web/20230404085115/http://www.theecologist.org/2019/mar/08/rio-tinto-retreats-sensitive-zone-madagascar Arsiva] tamin' ny 04/04/2023..</small></ref>.
=== Taompolo 2020 ===
==== Fividianan' ny Rio Tinto herinaratra ====
Tamin' ny taona 2021 dia nanao sonia fifanarahana hividianana herinaratra amin' ny mpamokatra herinaratra tsy miankina ny Rio Tinto. Ny fitaovana dia hanambatra ny tanjaka 8 MW avy amin' ny [[Angovon' ny masoandro|masoandro]], amin' ny 12 MW avy amin' ny [[Angovon-drivotra|rivotra]] an-dranomasina miampy rafitra fitahirizana angovo amin' ny bateria mba hanomezana herinaratra azo havaozina ho an' ilay toeram-pitrandrahana<ref><small>"[https://www.pv-tech.org/solar-wind-energy-storage-hybrid-to-power-rio-tinto-mine/ Hybrid to power Rio Tinto mine]". ''www.pv-tech.org'', [https://web.archive.org/web/20211123071645/https://www.pv-tech.org/solar-wind-energy-storage-hybrid-to-power-rio-tinto-mine/ Arsiva] tamin' ny 23/11/2021.</small></ref>.
==== Fisian' ny oraniôma sy firamainty anaty rano ====
Tamin' ny taona 2021, ny fanadihadiana nataon' ny mpikatroka dia nahita fa ny toerana sasany any ambanin' ny toeram-pitrandrahana dia manana [[oraniôma]] mihoatra ny 52 heny noho ny fenitry ny rano fisotro natolotry ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana]] [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Maneran-Tany momba ny Fahasalamana]] (OMS), ary 42 heny ny fandotoana amin' ny [[Firamainty|firaka maity]]<ref><small>"[https://news.mongabay.com/2021/09/rio-tinto-owned-mine-is-polluting-malagasy-water-with-uranium-and-lead-ngos-say/ Rio Tinto-owned mine is polluting Malagasy water with uranium and lead, NGOs say]". ''[[Mongabay]]''. 01/09/2021. [https://web.archive.org/web/20230421181936/https://news.mongabay.com/2021/09/rio-tinto-owned-mine-is-polluting-malagasy-water-with-uranium-and-lead-ngos-say/ Arsiva] tamin' ny 21/04/2023.</small></ref>.
==== Fanoherana noho ny rano maloto sy fahafatesana trondro ====
Tamin' ny taona 2022 dia nijanona dimy andro ny toeram-pitrandrahana noho ny fihetsiketsehana nataon' ny mponina. Nampifandraisin' ny mpanao fihetsiketsehana amin' ny famoahana rano maloto avy ao amin' ilay toeram-pitrandrahana ny fahafatesan' ny [[trondro]], nefa nolavin' ny Rio Tinto izany. [[Fefiloha fanangonana faikam-pitrandrahana]] roa ao amin' ny toeram-pitrandrahana no namoaka rano 1 000 000 m<sup>3</sup> ho any amin' ny renirano any an-toerana<ref><small>Orengo, Yvonne (2 December 2022). "[https://theecologist.org/2022/dec/02/villagers-demand-rio-tinto-compensation Villagers demand Rio Tinto compensation]". [[The Ecologist|''The Ecologist'']]. [https://web.archive.org/web/20230322200708/http://www.theecologist.org/2022/dec/02/villagers-demand-rio-tinto-compensation Arsiva] tamin' ny 22/03/2023.</small></ref>. Tsy nijanona izany fanogerana izany na tamin' ny taona 2023 aza<ref name=":12"><small>"[https://www.wrm.org.uy/bulletin-articles/madagascar-community-of-sainte-luce-says-no-to-destruction-from-mining Madagascar: Community of Sainte Luce says NO to destruction from mining] {{Wayback|url=https://www.wrm.org.uy/bulletin-articles/madagascar-community-of-sainte-luce-says-no-to-destruction-from-mining |date=20250326121649 }}", ''www.wrm.org.uy''</small></ref>.
==== Ahiahy momba ny toeram-panjonoana ====
Nisy tatitra nanasongadina ny fiantraikany ratsy eo amin' ny vondrom-piarahamonina ao an-toerana, anisan' izany ny fandotoana ny lalan-drano amin' ny [[oraniôma]] sy [[Firamainty|firaka]] amin' ny fatra ambony, izay nitarika ho amin' ny hetsika any amin' ny fitsarana izay nataon' ny mponina ao amin' ny tanàna voakasika. Fanampin' izany, nipoitra ny ahiahy momba ny mety ho fahapotehan' ny toeram-panjonoana sy ny tany fambolena, izay tena ilaina amin' ny fiveloman' ny mponina<ref name=":12" /><ref><small>"[https://earthworks.org/blog/timeline-of-events-at-the-qmm-mine-in-madagascar/?utm_source=chatgpt.com Timeline of Events at the QMM Mine in Madagascar]", ''earthworks.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.theguardian.com/environment/2024/apr/04/rio-tintos-madagascar-mine-may-face-lawsuit-over-pollution-claims?utm_source=chatgpt.com Rio Tinto’s Madagascar mine may face lawsuit over pollution claims"], ''www.theguardian.com''</small></ref>.
== Ny QMM sy ny famokarana ataony ==
=== Toerana voakasika ===
Ny toeram-pitrandrahana ao Mandena dia ahitana akora [[diôksidana titanina]], ary fitrandrahana [[ilmenita]], 5 km avaratra-atsinanan' i [[Tolagnaro]]<ref name=":7"><small>Reid, Helen (2019-12-20). "[https://www.reuters.com/article/rio-tinto-madagascar-idINKBN1YO16A/ Water around Rio Tinto's Madagascar mine is high in lead, uranium - study]". ''Reuters''. [https://web.archive.org/web/20230424042844/https://www.reuters.com/article/rio-tinto-madagascar-idINKBN1YO16A Arsiva].</small></ref><ref name=":2"><small>Frank Harris, (2019) "[https://nucleus.iaea.org/sites/orpnet/home/Shared%20Documents/T2-Harris-Transport-Export-REE-Australia.pdf Transport and Export of Rare Earth Concentrates] {{Wayback|url=https://nucleus.iaea.org/sites/orpnet/home/Shared%20Documents/T2-Harris-Transport-Export-REE-Australia.pdf |date=20220120064220 }}", ''Rio Tinto'', [[:en:Wayback_Machine|Arsiva]]</small></ref>. Any amin' ny ala amoron-tsiraka no misy azy<ref><small>Orengo, Yvonne (3 April 2017). "[https://theecologist.org/2017/apr/03/tall-tales-and-tailings-truth-about-rio-tintos-rare-earth-mine-madagascar Tall tales and tailings - the truth about Rio Tinto's rare earth mine in Madagascar]". ''The Ecologist''. [https://web.archive.org/web/20230404100109/http://www.theecologist.org/2017/apr/03/tall-tales-and-tailings-truth-about-rio-tintos-rare-earth-mine-madagascar Arsiva].</small></ref>, akaikin' ny [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela|Valan-javaboarin' Andohahela]]<ref name=":2" /> sy ny [[Faritra fitahirizan-javaboarin' i Mandena]]<ref><small>Vyawahare, Malavika (2019-06-21). "[https://news.mongabay.com/2019/06/the-mine-that-promised-to-protect-the-environment-a-cautionary-tale/ The mine that promised to protect the environment: A cautionary tale]". ''Mongabay''.</small></ref>.
Miantraika indrindra amin' ireto kaominina ireto ny hetsiky ny QIT Madagascar Minerals: [[Ampasy Nahampoa|Ampasy Nahampoana]] sy [[Mandromondromotra]] ary [[Tolagnaro]] (Andrakaraka)<ref name=":9"><small>"[https://pwyp.mg/fr/wp-content/uploads/2023/04/FR-Version_Study-Brief_PWYP-MG-2022-3.pdf L'impact négligé d'une exploitation à grande échell: le cas de la mine Rio Tinto/QMM à Madagascar]", ''<nowiki>https://pwyp.mg</nowiki>''</small></ref>. Ankoatra izay, manodidina ny 15 000 eo ho eo ny mponina mipetraka akaikin' ny toeram-pitrandrahana amin' ireo kaominina sy tanàna manodidina azy, izay ahitana an' Ampasy Nahampoana, Andrakaraka ary Mandromondromotra<ref name=":9" />. Anisan' ny voakasiky ny vokatry ny fitrandrahana koa ny Kaominin' i [[Mahatalaky]] izay ahitana ny tanàna kalin' i Sainte Luce<ref><small>"[https://www.wrm.org.uy/fr/articles-du-bulletin/madagascar-la-communaute-de-sainte-luce-dit-non-aux-destructions-causees-par-lexploitation-miniere Madagascar : la communauté de Sainte Luce dit NON aux destructions causées par l'exploitation minière]", ''www.wrm.org.uy''</small></ref>,
=== Ny akora trandrahina ===
[[Sary:Ilmenite-155036.jpg|vignette|198x198px|Sarina [[ilmenita]]]]Ny [[fasimainty]] dia ahitana [[ilmenita]] karazana mineraly vokatry ny fitambaran' ny ôksida mineralin' ny [[vy]] sy [[Titanina|titàna]] manana raikipohy simika FeTiO<sub>3</sub> izay ahitana [[maneziôma]] sy [[manganezy]] ary [[vanadiôma]] kely dia kely. Tsy tantera-pahazavana sady miloko mainty, izay mety hiova mankany amin' ny volontany mena somary manjelatra toy ny metaly izy ary mety hiendrika [[kristaly]]. Mety mahatratra 25 sm<sup>3</sup> ny halehibeny.
Tamin' ny voalohany, ny habetsahan' ny vokatra ilmenita novinavinaina ho azo dia 750 000 taonina isan-taona, amin' ny fivoaran' ny fitrandrahana aty aoriana dia hitombo any amin' ny 2 000 000 taonina isan-taona izany. An' ny [[QIT-Fer et Titane]], orinasa kanadiana izay rantsan' ny orinasa goavana atao hoe [[Rio Tinto]] ny 80 % amin' ny vokatra; ny 20 % sisa no an' ny fanjakana malagasy.<ref><small>"[https://www.riotintomadagscar.com/index.htlm Rio Tinto QMM Madagascar Titanium Dioxide Mining Project". ''QMM web site''. Rio Tinto Group]. Notsidihina tamin'ny 11 Marsa 2009.</small></ref>
Mba hahazoany mampiasa sambo lehibe hanondranana ny ilmenita any ivelany dia namatsy vola ny fanjakana malagasy ny Rio Tinto tamin' ny fanamboarana ny [[Seranan-tsambon' Ehoala|seranan-tsambon' i Ehoala]] ao Tôlagnaro.
Ny orinasa dia mitrandraka tahiry [[ilmenita]], izay [[mineraly]] be diôksida-na titanina ampiasaina indrindra amin' ny fanamboarana fandoko ho an' ny loko sy ny kôsmetika ary vokatra hafa. Any Mandena sy ao Sainte-Luce ary ao Petriky no misy ny toeram-pitrandrahana tena lehibe, izaty mirefy 6.000 hektara eo ho eo. Hatramin' ny nanombohan' ilay tetikasa dia efa ho iray lavitrisa dôlara no nampiasain' ny QMM, ka anisan' ny mpamatsy vola be indrindra eto Madagasikara ny QMM<ref><small>"[https://fr.mongabay.com/2023/06/la-mort-de-poissons-pres-dune-mine-de-rio-tinto-a-madagascar-a-fait-ressurgir-les-doleances-de-la-population/?utm_source=chatgpt.com La mort de poissons près d’une mine de Rio Tinto à Madagascar a fait ressurgir les doléances de la population]", ''fr.mongabay.com''</small></ref>. Ny ilmenita azo dia alefa ao amin' ny seranan-tsambon' i Ehoala, mankany amin' ny toeram-panodinana, anisan' izany ny any [[Kanada]].<ref><small>"[https://emmanuelblivet.com/fr/portfolio-6921-triste-mine-a-madagascar?utm_source=chatgpt.com Triste mine à Madagascar]", ''emmanuelblivet.com''</small></ref>.
== Ny tombontsoa azo ==
=== Tombontsoan' ny faritra ===
==== Ny seranan-tsambo ====
[[Sary:MG-ehoala-hafen.jpg|vignette|Ny [[seranan-tsambon' Ehoala]]]]
Ny [[seranan-tsambon' Ehoala]], any Tolagnaro, dia natao voalohany mba hanamorana ny fanondranana ny [[ilmenita]] alain' ny QMM, nefa koa ampiasaina amin' ny fanafarana (vokatra fototra, kojakojam-panorenana, solika, fiara) sy ny fanondranana ([[taretra]], [[makamba]], [[Menaka zavamaniry|menaka]] [[Menaka zavamaniry|zavamaniry]], [[voamadinika]]), ka manohana ny mpamokatra ao an-toerana<ref name=":8"><small>"[https://midi-madagasikara.mg/rio-tinto-qmm-promotion-du-port-dehoala-et-dehoala-park/?utm_source=chatgpt.com Rio Tinto QMM : Promotion du port d’Ehoala et d’Ehoala Park] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/rio-tinto-qmm-promotion-du-port-dehoala-et-dehoala-park/?utm_source=chatgpt.com |date=20251212062659 }}", ''MidiMadagasikara'', 28/01/2022</small></ref><ref><small>"[https://www.riotinto.com/en/operations/madagascar/qit-madagascar-minerals QIT Madagascar Minerals]", ''www.riotinto.com''</small></ref>. Noho ny fitaovana môderina sy ny fanarahana ny fenitra iraisam-pirenena momba ny fiarovana ny seranan-tsambo (anglisy: ''International Ship and Port Facility Security'' - ISPS) dia lasa fiantsonan' ny sambo mpitatitra mpandeha ilay seranan-tsambo ka mampiroborobo ny [[Fizahàn-tany|fizahantany]]. Mifanila amin' ny seranan-tsambo ny Ehoala Park izay faritra indostrialy mirefy 400 ha mahery, natao handraisana ny mpampiasa vola eto amin' ny firenena sy iraisam-pirenena sady vatsian' ny Rio Tinto herinaratra sy rano<ref name=":8" />.
==== Fanomezana asa ====
Araka ny nambaran' ny [[Rio Tinto]] dia mampiasa olona manodidina ny 2 000 ny QMM, ka [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ny 97 % amin' izany, izany hoe 1 940. Ankoatra izay dia manohana orinasa eo anelanelan' ny 150 sy 200 ao an-toerana ilay orinasa, ka manampy amin' ny toekarenan' ny faritra<ref name=":11"><small>"[https://www.riotinto.com/en/news/releases/2023/rio-tinto-and-government-of-madagascar-reach-agreement-supporting-the-long-term-operation-of-qmm- Rio Tinto and Government of Madagascar reach agreement supporting the long-term operation of QMM]", ''www.riotinto.com''</small></ref>.
==== Fampaandrosoana ny fiainan' ny mponina eny ifotony ====
Misy koa ny asa fanohanana ny fiainan' ny mponina eny an-toerana<ref name=":11" />. Na izany aza dia tsy mahafa-pahasaahiranana ny mponina izany fa mbola miaina ao anaty fahantrana toy ny Malagasy maro rehetra sy ny voka-dratsin' ny fitrandrahana ireo mponina ireo<ref><small>"[https://pwyp.mg/fr/wp-content/uploads/2023/04/FR-Version_Study-Brief_PWYP-MG-2022-3.pdf Les impacts négligés d'un exploitation à grande échelle : le cas de la mine Rio Tinto/QMM à Madagascar] {{Wayback|url=https://pwyp.mg/fr/wp-content/uploads/2023/04/FR-Version_Study-Brief_PWYP-MG-2022-3.pdf |date=20250412194734 }}", ''pwyp.mg''</small></ref>.
=== Fidiram-bolan' ny fanjakana ===
Tompon' ny 20 % amin' ny vola miasa ao amin' ny QMM ny fanjakana malagasy, ka ahafahany misitraka mivantana ny vola miditra amin' ny fitrandrahana. Ankoatra izany, tamin' ny volana Febroary 2025, ny [[Rio Tinto]] dia nanao sonia fifanarahana famatsiam-bola mitentina 20 tapitrisa dôlara tamin' ny fanjakana malagasy fanarenana ny [[Lalam-pirenena faha-13|lalam-pirenena]] [[Lalam-pirenena faha-13|faha-13]], izay manatsara ny fotodrafitrasa nasionaly<ref><small>"[https://www.agenceecofin.com/actualites-infrastructures/2402-126117-madagascar-a-signe-un-accord-de-20-millions-avec-rio-tinto-pour-la-rehabilitation-de-la-rn13 Madagascar a signé un accord de 20 millions $ avec Rio Tinto pour la réhabilitation de la RN13]", ''www.agenceecofin.com''</small></ref>.
=== Fampandrosoana ny tanàna ===
Nandray anjara lehibe tamin' ny fampandrosoana an' i [[Tolagnaro]] ny QMM tamin' ny alalan' ny fampiasam-bola amin' ny fotodrafitrasa ao an-toerana, anisan' izany ny fanamboarana ny [[seranan-tsambon' Ehoala]], izay notokanana tamin' ny taona 2009, izay manamora ny fanondranana sy mampisondroso ny toekarena ao an-toerana.
=== Famatsiana angovo ===
Ankoatra izay dia manome herinaratra ho an' ny mponina efa ho 80 000 eo ho eo ao Tolagnaro ilay orinasa miaraka amin' ny orinasam-pirenena [[Jiro sy Rano Malagasy|JIRAMA]]<ref><small>"[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230608-des-discussions-autour-du-futur-r%C3%A9gime-fiscal-de-la-principale-mine-de-madagascar Des discussions autour du futur régime fiscal de la principale mine de Madagascar]", ''Radio France international'', 8 Jona 2023, [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.rfi.fr%2Ffr%2Fafrique%2F20230608-des-discussions-autour-du-futur-r%25C3%25A9gime-fiscal-de-la-principale-mine-de-madagascar#federation=archive.wikiwix.com&tab=url Arsiva].</small></ref>. Misy kaominina maromaro ao an-toerana voakasiky ny fitrandrahana sy ny hetsika fampandrosoana ara-tsôsialy ataon' ny QMM<ref><small>"[https://epe.bac-lac.gc.ca/100/201/300/vertigo/html/v09no3/2401?utm_source=chatgpt.com Économie politique du développement minier à Madagascar : l’analyse du projet QMM à Tolagnaro (Fort-Dauphin)]", ''epe.bac-lac.gc.ca''</small></ref>.
Tamin' ny taona 2021 dia nanao sonia fifanarahana hividianana herinaratra amin' ny mpamokatra herinaratra tsy miankina ny Rio Tinto. Ny fitaovana ampiasaina dia voalaza fa hanambatra ny 8 MW avy amin' ny masoandro sy 12 MW avy amin' ny rivotra an-dranomasina ary tambatra bateria fitahirizana angovo mba hanomezana angovo azo havaozina ho an' ny toeram-pitrandrahana<ref><small>"[https://africa-energy-portal.org/news/madagascar-cbe-connect-8-mwp-solar-power-plant-tolagnaro-mine?utm_source=chatgpt.com MADAGASCAR: CBE to connect an 8 MWp solar power plant to the Tôlagnaro mine]"; ''africa-energy-portal.org''</small></ref>.
== Olana eo amin' ny fiainan' ny mponina ==
=== Olan' ny fananan-tany ===
Maro ny olona ao [[Tolagnaro]] nitaraina fa nalaina hanatontosana ny asan' ny QMM ny taniny sady nampanantenaina fa hahazoany tambiny na onitra ara-bola izany nefa tsy nahafa-po ny tompon-tany na tsy azony mihitsy izany tambiny na onitra izany<ref><small>"[https://www.wrm.org.uy/fr/articles-du-bulletin/madagascar-une-compensation-absurde? Madagascar : Une « compensation absurde »] {{Wayback|url=https://www.wrm.org.uy/fr/articles-du-bulletin/madagascar-une-compensation-absurde |date=20250708075643 }}", ''www.wrm.org.uy''</small></ref><ref><small>"[https://storytellingco.com/rio-tintos-social-license-breached-in-madagascar/ Rio Tinto’s ‘social license’ breached in Madagascar]", ''storytellingco.com''</small></ref><ref><small>"[https://1library.net/article/contesting-heritage-examples-rio-tinto-qmm-ilmenite-fort.qo13r6jz? Contesting heritage – Examples from the Rio Tinto/QMM Ilmenite mine in Fort-Dauphin, Southeast Madagascar]", ''1library.net''</small></ref>.
=== Fahalotoan' ny rano fisotro ===
Atahorana ny mety handotoan' ny QMM ny rano fisotro (izay sintonina avy amin' ny reniranon' Ambavarano) sy ny [[Ranomasimbe Indiana|ranomasina]] ao [[Tolagnaro]] ary ny fiantraikan' izany amin' ny fahasalamam-bahoaka ao amin' io tanàna io. Ny QMM anefa mitsipaka ny fiampangana azy ho tompon' antoka amin' ny fandotoana ny rano<ref><small>"[https://la1ere.francetvinfo.fr/reunion/madagascar-la-qmm-nie-toute-pollution-et-responsabilite-dans-la-mort-des-poissons-1284844.html Madagascar : la QMM nie toute pollution et responsabilité dans la mort des poissons]", ''la1ere.francetvinfo.fr''</small></ref><ref name=":10"><small>"[https://earthworks.org/blog/timeline-of-events-at-the-qmm-mine-in-madagascar Timeline of Events at the QMM Mine in Madagascar]", ''earthworks.org''</small></ref>.
Ny solombavambahoaka voafidy tao [[Toliara]], [[Siteny Randrianasoloniaiko]], dia nanainga ny fitondram-panjakana malagasy mba hidina any Tolagnaro hanao fanadihadiana momba io fitrandrahana io, fitrandrahana izay heverina fa miteraka fahasembanan' ny zaza sahala amin' ny vokatry ny baomba atômika<ref><small>[https://la1ere.francetvinfo.fr/reunion/madagascar-enfants-victimes-mines-ilmenite-617538.html "Madagascar: les enfants victimes des mines d'ilménite"] in ''la1ere.francetvinfo.fr'' (14/08/2018). Notsidihina 25/01/2019.</small></ref>.
=== Fahafatesana biby an-drano ===
Tamin' ny volana Desambra 2018, taorian' ny firotsahan' ny [[orana]] dia nikoriana nankany amin' ny [[farihy]] ka nitarika fahafatesana [[trondro]] maro ny rano maloto. Tamin' ny volana Janoary 2019 dia nisy trondro maro maty tao amin' ny sisin-dranomasin' i [[Tolagnaro]] ka niteraka tsy fahalafosan' ny [[hazandrano]] teny an-tsena izany sady nisy fiantraikany amin' ny asa fiveloman' ny [[Jono|mpanjono]]. Ahiahina ho akora simika tsy voatandrina avy tao amin' ny QMM izay niparitaka tao an-dranomasina no niteraka izany<ref name=":10" />.
Nitranga indray ny fahafatesana trondro maro tamin' ny volana Marsa 2022 teo akaikin' ny toerana anaovan' ny [[Rio Tinto]] fitrandrahana<ref name=":0"><small>"[https://2424.mg/environnement-des-poissons-morts-decouverts-autour-du-seuil-deversoir-de-qmm-a-tolagnaro-les-activites-de-peche-autour-du-site-et-la-vente-de-produits-provenant-du-site-interdites/ Environnement – Des poissons morts découverts autour du seuil déversoir de QMM à Tolagnaro, les activités de pêche autour du site et la vente de produits provenant du site interdites]", ''2424.mg''</small></ref><ref name=":1"><small>"[https://yonnelautre.fr/spip.php?article17589 Madagascar : La mort de poissons près d’une mine de Rio Tinto a fait ressurgir les doléances de la population]", ''yonnelautre.fr''</small></ref>. Izany toe-javatra izany dia niteraka hetsi-panoherana avy amin' ny vahoaka, indrindra ireo izay mivelona amin' ny fanjonoana sy ny fikambanana amin' ny firaisa-monim-pirenena. Nanda ny fiampangana azy toy ny ahazatra ny Rio Tinto<ref><small>Malavika Vyawahare, nadikan' i Sophie Fleurdepine, "[https://fr.mongabay.com/2023/06/la-mort-de-poissons-pres-dune-mine-de-rio-tinto-a-madagascar-a-fait-ressurgir-les-doleances-de-la-population/ La mort de poissons près d’une mine de Rio Tinto à Madagascar a fait ressurgir les doléances de la population]", ''Mongabay''.30 juin 2023.</small></ref><ref name=":1" />. Manoloana izany rehetra izany dia andrasana foana ny valin' ny fanadihadiana ampanaovin' ny fitondram-panjakana malagasy, izay matetika tsy mivoaka na manala ny maha tompon' andrakitra ny QMM<ref name=":0" />. Ny fitondram-panjakana malagasy, amin' ny alalan' ny [[Autorité nationale de l'eau et de l’assainissement]] (ANDEA), mihitsy no voalaza fa nanome alalana ny QMM hanary ny rano avy nampiasainy any amin' ireo renirano eo akaikiny<ref name=":10" />.
=== Fandotoana ===
Tamin' ny taona 2019, ny famakafakana nataon' ny ''[[Andrew John Lees#Ny Andrew Lees Trust|Andrew Lees Trust]]'' dia nahita fa 0,049 mg/l ny fatran' ny [[oraniôma]] ao amin' ny renirano, ka 63 % ambony noho ny torolalan' ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana]] (frantsay: ''Organisation mondiale de la Santé'' - OMS, na ''World Health Organization'' - WHO) momba ny rano fisotro izany, raha 0,0256 mg/l kosa ny tahan' ny [[Firamainty|firaka]], ka 256 % ambony noho ny soso-kevitry ny OMS ho an' ny rano fisotro izany. Tamin' io taona io ihany dia niaiky ny Rio Tinto fa tsy misy ny fefiloha fisakanana ny faikam-pitrandrahana eo an-toerana<ref name=":10" /><ref name=":10" />.
Tamin' ny taona 2021, ny famakafakana nataon' ny mpikatroka dia nahatsikaritra fa ny toerana sasany eny ambanin' ny toeram-pitrandrahana dia misy oraniôma in-52 heny noho ny fenitry ny rano fisotro araka ny lazain' ny Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana, ary fandotoana amin' ny alalan' ny firaka in-42 heny noho ny fenitra<ref name=":10" />.
=== Fifanolanana amin' ny mponina ===
Tamin' ny Janoary 2013, ny hetsi-panoheran' ny fokonolona momba ilay fitrandrahana dia ravan' ny mpitandro filaminana malagasy izay nampiasa baomba mandatsa-dranomaso hanaparitahana ny vahoaka<ref><small>"[https://www.ejolt.org/2013/01/madagascar-local-protests-against-rio-tinto/ Madagascar: Local protests against Rio Tinto] {{Wayback|url=https://www.ejolt.org/2013/01/madagascar-local-protests-against-rio-tinto/ |date=20250806055956 }}", ''www.ejolt.org''</small></ref><ref><small>"[https://climate-diplomacy.org/case-studies/mining-conflict-madagascar? Mining Conflict in Madagascar]", c''limate-diplomacy.org''</small></ref>. Nihevitra ny [[Rio Tinto]] fa io hetsi-panoherana io dia avy amin' ny fitakiana onitra vola fanampin' ny teo aloha ataon' ny tompon' ny tany misy ny toeram-pitrandrahana<ref><small>"[https://www.ejolt.org/2013/11/rio-tinto-compensation-manipulation-in-southeast-madagascar/ Rio Tinto: compensation manipulation in southeast Madagascar] {{Wayback|url=https://www.ejolt.org/2013/11/rio-tinto-compensation-manipulation-in-southeast-madagascar/ |date=20250519174008 }}", ''www.ejolt.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/353436866_The_mining-conservation_nexus_Rio_Tinto_development_'gifts'_and_contested_compensation_in_Madagascar_LDPI_Working_Paper_no_11 The mining-conservation nexus: Rio Tinto, development 'gifts' and contested compensation in Madagascar (LDPI Working Paper no. 11)]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. Nilaza ny mpikatroka ao an-toerana fa 90 % amin' ny mpiasan' ilay orinasa dia tsy mponina avy ao an-toerana. Izany fanambaràna izany dia nolavin' ny Rio Tinto.
=== Tsy fanajana ny fepetra sasany ===
Nametra-pialana tamin' io taona io ihany koa ny komity filan-kevitra mahaleotena tao amin' ilay orinasa noho ny fanjavonan' ny firesahana rehetra momba ny tontolo iainana ao anatin' ny laharam-pahamehana dimin' ny Rio Tinto<ref><small>"[https://www.miningsee.eu/tall-tales-tailings-truth-rio-tintos-rare-earth-mine-madagascar/ Tall tales and tailings - The truth obout Rio Tinto's rare earth mine Madagascar]", ''www.miningsee.eu''</small></ref><ref><small>"[https://www.scientificamerican.com/article/the-ecologists-and-the-mine/ The Ecologists and the Mine]", ''www.scientificamerican.com''</small></ref>. Teo anelanelan' ny volana Desambra 2014 sy Janoary 2015 dia tafiditra ao amin' ny faritra manelanelana ny toerana misy ny fitrandrahana sy ny farihin' i [[Besaroy (farihy)|Besaroy]] ny asa ataon' ilay orinasa<ref><small>"[https://earthworks.org/blog/timeline-of-events-at-the-qmm-mine-in-madagascar/ Timeline of Events at the QMM Mine in Madagascar]", ''Earthworks''</small></ref><ref><small>"[https://londonminingnetwork.org/2019/03/disaster-waiting-to-happen-rio-tintos-mining-waste/ Rio Tinto’s mining waste: a disaster waiting to happen?]", ''Andrew Lees Trust''</small></ref>. Nilaza ny [[Office National pour l'Environnement]] (ONE) fa azo tsinontsinoavina ny fiatraikan' izany<ref><small>"[https://www.minesandcommunities.org/article.php?a=14168& Madagascar environmental regulator under scrutiny for Rio Tinto relationship]", ''www.minesandcommunities.org''</small></ref>. Nitaraina ny fikambanana any ifotony noho ny tsy fahafahany mahita ny tombana nataon' ny ONE ka nahafahan' ity farany ity namoaka izany fehin-kevitra izany, izany hoe ny tsy fisian' ny mangarahara<ref><small>"[https://news.mongabay.com/2019/11/madagascar-regulator-under-scrutiny-in-breach-at-rio-tinto-controlled-mine/ Madagascar regulator under scrutiny in breach at Rio Tinto-controlled mine]", ''news.mongabay.com''</small></ref>. Ny tranokalam-baovao ''[[Mongabay]]'' dia nanontany tena ny amin' ny fahafahan' ilay birao hifehy ny Rio Tinto, satria mampiahiahy ny fisian' ny fahaleovantena marina ananan' ny ONE izay vatsian' ny Rio Tinto vola<ref><small>"[https://news.mongabay.com/2019/04/madagascar-rio-tinto-mine-breaches-sensitive-wetland/ Madagascar: Rio Tinto mine breaches sensitive wetland]", ''news.mongabay.com''</small></ref>.
=== Fahafatesana trondro ===
Tamin' ny taona 2022 dia nijanona dimy andro ny fitrandrahana noho ny fihetsiketsehana nataon' ny mponina noho ny fahafatesan' ny trondro anarivony tao amin' ny farihin' [[Ambavarano (farihy)|Ambavarano]] vokatry ny fanariana rano maloto avy ao amin' ny toeram-pitrandrahana<ref name=":13"><small>"[https://news.mongabay.com/2023/05/fish-deaths-near-rio-tinto-mine-in-madagascar-dredge-up-community-grievances/ Fish deaths near Rio Tinto mine in Madagascar dredge up community grievances]", ''news.mongabay.com''</small></ref>, izany dia nolavin' ny Rio Tinto<ref><small>"[https://media.business-humanrights.org/media/documents/BHRRC_response_Final_11.12.23_2.pdf Rio Tinto response to BHRRC]", ''media.business-humanrights.org''</small></ref>. Fefiloha fihazonana faikam-pitrandrahana roa ao amin' ilay toeram-pitrandrahana no nanary rano iray tapitrisa metatra toratelo any amin' ny renirano ao an-toerana<ref name=":10" /><ref><small>"[https://www.reuters.com/markets/commodities/rio-tintos-madagascar-mine-restarts-after-reaching-deal-with-protesters-2022-05-24/ Rio Tinto's Madagascar mine restarts after reaching deal with protesters]", ''www.reuters.com''</small></ref>. Tao amin' ny renirao [[Mandromodromotra (ony)|Mandromondromotra]], no nanatantedrahana izany izay nahazoany alalana tamin' ny [[Autorité nationale de l'eau et de l’assainissement|Autorité Nationale de l'Eau et de l'Assainissement]] (ANDEA) izany<ref name=":13" /><ref><small>"[https://www.riotinto.com/-/media/content/documents/operations/qmm/rt-qmm-water-discharge-monitoring-data-2021.pdf?rev=7e8c95bc96c84782937dabe314366004 QMM Water Discharge Monitoring Data March 2021 (PDF)]", ''www.riotinto.com''</small></ref>.
== Jereo koa ==
* Fitrandrahana
** [[Fitrandrahana harena an-kibon' ny tany eto Madagasikara]]
** [[Rio Tinto]]
** [[QIT-Fer et Titane]]
** [[Toliara Sands]]
** [[Base Toliara]]
* Akora
** [[fasimainty]] - [[ilmenita]] - [[maneziôma]] - [[manganezy]] - [[vanadiôma]] - [[oraniôma]] - [[titanina]] - [[Diôksidana titanina|diôksida-na titanina]] - [[Firamainty|firaka]] - [[zirkôna]] - [[mônazita]] - [[karbônina]] - [[tany hamatra]] - [[metaly mavesatra]] -
* Fotodrafitrasa
** [[Seranan-tsambon' Ehoala]]
** [[Lalam-pirenena faha-13]]
** [[Seranam-piaramanidin' i Tolagnaro]]
* Toerana
** [[Ambavarano (farihy)]]
** [[Besaroy (farihy)]]
** [[Lanirano (farihy)]]
** [[Mandromodromotra (ony)]]
** [[Faritra fitahirizan-javaboarin' i Mandena]]
== Rohy ivelany ==
'''Lalàna'''
* "[https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2020/11/Loi-n%C2%B0-99-022-portant-Code-minier.pdf Loi-n°-99-022-portant-Code-minier]", ''www.assemblee-nationale.mg''
* "[https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2024/02/LOI-n%C2%B0-2023-007-Code-minier.pdf Loi-n°-2023-007-Code-minier] {{Wayback|url=https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2024/02/LOI-n%C2%B0-2023-007-Code-minier.pdf |date=20250826023823 }}", ''www.assemblee-nationale.mg''
'''Vidéo'''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=HaUJsBpm498 Madagascar, les espoirs déçus autour d'une entreprise minière]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=x0RLpGNk6jg Madagascar : la communauté de Sainte Luce dit NON à l'exploitation minière]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=2FLBc18oJUg RIO TINTO QMM - Billiongate "Miliara afa-drakotra]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=5KZgMpO5h5U Rio Tinto, une multinationale dans un coin perdu de Madagascar - Documentaire Investigation]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=irbsM5TYpcM Madagascar : Rio Tinto QMM Fort Dauphin]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=ARWniEL6FxY The solar and wind hybrid at Rio Tinto’s mine in Madagascar enabling responsible mining]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=ry4McEDLEAc Info K Mada: ONE QMM du 19 Septembre 2018 by Kolo TV]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=GN7QrTNwrg8 Les effets négatifs de l'arrivée de Rio Tinto]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=-xYbY7YNeKw Rio Tinto, Fer et Titane: Madagascar QMM 2011]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=qeGHYVAdE_8 QMM]", ''www.youtube.com''
'''Samihafa'''
* "[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20221219-madagascar-accord-de-sortie-de-crise-trouv%C3%A9-entre-le-minier-qmm-l-%C3%A9tat-et-les-manifestants Madagascar: accord de sortie de crise trouvé entre le minier QMM, l'État et les manifestants]", ''rfi.fr'' (20/12/2022)
* "[https://africanmanager.com/madagascar-nouvelles-tensions-autour-des-activites-de-lentreprise-miniere-qmm/ Madagascar: Nouvelles tensions autour des activités de l’entreprise minière QMM]", ''africanmanager.com'' (5 juillet 2023)
* "T[https://lexpress.mg/04/07/2023/taolagnaro-letau-se-resserre-autour-de-qmm/ aolagnaro - l'étau se resserre autour de QMM]", ''lexpress.mg'' (4 juillet 2023)
* "[https://lexpress.mg/05/07/2023/taolagnaro-les-employes-de-qmm-rentrent-chez-eux/ Taolagnaro - Les employés de QMM rentre chez eux]", ''lexpress.mg'' (5 juillet 2023)
* "[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230704-madagascar-nouvelles-tensions-autour-des-activit%C3%A9s-de-l-entreprise-mini%C3%A8re-qmm-%C3%A0-fort-dauphin Madagascar: nouvelles tensions autour des activités de l'entreprise minière QMM à Fort-Dauphin]", ''rfi.fr'' (04/07/2023)
* <small>"</small>[https://www.riotintomadagscar.com/index.htlm Rio Tinto QMM Madagascar Titanium Dioxide Mining Project". ''QMM web site''. Rio Tinto Group]..
* "[https://www.business-humanrights.org/fr/derni%C3%A8res-actualit%C3%A9s/les-deux-manifestants-de-tolagnaro-fort-dauphin-ont-obtenu-une-libert%C3%A9-provisoire-mais-ont-subi-des-violations-de-leurs-droits/ Les deux manifestants de Tolagnaro Fort-Dauphin ont obtenu une liberté provisoire mais ont subi des violations de leurs droits]", ''business-humanrights.org''
* [https://la1ere.francetvinfo.fr/reunion/madagascar-enfants-victimes-mines-ilmenite-617538.html "Madagascar: les enfants victimes des mines d'ilménite"] in ''la1ere.francetvinfo.fr'' (14/08/2018). Notsidihina tamin' ny 25/01/2019.
* "[https://www.pnae.mg/docs/ee/doc-qmm/rapport-investigation-one-cse-cnre-mission-expertise-eau-qmm-lanirano-evatraha-fd.pdf Mission d'expertise sur l'incidence des eaux de débordements de QMM dans le système lagunaire Lanirano-Evatraha à Fort-Dauphin (05 au 09 Février 2019)]", ''Office National pour l'Environnement'', 2019.
* "[https://www.theguardian.com/environment/2024/apr/04/rio-tintos-madagascar-mine-may-face-lawsuit-over-pollution-claims Rio Tinto’s Madagascar mine may face lawsuit over pollution claims]", ''www.theguardian.com''
* "[https://2424.mg/exploitation-miniere-60-des-ristournes-de-qmm-versees-a-trois-communes-de-la-region-anosy EXPLOITATION MINIERE – 60% des ristournes de QMM versées à trois communes de la région Anosy]", ''2424.mg''
== Loharano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Orinasa malagasy]]
[[Sokajy:Fitrandrahana]]
[[Sokajy:Orinasa aostraliana]]
ilr6gkf3p8oaeyii2juyihxad6itu53
Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara
0
244469
1140032
1131889
2026-05-25T22:43:35Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140032
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Logo FFKM.png|vignette|243x243px|Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara]]
Ny '''Fiombonan' ny''' '''Fiangonana''' '''Kristiana''' '''eto''' '''Madagasikara''' (FFKM) dia fikambanana [[Ekiomenisma|ekiomenika]] iraisan' ny [[Kristianisma eto Madagasikara|fiangonana kristiana]] vitsivitsy eto [[Madagasikara]], dia ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] (EKAR) sy ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] (FLM) sy ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] (FJKM) ary ny [[Eklesia Episkopaly Malagasy]] (EEM)<ref><small>"[https://dbpedia.org/page/Council_of_Christian_Churches_in_Madagascar? Council of Christian Churches in Madagascar]", ''dbpedia.org''</small></ref><ref><small>"[https://web.facebook.com/groups/kristianaflm/posts/1930597907295874/? Ny andraikitry ny FFKM eto Madagasikara]",</small> </ref><ref><small>"[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1756073X.2023.2188519? ''Fihavanana'' and ''Raiamandreny'' as the basis to construct a hybrid practical theology in the Malagasy context]", ''www.tandfonline.com''</small></ref>''.'' Amin' ny [[Fiteny anglisy|teny anglisy]] dia ''Council of Christian Churches in Madagascar'' fa amin' ny [[Fiteny frantsay|teny frantsay]] kosa dia ''Conseil chrétien des Eglises à Madagascar'' no iantsoana ilay fikambanana. Niorina tamin' ny taona 1980 io fiombonana io. Ao [[Antananarivo]] ny foiben-toerany ary raha niisa 10 000 000 any ho any ny fitambaran' ny mpivavaka ao amin' ireo fiangonana ireo tany amin' ny taona 2004<ref><small>Group, Taylor & Francis (2004). ''The Europa World Year: Kazakhstan - Zimbabwe''. Taylor & Francis. <nowiki>ISBN 9781857432558</nowiki>.</small></ref>, dia 13 000 000 izy tamin' ny taona 2022.
Ny fiangonana kristiana mino an' i [[Jesoa]] ho [[Andriamanitra Zanaka|Andriamanitra]] sy hany mpamonjy araka ny [[Soratra Masina]] (ny [[Baiboly]]) dia afaka mirotsaka amin' io fiombonana io<ref name=":0"><small>Council of Christian Churches in Madagascar. ''archived.oikoumene.org''. Notsidihina tamin' ny 2017-06-07.</small></ref><ref name=":1"><small>CCCM — World Council of Churches. www.oikoumene.org. Notsidihina tamin'ny 07-06- 2017.</small></ref>. Azo itarafana ny ezaka sy ny olana momba ny [[ekiomenisma]] ny fiainan' ny FFKM. Tsy mionona amin' ny resaka fivavahana ihany ny FFKM fa mandray anjara amin' ny fanampiana ara-tsôsialy sy amin' ny fandaminana ny disadisa ara-pôlitika eto amin' ny Nosy<ref><small>"[https://www.justice.gov/eoir/media/284941/dl?inline=& Madagascar]", ''www.justice.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.justice.gov/eoir/media/283761/dl?inline=& Madagascar]", ''www.justice.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.africaintelligence.com/southern-africa-and-islands/2024/12/04/national-mediation-platform-gains-second-wind-after-election%2C110347427-bre? Madagascar National mediation platform gains second wind after election]", ''www.africaintelligence.com''</small></ref>. Manatanteraka ny maha mpaminany eto amin' ny firenena azy ny FFKM amin' ny alalan' ny rafitra misy ao aminy<ref><small>"[https://bti-project.org/en/reports/country-report/MDG? Madagascar Country Report 2024]", ''bti-project.org''</small></ref><ref><small>"[https://gvalosoa.net/2022/09/03/fiombonanny-fiangonana-kristiana-eto-madagasikara-ffkm-miantso-ny-manampahefana-hampitsahatra-ny-herisetra/? Fiombonan’ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara FFKM – Miantso ny manampahefana hampitsahatra ny herisetra] {{Wayback|url=https://gvalosoa.net/2022/09/03/fiombonanny-fiangonana-kristiana-eto-madagasikara-ffkm-miantso-ny-manampahefana-hampitsahatra-ny-herisetra/ |date=20250429055453 }}", ''gvalosoa.net''</small></ref>.
== Tantara ==
=== Fahaterahany ===
Raha tamin' ny 1980 no nanambaràna amin' ny fomba manetriketrika ny fisian' ny FFKM, dia efa tamin' ny taona 1979 no tena nahaterahany<ref name=":2"><small>"[https://malagasyword.org/bins/teny2/ffkm? FFKM]", ''malagasyword.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.ifri.org/en/node/5242? Madagascar Crisis]", ''www.ifri.org''</small></ref>.
Tamin' ny taona 1970 dia nitsangana ny Filankevitra Ekiomenika momba ny Teôlôjia (FET) izay sehatra nahafahan' ny mpitondra fiangonana maro nifanakalo hevitra. Vokatr' izany dia maro ny zavatra tapaka: ny fampiraisana ny fanononana ny anaran' ny Mpamonjy ho ''[[Jesoa]]'' (fa tsy ''Jesosy'' na ''Jeso''), ny fandikan-teny iraisana momba ny [[Rainay any an-danitra|Vavaka nampianarin' ny Tompo]], ny fandikana iraisana ny [[fanekem-pinoana]] ekiomenika ([[Fanekem-pinoana nikeana|niseana]] sy [[Fanekem-pinoana apôstôlika|apôstôlika]]), ny famoahana ny boky fihirana ''Miara-mizotra'', sy ny maro hafa.
Talohan' ny fahaterahan' ny FFKM dia niatrika olana ara-potokevitra ny [[Kristianisma eto Madagasikara|fiangonana kristiana teto Madagasikara]] noho ny nisafidian' ny fitondram-panjakana ny [[sôsialisma]]-[[marksisma]] tamin' ny taona 1975, izay firehana ara-pôlitika nanohitra ny kristianisma<ref><small>"[https://wildmadagascar.org/history/index.html? A Historical Timeline for Madagascar]", ''wildmadagascar.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.wsws.org/en/articles/2002/02/mad-f05.html? General strike in Madagascar]", ''www.wsws.org''</small></ref><ref><small>"[https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/sub-saharan-africa-region/malagasy-republicmadagascar-1960-present/ 34. Malagasy Republic/Madagascar (1960-present)] {{Wayback|url=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/sub-saharan-africa-region/malagasy-republicmadagascar-1960-present/ |date=20250917043835 }}", ''uca.edu''</small></ref>.
=== Fijoroany ara-panjakana ===
Teraka tamin' ny volana Nôvambra 1979 ny FFKM tamin' ny fivoriana nokarakarain' ny Filankevitra Ekiomenika momba ny Teôlôjia (FET) tao amin' ny Falda Antanimena ao [[Antananarivo]], izay nihaonan' ny mpitondra fivavahana ao amin' ny fiangonana efatra mpikambana. Tamin' ny 20 Janoary 1980 vao nambara amin' ny fomba ôfisialy ny fisian' ny FFKM<ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/01/environnement-le-ffkm-fait-appel-la.html? Environnement - Le FFKM fait appel à la prise de conscience]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref name=":2" />.
== Ny fiangonana mpikambana sy ny rafitra ==
=== Ny fiangonana mpikambana ===
Ny fiangonana kristiana mino an' i [[Jesoa]] ho [[Andriamanitra Zanaka|Andriamanitra]] sy hany Mpamonjy araka ny [[Soratra Masina]] (ny [[Baiboly]]) dia afaka mirotsaka amin' io fiombonana io<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
==== Ny Eklesia Episkopaly Malagasy ====
Mpikambana ao amin' ny FFKM ny [[Eklesia Episkopaly Malagasy]] izay anarana iantsoana ny [[Anglikanisma|Fiangonana anglikana]] eto Madagasikara. Ankehitriny dia Diosesy enina no mandrafitra ny EEM. Mizara ho diosesy enina ny EEM, izay mandrafitra ny Foiben' ny Eklesia Episkopaly Malagasy (FEEM). Miisa 150 000 any ho any ny mpino angikana eto Madagasikara<ref name=":3"><small>"[https://www.canterburydiocese.org/mission/international-links/ Madagascar]", ''www.canterburydiocese.org''</small></ref><ref name=":4"><small>"[https://midi-madagasikara.mg/ffkm-45e-anniversaire-un-culte-oecumenique-avec-les-forces-vives-et-les-chancelleries-etrangeres/ FFKM – 45e anniversaire : Un culte œcuménique avec les forces vives et les chancelleries étrangères] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/ffkm-45e-anniversaire-un-culte-oecumenique-avec-les-forces-vives-et-les-chancelleries-etrangeres/ |date=20250913071315 }}", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref><ref name=":5"><small>"[https://ledefi.mg/les-quatre-chefs-deglises-au-sein-du-ffkm-presentent-leurs-voeux-au-president-de-la-republique/ Les Quatre chefs d’Églises au sein du FFKM présentent leurs vœux au Président de la République]", ''ledefi.mg''</small></ref>.
==== Ny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina ====
Mpikambana ao amin' ny FFKM koa ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] eto Madagasikara izay anisan' ny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina maneran-tany eo ambany fitarihana ara-panahin' ny [[Papa]] ao [[Rôma]]<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" />. Misy mpivavaka maherin' ny 4 600 000 eo ho eo io fiangonana io tamin' ny taona 2004, izany hoe iray ampahefatry ny mponin' ny Nosy. Misy arsidiôsezy dimy sy diôsezy katôlika iraika amby roapolo ny eto Madagasikara.
==== Ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara ====
[[File:FJKM Rangaina Fihobiana - panoramio.jpg|left|thumb|FJKM]]
Mpikambana ao amin' ny FFKM ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]]<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" />, izay niforona vokatry ny fitambaran' ny fiangonana telo notarihin' ny ''[[London Missionary Society]]'', ny [[Société des Missions Evangeliques de Paris|''Société des Missions Evangeliques de Pari''s]] ary ny ''[[Frends Foreign Missionary Association]]''. Mitsinjara amin' ny sinôdam-paritany miisa 37 sy sinôda iraisam-pirenena iray ny FJKM<ref><small>"[https://www.fjkm.mg/index.php/2016/10/05/profile-of-fjkm/ Profile of FJKM] {{Wayback|url=https://www.fjkm.mg/index.php/2016/10/05/profile-of-fjkm/ |date=20180529054201 }}"</small></ref>. Araka ny tatitry ny ''[[World Council of Churches]]'' tamin' ny taona 2016 kosa dia miisa 3 500 000 any ho any ny mpino ao aminy<ref><small>"[https://www.oikoumene.org/en/member-churches/church-of-jesus-christ-in-madagascar-fjkm Church of Jesus Christ in Madagascar (FJKM)]" [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.oikoumene.org%2Fen%2Fmember-churches%2Fchurch-of-jesus-christ-in-madagascar-fjkm tahiry]], ''oikoumene.org''</small></ref><ref><small>[http://www.cwmission.org/index.php?option=com_content&view=article&id=57 Council for World Mission: The Church of Jesus Christ in Madagascar] [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.cwmission.org%2Findex.php%3Foption%3Dcom_content%26view%3Darticle%26id%3D57 tahiry]].</small></ref>.
==== Ny Fiangonana Loterana Malagasy ====
Mpikambana ao amin' ny FFKM ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]]<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" />, izay nateraky ny fitambaran' ny fikambanana misiônera loterana vitsivitsy tamin' ny taona 1950 niasa teto [[Madagasikara]]. Niisa 3 000 000 any ho any ny mpino loterana eto Madagasikara tamin' ny taona 2020 araka ny tatitry ny ''[[Lutheran World Federation]]''<ref><small>[https://www.lutheranworld.org/content/malagasy-lutheran-church "Malagasy Lutheran Church", ''The lutheran world federation''] {{Wayback|url=https://www.lutheranworld.org/content/malagasy-lutheran-church|date=20200303082824}}</small></ref> sy ny ''[[World Council of Churches]]'' <ref><small>[https://www.oikoumene.org/en/member-churches/malagasy-lutheran-church-flm "Malagasy Lotheran Chuhrch", ''World Council of Churches'']</small></ref>. Misy synodam-paritany miisa 25 ny FLM ka ny iray any [[Eorôpa]].
=== Ny rafitra ===
==== Faritany sy firaisana ====
Tamin' ny voalohany dia nizara faritany 29 ny FFKM ary ny faritany tsirairay dia mizara ho firaisana maromaro<ref><small>Tamin' ny taona 2023 izy dia nisy faritra 35, noho izany dia tokony hohavaozina ny zavatra rehetra momba ny tarehimarika.</small></ref>. Tamin' ny taona 2023 izy dia nisy faritany 35<ref><small>"[https://2424.mg/election-le-ffkm-se-dit-pret-a-diriger-un-dialogue-national-pour-eviter-une-periode-de-crise/ Election – Le FFKM se dit prêt à diriger un dialogue national pour éviter une période de crise]", ''2424.mg''</small></ref><ref><small>"[https://newsmada.com/2023/01/23/hentitra-ny-hafatry-ny-ffkm-aoka-hahay-hihaino-toriteny-fa-tsy-ho-mora-tezitra/ Hentitra ny hafatry ny FFKM : “Aoka hahay hihaino toriteny fa tsy ho mora tezitra…”]", ''newsmada.com''</small></ref>.
==== Komity foibe ====
Manana ny Komity foibeny, izay fahefana fara tampony, ny FFKM. Misy mpikambana miisa 28 io komity io ka fito isam-piangona ny solontena amin' izany, miampy mpikambana iray isaky ny faritany FFKM (izay miisa 35, raha 29 izany tany aloha). Mivory isan-taona ny komity.
Ny FFKM dia tarihin' ny filoha sy sekretera jeneraly. Ifandimbiasan' ny fiangonana efatra mpikambana ny toeran' ny filoha isaky ny efa-taona<ref><small>Madagasikara, Redaction Midi. "[http://www.midi-madagasikara.mg/politique/2019/01/15/presidence-du-ffkm-la-passation-aura-lieu-le-20-janvier-prochain/ Présidence du FFKM : La passation aura lieu le 20 janvier prochain – Midi Madagasikara]".</small></ref>.
==== Birao foibe ====
Manana Birao foibe koa, izay ahitana mpikambana miisa valo, ny FFKM, ka solontena roa (mpitondra fiangonana iray sy laîka iray) isam-piangonana izany, miampy tonia iray.
==== Zaikabe ====
Manao zaikabe isaky ny dimy taona ny FFKM handinihany lafin-javatra maro momba ny [[ekiomenisma]] sy ny fiainam-pirenena.
==== Sampan' asa ====
Ny FFKM dia manana sampan' asa maro izay misahana ny raharaham-pirenena, ny [[fanabeazana]], ny [[tanora]] sy ny maro hafa koa.
== Ekiomenisma ==
=== Ny zavatra efa natao momba ny fiombonana ===
==== Fiaraha-mivavaka ====
Miara-mivavaka amin' ny fotoana sasantsasany ny fiangonana mpikambana ao amin' ny FFKM. Misy ny fanasana ny mpitondra fanjakana ifotony amin' ny fotoam-pivavahana atao, efa nisy koa ny fanasana sy ny fanatrehan' ny antokom-pivavahana kristiana tsy mpikambana. Iraisana ny [[Fanekem-pinoana|fiekem-pinoana]] ekiomenika ([[Fanekem-pinoana apôstôlika]], [[Fanekem-pinoana nikeana]], [[Fanekem-pinoana atanaziana|Fanakem-pinoan' i Atanazy]]), ny [[Rainay any an-danitra|vavaka nampianarin' ny Tompo]], ny hira sasany izay efa nahavitany boky (''Miara-mizotra'').
==== Tsy famerenana batisa ====
Endrika isehoan' ny fiombonana ny tsy famerenana manao [[batisa]] na [[Batisa|batemy]] ny mpino mifindra finoana avy amin' ny fiangonana iray mankamin' ny fiangonana iray hafa samy ao amin' ny FFKM.
==== Fanana Baiboly iombonana ====
Efa nisy koa fandikan-teny ny Baiboly niraisan' ny fiangonana mpikambana ireo, dia ny [[Baiboly Dikanteny Iombonana Eto Madagasikara|Baiboly Dikan-teny Iombonana Eto Madagasikara]] (na Baiboly DIEM) izay ezahana vakina amin' ny fanompoam-pivavahana iraisam-pinoana.
==== Fananana ivontoerana momba ny ekiomenisma ====
Manana toeram-piofanana momba ny [[ekiomenisma]] ny FFKM, dia ny Ivontoeram-Pampianarana Ambony momba ny Ekiomenisma (IPAE). Efa tamin' ny taona 2015 no nanorenana izany ivontoerana izany izay natao ho tsangambaton' ny faha-35 taonan' ny FFKM<ref><small>Izao no filazan' ny gezety [http://tiatanindrazana.com/pages/modules.php?id=16158 ''Tia Tanindrazana'' azy tamin' ny 28/01/2015] {{Wayback|url=http://tiatanindrazana.com/pages/modules.php?id=16158|date=20200302091045}}: "Hofaranana amin' ity taona 2015 ity ny fankalazana ny faha-35 taona niorenanan' ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristianina eto Madagasikara. Efa natomboka tamin' ny taon-dasa 2014 ny fanamarihana ary hitohy indray amin' ny volana jona izao eto Antananarivo. Ny tanànan’ Antsiranana kosa no handray ny fotoam-pamaranana amin’ ny volana novambra 2015. Ho tsangambatom-pisian’ ny FFKM hatramin’ ny taona 1980 nijoroana teto amin’ ny firenena kosa ny fananganana ny Ivontoerana misahana ny fiombonam-pinoana. Foibe natokana hanovozam-pahalalana ho an’ ireo kristianina maniry ny handalina bebe kokoa ny momba ny [[ekiomenisma]] izy io. Tsy natao hifamono ireo fiangonana efatra mpikambana ao amin’ ny FFKM fa mijoro hifamelona sy hifanaiky ka hifampizara traikefa mba ho modely fakan-tahaka eo anivon’ ny fiarahamonina, araka ny fanazavana nomen’ ny filoha vaovao, ny mpitandrina Rasendrahasina Lala."</small></ref>. Tamin' ny 01 Jolay 2019 no nivoaka ny andia-mpianatra voalohany nahazo ny maripahaizana licence miisa 23 izay nisalotra ny anarana hoe "Miombona", ka tao amin' ny Sekoly seminera katôlika ao Faliarivo Ambanidia ao [[Antananarivo]] no namoahana azy ireo.
=== Ny zavatra mbola tsy mamparisika ===
Ny fetran' ny ekiomenisma eran-tany dia miseho ihany koa eto [[Madagasikara]] eo anivon' ny FFKM noho ny fiangonana miombona ao aminy samy vokatry ny fielezan' ny fiangonana samihafa avy any ivelany izay samy nitondra ny fampianarany.
==== Tsy afaka mampiravina ny fahasamihafana ara-teôlôjia ====
Tsy mbola voakasiky ny ekiomenisma amin' ny fomba lalina ny lafiny ara-teôlôjia, indrindra ny mahakasina ny [[tenim-pinoana]] (na dôgma) sy ny [[foto-pampianarana]], sns izay ahitana fahasamihafana sarotra aravina. Ny [[Fiangonana Loterana Malagasy|FLM]] sy ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara|FJKM]], izay samy [[Prôtestantisma|prôtestanta]], no afaka mampifanakaiky ny teôlôjiany, noho ny fampianaram-pinoany tsy mifanalavitra firy vokatry ny maha samy fiangonana nateraky ny [[Fanavaozana prôtestanta|refôrmasiôna]] azy ireo.
==== Tsy miara-mandray eokaristia ====
Tsy miara-mandray [[eokaristia]] na [[fanasan' ny Tompo]], izay marika hita maso, ankoatry ny [[batisa]] na [[batemy]], sady [[sakramenta]] tokony hiraisan' ny fiangonana kristiana, ny Kristiana ao amin' ny FFKM. Tsy mbola mifampiditra [[alitara]] (na ôtely) ny mpitondra fiangonana na dia efa afaka mifampindrana polipitra aza.
Izao, ohatra, ny fanazavana nataon' ny pretran' ny [[Diôsezin' i Fianarantsoa]], Ratongavao Charles Raymond, ao amin' ny boky nosoratany momba ny ekiomenisma (''Abidi-n' ny Ekiomenisma''): <blockquote>"Niteraka resa-be teto amin' ny firenena ity lafin-javatra iray ity. Maro tokoa ireo kristianina avy amin' ny Fiangonana hafa, rehefa manatrika vavaka na fankalazana ny [[eokaristia]] aty amin' ny katolika, no maniry ny mba hanatona ny latabatry ny eokaristia amin' ny fotoanan' ny komonio. [[Sakramenta ao amin' ny Eglizy katôlika|Sakramenta]] maneho ny fiombonam-pinoana ny eokaristia, ka raha tany mbola tsy tomombana izany noho ny antony maro, dia mbola voarara ny fahafahana mandray ny eokaristia - ny [[fanasan' ny Tompo]] (protestanta) na ny komoniôna masina (anglikanina) - any amin' ny hafa."<ref><small>Ratongavao Charles Raymond, ''Abidi-n'ny Ekiomenisma'', p. 12.</small></ref></blockquote>
==== Tsy marisika hamaky ny Baiboly DIEM ====
Na dia efa misy aza ilay [[Baiboly Dikanteny Iombonana Eto Madagasikara|Baiboly DIEM]] dia maro ny mpitondra fivavahana mampiasa ny [[Baiboly amin'ny teny malagasy|Baiboli]]<nowiki/>n' ny fiangonany amin' ny fotoana anaovana fivavahana iraisam-pinoana.
== Fandraisana andraikitra amin' ny olana sôsialy sy pôlitika ==
=== Sôsialy ===
Mandray anjara amin' ny fanampiana ara-tsôsialy amin' ny alalan' ny rafitra misy ao aminy, sy amin' ny fanairana ny fitondram-pajakana momba ny fiainam-bahoaka, ny FFKM.
=== Pôlitika ===
Fiombonana hiatrehana ny [[Kômonisma|kôminisma]] izay nivoy ny tsy fitiavana fivavahana no anisan' ny nijoroan' ny FFKM. Lefy hery anefa ny kôminisma nanomboka tamin' ny faharavan' ny [[Vondron-Tany Atsinanana|vondrom-pirenena mpandala io firehana io]] tamin' ny fiandohan' ny taompolo 1990. Noho izany dia nifantoka bebe kokoa amin' ny fijerena ny raharaha anatiny eto amin' ny firenena ilay fiombonana.
Mandray anjara amin' ny fandaminana ny disadisa ara-pôlitika sy mandroso fehin-kevitra momba ny raharaha pôlitika sy ny fitantanana ny firenena ny FFKM amin' ny maha mpaminany eo amin' ny fireneny ny Fiangonana. Matetika ahazoany fankasitrahana na fanakianana izany.
== Boky sy loharano azo anovozan-kevitra ==
'''Boky'''
* Ratongavao Charles Raymond, ''Abidi-n' ny Ekiomenisma'', Edition Ivonea Fianarantsoa, Imprimerie Sait-Paul Fianarantsoa, 2017, 64 p.
*Raminosoa Marcel (Mpandrindra), ''Inona moa ny FFPM ?'', Antananarivo, 2003, 44 p.
*Razafintsalama A., ''Tari-dalana ho an' ny Katôlika momba ny ekiomenisma'', Imprimerie Saint Paul Fianarantsoa, 1990.
*Sophie Blanchy, Jean-Aimé Rakotoarisoa, Philippe Beaujar, Chantal Radimilahy (dir.), ''[https://www.karthala.com/accueil/1637-les-dieux-au-service-du-peuple-itineraires-religieux-mediations-syncretisme-a-madagascar-9782845867390.html Les dieux au service du peuple]'', Paris, Éditions Karthala, coll. « Religions contemporaines », 2006, 536 p.
'''Rohy ivelany'''
*"[https://www.fjkm.mg/index.php/2020/11/30/ffkm-40-taona/ FFKM 40 Taona]", ''www.fjkm.mg''
*"[https://www.persee.fr/doc/polaf_0244-7827_1993_num_52_1_5710 Quand les Eglises entrent en politique ...]", ''www.persee.fr''
*"[https://journals.openedition.org/chretienssocietes/3539 L’imbrication du politique et du spirituel à Madagascar : un défi pour la laïcité]", ''journals.openedition.org''
== Jereo koa ==
* [[Kristianisma eto Madagasikara]]
*[[Fiombonan' ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara]]
*[[Fiangonana zokiny]]
*[[Fiangonana zandriny]]
*[[Sekiolarisma]]
== Loharano ==
[[Sokajy:Fiangonana]]
[[Sokajy:Fiangonana ao Madagasikara]]
mdaa06uqpfsxomedcp51lcvnf9qg24v
Pedro II
0
256957
1140146
955604
2026-05-26T07:53:20Z
~2026-30465-54
39692
1140146
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-4.424720|-41.458610}}
{{infobox tanàna
|anarana = Pedro II
|velarantany = 1518
|fanjakana = {{Piauí}}
|isam-ponina = 38.812
|haavo = 603
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Cararios de centro histórico.jpg
|saina =Bandeira de Pedro II.jpg
}}
[[File:Piaui Municip PedroII.svg|thumb|left|Pedro II]]
'''Pedro II''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[Piauí]] ao amin'ny [[Brazila]].
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 38.812 mponina tamin'ny taona 2021.
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Piauí]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Piauí]]
ghicnw0nxwj0cqfmp9qmtjuuer9w0u9
1140147
1140146
2026-05-26T07:57:57Z
~2026-30465-54
39692
1140147
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-4.424720|-41.458610}}
{{infobox tanàna
|anarana = Pedro II
|velarantany = 1518
|fanjakana = {{Piauí}}
|isam-ponina = 38.812
|haavo = 603
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Cararios de centro histórico.jpg
|saina =Bandeira de Pedro II.jpg
}}
[[File:Piaui Municip PedroII.svg|thumb|left|Pedro II]]
'''Pedro II''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[Piauí]] ao amin'ny [[Brazila]].
Antsoina hoe "Tanin'ny Opala" izy io, ary koa "Soisa Piauí", noho ny toetrandrony be tendrombohitra sy mangatsiaka raha oharina amin'ny faritra hafa amin'ny fanjakana. Manana fahafahana lehibe ho an'ny fizahan-tany izy io, miaraka amin'ireo toeram-pitrandrahana [[opala]] tokana any {{Brazila}}, riandrano, asa tanana manankarena, ary ireo trano fanjanahantany, izay lova avy amin'ny fanjanahantany portogey.
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 38.812 mponina tamin'ny taona 2021.
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Piauí]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Piauí]]
7tgvcra15slluyaqyh5ve5qldmkxarj
1140148
1140147
2026-05-26T08:03:48Z
~2026-30465-54
39692
1140148
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-4.424720|-41.458610}}
{{infobox tanàna
|anarana = Pedro II
|velarantany = 1518
|fanjakana = {{Piauí}}
|isam-ponina = 38.812
|haavo = 603
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Cararios de centro histórico.jpg
|saina =Bandeira de Pedro II.jpg
}}
[[File:Piaui Municip PedroII.svg|thumb|left|Pedro II]]
'''Pedro II''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[Piauí]] ao amin'ny [[Brazila]].
Antsoina hoe "Tanin'ny Opala" izy io, ary koa "Soisa Piauí", noho ny toetrandrony be tendrombohitra sy mangatsiaka raha oharina amin'ny faritra hafa amin'ny fanjakana. Manana fahafahana lehibe ho an'ny fizahan-tany izy io, miaraka amin'ireo toeram-pitrandrahana [[opala]] tokana any {{Brazila}}, riandrano, asa tanana manankarena, ary ireo trano fanjanahantany, izay lova avy amin'ny fanjanahantany portogey.
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 38.812 mponina tamin'ny taona 2021.
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Piauí]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat:Pedro II (Piauí)}}
[[sokajy:Tanàna ao Piauí]]
deqrg7fw0wuwwiytmmmdavs117xc9ji
1140149
1140148
2026-05-26T08:04:17Z
~2026-30465-54
39692
1140149
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-4.424720|-41.458610}}
{{infobox tanàna
|anarana = Pedro II
|velarantany = 1518
|fanjakana = {{Piauí}}
|isam-ponina = 38.812
|haavo = 603
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Cararios de centro histórico.jpg
|saina =Bandeira de Pedro II.jpg
}}
[[File:Piaui Municip PedroII.svg|thumb|left|Pedro II]]
'''Pedro II''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[Piauí]] ao amin'ny [[Brazila]].
Antsoina hoe "Tanin'ny Opala" izy io, ary koa "Soisa Piauí", noho ny toetrandrony be tendrombohitra sy mangatsiaka raha oharina amin'ny faritra hafa amin'ny fanjakana. Manana fahafahana lehibe ho an'ny fizahan-tany izy io, miaraka amin'ireo toeram-pitrandrahana [[opala]] tokana any {{Brazila}}, riandrano, asa tanana manankarena, ary ireo trano fanjanahantany, izay lova avy amin'ny fanjanahantany portogey.
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 38.812 mponina tamin'ny taona 2021.
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Piauí]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat|Pedro II (Piauí)}}
[[sokajy:Tanàna ao Piauí]]
i614y9uc5krb2uzpkhuclnbk7s8eedr
Ravintsara
0
279519
1140018
1138757
2026-05-25T20:26:07Z
Thelezifor
15140
1140018
wikitext
text/x-wiki
Ny '''ravintsara''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fanakaviana ''[[Lauraceae]]'' sy ''[[Rutaceae]]'', dia ireto avy izany:
* ''[[Camphora officinarum]]'' na ''Cinnamomum camphora'' (''Lauraceae''): ity ilay fantatra indrindra amin' io anarana hoe ravintsara io;
* ''[[Cinnamomum verum]]'' na ''Cinnamomum zeylanicum'' (''Lauraceae''): hazo kanelina no tena ahafantarana azy;
* ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'' na ''Ravensara anisata'' na (''Lauraceae'') izay atao hoe avozo, havozo na havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, tavolomanitra, na voaravintsara;
* ''[[Cryptocarya litoralis]]'' na ''Ravensara acuminata'' (''Lauraceae'') izay atao hoe tavololavaravina, tavolopina na tavolorano;
* ''[[Vepris unifoliolata]]'' na ''Teclea punctata'' (''Rutaceae''), izay atao hoe ampoly, apolibe, na apoly.
== Jereo koa ==
* ''[[Camphora]]''
* ''[[Cinnamomum]]''
* ''[[Ravensara]]''
* ''[[Vepris unifoliolata|Vepris]]''
42s6hak4v83fcxip7bkzlvpwg9fstxo
Mandravasarotra
0
279530
1140005
1137152
2026-05-25T19:46:10Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry isan-karazany
1140005
wikitext
text/x-wiki
Ny '''mandravasarotra''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]'' sy ''[[Euphorbiaceae]]'' ary ''[[Fabaceae]]'':, nefa ny tena maro mahalala amin' io anarana io dia ny ''[[Cinnamosma fragrans]]''.
* ''[[Calliandra alternans]]'' <small>Benth.</small> (''[[Fabaceae]]'') -- ambilazo, ambilazona, hazomahery, komy, mandravasarotra, rambilazo
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small> (''[[Canellaceae]]'') -- fanalamangidy, mandravasarotra, molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small> (''Cannellaceae'') -- mandravasarotra
* ''[[Croton hovarum]]'' <small>Leandri</small> (''[[Euphorbiaceae]]'') -- mandravasarotra, sily, tsilimainty
* ''[[Desmodium ramosissimum]]'' <small>G. Don</small> (''[[Fabaceae]]'') -- mandravasarotra, tsilavondrivotra
== Jereo koa ==
* ''[[Calliandra]]''
* ''[[Cinnamosma]]''
* ''[[Croton]]''
* ''[[Desmodium]]''
djmdwl3p13s6owcrgyto1zfzk7sm5d2
1140006
1140005
2026-05-25T19:47:15Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1140006
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|337x337px|''[[Cinnamosma fragrans]]'']]
Ny '''mandravasarotra''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]'' sy ''[[Euphorbiaceae]]'' ary ''[[Fabaceae]]'':, nefa ny tena maro mahalala amin' io anarana io dia ny ''[[Cinnamosma fragrans]]''.
* ''[[Calliandra alternans]]'' <small>Benth.</small> (''[[Fabaceae]]'') -- ambilazo, ambilazona, hazomahery, komy, mandravasarotra, rambilazo
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small> (''[[Canellaceae]]'') -- fanalamangidy, mandravasarotra, molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small> (''Cannellaceae'') -- mandravasarotra
* ''[[Croton hovarum]]'' <small>Leandri</small> (''[[Euphorbiaceae]]'') -- mandravasarotra, sily, tsilimainty
* ''[[Desmodium ramosissimum]]'' <small>G. Don</small> (''[[Fabaceae]]'') -- mandravasarotra, tsilavondrivotra
== Jereo koa ==
* ''[[Calliandra]]''
* ''[[Cinnamosma]]''
* ''[[Croton]]''
* ''[[Desmodium]]''
odxf3crwarjq8f2xmpcvux28cs40j48
4 Mi (Madagasikara)
0
280010
1139991
1099437
2026-05-25T18:08:18Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139991
wikitext
text/x-wiki
Ny '''4''' '''Mi''' na '''Quatre Mi''' na '''Katirami''' dia olona mahantra faraidiny eo amin' ny fiarahamonina [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] an-drenivohitra. Misedra olana maro ireo olona ireo ary matetika iharan' ny fanilikilihana. Ao anatin' ny [[fahantrana]] lalina sy miaina an-dalambe ireo olona ireo.
Tamin' ny voalohany dia fanafohezana ny hoe "Mifoka, Miloka, Migoka, Mivaro-tena" ny hoe 4 Mi<ref><small>"[https://motmalgache.org/bins/teny2 4MI]", Jean-Marie de La Beaujardière, ''Mot malgache.''</small></ref><ref><small>"[https://www.lemonde.fr/archives/article/1996/03/01/le-combat-du-pere-pedro-pour-les-4-mi-de-madagascar_3703193_1819218.html Le combat du Père Pedro pour les « 4 Mi » de Madagascar]", ''www.lemonde.fr''</small></ref>. Mampiseho taratra ny fitondran-tena izay matetika heverina fa ananan' ireo tanora ireo ny [[matoanteny]] efatra na dia tsy izy rehetra aza no mandray anjara amin' ireo hetsika ireo. Taty aoriana dia nahafaoka ny olona mahantra an-drenivohitra, eny fa na ambanivohitra aza, io anarana io, na dia tsy mifoka na miloka na migoka na mivato-tena aza ilay olona.
Antony maro no mahatonga ny fisian' ny 4 Mi. Ao ny fahantrana lalina izay manosika ny tanora maro handao ny tranon-dray aman-dreniny (izay mahantra ihany koa) sy hipetraka eny an-dalambe mba hanana fizakan-tena amin' ny fivelona. Ao koa ny tsy fahampian' ny [[Fanabeazana eto Madagasikara|fanabeazana]] sy ny tsy fahampian' ny fiofanana amin' ny asa ary ny tsy fahafahana miditra amin' ny tsenan' ny asa ka mametra ny hoavin' ireo tanora ireo. Manampy trotraka koa ny fikorontanan' ny fianakaviana sy ny fanarian-jaza. Mba hiatrehany izany toe-javatra sarotra izany dia mialokaloka amin' ny fidorohana [[zava-mahadomelina]] ny tanora sasany ka vao mainka mampitombo ny fahasahiranany izany.
Maro ny vokatry ny fiainana an-dalambe amin' ny 4 Mi, ka anisan' izany: ny faharatsian' ny fahasalamana vokatry ny areti-mifindra, ny tsy fahampian-tsakafo, ny herisetra; ny fanilikilihana sy fanavakavahana ataon' ny fiarahamonina; misy ireo izay voataona hanao heloka bevava mba hahafahany miaina.
== Jereo koa ==
* [[Toekaren' i Madagasikara]]
* [[Pedro Opeka]]
* [[Fahantrana eto Madagasikara]]
== Rohy ivelany ==
* "[http://voyage-aventure-madagascar.over-blog.com/article-dans-les-rues-d-antananarivo-les-4-mi-44632895.html Dans les rues d'Antananarivo, les "4 mi"] ", in ''Voyage Aventure Madagascar'', 10 février 2010
* "[https://sebastienleclezio.com/madagascar4mi Madagascar 4mi] ", in ''Sébastien Le Clezio.''
* "[https://hal.science/hal-01381290v1/document Les nuits tananariviennes : citadinités et marginalités en construction]", Marie Morelle, Catherine Fournet-Guérin, ''[[:fr:HAL_(archive_ouverte)|HAL]]'', 14 Oct 2016.
* "[https://midi-madagasikara.mg/peste-quatre-mi-et-darwin/ Peste, « Quatre-mi » et Darwin] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/peste-quatre-mi-et-darwin/ |date=20241226171856 }}", in ''Midimadagasikara'', 23 octobre 2017.
* "[https://www.lemonde.fr/archives/article/1996/03/01/le-combat-du-pere-pedro-pour-les-4-mi-de-madagascar_3703193_1819218.html Le combat du Père Pedro pour les « 4 Mi » de Madagascar]", ''Le Monde'', 01 mars 1996.
* "[https://fr.allafrica.com/stories/201302080902.html Madagascar: Pauvreté - Les 4'mis, source d'insécurité et d'insalubrité]", ''Allafrica'', 7 Février 2013.
== Loharano sy fanamarihana ==
drj72cy4ulcwwlh57ivst7nah7w9nq3
Rainisoalambo
0
280987
1139943
1132370
2026-05-25T15:10:17Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Volahavana02.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139943
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Rainisoalambo02.png|vignette|423x423px|Rainisoalambo]]
'''Rainisoalambo''' izay fantatra amin' ny anarana hoe '''Dada Rainisoalambo''' no mpanorina ny iray amin' ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazam-panahy kristiana prôtestanta]] eto [[Madagasikara]] tao amin' ny Tobilehibe [[Soatanàna]]. Teraka tao Ambalavato Ambatoreny tamin' ny taona 1839 izy ary maty tamin' ny 30 Jona 1904.
== Talohan' ny fiantsona ==
=== Fahazazana ===
Teraka tao Ambalavato Ambatoreny tamin' ny taona 1839 Rainisoalambo, zanak' i Rainilavo (mpitaiza zanak' andriana tao [[Distrikan' Isandra|Isandra]], atao hoe ''marambasia'') sy Renimavo. Fito mianadahy izy, ka ny efatra lahy fa ny telo kosa vavy. Tamin' izy vao teraka dia natao hoe Boba ny anarany, avy eo niova anarana hoe Zaimbola (rehefa niara-nilalao tamin' i Vola zanak' andriana)
=== Fahalehibeazana ===
Rehefa lehibe i Zaimbola ka nanambady an-dRasoarimanga dia nitaiza an' i Soalambo izay zana-drahavavim-badiny, izany no niantsoina azy hoe ''Rainisoalambo''<ref>[https://dacb.org/fr/stories/madagascar/rainisoalambo/ <small>Rainisoalambo (A)</small>]</ref>. Mpamboly sy mpiompy izy. Nandimby ny asan-drainy i Rainisoalambo taty aoriana. [[Miaramila]] mpiambina [[andriana]] koa izy. Efa niely tamin' ny faritra misy ny [[Betsileo]] ny fivavahana nentin' ny misiona britanika ([[London Missionary Society|''London Missionary Society'']] - LMS). Nahay nikabary i Rainisoalambo, voafehiny koa ny [[raokandro]] malagasy, nitety tanàna izy nivarotra ny odiny. Ninoan' ny olona ho nanam-pifandraisana tamin’ i [[Andriamanitra (finoan-drazana malagasy)|Zanahary]] izy. Tamin' izany fotoana izany (nanodidina ny taona 1894) dia tsy nilamina ny fanjakàn’ Isandra, nisy namono ny mpanjaka. Nanjaka ny vono olona, ny famaboana olona, indrindra ny zaza amam-behivavy, ny fandoroana tanàna. Maro ny Kristiana tratran' ny fihemorana.
== Ny fiantsoana ==
=== Niditra ho kristiana ===
Nisy fiangonana ny tanànan'Ambatoreny nonenan' i Rainisoalambo ka niditra tao koa izy mba hianatra mamaky teny sy manoratra. Natao [[batisa]] i Rainisoalambo rehefa tsy nahita fahombiazana ara-bola tamin' ny asany ary tonga [[katekista]] na solo-mpitandrina taty aoriana. Tsy nanary ny [[Ody|odiny]] izy fa mbola kristiana sadasada, nihevitra ny fanompoana ho fitadiavam-bola. Diso fanantenana Rainisoalambo fa tsy nisy karama ilay firotsahana ho katekista. Nisy koa ny valanaretina nahazo ny olona tamin' izay ka tratran' izany koa ny fianakaviany. Narary mafy koa Rainisoalambo ary tsy nahavita niasa intsony. Feno fery ny tenany, lasa maimbo mihitsy aza ny vatany. Nanao ny fomba rehetra ahasitranany izy tamin'ny fankatoavana ny ody sy ny fanamasinana ny sampy ary ny fandaharana ny sikidy. Niantso ny zanahary ambony sy ny zanahary ambany sy izay fomba rehetra azo natao fa tsy nisy vokany izany rehetra izany. Nihamafy ny aretiny ary nitombo ny fahantrany.
Namoy fo izy fa tsy nahavonjy azy ny [[Sikidy malagasy|sikidy]] sy ny ody. Nanao vavaka fitarainana izy noho izany aretiny izany tamin' ny alin' ny 14 Oktobra 1894. Taorian' ny vavaka nataony, dia nahita fahazavana lehibe sy lehilahy miakanjo fotsy lava teo akaikiny izy, izay nampanary ny odiny raha te ho sitrana. Ninoany fa i [[Jesoa]] izany lehilahy izany. Nitsangana i Rainisoalambo ka nandoro ny odiny. Tamin' iny alina iny ihany izy dia sitrana. Nony maraina dia naleviny ny sisa tsy may tamin' ny odiny.
=== Niova fo tanteraka ===
Nanomboka teo ny niovany fo hitory ny [[Filazantsara]] sy nanangana ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]]. Nitory teny teo amin' ny manodidina an' i [[Soatanàna]] izy tamin' ny voalohany. Henon' ny maro ny fiovany ho kristiana ka be ireo mpandala ny [[Fivavahan-drazana malagasy|finoan-drazana]] niova ho Kristiana tamin' ny tao an-tranony. Nankahery ara-panahy ny mpino [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta]] ny fiorenan' ny [[tobilehibe Soatanàna]] tamin' ny taona 1894 tamin' ny fotoana nanombohan' ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany frantsay]]. Betsaka ny resy lahatra ka nanolo-tena hivavaka amin' i Jesoa irery ihany sy nanary [[Sampy (malagasy)|sampy]] sy [[ody]].
Nitarika mpino maro hafa niara-niasa taminy izy, izay atao hoe ''Mpianatry ny Tompo'', mba hitory ombieniombieny ny [[Filazantsara]] sy hiasa ho an' ny tsy kristiana (“jentilisa”) na ho an' ny Kristiana mbola manaraka ny [[fivavahan-drazana malagasy]] ([[sinkretisma]]) na heveriny fa "matory".
Niala avy tao Ambatoreny ny [[Fifohazana Soatanàna|fifohazana]] notarihin' i Rainisoalambo tamin' ny taona 1901 ka nankany Soatanàna. Tamin' io taona io ihany dia efa tonga hatrany [[Imerina]] sy any amin' ny tanin' ny [[Sakalava]] ny fifohazana. Nisy ny fanaovana "tafika masina" tamin' ny mponina amin' ny tanàna manodidina.
Ireto no mpiara-miasa akaiky amin' i Rainisoalambo, izay samy "jentilisa" niova fo sady samy nisitraka [[Fahasitranana mahagaga|fanasitranana]] mahagaga avy taminy, izay nantsoina hoe Apôstôly tamin' ny voalohany: Rajeremia, Rainitiaray<ref><small>I Rainitiaray no nitarika ny fifohazana taorian' ny nahafatesan' i Rainisoalambo tamin' ny taona 1904 hatramin' ny taana 1919.</small></ref>, Razanabelo, Ramongo, Rasoarimanga, Ratahina, Reniestera, Ralohotsy, Rasamy, Ramanjatoela, Razanamanga ary Rasoambola. Niova anarana izy ireo taty aoriana ka natao hoe "Mpianatry ny Tompo" (na "Iraka" rehefa mandeha mitory any ivelan' i Soatanàna).
== Boky azo anovozan-kevitra ==
* Fagereng E., ''[https://tenymalagasy.org/bins/teny2/nytantarannyfirenenamalagasy Ny Tantaran' ny Firenena Malagasy]'', Edisiona Salohy, Antananarivo, 1963.
* Noeline R., ''Soatanàna sy ny riba fifohazana'', Université d'Antananarivo, 1987
* Rabehatonina James, ''Tantaran' ny fifohazana eto Madagasikara 1894 - 1990'', Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy
* Thunem, Adolf & Rasamoela, Joela, ''Ny tantaran’ny Fifohazana eto Madagasikara'', Antananarivo: Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, p. 5‑96 (1<sup>re</sup> édition 1934).
* Austnaberg, Hans, ''[https://www.amazon.com/Shepherds-Demons-Exorcism-Practised-Understood/dp/0820497177 Shepherds and Demons. A Study of Exorcism as Practised and Understood by Shepherds in the Malagasy Lutheran Church]'', New York: Peter Lang. 2008.
* Campbell, Gwyn, [https://www.persee.fr/doc/cea_0008-0055_1992_num_32_127_1543 "Crisis of Faith and Colonial Conquest. The Impact of Famine and Disease in Late Nineteenth-Century Madagascar"], ''Cahiers d’études africaines'', 1992, vol. 32, n<sup>o</sup> 127, p. 409‑453.
* Escande, Élisée, [https://www.librairiecalvin.fr/index.php/ljc/Publications/Les-disciples-du-Seigneur-Un-mouvement-d-evangelisation-indigene-a-Madagas_13539 ''Les Disciples du seigneur : un mouvement d’évangélisation indigène à Madagascar'',] {{Wayback|url=https://www.librairiecalvin.fr/index.php/ljc/Publications/Les-disciples-du-Seigneur-Un-mouvement-d-evangelisation-indigene-a-Madagas_13539 |date=20240513100717 }} Paris : Société des missions évangéliques. 1926
* Jacquier‑Dubourdieu, Lucile, [https://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010008301 "Représentation de l’esclavage et conversion : un aspect du mouvement du réveil à Madagascar"], ''Cahiers sciences humaines'', 1996, vol. 32, n<sup>o</sup> 3, p. 597‑610.
* Jacquier‑Dubourdieu, Lucile, [https://pascal-francis.inist.fr/vibad/index.php?action=getRecordDetail&idt=1566998 "Soatanàna, une nouvelle Jérusalem en pays betsileo"], ''Géographie et cultures'', 2000, n<sup>o</sup> 33, p. 89‑112.
* Rasolondraibe, Seth Andriamanalina, [https://langhamliterature.org/le-ministre-de-berger-dans-les-glises-protestantes-de-madagascar-fifohazana-et-rforme-dans-le-protestantisme ''Le Ministère de "berger''" ''dans les Églises protestantes de Madagascar (de la fin du xix<sup>e</sup> siècle à nos jours). Tensions et compromis entre mouvements de Réveil, institutions protestantes et religions traditionnelles''], Thèse de doctorat sous la direction de Jean‑Paul Willaime, Paris : EPHE, 2010
* Félicité Rafarasoa, ''Fifohazana, le mouvement de réveil'', mémoire de fin d’étude, SETELA, Centre de formation pour les Laïques, promotion 2001-2002.
* Lucile Jacquier DuBourdieu, "Le rôle du piétisme norvégien dans l’élaboration d’un christianisme autochtone en milieu rural betsileo à la fin du 19è siècle : le cas du réveil de Rainisoalambo" in ''Cahiers des Sciences Humaines'', Office de la recherche scientifique et technique outre-mer (Bondy, France), 1996.
== Jereo koa ==
* [[Ravelonjanahary]]
* [[Volahavana Germaine]]
* [[Rakotozandry Daniel]]
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana (kristiaisma malagasy)]]
*[[Zafindraony (hira)|Zafindraony]]
*[[Fifohazana Soatanàna]]
*[[Tobim-pifohazana]]
== Loharano sy fanamarihana ==
<references />
h8owve8w952l6n8u2zcgcmfjm3paouk
1139944
1139943
2026-05-25T15:10:24Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Volahavana02.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139944
wikitext
text/x-wiki
'''Rainisoalambo''' izay fantatra amin' ny anarana hoe '''Dada Rainisoalambo''' no mpanorina ny iray amin' ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazam-panahy kristiana prôtestanta]] eto [[Madagasikara]] tao amin' ny Tobilehibe [[Soatanàna]]. Teraka tao Ambalavato Ambatoreny tamin' ny taona 1839 izy ary maty tamin' ny 30 Jona 1904.
== Talohan' ny fiantsona ==
=== Fahazazana ===
Teraka tao Ambalavato Ambatoreny tamin' ny taona 1839 Rainisoalambo, zanak' i Rainilavo (mpitaiza zanak' andriana tao [[Distrikan' Isandra|Isandra]], atao hoe ''marambasia'') sy Renimavo. Fito mianadahy izy, ka ny efatra lahy fa ny telo kosa vavy. Tamin' izy vao teraka dia natao hoe Boba ny anarany, avy eo niova anarana hoe Zaimbola (rehefa niara-nilalao tamin' i Vola zanak' andriana)
=== Fahalehibeazana ===
Rehefa lehibe i Zaimbola ka nanambady an-dRasoarimanga dia nitaiza an' i Soalambo izay zana-drahavavim-badiny, izany no niantsoina azy hoe ''Rainisoalambo''<ref>[https://dacb.org/fr/stories/madagascar/rainisoalambo/ <small>Rainisoalambo (A)</small>]</ref>. Mpamboly sy mpiompy izy. Nandimby ny asan-drainy i Rainisoalambo taty aoriana. [[Miaramila]] mpiambina [[andriana]] koa izy. Efa niely tamin' ny faritra misy ny [[Betsileo]] ny fivavahana nentin' ny misiona britanika ([[London Missionary Society|''London Missionary Society'']] - LMS). Nahay nikabary i Rainisoalambo, voafehiny koa ny [[raokandro]] malagasy, nitety tanàna izy nivarotra ny odiny. Ninoan' ny olona ho nanam-pifandraisana tamin’ i [[Andriamanitra (finoan-drazana malagasy)|Zanahary]] izy. Tamin' izany fotoana izany (nanodidina ny taona 1894) dia tsy nilamina ny fanjakàn’ Isandra, nisy namono ny mpanjaka. Nanjaka ny vono olona, ny famaboana olona, indrindra ny zaza amam-behivavy, ny fandoroana tanàna. Maro ny Kristiana tratran' ny fihemorana.
== Ny fiantsoana ==
=== Niditra ho kristiana ===
Nisy fiangonana ny tanànan'Ambatoreny nonenan' i Rainisoalambo ka niditra tao koa izy mba hianatra mamaky teny sy manoratra. Natao [[batisa]] i Rainisoalambo rehefa tsy nahita fahombiazana ara-bola tamin' ny asany ary tonga [[katekista]] na solo-mpitandrina taty aoriana. Tsy nanary ny [[Ody|odiny]] izy fa mbola kristiana sadasada, nihevitra ny fanompoana ho fitadiavam-bola. Diso fanantenana Rainisoalambo fa tsy nisy karama ilay firotsahana ho katekista. Nisy koa ny valanaretina nahazo ny olona tamin' izay ka tratran' izany koa ny fianakaviany. Narary mafy koa Rainisoalambo ary tsy nahavita niasa intsony. Feno fery ny tenany, lasa maimbo mihitsy aza ny vatany. Nanao ny fomba rehetra ahasitranany izy tamin'ny fankatoavana ny ody sy ny fanamasinana ny sampy ary ny fandaharana ny sikidy. Niantso ny zanahary ambony sy ny zanahary ambany sy izay fomba rehetra azo natao fa tsy nisy vokany izany rehetra izany. Nihamafy ny aretiny ary nitombo ny fahantrany.
Namoy fo izy fa tsy nahavonjy azy ny [[Sikidy malagasy|sikidy]] sy ny ody. Nanao vavaka fitarainana izy noho izany aretiny izany tamin' ny alin' ny 14 Oktobra 1894. Taorian' ny vavaka nataony, dia nahita fahazavana lehibe sy lehilahy miakanjo fotsy lava teo akaikiny izy, izay nampanary ny odiny raha te ho sitrana. Ninoany fa i [[Jesoa]] izany lehilahy izany. Nitsangana i Rainisoalambo ka nandoro ny odiny. Tamin' iny alina iny ihany izy dia sitrana. Nony maraina dia naleviny ny sisa tsy may tamin' ny odiny.
=== Niova fo tanteraka ===
Nanomboka teo ny niovany fo hitory ny [[Filazantsara]] sy nanangana ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]]. Nitory teny teo amin' ny manodidina an' i [[Soatanàna]] izy tamin' ny voalohany. Henon' ny maro ny fiovany ho kristiana ka be ireo mpandala ny [[Fivavahan-drazana malagasy|finoan-drazana]] niova ho Kristiana tamin' ny tao an-tranony. Nankahery ara-panahy ny mpino [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta]] ny fiorenan' ny [[tobilehibe Soatanàna]] tamin' ny taona 1894 tamin' ny fotoana nanombohan' ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany frantsay]]. Betsaka ny resy lahatra ka nanolo-tena hivavaka amin' i Jesoa irery ihany sy nanary [[Sampy (malagasy)|sampy]] sy [[ody]].
Nitarika mpino maro hafa niara-niasa taminy izy, izay atao hoe ''Mpianatry ny Tompo'', mba hitory ombieniombieny ny [[Filazantsara]] sy hiasa ho an' ny tsy kristiana (“jentilisa”) na ho an' ny Kristiana mbola manaraka ny [[fivavahan-drazana malagasy]] ([[sinkretisma]]) na heveriny fa "matory".
Niala avy tao Ambatoreny ny [[Fifohazana Soatanàna|fifohazana]] notarihin' i Rainisoalambo tamin' ny taona 1901 ka nankany Soatanàna. Tamin' io taona io ihany dia efa tonga hatrany [[Imerina]] sy any amin' ny tanin' ny [[Sakalava]] ny fifohazana. Nisy ny fanaovana "tafika masina" tamin' ny mponina amin' ny tanàna manodidina.
Ireto no mpiara-miasa akaiky amin' i Rainisoalambo, izay samy "jentilisa" niova fo sady samy nisitraka [[Fahasitranana mahagaga|fanasitranana]] mahagaga avy taminy, izay nantsoina hoe Apôstôly tamin' ny voalohany: Rajeremia, Rainitiaray<ref><small>I Rainitiaray no nitarika ny fifohazana taorian' ny nahafatesan' i Rainisoalambo tamin' ny taona 1904 hatramin' ny taana 1919.</small></ref>, Razanabelo, Ramongo, Rasoarimanga, Ratahina, Reniestera, Ralohotsy, Rasamy, Ramanjatoela, Razanamanga ary Rasoambola. Niova anarana izy ireo taty aoriana ka natao hoe "Mpianatry ny Tompo" (na "Iraka" rehefa mandeha mitory any ivelan' i Soatanàna).
== Boky azo anovozan-kevitra ==
* Fagereng E., ''[https://tenymalagasy.org/bins/teny2/nytantarannyfirenenamalagasy Ny Tantaran' ny Firenena Malagasy]'', Edisiona Salohy, Antananarivo, 1963.
* Noeline R., ''Soatanàna sy ny riba fifohazana'', Université d'Antananarivo, 1987
* Rabehatonina James, ''Tantaran' ny fifohazana eto Madagasikara 1894 - 1990'', Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy
* Thunem, Adolf & Rasamoela, Joela, ''Ny tantaran’ny Fifohazana eto Madagasikara'', Antananarivo: Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, p. 5‑96 (1<sup>re</sup> édition 1934).
* Austnaberg, Hans, ''[https://www.amazon.com/Shepherds-Demons-Exorcism-Practised-Understood/dp/0820497177 Shepherds and Demons. A Study of Exorcism as Practised and Understood by Shepherds in the Malagasy Lutheran Church]'', New York: Peter Lang. 2008.
* Campbell, Gwyn, [https://www.persee.fr/doc/cea_0008-0055_1992_num_32_127_1543 "Crisis of Faith and Colonial Conquest. The Impact of Famine and Disease in Late Nineteenth-Century Madagascar"], ''Cahiers d’études africaines'', 1992, vol. 32, n<sup>o</sup> 127, p. 409‑453.
* Escande, Élisée, [https://www.librairiecalvin.fr/index.php/ljc/Publications/Les-disciples-du-Seigneur-Un-mouvement-d-evangelisation-indigene-a-Madagas_13539 ''Les Disciples du seigneur : un mouvement d’évangélisation indigène à Madagascar'',] {{Wayback|url=https://www.librairiecalvin.fr/index.php/ljc/Publications/Les-disciples-du-Seigneur-Un-mouvement-d-evangelisation-indigene-a-Madagas_13539 |date=20240513100717 }} Paris : Société des missions évangéliques. 1926
* Jacquier‑Dubourdieu, Lucile, [https://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010008301 "Représentation de l’esclavage et conversion : un aspect du mouvement du réveil à Madagascar"], ''Cahiers sciences humaines'', 1996, vol. 32, n<sup>o</sup> 3, p. 597‑610.
* Jacquier‑Dubourdieu, Lucile, [https://pascal-francis.inist.fr/vibad/index.php?action=getRecordDetail&idt=1566998 "Soatanàna, une nouvelle Jérusalem en pays betsileo"], ''Géographie et cultures'', 2000, n<sup>o</sup> 33, p. 89‑112.
* Rasolondraibe, Seth Andriamanalina, [https://langhamliterature.org/le-ministre-de-berger-dans-les-glises-protestantes-de-madagascar-fifohazana-et-rforme-dans-le-protestantisme ''Le Ministère de "berger''" ''dans les Églises protestantes de Madagascar (de la fin du xix<sup>e</sup> siècle à nos jours). Tensions et compromis entre mouvements de Réveil, institutions protestantes et religions traditionnelles''], Thèse de doctorat sous la direction de Jean‑Paul Willaime, Paris : EPHE, 2010
* Félicité Rafarasoa, ''Fifohazana, le mouvement de réveil'', mémoire de fin d’étude, SETELA, Centre de formation pour les Laïques, promotion 2001-2002.
* Lucile Jacquier DuBourdieu, "Le rôle du piétisme norvégien dans l’élaboration d’un christianisme autochtone en milieu rural betsileo à la fin du 19è siècle : le cas du réveil de Rainisoalambo" in ''Cahiers des Sciences Humaines'', Office de la recherche scientifique et technique outre-mer (Bondy, France), 1996.
== Jereo koa ==
* [[Ravelonjanahary]]
* [[Volahavana Germaine]]
* [[Rakotozandry Daniel]]
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana (kristiaisma malagasy)]]
*[[Zafindraony (hira)|Zafindraony]]
*[[Fifohazana Soatanàna]]
*[[Tobim-pifohazana]]
== Loharano sy fanamarihana ==
<references />
lvz6xl54hcn4hsphb9q56gqpv74jat8
Ravelonjanahary
0
280988
1139939
1132401
2026-05-25T15:08:24Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Mama Ravelonjanahary.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139939
wikitext
text/x-wiki
'''Ravelonjanahary''' no mpanorina ny [[Fifohazana Manolotrony|fifohazana]] sy [[tobilehibe Manolotrony]] tamin' ny taona 1927. Teraka tamin' ny taona 1850 izy ary maty tamin' ny taona 1970. Notezaina tao amin' ny fiangonana naorin' ny [[London Missionary Society|''London Missionary Society'']] izy. Nitahiry [[ody]] izy. Taty aoriana, araka ny filazany, dia nisehoan’ i [[Jesoa]] matetitetika tao an-tanàna sy tany an-tsaha izy tamin' ny fahenimpolo taonany. Nahita zavatra mamirapiratra izy indray hariva sady nahare feo nanasa azy mba hijery ny rantsan-tanany folo izay nisy ny soratry ny [[Didy Folo|Didy folo]], sady nampanantena azy fa izay rehetra mino an’ [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] noho ny teny izay hambarany dia ho [[Fahasitranana mahagaga|sitrana]] amin' ny alalan' ny [[fametrahan-tanana]]. Lazaina fa "[[Fahafatesana|maty]]" nandritra ny enina andro izy ka "[[Fitsanganan-ko velona (kristianisma)|nitsangana]]" tamin' ny andro fahafito; nakarina any an-danitra ny fanahiny ary nomena fanahy hafa izy mba tsy hahafaty azy. Voalaza koa fa tsy nisakafo izy nandritra ny telo volana fa nisotro rano mangatsika fotsiny tamin' ny fotoana nampinarana azy tany an-danitra. Nisy fotoana "nahafatesany" mandritra ny telo andro hafa indray nefa nitsangan-ko velona ihany. Betsaka ny [[fahagagana]] nataony, toy ny [[Fahasitranana mahagaga|fanasitranana]]. Tamin' ny faha-120 taona izy vao maty.
== Fiainany talohan' ny naha kristiana azy ==
=== Fahazazany sy fitaizana azony ===
I Renilahy no tena anaran-dRavelonjanahary. Tao [[Malonotrony]], ao amin’ ny faritra [[Iarindrano]]-[[Fianarantsoa]] no nipetrahany. Izy no vavimatoa tao amin’ ny fianakaviana [[Fanompoan-tsampy|mpanompo sampy]], ary nantsoina mandra-panambadiany. [[Ombiasa]] nalaza teo amin’ny faritra ny rainy. Nanatona azy ny olona mba handidy ny havandra tsy hilatsaka amin’ ny tanimbary, na hanome [[ody]] handroaka ny [[voay]] tsy hihinana ny olona hiampita renirano.
=== Fahalehibeazany ===
Nandova avy amin’ ny rainy sy ny raibeny ny talenta ho mpanasitrana sy mpahita i Renilahy. Nanambady an-dRainiboto, izay antsoina koa hoe Rainidalo izy. Nanan-janaka vavy izy ireo izay maty teo amin’ ny fahatanorany rehefa avy nitraka zanaka vavy kely. Noraisin’ izy ireo izany zaza izany nefa maty ihany koa fotoana fohy taty aoriana. Nanangana ny zanak’ anabaviny i Renilahy.
Nitoeran’ ny fanahin’ ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]] i Renilahy. Maro ny zavatra nofadiny: tsy azo afangaro amin’ ny lovia sy ny sotron’ olon-kafa ny loviany sy ny sotrony. Niravaka ody izy, ary nisy volafotsy tao ivohon’ ny volony mirandrany.
== Fiainana niova kristiana ==
=== Fiovam-pony ===
Nanomboka tamin’ ny 1900 ny fiovam-pony vokatry ny [[Fahitana (finoana)|fahitana]] tonga taminy. Nandre feo nilaza taminy izy fa nofidin’ [[Andriamanitra (ankapobeny)|Andriamanitra]] hiasa ho an’ Andriamanitra, dia ny hanafaka ny olona amin’ izay rehetra manandevo azy ireo sy hanasitrana ny aretin’ izy ireo raha mino ny herin’ Andriamanitra izy ireo. Raha mandà izany feo izany i Renilahy dia ho faty. Nanoro hevitra azy hanaiky ny vadiny. Indray andro dia nisy feo nilaza taminy mba hijery ny tanany ka hitany fa fa nisy soratra teo, ka ny [[Didy Folo]] izany, araka ilay feo - didy dimy isaky ny tanana. Nilaza taminy koa ilay feo fa izay rehetra mino an’ Andriamanitra noho ny fampianarany dia ho sitrana rehefa avy [[Fametrahan-tanana|ametrahany tanana]]. Nasehon’ ny [[Fanahy Masina]] taminy ny [[Fahotana|fahotany]] rehetra, na dia ny kely indrindra aza. Nibebaka izy. Tamin' ny 1910, tokony ho enimpolo taona izy, nefa mbola salama tsara.
=== "Fahafatesana" sy "fitsanganana amin' ny maty" ===
Nilaza taminy ny Fanahy Masina fa "ho faty" mandritra ny enina andro izy ary amin’ ny andro fahafito dia ho velona indray. Nanoro hevitra ny fianakaviany izy mba tsy hitomany azy sy tsy handevina azy. Rehefa tonga ny andro Alakamisy, tokony ho tamin' ny mitataovovonana, dia niakatra teo amin' ny valindrihana izy ary nianjera ka "maty". Nentina tany Lohafy, izay tanàna nahaterahany, sy napetraka tao amin’ ny trano fiangonan’ Ifanda, izay nisy fifohazana nihira sy nivavaka. Tamin’ ny andro fahafito dia nisy lakolosy naneno nanodidina ny misasakalina. Tonga vao maraina ny pastora ary hitany fa "velona indray" i Renilahy ary nitsangana teo akaikin’ ny polipitra. Nilaza izy fa nentina tany an-danitra nandritra ny "fahafatesany", izay nipetrahany niaraka tamin’ ny [[anjely]] sy ny [[olona masina]].
Voalaza koa fa roa taona tatỳ aoriana, dia nentin’ Andriamanitra niakatra tany an-danitra nandritra ny telo andro ny fanahiny, mba hampianatra azy. Tamin’ ity indray mitoraka ity dia tsy maty ny vatany, satria nametrahan’ Andriamanitra fanahy hafa tao anatiny. Tany an-danitra no nanaovan’ Andriamanitra [[batisa]] azy sy nanomezana azy ny anarana hoe ''Ravelonjanahary''. Nampianarin’ Andriamanitra azy ny [[Soratra Masina]] sy hira nahafinaritra.
Taty aoriana dia nilaza taminy ny Tompo fa "ho faty" fanindroany izy, fa amin’ ity indray mitoraka ity dia ho toy ny fahafatesan’ i [[Jesosy Kristy]]. Nihantona teo amin' ny rindrina izy ka ny sandry nitsotra. Tonga nanaitra azy ny olona. "Maty" tamin’ ny andro Zoma izy ary "velona" indray tamin’ ny Alahady. Nivoaka amin’ ny gazety maro izay samy nanana ny fomba fijeriny izany "fitsanganana amin’ ny maty" izany. Tamin’ ny taona 1928 no nanombohany ny foibe fifohazana tao amin’ ny fiangonan' Andravoahangy Fivavahana.
=== Fahombiazana sy fisedrana ===
Tamin’ ireo fivorian’ ny hetsiky ny fifohazana nataon-dRavelonjanahary dia nisy mpisikidy sy mpimasy eo amin’ ny zato eo ho eo niova fo sy nanary ny sampiny.
Tojo zava-tsarotra Ravelonjanahary teo amin’ ny fanompoany. Ny olona sasany, izay nahafantatra azy talohan’ ny niovany fo, dia nieritreritra fa hosoka fotsiny ny nataony ary mbola nampiasainy ny odiny. Nentina teny amin’ ny fitsarana izy noho izy namory tao an-tranony tsy nahazo alalana sy nolazaina fa nampiasa fanafody mahery mba hanasitranana olona. Tamin’ ny 11 Novambra 1928 no nampanantsoina teny amin’ ny fitsarana ao [[Ambalavao-Tsienimparihy]], 35 km miala an’ i Manolotrony izy. Nilaza fa Andriamanitra no nanome azy hery hanasitrana, ary tsy nahazo vola tamin’ ny olona nositraniny izy. Afaka madiodio izy noho ny tsy fisian’ ny porofo.
Ravelonjanahary dia nilaza hatrany tamin’ ny olona nanatona azy fa tsy izy no manasitrana fa [[Jesosy]]. Rehefa natomboka ny asa fitoriana dia nandray olona tao an-tranony Ravelonjanahary, saingy taty aoriana, noho ny hamaroan’ ny olona dia natao tao am-piangonana ny fivorian’ ny fitoriana ny filazantsara, ary nandray ny olona tao an-tranony izy.
== Fahafatesany ==
Maty tamin'ny 8 Novambra 1970 tao [[Manolotrony]] izy, tokony ho 120 taona. Lasa toeram-pivahiniana masina i Manolotrony ankehitriny ary mandray ny olona hivavaka na mila fanasitranana. Ny zana-tobim-pifohazana mifandray amin' ny fifohazana ao Manolotrony dia efa miorina saika manerana an' i [[Madagasikara]].
== Boky azo anovozan-kevitra ==
* François R. Z., ''Fifohazana Manolotrony'', Fianarantsoa, 1988.
* Rabehatonina James, ''Tantaran' ny fifohazana eto Madagasikara 1894 - 1990'', Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy
* Thunem, Adolf & Rasamoela, Joela, ''Ny tantaran’ny Fifohazana eto Madagasikara'', Antananarivo: Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, p. 5‑96 (1<sup>re</sup> édition 1934).
* Austnaberg, Hans, ''Shepherds and Demons. A Study of Exorcism as Practised and Understood by Shepherds in the Malagasy Lutheran Church'', New York: Peter Lang. 2008.
* Campbell, Gwyn, “Crisis of Faith and Colonial Conquest. The Impact of Famine and Disease in Late Nineteenth-Century Madagascar”, ''Cahiers d’études africaines'', 1992, vol. 32, n<sup>o</sup> 127, p. 409‑453.
* Escande, Élisée, ''les Disciples du seigneur : un mouvement d’évangélisation indigène à Madagascar'', Paris : Société des missions évangéliques. 1926
* Jacquier‑Dubourdieu, Lucile, « Représentation de l’esclavage et conversion : un aspect du mouvement du réveil à Madagascar », ''Cahiers sciences humaines'', 1996, vol. 32, n<sup>o</sup> 3, p. 597‑610.
* Rasolondraibe, Seth Andriamanalina, ''le Ministère de «'' ''berger'' ''» dans les Églises protestantes de Madagascar (de la fin du xix<sup>e</sup> siècle à nos jours). Tensions et compromis entre mouvements de Réveil, institutions protestantes et religions traditionnelles'', Thèse de doctorat sous la direction de Jean‑Paul Willaime, Paris : EPHE, 2010
* Félicité Rafarasoa, “''Fifohazana, le mouvement de réveil''", mémoire de fin d’étude, SETELA, Centre de formation pour les Laïques, promotion 2001-2002.
== Jereo koa ==
* [[Rainisoalambo]]
* [[Volahavana Germaine]]
* [[Rakotozandry Daniel]]
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana]]
*[[Manolotrony]]
*[[Fiangonana Protestanta Vaovao eto Madagasikara]]
*[[Tobim-pifohazana]]
== Loharano sy fanamarihana ==
5pl3smfkyz2yr278x14bmsa1jpv01sm
Volahavana Germaine
0
280989
1139938
1132398
2026-05-25T15:07:18Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Farihimena.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139938
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Volahavana02.png|vignette|371x371px|Volahavana Germaine]]
I '''Volahavana Germaine''' na '''Mama Nenilava''' no mpanorina ny [[fifohazam-panahy]] atao hoe [[Fifohazana Ankaramalaza]], izay mirafitra amin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] (FLM)<ref><small>"[https://www.fjkm.mg/index.php/2022/04/25/volahavana-germaine/ Volahavana Germaine Nenilava]", ''www.fjkm.mg''</small></ref><ref><small>"[https://dacb.org/fr/stories/madagascar/nenilava/ Nenilava]", ''Dictionary of African Christian Biography''</small></ref><ref><small>"[https://www.fifohazana-fpma.org/index.php/celebrity-news/161-ny-fifohazam-panahy? Mifohaza Ianao Izay Matory]", ''www.fifohazana-fpma.org''</small></ref><ref><small>"[https://regardsprotestants.com/actualites/francophonie/nenilava-prophetesse-de-la-delivrance/ Nenilava, prophétesse de la délivrance]", ''Regards protestants''</small></ref><ref><small>"[https://tsodrano.com/archives/144? Farihilena]", ''tsodrano.com''</small></ref><ref><small>"[https://tanikomadagascar.com/ankaramalaza/ Ankaramalaza]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.flmlemans.org/fifil/ Ny fiavian' ny Fifohazana sy ny asan' ny mpiandry]", ''www.flmlemans.org''</small></ref><ref><small>"[https://hifi-madanet.org/ny-fanehoampankonana-ani-mama-nenilava/ Ny fanehoam-panokanana an' i Mama Nenilava]", ''Hi&Fi''</small></ref><ref><small>"[https://hifi-madanet.org/fifohazam-panahy/mama-nenilava/ Mama Nenilava]", ''hifi-madanet.org''</small></ref>. Teraka tamin' ny taona 1922 izy. I Malady, izay ao amin' ny [[Antemoro|foko antemoro]], no rainy. Vao folo taona monja izy dia nandre feo niantso azy isaky ny amin' ny mitataovovonana. Nanonofy matetika mahita olona ranjanana nanasa ny tongony izy. Nanambady [[katekista]] izy rehefa feno 17 taona. Notezaina tao amin' ny [[Loteranisma eto Madagasikara|fiangonana loterana]] i Volahavana. Taty aoriana dia voalaza fa nentin' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] tamin' ny alalan' ny [[Tsindrimandry (fivavahana)|tsindrimandry]] tany an-danitra izy, naseho azy ny hiran-danitra sy hiakiakan' ny olona very any amin' ny [[afobe]]. Nanasitrana zazavavy [[Demony|demôniaka]] izy tamin' ny 01 Aogostra 1941: izany no [[fahagagana]] voalohany nataony. Voalaza koa fa nampianarin' i [[Jesoa|Jesosy]] [[Fiteny tsy fantatra|teny tsy fantatra]] izy mba hahaizany ny [[Soratra Masina]]. Natokana tany [[Ankaramalaza]] i Nenilava tamin' ny 1 sy 2 Aogositra 1983, ka araka ny toro-marika nomen' Andriamanitra azy no nanjairana ny fitafiana miavaka nentina nanokanana azy. Maro ny [[fahagagana]] lazaina fa nataony. Maty tamin' ny taona 1998 tao Ambohibao ([[Antananarivo]]) izy ary nalevina ao amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]]. Tsy niteraka i Nenilava, ka ireo izay atao hoe "zanany" na "zanak' i Mama" dia zaza natsangany.
== Fahazazana ==
=== Fianakaviana mpandala ny fivavahan-drazana ===
''Volahavana'' no anarana nomen' ny ray aman-dreniny azy tamin' ny fahaterahany. Ny rainy Malady, dia [[Antemoro]], taranaka mpanjaka sady [[ombiasa]], izay malaza sy nohajain' ny olona tao amin' ny faritra nisy azy. I Vao kosa no anaran-dreniny. Tao Mandronda, ao amin' ny kantaon' i [[Lokomby]], ao amin' ny [[Distrikan' i Manakara-Atsimo|Distrikan' i Manakara]], no nonenan' izy ireo. Manana anadahy sy rahavavy maro i Volahavana ary izy no fahatelo amin' izy efatra mirahavavy. Tsy tian' i Volahavana ny asan-drainy amin' ny maha ombiasa azy ka nahatezitra an-drainy izany. Tsy tia milalao amin' ny ankizy i Volahavana fa aleony nitokantokana.
=== Nanonofy matetika ===
Rehefa tokony feno folo taona i Volahavana dia [[Nofy|nanonofy]] isan' alina, nahita olona avo ranjanana, miakanjo fotsy, nitondra azy tao amin' ny tranovato lehibe iray. Nosasan' io lehilahy io ny [[Fanasan-tongotra (fivavahana)|tongony]] ary nohamaininy tamin' ny lamba famaohana. Rehefa amin' ny mangiran-dratsy dia netin' ilay lehilahy any an-trano izy. Amin' ny nofy iray hafa dia [[Fiakarana any an-danitra|nakarina any an-danitra]] izy. Miverimberina matetika hatramin' izay ka hatramin' ny faha-12 taonany ireo nofy roa ireo. Taorian' izany dia nandre feo matetika miantso azy isaky ny mitataovovonana izy. Nihazakazaka nody izy fa nataony ho ny ray aman-dreniny no miantso azy. Nihevitra azy ho very saina izy ireo ka nivoaka izy ary nitady fialofana eny am-body hazo. Matetika mankeo amin' io hazo io izy rehefa tsy milamin-tsaina na voaratra ny fony.
=== Noterena hanambady ===
Tamin' ny faha-15 taonany dia maro ny nangataka azy ho vady nefa nanda izy satria mbola tsy nieritreritra fanambadiana. Noho izany fandavana izany dia nalefan' ny ray aman-dreniny niaraka amin' ny rahavaviny iray tany [[Manakara]] izy. Iray taona monja no naha tao Manakara azy, dia niverina nody any ambanivohitra indray izy. Nozahàn-drainy tamin' ny [[Sikidy malagasy|sikidi]]<nowiki/>ny ny zavatra mahazo an' i Volahavana. Hitany fa misy [[fanahy]] lehibe mipetraka amin' ny zanany ka hitany fa tena [[Zanahary (finoan-drazana malagasy)|Andriamanitra]] lehibe izany. Resy lahatra ny rainy taorian' izay ka nanary ny [[Ody|odiny]] sy ny [[Sampy (malagasy)|sampiny]] ary niteny tamin' ny fianakaviany fa hanaja ny Andriamanitr' i Volahavana. Rehefa tsy nety nanambady ihany i Volahavana dia nanery azy hanambady lehilahy efa 60 taona ny ray aman-dreniny, dia tsy iza izany fa ny [[katekista]] Mosesy Tsirefo, izay efa maty vady sady efa nanan-janaka maro. Fito ambin' ny folo taona i Volahavana tamin' izany fotoana izany. Nampianarina [[Katekisma|fotopianarana]] (na [[katekisma]]) i Volahavana alohan' ny hanaovana [[batisa]] azy. Tao anatin' ny roa herinandro no nahavitany ny fianarana, dia natao batisa tao [[Lokomby]] izy tamin' ny taona 1935, ka nahazo ny anarana am-batisa hoe ''Germaine''. Taorian' ny fitsofan-drano ny fanambadian' izy sy i Mosesy Tsirefo tao am-piangonana dia nifindra tany [[Ankaramalaza]] izy roa, ka tao ny vadiny no nanohy ny fampianaram-pinoana kristiana. Nisy [[pastora]] nanampy azy tamin' izany. Taty amin' ny taona 1949 i Mosesy Tsirefo vadiny no maty nefa tsy niteraka taminy.
== Fanombohan' ny asany ==
=== Famoahana demonia voalohany ===
Tamin' ny faha-21 taonan' i Volahavana Germaine dia narary sady noheverina fa nitoeran' ny [[Demony|fanahy ratsy]] ny iray tamin' ny zanakavavin' i Mosesy Tsirefo. Nanatrika teo ny katekista avy ao Vohidrafy ka niezaka [[Fandroahana fanahy ratsy|namoaka]] ilay fanahy ratsy nefa tsy nahavoaka. Nisy feo nandidy an' i Volahavana Germaine hitsangana sy hanampy an' ilay zazavavy. Naharitra ela ny "tolona" tamin' ilay fanahy ratsy. Sitrana ilay zazavavy ary niverina ny sainy. Izany [[fahagagana]] izany dia niseho tamin' ny Alarobia 1 Aogositra 1941. Ankehitriny, ny 1 sy ny 2 Aogositra dia tsarovana ao amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]], ary ny 2 Aogositra dia atao ho fanokanana ireo izay mirotsaka ho mpiandry.
=== Fanomanana ===
==== Baiko fanirahana ====
Tamin' ny alina mialoha ny rahampitso marain' io andro nisehoan' ny fahagagana voalohany io dia niteny tamin' i Volahavana sy i Mosesy Tsirefo ary ilay katekista avy any Vohidravy i [[Jesoa|Jesosy]], ka nanao hoe:<blockquote>"Mitsangana ka [[Fitoriana ny filazantsara|mitoria ny Filazantsara]] amin' izao tontolo izao. Roahy ny [[demonia]]. Madehana …. ka aza mitaredretra. Tonga ny fotoana hankalazana ny [[Zanak' Olona|Zanak' olona]] eto amin' ny [[Antemoro|fokon' i]] [[Matitanana]] sy Ambohibe. Ianareo no nofidiko hanao ity iraka ity. Mandidy anao hanatanteraka". </blockquote>Nandà i Volahavaba Germaine ka nilaza fa mbola tanora sy tsy mahay [[Soratra Masina]] ary tsy mahay [[Toriteny|mitory teny]]. Nanizingizina ihany anefa i Jesosy. Nanaiky i Volahavana ka nangataka tamin' i Jesosy ny mba hanoroana azy mialoha izay zavatra tokony holazainy, dia nanaiky izany i Jesosy. Ny katekista avy any Vohidravy dia efa nanomboka nanatanteraka ny iraka nampanaovin' i Jesosy azy ny amin' ny [[Fitoriana ny filazantsara|fitoriana ny Filazantsara]]. Ny mpikambana tao amin' ny vondrona notarihin' ilay katekista no nanome an' i Volahavana ny anaram-bosotra hoe ''Nenilava'', satria avo loatra noho ny ankamaroan' ny vehivavy malagasy izy. Neken' i Volahavana izany anarana izany ka amin' io anarana io no ahafantaran' ny olona azy bebe kokoa hatramin' izay.
==== Fianarana teny tsy fantatra ====
Raha momba ny fianarana nataon' i Volahavana kosa, dia nampianatra azy [[Fiteny tsy fantatra|teny tsy fantatra]] i Jesosy sady nampianatra azy ny [[Soratra Masina]] amin' ny teny tsy fantatra nandritra ny telo volana. Ny teny tsy fantatra eto dia ny fiteny roa ambin' ny folo be mpampiasa indrindra maneran-tany<ref><small>Ireto fiteny ireto ve izany: [[Fiteny mandarina|sinoa mandarinina]], [[Fiteny hindi-ordo|hindy]] (na [[Fiteny hindi-ordo|hindostany]]), [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny espaniôla|espaniôla]], [[Fiteny rosiana|rosiana]], [[Fiteny bengaly|bengaly]], [[Fiteny pôrtogey|pôrtogey]], [[Fiteny japôney|japôney]], [[Fiteny alemàna|alemana]], [[Fiteny frantsay|frantsay]], [[Fiteny arabo|arabo]], [[Fiteny penjaby|ponjaby]]?</small></ref>. Tsy nampiasa teny tsy fantatra i Nenilava raha tsy tamin' ny firesahany amin' i Jesosy. Nampiasa solaitrabe miloko fotsy i Jesosy raha nampianatra azy ary niloko fotsy ny soratra tamin' izany, izay soratra avy ambony mankany ambany, sahala amin' ny fomba fanoratana [[Fiteny sinoa|sinoa]]. Tamin' ny toerana mangina no nanaovana ny fampianarana, ka indraindray tao an-trano, indraindray tany anaty ala, ary ilay solaitrabe dia nihantona tamin' ny rindrina na tamin' ny sampan-kazo. Indraindray koa dia nampiasa boky lehibe i Jesosy amin' ny fampianarany.
==== Fianarana Soratra Masina tany an-danitra ====
Mba hampianarana azy ny [[Soratra Masina]] dia nitondra an' i Nenilava [[Fiakarana any an-danitra|any an-danitra]] impito i Jesosy tao anatin' ny telo andro. Tamin' ny voalohany dia niteny aminy i Jesosy fa hofaty izy amin' ny Zoma amin' ny 11 ora. Nandre izany ny mpino rehetra tao an-tanàna sy ny avy amin' ny fitandremana lavitra ka nanao fotoam-pivavahana nisy fifandimbiasana mamaky [[Baiboly]] sy mivavaka. Nandry teo ambony farafara misarona fotsy i Nenilava mba hiandry ny ora voatondro. Norakofana lamba fotsy ny tenany, afa-tsy ny tarehiny. Araka ny fitantarana dia niakatra tsimoramora ny fanahiny. Nivavaka sy nihira tsy mitsahatra nandritra ny telo andro sady [[Fifadian-kanina|nifady hanina]] ny Kristiana nanatrika teo, izay niandry ny fiverenany. Rehefa tapitra ny telo andro, tamin' ny Alahady amin' ny 8 ora maraina, dia niverina ny fanahiny. Nidina avy eo amin' ny farafara i Nenilava ka nitory ny teny ao amin' ny [[Epistily voalohany ho an' ny Kôrintiana]] (1Kôr 15:55) milaza hoe izy:<blockquote>"Ry fahafatesana ô, aiza ny fandresenao? Ry fahafatesana ô, aiza ny fanindronanao?".</blockquote>
==== Ady tamin' ny dragona sy fifadian-kanina ====
Nilaza mialoha tamin' i Nenilava i Jesosy fa tsy maitsy hitolona amin' ny [[dragona]] mandritra ny telo andro mba hahatonga azy hahery. Nandritra ny tolona dia teo akaikiny i Jesosy. Tamin' ny fahatelo andron' ny tolona vao resy ilay dragona. Taorian' izany fandresena izany dia [[Fifadian-kanina|nifady hanina]] izy nandritra ny roa volana sy sasany, ka tsy nihinana afa-tsy zavatra boribory fotsy izay miendrika [[mofom-pandraisana]] ny [[fanasan' ny Tompo]].
Tamin' ny fiantombohan' ny asany dia nisy tanora miisa 28 niaraka aminy tao [[Ankaramalaza]]. Nanomboka ny [[Fitoriana ny filazantsara|fitoriana ny Filazantsara]] izy tao amin' ny faritra misy azy, ao [[Manakara]] sy [[Vohipeno]] ary ny manodidina.
== Famangiana sy fiaraha-miasa ==
=== Famangiana fiangonana ===
Taorian' ny fanomanana ny asany tao [[Ankaramalaza]] sy ny manodidina dia nisy nanasa ho tonga any amin' ny fiangonana samihafa i Nenilava ary nanomboka nandao ny faritra nisy azy, ka ny nanombohany azy dia tao [[Antsirabe]] izay misy ny foiben' ny [[Norwegian Missionary Society|Misiona Nôrveziana]] (NMS). Tamin' ny taona 1952 no nahitan' ny olona maro an' i Nenilava voalohany, satria tamin' io taona io izy vao nivoaka avy any amin' ny faritra atsimo-antsinanan' i [[Madagasikara]] ka nanomboka niasa tao [[Antsirabe]]. Nanohy izany tamin' ny manodidina an' Antsirabe izy. Nankany [[Antananarivo]] koa izy nanao famangiana tao sy tamin' ny manodidina. Nahazo fanasana mba hamangy faritra maro hafa koa izy ka anisan' izany i [[Toamasina]],sy i [[Mahajanga]]. Tamin' ny taona 1963 i Nenilava dia tonga tany [[Faritra Androy|Androy]]: voaorina ny [[Toby Siloama]]. Tamin' ny taona 1974 dia nandeha nitety faritany indray i Nenilava, ka tonga hatrany [[Tsihombe]].
=== Famangiana any ivelan' i Madagasikara ===
Toerana maro no notetezin' i Nenilava tany ivelan' i [[Madagasikara]] noho ny fanasan' ny fiangonana maro azy. Tany [[Kômôro]] i Nenilava tamin' ny taona 1958. Tany [[Etazonia]] izy tamin' ny taona 1973. Tany [[Nôrvezy]] koa izy tamin' io taona io ihany, ka nifampitafatafa tamin' ny mpanjakan' i [[Nôrvezy]], i [[Olav V]], momba ny asany. Namangy tany [[Frantsa]] izy tamin' ny taona 1980 sady nanorina ny toby ao [[Pouru-Saint-Remy|Pouru-Saint-Rémy]].
=== Fiaraha-miasa amin' ny fiangonana tsy loterana sy fifohazana hafa ===
Ny fiangonana [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara|FJKM]] eo akaikin' Ambatovinaky eo, dia niangavy an' i Nenilava koa mba hovangiany. Niara-niasa tamin-d[[Ravelonjanahary]] izy (raiamandrenin' ny [[Tobilehibe Manolotrony]], mirafitra amin' ny FJKM). Niara-niasa tamin' ny FJKM Ambatonakanga koa izy. Saiky hiara-miasa tamin' i [[Mounir Aziz Daoud|Daoud]] mpanorina ny [[Fiangonana Jesosy Mamonjy]] izy, saingy noraràn' i Jesosy, araka ny filazany, fa tsy hahita an' i Jesosy ao.
=== Fanorenana ny FLM 67 ha ===
Niorim-ponenana tao [[Antananarivo]] i Volahavana tamin' ny taona 1969, ary tsy niala ao raha tsy tamin' ny taona 1997. Tao amin' ny Logement 237 ao 67 ha izy no nipetraka tamin' ny volohany. Lasa [[Tobim-pifohazana|toby]] izany toerana izany taty aoriana, ary loharano nipoiran' ny fiangonana loterana ao amin' ny 67 ha. Taty aoriana mantsy, noho ny tsy fahatrarany ny fotoana eny Ambatovinaky, noho izy mbola miresaka amin' olona eny an-dalana mankany, dia nangataka izy mba hampandraisina ny [[fanasan' ny Tompo]] eny amin' ny Logement 238 ihany amin' ny Alahady hariva. Io no niantombohan' ny fotoam-pivavahana manaraka [[litorjia]] tao, izay lasa fiangonana taty aoriana, dia ny FLM 67 ha izany.
=== Fomba fiasa ===
Na aiza na aiza toerana nisy an' i Nenilava dia tonga ny olona avy amin' ny toerana rehetra mba hivavaka, hotsaboina na [[Fandroahana fanahy ratsy|horoahina demonia]], ny sasany koa mitondra ny marariny. Nisy olona jamba nanjary nahiratra, ny marary sitrana, ary hatramin' ny olan' ny isam-batan' olona sy ny isam-pianakaviana dia novahana. Na aiza na aiza toerana nalehany dia tsy maintsy nisy ny [[vavaka]], ny [[Fitoriana ny filazantsara|fitoriana ny Filazantsara]], ny famoahana demonia ary ny [[fametrahan-tanana]] miaraka amin' ny fanomezana teny famporisihana sy fampaherezana nalaina avy ao amin' ny [[Baiboly]].
Betsaka ny olona [[Fibebahana|nibebaka]] sy nanatitra ny [[Ody|odiny]] mba hodorana, rehefa nandre ny [[toriteny]] nataony. Nisy ihany koa olona izay nandevozin-javatra toy ny [[tromba]] sy ny [[kalanoro]], nisy mpanao [[Mazia (finoana)|mazia]], nisy nandevozin' ny [[paraky]] izay samy nafahana avokoa. Maro amin' izay olona efa nanatona teo no lasa [[mpiandry]] na [[pastora]].
Noho ny asa nataon' i Nenilava dia maro ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy ny [[Vazaha eto Madagasikara|Vazaha]] ary ny [[Afrikana (vahoaka)|Afrikana]] no niorina tamin' ny finoana an' i Jesosy. Tamin' ny taona 1978 izy dia nitatitra ny resaka nataon' i Jesosy izay nilaza taminy hoe:<blockquote>"I Madagasikara dia ataon' Andriamanitra ho foibe fitoriana ny Filazantsara maneran-tany".</blockquote>Na dia nisy aza ny [[fahagagana]] sy ny filazana ny zavatra hoavy dia tsy nilaza ny tenany ho [[mpaminany]] i Nenilava.
== Ny andro faramparany niainany sy ny lova napetrany ==
Taorian' ny taona 1975 dia nihanahalana ny dia famangiany ary tao an-tranony tao amin' ny tobin' Ambohibao no nandaniany ny ampahany be amin' ny androny sisa.
=== Ny fanehoam-panokanana an' i Nenilava ===
Notokanana tany [[Ankaramalaza]] amin' ny maha [[mpiandry]] azy i Nenilava tamin' ny 1 sy 2 Aogositra 1983, ka araka ny toro-marika nomen' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] azy no nanjairana ny akanjo. Atao hoe "fanehoam-panokanana" izany fanokanana izany satria lazaina fa efa voatokana tany an-danitra izy.
=== Ny nahafatesany ===
Maty tamin’ ny taoa 1998 tao an-tranony ao amin’ ny Toby Ambohibao ao [[Antananarivo]] i Nenilava ary ny vatany dia nentina tany [[Ankaramalaza]]. Nalevina tao amin’ ny tokontanin’ ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]] izy.
=== Ny lova navelany ===
Ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|tobilehibe]] sy ny [[fifohazana Ankaramalaza]] no lova navelan' i Volahavana Germaine. Rehefa sitrana ara-batana na ara-tsaina ny olona, ny ankamaroany dia miorim-ponenana ao, satria tsy te-hiverina hody intsony izy ireo. Nanamboatra sekoly sy toeram-pitsaboana ny toby. Ny toby madinika miankina amin' ny Tobilehibe Ankaramalaza dia niorina amin' ny tanàna maro manerana an' i [[Madagasikara]], toy ny ao Ambohibao any Antananarivo, izay naorina tamin' ny taompolo 1980, ary koa tao amin' ny tanànan' i [[Pouru-Saint-Remy|Pouru-Saint-Rémy]] any [[Frantsa]], izay niorina tamin' ny taona 1990. Nisy ny fanamboarana fiangonana katedraly izay nalaina tahaka tamin' ny endriky ny katedraly iray any [[Nôrvezy]].
Tsy niteraka i Nenilava fa nanangan-jaza, izay fanomezana avy amin' ny ray aman-dreny ho fisaorana ny valim-bavak' izy ireo. Nikarakara ny fanabeazana ara-panahin' izy ireo izy sady niandraikitra koa ny fanabeazana ankapobeny, sahala amin' ny ray aman-dreny rehetra. Manerana an' i Madagasikara sy amin' ny toeran-kafa dia manana zanaka ara-panahy i Nenilava.
== Boky azo anovozan-kevitra ==
* ''[https://search.worldcat.org/fr/title/Ankaramalaza-:-Germaine-Volahavana-Nenilava-:-histoire-et-temoignages/oclc/174040488 Ankaramalaza-Germaine Volahavana Nenilava: histoires et témoignages]'', Antananarivo, TPFLM, 2007.
* Augustin R. S., ''Volahavana Germaine'', Trano Printy Loterana, Antananarivo, 1986.
* Austnaberg, Hans, ''[https://www.amazon.com/Shepherds-Demons-Exorcism-Practised-Understood/dp/0820497177 Shepherds and Demons. A Study of Exorcism as Practised and Understood by Shepherds in the Malagasy Lutheran Church]'', New York: Peter Lang. 2008.
* Bruno Rabarihoelina, ''Mama Nenilava sy ny asa Faminaniana ary ny Fiainam-pirenena'', 2007.
* James Rabehatonina James, ''Tantaran' ny Fifohazana eto Madagasikara'' (1894-1990), Imarivolanitra: Trano Printy FJKM, 1991.
* Louise R. N. V., ''Ankaramalaza: un centre religieux en milieu rural'', Université d'Antananarivo, 1985.
* ''Nenilava-Volahavana Germaine'', Antananarivo: TPFLM, juillet 1986.
* Pasteur Zakaria Tsivoery, “Ankaramalaza” in ''Tantaran' ny Fifohazana eto Madagasikara'', Antananarivo: Imprimerie luthérienne malgache, 2001.
* Rabehatonina James, ''Tantaran' ny fifohazana eto Madagasikara 1894 - 1990'', Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy.
* Rasolondraibe, Seth Andriamanalina, [https://books.google.mg/books/about/Le_minist%C3%A8re_de_berger_dans_les_%C3%89glise.html?id=RIUuDgAAQBAJ&redir_esc=y ''le Ministère de «'' ''berger'' ''» dans les Églises protestantes de Madagascar (de la fin du xix<sup>e</sup> siècle à nos jours). Tensions et compromis entre mouvements de Réveil, institutions protestantes et religions traditionnelles''], Thèse de doctorat sous la direction de Jean‑Paul Willaime, Paris : EPHE, 2010.
* Razanamiadana, ''Rakitsoratra Notsongaina: Ny dia niarahako tamin' i Mama Volahavana Germaine Nenilava, fizarana voalohany'', 2007.
* Soloarison Rameloarison, “Ny tantaran’ny fifohazana Ankaramalaza”, mémoire de licence en théologie.
* Thunem, Adolf & Rasamoela, Joela, ''[https://ccfr.bnf.fr/portailccfr/ark:/16871/0016930944 Ny tantaran' ny Fifohazana eto Madagasikara]'', Antananarivo: Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, p. 5‑96 (1<sup>re</sup> édition 1934).
* Tobilehibe Ankaramalaza, ''[https://fr.scribd.com/document/730681811/Boky-Manga-Toby-Lehibe-Ankaramalaza-VM Foto-pampianarana momba ny asan' ny mpiandry]'', 1997.
* Aina Andosoa Rasendrason, "[https://vid.brage.unit.no/vid-xmlui/bitstream/handle/11250/3055195/Aina%20Andosoa%20Rasendrason%20MATRS6000%20h%C3%B8st%202021.pdf?sequence=1&utm Nenilava’s Counseling within the Toby Ankaramalaza in the Malagasy Lutheran Church: A Case Study on the Practice and Content of her Counseling]" (PDF), Master Thesis in Theology and Religious Studies,
== Jereo koa ==
* [[Rainisoalambo]]
* [[Ravelonjanahary]]
* [[Rakotozandry Daniel]]
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)]]
*[[Ankaramalaza]]
*[[Tobim-pifohazana]]
== Loharano sy fanamarihana ==
ncv2b76jva4yu6ke4g074slys2szd2v
1139942
1139938
2026-05-25T15:10:06Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Volahavana02.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139942
wikitext
text/x-wiki
I '''Volahavana Germaine''' na '''Mama Nenilava''' no mpanorina ny [[fifohazam-panahy]] atao hoe [[Fifohazana Ankaramalaza]], izay mirafitra amin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] (FLM)<ref><small>"[https://www.fjkm.mg/index.php/2022/04/25/volahavana-germaine/ Volahavana Germaine Nenilava]", ''www.fjkm.mg''</small></ref><ref><small>"[https://dacb.org/fr/stories/madagascar/nenilava/ Nenilava]", ''Dictionary of African Christian Biography''</small></ref><ref><small>"[https://www.fifohazana-fpma.org/index.php/celebrity-news/161-ny-fifohazam-panahy? Mifohaza Ianao Izay Matory]", ''www.fifohazana-fpma.org''</small></ref><ref><small>"[https://regardsprotestants.com/actualites/francophonie/nenilava-prophetesse-de-la-delivrance/ Nenilava, prophétesse de la délivrance]", ''Regards protestants''</small></ref><ref><small>"[https://tsodrano.com/archives/144? Farihilena]", ''tsodrano.com''</small></ref><ref><small>"[https://tanikomadagascar.com/ankaramalaza/ Ankaramalaza]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.flmlemans.org/fifil/ Ny fiavian' ny Fifohazana sy ny asan' ny mpiandry]", ''www.flmlemans.org''</small></ref><ref><small>"[https://hifi-madanet.org/ny-fanehoampankonana-ani-mama-nenilava/ Ny fanehoam-panokanana an' i Mama Nenilava]", ''Hi&Fi''</small></ref><ref><small>"[https://hifi-madanet.org/fifohazam-panahy/mama-nenilava/ Mama Nenilava]", ''hifi-madanet.org''</small></ref>. Teraka tamin' ny taona 1922 izy. I Malady, izay ao amin' ny [[Antemoro|foko antemoro]], no rainy. Vao folo taona monja izy dia nandre feo niantso azy isaky ny amin' ny mitataovovonana. Nanonofy matetika mahita olona ranjanana nanasa ny tongony izy. Nanambady [[katekista]] izy rehefa feno 17 taona. Notezaina tao amin' ny [[Loteranisma eto Madagasikara|fiangonana loterana]] i Volahavana. Taty aoriana dia voalaza fa nentin' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] tamin' ny alalan' ny [[Tsindrimandry (fivavahana)|tsindrimandry]] tany an-danitra izy, naseho azy ny hiran-danitra sy hiakiakan' ny olona very any amin' ny [[afobe]]. Nanasitrana zazavavy [[Demony|demôniaka]] izy tamin' ny 01 Aogostra 1941: izany no [[fahagagana]] voalohany nataony. Voalaza koa fa nampianarin' i [[Jesoa|Jesosy]] [[Fiteny tsy fantatra|teny tsy fantatra]] izy mba hahaizany ny [[Soratra Masina]]. Natokana tany [[Ankaramalaza]] i Nenilava tamin' ny 1 sy 2 Aogositra 1983, ka araka ny toro-marika nomen' Andriamanitra azy no nanjairana ny fitafiana miavaka nentina nanokanana azy. Maro ny [[fahagagana]] lazaina fa nataony. Maty tamin' ny taona 1998 tao Ambohibao ([[Antananarivo]]) izy ary nalevina ao amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]]. Tsy niteraka i Nenilava, ka ireo izay atao hoe "zanany" na "zanak' i Mama" dia zaza natsangany.
== Fahazazana ==
=== Fianakaviana mpandala ny fivavahan-drazana ===
''Volahavana'' no anarana nomen' ny ray aman-dreniny azy tamin' ny fahaterahany. Ny rainy Malady, dia [[Antemoro]], taranaka mpanjaka sady [[ombiasa]], izay malaza sy nohajain' ny olona tao amin' ny faritra nisy azy. I Vao kosa no anaran-dreniny. Tao Mandronda, ao amin' ny kantaon' i [[Lokomby]], ao amin' ny [[Distrikan' i Manakara-Atsimo|Distrikan' i Manakara]], no nonenan' izy ireo. Manana anadahy sy rahavavy maro i Volahavana ary izy no fahatelo amin' izy efatra mirahavavy. Tsy tian' i Volahavana ny asan-drainy amin' ny maha ombiasa azy ka nahatezitra an-drainy izany. Tsy tia milalao amin' ny ankizy i Volahavana fa aleony nitokantokana.
=== Nanonofy matetika ===
Rehefa tokony feno folo taona i Volahavana dia [[Nofy|nanonofy]] isan' alina, nahita olona avo ranjanana, miakanjo fotsy, nitondra azy tao amin' ny tranovato lehibe iray. Nosasan' io lehilahy io ny [[Fanasan-tongotra (fivavahana)|tongony]] ary nohamaininy tamin' ny lamba famaohana. Rehefa amin' ny mangiran-dratsy dia netin' ilay lehilahy any an-trano izy. Amin' ny nofy iray hafa dia [[Fiakarana any an-danitra|nakarina any an-danitra]] izy. Miverimberina matetika hatramin' izay ka hatramin' ny faha-12 taonany ireo nofy roa ireo. Taorian' izany dia nandre feo matetika miantso azy isaky ny mitataovovonana izy. Nihazakazaka nody izy fa nataony ho ny ray aman-dreniny no miantso azy. Nihevitra azy ho very saina izy ireo ka nivoaka izy ary nitady fialofana eny am-body hazo. Matetika mankeo amin' io hazo io izy rehefa tsy milamin-tsaina na voaratra ny fony.
=== Noterena hanambady ===
Tamin' ny faha-15 taonany dia maro ny nangataka azy ho vady nefa nanda izy satria mbola tsy nieritreritra fanambadiana. Noho izany fandavana izany dia nalefan' ny ray aman-dreniny niaraka amin' ny rahavaviny iray tany [[Manakara]] izy. Iray taona monja no naha tao Manakara azy, dia niverina nody any ambanivohitra indray izy. Nozahàn-drainy tamin' ny [[Sikidy malagasy|sikidi]]<nowiki/>ny ny zavatra mahazo an' i Volahavana. Hitany fa misy [[fanahy]] lehibe mipetraka amin' ny zanany ka hitany fa tena [[Zanahary (finoan-drazana malagasy)|Andriamanitra]] lehibe izany. Resy lahatra ny rainy taorian' izay ka nanary ny [[Ody|odiny]] sy ny [[Sampy (malagasy)|sampiny]] ary niteny tamin' ny fianakaviany fa hanaja ny Andriamanitr' i Volahavana. Rehefa tsy nety nanambady ihany i Volahavana dia nanery azy hanambady lehilahy efa 60 taona ny ray aman-dreniny, dia tsy iza izany fa ny [[katekista]] Mosesy Tsirefo, izay efa maty vady sady efa nanan-janaka maro. Fito ambin' ny folo taona i Volahavana tamin' izany fotoana izany. Nampianarina [[Katekisma|fotopianarana]] (na [[katekisma]]) i Volahavana alohan' ny hanaovana [[batisa]] azy. Tao anatin' ny roa herinandro no nahavitany ny fianarana, dia natao batisa tao [[Lokomby]] izy tamin' ny taona 1935, ka nahazo ny anarana am-batisa hoe ''Germaine''. Taorian' ny fitsofan-drano ny fanambadian' izy sy i Mosesy Tsirefo tao am-piangonana dia nifindra tany [[Ankaramalaza]] izy roa, ka tao ny vadiny no nanohy ny fampianaram-pinoana kristiana. Nisy [[pastora]] nanampy azy tamin' izany. Taty amin' ny taona 1949 i Mosesy Tsirefo vadiny no maty nefa tsy niteraka taminy.
== Fanombohan' ny asany ==
=== Famoahana demonia voalohany ===
Tamin' ny faha-21 taonan' i Volahavana Germaine dia narary sady noheverina fa nitoeran' ny [[Demony|fanahy ratsy]] ny iray tamin' ny zanakavavin' i Mosesy Tsirefo. Nanatrika teo ny katekista avy ao Vohidrafy ka niezaka [[Fandroahana fanahy ratsy|namoaka]] ilay fanahy ratsy nefa tsy nahavoaka. Nisy feo nandidy an' i Volahavana Germaine hitsangana sy hanampy an' ilay zazavavy. Naharitra ela ny "tolona" tamin' ilay fanahy ratsy. Sitrana ilay zazavavy ary niverina ny sainy. Izany [[fahagagana]] izany dia niseho tamin' ny Alarobia 1 Aogositra 1941. Ankehitriny, ny 1 sy ny 2 Aogositra dia tsarovana ao amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]], ary ny 2 Aogositra dia atao ho fanokanana ireo izay mirotsaka ho mpiandry.
=== Fanomanana ===
==== Baiko fanirahana ====
Tamin' ny alina mialoha ny rahampitso marain' io andro nisehoan' ny fahagagana voalohany io dia niteny tamin' i Volahavana sy i Mosesy Tsirefo ary ilay katekista avy any Vohidravy i [[Jesoa|Jesosy]], ka nanao hoe:<blockquote>"Mitsangana ka [[Fitoriana ny filazantsara|mitoria ny Filazantsara]] amin' izao tontolo izao. Roahy ny [[demonia]]. Madehana …. ka aza mitaredretra. Tonga ny fotoana hankalazana ny [[Zanak' Olona|Zanak' olona]] eto amin' ny [[Antemoro|fokon' i]] [[Matitanana]] sy Ambohibe. Ianareo no nofidiko hanao ity iraka ity. Mandidy anao hanatanteraka". </blockquote>Nandà i Volahavaba Germaine ka nilaza fa mbola tanora sy tsy mahay [[Soratra Masina]] ary tsy mahay [[Toriteny|mitory teny]]. Nanizingizina ihany anefa i Jesosy. Nanaiky i Volahavana ka nangataka tamin' i Jesosy ny mba hanoroana azy mialoha izay zavatra tokony holazainy, dia nanaiky izany i Jesosy. Ny katekista avy any Vohidravy dia efa nanomboka nanatanteraka ny iraka nampanaovin' i Jesosy azy ny amin' ny [[Fitoriana ny filazantsara|fitoriana ny Filazantsara]]. Ny mpikambana tao amin' ny vondrona notarihin' ilay katekista no nanome an' i Volahavana ny anaram-bosotra hoe ''Nenilava'', satria avo loatra noho ny ankamaroan' ny vehivavy malagasy izy. Neken' i Volahavana izany anarana izany ka amin' io anarana io no ahafantaran' ny olona azy bebe kokoa hatramin' izay.
==== Fianarana teny tsy fantatra ====
Raha momba ny fianarana nataon' i Volahavana kosa, dia nampianatra azy [[Fiteny tsy fantatra|teny tsy fantatra]] i Jesosy sady nampianatra azy ny [[Soratra Masina]] amin' ny teny tsy fantatra nandritra ny telo volana. Ny teny tsy fantatra eto dia ny fiteny roa ambin' ny folo be mpampiasa indrindra maneran-tany<ref><small>Ireto fiteny ireto ve izany: [[Fiteny mandarina|sinoa mandarinina]], [[Fiteny hindi-ordo|hindy]] (na [[Fiteny hindi-ordo|hindostany]]), [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny espaniôla|espaniôla]], [[Fiteny rosiana|rosiana]], [[Fiteny bengaly|bengaly]], [[Fiteny pôrtogey|pôrtogey]], [[Fiteny japôney|japôney]], [[Fiteny alemàna|alemana]], [[Fiteny frantsay|frantsay]], [[Fiteny arabo|arabo]], [[Fiteny penjaby|ponjaby]]?</small></ref>. Tsy nampiasa teny tsy fantatra i Nenilava raha tsy tamin' ny firesahany amin' i Jesosy. Nampiasa solaitrabe miloko fotsy i Jesosy raha nampianatra azy ary niloko fotsy ny soratra tamin' izany, izay soratra avy ambony mankany ambany, sahala amin' ny fomba fanoratana [[Fiteny sinoa|sinoa]]. Tamin' ny toerana mangina no nanaovana ny fampianarana, ka indraindray tao an-trano, indraindray tany anaty ala, ary ilay solaitrabe dia nihantona tamin' ny rindrina na tamin' ny sampan-kazo. Indraindray koa dia nampiasa boky lehibe i Jesosy amin' ny fampianarany.
==== Fianarana Soratra Masina tany an-danitra ====
Mba hampianarana azy ny [[Soratra Masina]] dia nitondra an' i Nenilava [[Fiakarana any an-danitra|any an-danitra]] impito i Jesosy tao anatin' ny telo andro. Tamin' ny voalohany dia niteny aminy i Jesosy fa hofaty izy amin' ny Zoma amin' ny 11 ora. Nandre izany ny mpino rehetra tao an-tanàna sy ny avy amin' ny fitandremana lavitra ka nanao fotoam-pivavahana nisy fifandimbiasana mamaky [[Baiboly]] sy mivavaka. Nandry teo ambony farafara misarona fotsy i Nenilava mba hiandry ny ora voatondro. Norakofana lamba fotsy ny tenany, afa-tsy ny tarehiny. Araka ny fitantarana dia niakatra tsimoramora ny fanahiny. Nivavaka sy nihira tsy mitsahatra nandritra ny telo andro sady [[Fifadian-kanina|nifady hanina]] ny Kristiana nanatrika teo, izay niandry ny fiverenany. Rehefa tapitra ny telo andro, tamin' ny Alahady amin' ny 8 ora maraina, dia niverina ny fanahiny. Nidina avy eo amin' ny farafara i Nenilava ka nitory ny teny ao amin' ny [[Epistily voalohany ho an' ny Kôrintiana]] (1Kôr 15:55) milaza hoe izy:<blockquote>"Ry fahafatesana ô, aiza ny fandresenao? Ry fahafatesana ô, aiza ny fanindronanao?".</blockquote>
==== Ady tamin' ny dragona sy fifadian-kanina ====
Nilaza mialoha tamin' i Nenilava i Jesosy fa tsy maitsy hitolona amin' ny [[dragona]] mandritra ny telo andro mba hahatonga azy hahery. Nandritra ny tolona dia teo akaikiny i Jesosy. Tamin' ny fahatelo andron' ny tolona vao resy ilay dragona. Taorian' izany fandresena izany dia [[Fifadian-kanina|nifady hanina]] izy nandritra ny roa volana sy sasany, ka tsy nihinana afa-tsy zavatra boribory fotsy izay miendrika [[mofom-pandraisana]] ny [[fanasan' ny Tompo]].
Tamin' ny fiantombohan' ny asany dia nisy tanora miisa 28 niaraka aminy tao [[Ankaramalaza]]. Nanomboka ny [[Fitoriana ny filazantsara|fitoriana ny Filazantsara]] izy tao amin' ny faritra misy azy, ao [[Manakara]] sy [[Vohipeno]] ary ny manodidina.
== Famangiana sy fiaraha-miasa ==
=== Famangiana fiangonana ===
Taorian' ny fanomanana ny asany tao [[Ankaramalaza]] sy ny manodidina dia nisy nanasa ho tonga any amin' ny fiangonana samihafa i Nenilava ary nanomboka nandao ny faritra nisy azy, ka ny nanombohany azy dia tao [[Antsirabe]] izay misy ny foiben' ny [[Norwegian Missionary Society|Misiona Nôrveziana]] (NMS). Tamin' ny taona 1952 no nahitan' ny olona maro an' i Nenilava voalohany, satria tamin' io taona io izy vao nivoaka avy any amin' ny faritra atsimo-antsinanan' i [[Madagasikara]] ka nanomboka niasa tao [[Antsirabe]]. Nanohy izany tamin' ny manodidina an' Antsirabe izy. Nankany [[Antananarivo]] koa izy nanao famangiana tao sy tamin' ny manodidina. Nahazo fanasana mba hamangy faritra maro hafa koa izy ka anisan' izany i [[Toamasina]],sy i [[Mahajanga]]. Tamin' ny taona 1963 i Nenilava dia tonga tany [[Faritra Androy|Androy]]: voaorina ny [[Toby Siloama]]. Tamin' ny taona 1974 dia nandeha nitety faritany indray i Nenilava, ka tonga hatrany [[Tsihombe]].
=== Famangiana any ivelan' i Madagasikara ===
Toerana maro no notetezin' i Nenilava tany ivelan' i [[Madagasikara]] noho ny fanasan' ny fiangonana maro azy. Tany [[Kômôro]] i Nenilava tamin' ny taona 1958. Tany [[Etazonia]] izy tamin' ny taona 1973. Tany [[Nôrvezy]] koa izy tamin' io taona io ihany, ka nifampitafatafa tamin' ny mpanjakan' i [[Nôrvezy]], i [[Olav V]], momba ny asany. Namangy tany [[Frantsa]] izy tamin' ny taona 1980 sady nanorina ny toby ao [[Pouru-Saint-Remy|Pouru-Saint-Rémy]].
=== Fiaraha-miasa amin' ny fiangonana tsy loterana sy fifohazana hafa ===
Ny fiangonana [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara|FJKM]] eo akaikin' Ambatovinaky eo, dia niangavy an' i Nenilava koa mba hovangiany. Niara-niasa tamin-d[[Ravelonjanahary]] izy (raiamandrenin' ny [[Tobilehibe Manolotrony]], mirafitra amin' ny FJKM). Niara-niasa tamin' ny FJKM Ambatonakanga koa izy. Saiky hiara-miasa tamin' i [[Mounir Aziz Daoud|Daoud]] mpanorina ny [[Fiangonana Jesosy Mamonjy]] izy, saingy noraràn' i Jesosy, araka ny filazany, fa tsy hahita an' i Jesosy ao.
=== Fanorenana ny FLM 67 ha ===
Niorim-ponenana tao [[Antananarivo]] i Volahavana tamin' ny taona 1969, ary tsy niala ao raha tsy tamin' ny taona 1997. Tao amin' ny Logement 237 ao 67 ha izy no nipetraka tamin' ny volohany. Lasa [[Tobim-pifohazana|toby]] izany toerana izany taty aoriana, ary loharano nipoiran' ny fiangonana loterana ao amin' ny 67 ha. Taty aoriana mantsy, noho ny tsy fahatrarany ny fotoana eny Ambatovinaky, noho izy mbola miresaka amin' olona eny an-dalana mankany, dia nangataka izy mba hampandraisina ny [[fanasan' ny Tompo]] eny amin' ny Logement 238 ihany amin' ny Alahady hariva. Io no niantombohan' ny fotoam-pivavahana manaraka [[litorjia]] tao, izay lasa fiangonana taty aoriana, dia ny FLM 67 ha izany.
=== Fomba fiasa ===
Na aiza na aiza toerana nisy an' i Nenilava dia tonga ny olona avy amin' ny toerana rehetra mba hivavaka, hotsaboina na [[Fandroahana fanahy ratsy|horoahina demonia]], ny sasany koa mitondra ny marariny. Nisy olona jamba nanjary nahiratra, ny marary sitrana, ary hatramin' ny olan' ny isam-batan' olona sy ny isam-pianakaviana dia novahana. Na aiza na aiza toerana nalehany dia tsy maintsy nisy ny [[vavaka]], ny [[Fitoriana ny filazantsara|fitoriana ny Filazantsara]], ny famoahana demonia ary ny [[fametrahan-tanana]] miaraka amin' ny fanomezana teny famporisihana sy fampaherezana nalaina avy ao amin' ny [[Baiboly]].
Betsaka ny olona [[Fibebahana|nibebaka]] sy nanatitra ny [[Ody|odiny]] mba hodorana, rehefa nandre ny [[toriteny]] nataony. Nisy ihany koa olona izay nandevozin-javatra toy ny [[tromba]] sy ny [[kalanoro]], nisy mpanao [[Mazia (finoana)|mazia]], nisy nandevozin' ny [[paraky]] izay samy nafahana avokoa. Maro amin' izay olona efa nanatona teo no lasa [[mpiandry]] na [[pastora]].
Noho ny asa nataon' i Nenilava dia maro ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy ny [[Vazaha eto Madagasikara|Vazaha]] ary ny [[Afrikana (vahoaka)|Afrikana]] no niorina tamin' ny finoana an' i Jesosy. Tamin' ny taona 1978 izy dia nitatitra ny resaka nataon' i Jesosy izay nilaza taminy hoe:<blockquote>"I Madagasikara dia ataon' Andriamanitra ho foibe fitoriana ny Filazantsara maneran-tany".</blockquote>Na dia nisy aza ny [[fahagagana]] sy ny filazana ny zavatra hoavy dia tsy nilaza ny tenany ho [[mpaminany]] i Nenilava.
== Ny andro faramparany niainany sy ny lova napetrany ==
Taorian' ny taona 1975 dia nihanahalana ny dia famangiany ary tao an-tranony tao amin' ny tobin' Ambohibao no nandaniany ny ampahany be amin' ny androny sisa.
=== Ny fanehoam-panokanana an' i Nenilava ===
Notokanana tany [[Ankaramalaza]] amin' ny maha [[mpiandry]] azy i Nenilava tamin' ny 1 sy 2 Aogositra 1983, ka araka ny toro-marika nomen' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] azy no nanjairana ny akanjo. Atao hoe "fanehoam-panokanana" izany fanokanana izany satria lazaina fa efa voatokana tany an-danitra izy.
=== Ny nahafatesany ===
Maty tamin’ ny taoa 1998 tao an-tranony ao amin’ ny Toby Ambohibao ao [[Antananarivo]] i Nenilava ary ny vatany dia nentina tany [[Ankaramalaza]]. Nalevina tao amin’ ny tokontanin’ ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]] izy.
=== Ny lova navelany ===
Ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|tobilehibe]] sy ny [[fifohazana Ankaramalaza]] no lova navelan' i Volahavana Germaine. Rehefa sitrana ara-batana na ara-tsaina ny olona, ny ankamaroany dia miorim-ponenana ao, satria tsy te-hiverina hody intsony izy ireo. Nanamboatra sekoly sy toeram-pitsaboana ny toby. Ny toby madinika miankina amin' ny Tobilehibe Ankaramalaza dia niorina amin' ny tanàna maro manerana an' i [[Madagasikara]], toy ny ao Ambohibao any Antananarivo, izay naorina tamin' ny taompolo 1980, ary koa tao amin' ny tanànan' i [[Pouru-Saint-Remy|Pouru-Saint-Rémy]] any [[Frantsa]], izay niorina tamin' ny taona 1990. Nisy ny fanamboarana fiangonana katedraly izay nalaina tahaka tamin' ny endriky ny katedraly iray any [[Nôrvezy]].
Tsy niteraka i Nenilava fa nanangan-jaza, izay fanomezana avy amin' ny ray aman-dreny ho fisaorana ny valim-bavak' izy ireo. Nikarakara ny fanabeazana ara-panahin' izy ireo izy sady niandraikitra koa ny fanabeazana ankapobeny, sahala amin' ny ray aman-dreny rehetra. Manerana an' i Madagasikara sy amin' ny toeran-kafa dia manana zanaka ara-panahy i Nenilava.
== Boky azo anovozan-kevitra ==
* ''[https://search.worldcat.org/fr/title/Ankaramalaza-:-Germaine-Volahavana-Nenilava-:-histoire-et-temoignages/oclc/174040488 Ankaramalaza-Germaine Volahavana Nenilava: histoires et témoignages]'', Antananarivo, TPFLM, 2007.
* Augustin R. S., ''Volahavana Germaine'', Trano Printy Loterana, Antananarivo, 1986.
* Austnaberg, Hans, ''[https://www.amazon.com/Shepherds-Demons-Exorcism-Practised-Understood/dp/0820497177 Shepherds and Demons. A Study of Exorcism as Practised and Understood by Shepherds in the Malagasy Lutheran Church]'', New York: Peter Lang. 2008.
* Bruno Rabarihoelina, ''Mama Nenilava sy ny asa Faminaniana ary ny Fiainam-pirenena'', 2007.
* James Rabehatonina James, ''Tantaran' ny Fifohazana eto Madagasikara'' (1894-1990), Imarivolanitra: Trano Printy FJKM, 1991.
* Louise R. N. V., ''Ankaramalaza: un centre religieux en milieu rural'', Université d'Antananarivo, 1985.
* ''Nenilava-Volahavana Germaine'', Antananarivo: TPFLM, juillet 1986.
* Pasteur Zakaria Tsivoery, “Ankaramalaza” in ''Tantaran' ny Fifohazana eto Madagasikara'', Antananarivo: Imprimerie luthérienne malgache, 2001.
* Rabehatonina James, ''Tantaran' ny fifohazana eto Madagasikara 1894 - 1990'', Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy.
* Rasolondraibe, Seth Andriamanalina, [https://books.google.mg/books/about/Le_minist%C3%A8re_de_berger_dans_les_%C3%89glise.html?id=RIUuDgAAQBAJ&redir_esc=y ''le Ministère de «'' ''berger'' ''» dans les Églises protestantes de Madagascar (de la fin du xix<sup>e</sup> siècle à nos jours). Tensions et compromis entre mouvements de Réveil, institutions protestantes et religions traditionnelles''], Thèse de doctorat sous la direction de Jean‑Paul Willaime, Paris : EPHE, 2010.
* Razanamiadana, ''Rakitsoratra Notsongaina: Ny dia niarahako tamin' i Mama Volahavana Germaine Nenilava, fizarana voalohany'', 2007.
* Soloarison Rameloarison, “Ny tantaran’ny fifohazana Ankaramalaza”, mémoire de licence en théologie.
* Thunem, Adolf & Rasamoela, Joela, ''[https://ccfr.bnf.fr/portailccfr/ark:/16871/0016930944 Ny tantaran' ny Fifohazana eto Madagasikara]'', Antananarivo: Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, p. 5‑96 (1<sup>re</sup> édition 1934).
* Tobilehibe Ankaramalaza, ''[https://fr.scribd.com/document/730681811/Boky-Manga-Toby-Lehibe-Ankaramalaza-VM Foto-pampianarana momba ny asan' ny mpiandry]'', 1997.
* Aina Andosoa Rasendrason, "[https://vid.brage.unit.no/vid-xmlui/bitstream/handle/11250/3055195/Aina%20Andosoa%20Rasendrason%20MATRS6000%20h%C3%B8st%202021.pdf?sequence=1&utm Nenilava’s Counseling within the Toby Ankaramalaza in the Malagasy Lutheran Church: A Case Study on the Practice and Content of her Counseling]" (PDF), Master Thesis in Theology and Religious Studies,
== Jereo koa ==
* [[Rainisoalambo]]
* [[Ravelonjanahary]]
* [[Rakotozandry Daniel]]
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)]]
*[[Ankaramalaza]]
*[[Tobim-pifohazana]]
== Loharano sy fanamarihana ==
i69yp9t12a34mvnhbrj3ihd441trgxp
Rakotozandry Daniel
0
280990
1139936
1132405
2026-05-25T15:07:04Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Farihimena.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139936
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Rakotozandry Daniel|teraka=16 aogositra 1919|maty=1947|firenena=Madagasikara|asa=Pastora|image=Rakotozandry _Daniel1. jpeg}}
'''Rakotozandry Daniel''' dia pastora loterana malagasy sady mpanorina ny [[fifohazana Farihimena]]. [[Pastora]] no asany tamin' ny fotoana niorenan' io [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]] io. Teraka tamin' ny 16 Aogositra 1919 izy ary maty tamin' ny taona 1947. Tamin' ny taona 1946 no nanomboka ny fifohazana tao [[Farihimena]] rehefa nahazo fahitana sy hafatra avy amin' Andriamanitra izy mba hitory ny Filazantsara sy hanasitrana ny marary. Nalaza tamin' ny [[Fandroahana fanahy ratsy|fandroahana demonia]] sy ny [[fametrahan-tanana]] izy. Izy no heverina ho ray am-panahy nitarika ny asa tany amin' ny faritr' i [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]].
== Ny fiainany manokana ==
=== Ny fahazazany ===
Nipetraka akaikin' i [[Soavina]] any [[Betafo]] [[Antsirabe]], izay toerana nisy ny [[Norwegian Missionary Society|Misiona Nôrveziana]] ([[Fiteny nôrveziana|nôrveziana]]: ''Norsk Misjonsselskap''), ny ray aman-drenin-dRakotozandry Daniel. Taizan' aretina hatry ny fahazazany izy, torantorana matetika, ka nentin' ny ray aman-dreniny tany amin' ny [[mpimasy]]. Tamin' ny fahafolo taonany izy no niditra nianatra tao amin' ny sekolin' ny Misiona Nôrveziana tao [[Betafo]] ary dimy taona monja ny faharetan' ny fianarany tao.
=== Ny fahatanorany ===
Tsy nahomby tamin' ny fianarana nataony Rakotozandry Daniel ka nihevitra fa miangatra Andriamanitra, noho izany dia tsy niangona intsony izy, nefa isan' Alahady rehefa matory ao an-tranony izy dia miseho aminy amin' ny alalan' ny [[nofy]] i [[Jesoa]]. Mbola tao anatin' ny fandalana ny [[Fivavahan-drazana malagasy|fivavahan-drazana]] ny ray aman-dreniny tamin' izany fotoana izany.
== Ny fifohazany ==
=== Ny fiantsoana azy ===
Nitantara Rakotozandry Daniel fa nandritra ny fahatoranany dia nahita olona miakanjo fotsy lava nijoro teo anilany izay izay niteny taminy fa ho sitrana izy raha matoky an' io olona io. Ninoany fa i [[Jesosy]] izany olona izany. Nanaiky ny teniny izy ka sitrana taorian' izay, raha saika handevina azy ny olona izay nihevitra azy fa efa maty. Indray andro dia [[Fahasitranana mahagaga|nanasitrana]] zaza iray izay tsy sitran' ny [[Ombiasa|ombiasy]] izy. Nalefa tany Tsaratanana i Rakotozandry ho [[katekista]].
Tamin' ny taona 1943 dia niteny taminy ny Tompo fa ho [[pastora]] any [[Farihimena]] izy afaka telo taona ka hilaza mialoha izany any. Tsy nisy nino izany ny olona ary ny ray aman-dreniny koa tsy nanaiky an' izany. Nandeha tany Ivory ihany izy hianatra ho pastora mandritra ny telo taona, izay nifarana tamin' ny taona 1946. Voatendry ho pastoran' i Farihimena izy.
=== Ny fanombohan' ny fifohazana ===
Tamin' ny 25 Aogositra 1946 dia nijanona tao am-pandriana tsy namonjy fiangonana Rakotozandry fa nihombo ny aretiny ka dia nanapa-kevitra ny hamangy azy ny mpiangona. Tonga ny mpamangy ka nitsangana Rakotozandry nanambara ny [[Fahotana tamin' ny fototra|fahotan]]' izy ireo. Izany no nahatonga ny 25 sy ny 26 Aogositra ho tsarovana isan-taona satria teo no nanomboka ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]] tany Farihimena. Nandeha nitety ny tanàna manodidina i Rakotozandry, nitondra lakolosy kely hanairana ny olona. Maro ny olona avy mihaino azy no babo tanteraka ka nanolotra ny fiainany ho an' i Jesoa. Maro ny [[fahagagana]] izay nataony.
== Boky azo anovozan-kevitra ==
* Austnaberg, Hans, ''Shepherds and Demons. A Study of Exorcism as Practised and Understood by Shepherds in the Malagasy Lutheran Church'', New York: Peter Lang. 2008.
* Campbell, Gwyn, “Crisis of Faith and Colonial Conquest. The Impact of Famine and Disease in Late Nineteenth-Century Madagascar”, ''Cahiers d’études africaines'', 1992, vol. 32, n<sup>o</sup> 127, p. 409‑453.
* Fagereng E., ''Ny Tantaran' ny Firenena Malagasy'', Edisiona Salohy, Antananarivo, 1963.
* Félicité Rafarasoa, “''Fifohazana, le mouvement de réveil''", mémoire de fin d’étude, SETELA, Centre de formation pour les Laïques, promotion 2001-2002.
* Georges-Sully Chapus sy F. Bøthun, ''Au souffle de l'Esprit : la vie consacrée du pasteur Daniel Rakotozandry et l'historique du réveil de Farihimena'', Antananarivo, 1951
* Rabehatonina James, ''Tantaran' ny fifohazana eto Madagasikara 1894 - 1990'', Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy
* Rasolondraibe, Seth Andriamanalina, ''le Ministère de «'' ''berger'' ''» dans les Églises protestantes de Madagascar (de la fin du xix<sup>e</sup> siècle à nos jours). Tensions et compromis entre mouvements de Réveil, institutions protestantes et religions traditionnelles'', Thèse de doctorat sous la direction de Jean‑Paul Willaime, Paris : EPHE, 2010
* Thunem, Adolf & Rasamoela, Joela, ''Ny tantaran’ny Fifohazana eto Madagasikara'', Antananarivo: Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, p. 5‑96 (1<sup>re</sup> édition 1934).
== Jereo koa ==
* [[Rainisoalambo]]
* [[Ravelonjanahary]]
* [[Volahavana Germaine]]
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)]]
*[[Farihimena]]
== Loharano sy fanamarihana ==
fnvzuamawdmlhpjrvzklmy0p77ch1tb
Manolotrony
0
281017
1139940
1132415
2026-05-25T15:08:26Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Mama Ravelonjanahary.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139940
wikitext
text/x-wiki
I '''Manolotrony''' dia tanàna ao amin' ny ao amin' ny tapany atsimon' ny [[Faritanin' i Fianarantsoa]], eny ampitan' ny ony Mananantanana. Ny [[Betsileo]] no foko tompontany ao. Misy mpanenona lamba arindrano sy lamba landy ao. Ao amin' ny faritra misy azy no ahitana ilay havoana [[Ambondrombe]] inoan' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sasany fa onenan' ny fanahin' ny maty, izay manana haambo mirefy 1 925 m. Ao Manolotrony koa no ahitana ny [[Tobilehibe Manolotrony|tobilehibe]] mitondra ny anarany, izay misy ny foiben' ny [[fifohazana Manolotrony]] izay naorin-d[[Ravelonjanahary]] sady mahasarika mpanao [[fivahiniana masina]] isa-taona.
== Toerana ara-jeôgrafika ==
Ny tananan' i Manolotrony dia ao atsimo-afovoan' i [[Madagasikara]], 40 km andrefan' i [[Fianarantsoa]], ao amin' ny [[Distrikan'Ambalavao|distrikan' Ambalavao]], faritra Arindrano, akaikin' Ambalavao Tsienimparihy, ao amin' ny faritra [[Faritra Amoron' i Mania|Amoron' i Mania]]. Miorina any amin' ny haambo 1313 m eo ho eo izy. Ny famotoran-teny eo an-toerana dia iheverina fa avy amin' ny toerana misy ilay tanàna eny ampitan' ny [[ony]] iray antsoina hoe [[Mananantanana]], izany hoe "tanàna mitodika any amin' ny ony". Mampiavaka ny faritra ny fisian' ny harambato granita sy ny tanimbary misy farafaran-tany, izay mampiavaka ny faritra [[Betsileo]]. Tsy lavitra ny tangoron-tendrombohitra [[Andringitra]] no misy ilay tanàna.
== Ny Tobilehibe Manolotrony ==
Ny tanànan' i Manolotrony dia malaza indrindra amin' ny [[Tobilehibe Manolotrony|Tobim-pifohazana prôtestanta]] naorina tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-20. Tamin' ny taona 1900 tany ho any no nananganan' i [[Ravelonjanahary|Neny Ravelonjanahary]] ity foibe ity. Ivontoeran' ny fiainana ara-panahy sy asa misiona ny Tobilehibe Manolotrony. Ny fanao ao dia ny [[fitoriana ny filazantsara]], ny [[vavaka]] sy ny [[Fandroahana fanahy ratsy|fandroahana demonia]], ny [[fametrahan-tanana]] sy ny fanasitranana ara-panahy, ary ny fanofanana ny "mpiandry".
hff22l9q9jrkmqlghzssz3ya3kza060
Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar
0
281736
1139928
1132958
2026-05-25T15:04:12Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Tolotra Ratefy 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139928
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar''' na '''Madagasikara Otronin' ny Malagasy''', izay hafohezina amin' ny hoe '''MONIMA''', dia antoko pôlitika malagasy natsangan' i [[Monja Jaona]] tamin' ny Jolay 1958, iray amin' ireo mpanentana ny [[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|tolom-bahoaka malagasy tamin' ny taona 1947]] sady nasiônalista tsy nanaiky lembenana. Ny fandaharan' asany dia ny [[Fanafoanana ny fanjanahan-tany|famongorana ny fanjanahan-tany]], ny fanoherana ny [[imperialisma]] miaraka amin' ny fironana [[Maôisma|maôista]] tamin' ny taona 1960. Teraka avy amin' ny fanoherana mahery vaika ny fizorana mankany amin' ny fahaleovantena ny MONIMA, nirafitra manodidina an' i Monja Jaona ary miorim-paka any amin' ny faritra atsimo. Nitana anjara toerana lehibe tamin' ny hetsiky ny mpanohitra taorian' ny fanjanahantany izy io, sady nanana vina ara-piarahamonina sy fijery nasiônalista miavaka amin' ireo antoko matanjaka.
== Firehan-kevitra sy fandaharan' asa ==
Izao ny sori-dalana ara-pôlitikan' ilay antoko: [[Fanindrahindram-pirenena|nasiônalisma]] mahery vaika niala tanteraka amin' ny fifampikasohana amin' ny Frantsay, nampndroso ny [[sôsialisma]] (izay matetika antsoina hoe "sôsialisma malagasy"), ny fanomezan-danja ny [[fokonolona]], ny fiarovana ny [[tantsaha]] sy ny vahoaka sahirana, ary ny fanoherana ireo sangany an-tanàn-dehibe izay heverina ho tsy miraharaha ny zava-misy iainan' ny vahoaka madinika sy eny ambanivohitra. Nanakiana mafy ny fifanaraham-piaraha-miasa nifanaovan' ny fanjakana malagasy sy ny fanjakana frantsay taorian' ny fahaleovantena, izay noheveriny ho endrika [[fanjanahantany amin' ny endriny vaovao]], ny MONIMA.
== Tantara ==
=== Fananganana ===
Tamin' ny taona 1958 no niforona ny MONIMA, tamin' ny ankatoky ny fahaleovantenan' i Madagasikara. Niseho izany ho setrin' ny fahaleovantena heverina ho voalanjalanja loatra sy nifampiraharahana amin' ny mpanjanatany frantsay, indrindra izay nataon' ny mpikambana tao amin' ny hetsika ara-pôlitika nanjaka tamin' izany fotoana izany (toy ny [[Parti social démocrate malgache|Parti social démocrate]]).
I [[Monja Jaona]] (1910–1994) no tena mpanorina azy, lehilehy nalaza tamin' ny nasiônalisma malagasy. Avy any atsimo any amin' ny faritra [[Faritra Androy|Androy]] izy, mpikatroka nanohitra ny [[Madagasikara zanatany frantsay|fanjanahantany]], ary mpitondra lahateny mahery vaika manohana ny fahaleovantena tena izy. Niantehitra mafy tamin' ny mponina ambanivohitra any atsimo, izay matetika voailikilika ara-pôlitika sy ara-toekarena, ny MONIMA.
=== Repoblika voalohany: fanoherana sy famoretana ===
Tamin' ny Repoblika voalohany notarihin' i Philibert Tsiranana dia lasa antoko mpanohitra ny MONIMA izay nikarakara hetsi-panoherana, indrindra tany atsimo. Noheverin' ny fitondrana ho mpanakorontana izy io. Mpikambana maro no nosamborina ka nampidirina am-ponja, ary nanaovana fanaraha-maso akaiky ilay antoko. Tamin' ny 1 Avrily 1971, ny MONIMA dia nitarika ny fikomian' ny tantsaha izay niteraka krizy pôlitika goavana teto [[Madagasikara]]. Nanana anjara toerana lehibe tamin' izany fahasahiranana izany ny MONIMA izay nitarika ny fionganan' ny filoha [[Philibert Tsiranana]] tamin' ny taona 19721. Iray amin' ny mpitarika azy, [[Charles Ravoajanahary]], no natao sesitany tany [[Nosy Lava]] tamin' ny 1971 izay tsy niverina ny taona manaraka taorian' ny nionganan' i Tsiranana.
=== Repoblika faharoa ===
Tamin' ny fitondrana sôialista notarihin' i [[Ratsiraka Didier|Didier Ratsiraka]], dia tafidiritra amin' ny ampahany tao amin' ny Mandatehezam-Pirenena ho an' ny Fiarovana ny Revolisiona ny MONIMA, ka very ampahany ny maha mpanohitra mahery vaika azy, na izany aza dia mbola nanohy ny fitondrany ny fihetseham-pon’ny vahoaka any atsimo ilay antoko. Nandritra ny kôngresy natao tamin' ny Novambra 1976 dia nihataka lavitra ny fitondrana ny MONIMA, nitaky ny hampiharana ny safidim-bahoaka [[Sôsialisma|sôsialista]] amin' ny alalan' ny fanadiovana ny fitantanan-draharaha sy ny fandaminana marina ny "Manda Tehezan' ny Revolisiona", araka ny voafaritry ny lalàm-panorenana.
=== Repoblika fahatelo ===
Taorian' ny tetezamita demôkratika tamin' ny taompolo 1990 dia mbola nijoro ny MONIMA, saingy efa nihena ny heriny. Mbola nahatsiarovana an' i Monja Jaona sy ny nasiônalisma mahary vaika ny fisiany. Mbola nanana fototra any atsimo ilay antoko.
Tamin' ny taona 2007 dia nanangana fiaraha-miasa tamin' ny antoko [[Tambatra]] notarihin' i [[Pety Rakotoniaina]] sy ny antoko Manaovasoa ny MONIMA tamin' ny anaran' ny hoe TMM. Nanomboka tamin' ity fifidianana tamin' ny taona 2007 ity anefa dia tsy misy solontena ao amin' ny [[Antenimierampirenena (Madagasikara)|Antenimieram-pirenena]] eto Madagasikara intsony ny MONIMA.
=== Repoblika fahefatra ===
[[Sary:Monja Roindefo 01.png|vignette|193x193px|[[Monja Roindefo]]]]
I [[Monja Roindefo]], zanak' i Monja Jaona ihany, no filohan' ny antoko MONIMA ankehitriny ary i Gabriel Rabearimanana no sekretera jeneraly. Tamin' ny taona 2013 dia nanomana ny fifidianana ny MONIMA. Ny volana Jolay 2013 no nankalazaina ny faha-55 taonany.
== Jereo koa ==
* [[Jiny (fikambanana miafina)]]
* [[Monja Jaona]]
* [[Pôlitika eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Antoko pôlitika malagasy]]
73hawtw8rtdo4mp3sz3utl1hymh4yko
1139933
1139928
2026-05-25T15:05:37Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Monja Roindefo 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139933
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar''' na '''Madagasikara Otronin' ny Malagasy''', izay hafohezina amin' ny hoe '''MONIMA''', dia antoko pôlitika malagasy natsangan' i [[Monja Jaona]] tamin' ny Jolay 1958, iray amin' ireo mpanentana ny [[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|tolom-bahoaka malagasy tamin' ny taona 1947]] sady nasiônalista tsy nanaiky lembenana. Ny fandaharan' asany dia ny [[Fanafoanana ny fanjanahan-tany|famongorana ny fanjanahan-tany]], ny fanoherana ny [[imperialisma]] miaraka amin' ny fironana [[Maôisma|maôista]] tamin' ny taona 1960. Teraka avy amin' ny fanoherana mahery vaika ny fizorana mankany amin' ny fahaleovantena ny MONIMA, nirafitra manodidina an' i Monja Jaona ary miorim-paka any amin' ny faritra atsimo. Nitana anjara toerana lehibe tamin' ny hetsiky ny mpanohitra taorian' ny fanjanahantany izy io, sady nanana vina ara-piarahamonina sy fijery nasiônalista miavaka amin' ireo antoko matanjaka.
== Firehan-kevitra sy fandaharan' asa ==
Izao ny sori-dalana ara-pôlitikan' ilay antoko: [[Fanindrahindram-pirenena|nasiônalisma]] mahery vaika niala tanteraka amin' ny fifampikasohana amin' ny Frantsay, nampndroso ny [[sôsialisma]] (izay matetika antsoina hoe "sôsialisma malagasy"), ny fanomezan-danja ny [[fokonolona]], ny fiarovana ny [[tantsaha]] sy ny vahoaka sahirana, ary ny fanoherana ireo sangany an-tanàn-dehibe izay heverina ho tsy miraharaha ny zava-misy iainan' ny vahoaka madinika sy eny ambanivohitra. Nanakiana mafy ny fifanaraham-piaraha-miasa nifanaovan' ny fanjakana malagasy sy ny fanjakana frantsay taorian' ny fahaleovantena, izay noheveriny ho endrika [[fanjanahantany amin' ny endriny vaovao]], ny MONIMA.
== Tantara ==
=== Fananganana ===
Tamin' ny taona 1958 no niforona ny MONIMA, tamin' ny ankatoky ny fahaleovantenan' i Madagasikara. Niseho izany ho setrin' ny fahaleovantena heverina ho voalanjalanja loatra sy nifampiraharahana amin' ny mpanjanatany frantsay, indrindra izay nataon' ny mpikambana tao amin' ny hetsika ara-pôlitika nanjaka tamin' izany fotoana izany (toy ny [[Parti social démocrate malgache|Parti social démocrate]]).
I [[Monja Jaona]] (1910–1994) no tena mpanorina azy, lehilehy nalaza tamin' ny nasiônalisma malagasy. Avy any atsimo any amin' ny faritra [[Faritra Androy|Androy]] izy, mpikatroka nanohitra ny [[Madagasikara zanatany frantsay|fanjanahantany]], ary mpitondra lahateny mahery vaika manohana ny fahaleovantena tena izy. Niantehitra mafy tamin' ny mponina ambanivohitra any atsimo, izay matetika voailikilika ara-pôlitika sy ara-toekarena, ny MONIMA.
=== Repoblika voalohany: fanoherana sy famoretana ===
Tamin' ny Repoblika voalohany notarihin' i Philibert Tsiranana dia lasa antoko mpanohitra ny MONIMA izay nikarakara hetsi-panoherana, indrindra tany atsimo. Noheverin' ny fitondrana ho mpanakorontana izy io. Mpikambana maro no nosamborina ka nampidirina am-ponja, ary nanaovana fanaraha-maso akaiky ilay antoko. Tamin' ny 1 Avrily 1971, ny MONIMA dia nitarika ny fikomian' ny tantsaha izay niteraka krizy pôlitika goavana teto [[Madagasikara]]. Nanana anjara toerana lehibe tamin' izany fahasahiranana izany ny MONIMA izay nitarika ny fionganan' ny filoha [[Philibert Tsiranana]] tamin' ny taona 19721. Iray amin' ny mpitarika azy, [[Charles Ravoajanahary]], no natao sesitany tany [[Nosy Lava]] tamin' ny 1971 izay tsy niverina ny taona manaraka taorian' ny nionganan' i Tsiranana.
=== Repoblika faharoa ===
Tamin' ny fitondrana sôialista notarihin' i [[Ratsiraka Didier|Didier Ratsiraka]], dia tafidiritra amin' ny ampahany tao amin' ny Mandatehezam-Pirenena ho an' ny Fiarovana ny Revolisiona ny MONIMA, ka very ampahany ny maha mpanohitra mahery vaika azy, na izany aza dia mbola nanohy ny fitondrany ny fihetseham-pon’ny vahoaka any atsimo ilay antoko. Nandritra ny kôngresy natao tamin' ny Novambra 1976 dia nihataka lavitra ny fitondrana ny MONIMA, nitaky ny hampiharana ny safidim-bahoaka [[Sôsialisma|sôsialista]] amin' ny alalan' ny fanadiovana ny fitantanan-draharaha sy ny fandaminana marina ny "Manda Tehezan' ny Revolisiona", araka ny voafaritry ny lalàm-panorenana.
=== Repoblika fahatelo ===
Taorian' ny tetezamita demôkratika tamin' ny taompolo 1990 dia mbola nijoro ny MONIMA, saingy efa nihena ny heriny. Mbola nahatsiarovana an' i Monja Jaona sy ny nasiônalisma mahary vaika ny fisiany. Mbola nanana fototra any atsimo ilay antoko.
Tamin' ny taona 2007 dia nanangana fiaraha-miasa tamin' ny antoko [[Tambatra]] notarihin' i [[Pety Rakotoniaina]] sy ny antoko Manaovasoa ny MONIMA tamin' ny anaran' ny hoe TMM. Nanomboka tamin' ity fifidianana tamin' ny taona 2007 ity anefa dia tsy misy solontena ao amin' ny [[Antenimierampirenena (Madagasikara)|Antenimieram-pirenena]] eto Madagasikara intsony ny MONIMA.
=== Repoblika fahefatra ===
I [[Monja Roindefo]], zanak' i Monja Jaona ihany, no filohan' ny antoko MONIMA ankehitriny ary i Gabriel Rabearimanana no sekretera jeneraly. Tamin' ny taona 2013 dia nanomana ny fifidianana ny MONIMA. Ny volana Jolay 2013 no nankalazaina ny faha-55 taonany.
== Jereo koa ==
* [[Jiny (fikambanana miafina)]]
* [[Monja Jaona]]
* [[Pôlitika eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Antoko pôlitika malagasy]]
aj5iwgf8qfvh071572cl1ng6wux4pyz
Monja Jaona
0
281739
1139929
1132952
2026-05-25T15:04:12Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Tolotra Ratefy 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139929
wikitext
text/x-wiki
I '''Monja Jaona''' dia mpanao pôlitika malagasy, mpikambana tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|JINY]], mpanorina ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] (MONIMA), teraka tamin' ny Septambra 1910 tao [[Amboasary-Atsimo]] ary maty tao [[Antananarivo]] tamin' ny ny 3 Septambra 1994. Anisan' ny olo-manga lehibe teo amin' ny tantara pôlitika sy tolom-panafahana teto Madagasikara izy<ref><small>Monja Jaona(1972), ''Les Tribulations de Madagascar'', Paris: Maspero (boky nosoratany manazava ny tolona notarihiny).</small></ref>.
== Fahatanorana ==
[[Sary:Monja Jaona 03.png|vignette|I Monja Jaona tamin' ny faha-35 taonany|227x227px]]
Niainga avy any [[Androy]] i Monja Jaona tany amin' ny toeram-pambolena any avaratra tamin' ny taona 1928, taorian' ny [[mosary]] tany atsimon' i [[Madagasikara]] izay nitranga tamin' ny taona 1927-1928, dia nifanerasera tamin' i [[Jean Ralaimongo]], mpikatroka niaro ny [[zon' olombelona]] sy ny fidiran' ny Malagasy ho olom-pirenena frantsay. Nianatra namaky teny izy ary natao [[batisa]] tao amin' ny [[Misiôna Prôtestanta Frantsay]], alohan' ny nanoratany ny momba ny [[Antandroy]], izay foko niaviany.
== Firotsahana amin' ny pôlitika ==
=== Faha fanjanahantany ===
Rehefa avy nieritreritra ny ho mpitandrina ([[pastora]]) i Monja Jaona, dia nirotsaka tamin' ny tolona pôlitika tamin' ny farany ary niditra tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|Jina]] na [[Jiny]], izay nanampy azy hanomana ny [[fikomian' ny Malagasy tamin' ny taona 1947]], izay nanagadrana azy.
Tamin' ny taoa 1946 izy dia gadra pôlitika teo ambany fitondran' ny mpanjanaka, tompon' andraikitra tamin' ny fikomiana tamin' ny taona 1947. Tamin' ny taona 1956 izy dia voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Toliara.
Tamin' ny taona 1958 izy dia nananganana ny antoko [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar]] (MONIMA) izay niova anarana ho [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] taty aoriana. Nanao fanentanana momba ny fanafoanana ny [[hetra isan-dahy]] (na [[vililoha]] hoy ny fitenin' ny any atsimo, izay nampandoavina ny teratany malagasy), ny hetra amin' ny omby ary nitaky ny [[fahaleovantena]] eo no ho eo.
=== Repoblika voalohany ===
[[Sary:MonumentMonjaJaonaToliara.jpg|vignette|Tsangambato sy sarivongana naorina ho fahatsiarovana an' i Monja Jaona ao [[Toliara]]|334x334px]]Tamin' ny [[Repoblika Malagasy|Repolika voalohany]] notarihin' i [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]], dia i Monja Jaona no lany ho [[ben' ny tanàna]]<nowiki/>n' i [[Toliara]] voalohany tamin' ny taona 1960. Nitarika ny [[hetsiky ny tantsaha malagasy tamin' ny taona 1971]] tany amin' ny [[Faritanin' i Toliara]], tamin' ny alalan' ny antoko pôlitikany [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] izy. Tamin' ny taona 1971 ka hatramin' ny 1972, taorian' ny hetsiky ny tantsaha, dia nosamborna izy ka lasa gadra pôlitika indray.
=== Repoblika faharoa ===
[[Sary:Statue of Monja Jaona01.png|vignette|Sarivongan' i Monja Jaona ao Toliara]]
Mpikambana tao amin' ny Filankevitra Ambonin' ny Revolisiona (''Conseil supérieur de la révolution'' - CSR) i Monja Jaona nandritra ny [[Repoblika Demôkratika Malagasy|Repoblika Faharoa]]. Tamin' ny taona 1982, kandidà tamin' ny fifidianana filoham-pirenena nefa tsy lany, dia nigadra tany Ankilivondraky (faritanin' ny Toliara) noho ny fiampangana azy ho tsy nanara-dalàna tamin' ny fifidianana. Tamin' ny taona 1983 izy dia voafidy ho [[solombavambahoaka]]<nowiki/>n' i Madagasikara tao [[Antananarivo]].
=== Repoblika fahatelo ===
Tamin' ny taona 1992 dia nandray anjara tamin' ny ady ho an' ny [[federalisma]] teto Madagasikara i Monja Jaona, ary maty noho ny takaitra nahazo azy vokatry ny tifitra nandritra izany ady izany tamin' ny taona 1994. Ny zanany [[Monja Roindefo]] no nandimby azy taorian' izay.
== Azo anovozan-kevitra ==
* Raison-Jourde, Françoise; Roy, Gérard (2010). ''Paysans, intellectuels et populisme à Madagascar: de Monja Jaona à Ratsimandrava'', 1960-1975 (in French). Paris: Karthala Editions. <nowiki>ISBN 9782811103958</nowiki>.
* Rasolofomanana, P. (1990). ''L'insurrection malgache de 1947''. Paris : L’Harmattan (famakafakana feno momba ny fikomiana sy ny antony nitarika izany)
* Deschamps, H. (1960). ''Histoire de Madagascar''. Paris : Berger-Levrault. (boky manazava amin' ny fomba feno ny tantaran' i Madagasikara hatramin' ny fanjanahantany ka hatramin' ny fahaleovantena)
* Rabemananjara, J. (1970). ''Les dieux malgaches''. Paris : Présence Africaine (fanazavana ara-tsaina sy ara-pôlitika avy amin' ny mpitarika ny MDRM iray).
* Rajaonah, F. (1984). ''La décolonisation de Madagascar''. Paris : Karthala (fanadihadiana lalina momba ny dingana maqnkany amin' ny fahaleovantena)
* Monja Jaona. (1972). ''Les Tribulations de Madagascar''. Paris : Maspero. (Boky nosoratany izay manazava ny tolona notarihiny).
* Andriamanjato, R. (1976). ''Témoignage sur Madagascar : 1947–1975''. Paris : L’Harmattan.
* Raison-Jourde, F. (1991). ''Bible et pouvoir à Madagascar''. Paris : Karthala.
* Razanamparany, L. (1995). ''L'évolution politique de Madagascar de 1947 à 1975''. Antananarivo : Ambozontany. (mampitaha ny antoko MDRM, MONIMA, PSD, sns.)
== Jereo koa ==
* [[Faritra Androy|Androy]]
* [[Antandroy]]
* [[Rotaka tamin' ny taona 1972]]
* [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar|MONIMA]]
* [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]]
== Loharano sy fanamarihana ==
nicejhpj3yxoyl3gf0ypdmecwyz3r3n
1139930
1139929
2026-05-25T15:04:20Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Tolotra Ratefy 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139930
wikitext
text/x-wiki
I '''Monja Jaona''' dia mpanao pôlitika malagasy, mpikambana tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|JINY]], mpanorina ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] (MONIMA), teraka tamin' ny Septambra 1910 tao [[Amboasary-Atsimo]] ary maty tao [[Antananarivo]] tamin' ny ny 3 Septambra 1994. Anisan' ny olo-manga lehibe teo amin' ny tantara pôlitika sy tolom-panafahana teto Madagasikara izy<ref><small>Monja Jaona(1972), ''Les Tribulations de Madagascar'', Paris: Maspero (boky nosoratany manazava ny tolona notarihiny).</small></ref>.
== Fahatanorana ==
Niainga avy any [[Androy]] i Monja Jaona tany amin' ny toeram-pambolena any avaratra tamin' ny taona 1928, taorian' ny [[mosary]] tany atsimon' i [[Madagasikara]] izay nitranga tamin' ny taona 1927-1928, dia nifanerasera tamin' i [[Jean Ralaimongo]], mpikatroka niaro ny [[zon' olombelona]] sy ny fidiran' ny Malagasy ho olom-pirenena frantsay. Nianatra namaky teny izy ary natao [[batisa]] tao amin' ny [[Misiôna Prôtestanta Frantsay]], alohan' ny nanoratany ny momba ny [[Antandroy]], izay foko niaviany.
== Firotsahana amin' ny pôlitika ==
=== Faha fanjanahantany ===
Rehefa avy nieritreritra ny ho mpitandrina ([[pastora]]) i Monja Jaona, dia nirotsaka tamin' ny tolona pôlitika tamin' ny farany ary niditra tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|Jina]] na [[Jiny]], izay nanampy azy hanomana ny [[fikomian' ny Malagasy tamin' ny taona 1947]], izay nanagadrana azy.
Tamin' ny taoa 1946 izy dia gadra pôlitika teo ambany fitondran' ny mpanjanaka, tompon' andraikitra tamin' ny fikomiana tamin' ny taona 1947. Tamin' ny taona 1956 izy dia voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Toliara.
Tamin' ny taona 1958 izy dia nananganana ny antoko [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar]] (MONIMA) izay niova anarana ho [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] taty aoriana. Nanao fanentanana momba ny fanafoanana ny [[hetra isan-dahy]] (na [[vililoha]] hoy ny fitenin' ny any atsimo, izay nampandoavina ny teratany malagasy), ny hetra amin' ny omby ary nitaky ny [[fahaleovantena]] eo no ho eo.
=== Repoblika voalohany ===
[[Sary:MonumentMonjaJaonaToliara.jpg|vignette|Tsangambato sy sarivongana naorina ho fahatsiarovana an' i Monja Jaona ao [[Toliara]]|334x334px]]Tamin' ny [[Repoblika Malagasy|Repolika voalohany]] notarihin' i [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]], dia i Monja Jaona no lany ho [[ben' ny tanàna]]<nowiki/>n' i [[Toliara]] voalohany tamin' ny taona 1960. Nitarika ny [[hetsiky ny tantsaha malagasy tamin' ny taona 1971]] tany amin' ny [[Faritanin' i Toliara]], tamin' ny alalan' ny antoko pôlitikany [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] izy. Tamin' ny taona 1971 ka hatramin' ny 1972, taorian' ny hetsiky ny tantsaha, dia nosamborna izy ka lasa gadra pôlitika indray.
=== Repoblika faharoa ===
[[Sary:Statue of Monja Jaona01.png|vignette|Sarivongan' i Monja Jaona ao Toliara]]
Mpikambana tao amin' ny Filankevitra Ambonin' ny Revolisiona (''Conseil supérieur de la révolution'' - CSR) i Monja Jaona nandritra ny [[Repoblika Demôkratika Malagasy|Repoblika Faharoa]]. Tamin' ny taona 1982, kandidà tamin' ny fifidianana filoham-pirenena nefa tsy lany, dia nigadra tany Ankilivondraky (faritanin' ny Toliara) noho ny fiampangana azy ho tsy nanara-dalàna tamin' ny fifidianana. Tamin' ny taona 1983 izy dia voafidy ho [[solombavambahoaka]]<nowiki/>n' i Madagasikara tao [[Antananarivo]].
=== Repoblika fahatelo ===
Tamin' ny taona 1992 dia nandray anjara tamin' ny ady ho an' ny [[federalisma]] teto Madagasikara i Monja Jaona, ary maty noho ny takaitra nahazo azy vokatry ny tifitra nandritra izany ady izany tamin' ny taona 1994. Ny zanany [[Monja Roindefo]] no nandimby azy taorian' izay.
== Azo anovozan-kevitra ==
* Raison-Jourde, Françoise; Roy, Gérard (2010). ''Paysans, intellectuels et populisme à Madagascar: de Monja Jaona à Ratsimandrava'', 1960-1975 (in French). Paris: Karthala Editions. <nowiki>ISBN 9782811103958</nowiki>.
* Rasolofomanana, P. (1990). ''L'insurrection malgache de 1947''. Paris : L’Harmattan (famakafakana feno momba ny fikomiana sy ny antony nitarika izany)
* Deschamps, H. (1960). ''Histoire de Madagascar''. Paris : Berger-Levrault. (boky manazava amin' ny fomba feno ny tantaran' i Madagasikara hatramin' ny fanjanahantany ka hatramin' ny fahaleovantena)
* Rabemananjara, J. (1970). ''Les dieux malgaches''. Paris : Présence Africaine (fanazavana ara-tsaina sy ara-pôlitika avy amin' ny mpitarika ny MDRM iray).
* Rajaonah, F. (1984). ''La décolonisation de Madagascar''. Paris : Karthala (fanadihadiana lalina momba ny dingana maqnkany amin' ny fahaleovantena)
* Monja Jaona. (1972). ''Les Tribulations de Madagascar''. Paris : Maspero. (Boky nosoratany izay manazava ny tolona notarihiny).
* Andriamanjato, R. (1976). ''Témoignage sur Madagascar : 1947–1975''. Paris : L’Harmattan.
* Raison-Jourde, F. (1991). ''Bible et pouvoir à Madagascar''. Paris : Karthala.
* Razanamparany, L. (1995). ''L'évolution politique de Madagascar de 1947 à 1975''. Antananarivo : Ambozontany. (mampitaha ny antoko MDRM, MONIMA, PSD, sns.)
== Jereo koa ==
* [[Faritra Androy|Androy]]
* [[Antandroy]]
* [[Rotaka tamin' ny taona 1972]]
* [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar|MONIMA]]
* [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]]
== Loharano sy fanamarihana ==
qdyuswtzwuab3bey9ygo9ajjied26mg
1139931
1139930
2026-05-25T15:04:33Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Tolotra Ratefy 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139931
wikitext
text/x-wiki
I '''Monja Jaona''' dia mpanao pôlitika malagasy, mpikambana tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|JINY]], mpanorina ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] (MONIMA), teraka tamin' ny Septambra 1910 tao [[Amboasary-Atsimo]] ary maty tao [[Antananarivo]] tamin' ny ny 3 Septambra 1994. Anisan' ny olo-manga lehibe teo amin' ny tantara pôlitika sy tolom-panafahana teto Madagasikara izy<ref><small>Monja Jaona(1972), ''Les Tribulations de Madagascar'', Paris: Maspero (boky nosoratany manazava ny tolona notarihiny).</small></ref>.
== Fahatanorana ==
Niainga avy any [[Androy]] i Monja Jaona tany amin' ny toeram-pambolena any avaratra tamin' ny taona 1928, taorian' ny [[mosary]] tany atsimon' i [[Madagasikara]] izay nitranga tamin' ny taona 1927-1928, dia nifanerasera tamin' i [[Jean Ralaimongo]], mpikatroka niaro ny [[zon' olombelona]] sy ny fidiran' ny Malagasy ho olom-pirenena frantsay. Nianatra namaky teny izy ary natao [[batisa]] tao amin' ny [[Misiôna Prôtestanta Frantsay]], alohan' ny nanoratany ny momba ny [[Antandroy]], izay foko niaviany.
== Firotsahana amin' ny pôlitika ==
=== Faha fanjanahantany ===
Rehefa avy nieritreritra ny ho mpitandrina ([[pastora]]) i Monja Jaona, dia nirotsaka tamin' ny tolona pôlitika tamin' ny farany ary niditra tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|Jina]] na [[Jiny]], izay nanampy azy hanomana ny [[fikomian' ny Malagasy tamin' ny taona 1947]], izay nanagadrana azy.
Tamin' ny taoa 1946 izy dia gadra pôlitika teo ambany fitondran' ny mpanjanaka, tompon' andraikitra tamin' ny fikomiana tamin' ny taona 1947. Tamin' ny taona 1956 izy dia voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Toliara.
Tamin' ny taona 1958 izy dia nananganana ny antoko [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar]] (MONIMA) izay niova anarana ho [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] taty aoriana. Nanao fanentanana momba ny fanafoanana ny [[hetra isan-dahy]] (na [[vililoha]] hoy ny fitenin' ny any atsimo, izay nampandoavina ny teratany malagasy), ny hetra amin' ny omby ary nitaky ny [[fahaleovantena]] eo no ho eo.
=== Repoblika voalohany ===
[[Sary:MonumentMonjaJaonaToliara.jpg|vignette|Tsangambato sy sarivongana naorina ho fahatsiarovana an' i Monja Jaona ao [[Toliara]]|334x334px]]Tamin' ny [[Repoblika Malagasy|Repolika voalohany]] notarihin' i [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]], dia i Monja Jaona no lany ho [[ben' ny tanàna]]<nowiki/>n' i [[Toliara]] voalohany tamin' ny taona 1960. Nitarika ny [[hetsiky ny tantsaha malagasy tamin' ny taona 1971]] tany amin' ny [[Faritanin' i Toliara]], tamin' ny alalan' ny antoko pôlitikany [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] izy. Tamin' ny taona 1971 ka hatramin' ny 1972, taorian' ny hetsiky ny tantsaha, dia nosamborna izy ka lasa gadra pôlitika indray.
=== Repoblika faharoa ===
Mpikambana tao amin' ny Filankevitra Ambonin' ny Revolisiona (''Conseil supérieur de la révolution'' - CSR) i Monja Jaona nandritra ny [[Repoblika Demôkratika Malagasy|Repoblika Faharoa]]. Tamin' ny taona 1982, kandidà tamin' ny fifidianana filoham-pirenena nefa tsy lany, dia nigadra tany Ankilivondraky (faritanin' ny Toliara) noho ny fiampangana azy ho tsy nanara-dalàna tamin' ny fifidianana. Tamin' ny taona 1983 izy dia voafidy ho [[solombavambahoaka]]<nowiki/>n' i Madagasikara tao [[Antananarivo]].
=== Repoblika fahatelo ===
Tamin' ny taona 1992 dia nandray anjara tamin' ny ady ho an' ny [[federalisma]] teto Madagasikara i Monja Jaona, ary maty noho ny takaitra nahazo azy vokatry ny tifitra nandritra izany ady izany tamin' ny taona 1994. Ny zanany [[Monja Roindefo]] no nandimby azy taorian' izay.
== Azo anovozan-kevitra ==
* Raison-Jourde, Françoise; Roy, Gérard (2010). ''Paysans, intellectuels et populisme à Madagascar: de Monja Jaona à Ratsimandrava'', 1960-1975 (in French). Paris: Karthala Editions. <nowiki>ISBN 9782811103958</nowiki>.
* Rasolofomanana, P. (1990). ''L'insurrection malgache de 1947''. Paris : L’Harmattan (famakafakana feno momba ny fikomiana sy ny antony nitarika izany)
* Deschamps, H. (1960). ''Histoire de Madagascar''. Paris : Berger-Levrault. (boky manazava amin' ny fomba feno ny tantaran' i Madagasikara hatramin' ny fanjanahantany ka hatramin' ny fahaleovantena)
* Rabemananjara, J. (1970). ''Les dieux malgaches''. Paris : Présence Africaine (fanazavana ara-tsaina sy ara-pôlitika avy amin' ny mpitarika ny MDRM iray).
* Rajaonah, F. (1984). ''La décolonisation de Madagascar''. Paris : Karthala (fanadihadiana lalina momba ny dingana maqnkany amin' ny fahaleovantena)
* Monja Jaona. (1972). ''Les Tribulations de Madagascar''. Paris : Maspero. (Boky nosoratany izay manazava ny tolona notarihiny).
* Andriamanjato, R. (1976). ''Témoignage sur Madagascar : 1947–1975''. Paris : L’Harmattan.
* Raison-Jourde, F. (1991). ''Bible et pouvoir à Madagascar''. Paris : Karthala.
* Razanamparany, L. (1995). ''L'évolution politique de Madagascar de 1947 à 1975''. Antananarivo : Ambozontany. (mampitaha ny antoko MDRM, MONIMA, PSD, sns.)
== Jereo koa ==
* [[Faritra Androy|Androy]]
* [[Antandroy]]
* [[Rotaka tamin' ny taona 1972]]
* [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar|MONIMA]]
* [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]]
== Loharano sy fanamarihana ==
ad33ww9i3gt38kf1zm1lnx9uimd6pss
Wartburg (any Alemaina)
0
282420
1140153
1099521
2026-05-26T08:28:00Z
RudolfSimon
5043
Photo added
1140153
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:WartburgBeiEisenach.jpg|vignette|274x274px|Lapan' i Wartburg]]
[[Sary:Festsall auf der Wartburg.jpg|vignette|Festsaal]]
I '''Wartburg''' dia lapa naorina tamin' ny [[Andro Antenatenany]], eo ambony hantsana mirefy 410 m any atsimo-andrefan' i [[Eisenach]], ao amin' ny fanjakan' i {{Thüringen}}, any [[Alemaina]]. Tao no fonenan’ i Mb. Elisabeth avy any Hongria, ilay toerana nadikan’ i [[Martin Lotera]] ny [[Testamenta Vaovao]]<nowiki/>n’ny [[Baiboly]] ho amin’ ny [[Fiteny alemàna|teny alemàna]], ilay toerana nanaovana ny Festivalin’ i Wartburg tamin’ ny taona 1817 ary noheverina ho toerana nisy an’ ilay ''Sängerkrieg'' (fifaninanan' ny pôety na mpihira) malaza. Aingam-panahy lehibe ho an' i Ludwig II izany rehefa nanapa-kevitra ny hanorina ny Lapan' i Neuschwanstein izy. I Wartburg no toerana fizahàn-tany be mpitsidika indrindra any Thüringen aorian' i Weimar. Na dia mbola misy rafitra tany am-boalohany aza ny lapa amin' izao fotoana izao, nanomboka tamin' ny taonjato faha-12 ka hatramin' ny faha-15, ny ankamaroan' ny ao anatiny dia novana nanomboka tamin' ny taonjato faha-19 ihany. Tamin' ny taona 1999, ny lapan' i Wartburg dia voarakitra ao amin' ny lisitry ny Lova Iraisam-pirenenan' ny UNESCO noho ny maritranony natao tamin' ny Andro Antenatenany sy noho ny lanjany ara-tantara sy ara-pivavahana.
[[Sokajy:Lapan'ny Thüringen]]
6xg5h5sx178cgq9ypbiwf86otawzzw3
Base Toliara
0
283080
1140002
1136271
2026-05-25T19:22:33Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140002
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Logo Base Toliara.png|vignette|366x366px|Base Toliara]]
Ny '''Base Toliara''' (Novana anarana hoe ''Vara Mada'' tamin'ny faran'ny taona 2025)<ref>[https://www.lexpress.mg/2025/12/projet-minier-base-toliara-bascule-en.html Base Toliara bascule en Vara Mada]</ref> dia orinasam-pitrandrahana [[fasimainty]] amin' ny alalan' ny tetikasa Ranobe. Nisolo ny [[Toliara Sands]] ity orinasa ity, nefa mbola tsy afaka miasa, any amin' ny [[Faritra Atsimo-Andrefana|Faritra Antsimo-Andrefana]]. Ahitana [[ilmenita]], [[zirkôna]], [[rotila]], ary [[mônazita]] betsaka ny Ny fasimainty izay kasainy hotrandrahana. Nanorina ny tokony ho foibeny any amin' ny 50 km avaratry ny tananan' i [[Toliara]] ary 12 km miala ny [[Lakandranon' i Môzambika]]<ref><small>Canalnews Madagascar, [http://www.canalnews.net/sante/fikambanana-masikoro-mikea-mitsipaka-ny-tetikasa-fitrandrahana-ataonny-orinasa-toliara-sands/ "Fikambanana Masikoro (Mikea) : mitsipaka ny tetik’asa fitrandrahana ataon’ny orinasa Toliara Sands"] {{Wayback|url=http://www.canalnews.net/sante/fikambanana-masikoro-mikea-mitsipaka-ny-tetikasa-fitrandrahana-ataonny-orinasa-toliara-sands/ |date=20250324060018 }}, 25 Marsa 2015. Notsidihina tamin'ny 23/09/2018.</small></ref> ao amin' ny [[Alan' i Ranobe]], ny Base Toliara. Tany am-boalohany dia notarihin' ny orinasa aostraliana [[Base Resources]] ilay tetikasa ary noraisin' ny orinasa amerikana [[Energy Fuels Inc]]. tamin' ny taona 2024<ref><small>"[https://toliarasands.com/fr/projet-toliara-sands Le projet Toliara Sands] {{Wayback|url=https://toliarasands.com/fr/projet-toliara-sands |date=20240518190829 }}", ''toliarasands.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2024/04/grandes-mines-base-resources-rachetee.html GRANDES MINES - Base Resources rachetée par Energy Fuels]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://toliarasands.com/fr/projet-toliara-sands Le projet Toliara Sands] {{Wayback|url=https://toliarasands.com/fr/projet-toliara-sands |date=20240518190829 }}", ''toliarasands.com''</small></ref>.
Nandova ny olana nosedrain' ny Toliara Sands (nanomboka tamin' ny taona 2018) io orinasa io, noho ny fisakanan' ny mponina ao amin' ny faritra manodidina ny toeram-pitrandrahana (indrindra fa ny foko [[Masikoro]] sy [[Mikea]] ary [[Vezo]]), izay tsy manaiky ny mety ho fahasimban' ny tontolo iainany sy ny kolontsainy ary ny asa fivelomany ([[fambolena]] sy [[fiompiana]] ary [[jono]])<ref name=":2"><small>"[https://ccfd-terresolidaire.org/a-madagascar-la-societe-civile-se-mobilise-contre-la-mine-base-toliara À Madagascar, la société civile se mobilise contre la mine Base Toliara]", ''ccfd-terresolidaire.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.cadtm.org/Appel-a-l-action-solidarite-contre-le-projet-integre-Base-Toliara-soutenu-par Appel a l’action : solidarité contre le projet integré Base Toliara soutenu par Energy Fuels à Madagascar - signez la lettre ouverte !]", ''www.cadtm.org'', 28/10/2024</small>
</ref>. Izany moa no anisan' ny antony naharava tanteraka ny tetikasa Toliara Sands, na ny anarany fotsiny, ka lasa ity tetikasam-pitrandrahana Base Toliara ity indray no nandimby azy, nefa nikatona koa alohan' ny hisokafany indray tamin' ny Nôvambra 2025<ref name=":4"><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/02/secteur-extractif-les-investissements.html SECTEUR EXTRACTIF - Les investissements miniers prêtent à l’optimisme]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref name=":5"><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/La-suspension-de-l-exploitation.html Levée de la suspension des activités de Base Toliara]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref><ref name=":3" />. Kaominina telo ao amin' ny [[distrikan' i Toliara II]]<ref><small>"[https://newsmada.com/2023/01/18/retour-de-base-toliara-les-communes-de-toliara-ii-lancent-un-appel-de-detresse/ Retour de Base Toliara: les communes de Toliara II lancent un appel de détresse]", ''newsmada.com''</small></ref> no voakasika mivantana amin' ity fitrandrahana ity, dia [[Ankilimalinike]]<ref name=":5" /><ref><small>"[https://la1ere.franceinfo.fr/mayotte/madagascar-relance-base-toliara-son-plus-grand-projet-minier-depuis-une-decennie-1543753.html Madagascar relance Base Toliara, son plus grand projet minier depuis une décennie]", ''la1ere.franceinfo.fr''</small></ref>, i [[Tsianisiha]]<ref><small>"[https://newsmada.com/2024/02/27/base-toliara-les-habitants-simpatientent-sur-la-relance-imminente-du-projet/ Base Toliara: les habitants s’impatientent sur la relance imminente du projet]", ''newsmada.com''</small></ref>, i [[Benetsy|Benetse]]<ref><small>"[https://fr.mongabay.com/2019/09/un-projet-dexploitation-miniere-a-madagascar-declenche-des-manifestations-et-divise-la-communaute/ Un projet d’exploitation minière à Madagascar déclenche des manifestations et divise la communauté]", ''fr.[[mongabay]].com''</small></ref>''',''' ary i [[Maromiandra (Toliara II)|Maromiandra]]<ref><small>"[https://newsmada.com/2025/01/25/base-toliara-un-espoir-renaissant-a-maromiandra/?utm_source=chatgpt.com Base Toliara: un espoir renaissant à Maromiandra]", ''newsmada.com''</small></ref>. Toraka izany koa i [[Distrikan' i Toliara II|Toliara I]]<ref name=":12"><small>"[https://lexpress.mg/13/04/2023/projet-minier-700-millions-de-dollars-dinvestissement-pour-toliara/ PROJET MINIER - 700 millions de dollars d’investissement pour Toliara]", ''lexpress.mg''</small></ref> sy [[Belalanda]]<ref><small>"[https://newsmada.com/2023/01/18/retour-de-base-toliara-les-communes-de-toliara-ii-lancent-un-appel-de-detresse/ Retour de Base Toliara: les communes de Toliara II lancent un appel de détresse]", ''newsmada.com''</small></ref>.
== Tantara ==
=== Taompolo 1990 - 2000: fiantombohan' ny tetikasa Toliara Sands ===
Tany amin' ny taompolo 1990 no natomboka ny tetikasa fasimaity Ranobe tamin' ny anarana hoe [[Toliara Sands]]. Niompana amin' ny fikarohana sy fanombanana ny [[harena an-kibon' ny tany]] ny hetsika tamin' izany, tamin' ny alalan' ny [[World Titanium Resources]] (WTR)<ref name=":13"><small>"[https://web.archive.org/web/20170520054459/http://toliarasands.com/ World Titanium Resources – Home Page – ASX: WTR]". 20 May 2017.</small></ref>, fa tsy nisy tena fitrandrahana. Ny tahirin' i Ranobe dia hita tamin' ny taona 1999, vokatry ny asa fikarohana nataon' ny WTR. Nisy fandavahana fanampiny natao tamin' ny taona 2000 sy 2001 ary 2003, ka nahafahana namaritra ny zava-misy rao Ranobe. Teo anelanelan' ny taona 2003 sy 2009 dia niara-niasa tamin' ny [[Exxaro Resources Ltd]] ny WTR. Na izany aza, noho ny tsy fahafenoan' ny fepetra fampiasam-bola sy ny faharatsian' ny toekarena maneran-tany dia nanapaka ny fiaraha-miasa ny Exxaro tamin' ny Jolay 2009<ref name=":14"><small>"[https://www.worldtitane.com/toliara-sands-project/ Toliara Sands Project]", ''www.worldtitane.com''</small></ref>.
=== 2012–Fandalinana ny fahazoa-manao ===
Tamin' ny volana Aogositra 2012 dia vita ny fandinihana injenieria farany (''Definitive Engineering Study''), izay nanamafy ny fahafaha-manao ara-teknika ilay tetikasa. Tamin' ny volana Janoary 2017 dia nisy fanadihadiana ny fahafaha-manao farany natomboka mba hanamarinana ny fiheverana ny ho fampitomboana ny vokatr' ilay tetikasa ho 12 tapitrisa [[taonina]] isan-taona<ref name=":13" /><ref name=":14" />.
=== 2014: Nitombo ny fanoheran' ny mponina ===
Tamin' ny taona 2014 dia noraisin' ny orinasa aostraliana [[Base Resources]] ny tetikasa, izay namorona ny sampana Base Toliara hitantana ny asa. Niteraka fanoheran' ny [[fokonolona]] teny an-toerana, indrindra ny tao amin' ny kaominina [[Tsianisiha]] sy [[Ankilimalinike]] ary [[Benetse]], ity fifohazana indray ity. Ny mponina, indrindra ny mpamboly sy ny mpiompy ary ny mpanjono, dia natahotra ny fiantraika ara-tontolo iainana sy ara-tsôsialin' ilay tetikasa, toy ny [[fandripahana ala]] sy ny [[fandotoana]] ny tany sy ny rano, ary ny fahaverezan' ny asa fivelomany. Nanohana ireo fokonolona ireo ny fikambanan' ny fiarahamonim-pirenena, toy ny [[Collectif TANY]] sy ny [[CRAAD-OI]], amin' ny fanoherany ilay tetikasa<ref><small>"[https://www.agencemalagasydepresse.com/economie/projet-minier-suspension-de-base-toliara/ PROJET MINIER : Suspension de Base Toliara]", ''www.agencemalagasydepresse.com''</small></ref><ref><small>"[https://koragnaagny.org/2019/04/10/bras-de-fer-entre-base-resources-et-les-populations-malgaches-pour-le-projet-toliara/ Bras de fer entre Base Resources et les populations malgaches pour le projet Toliara]", ''koragnaagny.org''</small></ref>.
=== 2017: Fahazoan' ny Base Resources fandraisana anjara ===
Tamin' ny Desambra 2017 dia nahazo fandraisana anjara amin' ny renivola 85 % tao amin' ny tetikasa [[Toliara Sands]] ao amin' ny [[World Titane Holdings Limited]] ny [[Base Resources]]<ref name=":14" /><ref name=":13" />.
=== 2019: Fampiatoana ny tetikasa nataon' ny fanjakana malagasy ===
Ny 6 Novambra 2019 no nampiato ny tetikasa Base Toliara ny fanjakana malagasy noho ny fiahiana ny [[tontolo iainana]] sy ny sôsialy, ary ny zavatra tsy mazava momba ny tombontsoan' ny Malagasy. Notapahina taorian' ny fihetsiketsehana mahery vaika, izay nandorana ny biraon' ilay orinasa, izany. Noraran' ny manampahefana ihany koa ny filazana rehetra mifandraika amin' ilay tetikasa<ref name=":15"><small>"[https://news.mongabay.com/2020/10/madagascars-top-court-criticizes-government-handling-of-mining-project/ Madagascar’s top court criticizes government handling of mining project]", ''news.mongabay.com''</small></ref><ref name=":16"><small>"[https://www.agencemalagasydepresse.com/social/suspension-du-projet-base-toliara-une-decision-salutaire-et-emblematique/?utm_source=chatgpt.com SUSPENSION DU PROJET BASE TOLIARA : Une décision salutaire et emblématique] {{Wayback|url=https://www.agencemalagasydepresse.com/social/suspension-du-projet-base-toliara-une-decision-salutaire-et-emblematique/?utm_source=chatgpt.com |date=20250608001023 }}", ''www.agencemalagasydepresse.com''</small></ref>.
=== 2020: Fanadihadiana nataon' ny Fitsarana Kaonty ===
Tamin' ny 9 Septambra 2020 dia namoaka tatitra manakiana ny fitantanan' ny fanjakana an' ilay tetikasa ny Fitsarana Kaonty eto [[Madagasikara]]. Navoitran' ilay tatitra ny tsy fanarahan-dalàna amin' ny fanomezana alalana, ny zo momba ny fananan-tany, ny fitantanana ny faritra arovana ary ny fifampidinihana amin' ny mponina any an-toerana. Ity tatitra ity dia nanamafy ny antso avy amin' ny ONG maro izay nitaky ny hampitsaharana tanteraka ilay tetikasa<ref name=":15" /><ref name=":16" />.
=== 2022: Fisokafana amin' ny fifanakalozan-kevitra ===
Tamin' ny taona 2022 dia nisy mpanohitra ny tetikasa, anisan' izany ny mpikambana ao amin' ny fikambanana Mazoto sy ny fikambanan' ny mpajono Zanadriake, izay naneho ny fahavononany hifampidinika amin' ny orinasa Base Toliara. Nilaza ho manohana fepetra momba ny sehatry ny asa eo an-toerana sy ny fanonerana ara-bola ary ny fampandrosoana ny [[fotodrafitrasa]] sôsialy izy ireo<ref><small>"[https://lexpress.mg/27/07/2022/projet-minier-des-opposants-a-base-toliara-souvrent-au-dialogue/ Projet minier - Des opposants à Base Toliara s’ouvrent au dialogue]", ''lexpress.mg''</small></ref>.
=== 2024: Fanafoanana ny fampiatoana sy fanohizana ny tetikasa ===
Tamin' ny 27 Nôvambra 2024 no nesorin' ny fanjakana malagasy ny fampiatoana ilay tetikasa Base Toliara, taorian' ny fifampiraharahana tamin' ilay orinasa sy ny fanoloran-tena hanalefaka ny fiantraikany ara-tontolo iainana sy ara-tsôsialy. Izany da namela ny famerenana indray ny asa fampirosoana. Noraisin' ny Antenimieran' ny Harena an-Kibon' ny Tany eto Madagasikara (''Chambre des mines de Madagascar'') sy ny Fikambanan' ny Mpandraharaha eto Madagasikara (''Groupement des entreprises de Madagascar'') izany fanapahan-kevitra izany, izay heverin' izy ireo ho azp enti-mampandroso ara-toekarena ny faritra<ref><small>"[https://www.capmad.com/fr/news/mines-fr/la-reprise-du-projet-base-toliara-saluee/ La reprise du projet Base Toliara saluée] {{Wayback|url=https://www.capmad.com/fr/news/mines-fr/la-reprise-du-projet-base-toliara-saluee/ |date=20250608001021 }}", ''www.capmad.com''</small></ref>.
=== 2025: Nipoitra indray ny fihenjanana sy ny famoretana ===
Na dia eo aza ny famerenana ny tetikasa dia mbola misy ny disadisa. Tamin' ny 23 Marsa 2025 dia nisy fihetsiketsehana am-pilaminana manohitra ilay tetikasa izay nanaovan' ny mpitandro filaminana fisakanana amin-kerisetra. Tamin' ny 25 Marsa dia nosamborina sy notanana any amin' ny toerana tsy fantatra ny kôlônely Fanampera, izay anisan' ny mpitarika ny mpanohitra ilay tetikasa. Nampangain' ny fikambanan' ny fiarahamonim-pirenena ho fanitsakitsahana ny [[Zon' olombelona|zon']] [[Zon' olombelona|olombelona]] ireo fihetsika ireo ary nangataka ny hamoahana haingana ireo izay voasambotra izy ireo<ref><small>"[https://www.agencemalagasydepresse.com/social/projet-minier-base-toliara-les-societes-civiles-reclament-la-liberation-immediate-du-colonel-fanampera/ Les sociétés civiles réclament la libération immédiate du colonel Fanampera]", ''www.agencemalagasydepresse.com''</small></ref><ref><small>"[https://craadoimada.com/stop-au-harcelement-des-defenseurs-des-droits-des-communautes-affectees-par-le-projet-minier-de-base-toliara-et-a-la-repression-des-manifestations-pacifiques/?utm_source=chatgpt.com Stop au harcèlement des défenseurs des droits des communautéaffectées par le projet minière de Base Toliara et à la répression des manifestants pacifique].", ''craadoimada.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20190507-madagascar-ong-craad-oi-tany-tension-villageois-extraction-miniere-australienne-bas? Madagascar: bras de fer entre des villageois et une société d’extraction minière]", ''www.rfi.fr''</small></ref>.
=== 2025–2026: Fiomanana amin' ny dingan' ny fanorenana ===
Hatramin' ny nanafoanana ny fampiatoana dia nanohy ny asany ny Base Toliara, anisan' izany ny hetsika ara-tsôsialy any amin' ny kaominina voakasika. Hanomboka amin' ny fiandohan' ny taona 2026 ny asa fanamboarana ny [[fotodrafitrasa]]. Mikasa ny hanohy indray ny fanadihadiana momba ny tontolo iainana sy ny fanonerana ny tany ao anatin' ny efatra ambin' ny folo volana ilay orinasa<ref><small>"[https://fr.allafrica.com/stories/202501310260.html?utm_source=chatgpt.com Madagascar: Base toliara - La phase de construction au début de 2026]", ''fr.allafrica.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.dailyweby.com/toliara-base-the-construction-phase-at-the-beginning-of-2026/ Toliara base – The construction phase at the beginning of 2026]", ''www.dailyweby.com''</small></ref>.
== Mombamomba ilay orinasa ==
=== Ny fitsanganany ===
Tetikasa fitrandrahana [[harena an-kibon' ny tany]] izay mitrandraka [[fasika]] ahitana mineraly misy [[ilmenita]] sy [[zirkôna]] ary [[rotila]] ny tetikasa Ranobe, izay natomboky ny orinasa [[Toliara Sands]]. Tokony ho 50 km any avaratr' i [[Toliara]], ao amin' ny [[Faritra Atsimo-Andrefana]] eto [[Madagasikara]] no misy azy. Ity tetikasa ity dia nahazo fahazoan-dalana fikarohana voalohany tamin' ny taona 2001, sy fahazoan-dalana roa momba ny fitrandrahana tamin' ny taona 2012, ary fahazoan-dalana momba ny [[tontolo iainana]] tamin' ny taona 2015.
=== Toetoetrany ara-teknika ===
Ny tahiry lehibe, antsoina hoe ''Ranobe'', dia misy loharanon-karena an-kibon' ny tany tombanana ho 2,58 [[lavitrisa]] taonina ary ny 4,3 % amin' izany dia [[mineraly mavesatra]]. Tombanana ho 904 tapitrisa taonina ny tahiry azo trandrahana izay misy mineraly mavesatra 6,1 %, izay miantoka ny faharetan' ny fitrandrahana mandritra ny 38 taona. Io tetikasa io dia manantena famokarana isan-taona [[ilmenita]] 780 000 taonina sy [[zirkôna]] 53 000 taonina ary [[rotila]] 7 000 taonina<ref name=":6"><small>"[https://baseresources.com.au/our-assets/toliara-project Toliara Project]", ''baseresources.com''</small></ref><ref name=":5" />.
=== Faharetany ===
Tamin' ny voalohany, fony mbola [[Toliara Sands]] no anaran' ilay tetikasa, dia neretreretina haharitra 20 taona aloha ny tetikasa Ranobe, ary hitrandraka ny 30 % eo ho eo amin' ny loharanon-karena fototra, ka afaka miitatra hatramin' ny 60 taona ny faharetan' ny fitrandrahana. Tamin' ny famelan' ny fanjakana indray ilay orinasa hanohy ny fitrandrahany dia noheverina haharitra 38 taona ny fitrandrahana<ref name=":5" /><ref name=":6" />.
=== Fomba fiasa sy fotodrafitrasa ===
Tsy hampiasa rano ny fomba fitrandrahana hampiasaina fa amin' ny fomba maina. Hokarakaraina ao amin' ny orinasa fanizinana voalohany ary avy eo ao amin' ny orinasa fanasarahana akora ny [[mineraly]], tsy misy akora simika.
Anisan' ny fotodrafitrasa lehibe ny lalana mirefy 55 km miala ny toeram-pitrandrahana sy miampita ny onin' i [[Fiherenana]], ary koa ny serana-madinika vaovao hahafahan' ny sambo miantsona anaty rano manana halalina mihoatra ny 12 m any [[Andaboy]] (toerana misy tora-pasika malalaka amoron-dranomasina ao [[Toliara]]), hanondranana ny harena an-kibon' ny tany.
== Tombontsoa mety haterany ==
=== Fampiasam-bola sy fidiram-bola ===
Tamin' ilay tetikasa mbola nosahanin' ny [[Toliara Sands]], araka ny filazan' ny tomponandrakitr' ilay orinasa, dia hitondra fidiram-bola be ho an' i [[Madagasikara]] ity tetikasa ity, ary hanome tosika ara-tsôsialy sy ara-toekarena vaovao ho an' ny faritra iorenany. Vola mitentina 500 000 [[dôlara]] isan-taona no hatokana ho an' ny fandaharan' asa ho an' ny mponina eny ifotony, rehefa mamokatra ilay toeram-pitrandrahana.
Rehefa niova ho Base Toliara ilay tetikasa dia nanombana ho 700 tapitrisa dôlara amerikana ny fitambaran' ny fampiasam-bola<ref name=":12" />, ka 5 lavitrisa dôlara ny tombotsoa ara-toekarena ho azon' i [[Madagasikara]] mandritra ny fotoana hampisy ilay tetikasa. Mety hahatratra 180 tapitrisa dôlara isan-taona ny vola miditra amin' ny fanjakana malagasy rehefa mandeha tsara ny asa fitrandrahana<ref name=":7"><small>"[https://actu.orange.mg/base-toliara-des-gains-totaux-pour-madagascar-de-5-milliards-usd-sur-toute-la-duree-de-vie-du-projet Base Toliara - Des gains totaux pour Madagascar 5 milliards USD sur toute la durée de vie du projet] {{Wayback|url=https://actu.orange.mg/base-toliara-des-gains-totaux-pour-madagascar-de-5-milliards-usd-sur-toute-la-duree-de-vie-du-projet |date=20250425212155 }}", ''actu.orange.mg''</small></ref><ref name=":4" /><ref name=":8"><small>"[https://www.capmad.com/fr/news/developpement-durable-fr/projet-base-toliara-des-milliers-demplois-a-pourvoir Projet Base Toliara : Des milliers d’emplois à pourvoir] {{Wayback|url=https://www.capmad.com/fr/news/developpement-durable-fr/projet-base-toliara-des-milliers-demplois-a-pourvoir |date=20250608001240 }}", ''www.capmad.com''</small></ref><ref name=":9"><small>[https://toliarasands.com/fr/?utm_source=chatgpt.com "Développer un projet de sables minéralisés de classe mondiale à Madagascar",] ''toliarasands.com''</small></ref>.
=== Hiteraka asa ===
Nilaza ny Toliara Sands fa, mandritra ny dingana fananganana, izay hampiasana ny maro indrindra amin' ny olona, dia hiteraka asa eo amin' ny 1 000 eo ho eo ity tetikasa ity, ary asa 150 no hiforona ao anatin' ny sehatry ny hetsika ara-tsôsialy sy ara-tontolo iainana. Ny Base Toliara dia hamorona asa mivantana sy ankolaka maherin' ny 5 000, ka homena laharam-pahamehana ny mponina ao an-toerana<ref name=":7" /><ref name=":4" /><ref name=":8" /><ref name=":9" />. Betsaka lavitra noho io ny isan' ny mponina ao amin' ireo tanàna ireo<ref><small>Marihina fa tamin' ny taona 2025 dia tombanana ho nisy mponina miisa manodidina ny 17 000 [[Ankilimalinike]], manodidina ny 22 800 i [[Tsianisiha]], manodidina ny 13 700 i [[Benetsy|Benetse]]''',''' ary manodidina ny 10 900 i [[Maromiandra (Toliara II)|Maromiandra]]. Izany dia manome tôtaly 64 400.</small></ref>.
== Ny olana ==
=== Olana momba ny tontolo iainana ===
==== Taratra radiôaktifa ====
Atahorana hisy ny fivoahan' ny [[taratra radiôaktifa]] ety ivelan' ny tany izay mety hisy fiantraikany amin' ny fahasalaman' ny mponina ao amin' ny tanàna manakaiky ny toeram-pitrandrahana. Izany dia hahazo ny [[rano]] indrindraindrindra<ref name=":1"><small>Agir avec Madagascar, "[http://agir.avec.madagascar.over-blog.com/article-les-ressources-en-eau-des-mikea-menacees-119465552.html Les ressources en eau des Mikea menacées"], 9 août 2013, notsidihina tamin'ny 23 /09/2018.</small></ref> nefa tsy fantatra ny mety ho herin' izany. Nisy ny fifanaraham-piaraha-miasa teo amin' ny Toliara Sands teo aloha sy ny [[Institut National des Sciences et Techniques Nucléaires]] (INSTN) izay nanao fikarohana momba ny mety ho vaikan' ny taratra radiôaktifa havoakan' ilay fitrandrahana fasimainty sy momba ny mety ho fiantraikan' ny fitrandrahana ny fasimainty amin' ny [[tontolo iainana]]<ref name=":1" />.
==== Fanahiana momba ny Ala Mikea ====
Niteraka fanahiana momba ny tontolo iainana ilay tetikasa. Eo akaikin' ny [[Ala Mikea]], izay [[faritra arovana]] fonenan' ny [[zavamananaina]] isan-karazany tsy manam-paharoa, mantsy no misy azy io<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":10"><small>"[https://www.capmad.com/fr/news/mines-fr/la-reprise-du-projet-base-toliara-saluee/ La reprise du projet base toliara saluée] {{Wayback|url=https://www.capmad.com/fr/news/mines-fr/la-reprise-du-projet-base-toliara-saluee/ |date=20250608001021 }}", ''www.capmad.com''</small></ref><ref name=":11"><small>"[https://www.lexpress.mg/2024/12/projet-base-toliara-quatre-mille.html Projet Base Toliara - Quatre mille emplois à pourvoir]", ''www.lexpress.mg''</small></ref>.
==== Fandotoana ny tontolo iainana ====
Ny fanadihadiana natao dia nanasongadina ny loza mety hateraky ny [[Fandripahana ala|fandripahana ny ala]], ny [[fandotoana]] ny tany sy ny rano, ary koa ny fiantraika amin' ny mponina eo an-toerana, indrindra fa ny [[Mikea]]. Izany indrindra no nahatonga ny fampiatoana ilay tetikasa tamin' ny taona 2019<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":10" /><ref name=":11" />.
Miahiahy ny mponina ny amin' ny mety ho faharitan' ny [[tahirin-drano ambanin' ny tany]] amin' ny faritra hanaovana ny fitrandrahana, izay mety hiteraka tsy fahampian' ny rano tokony hampiasain' ny mponina, noho ny fisian' ny fitrandahana any amin' ny toerana ambony kokoa noho ny toeram-ponenan' ny mponina ([[Ankililoake|Ankililoaka]] sy [[Ankilimalinike|Ankilimalinika]]). Mety hidiran' ny [[ranomasina]] ny tahirin-drano ambanin' ny tany raha lany ny [[ranomamy]] ao anatiny ka [[Rano masirasira|rano masira]] no hosotroin' ny olona.
Ho faty ny zavamaniry miantoka ny sakafon' ny [[Mikea]] mbola mivelona any anaty ala, anisan" izany ny fakan-javamaniry fihinana toy ny [[baboho]] na babò (karazan-javamaniry ao amin' ny ''[[Dioscorea]]'')<ref name=":1" />. Tsy haniry araka ny maha zavamaniry anaty ala azy intsony ny zavamaniry fihinan' ny Mikea sy ny mponina hafa amin' ny tsy fisian-tsakafo mandritra ny [[Haintany|hain-tany]]<ref name=":1" />.
==== Tsy fahampian' ny fampahalalana ====
Etsy an-daniny dia mampihiahy ny mponina ny tsy filazan' ny tompon' andraikitry ny orinasa sy ny fanjakana malagasy afa-tsy ny tombontsoa sy ny lafy tsaran' ny fitrandrahana, fa tsy mba misy firesahana momba ny mety ho voka-dratsin' izany.
Izany ahiahy rehetra izany dia hamafisinin' ny zava-mitranga any amin' ny toeran-kafa eto [[Madagasikara]] misy [[Fitrandrahana harena an-kibon' ny tany eto Madagasikara|fitrandahana harena an-kibon' ny tany]] itrangana olana eo amin' ny fanjakana malagasy na ny orinasa mpitrandraka sy ny mponina izay mahatsiaro voahitsakitsaka [[zo]] amin' ny fakana ny taniny sy ny antsonjay maro, indrindra ny fahenoana ny zava-mitranga any [[Taolagnaro|Tôlagnaro]] momba ny olana nateraky ny orinasa [[QIT Madagascar Minerals]] (QMM) mpitrandraka fasi-mainty ihany koa<ref name=":1" />.
=== Fanoherana ny fitrandrahana ===
Mitsipaka ny fitrandrahana [[fasimainty]] any aminy ny mponina any amin' ny [[distrikan' i Toliara I]] sy [[Distrikan' i Toliara II|Toliara II]]<ref name=":0"><small>Canalnews Madagascar, [http://www.canalnews.net/sante/fikambanana-masikoro-mikea-mitsipaka-ny-tetikasa-fitrandrahana-ataonny-orinasa-toliara-sands/ "Fikambanana Masikoro (Mikea) : mitsipaka ny tetik’asa fitrandrahana ataon’ny orinasa Toliara Sands"] {{Wayback|url=http://www.canalnews.net/sante/fikambanana-masikoro-mikea-mitsipaka-ny-tetikasa-fitrandrahana-ataonny-orinasa-toliara-sands/ |date=20250324060018 }}, 25 Marsa 2015. Notsidihina tamin'ny 23/09/2018.</small></ref>. Anisan' ny mpikatroka amin' ny fanoherana ny fitrandrahana ny fasimainty eo amin' ny tanin' ny Mikea i [[Théo Rakotovao]], mpanakanto malagasy fantatra amin' ny anarana hoe "Mikea", tamin' ny alalan' ny fananganany ny fikambanana atao hoe MAZOTO (fanafohezana ny hoe "Miaro Aina – ZOn' olombelona – TOntolo iainana"), izay tsy mankasitraka ny hanaovana fitrandahana eo amin' ny toerana misy ny [[Razana (finoana malagasy)|fasan-drazana]] sy mirakitra ny harena ara-kolontsain' ny vahoaka any Atsimo<ref name=":1" />.
Anisan' ny nanohitra ny fitrandahana koa ny solombavambahoaka Raharoarilala Tinoka Roberto, niaraka amin' ny mpiray antoko aminy, izay antoko mpanohitra ny fitondrana [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]] tamin' ny fotoan' androny, nilaza fa [[fandripahan-taranaka]] toy ny nataon' i [[Adolf Hitler|Hitler]] ny fitrandrahana kasaina hatao ao amin' ny tanindrazany<ref><small>Marihina fa nivadika ny fomba fitenin' izy ireo taty aoriana ka nilaza indray fa miantoka ny hoavin' ny tanindrazany, indrindra fa ny tanora, ny fanatanterahana ilay fitrandrahana.</small></ref>. Tsy latsa-danja noho izany koa ny fanoheran' ny solombavambahoaka [[Siteny Randrianasoloniaiko]] ilay tetikasa<ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/04/base-toliara-la-politique-prend-le.html? Base Toliara - La politique prend le dessus]", ''www.lexpress.mg''</small></ref>. Niditra an-tsehatra amin' ny fitarihana ny fanoherana ny fitrandrahana ny kôlônely efa misotro ronono Rehosy Rodney Fanapera<ref><small>"[https://www.agencemalagasydepresse.com/social/projet-minier-base-toliara-les-societes-civiles-reclament-la-liberation-immediate-du-colonel-fanampera-2/ Projet minière Base Toliara : Les sociétés civiles réclament la libération immédiate du colonel Fanampera]", ''www.agencemalagasydepresse.com''</small></ref>.
Mitohy sy mitombo ny fanaovana fihetsiketsehana ao Toliara I tao amin' ny torapasik' [[Andaboy]] izay nanehoan' ny mponina ny tsy fankasitrahany ny fitrandrahana kasain' ny Base Toliara hatao<ref><small>"[https://newsmada.com/2025/03/24/base-toliara-des-manoeuvres-politiciennes-derriere-les-troubles/ Base Toliara: des manœuvres politiciennes derrière les troubles]", ''newsmada.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/03/atsimo-andrefana-troisieme.html? Atsimo Andrefana - Troisième manifestation contre le projet Base Toliara]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.studiosifaka.org/articles/actualites/item/8177-base-toliara-le-projet-divise-la-population-de-toliara.html? Base Toliara : Le projet divise la population de Toliara]", ''www.studiosifaka.org''</small></ref>. Tsy eken' ny mpanao fihetsiketsehana tarihin' i Théo Rakotovao sy ny kôlônely Fanapera ny fanaovana varo-boba ny tanin' izy ireo<ref><small>"[https://news.mongabay.com/2019/07/madagascar-mine-ignites-protests-community-division/ Madagascar mine ignites protests, community division]", ''news.mongabay.com''</small></ref><ref><small>"[https://theconversation.com/a-madagascar-laccaparement-des-terres-peut-prendre-des-formes-diverses-129248? À Madagascar, l’accaparement des terres peut prendre des formes diverses]", ''theconversation.com''</small></ref>''.''
== Jereo koa ==
* [[Fasimainty]]
* [[Toliara Sands]]
* [[Rio Tinto]]
* [[QIT-Fer et Titane]]
* [[QIT Madagascar Minerals]]
* [[Jean-Raymond Boulle]]
* [[Siteny Randrianasoloniaiko]]
* [[Pan African Mining]]
* [[Tantalus Rare Earths]]
* [[Madagascar Wuhan Iron and Steel Corporation]] (WISCO)
* [[Ambatovy (orinasa)|Ambatovy]]
* [[Red Island Minerals]]
* [[Fitrandrahana harena an-kibon' ny tany eto Madagasikara]]
* [[Ala Mikea]] sy [[Alan' i Ranobe]]
== Fanovozan-kevitra ==
'''Lalàna'''
* "[https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2020/11/Loi-n%C2%B0-99-022-portant-Code-minier.pdf Loi-n°-99-022-portant-Code-minier]", ''www.assemblee-nationale.mg''
* "[https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2024/02/LOI-n%C2%B0-2023-007-Code-minier.pdf Loi-n°-2023-007-Code-minier] {{Wayback|url=https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2024/02/LOI-n%C2%B0-2023-007-Code-minier.pdf |date=20250826023823 }}", ''www.assemblee-nationale.mg''
'''Samihafa'''
* "[https://information.tv5monde.com/afrique/madagascar-manifestation-tulear-contre-le-projet-toliara-sands-29933 Madagascar : manifestation à Tuléar contre le projet "Toliara Sands"]", ''information.tv5monde.com'', 24/08/2018
* "[https://www.business-humanrights.org/de/neuste-meldungen/projet-dexploitation-dilm%C3%A9nite-base-toliara-apporte-des-pr%C3%A9cisions/ Projet d'exploitation d’ilménite : « Base Toliara » apporte des précisions]", ''Business and Human Right Ressources Centre'', 06/03/2019.
* "[http://www.tresorpublic.mg/?p=35674 Base Toliara : le projet pourrait entrer en production, d’ici 2021]", ''Trésor public malagasy'', 26/03/2019.
* "[https://www.agter.asso.fr/article1588_fr.html Procès des 9 citoyens qui s'opposent au projet d'exploitation d'ilménite Base Toliara (Madagascar). Communauté du CRAAD-OI et du Collectif Tany 13 Juin 2019]", ''www.agter.asso.fr,'' 13/06/2019
* "[https://craadoimada.com/justice-a-ete-rendue-aux-9-citoyens-sopposent-projet-dexploitation-dilmenite-base-toliara-district-de-toliara-ii/ Justice a été rendue aux 9 citoyens qui s'opposent au projet d'exploitation d'ilménite Base Toliara dans le District de Toliara II] {{Wayback|url=https://craadoimada.com/justice-a-ete-rendue-aux-9-citoyens-sopposent-projet-dexploitation-dilmenite-base-toliara-district-de-toliara-ii/ |date=20250324070457 }}", ''craadoimada.com'', 13/06/2019
* "[https://www.madagascar-tribune.com/Base-Toliara-Des-natifs-de-Toliara-font-appel-a-l-Etat.html Basa Toliata: Des natifs de Toliara font appel à l' Etat] {{Wayback|url=https://www.madagascar-tribune.com/Base-Toliara-Des-natifs-de-Toliara-font-appel-a-l-Etat.html |date=20221228120029 }}", ''Madagascar Tribune'', 24/09/2019.
* "[https://www.madagascar-tribune.com/Le-projet-Base-Toliara-suspendu.html Le Projet Base Toliara suspendu"], ''Madagascar Tribune'', 07/11/2019.
* "[https://lexpress.mg/04/01/2022/grandes-mines-base-toliara-et-kraoma-sa-toujours-dans-limpasse/ Grandes mines - Base Toliara et Kraoma SA, toujours dans l'impasse]", ''L'Express de Madagascar'', 04/01/2022.
* "[https://lexpress.mg/27/07/2022/projet-minier-des-opposants-a-base-toliara-souvrent-au-dialogue/ Projet minier - Des opposants à Base Toliara s'ouvre au dialogue]", ''L'Express de Madagascar'', 27/07/2022.
* "[https://toliarasands.com/fr/a-propos/ A Propos - Base Toliara] {{Wayback|url=https://toliarasands.com/fr/a-propos/ |date=20221228120028 }}", ''Base Toliara.''
* "[https://laverite.mg/economie/item/16696-projet-minier-base-toliara-en-mode-s%C3%A9duction.html Projet minier - Base Toliara en mode séduction]", ''La Vérité'', 26/07/2022.
* "[https://www.miningreview.com/speciality-metals/good-news-for-base-resources-toliara-project-in-madagascar/ Good news for Base Resources’ Toliara project in Madagascar]", ''Mining Revew Africa'', 22/08/2022.
* "[https://www.moov.mg/actualite/economie/49142-letat-suspend-le-projet-base-toliara L'Etat suspend le projet Base Toliara]", ''www.moov.mg,'' 06/11/2019
* "[https://www.lexpress.mg/2024/03/ilmenite-de-ranobe-manifestation.html Ilménite de Ranobe - Manifestation controversée contre Base Toliara]", ''www.lexpress.mg'', 21/03/2024
* "[https://web.facebook.com/story.php?story_fbid=977377687727636&id=100063662426126&_rdc=1&_rdr# Base Toliara : Manifestations controversées à Ankilimalinike]", ''Toliara 601,'' 21/03/2024
* "[https://www.lexpress.mg/2024/08/manifestation-un-leader-opposant-base.html Manifestation - Un leader opposant à Base Toliara arrêté]", ''www.lexpress.mg'', 30/08/2024
* "[https://fr.allafrica.com/stories/202409010023.html Madagascar: Projet minier - Des responsables fustigent l'opposition à Base Toliara]", ''fr.allafrica.com'', 31/08/2024
* "[https://web.facebook.com/TANYterresmalgaches/posts/newsletter-n220-fr-madagascar-le-projet-minier-base-toliara-doit-etre-arrete-def/854475386820787/?_rdc=1&_rdr# Newsletter n°220 (FR), Madagascar: Le projet minier Base Toliara doit être arrêté définitivement]", ''Tany,'' 4/09/2024
* "[https://newsmada.com/2024/09/06/reprise-de-base-toliara-masikoro-vezo-tanalagna-antandroy-a-lunisson/ Reprise de Base Toliara : Masikoro, Vezo, Tanalagna, Antandroy… à l’unisson]", ''newsmada.com'', 06/09/2024
* "[https://www.cadtm.org/Appel-a-l-action-solidarite-contre-le-projet-integre-Base-Toliara-soutenu-par Appel a l’action : solidarité contre le projet integré Base Toliara soutenu par Energy Fuels à Madagascar - signez la lettre ouverte !]", ''www.cadtm.org'', 28/10/2024
* "[https://midi-madagasikara.mg/base-toliara-778-millions-de-dollars-dinvestissements-premiere-production-en-2028/ Base Toliara : 778 millions de dollars d’investissements, première production en 2028] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/base-toliara-778-millions-de-dollars-dinvestissements-premiere-production-en-2028/ |date=20250324070455 }}", ''midi-madagasikara.mg'', 7/12/2024
* "[https://ccfd-terresolidaire.org/a-madagascar-la-societe-civile-se-mobilise-contre-la-mine-base-toliara/ À Madagascar, la société civile se mobilise contre la mine Base Toliara]", ''ccfd-terresolidaire.org'', publié le 18/11/2024 et mis à jour le 24/01/2025
* "[https://www.moov.mg/article/95600-reconciliation-autour-de-base-toliara-lunite-des-acteurs-locaux-pour-le-developpement Réconciliation autour de Base Toliara - L'Unité des acteurs locaux pour le développement]", ''www.moov.mg'', 15/01/2025
* "[https://www.lexpress.mg/2025/02/secteur-minier-base-toliara-en-quete-de.html Secteur minier - Base Toliara en quête de paix sociale]", ''www.lexpress.mg'', 25/02/2025*
* "[https://madagascartribune.vahiny.com/Base-Toliara-Des-natifs-de-Toliara%2C25034.html Base Toliara : Des natifs de Toliara font appel à l’Etat]", ''madagascartribune.vahiny.com''
* "[https://www.agencemalagasydepresse.com/social/projet-minier-base-toliara-les-societes-civiles-reclament-la-liberation-immediate-du-colonel-fanampera/ Les sociétés civiles réclament la libération immédiate du colonel Fanampera]", ''www.agencemalagasydepresse.com''
* "[https://www.agencemalagasydepresse.com/economie/projet-minier-suspension-de-base-toliara/?utm_source=chatgpt.com PROJET MINIER : Suspension de Base Toliara]", ''www.agencemalagasydepresse.com''
* "[https://www.agencemalagasydepresse.com/social/suspension-du-projet-base-toliara-une-decision-salutaire-et-emblematique/?utm_source=chatgpt.com SUSPENSION DU PROJET BASE TOLIARA : Une décision salutaire et emblématique] {{Wayback|url=https://www.agencemalagasydepresse.com/social/suspension-du-projet-base-toliara-une-decision-salutaire-et-emblematique/?utm_source=chatgpt.com |date=20250608001023 }}", ''www.agencemalagasydepresse.com''
* "[https://craadoimada.com/gouvernance-du-secteur-minier-a-madagascar-la-cour-des-comptes-epingle-le-projet-base-toliara-pour-de-lourdes-irregularites-denoncees-par-les-communautes-locales-et-la-societe-civile/?utm_source=chatgpt.com Gouvernance du secteur minier à Madagascar : La Cour des Comptes épingle le projet Base Toliara pour de lourdes irrégularités dénoncées par les communautés locales et la société civile]", ''craadoimada.com''
* "[https://craadoimada.com/stop-au-harcelement-des-defenseurs-des-droits-des-communautes-affectees-par-le-projet-minier-de-base-toliara-et-a-la-repression-des-manifestations-pacifiques/?utm_source=chatgpt.com Stop au harcèlement des défenseurs des droits des communautéaffectées par le projet minière de Base Toliara et à la répression des manifestants pacifique].", ''craadoimada.com''
* "[https://www.agenceecofin.com/actualites/1412-124352-madagascar-toliara-un-projet-minier-a-2-milliards-de-dollars-divise Madagascar : Toliara Sands, un projet minier à 2 milliards de dollars divise]", ''www.agenceecofin.com''
'''Vidéo'''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=0ZaD5RJ75e8 Madagascar: The Mikea and Vezo's Battle to Preserve Their Way of Life | SLICE | FULL DOC]", ''www.youtube.com'' (amin' ny [[Fiteny anglisy|teny anglisy]])
* "[https://www.youtube.com/watch?v=agNDzxRyDsg Exploitation minière //Base Toliara//PK32 Toerana arovana ao Ranobe]", ''www.youtube.com'' (amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]])
* "[https://www.youtube.com/watch?v=SYJ9kpIahTk Mafanafana ny ady amin' ny Base Toliara amin' izao fotoana izao, mikotontana ny raharaha❗]", ''www.youtube.com''
* [https://www.youtube.com/watch?v=xWqCc0OJp0Q "Madagascar : manifestation à Tuléar contre le projet "Toliara Sands"",] ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=mNB6ZdXYrVQ Interview du Collectif Tany sur le projet Toliara Sands]", ''www.youtube.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=2W3TSF4iOhI Info K Mada : Suivi base Toliara du 28 Février 2019 by KOLO TV]", ''www.youtube.com*''
== Loharano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Toekarena ao Madagasikara]]
[[Sokajy:Orinasa mpitrandraka any Madagasikara]]
8ciku312oo53b07glc3w63oweteosjr
Tobilehibe Farihimena
0
283442
1139935
1132410
2026-05-25T15:06:57Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Farihimena.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139935
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Tobilehibe Farihimena''' dia [[tobim-pifohazana]] eto [[Madagasikara]], miorina ao [[Farihimena]] vokatry ny [[Fifohazam-panahy|fifohazam-panahi]]<nowiki/>n-d[[Dadatoa Rakotozandry Daniel|Rakotozandry Daniel]]. Isaky ny 26 Aogositra no anaovana fankalazana ny tsingerin-taonan' io toby io. Amin' ny maha [[tobilehibe]] azy dia manana toby mankina aminy manerana an' i Madagasikara izy. Izy no foiben' ny [[fifohazana Farihimena]].
== Toerana misy ny toby ==
Araka ny anaran' ilay toby dia ao [[Farihimena]] izy no miorina. Tanàna ao avaratr' [[Antsirabe]], 24 km avy ao [[Betafo]] ao amin' ny [[faritra Vakinankaratra]], [[faritanin' Antananarivo]], no misy an' i Farihimena. Tantsaha ny ankamaroan' ny mponina.
== Ny mpanorina ==
[[Sary:Rakotozandry Daniel02.png|vignette|187x187px|[[Rakotozandry Daniel]]]]
[[Rakotozandry Daniel]] no nanorina ny tobilehibe Farihimena. Teraka tamin' ny 16 Aogositra 1919 izy. Nandritra ny fahatoranany dia hitany i Jesoa niakanjo fotsy lava nijoro teo anilany izay niteny taminy fa ho sitrana izy raha matoky azy. Taty aoriana dia niteny taminy ny Tompo fa ho [[pastora]] any [[Farihimena]] izy. Nianatra patora tany Ivory izy ary voatendry ho pastoran' i Farihimena tokoa.
Tamin' ny 25 Aogositra 1946, raha nijanona tao am-pandriana tsy namonjy fiangonana Rakotozandry noho ny aretiny, dia namangy azy ny mpiangona. Nitsangana Rakotozandry ka nanambara ny [[Fahotana|fahotan]]' izy ireo. Izany no nahatonga ny 25 sy ny 26 Aogositra ho tsarovana.
== Jereo koa ==
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)]]
* [[Tobilehibe Soatanàna]]
* [[Tobilehibe Manolotrony]]
* [[Tobilehibe Ankaramalaza]]
59szazlq1uoucp2qn2x1p82prqblszl
1139937
1139935
2026-05-25T15:07:06Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Farihimena.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139937
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Tobilehibe Farihimena''' dia [[tobim-pifohazana]] eto [[Madagasikara]], miorina ao [[Farihimena]] vokatry ny [[Fifohazam-panahy|fifohazam-panahi]]<nowiki/>n-d[[Dadatoa Rakotozandry Daniel|Rakotozandry Daniel]]. Isaky ny 26 Aogositra no anaovana fankalazana ny tsingerin-taonan' io toby io. Amin' ny maha [[tobilehibe]] azy dia manana toby mankina aminy manerana an' i Madagasikara izy. Izy no foiben' ny [[fifohazana Farihimena]].
== Toerana misy ny toby ==
Araka ny anaran' ilay toby dia ao [[Farihimena]] izy no miorina. Tanàna ao avaratr' [[Antsirabe]], 24 km avy ao [[Betafo]] ao amin' ny [[faritra Vakinankaratra]], [[faritanin' Antananarivo]], no misy an' i Farihimena. Tantsaha ny ankamaroan' ny mponina.
== Ny mpanorina ==
[[Rakotozandry Daniel]] no nanorina ny tobilehibe Farihimena. Teraka tamin' ny 16 Aogositra 1919 izy. Nandritra ny fahatoranany dia hitany i Jesoa niakanjo fotsy lava nijoro teo anilany izay niteny taminy fa ho sitrana izy raha matoky azy. Taty aoriana dia niteny taminy ny Tompo fa ho [[pastora]] any [[Farihimena]] izy. Nianatra patora tany Ivory izy ary voatendry ho pastoran' i Farihimena tokoa.
Tamin' ny 25 Aogositra 1946, raha nijanona tao am-pandriana tsy namonjy fiangonana Rakotozandry noho ny aretiny, dia namangy azy ny mpiangona. Nitsangana Rakotozandry ka nanambara ny [[Fahotana|fahotan]]' izy ireo. Izany no nahatonga ny 25 sy ny 26 Aogositra ho tsarovana.
== Jereo koa ==
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)]]
* [[Tobilehibe Soatanàna]]
* [[Tobilehibe Manolotrony]]
* [[Tobilehibe Ankaramalaza]]
lm91ye4c6pyojhbu3n9r0wp2zu1p993
Tobilehibe Ankaramalaza
0
283443
1139934
1132411
2026-05-25T15:06:22Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Toby Ankaramalaza01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139934
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Tobilehibe Ankaramalaza''' dia tobim-pifohazana eto [[Madagasikara]], niorina ao [[Ankaramalaza]] vokatry ny fiovan' i [[Mama Volahavana Germaine|Volahavana Germaine]] ho kristiana. Miankina amin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] (FLM) ity toby ity. Isaky ny 2 Aogositra no anaovana fankalazana ny tsingerin-taonany. Amin' ny maha [[tobilehibe]] azy dia maro ny toby miankina aminy manerana an' i Madagasikara. Izy no foiben' ny [[fifohazana Ankaramalaza]].
== Ny toerana misy ny toby ==
Ao [[Ankaramalaza]] no miorina ilay tobilehibe. Ankaramalaza ankehitriny dia tanàna ao amin' ny kaomininan' i [[Lokomby]], [[Distrikan' i Manakara-Atsimo|distrikan' i Manakara]], ao amin' ny faritra [[Fitovinany]], [[faritanin' i Fianarantsoa]]. Lalana mirefy 45 km no azo aleha mankany Ankaramalaza, avy eo dia lakana no iampitana ny renirano.
== Ny mpanorina ==
I [[Volahavana Germaine]], izay atao hoe Mama Nenilava, no nanorina ny tobilehibe Ankaramalaza. Notezaina tao amin' ny fianakaviana mpandala ny [[Fivavahan-drazana malagasy|fivavahan-drazana]] i Volahavana. Rehefa feno folo taona izy dia nanonofy matetika an' i Jesosy niakanjo fotsy nitondra azy tao amin' ny tranovato lehibe iray sady nanasa ny tongony. Nanonofy matetika koa izy fa nakarina any an-danitra.
Tamin' ny faha-17 taonany izy dia nanambady katekista izay efa 60 taona sady efa nanan-janaka. Natao [[batisa]] i Volahavana. Tsy niteraka Volahavana ka nanangan-jaza ho zanany. Nifindra tany [[Ankaramalaza]] izy mivady.
Nandroaka fanahy ratsy tamin' ny iray amin' ny zanakavavim-badiny izy ka sitrana ilay zazavavy tamin' ny Alarobia 1 Aogositra 1941. Nitondra an' i Nenilava any an-danitra impito i Jesosy tao anatin' ny telo andro. Nilaza no niady tamin' ny dragona mandritra ny telo andro koa i Nenilava.
Namangy fiangonana amin' ny faritra samihafa eto Madagasikra sy tany ivelany i Nenilava. Nonina tao Antananarivo izy nanomboka tamin' ny taona 1969 ka hatramin' ny 1997. Tao amin' ny tobin' Ambohibao ao Antananarivo no nandaniany ny androny sisa. Maty tamin' ny taona 1998 tao izy ary nalevina tany Ankaramalaza.
== Jereo koa ==
* [[Fifohazana (kristianisma malagasy)]]
* [[Tobilehibe Soatanàna]]
* [[Tobilehibe Manolotrony]]
* [[Tobilehibe Farihimena]]
l3jymwv1zn1rpxnsuml4awu76fttrl0
Ratefy Tolotra
0
283600
1139927
1133631
2026-05-25T15:04:01Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Tolotra Ratefy 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139927
wikitext
text/x-wiki
'''Ratefy Tolotra''' dia [[Pastora|mpitandrina]] na pastora, [[Teôlôjia|teôlôjiana]] malagasy, mahay [[Fiteny hebreo|teny hebreo]], izay lazaina koa fa nianatra [[Fiteny (heviny mivelatra)|fiteny]] roa ambin' ny folo. Izy no [[Malagasy]] voalohany [[Ôrdinasiôna|nanokana]] ho pastora tao amin' ny [[Fiangonana Refôrme Loterana Alemana]]<ref name=":0"><small>"[https://www.deliremadagascar.com/conference-internationale-sur-les-origines-juives-a-madagascar/ Conférence internationale sur les origines juives à Madagascar]", in [https://www.deliremadagascar.com/ deliremadagascar.com]</small> </ref>. Nianatra ny fitsaboana alemana koa izy.<ref name=":4"><small>"[https://tanikomadagascar.wordpress.com/2017/06/26/pasteur-tolotra-ratefy-jiosy-sy-malagasy/ Pasteur Tolotra Ratefy: Jiosy ny Malagasy]", in ''[https://tanikomadagascar.wordpress.com/ tanikomadagascar.wordpress.com]''</small></ref> [[Daniel Ratefy|Ratefy Daniel]] no rainy ary Razafindramasy Christine no reniny <ref name=":5"><small>"[https://freepages.rootsweb.com/~aviavy/misc/ged2web/people/p00004qy.htm Ancestor of Tolotra Ratefy]" in [https://freepages.rootsweb.com/ freepages.rootsweb.com/]</small></ref>. Ratefy Tolotra dia nanao fikarohana ny mety ho fifandraisan' ny [[fiteny malagasy]] sy ny [[fiteny hebreo]]. Ny fianarany tany [[Alemaina]] koa dia nandray anjara tamin' ny fahaizany. Nanoratra boky amin' ny [[Fiteny alemàna|teny alemana]] mitondra ny lohateny hoe ''[[Sind die Madagassische Juden?|Sind die Madagassische Juden ?]]'', izay azo adika hoe "Jiosy ve ny Malagasy?" izy, izay anohanany ny [[Jiosy malagasy|maha Jiosy na Jody ny fiavian' ny Malagasy]] sy ny [[Fiteny malagasy|fiteniny]] aman-[[Kolontsaina malagasy|kolontsainy]]<ref name=":0" />.
== Zotram-pianany ==
[[Daniel Ratefy|Ratefy Daniel]] no rain-dRatefy Tolotra ary Razafindramasy Christine no reniny <ref name=":5" />. I Daniel Ratefy rainy dia [[Pastora|mpitandrina]] nanana ny maha izy azy. Nitombo tao anatin’ ny tontolon' ny [[fivavahana]] sy fiezahana amin' ny fandrantoana fianarana Ratefy Tolotra. Ny fahitany an-drainy no tena nahatapa-kevitra azy tamin' ny safidiny ho lasa pasitera sy teôlôjiana. Ny fahalianany amin’ ny fahalana fiteny maro, indrindra fa ny [[fiteny hebreo]], dia niseho hatramin' ny fahazazany.
Mpitandrina i Ratefy Tolotra, mpitarika ara-pivavahana eo anivon' ny fiangonana kristiana. Teôlôjiana koa izy, izany hoe nianatra sy nanambara ny hevitry ny [[foto-pampianarana]] sy finoana ara-pivavahana. Voalaza fa izy no Malagasy voalohany notendrena ho mpitandrina tao amin’ ny [[Fiangonana Loterana Reforme Alemana]].
Ratefy Tolotra dia nalaza noho ny fahaizany fiteny maro, indrindra fa ny [[fiteny hebreo]]. Voalaza aza fa nahay fiteny roa ambin’ ny folo izy. Izany fahalalana momba ny fiteny izany no nahatonga azy handinika ny mety ho fifandraisan' ny [[fiteny malagasy]] sy ny fiteny hafa, indrindra fa ny [[fiteny hebreon' ny Baiboly]]. Heverina ho Malagasy mpandalina tantara izy.
Ankoatr' i [[Joseph Briant]] sy [[Rabarioelina Ndriana]] i Ratefy Tolotra dia nandray anjara tamin' ny fikarohana momba ny niandohan' ny fiteny malagasy. Nodinihin' izy ireo manokana ny [[petra-kevitra]] momba fiantraikan' ny fiteny hebreo teo amin' ny fiteny malagasy, ka nilaza fa misy teny malagasy azo avy amin' ny [[Fiteny hebreon' ny Baiboly|teny hebreon' ny Baiboly]]. Nanohana ny fisian' ny teny malagasy betsaka hita ao amin’ ny [[Tanakh|Baiboly hebreo]].
Ratefy Tolotra dia nanao fikarohana isan-karazany nandritra ny telopolo taona mahery tao amin' ny [[Westfälische Wilhelms-Universität]] any [[Münster]], any [[Alemaina|Alemaine]]. Tany no nampitomboany ny fahalalany fiteny sy ny [[teôlôjia]]. Voalaza fa nianatra momba ny fitsaboana alemàna koa izy<ref name=":4" />. Izy dia mpianatr' i [[Ernst-Gunther Bauckmann]], izay manam-pahaizana manokana momba ny [[Testamenta Taloha]], sy mpianatr' i [[Willi Marxsen]] izay manam-pahaizana momba ny [[Famakafakana ny Baiboly|famakafakana]] ny [[Testamenta Vaovao]], ary mpianatr' i [[Kurt Aland]], izay mpadalina ny Testamenta Vaovao<ref name=":0" />.
Marihina fa ny teôria momba ny niandohan' ny fiteny malagasy sy ny fifandraisany amin' ny fiteny hebreo dia iadian-kevitra sady tsy eken' ny fiarahamonina siantifika. Na izany aza, ny sanganasan-dRatefy Tolotra dia mampiseho ny fahalianany amin' ny tantara sy ny fiteny malagasy.
== Jiosy ve ny Malagasy ? ==
Ao amin' ny asasorany amin' ny [[Fiteny alemàna|teny alemana]] mitondra ny lohateny hoe ''Sind die Madagassische Juden ?'' izay azo adika hoe "Jiosy ve ny Malagasy?" no anohanany ny maha [[Jiosy]] na Jody ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]]<ref name=":0" /><ref name=":1"><small>"[http://rol-benzaken.centerblog.net/16350-les-juifs-de-madagascar Les Juifs de Madagascar]", in [http://rol-benzaken.centerblog.net/ rol-benzaken.centerblog.net/]</small> </ref><ref name=":2"><small>"[http://www.darnna.com/phorum/read.php?6,175964 Les Juifs de Madagascar]" in ''[http://www.darnna.com/ darnna.com]''</small></ref>. Araka io boky io dia betsaka ny zavatra hitany taorian' ny fikarohana nataony mandritra ny telopolo taona mahery. Anisan' izany ny ankamaroan' ny [[Anarana|anaran]]-javatra eto [[Madagasikara]] (anaran' olona, anaran-tendrombohitra, anarana lohasaha, anaran-drenirano, anara-tanàna, sns) dia avy amin' ny [[Fiteny hebreo|tenin' ny Jiosy]]<ref name=":1" /><ref name=":2" />. Toraka izany koa ny fomba amam-panaon' ny ankamaroan' ny mponina izay avy amin' ny [[Jodaisma|fomba jiosy]]<ref name=":1" /><ref name=":2" />. Anisan' izany ny [[famorana]]<ref><small>"[https://www.chauffeur-guide-madagascar-lga.com/decouvrir-madagascar/presentation/histoire/ L’histoire de Madagascar]", in ''[https://www.chauffeur-guide-madagascar-lga.com/ chauffeur-guide-madagascar-lga.com]''</small></ref>.
Milaza koa Ratefy Tolotra fa ahitana soritra arkeôlôjika sy [[Abidy prôtô-hebreo|soratra prôtô-hebreo]] saika manerana an' i Madagasikara, izay efa tamin' ny andron' ny mpanjaka [[Sôlômôna]] (na Salômôna)<ref name=":1" /><ref name=":2" />. Ny filazan' ilay misiônera lazarista [[Joseph Briant]] fa nisy ny andiam-pifidrà-monina jiosy mankaty [[Madagasikara]] -- ka ny voalohany tamin' ireo fifindrà-monina ireo dia tamin' ny andron' i Sôlômôna, manodidina ny taona 900 tal. J.K. - dia noraisin' i Tolotra Ratefy ary nohamafisin' i [[Rabarioelina Ndriana|Ndriana Rabarioelina]] tao amin' ny tsangan-kevitra ara-teôlôjia notohanany<ref name=":3"><small>"[https://www.histoireindianoceanie.fr/IMG/pdf/sur_le_nouvel_an_malgache.pdf Sur le nouvel an malgache]" (pdf) in [https://www.histoireindianoceanie.fr/ histoireindianoceanie.fr/] {{Wayback|url=https://www.histoireindianoceanie.fr/ |date=20230420164850 }}</small></ref>.
I [[Joseph Briant]] dia efa niezaka nanamarina fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ary nanamafy izany koa Ratefy Tolotra sy i [[Rabarioelina Ndriana|Ndriana Rabarioelina]] <ref name=":3" />. Tohanan-dRatefy Tolotra koa fa betsaka ny teny malagasy hita ao amin' ny [[Baiboly hebreo]].
== Jereo koa ==
* [[Fifindra-monina jiosy aty Madagasikara]]
* [[Jodaisma eto Madagasikara]]
* [[Rabarioelina Ndriana]]
* [[Foko folo very]]
* [[Jiosy malagasy]]
* [[Tudor Parfitt]]
* [[Jiosy]]
* [[Ôfira]]
* [[Zecharia Sitchin]]
* [[Baiboly sy tantara]]
== Fanovozan-kevitra ==
* Briant, Joseph, ''[https://forum.serasera.org/forum/message/m52287cf73625b L'hébreu à Madagascar]''.
* Ferrand, Gabriel (1905). [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1667374 ''Les migrations musulmanes et juives à Madagascar''. Paris]: Revue de l'histoire des religions.
* Kasanga, Fernand (1990), ''Fifindra-monina'', Librairie FLM, Antananarivo.
* Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", Doctoral Dissertation, Ph.D in Theology, SAHTS, États-Unis, 2010, 458 pages. Abstract in Saint-Alcuin House Journal, Volume 8, N<sup>o</sup> 1, États-Unis, And in Library of Congress, number (ISSN 1548-4459), États-Unis
* Ramilison, Emmanuel (1951), ''[https://books.google.mg/books/about/Ny_Loharanon_ny_Andriana_nanjaka_teto_Im.html?id=LfxmQwAACAAJ&redir_esc=y Andriantomara-Andriamamilazabe. Loharanon' ny Andriana nanjaka eto Imerina]'', Imprimerie Ankehitriny.
* Ramilison, Emmanuel (1962), ''Ny Baiboly sy Andrianampoinimerina'', Librarie Iarivo, Antananarivo, 66 pejy.
* Kasanga, Fernand (1963), ''Ny Antemoro Anakara voasoratra tamin' ny taona 1506,'' Imprimerie Iarivo, Antananarivo.
* Ratefy, T. (2005), "Jiosy ve ny malagasy ?" ("Les Malgaches sont-ils juifs ?"), Conférence, Antananarivo, Madagascar.
* Ratefy, T. (2005), "[https://tanikomadagascar.com/2015/06/13/jiosy-ve-ny-malagasy/ Jiosy ve ny malagasy ?]", ''tanikomadagascar.com''
* Rombaka, Jacques Philippe (1963), ''[https://www.persee.fr/doc/ierii_1764-8319_1978_ant_9_1_984 Tantaran-drazana Antemoro-Anteony]'', Antananarivo, Imprimerie LMS.
* Rombaka, Jacques Philippe (1970), ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 Fomban-drazana antemoro-usages et coutumes antemoro] {{Wayback|url=https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 |date=20241220155652 }}'', Ambozontany, Fianarantsoa.
* "[https://www.youtube.com/watch?v=CarRysqdhlM Pastora Tolotra Ratefy: Jiosy ny Malagasy !]", ''youtube.com''
== Loharano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Pastora malagasy]]
stj8egxa0art8q9y9p5sr4hse9elkye
Rabarioelina Ndriana
0
283601
1139941
1139575
2026-05-25T15:08:46Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Mama Ravelonjanahary.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139941
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Rabarioelina Ndriana|teraka=1963|firenena=Madagasikara|asa=Mpahay tantara|asa hafa=Mpikaroka
Teôlôjiana|sary=Rabarioelina Ndriana01}}
I '''Ndriana''' '''Rabarioelina''' dia [[Teôlôjia|teôlôjiana]] [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta malagasy]], teraka tamin' ny taona 1963, ao amin' ny fokon' [[andriana]] [[merina]] avy ao [[Ambohimalaza]], ao [[Antananarivo]], renivohitr' i [[Madagasikara]]. Zanaky ny profesora sy dokotera Lala Rabarioelina, izay nodimandry tamin' ny taona 2023 teo amin' ny faha-93 taonany, izy<ref name=":2"><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''Taniko Madagasikara'', publié le 18 février 2023, mis à jour le 16 septembre 2024,</small> </ref>. Milaza izy fa voahosotra sy nohamasinina ho Mpanjakan' Imerina sy Mpanjakan' i Madagasikara tamin' ny taona 2015 ary miasa amin' ny tokony hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] indray<ref name=":6"><small>"[https://www.koolsaina.com/royaume-de-madagascar-monarchie-interview-ndriana-rabarioelina-ibc-television/#comments Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]", ''www.koolsaina.com''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=CnzKEvBocnA&t=1s Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]" (Video), ''Youtube''</small></ref><ref><small>[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]], ''mg.wikipedia.org''</small></ref>.
Indreto koa ny lafin-javatra ahafantarana azy: nianatra fiteny maro (anisan' izany ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]]), manana maripahaizana dôktôrà roa momba ny [[teôlôjia]] tany [[Etazonia]]. Nianatra nitendry [[gitara klasika]] koa izy<ref><small>[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2021/06/ndriana-rabarioelina-travel-with.html?utm_source=chatgpt.com Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina: "...Travel with the classical guitar ..."], Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar, 4 juin 2021.</small></ref>.
Nanohanana tsangan-kevitra nampitondrainy ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' izy<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA?utm_source=chatgpt.com Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", ''stalcuinhouseseminary.academia.edu''</small></ref>, izay miompana amin' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]] sy i [[Madagasikara]], ary koa amin' ny niandohan' ny olombelona, ka nikarohany ny fifandraisan' ny [[sivilizasiôna]] maro fahiny sy ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]]. Filoha mpanorina sy mpikambana ao amin' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' izy<ref name=":8" />.
== Zotram-piainany ==
=== Ny ray aman-dreniny ===
Teraka tamin' ny taona 1963 izy, zanaky ny profesora Lala Rabarioelina sy Rajerison Victorine<ref><small>"[https://gw.geneanet.org/taniko?lang=es&n=rabarioelina&p=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org''</small></ref>, izay samy [[andriana]]<ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/12/tantaran-ny-andriana-eto-madagasikara.html? Tantaran' ny Andriana eto madagasikara]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>. I Lala Rabarioelina dia Docteur en Médecine (nianatra tany amin' ny Faculté de Médecine de [[Montpellier]]), mpandidy (major du Concours de chirurgie tany [[Frantsa]]), Professeur Agrégé de Chirurgie Générale (Paris, Frantsa), Professeur Emérite de l'Université (Oniversiten' i Madagasikara), Grand Chancelier de l'Ordre National de Madagascar<ref><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref>. Rajerison Victorine renin' i Ndriana Rabarioelina kosa dia manana ny diplôma ambony amin' ny haizaitra (diplôme de Haute Couture de Paris).
=== Ny fianarana norantoviny ===
Nahazo ny diplôma ''baccalauréat série C'' ([[matematika]] sy [[fizika]]) tao amin' ny [[Académie d' Aix-Marseille]] ('''''[[:fr:Académie_d'Aix-Marseille|fr]]''''') tany [[Frantsa]] izy, sy ny ''Licence en Théologie'' ary nahavita ''Master en Théologie'' tao amin' ny [[Faculté Libre de Théologie Réformée na Faculté Jean-Calvin]] ('''''[[:fr:Faculté_Jean-Calvin|fr]]''''') tao Aix-en-Provence any [[Frantsa]].
Nandalina fitantanana orinasa tao amin' ny [[Ecole Supérieure de Commerce de Paris]] (ESCP-Senior, Paris, 1994) ('''''[[:fr:ESCP_Business_School|fr]]''''') ary nandalim-pahaizana momba ny [[vatosoa]] tao amin' ny [[Gemological Institute of America]] (GIA, 2003, 2005) ('''''[[:en:Gemological_Institute_of_America|en]]''''') ary laharana voalohany mikasika ny [[diamondra]] tamin' ny mpiara-mianatra aminy.
[[Teôlôjia|Teôlôjiana]] i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA? Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", S''t Alcuin House Seminary Academia''</small></ref> sady mpikaroka tantara koa<ref name=":9"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Science of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Nanao fikarohana izy ka nahazo ny diplôma ''PhD in Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] hoe "''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]''" na "Ny fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara" (''PhD'', Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Theological Seminary, USA, 2010, 458 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny telo arivo taona mahery" ary nahazo ny diplôma ''Doctor of Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] mitondra ny lohateny hoe "''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]''" na "I Madagasikara, ao amin' ny sisa tavela amin' ny toerana nahaterahan' ny olombelona" (''D.Theol''., Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Seminary, USA, 2016, 638 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny enina arivo taona mahery".
Nianatra sy nampitaha tenim-pirenena mihoatra ny roa ambin' ny folo koa izy ([[Fiteny malagasy|malagasy]], [[Fiteny hebreo|hebreo]], [[Fiteny arameana|arameana]], [[Fiteny grika|grika]], [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny alemàna|alemana]], [[Fiteny tamily taloha|tamily tranainy]], [[Fiteny sanskrity|sanskrity]], [[Fiteny someriana|someriana]], [[Fiteny malaiô-pôlineziana|malaiô-pôlineziana]], [[Vondrom-piteny amerindiana|amerindiana]], [[Fiteny aty Afrika|afrikana]], sns)<ref name=":9" />.
Anisan' ny mpampianatra azy:
* ny Profesora [[Pierre Berthoud]] (FLTR, [[Aix-en-Provence]], [[Frantsa]]), manam-pahaizana manokana momba ny [[Testamenta Taloha]];
* ny Profesora [[Peter R. Jones]] (Harvard, Princeton, [[Etazonia]]), manampahaizana momba ny [[Testamenta Vaovao]];
* ny Profesora Jean Marc Daumas de Cornilhac (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] sy ny [[Tantaran' ny kristianisma|tantaram-piangonana]];
* ny Profesora Maurice Carrez (FTP, [[Paris]], Frantsa) momba ny [[Fiteny grika|teny grika]] sy ny [[Testamenta Vaovao]];
* ny Profesora Edmund Clowney ([[Westminster, Kalifornia|Westminster]], WTS, Etazonia) momba ny [[teôlôjia biblika]];
* ny Profesora Roger Greenway (Westminster, WTS, Etazonia), momba ny [[World Missiology|World Missiolog]]<nowiki/>[[World Missiology|y]];
* ny Profesora Jean Brun (Oniversite, Dijon) momba ny [[filôzôfia kristiana]];
* ny Profesora Pierre Courthial (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[teôlôjia pratika]] sy ny [[apôlôjetika]];
* ny Profesora Olivier Clément (Institut Orthodoxe Saint Serge, Paris, Frantsa) momba ny [[teôlôjia ôrtôdôksa]];
* ary ny Profesora [[Pierre Chaunu]], manampahaizana momba ny [[Tantara]], mpikambana ao amin' ny Institut, Filohan' ny Académie des Sciences Morales et Politiques, Paris, Frantsa.
=== Raiamandreny mpiahy ===
Nilaza ho nahazo teny fikasana avy amin' Andriamanitra sy tsodrano avy amin' ny raiamandreny ara-panahy izy, dia ireto: ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]], mpanorina ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA) tao [[Montpellier]] tamin' ny taona 1946, mpiaraka nanorina ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] (FJKM) tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny [[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara]] (FFKM) teny Ambohimalaza, Antananarivo, tamin' ny taona 1950, efa tonian' ny Fiombonan' ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara (FFPM) tamin' ny taona 1986-1992, solontenan' i Madagasikara tamin' ny fanorenana ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|Filankevitry ny Fiangonana eran-Tany]] na [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]] (WCC) tany [[Amsterdam]] tamin' ny taona 1947-1948.</small></ref> (taona 1981), ny mpitandrina Razafindrakoto Gabriel (taona 1986), i Mama [[Volahavana Germaine]]<ref><small>I Mama [[Volahavana Germaine]] (na Nenilava), mpiandry zokiolona (1941), raiamandreny nanorina ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] tamin' ny taona 1941, izay miombona amin' ny FFPM, efa nihaona tamin' i [[Olav V]], mpanjakan' i [[Nôrvezy]], tany amin' ny Lapan' Andriamanjaka tany [[Oslo]] any tamin' ny taona 1973, mpitory Filazantsara, mpiahy marary sy kamboty ary olona sahirana an-jatony, izay heverin' ny ao amin' ny hetsika [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana]] ho mpaminany. ary mahay tenim-pirenena roa ambin' ny folo.</small></ref> (taona 1996), ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]]<ref><small>Ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra|Armand Gaetan Razafindratandra]], ao amin' ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] (EKAR) eto Madagasikara, mpiaraka nanorina ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950.</small></ref> (taona 2007), i Mama Ravolazaimanga Bernadette (taona 2009), i Mama Rasoazanakolona Hèlene (taona 2012), i Dada Manase (taona 2018) ao anatin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]], ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]]<ref name=":5">[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ <small>http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/</small>]</ref>. Anisan' ny raiamandrany mpiahy azy koa ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]], mpitandrina FJKM Ambavahadimitafo, mpampianatra tantaram-piangonana (FTP) ao Antananarivo, mpiaraka nanorina ny FJKM tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny FFKM tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950, mpiaraka nanorina ofisialy ny FPMA tany Paris tamin' ny taona 1959.</small></ref> sy ny profesora [[Albert Rakoto Ratsimamanga]]<ref><small>I [[Albert Rakoto Ratsimamanga]], Docteur en Médecine, Docteur ès Sciences, ambasadaoron' i Madagasikara tamin' ny taona 1960-1972, manampahaizana, tale amin' ny Centre National de Recherche Scientifique (CNRS) any [[Paris]], akademisiana amin' ny firenena maro, mpikambana ao amin' ny Institut any Paris, ary nahazo loka siantifika iraisam-pirenena maro.</small></ref>.
=== Anjara toerany teo amin' ny fiangonana ===
I Ndriana Rabarioelina dia kristiana prôtestanta. [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Mpiandry]] izy nanomboka amin' ny taona 1991, zanaky ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFPM]]). Izy dia efa filohan' ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille)<ref><small>Ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille) tamin' ny taona 1986-1988, izay mpikambana ao amin' ny [[Fikambanana Mampiely Baiboly Malagasy|Fikambanana Mampiely Baiboly]] eto Madagasikara (FMBM), ao amin' ny [[Fédération protestante de France]] (FPF), ao amin' ny [[Alliance nationale des églises luthériennes de France]] (ANELF), ao amin' ny [[Lutheran World Federation]] (WLF), ao amin' ny [[Alliance réformée mondiale]] (ARM) ary ao amin' ny [[Conseil oecuménique de églises]] (COE).</small> </ref> tamin' ny taona 1986-1988.
Izy no nahitana ny Lycée Gardanne, Département Bouche-du-Rhône, Région Provence (PACA), izay toerana nanaovana ny Fivoriambe Isankerintaona Fifohazana voalohany teo anivon' ny Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy (FPMA, 1989).
== Ny tsangan-keviny ==
=== Jiosy na Israelita ny Malagasy ===
Ny tsangan-kevitra nahazoan' i Ndriana Rabarioelina ny diplôma ''PhD in Theology'' dia mitondra ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' ("Fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara")<ref name=":0"><small>"[https://www.deliremadagascar.com/conference-internationale-sur-les-origines-juives-a-madagascar/ Conférence internationale sur les origines juives à Madagascar]", in [https://www.deliremadagascar.com/ deliremadagascar.com]</small></ref>. Izany [[tsangan-kevitra]] izany dia anohanany ny maha [[Jiosy]] na Jody ny [[Malagasy]].
Ny mpitandrina [[Ravelojaona (mpitandrina)|Ravelojaona]] no efa nanoratra fa [[Jiosy]] ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] (1909). Taty aoriana dia nanamafy izany i Mama [[Volahavana Germaine]] (1941). Manaraka, ilay misiônera [[lazarista]] atao hoe Rev. Père [[Joseph Briant]] (1946) dia niezaka nanamarina fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ary nanamafy koa fa Jiosy ny Malagasy ny Rev. Dr. [[Roger Andriatsiratahina]] (1976) sy ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra]] (1979) <ref name=":1"><small>Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", États-Unis, 2010.</small></ref>. Ny filazan' i Rev. Père Joseph Briant fa nisy koa ny andiam-pifidrà-monina jiosy mankaty Madagasikara -- ka ny voalohany tamin' ireo fifindrà-monina ireo dia tamin' ny andron' i [[Sôlômôna]], manodidina ny taona 900 tal. J.K. -- dia nohamafisin' ny Pastora Tolotra Ratefy (1976) sy Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina (2010) tao amin' ny fikarohana ara-teôlôjia sy ara-tantara nataon' izy ireo nandritra ny efapolo taona mahery<ref name=":1" />.
=== Madagasikara: fanjakà-mpanjaka teôkratika sy kristôkratika ===
Anisan' ny tohanan' i Ndriana Rabarioelina koa ny tokony hahatonga an' i Madagasikara ho fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]], sady hiverenana amin' ny fanjaka-mpanjaka manandratra indray ny rafitra ara-piarahamonina sy ara-pôlitika mankato an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] sy manaja ny [[soatoavina]] malagasy, ary ny fandravana ny rafitra [[Repoblika|repoblikana]] napetraky ny mpanjanantany tandrefana<ref><small>"[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]]" in ''[https://mg.wikipedia.org/ mg.wikipedia.org]''</small></ref><ref><small>"[http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs Déclaration : Les Malagasy, descendants de juifs]" in ''[https://midi-madagasikara.mg/ midi-madagasikara.mg] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/ |date=20230430165033 }}''</small></ref><ref><small>"[http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= Déclaration: les Malagasy dscendants des juifs] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= |date=20230430172043 }}", in ''[http://www.tonga-soa.com/ tonga-soa.com] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/ |date=20250616035827 }}''</small></ref>. Tsy mijanona ho tsangan-kevitra fotsiny ny famerenana ny fitondra-mpanjaka fa raha [[andriana]] na printsy fotsiny i Ndriana Rabarioelina tany am-panombohana dia narahiny fanambaràna ho Mpanjaka izany<ref><small>"[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2019/ Royal house of Madagascar]", in [http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ royal-house-of-madagascar.blogspot.com/]</small></ref>.
=== Avy amin' ny teny hebreo ny teny malagasy ===
Izao koa no anisan' ny hevitra tohanany: ny [[fiteny malagasy]] dia avy amin' ny [[fiteny hebreo]], ny [[kolontsaina malagasy]] dia avy amin' ny [[Jodaisma|kolontsaina jiosy]], ary nisy ny fifindrà-monina jiosy nankaty [[Madagasikara]], izay toherin' ny manam-pahaizana maro<ref><small>Sophie Goedefroit et Albert Roca (2021), "[https://publicacions.antropologia.cat/quaderns/article/download/371/199/1378 La "plus belle énigme du monde" ne veut pas être résolue. Le besoin de mémoire multiple à Madagascar]", ''publicacions.antropologia.cat''</small></ref>.
Nisy ny Fihaonana iraisam-pirenena mikasika ny Fiaviana Jiosy eto Madagasikara na ''Conférence Internationale sur les Origines Juives à Madagascar'' izay niarahan' ny Profesora [[Tudor Parfitt]] (Tale mpanorina ny Centre for Jewish Studies, SOAS, University of London, Academician, [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]]) sy ny Pastora [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] (filoham-boninahitry ny Royal Academy of Sciences of Madagascar) ary ny Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina (Filoha Mpanorina ny Royal Academy of Sciences of Madagascar), teo anatrehan' ny [[Raby]] dimy avy any [[Etazonia]], [[Kanada]], [[Marôka]], [[Frantsa]] ary [[Aostralia]], tao [[Antananarivo]] tamin' ny volana Mey 2017.<ref name=":8"><small>Royal Academy of Sciences of Madagascar, 2017.</small></ref>
== Mpanjakan' ny Merina sy mpanjakan' i Madagasikara ==
=== Ny fototry ny fanjakany ===
==== Taranaka mpanjaka ====
Nilaza i Ndriana Rabarioelina fa avy amin' ny mpanjaka [[Andriantomara]], ny mpanjaka [[Andrianerinerina]] Lahimatoan' Imerina, ny mpanjaka [[Andriamanelo]], ny mpanjaka [[Ralambo]], ny mpanjaka [[Andriantompokoindrindra]] Lahimatoan' Imerina, Tompon' ny Tranomanara, Tranofohiloha, Tranomasina, izay nolovany avy amin' ny razambeny mpanjaka [[Andriamamilazabe]], sy avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]] namorona ny [[Rova Manjakamiadana|Rovan' Antananarivo]], ny mpanjaka [[Andriantsitakatrandriana]], ny mpanjaka [[Andriantsimitoviaminandriandehibe]] ary ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]]. Ny ''Geneanet'' no ahitana tetiarana momba an' i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[[Ndriana Rabarioelina]]", ''Geneanet''</small></ref>.
Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina dia izao ny hafatry ny mpanjaka razambeny: <blockquote>An' [[Andriamanelo]] ny Alakamisy ary an' [[Andriamananintany]] ny Zoma. Raha manary fanjakana ny Terak' Andriamananintany dia miverina amin' Andriamanelo ny fanjakana. Vokany: ny hafatra napetraky ny mpanjaka [[Ralambo]] sy [[Andriantompokoindrindra]] ary [[Andrianjaka]] izay nisy fifanarahana fito dia manjaka aloha Andriantompokoindrindra avy amin' Andriamanelo, avy eo manjaka [[Andrianjaka]] avy amin' [[Andriamananintany]], ary ny Andriandahy avy amin' ny Terak' Andrianjaka manana reny mivantana [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] (foko) ihany no mahazo manjaka sy mahazo Tranomasina. Ny [[Ranavalona|vehi]][[Rasoherina|vavy]] tsy mahazo manjaka. Ary rehefa tsy manaja na very fanjakana ny Terak' Andrianjaka dia miverina amin' Andriantompokoindrindra Lahimatoan' Imerina, avy amin' Andriamanelo, ny fanjakana. (Ndriana Rabarioelina) </blockquote>Nambarany fa "avy amin' ny mpanjaka mpisorona [[Andriantompokoindrindra]] Lahimatoan' Imerina mivantana sady avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]] ary avy amin' ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]] eto Madagasikara izy". Ity fanambaràna ity dia singa fototra amin' ny maha-izy azy sy ny hetsika ataony.
==== Tendry avy amin' Andriamanitra ====
Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina hatrany dia [[Mpaminany malagasy|mpaminany]] miisa fito, raiamandreny andriana sy ireo zokiolona fotsy volo amin' ny tany, raiamandreny ara-panahy (ny Pastora [[Daniel Ratefy]] avy ao [[Ambohimalaza]], ny Pastor Razafindrakoto Gabriel avy ao [[Antanamalaza]], i [[Volahavana Germaine|Mama Volahavana Germaine]] avy amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]], i Dada Manasé avy amin' ny Toby Ankaramalaza, ny Andriambavy Rasoazanakolona Hélène na Mamafara avy amin' ny [[Toby Namahanambasy]] Imerinatsimo, ny Kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]] avy ao Ambohimalaza, ny Andriambavy Ravolazaimanga Bernadette<ref><small>Ravolazaimanga Bernadette dia voalaza fa mpiandry ao amin' ny hetsika [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]] FJKM sy FLM. Anisan' ny olona manana vina kristiana ho an' i Madagasikara manontolo izy ary miasa ho amin' izany, satria araka ny finoany diaho lasa ivon' ny [[fitoriana ny filazantsara]] maneran-tany i Madagasikara.</small> </ref> avy amin' ny [[Toby Itaitso]]) no nampilazain' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] mialoha nanomboka ny taona 1981, ny maha mpanjaka mpandova fanjakana sy nanome tsodrano an' i Ndriana Rabarioelina.
=== Ny fanjakany ===
==== Fiantombohan' ny fanjakany ====
Araka ny filazana nataony ihany dia tamin' ny volana Septambra 2015 no voalazany fa nanosorana sy nanamasinina azy ho mpanjaka tamin' ny lanonana ara-panahy teny [[Ambohidrabiby]] Hasin' Imerina, toerana manan-danja teo amin' ny tantaran’ ny [[Lisitry ny mpanjaka merina|mpanjaka merina sy mpanjaka eto Madagasikara]]. Nisy fahazavana avy any an-danitra nidina sy nipetraka naharitra ela teo aminy, ary "fahazavana avo zato heny noho ny fahazavan' ny [[masoandro]]" niposaka vao maraina avy any atsinanana tamin' io fotoana fanosorana mpanjaka sy fitsofandrano azy io teny Ambohidrabiby Hasin' Imerina, izay mariky ny "fanatrehan' Andriamanitra sy ny fankatoavany ary ny fitahiany".
Na dia teo aza izany fanosorana izany dia efa taty amin' ny taona 2020 no nahenoana ny maha mpanjaka azy, raha andriana na printsy no nahalalana azy hatramin' izay.
Izy dia nanorina ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, ny Fianakaviamben' ny Andriana eto Madagasikara, ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara, ny Fiombonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara ary niaraka nanorina ny fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA) niaraka tamin' ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] taorian' ny 06 Novambra 1995.
==== Ny anaram-boninahitra entiny ====
Izao ny anaram-boninahitra isalorany amin' ny maha mpanjaka azy, izay matetika adika amin' ny tenim-pirenena samihafa: "''Mpanjaka, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''".
==== Mbola mitaky ny tena fanjakana ====
Na dia efa voahosotra sy nohamasinina ho mpanjaka aza i Ndriana Rabarioelina dia mbola miasa momba ny hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] sy ny handravana ny Repoblikan' i Madagasikara, izay lazainy fa naorin' ny mpanjanatany frantsay, mba hametrahany ny fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]].
=== Fidirana an-tsehatra amin' ny raharaham-pirenena ===
I Ndriana Rabarioelina dia nahazo fiofanana pôlitika nandritra ny dimy taona (1995-2000) tamin' ny Andriana Blaise Rabetafika, ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU)<ref><small>Ny Andriana Blaise Rabetafika dia ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU) sady zokiolona indrindra amin' ireo ambasadaoro erantany (1969-1992) tao amin' ny Firenena Mikambana, efa filohan' ny [[Filankevi-Pilaminan' ny Firenena Mikambana|Filankevitry ny Fandriampahalemana]] indroa (1985,1986) tao amin' ny Firenena Mikambana ary efa nahazo ny "Prix International Mercure d'Or" izay natokana ho an' ny filoham-pirenena avo lenta indrindra sy olona sangany sy mendrika indrindra eran-tany</small></ref>. Koa mandray anjara momba ny raharaha [[Pôlitika eto Madagasikara|pôlitika]] sy [[Fiarahamonina malagasy|sôsialy]] eto Madagasikara izy.
Nanome toromarika stratejika ara-tafika tamin' ny Ministry ny Fiarovam-pirenena sy jeneraly miisa folo izy hampitsaharana ny [[ady an-trano]] niaraka amin' ny basy aman-tafondro sy ny hanavotana ny takalonaina sivily an-jatony sy hamonjena ny vahoaka an-tapitrisa nijaly tamin' ny raharaha 2002.
Nanohitra ny tsy fanarahan-dalàna sy ny [[Hosoka amin' ny fifidianana|hala-bato]] goavana ary nanao [[fampielezan-kevitra]] ho an' ny "Tsia" tamin' ny [[fitsapan-kevi-bahoaka]] tamin' ny taona 2010.
Nisakana ny fanotofana [[tanimbary]] arivo hektara mahery tamin' ny kaominina miisa enina ([[Ambohitrimanjaka]], [[Ambohidrapeto]], [[Fiombonana]], [[Ankadimanga]], [[Anosibe Zaivola]], [[Itaosy]]) ary niaro ny tantsaha enina alina mahery voan' ny tsindray hazo lena sy nampijalina. Ireo tanimbary ireo dia mirefy arivo hektara, mamelona vahoaka enina hetsy mahery eto [[Antananarivo]] sy ny manodidina. Nanoro hevitra izy mba hakisaka amin' ny toerana hafa ny [[tetikasa Tanamasoandro]] (2019)<ref><small>Fanambarana, Television MATV, 18 Oktobra 2019.</small></ref>.
Nanome hevitra mba handanian' ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimierandoholona]] ny [[volavolan-dalàna]] manamafy fa an' i Madagasikara ny [[Nosy Miparitaka|nosy]] dimy manodidina an' i Madagasikara ([[Bassas da India]], [[Nosy Europa|Europa]], [[Nosy Glorieuses|Glorioso]], [[Juan de Nova]], [[Nosy Tromelin|Tromelin]]). Ramatoa Arlette Ramaroson, mpitsara iraisam-pirenena<ref><small>Ramatoa Arlette Ramaroson dia mpitsara iraisam-pirenena (TPI Rwanda, TPI Yogoslavia)</small></ref>, sy ny mpiaradia manampahaizana no nandrafitra ilay volavolan-dalàna ary nankatoavina sy nolanian' ny Antenimierandoholona tamin' ny 18 Desambra 2020.
== Ny zava-bitany ==
=== Ny boky nosoratany ===
Amin' ny asasorany dia ireto no azo tanisaina:
* ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' (2010)<ref name=":4"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''</small></ref>;
* ''[[The King and High Priest Andriantompokoindrindra]]'' (2012)<ref name=":4" />;
* ''[[The New Kingdom of Madagascar]]'' (2014)<ref name=":4" />;
* ''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]'' (2016)<ref name=":4" />.
Ireo boky ireo dia maneho ny fahavononany hikaroka ny fifandraisan' ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]] sy ny ara-panahy ary ny sivilizasiôna fahiny<ref name=":2" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2012/07/interview-du-prince-rev-dr-ndriana.html? Interview de S.A.R. le Prince Rev. Dr. Ndriana Rabarioelina: " La christocratie est la solution durable de l'Eternel pour Madagascar]", ''Royal House of Madagascar'', 26 juillet 2012.</small></ref>.
=== Ny zavatra natsangany ===
==== Momba ny hira sy mozika ====
Mpitendry [[gitara klasika]] iraisam-pirenena i Ndriana Rabarioelina sady lehiben' ôrkesitra. Izy no filoha mpanorina ny fikambanana ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' (ONG-CNSMM) sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana,'' nanomboka tamin' ny taona 1996'','' izay natao hanomezam-boninahitra an' Andriamanitra, mpamorona ny Lanitra sy ny Tany, sy hanomezana lanja ny haimozika malagasy avo lenta, ary efa nanao fampisehoana maro, anisan' izany ny fampisehoana impito ny ''oratorio'' "''Messiah''" ([[George Frideric Handel|G.F. Hande]]<nowiki/>l) amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] niaraka amin' ny mpihira miisa 90 ao amin' ny antoko mpihira Zanak' Ambohimalaza (ZAMA) sy mpitendry mozika iraisam-pirenena miisa 20, ny "''Messe en Si mineur''" ([[Johann Sebastian Bach|J.S. Bach]]) niaraka tamin' ny ''CNSMM Choir'' sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana'', ary ny "Haleloia" (G.F. Handel) niaraka tamin' ny antoko mpihira malagasy maro izay nisy mpihira niisa 600 teo anoloan' ny Lapan' ny Tanàna Antananarivo<ref name=":4" /><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2020/05/blog-post_17.html Maestro Étienne Ramboatiana (1930-2007): Orchestra for Orchestra for 40 Guitars]",</small> <small>''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''.</small></ref><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2011/01/realisations-du-conservatoire-cnsmm.html? Achievements of the Superior Royal Conservarory of Music in Madagascar - CNSMM]", ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''</small></ref>.
Filoha mpanorina ny ''Festival International de Musique Classique'' voalohany teto Madagasikara, nanomboka tamin' ny taona 1998, ary nikarakara [[kônseritra]] ampolony maro, izay nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto [[Madagasikara]], any [[Etazonia]], any [[Alemaina]], [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]], [[Frantsa]], [[Nôrvezy]], [[Brezila]], [[Italia]], [[Rosia]], [[Afrika Atsimo]], nosy [[La Réunion|La Reunion]] sy firenena hafa.
Filoha mpanorina ny ''Festival International de Jazz'' ''à Madagascar'', izay nanao fampisehoana mihoatra ny zato ary nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto Madagasikara, Etazonia, Alemana, [[Soisa]], [[Belzika]], United Kingdom, Nôrvezy, Brezila, Italia, [[Afrika Atsimo]], Frantsa, nosy La Reunion, nosy [[Maorisy]] sy firenena hafa.
==== Akademia ====
Filoha mpanorina ny ''International Royal Academy of Theology'' i Ndriana Rabarioelina nanomboka tamin' ny taona 2010, izay misy manampahaizana mikasika ny [[teôlôjia]] eto Madagasikara sy maneran-tany. Filoha mpanorina ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' koa izy nanomboka tamin' ny taona 2016, izay misy Malagasy manampahaizana amin' ny taranja maro (teôlôjia, siansa teôrika, siansa ampiharina, kolontsaina sy haikanto, siansa mikasika ny olombelona, tantara sy lalàna ary pôlitika, siansan' ny fampandrosoana).
=== Ny blaogy ampiasainy ===
Ity ny topimaso momba ny [[blaogy]] na [[vohikala]] izay anehoan' i Ndriana Rabarioelina tsy tapaka ny tenany. Ireo blaogy ireo dia manasongadina ny maha andriana sy mpanjaka azy hatrany na dia misy isan-karazany aza ny lohahevitra hita ao amin' izy ireo. Indreto ny sasany amin' izy ireo:
==== Blaogy momba ny tantara, ny siansa, ny zavakanto, sns ====
* ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''<ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/ Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar"], ''conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com''</small></ref><ref><small>Ny ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' dia miompana amin' ny [[kolontsaina]] sy ny [[mozika]] izay namoahany ny asany amin' ny maha lehiben' [[ôrkesitra]] sy mpitendry [[gitara klasika]] azy. Ato amin' ity blaogy ity dia manambara ny fomba fijeriny ara-javakanto sy ara-panabeazana izy, manasa amin' ny fampisehoana kôseritra, mitantara ny fiaraha-miasany iraisam-pirenena ary manome voninahitra ny lafiny ara-panahy amin' ny mozika.</small></ref>;
* ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''<ref><small>Ity blaogy ity dia manolotra ny asany amin' ny maha filohan' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' azy. Hita ny tantaram-piainany, ny andraikitra akademika sahaniny, ary ny seha-pikarohana andraisany anjara ([[Teôlôjia]], [[Jeôpôlitika]], [[Fiandohan'_ny_olombelona]], sns.). Ity blaogy ity koa dia mamintina ny fizotran' ny fianarana sy fikarohana nataon' i Ndriana Rabarioelina, ny mari-pahaizana momba ny teôlôjia sy ny fikarohana momba ny fisian' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i Madagasikara sy i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]], ny fiheverany ny anajara toeran' i [[Madagasikara]] eo amin' ny fiandohan' ny olombelona.</small></ref><ref><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/ Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>;
==== Blaogy momba pôlitika, ny sôsialy, ny fanjakana sns ====
Ireo blaogy ireo dia sehatra miompana amin' ny mpanjaka ara-drazana, ka izy no mpandray anjara lehibe amin' izany. Mamoaka lahatsoratra sy sary ary manambara hetsika ao izy.
* ''Fanjakan' i Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ''Fanjakan' i Madagasikara'' ity no itantarany ny fitarihany lanonana miaraka amin' ny tarana-mpanjaka antemoro sy merina, sy ny maro hafa, manamafy ny fifandraisan' ny samy [[Foko eto Madagasikara|foko]] [[Foko eto Madagasikara|malagasy]] sy ny tarana-mpanjaka manerana an' i Madagasikara. Asehony ny fanomezana — anisan' izany ny "Boky Masina" mirakitra ny 6 000 taona nisian' ny tantaran' ny [[Merina]] sy ny [[Antemoro]] — nandritra ireo fivoriana ireo. Takiany ny hananganana fanjakana kristiana araka ny "Sitrapon' Andriamanitra", tsy araka ny [[Repoblika|lamina repoblikana]], izay heveriny fa mifanohitra amin' ny soatoavina' ny razambe malagasy. Manohana am-pahavitrihana ny [[teôkrasia]] kristiana izy, miara-miasa amin' ny Fiangonana eto Madagasikara ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFKM]]), amin' ny sendikan' ny oniversite, ary amin' ny mpisehatra ara-tsôsialy, ho fototry ny fitantanana ny firenena.</small></ref><ref><small>"[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/ Fanjakan' i Madagasikara]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>;
* ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''<ref><small>Ato amijn' ity blaogy ity no ahitana ny fiantsoan' i Ndriana Rabarioelina, tamin' ny 14–15 Desambra 2022, ny mpanjaka sy ny andriana mba hanavotra ny firenena malagasy. Tsikerainy ny kolikoly mirongatra, ny fanitsakitsahana ny [[Zon' olombelona|zon']] [[Zon' olombelona|olombelona]] ary ny hosoka amin' ny fifidianana, ny fanimbana ny [[Tontolo iainana eto Madagasikara|tontolo iainana]] sy ny fahantran' ny 81,6% amin' ny vahoaka malagasy. Hamafisiny ny maha zava-dehibe ny [[soatoavina]] malagasy, ny fanajana ny fomba amam-panao ary ny firaisankinan' ny tarana-mpanjaka.</small></ref><ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/ ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''], ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>;
* ''Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ity no iresahany ny lanjan' ny Fiambonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara. Ao no ahitana ny fanambaràna ataony, ny fanosorana azy ho mpanjaka, ny zava-mitranga amin' ny taranaka mpanjaka. Mampivondrona ny Raiamandreny ara-drazana (mpanjaka sy andriana) avy amin' ny [[Foko eto Madagasikara|foko malagasy]] rehetra izy. Resahiny ny fivoriana miaraka amin' ny mpanjaka solontena amin' ny lanonana nentim-paharazana (taombaovao, fanosorana ho mpanjaka, sns).</small></ref><ref><small>"[https://ampanjaka-madagasikara.blogspot.com/ Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara]", ''ampanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>;
* ''Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara'' (''TAMIMA'')<ref><small>Ny blaogy ''Fiombonambe Taranaka Andriana Miray (TAMIMA)'' dia iresahany momba ny fivondronan' ny Andriana, anisan' izany ny fihaonana tamin' ny taona 2021 sy 2022 izay niompana amin' ny tantara sy ny firaisankinan' ny taranaka mpanjaka. Ato amin' ity blaogy ity izy no mankalaza ny fety toy ny [[Taom-baovao malagasy|Taombaovao]] [[Taom-baovao malagasy|Malagasy]], izay angatahany ny fitahian' Andriamanitra ho an' ny tarana-mpanjaka. Mandrara ny sakafo sasany heverina ho maloto araka ny [[Lalàn' i Mosesy|lalàn' ny Baiboly]] izy mba hahamasina ny Andriana malagasy.</small></ref><ref><small>"[https://tamima-madagasikara.blogspot.com/ Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA)]", ''tamima-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>;
* ''Ny Andriantompokoindrindra''<ref><small>Ity blaogy ''Ny Andriantompokoindrindra'' ity dia mifantoka amin' ny Fanjakana Merina sy ny andraikitra maha mpitarika ny Fiombonamben' ny Andriana eto Madagasikara azy. Ao amin' ity blaogy ity koa i Ndriana Rabarioelina dia manazava ny maha taranaky ny "mpanjaka-mpisorona" [[Andriantompokoindrindra|Andrianatompokoindrindra]] azy (1600–1610 tany ho any) sy ny mpanjaka tao [[Fanjakan' Imerina|Imerina]], itantarany ny fanosorana azy ho Mpanjaka tamin' ny taona 2015. Asehony ihany koa ny fototra ara-pivavahana sy ara-drazana momba ny maha ara-dalàna ny maha Mpanjaka azy sy ny fanoloran-tenany amin' ny hamerina indray ny Fanjakana Masina miorina amin' ny soatoavina malagasy sy kristiana .</small></ref><ref><small>"[https://andriantompokoindrindra.blogspot.com/ Ny Andriantompokoindrindra]", ''andriantompokoindrindra.blogspot.com''</small></ref>;
* ''Ny Jiosy eto Madagasikara''<ref><small>Ato no iresahany fa misy ifandraisany amin' ny [[Israelita]] fahiny ny razamben' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]], nanomboka amin' ny fifindra-monina ara-[[Baiboly]] teto [[Madagasikara]] tany amin' ny 3 000 taona lasa izay. Milaza koa izy fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny]] sy ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] ary ny [[Fomban-drazana malagasy|fomban-drazana]] sasany eto Madagasikara, araka ny fikarohana nataony nandritra ny telopolo taona. Miezaka mampiseho ny fitoviana misy eo amin' ny tantara malagasy sy ny fitantarana ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] izy, indrindra amin' ny filazany fa eto Madagasikara ilay toerana atao hoe [[Ôfira]] .</small></ref><ref><small>"[https://jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com/ Jiosy eto Madagasikara]", ''jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>;
* ''Royal House of Madagascar''<ref><small>Io no blaogy ôfisialin' ny ''Royal House of Madagascar'', izay mirakitra hafatra ara-[[pôlitika]] sy ara-[[kolontsaina]], indrindra momba ny famerenana indray [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] miorina amin' ny soatoavina malagasy, ny fanolorana lalàmpanorenana vaovao eo ambany fahefan' ny mpanjaka, ary momba ny fifandraisana amin' ny fikambanana maneran-tany (ny [[Firenena Mikambana]], ny [[Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoana|Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoan]]<nowiki/>a (PNUD), sns.). Ity blaogy ity koa dia itakiany ny tokony hiverenana amin' Andriamanitra.</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ Royal House of Madagascar]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>.
Anisan' ny anehoany hevitra koa ny blaogy ''Taniko Madagasikara'' ([https://tanikomadagascar.com/ Jereo eto]) sy blaogy maro hafa izay matetika manana anarana ahitana ny teny hoe "''Royal''".
== Ny fikambanana sy ny fifandraisana iraisam-pirenena ==
=== Fikambanana iraisam-pirenen' ny mpanjaka ===
I Ndriana Rabarioelina dia mpikambana miaraka amin' ny [[mpanjaka]] notsongaina eran-tany ao anatin' ny ''Delphic Royal Society'', nanomboka tamin' ny taona 2011 tao [[Berlin]] any [[Alemaina]], izay miaraka amin' ny ''Delphic International Council'' manome lanja ny kolontsaina sy haikanto avo lenta eran-tany.
=== Fifandraisana amin' ny any ivelany ===
I Ndriana Rabarioelina dia nampita "Hafatr' Andriamanitra" manohitra ny fiarahan' ny olona mitovy fananahana na ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality'' ary nalefa tamin' ny mpitarika fiangonana lehibe maneran-tany (ny [[Fiketrahana Masina|Fiangonana Katolika Apostolika Romana]] any [[Vatikàna]], ny [[Fiombonambe Anglikana|Anglican Communion]], ny [[Alliance réformée mondiale|World Reformed Alliance]], ny [[Fiangonana Loterana Eran-Tany|World Lutheran Federation]], ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]], ...) tamin' ny taona 2010 sy 2011.
Lehiben' ny delegasiona malagasy misy ny mpanjaka malagasy notsongaina, tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, indroa miantoana, tany [[Tripoli]] sy [[Benghazi]] any [[Libia]] tamin' ny taona 2008 sy 2009. Ary notendrena ho lehiben' ny delegasiona mitarika ny mpanjaka rehetra avy amin' ny firenena miisa dimampolo mahery raha nihaona tamin' ny filoham-pirenena miisa folo mahery avy any [[Amerika]], [[Eorôpa]], [[Afrika]] ary [[Atsinanana Afovoany|Afovoany Atsinanana]] tany Libia tamin' ny taona 2009.
I Ndriana Rabarioelina koa dia solontenan' ny ampanjaka rehetra eto Madagasikara tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, ary nihaona tamin' ny filoham-pirenena maro tany [[Pretoria]] atsy [[Afrika Atsimo]] tamin' ny taona 2011.
Efa nahazo ny mariboninahitra ''Grand Cross of the Royal Order of Bunyoro-Kitara Kingdom'' (eken' ny Fanjakana any [[Oganda]]) izy<ref name=":7" />.
== Jereo koa ==
* [[Andriana]]
* [[Repoblika]]
* [[Fokom-pirenena folo very|Foko folo verin' i Israely]]
* [[Jiosy malagasy]]
* [[Ratefy Tolotra]]
* [[Tudor Parfitt]]
* [[Joseph Briant]]
* [[Vahoaka milaza fa taranaky ny Israelita]]
* [[Fifindra-monina jiosy aty Madagasikara]]
== Fanovozan-kevitra ==
'''Boky sy lahatsoratra'''
* Briant, Joseph, ''[https://www.google.com/search?q=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&sca_esv=c7c67eb20f0b5775&sxsrf=ADLYWIKaeaF1lxKCRhfWaMtjxkig_QiHCw%3A1734705771500&ei=a4JlZ6CmHoHOhbIPxdK5gAE&ved=0ahUKEwjgh7PKyraKAxUBZ0EAHUVpDhAQ4dUDCA8&uact=5&oq=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiJ0JyaWFudCwgSm9zZXBoLCBMJ2jDqWJyZXUgw6AgTWFkYWdhc2NhcjIIEAAYgAQYogQyCBAAGIAEGKIEMggQABiABBiiBDIIEAAYgAQYogRItRBQ4AZYlwpwBHgBkAEAmAHHA6ABxwOqAQM0LTG4AQPIAQD4AQH4AQKYAgWgAv4DqAIKwgIKEAAYsAMY1gQYR8ICDRAAGIAEGLADGEMYigXCAgcQIxgnGOoCmAMN8QWSdHSb40MGMYgGAZAGCpIHBTQuNC0xoAeGAw&sclient=gws-wiz-serp L'hébreu à Madagascar]''.
* Ferrand, Gabriel (1905). ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1667374 Les migrations musulmanes et juives à Madagascar]''. Paris: Revue de l'histoire des religions.
* Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", Doctoral Dissertation, Ph.D in Theology, SAHTS, États-Unis, 2010, 458 pages. Abstract in Saint-Alcuin House Journal, Volume 8, N<sup>o</sup> 1, États-Unis, And in Library of Congress, number (ISSN 1548-4459), États-Unis.
* Ramilison, Emmanuel (1951), ''[https://books.google.mg/books/about/Ny_Loharanon_ny_Andriana_nanjaka_teto_Im.html?id=LfxmQwAACAAJ&redir_esc=y Andriantomara-Andriamamilazabe. Loharanon' ny Andriana nanjaka eto Imerina]'', Imprimerie Ankehitriny.
* Ramilison, Emmanuel (1962), ''Ny Baiboly sy Andrianampoinimerina'', Librarie Iarivo, Antananarivo, 66 pejy.
* Kasanga, Fernand (1963), ''Ny Antemoro Anakara voasoratra tamin' ny taona 1506,'' Imprimerie Iarivo, Antananarivo.
* Rombaka, Jacques Philippe (1963), ''[https://www.bulac.fr/image/tantaran-drazana Tantaran-drazana Antemoro-Anteony]'', Antananarivo, Imprimerie LMS.
* Rombaka, Jacques Philippe (1970), ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 Fomban-drazana antemoro-usages et coutumes antemoro] {{Wayback|url=https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 |date=20241220155652 }}'', Ambozontany, Fianarantsoa.
* [[Ratefy Tolotra|Ratefy, Tolotra]] (1986), ''"Sind die Madagassichen Juden"'' na "Jiosy ve ny malagasy ?", Munster-Antananarivo, 600 pejy.
*[https://forum.serasera.org/forum/message/m4f91363e6aa74/m4f914d7409e95 Lahatsoratra tao amin' ny ''Midi Madagascar'' tamin' ny 20 Avrily 2012] (rohy maty: http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs)
* "[https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html Ndriana Rabarioelina : des propositions pertinentes…]", ''www.madagate.org''
* "[https://www.malagasynews.com/info-breves/le-prince-ndriana-rabarioelina-appelle-les-dirigeants-a-demolir-toutes-nouvelles-constructions-dans-le-rova-dantananarivo/ Le prince Ndriana Rabarioelina appelle les dirigeants à démolir toutes nouvelles constructions dans le Rova d’Antananarivo].", ''www.malagasynews.com''
* International Royal Academy of Theology (2010): ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality,'' http://academy-of-theology.blogspot.com/2011/06/message-of-the-lord-adonai-elohim-to-all.html
* "[https://gw.geneanet.org/kingofmada_w?lang=fr&pz=king+ndriana&nz=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org''
* "[https://web.facebook.com/ndriana.rabarioelina?_rdc=1&_rdr Ndriana Rabarioelina]", ''web.facebook.com''
* "[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/2020/? Fanosorana mpanjaka sy tsodrano ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara (Taona 2015)]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com''
* "[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2020/09/? The anointing and the consecration of HRM King Ndriana Rabarioelina (in 2015)]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com''
* "[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/? Famindrana zakaka sy famindrana fahefana ho an' ny Mmpanjaka Ndriana Rabarioelina avy amin' ny Lahimatoan' Imerina (taona 2015)]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''
'''Sary mihetsika'''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=BeFJAOfucqs Ny Jiosy eto Madagasikara, ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina]", ''youtube.com''
* "[https://tanikomadagascar.com/2019/10/05/tantara-sy-fiainam-pirenena-prince-dr-ndriana-rabarioelina/ Tantara sy Fiainam-pirenena]" (''youtube''), ''tanikomadagascar.com''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=_6UVnBc0dgE Ndriana Rabarioelina: Manandratra Fanjakan' ny Mpisorona]", ''youtube.com''.
* "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Teny+Gasy Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Teny Gasy"]", 06 Novambra 2021, Madagascar24TV, youtube.com: "(66) Ny Mpanjaka Ndrian<nowiki/>a Rabarioelina, "Tena Gasy" 01 Oktobra 2022, Madagascar24TV - YouTube".
* "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Dinika Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Dinika"]", MBSTV, 03 Oktobra 2022, youtube.com: "Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, "Dinika" 03oktobra2022, MBS TV".
* "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A%22Antso+ho+an%27+ny+firenena Mpanjaka Ndriana Rabarioelina:''"Antso ho an' ny firenena'']''"''', 13 Oktobra 2022, youtube.com: "Antso ho an' ny Firenena, Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina".
* "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%2C+Fanjakan%27+i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, ''Fanjakan' i Madagasikara'']''"'', 21/07/2023, Le 20H15, Madagascar24Redaction: youtube.com: "(66) Le 20H15 - 2023 07 21 - Mpanjaka Ndriana Rabarioelina- YouTube".
* "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%C2%A0%3A+%22Fanjakam-Pisorona%2C+Fanjakan%27i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina : "''Fanjakam-Pisorona, Fanjakan'i Madagasikara'']''""'', 22/07/2023, youtube.com".
* "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Mijoro+ny+Fianakaviambe+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Mijoro ny Fianakaviambe eto Madagasikara"'']''"'', 05 Aogositra 2023, youtube.com".
* "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Ny+Jiosy+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Ny Jiosy eto Madagasikara"'']''"'', TV I-BC, 2023, youtube.com".
== Loharano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Mpanao malagasy]]
6k486q0mdf2wp4go3urffoxztl6snpn
Ninie Doniah
0
285295
1139839
1137570
2026-05-25T12:40:37Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Ninie_Donia01.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139839
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Bezara Virginie Eliane (Ninie Donia)|teraka=1967|toerana=Nosy Be|firenena=Madagasikara|asa=Mpihira/Mpamorona|asa hafa=Mpikatroka amin'ny zon'olombelona|Sary:Ninie Donia01.png|image=Sary:Ninie Donia01.png|sary=Sary:Ninie Donia01.png}}
I '''Ninie Donia''' teraka '''Bezara Virginie Eliane''' dia vehivavy mpihira [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] sady mpamoron-kira amin' ny mozika [[salegy]] izay avy any amin' ny morontsiraka avaratr' i [[Madagasikara]], anisan' izany i [[Nosy Be]] izay toerana nahaterahany. Avy amin’ ny fianakaviana mpiangaly mozika izy: mpihira malaza amin’ ny vako-drazana [[jijy]] [[antankarana]] ny renibeny. Teraka tamin' ny taona 1967 izy ary maty tamin' ny 19 Nôvambra 2023.
== Ny mombamomba azy ==
Ny anarana Donia amin'ny fiteny Antakarana dia midika hoe fiainana tsara.<ref>https://www.voyagemadagascar.com/le-festival-donia</ref>
=== mozika ===
Mpiangaly ny mozika nenti-paharazana salegy izy, Ary efa nantsoina hoe "Mpanjakavavin' ny [[Salegy]]", raha i [[jaojoby]] no "Mpanjakan' ny Salegy"<ref>https://la1ere.franceinfo.fr/mayotte/madagascar-tristesse-et-colere-apres-la-mort-de-la-chanteuse-ninie-doniah-1445309.html</ref> .’ Efa nitondra avo Ity gadona malagasy Ity hatrany ampitan-dranomasina i Ninie Donia.
Efa maherin' ny enina ny raki-kiran' Doniah nanomboka tamin' ny tapaky ny taompolo 1990 <ref>https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/madagascar-ninie-donia-la-reine-du-salegy-est-morte</ref>ary nanohy nitety an' i [[Madagasikara]] sy ny nosin’ ny [[Ranomasimbe Indiana]] izy.
=== zon'olombelona ===
Ankoatry ny maha mpihira azy dia mpikatroka mafana fo amin' ny fiarovana ny [[Zon'ny vehivavy|zon' ny vehivavy]] izy ary nanohana tolona ara-pôlitika iadiana amin' ny fakana tsy ara-drariny tanin' olona tao Nosy Be.<ref name=":0">https://www.agencemalagasydepresse.com/editorial/ninie-donia/</ref> Nahazo sazy higadra mandritra ny iraika ambin' ny folo volana izany amin' ny fiampangana azy ho manohintohina ny filaminam-bahoaka sy ny fiarovam-pirenena. Araka ny filazan' ny talen' ny fonja dia voan' ny [[Homamiadana|homamiadan]]' ny sarakaty izy i Ninie Donia ary maty teny an-dàlana avy ao am-ponja raha ho any amin' ny [[hôpitaly]] izay tokony hitsaboana azy any [[Antsiranana]]. Nodimandry tamin' ny 19 Nôvambra 2023<ref>https://www.rfi.fr/fr/afrique/20231120-madagascar-la-chanteuse-ninie-doniah-est-morte-%C3%A0-l-%C3%A2ge-de-56-ans</ref> teo amin' ny faha-56 taonany i Ninie Doniah.<ref name=":0" /><ref>https://midi-madagasikara.mg/deces-de-ninie-doniah-entre-emotion-et-colere/</ref>
== Jereo koa ==
* [[Mozika malagasy]]
* [[Kolontsaina malagasy]]
* [[Antankarana]]
* [[Zon' olombelona]]
* [[Pôlitika eto Madagasikara]]
== Loharano ==
{{Reflist}}
qfjfsz7p1nbnh85lerotffkbvdqjh5a
1140086
1139839
2026-05-26T04:26:55Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140086
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Bezara Virginie Eliane (Ninie Donia)|teraka=1967|toerana=Nosy Be|firenena=Madagasikara|asa=Mpihira/Mpamorona|asa hafa=Mpikatroka amin'ny zon'olombelona|Sary:Ninie Donia01.png|image=Sary:Ninie Donia01.png|sary=Sary:Ninie Donia01.png}}
I '''Ninie Donia''' teraka '''Bezara Virginie Eliane''' dia vehivavy mpihira [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] sady mpamoron-kira amin' ny mozika [[salegy]] izay avy any amin' ny morontsiraka avaratr' i [[Madagasikara]], anisan' izany i [[Nosy Be]] izay toerana nahaterahany. Avy amin’ ny fianakaviana mpiangaly mozika izy: mpihira malaza amin’ ny vako-drazana [[jijy]] [[antankarana]] ny renibeny. Teraka tamin' ny taona 1967 izy ary maty tamin' ny 19 Nôvambra 2023.
== Ny mombamomba azy ==
Ny anarana Donia amin'ny fiteny Antakarana dia midika hoe fiainana tsara.<ref>https://www.voyagemadagascar.com/le-festival-donia</ref>
=== mozika ===
Mpiangaly ny mozika nenti-paharazana salegy izy, Ary efa nantsoina hoe "Mpanjakavavin' ny [[Salegy]]", raha i [[jaojoby]] no "Mpanjakan' ny Salegy"<ref>https://la1ere.franceinfo.fr/mayotte/madagascar-tristesse-et-colere-apres-la-mort-de-la-chanteuse-ninie-doniah-1445309.html</ref> .’ Efa nitondra avo Ity gadona malagasy Ity hatrany ampitan-dranomasina i Ninie Donia.
Efa maherin' ny enina ny raki-kiran' Doniah nanomboka tamin' ny tapaky ny taompolo 1990 <ref>https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/madagascar-ninie-donia-la-reine-du-salegy-est-morte</ref>ary nanohy nitety an' i [[Madagasikara]] sy ny nosin’ ny [[Ranomasimbe Indiana]] izy.
=== zon'olombelona ===
Ankoatry ny maha mpihira azy dia mpikatroka mafana fo amin' ny fiarovana ny [[Zon'ny vehivavy|zon' ny vehivavy]] izy ary nanohana tolona ara-pôlitika iadiana amin' ny fakana tsy ara-drariny tanin' olona tao Nosy Be.<ref name=":0">https://www.agencemalagasydepresse.com/editorial/ninie-donia/</ref> Nahazo sazy higadra mandritra ny iraika ambin' ny folo volana izany amin' ny fiampangana azy ho manohintohina ny filaminam-bahoaka sy ny fiarovam-pirenena. Araka ny filazan' ny talen' ny fonja dia voan' ny [[Homamiadana|homamiadan]]' ny sarakaty izy i Ninie Donia ary maty teny an-dàlana avy ao am-ponja raha ho any amin' ny [[hôpitaly]] izay tokony hitsaboana azy any [[Antsiranana]]. Nodimandry tamin' ny 19 Nôvambra 2023<ref>https://www.rfi.fr/fr/afrique/20231120-madagascar-la-chanteuse-ninie-doniah-est-morte-%C3%A0-l-%C3%A2ge-de-56-ans</ref> teo amin' ny faha-56 taonany i Ninie Doniah.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/deces-de-ninie-doniah-entre-emotion-et-colere/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-04-16 |archive-date=2025-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002133248/https://midi-madagasikara.mg/deces-de-ninie-doniah-entre-emotion-et-colere/ |url-status=dead }}</ref>
== Jereo koa ==
* [[Mozika malagasy]]
* [[Kolontsaina malagasy]]
* [[Antankarana]]
* [[Zon' olombelona]]
* [[Pôlitika eto Madagasikara]]
== Loharano ==
{{Reflist}}
3n2m4ie93181nrahi13udfvdskcirgr
Jean Luc Désiré Djaovojozara
0
285965
1140040
1097711
2026-05-26T00:42:01Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140040
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Jean Luc Désiré Djaovojozara
|teraka=
|maty=
|firenena=Madagasikara
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
'''''Jean Luc Désiré Djaovojozara''''' no ben'ny tanànan'i [[Antsiranana]], [[faritra Diana]] ny taona 2015–2024.<ref>[https://latribune.cyber-diego.com/actualites/1810-mairie-d-antsiranana-djavojozara-jean-luc-entre-en-service.html Tribune de Diego:Mairie d’Antsiranana : Djavojozara Jean Luc entre en service]</ref>
Voaheloka higadra 5 taona an-tranomaizina izy ny 14 septambra 2024 noho ny kolikoly. Anisan’ny antoko [[Tanora Gasy Vonona]] (TGV) izy.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/jean-luc-desire-djavojozara-condamne-a-cinq-ans-de-prison-ferme/ |title=J.L.Djaovjozara condamné à cinq ans de prison ferme |access-date=2024-11-27 |archive-date=2024-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206233324/https://midi-madagasikara.mg/jean-luc-desire-djavojozara-condamne-a-cinq-ans-de-prison-ferme/ |url-status=dead }}</ref>
Voafidy indray tamin'ny 65,71 % izy saingy nanjavona.<ref>[https://www.lexpress.mg/2025/01/commune-dantsiranana-le-maire-elu.html Le Maire elu]</ref>
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy|Djaovojozara]]
[[Sokajy:Ben'ny tanàna malagasy|Djaovojozara]]
[[Sokajy:Antsiranana]]
[[Sokajy:Mpanao malagasy kolikoly]]
1309rwsd9dtx27ewuw8tc8eaz5p3hx6
Rassemblement Pour la Social-Démocratie
0
286265
1140115
1077045
2026-05-26T06:07:53Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140115
wikitext
text/x-wiki
'''''RPSD''''' - '''Rassemblement Pour la Social-Démocratie''', dia antoko politika eto [[Madagasikara]].
Filoha: [[Benja Urbain Andriantsizehena]] (dit Bebin)<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/present-aux-prochaines-elections/ |title=Midi-Madagasikara.mg |access-date=2024-02-10 |archive-date=2024-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211022157/https://midi-madagasikara.mg/present-aux-prochaines-elections/ |url-status=dead }}</ref>
== Jereo koa ==
* [[Pôlitika eto Madagasikara]]
== Tsiahy ==
{{Ref}}
[[Sokajy:Antoko pôlitika malagasy]]
fxj8p3glr695wlyqmz9ikxct9jobs7k
Andry Rakotozandry
0
286292
1139997
1115124
2026-05-25T18:35:14Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139997
wikitext
text/x-wiki
I '''Andry Rakotozandry'''' (na '''Balafomanga''') dia mpihira malagasy.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/ampefiloha-adieux-intimes-et-chaleureux-a-andry-balafomanga/ |title=<small>Deces d'Andry Balafomanga</small> |access-date=2024-02-12 |archive-date=2024-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213094054/https://midi-madagasikara.mg/ampefiloha-adieux-intimes-et-chaleureux-a-andry-balafomanga/ |url-status=dead }}</ref> Maty tamin' ny 8 Febroary 2024 izy<ref>[https://2424.mg/necrologie-andry-balafomanga-laisse-le-rock-malgache-en-deuil/ <small>Rock Malgache en deuil</small>]</ref>.
==Fahombiazana==
*''Izay roa iny'' (1994)
*''Inona no jerijerena?''
*''Jono botry''
== Jereo koa ==
* [[Lisitry ny mpihira malagasy]]
== Loharano sy fanamarihana ==
{{reflist}}
[[sokajy:Mpihira malagasy]]
9206wr2aqrbwih5136ez58o8d3zjp99
Miss Madagascar
0
286309
1140084
1077029
2026-05-26T03:44:44Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140084
wikitext
text/x-wiki
'''''Miss Madagascar''''' dia fifaninanana hatsaran-tarehy ho an'ny zatovovavy mizaka ny zom-pirenena malagasy 18 ka hatramin'ny 25 taona.
=== Les Miss ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%; text-align:center;"
!!width="60"|Taom-||width="250"|Miss Madagascar||width="250"|Faritra
|-
| 1960 || [[Rajaobelina Bedovoahangy]] || [[Antananarivo]]
|-
| 1961 ||[[Jeanne Rakatomahanina]] || [[Antsiranana]]
|-
| 1974 || [[Raobelina Harisoa]] || [[Fianarantsoa]]
|-
| 1990 || [[Ellys Razan]] || [[Antananarivo]]
|-
| 1999 || [[Tantely Naina Ramonjy]] || [[Antananarivo]]
|-
| 2000 || [[Julianna Todimarina]] || [[Toamasina]]
|-
| 2001 || [[Tassiana Boba]] || [[Toliara]]
|-
| 2002 || [[Nirina Rasoamananarivo]] || [[Antananarivo]]
|-
| 2012 || [[Tanzia Asmina]]<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/miss-madagascar-election-nationale-le-19-decembre/ |title=Miss Madagascar, éléction national le 19 déc. |access-date=2024-02-13 |archive-date=2025-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127060801/https://midi-madagasikara.mg/miss-madagascar-election-nationale-le-19-decembre/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Depeche Taratra.mg |url=https://www.depeche-taratra.mg/miss-madagascar-10-annees-de-beaute-ca-se-fete/ |access-date=2024-02-13 |archive-date=2024-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213072424/https://www.depeche-taratra.mg/miss-madagascar-10-annees-de-beaute-ca-se-fete/ |url-status=dead }}</ref> || [[Diana]]
|-
| 2015 || [[Christina Ranto Harisoa]]<ref>[https://agir-avec-madagascar.over-blog.com/2014/12/miss-madagascar-christina-ranto-harisoa-laureate-du-concours.html Agir avec Madagascar]</ref> || [[Matsiatra Ambony]]
|-
| 2016 || [[Samantha Todivelou Rodriguez]]<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/comitemissmadagascar/photos/a.716375981749718.1073741832.716324548421528/1004060229647957/?type=3&theater|title=Air Mauritius mpiara miasa amin'ny Miss Madagascar 2016|date=18 March 2016|website=Miss Madagascar en Facebook}}</ref> || [[Faritra Analanjirofo|Analanjirofo]]
|-
| rowspan=2| 2017 ||[[Njara Windye Harris]] <small>(''Dethroned'')</small> || [[Faritra Diana|Diana]]<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/miss-madagascar-2017-jr-njara-windye-harris-de-nosy-be-herite-de-couronne/ |title=Njara Windye Harris de Nosy Bé herite la Couronne |access-date=2024-02-13 |archive-date=2025-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127060626/https://midi-madagasikara.mg/miss-madagascar-2017-jr-njara-windye-harris-de-nosy-be-herite-de-couronne/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| [[Felana Noelthina Tirindraza]] || [[Faritra Androy|Androy]]<ref>[https://actutana.com/depeche/tirindraza-felana-noeltinah-va-representer-madagascar-a-miss-monde-2018/ actutana.com]</ref>
|-
| 2018 || [[Miantsa Valisoa Randriambelonoro]] || [[Faritra Analamanga|Analamanga]]<ref>[https://www.koolsaina.com/photos-miss-madagascar-miantsa-valisoa-miss-monde-2018/ Miss Madagascar 2018]</ref>
|-
| 2019 || [[Valérie Anne Binguira]]<ref>[https://moov.mg/actualite/culture/48884-concours-de-beaute-le-torchon-brule-entre-les-miss-et-lorganisateur#body2 Le Torchon Brule]</ref> || [[Faritra Analanjirofo|Analanjirofo]]
|-
| 2020 || [[Nellie Anjaratiana]] || [[Toamasina]]<ref>[https://www.koolsaina.com/miss-madagascar-2020-devoile-lenfer-quelle-a-vecu-avec-un-barea/ Miss Madagascar: Nellie Anjaratiana au cœur d’un buzz]</ref>
|-
| 2021 || [[Covid Organics|Miss Covid]] - annulé, due to the impact of [[COVID-19 pandemic]], no pageant in 2020. ||
|-
| 2022 || [[Antsaly Rajoelina]]<ref>{{cite web | url=https://2424.mg/concours-de-beaute-antsaly-ny-aina-rajoelina-miss-analamanga-couronnee-miss-madagascar-2022/ | title=CONCOURS DE BEAUTE – Antsaly NY Aina Rajoelina, Miss Analamanga, couronnée Miss Madagascar 2022 | date=19 April 2022 }}</ref> || [[Analamanga]]
|}
* '''Notes''':
** Complete list of the names of the winners of all editions of Miss Madagascar is not available.
== Galerie ==
{| class="wikitable"
|+
Miss élue de l'organisation Miss Madagascar
|[[Sary:Tanzia3.jpg|vignette|Miss Madagascar 2012 [[Tanzia Asmina]] |alt=|156x156px]]
|
|[[Sary:Windye Njara Miss Madagascar 2017.jpg|vignette|Miss Madagascar 2017 [[Njara Windye]]|160x160px]]
|
|[[Sary:F Noelthina.jpg|vignette|190x190px|Miss Monde Madagascar 2017 [[Felana Noelthina Tirindraza]]]]
|
|[[Sary:Miss Madagascar 1974.jpg|vignette|190x190px|Miss Madagascar 1974 [[Raobelina Harisoa]]]]
|}
==Jereo koa==
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Fifaninanana momba ny hatsarana]]
eeh853k68hy7iljw0cn4ghnnmewhw4a
Savonnerie Tropicale
0
286537
1140138
1137935
2026-05-26T07:10:02Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140138
wikitext
text/x-wiki
{{Orinasa
| anarana =
| logo =
| sary =
| indostria = [[Savony]]
| foibe = [[Toamasina]]
| mpiasa =
| mpitarika = Thierry Ramaroson
| firenena = {{Madagasikara}}
| famokarana =
| varotra =
| taona = 1967
}}
I '''''Savonnerie Tropicale''''' orinasa [[Madagasikara|malagasy]], avy any [[Antananarivo]].
Directeur: Thierry Ramaroson<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/industrie-du-savon-halte-a-la-tromperie-selon-la-savonnerie-tropicale/ |title=Industrie du Savon |access-date=2024-02-26 |archive-date=2025-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512152934/https://midi-madagasikara.mg/industrie-du-savon-halte-a-la-tromperie-selon-la-savonnerie-tropicale/ |url-status=dead }}</ref>
Fondation: 1967<ref>[https://midi-madagasikara.mg/la-savonnerie-tropicale-lance-des-produits-parfumes/ LA SAVONNERIE TROPICALE LANCE DES PRODUITS PARFUMES]</ref>
* Huilerie Melville ([[Toamasina]])<ref>[https://midi-madagasikara.mg/savonnerie-tropicale-un-projet-de-plantation-villageoise-de-palmier-a-huile/ Savonnerie Tropicale un projet de plantation villageoise]</ref>
Homepage: [https://www.savonnerie-tropicale.mg/ Savonnerie-tropicale.mg]
== Tsiahy ==
{{ref}}
{{Commonscat}}
[[sokajy:orinasa malagasy]]
[[sokajy:Savony]]
rp65haiq005tfgs0w8ruhrk3u61nn0w
Miotisoa Rasendra Andrianantenaina
0
287326
1140083
1076181
2026-05-26T03:43:37Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140083
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Miotisoa Rasendra
|teraka=20 Oktobra 2006
|maty=
|firenena={{Madagasikara}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao tenisy]]
|taona niasàna=
}}
'''Miotisoa Rasendra Andrianantenaina''' dia mpilalao tenisy malagasy.<ref>[https://www.itftennis.com/en/players/miotisoa-rasendra-andrianantenaina/800572722/mad/jt/S/overview/ itftennis.com]</ref><ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/tennis-itf-j60-abidjan-victoire-de-miotisoa-rasendra/ |title=Tennis – ITF J60 Abidjan : Victoire de Miotisoa Rasendra |access-date=2024-05-12 |archive-date=2024-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240429043233/https://midi-madagasikara.mg/tennis-itf-j60-abidjan-victoire-de-miotisoa-rasendra/ |url-status=dead }}</ref>
Teraka tamin'ny 20 Oktobra 2006 izy.<ref>[https://www.coretennis.net/tennis-player/miotisoa-rasendra-andrianantenaina/134626/ranking.html Coretennis.net]</ref>
{{reflist}}
[[Sokajy:Mpilalao tenisy malagasy]]
oqfw5kly68fn92l23dszgnepca6qcle
Lalao olimpika 2024
0
287430
1140069
1080673
2026-05-26T01:56:34Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140069
wikitext
text/x-wiki
[[File:2024 Summer Olympics text logo.svg|thumb|left|Lalao olimpika 2024]]
Ny '''Lalao olimpika 2024''' dia ny [[Lalao olimpika]] faha-telopolon'ny taona ankehitriny, izay hanomboka any [[Paris]].<ref>[https://midi-madagasikara.mg/paris-2024-7-athletes-malgaches-aux-jeux-olympiques/ midi-madagasikara.mg]</ref>
==Malagasy mpandray anjara==
* [[Rosina Randafiarison]] (mpibata mavesatra)
* [[Laura Rasoanaivo]] (judo)
* [[Fabio Rakotoarimanana]] (mpilalao tenisy ambony latabatra)
* [[Jonathan Harivony Raharvel]] (mpilomano, 100m)
* [[Sidonie Fiadanantsoa]] (atleta, 100m sakana)<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/preparation-a-deux-niveaux-pour-les-locaux-et-les-expatries/ |title=Préparation a deux niveaux |access-date=2024-06-22 |archive-date=2024-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622101731/https://midi-madagasikara.mg/preparation-a-deux-niveaux-pour-les-locaux-et-les-expatries/ |url-status=dead }}</ref>
* [[Rija Vatomanga Gardiner]] (atleta, 100 m)
* [[Holy Antsa Rabejaona]] (mpilomano, 50 m nage libre)<ref>[https://www.lexpress.mg/2024/07/jeux-olympiques-rosina-randafiarison.html JEUX OLYMPIQUES - Rosina Randafiarison porte le drapeau à la cérémonie d’ouverture]</ref>
{{commonscat|2024 Summer Olympics}}
{{reflist}}
[[Sokajy:Lalao Olimpika]]
[[Sokajy:Fanatanjahan-tena]]
60dq1910o8sfnd6ug6xvftkvrqfbnfu
Laura Rasoanaivo
0
287433
1140074
1139449
2026-05-26T02:04:15Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140074
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Laura Rasoanaivo]]|teraka=2004|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Judoka}}
'''Laura Rasoanaivo''' (''Aina Laura Rasoanaivo Razafy''), teraka tamin'ny 24 Janoary 2004, dia vehivavy [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] mpanao [[fanatanjahantena]] amin'ny taranja [[judoka]] eo amin’ny sokajy latsaky ny 70 kg.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 24 janoary 2004 i Laura Rasoanaivo. Nanomboka niditra teo amin'ny sehatry ny fanatanjahantena judo izy teo amin'ny faha 10 taonany<ref>https://www.moov.mg/actualite/gasy-winner/67711-laura-rasoanaivo-razafy-lespoir-du-judo-malgache#body2</ref>
== Fanatanjahantena ==
Judokate malagasy teraka tamin’ny taona 2004, mifaninana amin’ny sokajy latsaky ny 70 kg i Laura Rasoanaivo. Anisan’ireo atleta malagasy malaza eo amin’ny taranja judo izy, ary nahazo fandresena maro teo amin’ny sehatra [[Afrikana (vahoaka)|afrikanina]] sy iraisam-pirenena. Izy no iray tamin’ireo atleta nisolo tena an’i Madagasikara tamin’ny [[Lalao olimpika 2024|Lalao Olaimpika Paris 2024]]. <ref>https://www.gasigasy.mg/sport/judo-jeux-olympiques-laura-unique-africaine-qualifiee-dans-sa-categorie/</ref> Resin'i [[Katie-Jemima Yeats-Brown]] izy tamin'ny fihodinana voalohany.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/jo-2024-judo-laura-rasoanaivo-echoue-face-a-katie-jemima/ |title=JO 2024 – Judo : Laura Rasoanaivo échoue face à Katie-Jemima |access-date=2024-08-01 |archive-date=2024-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801044000/https://midi-madagasikara.mg/jo-2024-judo-laura-rasoanaivo-echoue-face-a-katie-jemima/ |url-status=dead }}</ref>
Nanomboka niseho teo amin’ny sehatra iraisam-pirenena i Laura taorian’ny nahazoany medaly volamena tamin’ny fifaninanana judo maro teto Afrika sy tany ivelany. Tamin’ny taona 2022 dia voahosotra ho tompondakan’i Afrika junior izy. Tamin’ny taona 2023 kosa dia nahazo medaly volamena tamin’ny Tunis African Open sy ny Open de Luanda. <ref>https://www.madagascarnewsroom.com/2023/03/madagascar-portrait-laura-rasoanaivo-judo.html</ref>
Tamin’ny Lalao Afrikanina 2024 natao tany Accra, Ghana, dia nahazo medaly volamena indray izy teo amin’ny sokajy latsaky ny 70 kg, ka nitondra iray amin’ireo medaly volamena ho an’i Madagasikara. <ref>https://newsmada.com/2024/03/14/judo-13emes-jeux-africains-laura-rasoanaivo-offre-une-quatrieme-medaille-dor-a-madagascar/</ref>
Tamin’ny volana Jona 2024 dia tafita tamin’ny fomba ofisialy hiatrika ny Jeux Olympiques de Paris 2024 izy, ary izy no hany atleta afrikanina voasokajy tao amin’ny sokajy latsaky ny 70 kg tamin’izany fotoana izany<ref>https://www.gasigasy.mg/sport/judo-jeux-olympiques-laura-unique-africaine-qualifiee-dans-sa-categorie/</ref>.
Nahazo medaly [[volamena]] tamin'ny sokajy latsaky ny 70 kg izy tamin'ny fiadiana ny ho tompondakan'i Afrika 2025 tao [[Abidjan]], rehefa nandresy tamin'ny famaranana nanoloana an'i Zita Ornella Biami avy any [[Kamerona]].<ref>(en) [https://www.ijf.org/news/show/egypt-dominates-day-three-in-abidjan Egypt Dominates Day Three in Abidjan]</ref>
Ankoatra ny zava-bitany ara-panatanjahantena, fantatra ihany koa i Laura Rasoanaivo noho ny faharetany sy ny fifehezany tena. Nambarany fa ny “sport, lecture, étude” no mamintina ny fiainany andavanandro.
== Palmarès ==
* Tompondakan’i Afrika junior 2022
* Medaly volamena – Tunis African Open 2023
* Medaly volamena – Open de Luanda 2023
* Medaly volamena – Jeux Africains 2024
* Mpandray anjara tamin’ny Jeux Olympiques Paris 2024
== Referansa ==
{{reflist}}
[[Sokajy:Atleta malagasy]]
[[Sokajy:Judoka malagasy]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 2004]]
02y5iagk0f7lo2uj9kj1ku6u49abltb
Fetra Rakotondrasoa
0
287765
1140031
1078863
2026-05-25T22:21:32Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140031
wikitext
text/x-wiki
'''''Fetra Rakotondrasoa''''', 44 taona<ref>[https://balaky.org/deputes/rakotondrasoa-fetra/ Balaky.org]</ref>, dia [[mpanao politika]] sady [[mpandraharaha]] eto Madagasikara. Izy no Editor-in-lohan'ny [[Viva Madagascar|Viva TV]].
==Fe-potoana iasany==
Solombavambahoakan’i Miarinarivo (Itasy) izy.
*2019: IRD ([[Miarinarivo]])<ref>[https://balaky.org/deputes/rakotondrasoa-fetra/ Balaky.org]</ref>
*2024: IRMAR (Miarinarivo)<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |title=Assemblée nationale : Trois journalistes et un artiste parmi les nouveaux députés |access-date=2024-06-29 |archive-date=2024-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628062339/https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |url-status=dead }}</ref>
{{reflist}}
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Mpandraharaha malagasy]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
43flsqpvatvccgru1k7cyai8mgd797p
Pierre Ravolaza Fidèle Razara
0
287770
1140095
1133350
2026-05-26T05:12:35Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140095
wikitext
text/x-wiki
'''''Pierre Ravolaza Fidèle Razara'''''<ref>[https://balaky.org/deputes/razara-pierre-ravolaza-fidele/ Balaky.org]</ref><ref>[https://www.madagate.org/madagascar-informations-politiques/a-la-une/7998-2022-06-06-09-31-46.html Razara Pierre Ravolaza Fidèle. Flagrant délire de sédition - 06 JUIN 2022 ]</ref>, 54 taona<ref>{{Cite web |url=https://assemblee-nationale.mg/razara-pierre-ravolaza-fidele-2/ |title=assemblee-nationale.mg |access-date=2024-06-29 |archive-date=2024-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629010947/https://assemblee-nationale.mg/razara-pierre-ravolaza-fidele-2/ |url-status=dead }}</ref>, dia [[mpanao politika]] sy [[mpanao gazety]] eto Madagasikara.
==Fe-potoana iasany==
Solombavambahoakan’Ambatondrazaka:
2019: TIM ([[Ambatondrazaka]])
2024: [[Firaisankina]]<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/les-elections-legislatives-etaient-une-etape-et-non-un-objectif/ |title=Firaisankina : « Les élections législatives étaient une étape et non un objectif |access-date=2024-06-29 |archive-date=2024-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629071726/https://midi-madagasikara.mg/les-elections-legislatives-etaient-une-etape-et-non-un-objectif/ |url-status=dead }}</ref>
{{reflist}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao gazety malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
qnzm4w61xgxju1k0qrf8godahjiyecp
Gascar Fenosoa
0
287774
1140036
1138045
2026-05-25T23:17:46Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140036
wikitext
text/x-wiki
'''Gascar Fenosoa Mandrindrarivony'''
{{Infobox olona|anarana=Gascar Fenosoa Mandrindrarivony|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanao gazety taloha|asa hafa=Minisitry ny serasera sy ny kolontsaina|seha-pitiavana=Manambady|toerana=Antananarivo}}
, fantatra amin’ny anarana hoe <nowiki>'''Gascar Fenosoa'''</nowiki>, dia [[mpanao gazety radio]]<nowiki/>ao amin'ny [[REAL TV]] sady [[solombavambahoaka]] avy eto Madagasikara. mpanao politika ary mpitarika fikambanana malagasy. Solombavambahoaka voafidy tao amin’ny boriborintany Tana III izy talohan’ny nanendrena azy ho Minisitry ny Serasera sy ny Kolontsaina ao anatin’ny Governemanta ho an’ny Fanarenana ny Repoblika eto Madagasikara.
== Fiainana sy ny mombamomba azy ==
Teraka sy lehibe teto Madagasikara i Mandrindrarivony Ogascar Fenosoa. Avy tao amin’ny hetsika <nowiki>'''Tily eto Madagasikara''' izy, izay sekoly lehibe namolavola ny toetrany sy ny vina entiny eo amin’ny fiainana. Tao anatin’izany hetsika izany no nahafantarana azy tamin’ny anarana hoe '''Vikiviky Manentana'''</nowiki>, noho ny fahaizany mandrisika sy mitarika olona<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/ministere-de-la-communication-et-de-la-culture-gascar-fenosoa-prend-les-renes/#google_vignette |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-05-10 |archive-date=2025-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113050955/https://midi-madagasikara.mg/ministere-de-la-communication-et-de-la-culture-gascar-fenosoa-prend-les-renes/#google_vignette |url-status=dead }}</ref>.
Liana tamin’ny tontolon’ny serasera sy ny fanehoan-kevitra ampahibemaso izy ka niditra teo amin’ny sehatry ny asa fanaovan-gazety. Nanjary fantatry ny maro tamin’ny alalan’ny fandaharana politika sy adihevitra ara-tsosialy nataony izy, noho ny fahaizany miteny sy ny fahasahiany maneho hevitra
== Politika ==
Voafidy ho <nowiki>'''</nowiki>Solombavambahoaka mahaleo tena<nowiki>'''</nowiki> nisolo tena ny boriborintany <nowiki>'''</nowiki>Tana III<nowiki>'''</nowiki> i Gascar Fenosoa. Nandritra ny naha-solombavambahoaka azy dia niasa teo akaikin’ny vahoaka sy nifandray mivantana tamin’ny olom-pirenena izy<ref>https://www.hcc.gov.mg/?p=9699</ref>.
Anisan’ireo vondrona finamanana parlemantera nandraisany anjara ny:
* Madagasikara – Rosia
* Madagasikara – Indonezia
* Madagasikara – Korea Atsimo
Nifarana ny fe-potoam-piasany taorian’ny didim-pitsarana navoakan’ny <nowiki>'''</nowiki>Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC)<nowiki>'''</nowiki> tamin’ny 27 Novambra 2025.
Taorian’ny diany teo amin’ny sehatry ny politika sy ny asa fanaovan-gazety<ref>https://www.rfi.fr/fr/afrique/20231212-madagascar-pol%C3%A9mique-apr%C3%A8s-la-convocation-%C3%A0-la-brigade-criminelle-d-un-journaliste-d-opposition</ref> dia notendrena ho <nowiki>'''</nowiki>Minisitry ny Serasera sy ny Kolontsaina<nowiki>'''</nowiki> i Gascar Fenosoa.
Nambarany fa tanjony ny hanatsara ny seraseram-panjakana mba hampanjaka ny mangarahara sy ny firaisankinam-pirenena ary hanome lanja bebe kokoa ny [[kolontsaina malagasy]] sy ny vakoka nasionaly.
Anisan’ireo tetikasa mbola eo am-panatanterahana eo anivon’ny ministera:
* ny fotodrafitrasa ANAC;
* ny Akademiam-pirenena momba ny Zavakanto sy ny Kolontsaina eny Ambohitsorohitra;
* ny fampidirana ny <nowiki>'''</nowiki>tsapiky<nowiki>'''</nowiki> ho vakoka maneran-tany ao amin’ny UNESCO;
* ary ny volavolan-dalàna momba ny fahazoam-baovao ho an’ny daholobe.
== Fiainana ara-pikambanana ==
Talohan’ny nidirany lalina teo amin’ny sehatra politika dia efa nanana andraikitra maro teo amin’ny sehatry ny fikambanana i Mandrindrarivony Ogascar Fenosoa, indrindra tao amin’ny hetsika Tily eto Madagasikara. Araka ny nambarany dia tao no nahitany ny antso ho amin’ny fanompoana sy ny fitarihana ny fiarahamonina.
== Loharano sy fanamarihana ==
* Antenimieram-pirenena Malagasy
* Governemanta ho an’ny Fanarenana ny Repoblika eto Madagasikara
* Tily eto Madagasikara
* Lahatsoratra sy tatitra an-gazety momba ny fanendrena azy ho minisitra
==Fe-potoana iasany==
Solombavambahoakan’[[Antananarivo]] (3ème arrondissement)<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |title=Assemblée nationale : Trois journalistes et un artiste parmi les nouveaux députés |access-date=2024-06-29 |archive-date=2024-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628062339/https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |url-status=dead }}</ref>
2024: Indépendant
{{reflist}}
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao gazety radio malagasy]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
2vl092voxttu2mxw3k0zr20efhaiv8w
Din Rotsaka
0
287779
1140023
1115129
2026-05-25T21:19:46Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140023
wikitext
text/x-wiki
'''I Din Rotsaka''' ('''Bernardin Rabeharison''') dia mpitendry mozika malagasy<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |title=Assemblée nationale |access-date=2024-06-29 |archive-date=2024-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628062339/https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |url-status=dead }}</ref> sady lefitry ny Antenimierampirenena.
==Fe-potoana iasany==
[[Solombavambahoaka|Solombavambahoakan]]' i [[ Befandriana-Avaratra]]
* 2024 (indépendant)
== Jereo koa ==
* [[Lisitry ny mpihira malagasy]]
== Loharano sy fanamarihana ==
{{reflist}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[Sokajy:Mpitendry mozika malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Mpihira malagasy]]
8e72x3avngrxuzjutg9xnerp0txp2va
ASSM Elgeco Plus
0
287791
1139992
1138199
2026-05-25T18:09:30Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139992
wikitext
text/x-wiki
'''ASSM Elgeco Plus''', dia [[klioba baolina kitra]] avy eto {{Madagasikara}}monina eto [[Antananarivo]], [[Analamanga]]. Ny fusionan'ny klioba taloha ''Real Elgeco Plus'' avy any [[Manakara]] sy ''AS Saint Michel''<ref>[https://lexpress.mg/11/08/2023/jeux-des-iles-rajoelina-fustige-les-saboteurs/ Jeux des Iles]</ref> no nanangana azy tamin'ny taona 2008.
==Champion de Madagascar==
*1971, 1978: 2024<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/as-fanalamanga-un-club-malgache-ambitieux-a-lassaut-de-la-coupe-de-la-caf/ |title=AS Fanalamanga, un club malgache ambitieux, à l’assaut de la Coupe de la CAF |access-date=2026-05-07 |archive-date=2025-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916232043/https://midi-madagasikara.mg/as-fanalamanga-un-club-malgache-ambitieux-a-lassaut-de-la-coupe-de-la-caf/ |url-status=dead }}</ref>
* 2023-2024 champions, tamin'ny taona 2024 dia nandrombaka ny tompondaka izy ireo nanoloana ny [[AS Fanalamanga]].<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/as-fanalamanga-un-club-malgache-ambitieux-a-lassaut-de-la-coupe-de-la-caf/ |title=AS Fanalamanga, un club malgache ambitieux, à l’assaut de la Coupe de la CAF |access-date=2026-05-07 |archive-date=2025-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916232043/https://midi-madagasikara.mg/as-fanalamanga-un-club-malgache-ambitieux-a-lassaut-de-la-coupe-de-la-caf/ |url-status=dead }}</ref>
==Coupe de Madagascar==
*1980, 2013,<ref>[https://www.facebook.com/media/set/?set=a.705958606095475.1073741850.142559842435357&type=3 Telma Coupe de Madagascar 2013], Facebook.com</ref> 2014, 2018, 2022, 2023,<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/football-coupe-de-madagascar-cinquieme-sacre-pour-lelgeco-plus/ |title=FOOTBALL - COUPE DE MADAGASCAR - Elgeco Plus décroche sa cinquième étoile |access-date=2024-07-12 |archive-date=2025-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602052041/https://midi-madagasikara.mg/football-coupe-de-madagascar-cinquieme-sacre-pour-lelgeco-plus/ |url-status=dead }}</ref> 2024.<ref>[https://www.lexpress.mg/2024/07/football-coupe-de-madagascar-elgeco.html FOOTBALL - COUPE DE MADAGASCAR - Elgeco Plus décroche sa sixième étoile]</ref>
== Filomanosana ==
Ny sampana filomanosana ao amin'ny ASSM dia iray amin'ireo klioba malaza indrindra eto Madagasikara, miaraka amin'ny Cosfa Natation sy ny Managing<ref>[https://www.msn.com/fr-xl/afrique-centre-et-est/madagascar-actualite/aquathlon-managing-assm-et-cosfa-arrachent-quatre-victoires-chacun/ar-AA20UtW1 Aquathlon - Managing, ASSM et Cosfa arrachent quatre victoires chacun]</ref>
{{reflist}}
[[Sokajy:Klioba baolina kitra malagasy]]
hruclsg6ra3jpm1q4qbnkskoi5qi4m0
Rodoben' ny Mpanohitra ho an' ny Demokrasia eto Madagasikara
0
287804
1140124
1087451
2026-05-26T06:30:35Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140124
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Rodoben' ny Mpanohitra ho an' ny Demokrasia eto Madagasikara''' na '''RMDM <ref>[https://www.facebook.com/orangeactu/posts/le-mouvement-rmdm-ou-rodobenny-mpanohitra-ho-anny-demokrasia-eto-madagasikara-ti/2962965663973561/ <small>Orange Madagascar</small>]</ref>''' dia [[antoko pôlitika malagasy]] ao anatin' ny fanoherana.
==Filoha==
* Pasteur [[Edouard Tsarahame]]<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/mahamasina-lopposition-grande-absente-de-la-ceremonie-militaire/ |title=<small>27 juin 2024 Mahamasina : L’opposition grande absente de la cérémonie militaire</small> |access-date=2024-06-30 |archive-date=2024-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627040744/https://midi-madagasikara.mg/mahamasina-lopposition-grande-absente-de-la-ceremonie-militaire/ |url-status=dead }}</ref>
*Kandidatiora voaray ([[Fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2023]]): [[Marc Ravalomanana]]
== Jereo koa ==
* [[Pôlitika eto Madagasikara]]
== Loharano sy fanamarihana ==
{{reflist}}
[[Sokajy:Antoko pôlitika malagasy]]
[[Sokajy:RMDM]]
79ro04jnlcofvi77y3br0fjv4ku6pih
Disciples FC
0
287836
1140024
1086487
2026-05-25T21:20:53Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140024
wikitext
text/x-wiki
'''Disciples FC''' dia [[klioba baolina kitra]] avy eto {{Madagasikara}}monina eto [[Antsirabe]], [[Faritra Vakinankaratra]].<ref>[https://www.lexpress.mg/2024/07/pure-play-football-league-disciples-fc.html PURE PLAY FOOTBALL LEAGUE - Disciples FC sacré champion de Madagascar]</ref>
==Tompondakan’i Madagasikara amin’ny baolina kitra 2024==
Nandrombaka ny lalao famaranana tamin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara 2024 nifanandrina tamin’ny [[ASSM Elgeco Plus]] 0-0 (1-0 tamin’ny fanalavam-potoana) ny ekipa.
==Ligue des champions de la Confédération africaine (CAF)==
tongotra voalohany:<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/football-ligue-des-champions-caf-disciples-et-orlando-pirates-se-neutralisent/ |title=Ligue des Champions |access-date=2024-08-19 |archive-date=2024-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821143327/https://midi-madagasikara.mg/football-ligue-des-champions-caf-disciples-et-orlando-pirates-se-neutralisent/ |url-status=dead }}</ref> Disciples FC : [[Orlando Pirates]]: 0:0
tongotra faharoa: '''Orlando Pirates''': Disciples FC: 4:0
Tafita hiatrika ny dingana manaraka i Orlando Pirates.
{{reflist}}
[[Sokajy:Klioba baolina kitra malagasy]]
pt93rruy0nx728kt7sxvmkhz9lwucvw
Donat Tang Manasoa
0
287843
1140025
1079147
2026-05-25T21:25:24Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140025
wikitext
text/x-wiki
'''''Donat Tang Manasoa''''', dia [[mpanao politika]] sady solombavambahoaka eto {{Madagasikara}}. Talohan'izay dia senatera izy.
==Fe-potoana iasany==
Solombavambahoakan’i [[Mahanoro ]] ([[Atsinanana]]) izy 2024: [[Firaisankina]]<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/richard-ravalomanana-nous-avons-du-surmonter-beaucoup-de-defis/ |title=« Nous avons dû surmonter beaucoup de défis » |access-date=2024-07-02 |archive-date=2024-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240702053520/https://midi-madagasikara.mg/richard-ravalomanana-nous-avons-du-surmonter-beaucoup-de-defis/ |url-status=dead }}</ref>
{{reflist}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Firaisankina]]
[[Sokajy:Mahanoro]]
[[Sokajy:Senatera teo aloha teto Madagasikara]]
ea6y0j2jpzfw2cd7mwaeh8fgmf2ny3z
Pety Rakotoniaina
0
287856
1140093
1126768
2026-05-26T05:09:40Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140093
wikitext
text/x-wiki
'''''Pety Rakotoniaina''''' (teraka 14 Oktobra 1962 tao [[Ikalamavony]])<ref>[http://tambatra.free.fr/pety-cv.php Tambatra]</ref> dia mpanao politika malagasy.
==Fifidianana filoham-pirenena malagasy 2006==
Kandidà tamin'ny fifidianana filoham-pirenena tamin'ny 2006 izy saingy tsy nahomby tamin'ny vato 1,68% (74,566 vato).<ref>[https://web.archive.org/web/20120414171605/http://www.hcc.gov.mg/election-2006/resultat-2006.php Archive.org HCC:RESULTATS DE L'ELECTION PRESIDENTIELLE du 03 DECEMBRE 2006]</ref> Ny tany amin’ny [[Faritanin' i Fianarantsoa]] ihany no tena nanohana azy, izay nahazoany vato 7,42%.
==Sazy an-tranomaizina==
Tamin'ny 8 Oktobra 2007, nahazo sazy an-tranomaizina dimy taona izy noho ny halatra fiara telo tamin'ny faritany tamin'ny 2002 sy 2003.
Voaheloka higadra folo taona izy noho ny halatra fiara fitateram-bahoaka sy ny fandraisany anjara tamin’ny fanonganam-panjakana tsy nahomby tao amin’ny Bani Ivato tamin’ny 2008, ary nahazo famotsoran-keloka tamin’ny fitondrana Tetezamita [[Andry Rajoelina]].
==Fe-potoana iasany==
*Solombavambahoakan’i [[Ikalamavony]] (MFM - Mpitolona ho an'ny Fandrosoan'i Madagasikara): 1993-1998
*Solombavambahoakan’i [[Ikalamavony]] Tambatra: 1998-2002
*Solombavambahoakan’i [[Ikalamavony]] (independant) izy 2024.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/des-independants-font-deja-allegeance-au-regime/ |title=Independants allégeance au regime |access-date=2024-07-03 |archive-date=2024-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240703054121/https://midi-madagasikara.mg/des-independants-font-deja-allegeance-au-regime/ |url-status=dead }}</ref>
*Ben'ny tanànan'ny [[Fianarantsoa]]<ref>[http://nah296.free.fr/pety_elu-maire_commune_urbaine_de_fianarantsoa.htm Commune urbaine de Fianarantsoa : Pety Rakotoniaina confirmé maire]</ref>
{{reflist}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Ikalamavony]]
[[Sokajy:Ben'ny tanàna malagasy]]
[[Sokajy:Ikalamavony]]
[[Sokajy:Mpanao malagasy kolikoly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1962]]
ffgrb5oilv1ox93f1g5yts0obsnws51
Sophie Ratsiraka
0
287866
1140143
1135485
2026-05-26T07:28:22Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140143
wikitext
text/x-wiki
'''Sophie Soamiadana Ratsiraka''', dia teraka tamin'ny volana oktobra 1966, izy dia [[mpanao politika]] malagasy, zanakin'ny filohampirenena teo aloha Didier Ratsiraka .
== Mombamomba azy ==
Sophie Ratsiraka, teraka n'y oktobra 1966 <ref>https://www.pappers.fr/dirigeant/sophie_ratsiraka_1966-10</ref>dia zanaky ny filoham-pirenena malagasy teo aloha [[Ratsiraka Didier|Didier Ratsiraka]] sy [[Céline Ratsiraka|Céline Marthe Velonjara .]]Manana rahavavy roa izy dia i Olga Ratsiraka sy Annick Zoary Ratsiraka, ary iray ny anadahiny dia i Xavier Ratsiraka.<ref>https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=ratsiraka&p=sophie</ref>Nahazo ny mari-boninahutra ''commandeur de l’ordre de mérite artisanal'' izy tamin'ny 10 jona 2021.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/sophie-ratsiraka-elevee-au-grade-de-commandeur-de-lordre-de-merite-artisanal/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-04-16 |archive-date=2025-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250624074153/https://midi-madagasikara.mg/sophie-ratsiraka-elevee-au-grade-de-commandeur-de-lordre-de-merite-artisanal/ |url-status=dead }}</ref>
==Fiainana politika==
I Sophie Ratsiraka no namorona ny fikambanana ''Rassemblement des partisans du Ratsirakisme, rah''a toa la ny rahavaviny Anick Ratsiraka no mpitan-tsoratry ny antoko [[Andry sy Rihana Enti-Manavotra an' i Madagasikara|AREMA]], Izay noforonin'ny filoha Ratsiraka rainy.<ref>https://new.moov.mg/actualite/nationale/72902-reboisement-concurrence-sur-le-terrain-entre-sophie-et-annick-ratsiraka</ref>
Efa ministry ny Asa-tanana sy ny Hai-tao izy nanomboka ny taona 2021<ref>https://moov.mg/article/85495-legislatives-poa-droa-pour-la-famille-ratsiraka#body2 Asa Vaventy</ref> Ary solombavambahoakan’i [[Vatomandry]] ([[Atsinanana]]) izy nanomboka n'y taona 2024.
== Loharano ==
{{reflist}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Arema]]
[[Sokajy:Vatomandry]]
[[Sokajy:Minisitry ny Asa-tanana sy ny Hai-tao]]
oh2fvl9czd8rrye7oexhjk6tx3u9gm6
Justin Tokely
0
288031
1140043
1126773
2026-05-26T01:06:44Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140043
wikitext
text/x-wiki
[[File:Tokely justin photo 2.jpg|thumb|left|Tokely, Justin]]
I '''Justin Tokely''', no administratera sivily miasa sady minisitry ny Atitany teo aloha. Izy ihany koa no filohan’ny [[Antenimierampirenena]] sady solombavambahoakan’i [[Sambava]].<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-justin-tokely-elu-president-a-lunanimite-2/ |title=Assemblée nationale : Justin Tokely, élu président |access-date=2024-07-12 |archive-date=2024-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240712035627/https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-justin-tokely-elu-president-a-lunanimite-2/ |url-status=dead }}</ref>
Fifandraisana:IRMAR
Solombavambahoakan’i [[Sambava]]: (IRMAR) izy 2024.
{{commonscat}}
{{reflist}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Sambava]]
gaczom0z9rtn3sg89g53c0p9kro43ut
Ambasadaoron'i Alemaina eto Madagasikara
0
288211
1139996
1081299
2026-05-25T18:26:57Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139996
wikitext
text/x-wiki
'''''Oliver Knoerich''''', ,<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/madagascar-allemagne-renforcement-de-la-cooperation-entre-les-deux-pays/ |title=Madagascar-Allemagne : Renforcement du Pillage du pays |access-date=2024-07-26 |archive-date=2024-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240726063921/https://midi-madagasikara.mg/madagascar-allemagne-renforcement-de-la-cooperation-entre-les-deux-pays/ |url-status=dead }}</ref>, dia [[diplaomaty]] [[Alemaina]] na eto Madagasikara.
Azo antoka fa vonona tsara amin'ity toerana ity izy satria consul tany [[Lagos]], [[Nizeria]]. Eny, vola be koa no niditra tamin’izany.
Izy dia manaraka an’i Michael Häusler.
==Adiresy ambasady==
Ivandry,<ref>[https://embassies.info/RussianEmbassyinAntananarivoMadagascar Ambasady: embassies.info]</ref> B.P.4006, 101 Antananarivo ,Madagasikara
==Jereo koa==
{{reflist}}
[[Sokajy:Ambasadaoron'i Alemaina eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Diplaomaty]]
mzy7e100ywopbug6w1eew90o3hrz6oa
Kristen Michal
0
288584
1139973
1084676
2026-05-25T16:03:30Z
~2026-30465-54
39692
1139973
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kristen Michal 2021. aasta Arvamusfestivalil.jpg|thumb|Kristen Michal (2021)]]
'''Kristen Michal''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i {{Estonia}} teraka ny 12 Jolay 1975 tao [[Tallinn]] ary [[praiminisitra]] Estonia nanomboka ny 23 Jolay 2024
Minisitry ny Fitsarana ny 6 aprily 2011 hatramin’ny 10 desambra 2012 ary minisitry ny toekarena sy ny fotodrafitrasa nanomboka ny 9 aprily 2015 hatramin’ny 23 novambra 2016.
== Praiministra Estonia ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Flag of Estonia.svg|40px]] Praiminisitra [[Estonia]] f
!mpandimby
|-align="center"
| [[Kaja Kallas]]<br/> 2021-2024|| [[Kristen Michal]]<br/> 2024- || [[??]]
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Praiminisitra (Estonia)]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1975]]
9da2p34h4dzkxk77fppknkdv1pmifel
AS Fanalamanga
0
289078
1139993
1137539
2026-05-25T18:09:41Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139993
wikitext
text/x-wiki
'''AS Fanalamanga''' , dia [[klioba baolina kitra]] avy eto {{Madagasikara}}monina eto [[Moramanga]], [[Alaotra-Mangoro]], naorina tamin’ny taona 1983 ny Orinasa Fanalamanga.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/as-fanalamanga-un-club-malgache-ambitieux-a-lassaut-de-la-coupe-de-la-caf/ |title=AS Fanalamanga, un club malgache ambitieux, à l’assaut de la Coupe de la CAF |access-date=2026-05-07 |archive-date=2025-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250916232043/https://midi-madagasikara.mg/as-fanalamanga-un-club-malgache-ambitieux-a-lassaut-de-la-coupe-de-la-caf/ |url-status=dead }}</ref>
Président: Hasinarivo Tantely Harimino<ref>[https://www.lexpress.mg/2024/05/football-fanalamanga-reclame-une.html Football, Fanalamanga]</ref>
==Champion de Madagascar==
Lalao ampahefa-dalana amin'ny ligy sy ny fiadiana ny amboaran'i {{Madagasikara}}amin'ny taona 2021-2022, lalao famaranana amin'ny ligy amin'ny taona 2022-2023 (faharesena 1-0 tamin'ny [[Fosa Juniors FC]])
* 2023-2024 vice-champion (faharesena tamin'ny lalao famaranana nanoloana ny [[ASSM Elgeco Plus]])
==Coupe de Madagascar==
*2025: vice-champions de la Coupe de Madagascar<ref>[https://2424.mg/football-titi-rasoanaivo-prend-les-commandes-de-las-fanalamanga/ Titi Rasoanaivo prend les commandes]</ref>
==Amboaran'i Madagasikara==
* 2021/2022
==Super Coupe de Madagascar==
?
==CAF - Amboaran'ny kaonfederasiona - Fifaninanana 2025==
*AS Fanalamanga - Ferroviario Maputo ([[Mozambika]]) 1 : 2 (1:1)
==mpanazatra==
*Titi Rasoanaivo (Nanomboka tamin'ny Septambra 2025)
{| class="wikitable"
!Mpitantana!!Nation!!from!!to
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || {{MDG}} || 2025<ref>[https://2424.mg/football-titi-rasoanaivo-prend-les-commandes-de-las-fanalamanga/ FOOTBALL – Titi Rasoanaivo prend les commandes de l’AS Fanalamanga]</ref> || ?
|-
|}
{{reflist}}
[[Sokajy:Klioba baolina kitra malagasy]]
[[Sokajy:Faritra Alaotra-Mangoro]]
t5hpzre70z05wpb8y545u17zx1vbnwm
Eusébia Fatoma
0
289803
1140029
1115130
2026-05-25T21:47:03Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140029
wikitext
text/x-wiki
[[File:Eusebia Jaojoby .jpg|thumb|Eusebia Jaojoby ]]
I '''Eusébia Fatoma''', na '''Eusébia''', dia mpihira malagasy.
==Tantaram-piainany==
=== Fahazazana sy fiofanana ===
I Eusébia Fatoma dia mpihira sy mpamoron-kira malagasy, iray amin'ireo zanakavavin'ny mpanjakan'i salegy [[Jaojoby|Jaojoby Eusèbe]].
== Diskôgrafia ==
{| class="wikitable"
|'''Lohateny'''
! Famoahana
|-
|''Raviny''
|2002
|-
| ''Soma la vie''
| 2004
|-
| ''Viavy gasy''<ref>{{Lien web|auteur=Anjara Rasoanaivo|titre=Eusébia : La belle vole en solo avec « Viavy Gasy »|url=https://midi-madagasikara.mg/eusebia-la-belle-vole-en-solo-avec-viavy-gasy/|site={{Lien|langue=en|trad=Midi Madagasikara}}|date=5 mars 2015|consulté le=17 juillet 2024}} {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/eusebia-la-belle-vole-en-solo-avec-viavy-gasy/ |date=20240717181419 }}</ref>
| 2008
|-
| ''Faka''
| 2022
|}
Ny album faharoa dia ''Namako''<ref>{{Lien web|auteur=Bertrand Lavaine|titre=Eusébia, l’héritage du salegy malgache|url=https://musique.rfi.fr/musique/20170112-eusebia-namako|site=[[Radio France internationale|RFi]]|date=12 janvier 2017|consulté le=17 juillet 2024}}</ref>.
== Jereo koa ==
* [[Lisitry ny mpihira malagasy]]
== Loharano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Mpihira malagasy]]
t8zdn3xotpgnyh2ggv1t1gh8wwc89ox
Antoine Rajerison
0
289890
1139999
1092089
2026-05-25T18:40:27Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139999
wikitext
text/x-wiki
'''Antoine Randriamampianina Rajerison '''<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/antoine-randriamampianina-rajerison-le-fivoi-aura-des-candidats-dans-toutes-les-circonscriptions-aux-elections-communales/ |title=midi-madagasikara.mg: antoine-randriamampianina-rajerison-le-fivoi-aura-des-candidats-dans-toutes-les-circonscriptions |access-date=2024-11-09 |archive-date=2024-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241109043544/https://midi-madagasikara.mg/antoine-randriamampianina-rajerison-le-fivoi-aura-des-candidats-dans-toutes-les-circonscriptions-aux-elections-communales/ |url-status=dead }}</ref> dia [[mpanao politika]] eto {{Madagasikara}}.
Solombavambahoaka ho an'ny [[distrikan'Arivonimamo]] ([[Faritra Itasy]]) sy Filohan'ny Antoko [[FIVOI]].
==Fe-potoana iasany==
*Solombavambahoakan’i [[distrikan'Arivonimamo|Arivonimamo]]:
==Tsy miankina==
Izy no tompon’ny radio Fivoarana.
{{reflist}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Fikambanana Fivoi]]
2nday69r0k0oolq2oiey84tm8699k8l
Hanitriniaina Razafimanantsoa
0
291319
1140088
1138588
2026-05-26T04:37:43Z
TinahLuce23
39583
nanatsara lahatsoratra
1140088
wikitext
text/x-wiki
'''Hanitra Razafimanantsoa''' (anarana feno: ''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''), teraka 11 Janoary 1964 tao Antananarivo, dia mpahay lalàna sy mpisolovava ary mpanao politika malagasy. "Maître Hanitra" no hahafatanran'ny maro azy.
==Asa sy andraikitra==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpisolovava an-taonany maro alohan'ny nidirany tamin'ny sehatra politika ka nahalany azy ho solombavambahoakan'ny Madagasikara nanomboka ny taona 2013. [[Solombavambahoaka]] voafidy tao amin'ny distrikan'[[Antananarivo]] voalohany nanomboka ny taona 2013, 2019<ref>https://new.moov.mg/actualite/nationale/47402-assemblee-nationale-la-liste-des-nouveaux-deputes-publiee</ref> hatramin'ny taona 2025. Maro ny kaomisiona<ref>https://assemblee-nationale.mg/commissions/8/</ref> efa nisy azy nandritra izy ho solombavambahoaka, ohatra amin'izany : kaomision'ny Lalàna, Toekarena sy ara-bola, Atitany<ref>https://balaky.org/commission/interieur-et-decentralisation/</ref>. Efa filoha lefitra teo anivon'izany andrim-panjakana izany i Hanitriniaina Razafimanantsoa ny fe-potoam-piasany 2013-2018.
Ny taona 2025<ref>https://presidence.gov.mg/actualites/2696-fanendrena-ireo-mpikambana-mandrafitra-ny-governemantan-ny-fanavaozana-ny-repoblikan-i-madagasikara.html</ref><ref>https://app.primature.gov.mg/gouvernement/membres</ref> dia voatendry ho Minisi-panjakana misahana ny fanavaozana<ref>https://www.lequotidien.re/article/politique/2025/10/28/a-madagascar-un-nouveau-gouvernement-avec-28-ministres</ref><ref>https://tanikomadagascar.com/tag/hanitra-razafimanantsoa/</ref><ref>https://rtvsoafia.mg/2025/10/29/membre-du-gouvernement-de-la-refondation/</ref> ary mbola mitana izany andraikitra izany izy taorian'ny fanovana governemanta ny taona 2026<ref>https://www.agenceecofin.com/actualites/2703-137037-madagascar-formation-d-un-nouveau-gouvernement</ref><ref>https://fr.news.yahoo.com/madagascar-nouveau-gouvernement-surprise-continuit%C3%A9-031122985.html</ref>.
== Fiainana politika ==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpikambana ao amin'ny antoko [[TIM]] sy Firaisankina<ref>https://assemblee-nationale.mg/depute/lobo-hanitriniaina-razafimanantsoa/</ref>, izay antoko mpanohitra<ref>https://fr.africanews.com/2018/06/05/madagascar-le-nouveau-premier-ministre-divise-l-opposition/</ref> nanomboka ny taona 2009.
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1964]]
aiicsceo824brm115iwm4uq61ssexo0
1140131
1140088
2026-05-26T06:53:53Z
TinahLuce23
39583
1140131
wikitext
text/x-wiki
'''Hanitra Razafimanantsoa''' (anarana feno: ''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''), teraka 11 Janoary 1964 tao Antananarivo, dia mpahay lalàna sy mpisolovava ary vehivavy mpanao politika malagasy. "Maître Hanitra" no hahafatanran'ny maro azy.
==Asa sy andraikitra==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpisolovava an-taonany maro alohan'ny nidirany tamin'ny sehatra politika ka nahalany azy ho solombavambahoakan'ny Madagasikara nanomboka ny taona 2013. [[Solombavambahoaka]] voafidy tao amin'ny distrikan'[[Antananarivo]] voalohany nanomboka ny taona 2013, 2019<ref>https://new.moov.mg/actualite/nationale/47402-assemblee-nationale-la-liste-des-nouveaux-deputes-publiee</ref> hatramin'ny taona 2025. Maro ny kaomisiona<ref>https://assemblee-nationale.mg/commissions/8/</ref> efa nisy azy nandritra izy ho solombavambahoaka, ohatra amin'izany : kaomision'ny Lalàna, Toekarena sy ara-bola, Atitany<ref>https://balaky.org/commission/interieur-et-decentralisation/</ref>. Efa filoha lefitra teo anivon'izany andrim-panjakana izany i Hanitriniaina Razafimanantsoa ny fe-potoam-piasany 2013-2018, taorian'ny fifidianana izay ho mpikambana ami'ny birao maharitry ny Antenimieram-pirenena ny 2014.
Ny taona 2025<ref>https://presidence.gov.mg/actualites/2696-fanendrena-ireo-mpikambana-mandrafitra-ny-governemantan-ny-fanavaozana-ny-repoblikan-i-madagasikara.html</ref><ref>https://app.primature.gov.mg/gouvernement/membres</ref> dia voatendry ho Minisi-panjakana misahana ny fanavaozana<ref>https://www.lequotidien.re/article/politique/2025/10/28/a-madagascar-un-nouveau-gouvernement-avec-28-ministres</ref><ref>https://tanikomadagascar.com/tag/hanitra-razafimanantsoa/</ref><ref>https://rtvsoafia.mg/2025/10/29/membre-du-gouvernement-de-la-refondation/</ref> ary mbola mitana izany andraikitra izany izy taorian'ny fanovana governemanta ny taona 2026<ref>https://www.agenceecofin.com/actualites/2703-137037-madagascar-formation-d-un-nouveau-gouvernement</ref><ref>https://fr.news.yahoo.com/madagascar-nouveau-gouvernement-surprise-continuit%C3%A9-031122985.html</ref>.
== Fiainana politika ==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpikambana ao amin'ny antoko [[TIM]] sy Firaisankina<ref>https://assemblee-nationale.mg/depute/lobo-hanitriniaina-razafimanantsoa/</ref>, izay antoko mpanohitra<ref>https://fr.africanews.com/2018/06/05/madagascar-le-nouveau-premier-ministre-divise-l-opposition/</ref> nanomboka ny taona 2009.
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1964]]
cfl9wad6hdmsnt75hbr6ky4ehiwwinx
1140132
1140131
2026-05-26T06:55:09Z
TinahLuce23
39583
1140132
wikitext
text/x-wiki
'''Hanitra Razafimanantsoa''' (anarana feno: ''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''), teraka 11 Janoary 1964 tao Antananarivo, dia mpahay lalàna sy mpisolovava ary vehivavy mpanao politika malagasy. "Maître Hanitra" no hahafatanran'ny maro azy.
==Asa sy andraikitra==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpisolovava an-taonany maro alohan'ny nidirany tamin'ny sehatra politika ka nahalany azy ho solombavambahoakan'ny Madagasikara nanomboka ny taona 2013. [[Solombavambahoaka]] voafidy tao amin'ny distrikan'[[Antananarivo]] voalohany nanomboka ny taona 2013, 2019<ref>https://new.moov.mg/actualite/nationale/47402-assemblee-nationale-la-liste-des-nouveaux-deputes-publiee</ref> hatramin'ny taona 2025. Maro ny kaomisiona<ref>https://assemblee-nationale.mg/commissions/8/</ref> efa nisy azy nandritra izy ho solombavambahoaka, ohatra amin'izany : kaomision'ny Lalàna, Toekarena sy ara-bola, Atitany<ref>https://balaky.org/commission/interieur-et-decentralisation/</ref>. Efa filoha lefitra teo anivon'izany andrim-panjakana izany i Hanitriniaina Razafimanantsoa ny fe-potoam-piasany 2013-2019, taorian'ny fifidianana izay ho mpikambana ami'ny birao maharitry ny Antenimieram-pirenena ny 2014.
Ny taona 2025<ref>https://presidence.gov.mg/actualites/2696-fanendrena-ireo-mpikambana-mandrafitra-ny-governemantan-ny-fanavaozana-ny-repoblikan-i-madagasikara.html</ref><ref>https://app.primature.gov.mg/gouvernement/membres</ref> dia voatendry ho Minisi-panjakana misahana ny fanavaozana<ref>https://www.lequotidien.re/article/politique/2025/10/28/a-madagascar-un-nouveau-gouvernement-avec-28-ministres</ref><ref>https://tanikomadagascar.com/tag/hanitra-razafimanantsoa/</ref><ref>https://rtvsoafia.mg/2025/10/29/membre-du-gouvernement-de-la-refondation/</ref> ary mbola mitana izany andraikitra izany izy taorian'ny fanovana governemanta ny taona 2026<ref>https://www.agenceecofin.com/actualites/2703-137037-madagascar-formation-d-un-nouveau-gouvernement</ref><ref>https://fr.news.yahoo.com/madagascar-nouveau-gouvernement-surprise-continuit%C3%A9-031122985.html</ref>.
== Fiainana politika ==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpikambana ao amin'ny antoko [[TIM]] sy Firaisankina<ref>https://assemblee-nationale.mg/depute/lobo-hanitriniaina-razafimanantsoa/</ref>, izay antoko mpanohitra<ref>https://fr.africanews.com/2018/06/05/madagascar-le-nouveau-premier-ministre-divise-l-opposition/</ref> nanomboka ny taona 2009.
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1964]]
l16s7f8xlys9zkvdow2g6icfil1u943
1140133
1140132
2026-05-26T06:59:34Z
TinahLuce23
39583
nampiditra infobox olona
1140133
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Razafimanantsoa Lobo Hanitriniaina|teraka=11 janoary 1964|toerana=Antananarivo|firenena=Madagasikara|karazana=Vehivavy|asa=Minisitra misahana ny Fanavaozana|taona niasana=Nanomboka ny oktobra 2025}}
'''Hanitra Razafimanantsoa''' (anarana feno: ''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''), teraka 11 Janoary 1964 tao Antananarivo, dia mpahay lalàna sy mpisolovava ary vehivavy mpanao politika malagasy. "Maître Hanitra" no hahafatanran'ny maro azy.
==Asa sy andraikitra==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpisolovava an-taonany maro alohan'ny nidirany tamin'ny sehatra politika ka nahalany azy ho solombavambahoakan'ny Madagasikara nanomboka ny taona 2013. [[Solombavambahoaka]] voafidy tao amin'ny distrikan'[[Antananarivo]] voalohany nanomboka ny taona 2013, 2019<ref>https://new.moov.mg/actualite/nationale/47402-assemblee-nationale-la-liste-des-nouveaux-deputes-publiee</ref> hatramin'ny taona 2025. Maro ny kaomisiona<ref>https://assemblee-nationale.mg/commissions/8/</ref> efa nisy azy nandritra izy ho solombavambahoaka, ohatra amin'izany : kaomision'ny Lalàna, Toekarena sy ara-bola, Atitany<ref>https://balaky.org/commission/interieur-et-decentralisation/</ref>. Efa filoha lefitra teo anivon'izany andrim-panjakana izany i Hanitriniaina Razafimanantsoa ny fe-potoam-piasany 2013-2019, taorian'ny fifidianana izay ho mpikambana ami'ny birao maharitry ny Antenimieram-pirenena ny 2014.
Ny taona 2025<ref>https://presidence.gov.mg/actualites/2696-fanendrena-ireo-mpikambana-mandrafitra-ny-governemantan-ny-fanavaozana-ny-repoblikan-i-madagasikara.html</ref><ref>https://app.primature.gov.mg/gouvernement/membres</ref> dia voatendry ho Minisi-panjakana misahana ny fanavaozana<ref>https://www.lequotidien.re/article/politique/2025/10/28/a-madagascar-un-nouveau-gouvernement-avec-28-ministres</ref><ref>https://tanikomadagascar.com/tag/hanitra-razafimanantsoa/</ref><ref>https://rtvsoafia.mg/2025/10/29/membre-du-gouvernement-de-la-refondation/</ref> ary mbola mitana izany andraikitra izany izy taorian'ny fanovana governemanta ny taona 2026<ref>https://www.agenceecofin.com/actualites/2703-137037-madagascar-formation-d-un-nouveau-gouvernement</ref><ref>https://fr.news.yahoo.com/madagascar-nouveau-gouvernement-surprise-continuit%C3%A9-031122985.html</ref>.
== Fiainana politika ==
'''Lobo Hanitriniaina Razafimanantsoa''' dia mpikambana ao amin'ny antoko [[TIM]] sy Firaisankina<ref>https://assemblee-nationale.mg/depute/lobo-hanitriniaina-razafimanantsoa/</ref>, izay antoko mpanohitra<ref>https://fr.africanews.com/2018/06/05/madagascar-le-nouveau-premier-ministre-divise-l-opposition/</ref> nanomboka ny taona 2009.
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1964]]
6hdnrx7tyrb2eufhshk5c7fm9htipl9
Benjamin Alexis Rakotomandimby
0
291322
1140003
1097675
2026-05-25T19:31:31Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140003
wikitext
text/x-wiki
I '''Benjamin Alexis Rakotomandimby''' no minisitry ny Fitsarana eto Madagasikara nanomboka ny volana aogositra 2024.
Talohan'izay dia mpampanoa lalàna izy.
Mpialoha lalana: [[Landy Mbolatiana Randriamanantenasoa]]<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/ma-mission-principale-est-la-lutte-contre-la-corruption/ |title=la lutte contre la corruption |access-date=2025-03-22 |archive-date=2025-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615055114/https://midi-madagasikara.mg/ma-mission-principale-est-la-lutte-contre-la-corruption/ |url-status=dead }}</ref>
{{reflist}}
[[Sokajy:Minisitry ny Fitsarana malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
90ceo04x5rt4tflkxpuhoi6vp3vtoed
Alan' i Ranobe
0
291394
1139995
1128951
2026-05-25T18:18:47Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1139995
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Alan' i Ranobe''' dia faritra misy [[ala]] any amin' ny ilany atsimo-andrefan' i [[Madagasikara]] eo anelanelan' ny renirano Manombo sy ny ony [[Fiherenana|Fiherena]], any amin' ny 32 km avaratr' i [[Toliara]], any amin' ny Lalam-pirenena faha-9<ref name=":0" />, dia faritra misy ny karazan-javamananaina miavaka tsy manam-paharoa. Tamin' ny taona 2015 dia nosokajiana ho faritra arovana amin' ny anarana hoe "Ranobe PK32" izy io, izay mirefy 168 500 ha<ref><small>"[https://wwf.panda.org/es/?209549/A-la-dcouverte-dune-biodiversit-unique- A la découverte d’une biodiversité unique !]", ''wwf.panda.org'', 05/08/2013</small> </ref><ref><small>"[https://protectedareas.mg/fr/landscape/show/7?geoShapeFilterField=location&location=43.4708659613717%2C-23.3131656142959%2C44.0836370113992%2C-23.3131656142959%2C44.0836370113992%2C-22.7451554642494%2C43.4708659613717%2C-22.7451554642494%2C43.4708659613717%2C-23.3131656142959&max=8&mediaFilter=no_of_images%2Cno_of_videos%2Cno_of_audio&offset=0&sort=created_on&view=stats Ranobe PK32] {{Wayback|url=https://protectedareas.mg/fr/landscape/show/7?geoShapeFilterField=location&location=43.4708659613717%2C-23.3131656142959%2C44.0836370113992%2C-23.3131656142959%2C44.0836370113992%2C-22.7451554642494%2C43.4708659613717%2C-22.7451554642494%2C43.4708659613717%2C-23.3131656142959&max=8&mediaFilter=no_of_images%2Cno_of_videos%2Cno_of_audio&offset=0&sort=created_on&view=stats |date=20251212104514 }}", ''protectedareas.mg''</small></ref>.
== Ny zavamananaina ao naty ala ==
=== Ny zavamaniry ===
Ny velaran-javamaniry ao amin' io ala io dia isan-karazany, anisan' izany ny kirihitra amoron-tsiraka eny amin' ny [[dongom-pasika]], ny kirihitra misy tsilo maina anjakan' ny ''[[Didiereaceae|Didieraceae]]'', ary ny ala maina mikitroka mahatratra 15 m mahery, izay ahitana ny karazana [[zaha]] toy ny ''[[Adansonia rubrostipa]]'' sy ny ''[[Adansonia za]]''<ref name=":0"><small>"[https://maison-de-madagascar.ch/madagascar/les-aires-protegees-de-madagascar/aire-protegee-de-ranobe-pk32/ Aire Protégée de Ranobe PK32]", ''maison-de-madagascar.ch'',</small> </ref>. Ny 90 % amin' ny karazan-javamaniry hita ao dia tsy manam-paharoa eto amin' izao tontolo izao<ref name=":1"><small>"[https://lgdi-madagascar.com/wp-content/uploads/2024/03/Prendre-en-compte-les-impacts-negatifs-du-projet-Base-Toliara.pdf Les dirigeants malagasy ont le devoir de prendre en compte les impacts négatifs sur la population du projet Base Toliara]" (pdf), ''lgdi-madagascar.com,'' 19/03/2024</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://www.banktrack.org/project/base_toliara_sands_mine Base Toliara sands mine - Madagascar]", ''www.banktrack.org'', 2/04/2024</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://ecoaustral.com/extraction-miniere-laustralien-base-resources-conteste/ Extraction minière : l’Australien Base Resources contesté]", ''ecoaustral.com'', 21/03/2019</small></ref>.
=== Ny biby ===
Be dia be ny karazam-biby any, izay ahitana karazana [[vorona]] miisa 148 sy karazana [[Biby mandady sy mikisaka|biby mandady]] [[Biby mandady sy mikisaka|sy mikisaka]] miisa 42 voarakitra an-tsoratra. Ahitana karazana gidro sy maky valo ao amin' io faritra io, izay maneho ny fahasamihafan' ny karazan' ireo biby ireo indrindra any amin' ny ilany atsimo-andrefan' i Madagasikara<ref name=":0" />.
== Tandindomin-doza ==
=== Fitrandrahana ala ===
Tandindomin-doza ny Alan' i Ranobe noho ny fanapahana hazo sy ny famokarana arina, izay miteraka faharinganan' ny 35,3 % amin' ny fitambaran' ny velarant-tany misy ny ala<ref name=":0" />. Misy ny ezaka fitahirizana ho amin' ny fiarovana sy famerenana amin' ny laoniny ity ala tsy manam-paharoa ity, ka anisan' izany ny fandaharan' asa fambolen-kazo sy ny fandraisana anjaran' ny vondrom-piarahamonina eo an-toerana<ref><small>"[https://newsmada.com/2025/02/24/ranobe-toliara-ii-base-toliara-sengage-pour-la-reforestation/ Ranobe, Toliara II: Base Toliara s’engage pour la reforestation]", ''newsmada.com'', 24/02/2025</small></ref>.
=== Ny fitrandrahana harena an-kibon' ny tany ===
Ankehitriny dia misy ny tetikasa fitrandrahana [[harena an-kibon' ny tany]] ([[ilmenita]] sy [[zirkôna]], ary [[rotila]]) ao amin' ny faritra misy ny Alan' i Ranobe izay sahanin' ny orinasa [[Toliara Sands]] teo aloha sy ny [[Base Toliara]] ankehitriny (2025) izay miorina 50 km ao avaratr' i Toliara<ref><small>"[https://toliarasands.com/fr/ Projet Toliara Sands] {{Wayback|url=https://toliarasands.com/fr/ |date=20250324110015 }}", ''toliarasands.com'',</small></ref>.
Rehefa nisy ny fanoherana nataon' ny vondrom-piarahamonina sy ny fikambanana mpiaro ny tontolo iainana, indrindra ny mpiaro ny Alan' i Ranobe, dia nosakanan' ny fanjakana malagasy tamin' ny taona 2019 ilay tetikasa. Atahorana mantsy ny hisian' ny fiatraikany ratsy sy lehibe amin' ny tontolo iainana, anisan' izany ny fanimbana ny toeram-ponenana voajanaharin' ny karazan-javamananaina (ala mirefy 455 ha) sy ny fakana tanin' ny mponina ao an-toerana<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" />. Ny fanamboaran-dalana mirefy 55 km hitaterana ny harena an-kibon' ny tany mankany amin' ny seranan-tsambon' i Toliara dia mety hanimba ny faritra arovana Ranobe PK32, izay mety hampisaratsaraka ny ala sy hampitoka-monina ny karazan-javamananaina ao aminy<ref name=":2" /><ref name=":3" />. Ity faritra ity dia anisan' ny [[Ala Mikea]], izay malaza fantatra amin' ny fisian' ny karazan-javamananaina tsy manam-paharoa ao aminy<ref name=":2" /><ref><small>"[https://www.lemurconservationnetwork.org/learn/conservation-threats-and-solutions-for-lemurs/habitat-change-and-loss-in-madagascar/ Habitat Change and Loss in Madagascar]", ''www.lemurconservationnetwork.org''</small></ref>. Ny fasika misy mineraly dia misy [[oraniôma]] sy [[tôriôma]] etsaka dia betsaka, sy singa radiôaktifa ao anaty [[zirkôna]]. Ny fandotoana vokatr' izany dia mety hisy fiantraikany amin' ny karazanm-biby amin' ny alalan' ny [[rano]] sy ny [[vovoka]], ary mety hisy hiteraka fiovan' ny fototarazo<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" />. Io tetikasa io dia handany rano 500 m³ isan' ora, izay hotrohina 100 m avy any anaty tany, ka mandrahona ny tahirin-drano ho an' ny taranaka ho avy izany<ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/siteny-randrianasoloniaiko-haro-sur-les-impacts-environnementaux-du-projet-base-toliara/ Siteny Randrianasoloniaiko : Haro sur les impacts environnementaux du projet Base Toliara] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/siteny-randrianasoloniaiko-haro-sur-les-impacts-environnementaux-du-projet-base-toliara/ |date=20250324110014 }}", ''midi-madagasikara.mg'', 21/01/2023</small></ref>.
Na izany aza dia milaza ny tompon' andraikitra ao amin' ny Base Toliara sy ny mpanohana ilay tetikasa fa hiteraka asa sy fampandrosoana ara-toekarena ny fitrandrahana harena an-kibon' ny tany. Mbola tsy azo antoka anefa ny tombontsoa ho an' ny mponina. Amin' izao fotoana izao dia mijanona ny tetikasa, saingy misy ny tsindry amin' ny famohazana azy indray<ref><small>"[https://newsmada.com/2025/01/16/base-toliara-benediction-et-espoirs-a-ranobe/ Base Toliara: bénédiction et espoirs à Ranobe]", ''newsmada.com'', 16/01/2025.</small></ref>.
== Jereo koa ==
* [[Ranobe (fitrandrahana)|Fitrandrahana ao Ranobe]]
== Loharano sy fanamarihana ==
6q4a38e38omrnljmhzpclxj70qedpl2
Jean Jacques Rabenirina
0
291889
1140039
1133334
2026-05-26T00:41:16Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140039
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= RABENIRINA-Jean-jacques-BETIOKY-SUD.jpg
|anarana=Jean Jacques Rabenirina
|teraka=9 Jona 1961<ref>[http://madagasikara.de/2003/Januar/0301-2f/030117tribuneregierung.htm Minisitry ny asa sy ny lalàna sosialy]</ref>
|maty=25 septambra 2025<ref>[https://2424.mg/necrologie-le-depute-jean-jacques-rabenirina-decede-dans-un-accident-de-circulation/ J.J. Rabenira, décès]</ref> (64 taona)<ref>[https://2424.mg/necrologie-le-depute-jean-jacques-rabenirina-decede-dans-un-accident-de-circulation/ nécrologie]</ref>
|firenena={{Madagasikara}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
'''Jean Jacques Rabenirina''' (teraka:9 Jona 1961, maty: 25 septambra 2025) dia mpanao politika malagasy avy ao amin'ny [[Firaisankina]].<ref>{{Cite web |url=https://assemblee-nationale.mg/rabenirina-jean-jacques/ |title=Assemblee nationale |access-date=2025-04-22 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114142920/https://assemblee-nationale.mg/rabenirina-jean-jacques/ |url-status=dead }}</ref>
Solombavambahoakan’i [[Betioky Atsimo]] izy<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/pas-de-democratie-a-madagascar/ |title=Députés de l’opposition : « Pas de démocratie à Madagascar » |access-date=2025-04-22 |archive-date=2025-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419161201/https://midi-madagasikara.mg/pas-de-democratie-a-madagascar/ |url-status=dead }}</ref>nanomboka ny taona 2019. Voafidy indray ny taona 2024.
==Antoko==
*2003- ??: Minisitry ny asa sy ny lalàna sosialy<ref>[http://madagasikara.de/2003/Januar/0301-2f/030117tribuneregierung.htm Minisitry ny asa sy ny lalàna sosialy]</ref>
* 2004-10/2006<ref>[https://lexpress.mu/s/article/madagascan-president-sacks-tourism-minister L'Express.mu]</ref>: Minisitra AVI (minisitry ny Kolontsaina sy ny Fizahantany).
*03.2011-11.2011: Minisitry ny Fanabeazam-pirenena<ref>[https://www.education.gov.mg/lequipe-ministerielle/ministres-successifs/ www.education.gov.mg]</ref>
*-6.2018<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/201806120650.html ministère de la Culture, de la Promotion de l'artisanat et de la Sauvegarde du patrimoine]</ref>: Minisitry ny Kolontsaina, ny fampiroboroboana ny asa tanana ary ny fiarovana ny vakoka
*2019-2024: IRD<ref>{{Cite web |url=https://actu.orange.mg/legislatives-la-liste-des-151-deputes-elus-de-madagascar/ |title=actu.orange.mg |access-date=2025-09-27 |archive-date=2025-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113124009/https://actu.orange.mg/legislatives-la-liste-des-151-deputes-elus-de-madagascar/ |url-status=dead }}</ref>
*2024- [[Firaisankina]]
{{reflist}}
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy|Rabenirina]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy|Rabenirina]]
[[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2025]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1961]]
7tzfwyqa9t7j81tlbck796ne03uof7l
Fivarotan-tena eto Madagasikara
0
293162
1140034
1134371
2026-05-25T22:57:05Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140034
wikitext
text/x-wiki
Ny '''fivarotan-tena eto Madagasikara''' dia vokatry ny zava-misy ara-[[toekarena]], ara-[[Fiarahamonina|piarahamonina]], ara-[[Lalàna|dalàna]] ary ara-[[kolontsaina]]. Toe-javatra mampanahy ny [[fivarotan-tena]] eto [[Madagasikara]], indrindra ny resaka [[fanararaotana ara-nofo]] atao amin' ny [[zaza tsy ampy taona]]. Tatitra maro avy amin' ny fikambanana iraisam-pirenena sy fikambanana tsy miankina amin' ny fitondram-panjakana no manasongadina ny halehiben' ity olana ity. Miaina ao anatin' ny toe-javatra sarotra ny ankamaroan' ny mpivaro-tena eto Madagasikara. Matetika izy ireo no iharan' ny [[herisetra]] sy ny fanararaotana ary ny fanilikilihan' ny fiarahamonina. Mampitohy ny tsingerin' ny [[fahantrana]], izay sarotra tapahina, ny tsy fahampian' ny fahafaha-mahazo tolotra ara-[[Fahasalamana|pahasalamana]] sy ara-[[Fanabeazana|panabeazana]], ary ny tsy fahafaha-misitraka tombontsoa ara-toekarena hafa. Maro amin' ny mpivaro-tena no milaza fa tsy safidy mahafinaritra ho azy ireo ny fivarotan-tena, fa zavatra tsy maintsy atao noho ny fahaverezan-kevitra vokatry ny [[fahantrana lalina]]<ref name=":7"><small>"[https://www.madagascar-voyage.fr/2025/02/22/prostitution-travail-sexe-madagascar La prostitution n’est pas un choix de plaisir»: les voix des travailleuses du sexe à Madagascar s’élèvent]", ''www.madagascar-voyage.fr''</small></ref><ref name=":8"><small>"[https://www.madagascar-voyage.fr/2025/02/22/prostitution-travail-sexe-madagascar La prostitution n’est pas un choix par plaisir : les travailleuses du sexe de Madagascar revendiquent leur réalité]", ''www.madagascar-voyage.fr''</small></ref><ref name=":9"><small>"[https://www.afd.fr/fr/actualites/madagascar-combattre-le-tourisme-sexuel À Madagascar, combattre le tourisme sexuel] {{Wayback|url=https://www.afd.fr/fr/actualites/madagascar-combattre-le-tourisme-sexuel |date=20250424040202 }}", AFD - Agence Française de Développement</small></ref>.
== Tantara ==
=== Faha mpanjaka ===
Niseho tamin' ny fomba hafa vokatry ny rafi-piarahamonina sy ny varotra ary ny fifaneraserana amin' ny vahiny ny fivarotan-tena teto [[Madagasikara]] tamin' ny vanim-potoana faha mpanjaka (talohan' ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany frantsay]]).
==== Fivarotan-tena tany amorontsiraka ====
Nifandray akaiky amin' ny asa aman-draharaha eny an-dranomasina sy momba ny raharaham-barotra ny fivarotan-tena tany amin' ny tanàna misy [[seranan-tsambo]] any amin' ny morontsiraka, toa an' i [[Toamasina]] sy i [[Hell-Ville]] ([[Nosy Be]]). Nanam-pifandraisana amin' ny vehivavy teo an-toerana ny tantsambo sy mpivarotra vahiny, indrindra fa ny Eorôpeana, matetika tamin' ny endrika vadikely ([[vaditsindrano]]). Noleferin' ny mpitondra teo an-toerana izany firaisan-trano izany, izay indraindray tsy maharitra, ary nandray anjara amin' ny fananganana aristôkrasia safiotra nanan-kery tany amin' ireo faritra ireo<ref name=":5"><small>"[https://www.academia.edu/123699305/Fraternit%C3%A9_de_sang_et_mariages_Les_traitants_europ%C3%A9ens_et_les_soci%C3%A9t%C3%A9s_malgaches_au_XIXe_si%C3%A8cle? Fraternité de sang et mariages. Les traitants européens et les sociétés malgaches au XIXe siècle]", ''www.academia.edu''</small></ref>.
==== Anjara asa ara-tsôsialy sy kolontsaina ====
Nalaza tamin' ny fandraisany anjara amin' ny fitsenana sy fanotronana ôfisialy sady nilain' ny tantsambo eorôpeana amin' ny [[firaisana ara-nofo]] ny vehivavy sasany izay antsoina hoe "tsimihorirana" na "tsimanetsa". Samihafa ny fiheverana izany fanao izany arakaraka ny kolontsaina sy ny fivavahana nisy tamin' izany fotoana izany. Tamin' ny fahatongavan' ny "[[kristianisma]], indrindra fa nanomboka tamin' ny taonjato faha-19, dia nitombo ny fanilikilika ny fitondran-tena toy izany, ary nanameloka ny "faharavan' ny fitondran-tena" tany amin' ireo faritra misy seranan-tsambo ireo ny misiônera<ref name=":5" /><ref name=":6"><small>"[https://fr.scribd.com/document/509250569/La-Prostitution-Des-Enfants-a-Antananarivo-2 La prostitution des enfants à Antananarivo 2]", ''fr.scribd.com''</small></ref>.
==== Nivoatra ny fomba fijery ====
Talohan' ny fitaoman' ny kristianisma dia somary nalalaka ihany ny fiainana ara-pananahana teto Madagasikara, ary tsy voatery ho noheverina ho fitondran-tena maloto ny fivarotan-tena. Na izany aza, ny fidiran' ny soatoavina kristiana dia nanova tsikelikely io fomba fijery io, ka nampifandray ny fivarotan-tena amin' ny filiban-dratsy sy ny tsy fivavahana. Nalahelo, ohatra, ny misiônera katôlika raha nahita ny [[tokantranomaso]] teo amin' ny Eorôpeanina sy ny Malagasy, satria amin' izy ireo dia tsy ara-dalàna sady fitiavana fahafinaretan' ny nofo ny fiainana toy izany<ref name=":5" />.
=== Tamin' ny fanjanahan-tany ===
Nivoatra noho ny pôlitikam-panjanahana sy ny rafitra ara-miaramila ary ny fivoaran' ny fiarahamonina araka ny faneren' ny fitondrana mpanjanaka ny [[fivarotan-tena]] teto [[Madagasikara]] nandritra ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahan-tany frantsay]] (1896–1960).
==== Fampidirana ny fivarotan-tena ao anaty lamina ====
Tamin' ny fametrahana toby miaramila frantsay, indrindra tany [[Antsiranana|Diego-Suarez]] (na [[Antsiranana]]) sy [[Toamasina|Tamatave]] (na [[Toamasina]]), dia noleferina ny fisian' ny trano fivarotan-tena ho an' ny filan' ny miaramila<ref name=":2" />. Matetika ny vehivavy malagasy no nivezivezy tao amin' ireny toerana ireny, ary matetika koa ny vehivavy avy any amin' ny nosy [[La Réunion]] izay voasariky ny fiheverana ara-toekarena. Lasa zava-dehibe ho an' ny fitantanan-draharaha mpanjanaka ny fivarotan-tena mba hanohanana ny toe-tsain' ny miaramila sy hanaraha-maso sy hifehezana ny fifandraisan' ny [[Voanjo (olona)|voanjo]] sy ny teratany"<ref><small>"[https://fr.scribd.com/document/509250645/La-prostitution-a-Mahajanga-et-Nosy-Be-2 La prostitution à Mahajanga et Nosy-Be 2]", ''fr.scribd.com''</small></ref>.
==== Fifehezana sy fanaraha-maso ara-pahasalamana ====
Nametraka fepetra hentitra momba ny [[fahasalamana]] ny fitantanana mpanjanaka, izay nanahy momba ny fiparitahan' ny [[aretina vokatry ny firaisana ara-nofo]] amin' ny [[miaramila]] sy ny [[Voanjo (olona)|voanjo]]. Nanaovana fitsiriham-pahasalamana tsy tapaka ny mpivaro-tena, ary matetika no napetraka any amin' ny toeram-pitsaboana manokana ny vehivavy voan’ ireo aretina ireo. Natao voalohany indrindra hiarovana ny mponina eorôpeana ity fomba fiasa ity, izay maneho ny fanavakavahana sarangam-pirazanana (eorôpeana sy malagasy) sy ny finiavana hifehy ny vatan' ny vehivavy teratany<ref><small>"[https://ehne.fr/fr/encyclopedie/th%C3%A9matiques/genre-et-europe/la-prostitution-de-1800-a-nos-jours/la-prostitution-en-situation-coloniale La prostitution en situation coloniale]", ''ehne.fr''</small></ref>.
==== Famoretana sy fanilikilihana ====
Nenjehina ny fivarotan-tena tsy voafehin' ny fitondrana. Nosamborina, nogadraina, na nandoa lamandy ny vehivavy tsy voasoratra anarana na miasa ivelan' ny faritra voatondro. Anisan' ny finiavana lehibe kokoa hifehy ny fitondran-tenan' ny vahoaka voazanaka sy hitandroana ny filaminana ity famoretana ity<ref name=":6" />.
== Fivarotan-tena ankehitriny ==
Amin' izao fotoana izao, ny [[fivarotan-tena]] eto [[Madagasikara]] dia mijanona ho tranga saro-drafitra, miorim-paka amin' ny zava-misy ara-piarahamonina sy ara-toekarena anaty fahasarotana. Hita indrindra izany any amin' ny faritra an-tanàn-dehibe sy faritra mampirorobo ny [[Fizahàn-tany|fizahan-tany]].
=== Anton' ny fivarotan-tena ===
Miombon-kevitra ny loharanom-baovao fa ny fivarotan-tena eto Madagasikara dia atao mba hahafahana mivelona voalohany indrindra, izany hoe vokatry ny fahantrana lalina ('''''[[:fr:Extrême_pauvreté|fr]]''''') sy ny tsy fahampian' ny fahafahana ara-toekarena. Na izany aza, manana ny anjara toerany lehibe koa ny lafin-javatra ara-piarahamonina sasany sy ny maro hafa.
==== Fahantrana tsy maha azo antoka ny hoavy ====
Maherin' ny telo ampahefan' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] no mivelona [[Fahantrana eto Madagasikara|latsaky ny 1 dôlara isan' andro]], ka voatery maro ny vehivavy sy tovovavy mivaro-tena mba ho velona<ref name=":0"><small>"[https://fides.org/en/news/32578-AFRICA_MADAGASCAR_One_out_of_7_women_is_sexually_exploited_poverty_allows_prostitution_to_spread AFRICA/MADAGASCAR - One out of 7 women is sexually exploited: poverty allows prostitution to spread]", ''fides.org''</small></ref>. Ny tambajotran' ny mpanao ratsy dia mitaona tovovavy avy any ambanivohitra hankany an-tanàn-dehibe mba hanararaotana ny vola azon' izy ireo amin' ny fivarotan-tena, matetika amin' ny alalan' ny fampanantenana poaka azy momba ny fahazoana asa na ny fandrantoana fianarana<ref name=":2" />.
Tanora an' arivony, anisan' izany ny zaza tsy ampy taona sy ny zazahy, no voatery mivaro-tena mba hahazoany izay ilainy sy ny an' ny fianakaviany. Ny ECPAT France sy ny tatitry ny TV5Monde dia manasongadina fa ny vantojaza dia afaka mampiditra vola avo telo heny ho an' ny tokantrano amin' ny alalan' ny fivarotan-tena noho ny amin' ny fomba hafa<ref name=":15"><small>"[https://ecpat-france.fr/www.ecpat-france/wp-content/uploads/2018/10/rapport-global-de-suivi-2015-madagascar-ilovepdf-compressed.pdf Madagascar]", ECPAT France</small></ref><ref name=":16"><small>"[https://information.tv5monde.com/terriennes/lutter-contre-la-prostitution-de-mineures-madagascar-23203 Lutter contre la prostitution de mineures à Madagascar]", TV5MONDE</small></ref><ref><small>"[https://fides.org/fr/news/34132-AFRIQUE_MADAGASCAR_Une_femme_sur_sept_exploitee_sexuellement_augmentation_vertigineuse_de_la_prostitution_du_fait_de_la_pauvrete AFRIQUE/MADAGASCAR - Une femme sur sept exploitée sexuellement - augmentation vertigineuse de la prostitution du fait de la pauvreté]", ''fides.org''</small></ref>.
Ny sehatr' asa tsy manaraka ny lalàna no mibahan-toerana (96 % amin' ny mpiasa), ary tena sarotra ny fahazoana asa mendrika: matetika ny fivarotan-tena dia heverina ho fomba mora na haingana hahazoana vola raha oharina amin' ny asa hafa mandreraka vatana sy ambany karama<ref name=":17" /><ref name=":18"><small>"[https://www.heard.org.za/wp-content/uploads/2018/03/Remise-en-cause-frontie%CC%80res-entre-travail-du-sexe-et-sexe-transactionnel-a%CC%80-Nosy-Be-1.pdf Remise en cause des frontières supposées entre travail du sexe et sexe transactionnel à Madagascar - Cas de Nosy Be]", ''www.heard.org.za''</small></ref>.
Ny vanim-potoanan' ny krizy, toy ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|tamin']] [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|ny taona 2009]], dia nitarika ny fihenan' ny famatsiam-bola ho an' ny [[fahasalamana]] sy ny [[fanabeazana]] ary ny raharaham-piarahamonina hafa, ka nampitombo ny fahasahiranana sy ny faharefoan' ny mponina, indrindra ny [[ankizy]] sy nampironhatra ny fivarotan-tena<ref name=":15" />.
==== Herefoan' ny tanora sy ny zaza ====
Tena tanora tokoa ny ankamaroan' ny mponin' i Madagasikara (eo amin' ny roa ampahatelony latsaka no latsaky ny 25 taona); izany dia mametraka tsindry ara-demôgrafia amin' ny tolotra avy amin' ny fanjakana (fanabeazana, fahasalamana, asa) ary mamela ny ampahany betsaka amin' ny mponina amin' ny fahasahiranana<ref name=":18" />.
Ny tsy fahampian' ny fitaovam-panabeazana sy ny filàn' ny ankizy hiasa dia mampitombo ny tsy fahombiazan' ny fianarana sy ny fialana fianarana, ary ireo ankizy tsy mianatra ireo no tena iharan' ny fanararaotana ara-nofo<ref><small>Rakotomamonjy Henintsoa Marinah Emeline, ''[https://www.ceja.ch/images/CEJA/DOCS/Bib/Pays/Madagascar/BD.pdf La protection des enfants contre l'exploitation sexuelle à des fins commerciales à Madagascar : entre textes et réalités]'', Mémoire Master II, Droit Privé Appliqué, 18 Mars 2015,</small> </ref>.
Amin' ny tranga sasany, ny ray aman-dreny na ny mpitaiza dia mandao ilay zaza na mandefa azy hiasa any amin' ny toerana na toe-javatra mahatonga azy hivaro-tena. Milaza ny tatitra sasany fa mety handefitra na hampirisika ny fivarotan-tenan' ny zanany ny ray aman-dreny na ny havany sasany, noho ny tombontsoa ara-bola ho azon' ny fianakaviana<ref name=":15" /><ref name=":19"><small>"[https://webapps.ilo.org/ipecinfo/product/download.do?type=document&id=2609 Madagascar Les Enfants Victimes de l'Exploitation Sexuelle à Antsiranana, Toliary, et Antananarivo]" - OIT</small></ref>.
==== Antony ara-piarahamonina sy ara-kolontsaina ====
Any amin' ny faritra sasany, ny fivarotan-tena, indrindra fa ny an' ny zaza tsy ampy taona, dia tsy heverina ho herisetra ara-nofo, ary ny sasany mihevitra fa ny faneken' ilay zaza tsy ampy taona dia manafaka ny maha herisetra izany<ref name=":15" />.
Mety hanosika ny tanora avy any ambanivohitra hifindra monina ny fisintoman' ny tanàn-dehibe sy ny toerana fizahan-tany, ka mamela azy ireo amin' ny tontolo isian' ny fivarotan-tena matanjaka izay mahamora ny fanararaotana azy ireo<ref name=":18" />.
Ny fandehanana matetika any amin' ny toerana sasany (trano fandihizana, trano fisotroana) sy ny fahitana ny fomba fiainan' ny mpivaro-tena, izay heverina ho manana fahombiazana ara-bola indraindray, dia mety hitarika ny tanora hivaro-tena koa<ref name=":19" />.
==== Fizahan-tany mamoafady ====
Na dia ny fahantrana aza no antony lehibe amin' ny fivarotan-tena, ny fisian' ny tinady lehibe, indrindra avy amin' ny vahiny (ary koa ny teratany malagasy), any amin' ny faritra fizahan-tany, dia mahatonha ny fivarotan-tena hiroborobo. Matetika ny mpanjifa dia voasarika amin' ny vidiny mora kokoa sy ny fiheverana ny fanjifana izany ho tsy misy fanenjehana kokoa<ref name=":16" /><ref name=":13"><small>"[https://shs.cairn.info/revue-annales-de-geographie-2011-3-page-334?lang=fr Tourisme international et prostitution féminine : le cas de Nosy-Bé (Madagascar)]", ''shs.cairn.info''</small></ref><ref name=":10"><small>"[https://www.jacaranda.fr/en/tourisme-sexuel-les-attractions-touristiques-majeures-de-madagascar-sont-confrontees-au-tourisme TOURISME SEXUEL. Les attractions touristiques majeures de Madagascar sont confrontées au tourisme sexuel impliquant des enfants]", ''www.jacaranda.fr''</small></ref>.
Ny toerana fizahan-tany toa an' i [[Nosy Be]] sy i [[Toamasina]], i [[Mahajanga]] ary [[Antsiranana]] dia toerana mafana amin' ny [[fizahan-tany mamoafady]], anisan' izany ny ankizy tsy ampy taona<ref name=":3"><small>"[https://www.afd.fr/fr/actualites/madagascar-combattre-le-tourisme-sexuel À Madagascar, combattre le tourisme sexuel] {{Wayback|url=https://www.afd.fr/fr/actualites/madagascar-combattre-le-tourisme-sexuel |date=20250424040202 }}", ''www.afd.fr''</small></ref>. Lasa toerana fanaovana fizahan-tany mamoafady ny faritra [[Fizahàn-tany|fizahan-tany]] toa an' i [[Nosy Be]]<ref name=":13" />, ka mahasarika mpitsidika vahiny mitady [[firaisana ara-nofo]] aloa vola. Nitarika ho amin' ny fanararaotana ara-nofo amin' ny vehivavy sy ny tovovavy maro izany toe-javatra izany, ary ny sasany amin' izy ireo dia 12 taona. Tambajotra voalamina tsara, indraindray ahitana mpanera sy ny firaisana tsikombakomba amin' ny toeram-pandraisam-bahiny sasany, no manamora izany fanao izany<ref name=":9" /><ref name=":15" /><ref name=":13" /><ref name=":10" /><ref name=":12" /><ref name=":11"><small>"[https://news.un.org/fr/story/2022/02/1114532 Madagascar : le Comité des droits de l'enfant préoccupé par la persistance du tourisme sexuel impliquant les mineurs] {{Wayback|url=https://news.un.org/fr/story/2022/02/1114532 |date=20250819163535 }}", ''news.un.org''</small></ref><ref><small>"[https://ecpat.org/wp-content/uploads/2021/08/Ex_Summary_Madagascar_v2017.pdf RÉSUMÉ - Madagascar]", ''ECPAT''</small></ref>.
=== Ny fiainan' ny mpivaro-tena eto Madagasikara ===
Ny fiainan' ny mpivaro-tena eto [[Madagasikara]] amin' ny ankapobeny dia anjakan' ny fahasahiranana tafahoatra sy ny herisetra matetika ary ny fanilikilihana lalina avy amin' ny fiarahamonina. Na dia tsy raran' ny lalàna tanteraka aza ny fivarotan-tena eto amin' ny firenena, ny mpivaro-tena dia miasa ao anatin' ny tontolo feno fankahalana sy tsy misy fiarovan' ny lalàna.
==== Antontanisa ====
Mampanahy ny fivarotan-tenan' ny zaza tsy ampy taona: any [[Nosy Be]]<ref><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Exploitation-sexuelle-une-realite-inquietante-en-pleine-expansion.html Nosy Be : une réalité inquiétante en pleine expansion]", 31 Jolay 2024, ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref>, manodidina ny 40 % amin' ny tovovavy no nanao firaisana ara-nofo voalohany amin' ny alalan' ny fivarotan-tena, matetika manomboka amin' ny 14 taona<ref><small>"[https://www.humanium.org/fr/la-prostitution-des-mineures-a-madagascar La prostitution des mineures à Madagascar] {{Wayback|url=https://www.humanium.org/fr/la-prostitution-des-mineures-a-madagascar |date=20150201070921 }}", 7 Janoary 2015, ''www.humanium.org''</small></ref>. Any [[Morondava]], ny 50 % amin' ny mpivaro-tena dia tsy ampy taona. Nitombo ny isan' ny mpivaro-tena: tany [[Toamasina]], nitombo ny isan' ny mpivaro-tena raha 17 000 tamin' ny taona 1993 ka lasa 29 000 ny tamin' taona 2012<ref name=":0" />. Ny zaza tsy ampy taona mpivarotan-tena teto [[Antananarivo]], tamin' ny taona 2013, dia 1. 132 no latsaky ny 18 taona amin' nnivaro-tena 1 237<ref name=":1"><small>"[https://www.ilo.org/fr/resource/article/combattre-lexploitation-sexuelle-commerciale-des-enfants-madagascar Combattre l’exploitation sexuelle commerciale des enfants à Madagascar]", 30 Avrily 2014, ''www.ilo.org''</small></ref>.
==== Herisetra ====
Matetika mitranga ny herisetra: ny vehivavy sasany dia mitatitra fa nodarohan' ny mpanjifa tsy mety mandoa vola, ary ny pôlisy, izay tokony hiaro azy ireo, indraindray dia tafiditra amin' ireny fanararaotana ireny<ref name=":20"><small>"[https://loeildusahara.com/madagascar-quand-la-prostitution-devient-une-question-de-survie/ Madagascar : Quand la prostitution devient une question de survie]", ''loeildusahara.com''</small></ref>.
==== Tsy fahampian' ny vola azo ====
Tena ambany dia ambany ny vola miditra, indrindra amin' ny mpanjifa eto an-toerana. Ohatra, any [[Nosy Be]], ny firaisana ara-nofo amin' ny lehilahy malagasy iray dia ahazoana 5 000 Ariary hatramin' ny 10 000 Ariary (manodidina ny 1 ka hatramin' ny 2 [[euro]]), ny vahiny kosa dia ahazoana hatramin' ny 60 000 Ariary (12 euro eo ho eo)<ref name=":20" /><ref><small>"[https://labalisemadagascar.wordpress.com/2022/09/27/tourisme-sexuel-une-pratique-devenue-un-peu-trop-courante-a-madagascar/ Tourisme sexuel : Une pratique devenue un peu trop courante à Madagascar]", ''labalisemadagascar.wordpress.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.lemonde.fr/afrique/article/2020/09/14/je-n-ai-pas-vraiment-le-choix-a-madagascar-le-covid-19-entraine-une-hausse-de-la-prostitution_6052166_3212.html? « Je n’ai pas vraiment le choix » : à Madagascar, le Covid-19 entraîne une hausse de la prostitution]", ''www.lemonde.fr''</small></ref>.
==== Aretina ====
Ny fihanaky ny aretina azo avy amin' ny firaisana ara-nofo dia ambony ao amin' ny mpivaro-tena. Ohatra, ny 12 % amin' izy ireo dia voan' ny tety (na sifilisy). Voafetra anefa ny fahazoana fitsaboana, ary matetika tsy ampy ny hetsika fisorohana<ref name=":21"><small>"[https://www.thenewhumanitarian.org/fr/report/96195/madagascar-du-sexe-pour-survivre Du sexe pour survivre]", ''www.thenewhumanitarian.org''</small></ref>.
==== Hetsika fisorohana ====
Nanatanteraka fandaharan' asa hiadiana amin' ny fanararaotana ara-nofo tao amin' ny ankizy, indrindra eo amin' ny sehatry ny fizahan-tany, ny fitondram-panjakana malagasy miaraka amin' ny fikambanana tsy miankina amin' ny fitondram-panjakana toa ny ''End Child Prostitution, Child Pornography and Trafficking of Children for Sexual Purposes'' (''End Child Prostitution in Asian Tourism'' na ECPAT teo aloha)<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref><small>"[https://information.tv5monde.com/terriennes/lutter-contre-la-prostitution-de-mineures-madagascar-23203 Lutter contre la prostitution de mineures à Madagascar]", ''information.tv5monde.com''</small></ref>. Nandray fitsipi-pitondran-tena ny mpisehatra amin' ny fizahan-tany mba hisorohana ny fanararaotana ara-nofo atao amin' ny ankizy<ref name=":1" /><ref name=":4"><small>"[https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/687972-exploitation-sexuelle-des-enfants-un-phenomene-inquietant-a-madagascar Exploitation sexuelle des enfants : un phénomène inquiétant à Madagascar]", ''www.linfo.re''</small></ref>. Izany hetsika izany dia mikendry ny hampiditra indray ny tovovavy iharan' ny fanararaotana ara-nofo amin' ny fianarana sy hanome azy ireo fiofanana amin' ny asa<ref name=":2" /><ref name=":4" />.
==== Fanampiana ====
Ny hetsika toy ny fandaharana "Espoir 2.0 Bootcamp" natomboky ny ''Alternatives Madagascar'' dia mikendry ny hanolotra safidy ara-toekarena ho an' ny mpivaro-tena amin' ny alalan' ny fanomezana azy ireo fiofanana amin' ny fitantanana orinasa bitika sy amin' ny fahasalaman' ny fananahana<ref><small>"[https://newsmada.com/2022/11/22/prostitution-la-moitie-des-travailleuses-du-sexe-sont-des-mineures Prostitution : la moitié des travailleuses du sexe sont des mineures]", ''newsmada.com''</small></ref>.
Ny fikambanana toa ny FIVEMITO sy ny AFSA dia miasa ho fankatoavana sy fiarovana ny mpivaro-tena. Manao hetsika fanentanana izy ireo sady mizara kapaoty ary manolotra fiofanana amin' ny asa hanampiana ireo vehivavy ireo hiala amin' ny fivarotan-tena<ref name=":20" /><ref name=":21" /><ref><small>"[https://educationsante.be/madagascar-les-prostituees-font-de-la-prevention/ Madagascar, les prostituées font de la prévention]", ''educationsante.be''</small></ref><ref name=":22" />.
Any amin' ny faritra sasany dia misy ny karatra manokana natao mba hanamora ny fidirana amin' ny fikarakarana ara-pahasalamana sy hanomezana fiarovan' ny lalàna. Voafetra ihany anefa ny fahombiazan’ izy ireny, ary mety hampiasain' ny manam-pahefana indraindray mba hanorisorenany ny mpivaro-tena<ref name=":21" />.
=== Karazam-pivarotan-tena ===
==== Fivarotan-tenan' ny zaza tsy ampy taona ====
Lafiny iray mampanahy indrindra ny fidiran' ny zaza tsy ampy taona amin' ny [[fivarotan-tena]]. Araka ny fanadihadiana nataon' ny fikambanana ''Alternatives Madagascar'' dia zaza tsy ampy taona ny 50 % amin' ny mpivaro-tena. Vao mainka miharatsy izany toe-javatra izany noho ny [[Fahantrana eto Madagasikara|fahantrana lalina]] sy ny tsy fahampian' ny [[fanabeazana]], izay mahatonga ireto tovovavy ireto tsy hanan-tsafidy firy<ref name=":7" /><ref name=":16" /><ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref><small>"[https://newsmada.com/2022/11/22/prostitution-la-moitie-des-travailleuses-du-sexe-sont-des-mineures Prostitution : la moitié des travailleuses du sexe sont des mineures]", ''newsmada.com''</small></ref>. Amin' ny toe-javatra sasany, ny fianakaviana na ny fiarahamonina dia mamporisika na farafaharatsiny mandefitra amin' ny fanararaotana ara-nofo atao amin' ny ankizy noho ny tombony ara-bola azon' ny tokantrano mahantra<ref name=":12"><small>"[https://upr-info.org/sites/default/files/documents/2019-10/ecpat_international_upr34_mdg_f_main.pdf L'exploitation sexuelle des enfants à Madagascar » pour l'Examen Périodique Universel de la situation des droits de l'homme au Madagascar]" (PDF), ''upr-info.org''</small></ref>.
==== Fivarotan-tenan' ny lehilahy ====
Amin' ny ankapobeny dia tsy dia hita fa miafina ny fivarotan-tenan' ny lehilahy izay ailikiliky ny fiarahamonina malagasy kokoa<ref name=":17"><small>"[https://www.medecinsdumonde.org/app/uploads/2024/05/Etude-Resume-VLG-TDS-Madagascar-FR.pdf Violence basée sur le genre envers les professionnel.les du sexte à Madagascar]", ''www .medecinsdumonde .org''</small> </ref>. Manao izany indrindra ireo lehilahy ireo noho ny fahantrana<ref><small>"[https://afriquinfos.com/madagascar-proliferation-prostitution-mineurs-220617/ Madagascar : Prolifération de la prostitution des mineurs]", ''afriquinfos.com''</small></ref>. Ny tanàn-dehibe tena ahitana fivarotanan' ny lehilahy dia [[Antananarivo]] (ao amin' ny vakin-tanàna sasany toa an' [[Analakely]], Ampefiloha, Isoraka)<ref name=":14"><small>"[https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/719262-madagascar-les-lyceens-plongent-dans-la-prostitution Madagascar : les lycéens plongent dans la prostitution]", ''www.linfo.re''</small></ref>, i [[Toamasina]], i [[Nosy Be]], i [[Mahajanga]], i [[Toliara]]<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/345286378_ECPAT_-_Etude_sur_les_violences_sexuelles_dans_les_6_villes_Nosy_Be_Antsiranana_Mahajanga_Antananarivo_Fianarantsoa_Toliara Etude sur les violences sexuelles dans les 6 villes: Nosy Be, Antsiranana, Mahajanga, Antananarivo, Fianarantsoa, Toliara]" (PDF), ''www.researchgate.net''</small></ref>: ireo dia toerana misy fizahan-tany izay anaovan' ny tovolahy fivarotan-tena amin' ny mpanjifa vahiny, na lahy na vavy. Ambatoloaka (any Nosy Be) dia toerana iray ivarotan' ny "beach boys" (na "gasy gigolos") ny tenany amin' ny vehivavy eorôpeana (indrindra ny frantsay sy ny italiana).
Amin' ny ankapobeny dia eo anelanelan' ny 15 sy 30 taona ny lehilahy mpivaro-tena ary avy amin' ny fianakaviana mahantra sady manana olana ara-pianakaviana indraindray, ary tsy nahita fianarana firy<ref name=":14" />. Ny sasany dia milaza fa manao firaisana ara-nofo amin' ny lehilahy mba hahazoana karama fa tsy safidy, ny sasany misafidy izany (LGBT)<ref><small>''[https://2009-2017.state.gov/documents/organization/186425.pdf 2011 Country Reports on Human Rights Practices: Madagascar]'', Bureau of Democracy, Human Rights and Labor, U.S. Department of State, p 26,</small> </ref>, ny hafa dia tsy manao afa-tsy amin' ny vehivavy. Ny tanjona amin' izany rehetra izany moa dia ny mba hahazo vola haingana na ny hanambady vahiny.
==== Fivarotan-tena an-tserasera ====
Noho ny fahatongavan' ny teknôlôjia nomerika dia nifindra an-tserasera ihany koa ny [[fivarotan-tena]]<ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/fivarotan-tena-lasa-feno-izany-ny-facebook/ Fivarotan-tena : Lasa feno izany ny facebook]", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref><ref><small>"[https://newsmada.com/2022/11/24/fivarotan-tena-ana-habaka-vehivavy-telo-nalefa-eny-am-ponja/ Fivarotan-tena ana habaka: vehivavy telo nalefa eny am-ponja]", , ''newsmada.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.freenews.mg/fivarotan-tena-anaty-tambazotra-sarona-ny-vehivavy-iray-tomponantoka/ Fivarotan-tena anaty tambazotra: sarina ny vehivavy iray tompon' antoka]", ''www.freenews.mg''</small></ref>. Mampiasa tambajotran-tserasera ny tambajotran' ny fivarotan-tena mba hanome tolotra firisana ara-nofo, ka mahatonga ny fisavana sy ny fanasaziana ho sarotra tanterahina kokoa. Tamin' ny taona 2023 dia ravan' ny pôlisy ny tambajotram-pivarotan-tena an-tserasera tao Mahajanga, izany dia mampiseho ny fampifanarahana ny fivarotan-tena amin' ny teknôlôjia vaovao<ref><small>"[https://la1ere.franceinfo.fr/mayotte/madagascar-coup-de-filet-contre-la-prostitution-en-ligne-1369498.html Madagascar : Coup de filet contre la prostitution en ligne]", ''la1ere.franceinfo.fr''</small></ref>.
== Lalàna ==
=== Fifehezan' ny lalàna ===
==== Ara-dalàna amin' ny fepetra sasany ====
Tsy voarara ny fivarotan-tena amin' ny maha fivarotan-tena azy eto [[Madagasikara]] dia ara-dalàna, fa ny fivelomana amin' ny fampivarotan-tena ny hafa sy ny fanondranana olona an-tsokosoko ary ny fivarotan-tenan' ny zaza dia tsy ara-dalàna<ref><small>"[https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/09c7c5cd99c7e43213ef7f5389fdc3bf.pdf Loi n°2014-040 du 20 janvier 2015 sur la lutte contre la Traite des Etres Humains] {{Wayback|url=https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/09c7c5cd99c7e43213ef7f5389fdc3bf.pdf |date=20250325055921 }}", ''www.dcn-pac.mg''</small></ref>.
==== Heloka amin' ny tranga sasany ====
Ny fehezan-dalàna famaizana malagasy dia manome sazy henjana ny fivarotan-tena, indrindra fa raha ao anatin' izany ny zaza tsy ampy taona. Manasazy higadra hatramin' ny 10 taona an-tranomaizina sy handoa onitra vokatry ny fandikan-dalàna mifandray amin' ny fivarotan-tenan' ny zaza tsy ampy taona ny lalàna famaizana malagasy<ref><small>"[https://mg.ambafrance.org/Avertissement-contre-le-tourisme Avertissement contre le tourisme sexuel]", ''mg.ambafrance.org''</small></ref>. Na dia misy aza ny lalàna dia voafetra ihany ny fampiharana azy noho ny [[Kolikoly eto Madagasikara|kolikoly]], ny tsy fahampian' ny olona sy ny fitaovana ho enti-miasy amin' izany ary ny fandeferan' ny fiarahamonina amin' ny fivarotan-tena<ref name=":2"><small>"[https://www.humanium.org/fr/madagascar Enfants de Madagascar]", ''www.humanium.org''</small></ref>.
==== Mankany amin' ny fankatoavana sy fiarovana bebe kokoa ====
Misy ny mampaka-peo hitakiana ny fiarovana tsara kokoa sy fankatoavana ny zon' ny mpivaro-tena, izay lasa nantsoina hoe "mpampanofa tena". Mitaky lalàna hiaro azy ireo sy fahazoana tolotra ara-pahasalamana ary fampihenana ny fanilikilihan' ny fiarahamonina izy ireo. Manana anjara toerana lehibe amin' ity ady ity ny fikambanana mpiaro ny zon' olombelona sy ny feminista, izay manaitra ny sain' ny daholobe sy ny mpanao pôlitika momba ny tsy rariny iainan' ireo vehivavy ireo<ref name=":8" /><ref name=":22"><small>"[https://africapresse.com/madagascar-quand-la-prostitution-devient-un-dernier-recours-pour-des-femmes-en-souffrance Madagascar : quand la prostitution devient un dernier recours pour des femmes en souffrance]", ''africapresse.com''</small></ref>.
== Rohy ivelany ==
* Tisseau, ''[https://www.karthala.com/accueil/3155-etre-metis-en-imerina-madagascar-aux-xixe-xxe-siecles-9782811118556.html Être métis en Imerina (Madagascar) aux XIXe-XXe siècles]'', Karthala, 2017
* Fabien Brial, "[https://shs.cairn.info/revue-annales-de-geographie-2011-3-page-334?lang=fr Tourisme international et prostitution féminine : le cas de Nosy-Bé (Madagascar)]", ''shs.cairn.info''
* "[https://popups.uliege.be/1370-2262/index.php?id=625 De la caserne aux maisons closes : la réglementation de la prostitution au profit de l’institution militaire (1900-1939)]", ''popups.uliege.be''
* "[https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/09c7c5cd99c7e43213ef7f5389fdc3bf.pdf Loi n°2014-040 du 20 janvier 2015 sur la lutte contre la Traite des Etres Humains] {{Wayback|url=https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/09c7c5cd99c7e43213ef7f5389fdc3bf.pdf |date=20250325055921 }}", ''www.dcn-pac.mg''
* "[https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/loi-modifiant-completant-certaines-dispositions-code-penal-lutte-contre-traite-personnes-tourisme-sexuel/ Loi modifiant et complétant certaines dispositions du Code Pénal sur la lutte contre la traite des personnes et le tourisme sexuel] [https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/loi-modifiant-completant-certaines-dispositions-code-penal-lutte-contre-traite-personnes-tourisme-sexuel/ - Droit malgachel]", ''textes.lexxika.com''
* "[https://www.matin.mg/?p=22833 Mpivarotena !]", ''www.matin.mg''
* "[https://midi-madagasikara.mg/fivarotan-tena-lasa-feno-izany-ny-facebook/ Fivarotan-tena : Lasa feno izany ny facebook] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/fivarotan-tena-lasa-feno-izany-ny-facebook/ |date=20250129071802 }}", ''midi-madagasikara.mg''
* "[https://www.moov.mg/article/79222-terre-rouge-maorisy-vehivavy-malagasy-roa-tratra-teo-am-pivarotan-tena Terre-Rouge Maorisy : Vehivavy malagasy roa tratra teo am-pivarotan-tena]", ''www.moov.mg''
== Loharano sy fanamarihana ==
817134fpj9tykab0k5p0z1h9o67yrby
Denis A. H. Andriamandroso
0
293547
1140022
1105696
2026-05-25T21:13:59Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140022
wikitext
text/x-wiki
'''Denis Andriantasy Helison Andriamandroso''' dia masoivohon’ny Repoblikan’i {{Madagasikara}}teo aloha tany {{Alemaina}} (2002-2006), sy {{Afrika Atsimo}}. Teraka tao [[Antsirabe]] tamin’ny taona 1945<ref>[http://www.vaovao.net/2novdeu/021114saarland.htm vaovao.net]</ref> izy ary maty ny 15 Novambra 2024<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/denis-andriamandroso-et-blaise-randimbisoa-double-disparition-dun-ancien-ambassadeur-et-dun-ex-ministre/ |title=midi-madagasikara.mg |access-date=2025-06-07 |archive-date=2025-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607091101/https://midi-madagasikara.mg/denis-andriamandroso-et-blaise-randimbisoa-double-disparition-dun-ancien-ambassadeur-et-dun-ex-ministre/ |url-status=dead }}</ref> tao [[Strasbourg]] ([[Alsace]]).
Niavaka ny tenany tamin’ny fandroahana ny lehiben’ny mpanongam-panjakana Mariette Imbinina tao amin’ny masoivoho ao [[Pretoria]]<ref>[https://www.madagascar-tribune.com/IMG/article_PDF/Tension-autour-de-l-ambassade-Pr_a11816.pdf www.madagascar-tribune.com]</ref>.
==Jereo koa==
{{reflist}}
[[Sokajy:Diplaomaty malagasy|Andriamandroso]]
3lhq1m5tmepx0ec7bol6bmanqrx7mam
Biblical Relations between Israel and Madagascar
0
294022
1140004
1118795
2026-05-25T19:40:42Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140004
wikitext
text/x-wiki
Ny boky "'''''Biblical Relations between Israel and Madagascar'''''", izay azo adika amin' ny hoe "'''Fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara'''", dia tsangan-kevitra nosoratana sy notohan' i [[Rabarioelina Ndriana|Ndriana Rabarioelina]], [[Teôlôjia|teôlôjiana]] malagasy, tamin' ny taona 2010, ka nahazoany ny diplôma ''PhD in Theology'' tao amin' ny Saint Alcuin House Theological Seminary, tany [[Etazonia]]. Ity asasoratra fikarohana ity, izay misy 458 pejy, dia mandalina ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' ny tantaran' i [[Israely]] sy ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantaran']] [[Tantaran' i Madagasikara|i Madagasikara]], izay anohanany indrindra fa manam-piaviana [[jiosy]] sy [[israelita]] ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]]. Mihevitra koa ny mpanoratra fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo taloha|teny hebreo]] [[Fiteny hebreo taloha|taloha]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ary ny kolontsaina malagasy dia nnamaka tao amin' ny kolontsaina jiosy fahiny, ary nisy onjam-pifindra-monina jiosy maro teo amin' ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantaran']] [[Tantaran' i Madagasikara|i Madagasikara]]<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", ''stalcuinhouseseminary.academia.edu''</small></ref>.
Miaro vina ara-pôlitika sy ara-tsôsialy ihany koa Rabarioelina izay manandratra ny fanovana an' i Madagasikara ho fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy entina mpanjaka, mifototra amin' ny soatoavina kristianina sy malagasy nentim-paharazana, ary miala amin' ny rafitra repoblikana nolovaina tamin' ny fanjanahantany.
== Lohahevitra ==
=== Teto Madagasikara no nisy ny saha Edena ===
Misy fitantarana tohanany milaza fa tao [[Fanjakan' Imerina|Imerina]] eto Madagasikara no nisy ny saha [[Edena]], ary misy renirano ao [[Mananjary]] lazainy fa i [[Pisôna]] izay resahina ao amin' ny [[Baiboly]] ([[Bokin' ny Genesisy|Genesisy]] 2:10-12) ary teto Madagasikara no namoronana ny olmbelona voalohany<ref name=":0"><small>Sophie Goedefroit sy Albert Roca , "[https://publicacions.antropologia.cat/quaderns/article/download/371/199/1378 La "plus belle énigme du monde" ne veut pas être résolue. Le besoin de mémoire multiple à Madagascar]" (PDF), ''publicacions.antropologia.cat''</small></ref>.
=== Teto Madagasikara no nanamboarana ny Sambofiaran' i Nôa ===
Nampidiriny ny hevitra hoe namboarina teto Madagasikara avy eo nandao ny nosy tamin' ny fotoan' ny [[Safodrano (araka ny Baiboly)|Safodrano]] ny [[sambofiaran' i Nôa]] ary tonga tany amin' ny [[Tendrombohitra Ararata (Baiboly)|tendrombohitra Ararata]] ilay sambofiara taorian' ny Safodrano, araka ny voalazan' ny Baiboly ([[Bokin' ny Genesisy|Genesisy]] 6-9)<ref name=":0" />.
=== Teto Madagasikara no nisy an' i Ôfira resahina ao amin' ny Baiboly ===
Ny mpanoratra dia mikaroka ny mety hisian' ny fifandraisan' i Madagasikara amin' ny toerana resahina ao amin' ny [[Baiboly]] toa an' i [[Ôfira]], izay nolazainy fa niavian' ny [[andramena]] hanamboarana ny [[Tempolin' i Sôlômôna]].
=== Avy amin' ny teny hebreo ny teny malagasy ===
Milaza i Ndriana Rabarioelina fa manana fototra lalina ao amin' ny [[Fiteny hebreo taloha|teny hebreo taloha]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]], ka izany dia itonga hatrany amin' ny filazana fa teny hebreo ny teny malagasy. Izao koa no anisan' ny hevitra tohanany: avy amin' ny [[Jodaisma|kolontsaina jiosy]] ny [[kolontsaina malagasy]], ary nisy ny fifindrà-monina jiosy nankaty [[Madagasikara]].
=== Manam-piaviana israelita ny Malagasy ===
I [[Rabarioelina Ndriana|Ndriana Rabarioelina]] dia manohana ny hevitra izay niely be teto [[Madagasikara]] nandritra ny taonjato maro, fa taranaka jiosy na hebreo ny Malagasy, na ny ampahany be amin' izy ireo, izay mety ho avy amin' ny iray amin' ny [[Fokom-pirenena folo very|foko folon' i Israely very]]. Nampahatsiahy fitantarana avy eto an-toerana momba ny fisian' ny [[Israelita]] nifindra monina teto amin' ny Nosy izy.
Miantehitra amina zavatra maromaro izy hanohanana io fanambaràna io. Asongadiny ny fitovizan' ny fomba amam-panao malagasy sasany (toy ny famorana, ny fitsipika momba ny sakafo na ny fombafomba fandevenana) sy ny an' ny jodaisma. Misy amin' ny lahateniny no milaza fa ho "vahoaka voafidy" ny Malagasy, amin' ny heviny ara-Baiboly.
=== Fanjaka-mpanjaka teôkratika sy kristôkratika i Madagasikara ===
Anisan' ny tohanan' i Ndriana Rabarioelina koa ny tokony hahatonga an' i Madagasikara ho fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]], sady hiverenana amin' ny fanjaka-mpanjaka manandratra indray ny rafitra ara-piarahamonina sy ara-pôlitika mankato an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] sy manaja ny [[soatoavina]] malagasy, ary ny fandravana ny rafitra [[Repoblika|repoblikana]] napetraky ny mpanjanantany tandrefana<ref><small>"[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]]" in ''[https://mg.wikipedia.org/ mg.wikipedia.org]''</small></ref><ref><small>"[http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs Déclaration : Les Malagasy, descendants de juifs]" in ''[https://midi-madagasikara.mg/ midi-madagasikara.mg] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/ |date=20230430165033 }}''</small></ref><ref><small>"[http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= Déclaration: les Malagasy dscendants des juifs] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= |date=20230430172043 }}", in ''[http://www.tonga-soa.com/ tonga-soa.com] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/ |date=20250616035827 }}''</small></ref>. Tsy mijanona ho tsangan-kevitra fotsiny ny famerenana ny fitondra-mpanjaka fa raha [[andriana]] na printsy fotsiny i Ndriana Rabarioelina tany am-panombohana dia narahiny fanambaràna ho Mpanjaka izany<ref><small>"[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2019/ Royal house of Madagascar]", in [http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ royal-house-of-madagascar.blogspot.com/]</small></ref>.
== Ny porofo arosony ==
Ny porofo izay aroson' ny mpanoratra dia porofo izay mitaky porofo hafa hanohanana azy.
=== Porofo ara-kolontsaina sy ara-piteny ===
Asongadin' i Ndriana Rabarioelina ny fitoviana misy eo amin' ny fomba amam-panao malagasy (toy ny lamban' ny mpanjaka merina sy ny akanjo [[Levita|levitika]] voalaza ao amin' ny [[Midrasa|Midrash]]) sy ny fomban-drazana hebreo. Resahiny ny fifandraisan’ ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] sy ny [[Fiteny merina|teny merina]] fahiny.
=== Israelita ny firazanan' ny andriana merina ===
Nambaran' i Ndriana Rabarioelina fa ny [[andriana]] [[merina]] dia avy amin' ny fifindra-monina israelita fahiny izay tonga teto Madagasikara namakivaky an’ i [[Azia]] taorian' ny [[Fahababoana tany Babilôna|sesitany]] nataon' i [[Nebokadnetsara II|Nebokadnezara]]. Ny [[Antemoro]], foko malagasy iray hafa, dia lazainy fa i [[Mosesy]] no razambeny.
=== Tokony haverina ny Fanjakan' i Madagasikara ===
Ankoatra ny famakafakana ara-[[tantara]] sy ara-[[teôlôjia]] dia milaza ny fiverenana amin' ny fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkratia|kristôkratika]] eto Madagasikara ny sanganasan' i [[Rabarioelina Ndriana|Ndriana Rabarioelina]], amin' ny famerenana amin' ny laoniny ny fanjakan' ny mpanjaka sy ny rafitra ara-piarahamonina sy ara-pôlitikan' ny [[andriana]] [[merina]] taloha, ary ny fanafoanana ny [[repoblika]].
Tsara ho marihina fa ireo hevitra momba ny fiaviana jiosy na israelitan' ny Malagasy ireo dia miorim-paka lalina eto Madagasikara ary mbola misy fiantraikany amin' ny hetsika ara-pivavahana sy amin' ny maha-izy ny tena, izay nahatonga vondrom-piarahamonina niova finoana ho amin' ny [[jodaisma]] mba hitady ny hiverenana amin' ny fototra niaviana.
== Jereo koa ==
* ''[[The King and High Priest Andriantompokoindrindra]]''
* ''[[The New Kingdom of Madagascar]]''
* ''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]''
* Momba ny [[Jiosy]] sy i [[Israely]]
** [[Semita]] - [[Hamita (vahoaka)|Hamita]] - [[Jafetita]]
** [[Fiteny hebreo]] - [[Fiteny semitika]]
** [[Jodaisma]]
* Momba an' i [[Madagasikara]] sy ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]]
** [[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]] - [[Tantaran' i Madagasikara]] - [[Fiteny malagasy]] - [[Fiteny malaiô-pôlineziana]] - [[Andriana]] - [[Banto (vahoaka)]]
* Momba ny olona sy ny zavatra resahina ao amin' ny [[Baiboly]]
** [[Ôfira]] - [[Sambofiaran' i Nôa]] - [[Mosesy]] - [[Edena]] - [[Fokom-pirenena folo very|Foko folo verin' i Israely]] - [[Adama sy Eva]]
* Lohahevitra manodidina ny hetsika jiosy sy israelita ankehitriny
** [[Jiosy malagasy]] - [[Ratefy Tolotra]] - [[Tudor Parfitt]]
** [[Hebreo israelita mainty]] - [[Hebreo israelita afrikanan' i Jerosalema]] - [[One West Camp]] - [[Subbotniki]]
** [[Bney Menase|Bnei Menashe]] - [[Beta Israely]] - [[Samaritana]]
** [[Raelisma]]
* Karazana fitondram-panjakana
** [[Repoblika]] - [[Demôkrasia]] - [[Mônarsia]] - [[Teôkrasia]]
== Rohy ivelany ==
*"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", ''stalcuinhouseseminary.academia.edu''
== Loharano sy fanamarihana ==
24svcusyv2we8bkri0p5kjdszuf8zkq
Lala Monja Delphin Sahivelo
0
294093
1140067
1109059
2026-05-26T01:55:29Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140067
wikitext
text/x-wiki
'''Lala Monja Delphin Sahivelo''' dia jeneraly sy mpanao politika malagasy. Efa minisitry ny Foloalindahy Malagasy izy nanomboka ny 14 janoary 2024.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/le-general-a-donne-des-instructions/ |title=Le Général donne des Instructions |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250620141121/https://midi-madagasikara.mg/le-general-a-donne-des-instructions/ |url-status=dead }}</ref>
==Tantaram-piainany==
Lala Monja Delphin Sahivelo, teraka tao [[Toamasina]] tamin’ny 1971, dia olo-malaza eo anivon’ny Foloalindahy Malagasy. Ny asany ara-miaramila dia voamarika tamin'ny fitohizan'ny fandrosoan'ny asa, indrindra tamin'ny alàlan'ny andraikiny amin'ny maha-Lehiben'ny Staff Fiarovana azy, izay nohazoniny nanomboka ny taona 2021 ka hatramin'ny 2024.
==Jere koa==
[[Sokajy:Ministeran'ny foloalindahy malagasy]]
[[Sokajy:Jeneraly malagasy]]
6reabaqemzp4wqii8kys0tbm1yhqgka
Fitehirizana Vola Ifampisamborana
0
294520
1140033
1133267
2026-05-25T22:46:58Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140033
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Fitehirizana Vola Ifampisamborana''' na '''FIVOY''', izay fantatra koa amin' ny hoe '''Mutuelle du Mandrare''', dia orinasa mpampiasa vola ifanampiana, fitahirizana sy fampisamboram-bola voalohany eny ifotony, iarahan' ny mpikambana mitantana, niasa natomboka tamin' ny volana Mey 2004 teo amin' ny faritr' i Mandrare Ambony ([[Tsivory]], faritra [[Faritra Anosy|Anosy]]) sy any [[Faritra Androy|Androy]], sady misy fampiofanana sy fampandrosoana ara-tsôsialy sy ara-toekarena, hanamafisana ny fahaleovantenan' ny mponina ambanivohitra any atsimon' i [[Madagasikara]], ao anatin' ny tetikasa [[Projet de mise en valeur du haut bassin du Mandrare]] (PHBM), nahazo famatsiam-bola, indrinra avy amin' ny [[Tahirim-Bola Iraisam-Pirenena ho an' ny Fampandrosoana ny Fambolena|Fonds international de développement agricole]] (FIDA). Izany dia mikendry ny hanome sehatra azo antoka ho an' ny fitahirizana sy findramam-bola ho an' ny mponina any ambanivohitra, tsy misy fanavakavahana<ref name=":0"><small>"[https://clemenceetastrid-a-madagascar.over-blog.com/article-mutuelle-du-mandrare-caisses-fivoy-fitehirizana-vola-ifampisamborana-70866184.html? Mutuelle du Mandrare = Caisses FIVOY ="Fitehirizana Vola Ifampisamborana"]", ''clemenceetastrid-a-madagascar.over-blog.com''</small></ref>.
== Fananganana ==
=== Fahaterahany ===
Niorina tamin' ny taona 2004–2005 tany amin' ny faritra [[Mandrare]] (kaominian' i [[Tsivory]] sy ny manodidina), ilay fikambanana tamin' ny anarana hoe "Caisses FIVOY" (Fitehirizana Vola Ifampisamborana) izay natsangana taoa amin' ny sehatry ny [[Projet de mise en valeur du haut bassin du Mandrare]] (na PHBM), tetikasam-pampandrosoana, izay novatsian' ny [[Tahirim-Bola Iraisam-Pirenena ho an' ny Fampandrosoana ny Fambolena|Fonds international de développement agricole]] (FIDA) ary nampiharina sady notohanan' ny fikambanana [[Internationale du crédit agricole et rural]] (ICAR)<ref name=":0" /><ref name=":1"><small>"[https://cdn.thierrybenoit.com/phbm/appuiauxinitiatives/elevage_bovin.htm? Elevage bovin]", ''cdn.thierrybenoit.com''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://actionssolidaires.net/fivoy/ Association Fivoy ''(« rame » en Malgache)'']", ''actionssolidaires.net''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://scd2012.wordpress.com/2012/01/30/article-5-fort-dauphin-la-fin-dune-histoire/ Article 5 : Fort-Dauphin, la fin d‘une histoire !]", ''scd2012.wordpress.com''</small></ref><ref name=":4"><small>"[https://cdn.thierrybenoit.com/phbm/appuiauxservices/mise_en_place.htm? Appui au développement des caisses]", ''cdn.thierrybenoit.com''</small></ref>.
=== Fananganana ny ''Mutuelle du Mandrare'' ===
Tamin' ny Jona 2005, nanangana ny ''Mutuelle du Mandrare'' ny mpikambana ao amin' ny FIVOY, izay tamin' ny voalohany natokana ho an' ny fitahiriazana sy fampindramam-bola tamin' ny voalohany, avy eo dia niova ho orinasa mpampiasa vola ifanampiana ([[Fiteny frantsay|frantsay]]: ''institution de microfinance mutualiste'')<ref name=":0" />. Ny kesy (''caisse villageoise'') voalohany dia natomboka tamin' ny May 2004, narahin' ny fananganana ôfisialy ny FIVOY tamin' ny Jona 2005<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" />.
Ny fampandrosoana an' ilay fikambanana dia notohanan' ny [[Internationale du crédit agricole et rural]] (ICAR) nanomboka tamin' ny taona 2004, avy eo notohanan' ny [[Institution financière régionale de l'Anosy]] (IFRA) tamin' ny taona 2007–2008<ref name=":0" />.
== Tanjona sy sehatra ary faritra isany ==
=== Tanjona sy tolotra ===
Natsangana mba hanohanana ny mponina any ambanivohitra, indrindraindrindra no atolotra azy<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" />:
* fanetsehana ny fitahirizam-bola eny ifotony;
* fanomeana fampindramam-bola ho an' ny tantsaha (hampiroboroboana fiompiana sy ny fambolena) sy ho an' ny mpandraharaha madinika;
* fanohanana ara-teknika sy fitarihana, amin' ny alalan' ny [[Institution financière régionale de l'Anosy|Institution financière régionale de l’Anosy]] (IFRA) (nanomboka tamin' ny 2007), hanomezana torohevitra ara-bola sy fanofanana ary fanamafisana ny fomba fiasa<ref name=":0" /><ref name=":3" />.
=== Sehatra iasana ===
Ankoatra ny fitantanam-bola, miasa amina sehatra maromaro koa ny FIVOY<ref name=":0" /><ref name=":3" />:
* fampandrosoana ara-toekarena: fambolena, fiompiana, fandrariana, fanamboarana trano fitehirizam-bokatra;
* fotodrafitrasa ara-tsôsialy eny ifotony: fampisakafoanana ny ankizy eny an-sekoly, trano famakiam-boky, fantsakana, famatsian-drano;
* fahasalamana sy fanentanana: sakafo, fahadiovana, fahasalaman' ny reny sy ny zaza, fisorohana ny vohoka aloha loatra (fanentanana eny an-tanàna).
=== Faritra ahitana azy ===
Ny fitahirizam-bola FIVOY, izay nanomboka niasa tamin' ny kaominina sivy manodidina an' i [[Tsivory]], dia niparitaka tsikelikely manerana ny faritra [[Faritra Anosy|Anosy]] sy ny faritra [[Faritra Androy|Androy]]<ref name=":0" /><ref><small>"[https://www.memoireonline.com/11/13/7984/m_Contribution-de-la-premiere-agence-de-micro-finance-PAMF--l-acces-des-menages-agricoles-au-cr40.html? Contribution de la première agence de micro finance (PAMF) à l'accès des ménages agricoles au crédit - cas de la commune rurale d'Analavory ( Madagascar)]", ''www.memoireonline.com''</small></ref>. Amin' izao fotoana izao, ilay fikambanna (''mutuelle'') dia manana toeram-pitahirizam-bola ifotony (''caisses'' ''FIVOY'') manodidina ny 26, mizara ho vondrona efatra miasa: [[Tolagnaro]] (an-tampon-tanàna sy any ambanivohitra) sy Mandrare Ambony (''Haut Mandrare'') ary Androy<ref name=":0" /><ref name=":3" />.
== Jereo koa ==
* [[Famatsiam-bola madinika eto Madagasikara]]
* [[Orinasa mpampiasa vola ifanampiana]]
* [[Tsivory]]
* [[Projet de mise en valeur du haut bassin du Mandrare]] (PHBM)
* [[Internationale du crédit agricole et rural]] (ICAR)
* [[Institution financière régionale de l'Anosy|Institution financière régionale de l’Anosy]] (IFRA)
* [[Banky eto Madagasikara]]
* [[Mandrare]]
== Azo anovozan-kevitra ==
'''Momba ny FIVOY'''
* "[https://www.capfida.mg/pi/www.capfida.mg/site/spip0b93.html?article166 La mutuelle du Mandrare, des crédits adaptés aux besoins]", ''www.capfida.mg'', 2008.
* "[https://midi-madagasikara.mg/microfinance-34e-caisse-de-fivoy-tolagnaro/ Microfinance: 34e caisse de Fivoy à Tolagnaro] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/microfinance-34e-caisse-de-fivoy-tolagnaro/ |date=20250117155020 }}", ''midi-madagasikara.mg'', 2023
* "[https://cdn.thierrybenoit.com/phbm/appuiauxservices/services_financiers.htm Les services d’épargne du réseau fivoy]", ''cdn.thierrybenoit.com''
* "[https://www.goafricaonline.com/mg/annuaire/microfinance? Les meilleurs spécialistes de la microfinance à Antananarivo et au Madagascar]", ''www.goafricaonline.com''
'''Momba ny ''Lalàna faha-96-020'''''
* "[https://www.mef.gov.mg/assets/vendor/ckeditor/plugins/kcfinder/upload/files/loi96020.pdf Loi 96-020]", ''www.mef.gov.mg''
* "[https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-1996-20-institutions-financieres-mutualistes.pdf Lalàna N° 96-020 tamin' ny 4 septambra 1996 anaovana fitsipika momba ny asa amandraharahan' ny orinasa mpampiasa vola ifanampiana sy andaminana ny firafiny] {{Wayback|url=https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-1996-20-institutions-financieres-mutualistes.pdf |date=20240305025413 }}", ''www.droit-afrique.com''
'''Momba ny ''Lalàna faha-2005-016'''''
* "[https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-2005-16-microfinance.pdf LOI n°2005 - 016 relative à l'activité et au contrôle des institutions de microfinance] {{Wayback|url=https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-2005-16-microfinance.pdf |date=20240617212137 }}", ''www.droit-afrique.com''
* "[https://www.mef.gov.mg/page_personnalisee/index/menu/27 Loi n° 2005 - 016 du 29 septembre 2005 relative a l'activite et au controle des institutions de microfinance]", ''www.mef.gov.mg''
'''Momba ny ''Lalàna faha-52017-026'''''
* "[https://www.mef.gov.mg/page_personnalisee/index/menu/27 Loi n° 2017 - 026 du 07 décembre 2017 sur la microfinance]", ''www.mef.gov.mg''
* "[https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2020/10/Loi-n%C2%B02017-026-Microfinance.pdf Loi n° 2017 – 026 sur la Microfinance] {{Wayback|url=https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2020/10/Loi-n%C2%B02017-026-Microfinance.pdf |date=20250527182205 }}", ''www.assemblee-nationale.mg''
== Loharano sy fanamarihana ==
<references />
cuqar8q0gwavnjkpikng3ybbpvackjp
Famatsiam-bola madinika eto Madagasikara
0
294549
1140030
1133247
2026-05-25T22:01:08Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140030
wikitext
text/x-wiki
Ny '''famatsiam-bola madinika eto Madagasikara''' dia rafitra ara-bola dia manome fahafahana hidiran' ny fianakaviana tsy ampy fidiram-bola amin' ny fampindramam-bola madinika sy ny tolotra ara-bola hafa mifandraika izay tsy hita ao amin' ny rafitra ara-bola mahazatra na ara-dalàna. Mitana anjara toerana lehibe izy ireo amin' ny fampidirana ao amin' ny rafitra fampindramam-bola ny mponina [[Fahantrana|mahantra]] sy monina [[ambanivohitra]], izay matetika tsy tafiditra amin' ny [[banky]] mahazatra.
== Famaritana ==
Ny famatsiam-bola madinika dia tolotra ara-bola rehetra (firosana, tahiry, fiantohana, famindrana) atolotra ho an' ny olona kely fidiram-bola. Eto [[Madagasikara]] dia fehezin' ny Lalàna laharana faha-2005-046 sy ny Agence de Supervision de la Microfinance (ACM) izay sampan-draharaha misahana ny fanaraha-maso ny rafitra ara-bola madinika, izay tompon' andraikitra eo anivon' ny [[Banky Foiben' i Madagasikara]].
== Mpisehatra ==
Anisan' ny mpisehatra amin' ny famatsiam-bola madinika eto Madagasikara ny Caisse d'Épargne et de Crédit Agricole Mutuels (CECAM) izay tambajotram-piaraha-miasa eny ambanivohitra, mifandray ara-tantara amin' ny hetsiky ny tantsaha, ny OTIV (fanafohezana ny hoe Organisme de tiers investissement villageois), ny MicroCred Madagascar (izay lasa nantsoina hoe Baobab, ara-barotra); ny Vola Mahasoa, ny SIPem, ny AIDE, sns. Tamin' ny taona 2023 dia manodidina ny 40 ny orinasa miompana amin' ny famatsiam-bola madinika nahazo alalana, anisan' izany ny dimy ambin' ny folo miasa izay anisan' ny matanjaka indrindra.
== Ny tolotra ==
Betsaka ny tolotra azo omena izay miditra ao amin' ny sehatry ny famatsiam-bola madinika, anisan' izany ny fampindramam-bola madinika: matetika ampiasaina ho an' ny orinasam-barotra madinika sy ny fambolena ary ny fiompiana; ny kaonty tahiry (ho an' olon-tokana na iombonana); ny fiantohana (fahasalamana, fahafatesana); ary ny tolotra nomerika (fandoavam-bola amin' ny finday sy ny fampiasana ny nomerika amin' ny fikirakiram-bola)
== Ny mpahazo tombontsoa ==
Miorina tsara ny famatsiam-bola any amin' ny faritra afovoany sy avaratra, saingy tsy dia misy loatra any atsimo, any atsinanana ary any ambanivohitra any andrefana, izay avo kokoa ny fahantrana. Amin' ny mpahazo tombontsoa dia vehivavy ny 60 % eo ho eo. Ao koa ny mpamokatra madinika eny ambanivohitra sy ny mpandraharaha madinika amin' ny sehatra tsy ara-dalàna
== Fiantraikany ==
Araka ny fanadihadiana nataon' ny [[Banky Maneran-Tany|Banky]] [[Banky Maneran-Tany|Maneran-Tany]] sy ny Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ), dia mampiroborobo ny fizakan-tena ara-toekarena ny famatsiam-bola madinika, indrindra ho an' ny vehivavy. Milaza koa izy ireo fa mampihena ny fahamarefo vokatry ny fikorontanan' ny toekarena sy ny [[Fiovan' ny toetany|toetany]] izany. Ny hakelin' ny vola sy ny hakelin' ny fahasamihafan' ny vokatra ary ny tsy fahampian' ny fanabeazana ara-bola dia mametra ny fiantraikany maharitra.
== Olana ==
Betsaka ny olana sedrain' ny mpisehatra amin' ny famatsiam-bola madinika, anisan' izany ny trosa be loatra alain' ny mpanjifa sasany tsy ampy fahalalana; ny tahan-janabola ambony (matetika mihoatra ny 30 % isan-taona); ny fahambanin' ny fampiasana ny nomerika amin' ny rafitra ambanivohitra; ny mety hisian' ny hosoka na ny fitantanana ratsy ao amin' ny orinasa misahana famatsiam-bola madinika sasany; ny tokony hisian' ny fanamafisana ny fahaiza-manaon' ny mpiasa sy ny fanaraha-maso.
== Ny hoavy ==
Ny governemanta, miaraka amin' ny mpiara-miombona antoka aminy (AFD, UNCDF, PNUD), dia mamporisika ny fampiasana ny fitaovana nomerika amin' ny famatsiam-bola madinika; ny fanitarana any amin' ny faritra lavitra; ny "famatsiam-bola maitso" sy vokatra mahatanty ny fiovan' ny toetany: ny fanabeazana ara-bola amin' ny alalan' ny sekoly sy onjam-peo.
== Lalàna sy fanaraha-maso ==
Nanomboka tamin' ny taona 2017, tsy maintsy nanaraka ny lalàna momba ny fampiasana fitaovana nomerika sy ny fanaraha-maso nohatsaraina ary ny adidy amin' ny fiarovana ny mpametra-bola ny orinasa famatsiam-bola madinika.
=== Ny lalàna ===
==== Lalàna laharana faha-96-020 ====
Ny Lalàna laharana faha-96-020 tamin' ny 4 Septambra 1996 dia nametraka ny rafitra ho an' ny orinasa mpampiasa vola ifanampiana (''institutions financières mutualistes'' - IMF), anisan' izany ny ''caisses d’épargne'' sy fampindramam-bola ifotony. Io lalàna io dia namaritra ny foto-pitsipika mifehy ny fiasan' ny fifanampiana ara-bola ambanivohitra (''mutuelles rurales'') toy ny fidirana ho mpikambana an-tsitrapo, fitovian' ny zon' ny mpikambana, tolotra atokana ho an' ny mpikambana)<ref name=":5"><small>"[https://natlex.ilo.org/dyn/natlex2/r/natlex/fe/details?cs=1HvvIppetOKKUCqX_G25hQwpsLtX5nDWLErtGVoSo3gslf2Re7QGCQLn3-fr24d_uaKwaXiwWibZ_7Xb3uRQ-nA&p3_isn=45849&utm_source= Loi no 96-020 du 4 septembre 1996 portant réglementation des activités et organisation des institutions financières mutualistes]", ''natlex.ilo.org''</small></ref><ref name=":6"><small>"[https://fr.scribd.com/document/59353193/Les-institutions-de-microfinance-malgaches-face-a-la-crise-quelles-premieres-lecons-tirer-AFD-2011? Les Institutions de Microfinance Malgaches Face À La Crise: Quelles Premières Leçons Tirer? (AFD - 2011)]", ''fr.scribd.com''</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/loi-n2017-026-du-08-fevrier-2018-sur-la-microfinance/ Loi n°2017-026 Sur la Microfinance]", ''textes.lexxika.com''</small></ref><ref name=":8"><small>"[https://leap.unep.org/en/countries/mg/national-legislation/loi-ndeg2017-026-du-07-decembre-2017-sur-la-microfinance? Loi n°2017-026 du 07 décembre 2017 sur la Microfinance] {{Wayback|url=https://leap.unep.org/en/countries/mg/national-legislation/loi-ndeg2017-026-du-07-decembre-2017-sur-la-microfinance |date=20251212061802 }}", ''leap.unep.org''</small></ref>.
==== Lalàna laharana faha-2005-016 ====
Ny Lalàna laharana faha-2005-016 tamin' ny 29 septambra 2005 dia fanavaozana ny rijan-teny mifehy ny rafitra famatsiam-bola madinika (''microfinance''), manolo ny fepetra teo aloha.
Ity lalàna ity dia mamaritra ny rafitra ara-bola madinika (''institutions de microfinance''), miara-miasa na tsia, mamaritra ny iraka ampanaovina azy ireo (fitahirizam-bola, fampindramam-bola, tolotra mifameno amin' izany) sy ny fandaminana ao aminy: fitantanana, fanaraha-maso anatiny sy ivelany, ary ny fahafahany hiova ho amin' ny satan' ny banky anaty fizaràn-tany voafaritra<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":8" /><ref name=":9"><small>"[https://www.ecolex.org/fr/details/legislation/loi-n2017-026-du-07-decembre-2017-sur-la-microfinance-lex-faoc179696/? Loi n°2017-026 du 07 décembre 2017 sur la Microfinance]", ''www.ecolex.org''</small></ref>.
Ny andininy faha-10 dia mamaritra ny MFI mifampitsinjo: mifototra amin' ny firaisankina, ny olona iray dia vato iray, ny tolotra natokana ho an' ny mpikambana.
==== Lalàna laharana faha-2017-026 tamin' ny 7 Desambra 2017 ====
Ny Lalàna laharana faha-2017-026 tamin' ny 7 Desambra 2017 dia misolo ny lalàna tamin' ny taona 2005 ary manavao an' ilay sehatra. Ity lalàna ity dia mampiditra ny fampindramam-bola madinika tsy manilika (''microfinance inclusive''):
* manasokajy ny orinasa mpampiasa vola ifanampiana araka ny môdely tandrify azy avy (ny rafitra mpanangona tahirim-bola na tsia, rafitra mpampindram-bla fotsiny);
* mametraka fitsipika mifanentana amin' ny risika, miaraka amin' ny fenitry ny fahamalinana ho an' ireo rafitra manangona petra-bola<ref name=":8" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":9" /><ref name=":10"><small>"[https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/loi-n2017-026-du-08-fevrier-2018-sur-la-microfinance/? Loi n°2017-026 du 08 Février 2018 Sur la Microfinance]", ''textes.lexxika.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.studocu.com/row/document/universite-de-mahajanga/droit-des-assurances/loi-n02020-005-assurances-pdf/61310408? Loi n°2020-005 sur les assurances]", ''www.studocu.com''</small></ref>;
* mandidy amin' ny fanokafana tolotra ara-bola nomerika (mpiasa, vola elektrônika, fantsona nomerika)<ref name=":10" />;
* natao ho fiarovana ny mpanjifa, tsy hisian' ny fanilihana fa hampiditra, fanamafisana ny fanaraha-maso, fananana tahirim-bola antoka ho an' ny fametraham-bola ary famahana ny olanan' ny rafitra famatsiam-bola madinika misedra fahasahiranana<ref name=":8" /><ref name=":9" />.
=== Ny rafitra mpanara-maso ===
Maromaro ihany ny rafitra ivelany izay afaka manara-maso ny orinasa famatsiam-bola madinika. Ny lehibe amin' ireo dia ny Commission de Supervision Bancaire et Financière (CSBF) sy ny Ny Minisitera misahana ny fitantanam-bola.
==== Ny Commission de Supervision Bancaire et Financière ====
Ny <u>Commission de Supervision Bancaire et Financière</u> (CSBF) dia rafitra tsy miankina amin' ny fanjakana nefa miankina amin' ny [[Banky Foiben' i Madagasikara]], noforonin' ny Lalàna faha-95-030 tamin' ny 1995. Manaramaso ny orinasa famatsiam-bola madinika izy, manamarina ny fanarahan-dalàna ao amin' izy ireo, mametraka fepetra fanitsiana, manome sazy raha misy ny tsy mety, ary afaka mametraka azy ireo ho amin' ny fitantanana vonjimaika<ref><small>"[https://www.clicours.com/la-micro-finance-et-ses-contributions/ La micro finance et ses contributions]", ''www.clicours.com''</small></ref><ref name=":10" />.
==== Ny Minisitera misahana ny fitantanam-bola ====
Ny Minisitera misahana ny fitantanam-bola dia afaka manara-maso ny orinasa famatsiam-bola madinika, amin' ny alalan' ny Direction générale du Trésor (DGT) sy ny Coordination National de la Microfinance (CNMF), sady miantoka ny fanaraha-maso ny pôlitika ankapobeny sy ny fanetsehana ny tahirim-bola nataon' ny fanjakana na avy any ivelany, ary ny firindrana stratejika amin' ny pôlitikam-pirenena. Rafitra noforonina tamin' ny taona 1996 ny CNMF mba handrindrana ny pôlitikam-panjakana, hanatsara ny lalàna mifehy ny sehatra ary hanamora ny fifandraisana eo amin' ny mpisehatra.
==== Ny rafitra hafa ====
Misolo tena ny orinasa famatsiam-bola madinika ny Association Professionnelle des Institutions de MicroFinance (APIMF), mamolavola fitsipika etika miaraka amin' ny Commission de Supervision Bancaire et Financière (CSBF) ary afaka manambara ny mpisehatra tsy manara-dalàna.
Mba hiadiana amin' ny famotsiam-bola, ny orinasa famatsiam-bola madinika dia tsy maintsy mampita vaovao sasantsasany amin' ny [[Service d'Appui à l'Information Financière]] (SAMIFIN) sy mamela azy hijery ny fomba fiasa anatiny.
Mba hisorohana ny trosa be loatra dia andalam-pamboarana ny angon-drakitra momba ny fitrosam-bola izay azon' ny CSBF sy ny [[Banky Foiben' i Madagasikara]] jerena, izay natao hanaraha-maso sy hampihenana ny risika mety hitranga amin' ny findramam-bola.
Manan-jo hanara-maso ny asan' ny orinasa famatsiam-bola madinika novatsiany vola ny mpamatsy vola. Afaka manao fihainoana sy fanamarinana ara-teknika izy ireo. Raha misy tsy fanarahan-dalàna dia azon' izy ireo atao ny manome fepetra momba ny fanohanany.
== Jereo koa ==
* [[Toekaren' i Madagasikara]]
* [[Seha-pihariana fahatelo]]
* [[Fahantrana eto Madagasikara]]
* SAMIFIN (''[https://en.wikipedia.org/wiki/Samifin?utm_source=chatgpt.com en]'')
== Azo anovozan-kevitra ==
* "[https://baobab.com/wp-content/uploads/2023/08/2022-Impact-Report.pdf? 2022 Impact Report]", ''Baobab Group''
* "[https://baobab.com/wp-content/uploads/2024/11/2023-Impact-Report_Baobab-Group_.pdf? 2023 Impact Report]", ''Baobab Group''
'''Ny ''Lalàna faha-96-020'''''
* "[https://www.mef.gov.mg/assets/vendor/ckeditor/plugins/kcfinder/upload/files/loi96020.pdf Loi 96-020]", ''www.mef.gov.mg''
* "[https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-1996-20-institutions-financieres-mutualistes.pdf Lalàna N° 96-020 tamin' ny 4 septambra 1996 anaovana fitsipika momba ny asa amandraharahan' ny orinasa mpampiasa vola ifanampiana sy andaminana ny firafiny] {{Wayback|url=https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-1996-20-institutions-financieres-mutualistes.pdf |date=20240305025413 }}", ''www.droit-afrique.com''
'''Ny ''Lalàna faha-2005-016'''''
* "[https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-2005-16-microfinance.pdf LOI n°2005 - 016 relative à l'activité et au contrôle des institutions de microfinance] {{Wayback|url=https://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-2005-16-microfinance.pdf |date=20240617212137 }}", ''www.droit-afrique.com''
* "[https://www.mef.gov.mg/page_personnalisee/index/menu/27 Loi n° 2005 - 016 du 29 septembre 2005 relative a l'activite et au controle des institutions de microfinance]", ''www.mef.gov.mg''
'''Ny ''Lalàna faha-52017-026'''''
* "[https://www.mef.gov.mg/page_personnalisee/index/menu/27 Loi n° 2017 - 026 du 07 décembre 2017 sur la microfinance]", ''www.mef.gov.mg''
* "[https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2020/10/Loi-n%C2%B02017-026-Microfinance.pdf Loi n° 2017 – 026 sur la Microfinance] {{Wayback|url=https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2020/10/Loi-n%C2%B02017-026-Microfinance.pdf |date=20250527182205 }}", ''www.assemblee-nationale.mg''
== Loharano sy fanamarihana ==
4p557b0p6b7y78w6zn7lshjrbgruo2f
Tafika anabakabaka malagasy
0
294559
1140145
1114301
2026-05-26T07:46:37Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140145
wikitext
text/x-wiki
[[File:Roundel of Madagascar.svg|thumb|Cocarde]]
Ny '''Tafika an'habakabaka malagasy''' dia sampana ady an'habakabaka an'ny [[Tafika]] Malagasy.
==Fiainany taloha==
[[File:MiG-17 of the Malagasy Air Force.jpg|thumb|A former [[MiG-17]] parked at Ivato Airport]]
Ny 'Tafika an'habakabaka malagasy' dia niorina tamin'ny taona 1960 niaraka tamin'ny fiaramanidina [[frantsa]]y taloha indrindra toa ny Douglas DC-3s, Max Holste MH.1521 Broussards ary Dassault MD 312s. Tamin'ny taona 1970, nanana mpiasa 400 mahery ny tafika an-habakabaka, ary nampiasa fiaramanidina fitaterana 10, fiaramanidina 11 mifandray, fiaramanidina mpanazatra telo ary [[helikoptera]] 10. Nahazo mpiady [[MiG-17]]F efatra avy any [[Korea Avaratra]] ny tafika an'habakabaka malagasy tamin'ny 1979. Ny Mil Mi-8 voalohany dia naterina tamin'ny 1976, ary ny Antonov An-26 roa nanaraka izany tamin'ny 1980. Voaray ihany koa ny Alouette III tamin'ny fiandohan'ny taona 1980.[1] Tamin'ny fotoana tsy fantatra tamin'ny taona 1980 dia nahazo mpiady MiG-21bis 10 sy mpampiofana MiG-21UM roa ny Tafika an'habakabaka Malagasy. Ny MiG-21 dia voamarina fa niasa teo anelanelan'ny taona 1990 sy 2001. Tsy dia nanidina izy ireo, ary napetraka tao anaty fitahirizana izy ireo.
==Fikambanana==
Ny Tafika an'habakabaka malagasy dia miasa ivelan'ny toby ao [[Arivoniamamo]] miaraka amin'ny detachment any [[Ihosy]]<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/armee-aerienne-mise-en-place-dun-detachement-a-ihosy/ |title=Air Force: Fananganana detachment ao Ihosy |access-date=2025-07-04 |archive-date=2025-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250704055443/https://midi-madagasikara.mg/armee-aerienne-mise-en-place-dun-detachement-a-ihosy/ |url-status=dead }}</ref>.
==Fandravana 2009==
Nodorana sy nopotehina tao amin’ny seranam-piaramanidina [[Farafangana]] ny sisan’ny Tafika anabakabaka tamin’ny taona 2009 nandritra ny fanonganam-panjakana nataon-d'Rajoelina.<ref>[https://alainrajaonarivony.over-blog.com/article-27593491.html Alain, du 5 février 2009]</ref>. Fiaramanidina 14 no potika, anisan'izany ny MiG's.
==Mpiasa==
Manana miaramila 5000 ny Tafika anhabakabaka (2013).<ref>[https://www.mcours.net/fra8/fra8hamrp1683.pdf Wordpress: Les forces armes de Madagascar]</ref>
=== Current fleet ===
{| class="wikitable"
! style="text-align:center; background:#acc;" |Aircraft
! style="text-align: center; background:#acc;" |Origin
! style="text-align:l center; background:#acc;" |Type
! style="text-align:left; background:#acc;" |Variant
! style="text-align:center; background:#acc;" |In service
! style="text-align: center; background:#acc;" |Notes
|-
! colspan="6" style="align: center; background: lavender;" |[[Helikoptera]]s
|-
|[[Aérospatiale Alouette II]]
|{{Frantsa}}
|[[Utility helicopter|Utility]]
|
|2<ref name="World Air Forces 20242">{{cite web |last=Hoyle |first=Craig |year=2023 |title=World Air Forces 2024 |url=https://www.flightglobal.com/download?ac=98881 |access-date=27 December 2023 |publisher=[[FlightGlobal]]}}</ref>
|
|-
|[[Eurocopter AS350]]
|{{Frantsa}}
|Utility
|
|2<ref name="World Air Forces 20242" />
|
|-
|[[Eurocopter EC130]]
|{{Frantsa}}
|Utility
|
|2<ref name="World Air Forces 20242" /><ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/larmee-malagasy-recoit-officiellement-un-helicoptere-airbus-h130/ |title=L’Armée malagasy reçoit officiellement un hélicoptère Airbus H130 |access-date=2025-07-04 |archive-date=2025-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250704041823/https://midi-madagasikara.mg/larmee-malagasy-recoit-officiellement-un-helicoptere-airbus-h130/ |url-status=dead }}</ref>
|
|-
|[[Let L-410]]
|{{Tsekia}}
|
|
|1<ref>[https://www.lexpress.mg/2025/06/ivato-letat-et-larmee-affichent-leur.html IVATO - L’État et l’armée affichent leur unité]</ref>
|
|}
==Jereo Koa==
{{commonscat|Air force of Madagascar}}
[[Sokajy:Tafika an'habakabaka malagasy]]
6oehetf8tlpd3dvl3t1gv2m70hogpro
MAS-36
0
294575
1140081
1120549
2026-05-26T02:42:36Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140081
wikitext
text/x-wiki
[[File:MAS Modèle 36 noBG.png|thumb| MAS-36 Frantsay]]
Ny '''MAS-36''' dia basy {{frantsa}}y maromaro. Tsy noraisin'ny [[Tafika]] Frantsay izy io raha tsy tamin'ny 1936, ka nahatonga azy io ho basy farany amin'ny karazany ho lasa basy serivisy an'ny tafika mitam-piadiana lehibe.
== Fiainany taloha==
Taorian'ny fandresena tamin'ny [[Ady Lehibe I]], ny tafika frantsay dia nanana laharam-pahamehana hafa noho ny fahazoana fitaovam-piadiana maoderina ho an'ny miaramilany. Ny basy ''Lebel Model 1886'' sy ''Berthier Model 1907'', efa lany andro tamin'ny ady farany, dia nampiasa basy ''Lebel 8 mm''. Ny famolavolana modely vaovao dia nahitana ny fampiasana bala vaovao mba hamahana ny fahalemen'ny [[bala]] taloha. Tany am-boalohany dia nofidina ny kasety 7.5 × 58 mm, saingy ny refy dia nitovy loatra tamin'ny cartridge alemana 8 × 57 mm IS ary nitarika lozam-pifamoivoizana marobe. Noho izany, dia nohafohezina ho 7.5 × 54 mm tamin'ny 1924, saingy ireo fiovana ireo dia nanemotra ny fivoaran'ny fitaovam-piadiana.
Tamin'ny taona 2021, ny [[Pôlisy (nasiônaly)|Polisy]] dia nanatitra vondrona 500 avy amin'ny tafika.<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/police-nationale-500-mas-36-et-50-pistolets-mitrailleurs-remis-par-larmee/ |title=Police nationale : 500 MAS 36 et 50 pistolets mitrailleurs remis par l’Armée |access-date=2025-07-04 |archive-date=2025-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250704062721/https://midi-madagasikara.mg/police-nationale-500-mas-36-et-50-pistolets-mitrailleurs-remis-par-larmee/ |url-status=dead }}</ref>
==Jereo koa==
*[[K-98|Karabiner 98]]
*[[MAS 49]]
[[Sokajy:Fiadiana]]
[[Sokajy:Basy]]
[[Sokajy:Fitaovam-piadiana]]
dwo25du9jswmlzgc6qlexl7dlfznazi
Ekipa nasionaly basikety malagasy
0
295047
1140027
1115875
2026-05-25T21:36:01Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140027
wikitext
text/x-wiki
'''Ekipa nasionaly basikety malagasy''' (antsoina hoe: ''Ankoay'').
Handray anjara amin’ny [[Afrobasket 2025]] amin’ity taona ity izy ireo.
Mpanazatra: John Douaglin
==Mpilalao:==
*Rija Lahontan – Ail Rousset, {{Frantsa}}
*Mathias M’madi – CB Moron, {{Espaina}}
*Austin Rasolonjatovo – Saint Vallier BD, {{Frantsa}}
*Elly Randriamampionona – GNBC, {{Madagasikara}}
*Kiady Razanamahenina – {{Frantsa}}
*Sitraka Raharimanantoanina – Elan Bearnais, {{Frantsa}}
*Livio Ratianarivo – COSPN, {{Madagasikara}}
*Hasina Rasolonandrianina – Fandrasa, {{Madagasikara}}
*Monja Faralahy – Ascut, {{Madagasikara}}
*Anthony Rasolomanana – COSPN, {{Madagasikara}}
*Arnol Solondrainy – COSPN, {{Madagasikara}}
*Fiary Rakotonirina – GNBC, {{Madagasikara}}
*Lovasoa Andriatsarafara – Minot State, {{Etazonia}}
*Kanto Arimanana – Mada Pro, {{Madagasikara}}
==Staff==
*Jimmy Randriamandimby – Team Manager
*Ndranto Rakotonanahary – Assistant Coach
*Nicolas Bertault – Préparateur Physique
*Mathieu Rakotomala – Analyste Vidéo
*Pierre Randriamihaja – Docteur
*Anicet Razafimanantsoa – Kinésithérapeute
==Jereo koa==
<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/afrobasket-2025-john-douaglin-nouveau-coach-des-ankoay/ |title=Midi-Madagasikara |access-date=2025-07-22 |archive-date=2025-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804190156/https://midi-madagasikara.mg/afrobasket-2025-john-douaglin-nouveau-coach-des-ankoay/ |url-status=dead }}</ref>
[[Sokajy:Ekipa nasionaly basikety malagasy]]
[[Sokajy:Ekipa nasionaly basikety]]
0wjzc2847fhtpfvsvlriwymb1cvt7re
Raharaha Boeing 777
0
295272
1140107
1133609
2026-05-26T05:46:51Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140107
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Raharaha Boeing 777''' dia raharaha momba ny fanomezan' ny fitondram-panjakana malagasy fanamarinan-daharam-pisoratana anarana ny fiaramanidina [[Boeing 777|Boeing 777 200ER]] miisa dimy izay nafindra an-tsokosoko tany [[Iràna]] teo anelanelan' ny volana Marsa sy Jolay 2025. Nampiasain' ny [[Singapore Airlines]] (''[[:fr:Singapore_Airlines|fr]]'') tany am-boalohany ireo fiaramanidina ireo, avy eo notahirizina tany [[Aostralia]], tany [[Indônezia]] sy tany [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] alohan' ny hamindrana azy any Iràna. Mba hanaronana izany famindram-pananana izany dia nisy fanaovana hosoka antontan-taratasy nomen' i [[Madagasikara]] ny orinasa antsoina UDAAN Aviation. Nipoaka ampahibemaso ilay raharaha tamin' ny volana Jolay 2025, izay nitarika ny fanesorana amin' ny toerany ny Minisitry ny Fitaterana malagasy.
== Fizotran' ilay raharaha ==
=== Talohan' ilay raharaha ===
Ny [[fiaramanidina]] dimy vaokasika dia [[Boeing 777|Boeing 777-200ER]] izay anisan' ny fiaramanidin' ny [[Singapore Airlines]] (''[[:fr:Singapore_Airlines|fr]]'') any [[Singaporo]] teo aloha hatramin' ny taona 2018, avy eo nafindra tany amin' ny kômpania tailandey [[NokScoot]] (''[[:fr:NokScoot|fr]]'') any [[Tailandy]] alohan' ny hametrahana azy ao anaty toeram-pitahirizana any [[Alice Springs]] ([[Aostralia]]) taorian' ny faharavan' ity kômpania ity nandritra ny valanaretina [[Covid-19]]<ref name=":0"><small>"[https://www.travelandtourworld.com/news/article/five-boeing-777s-secretly-delivered-to-iran-learn-how-they-bypassed-sanctions/ Five Boeing 777s Secretly Delivered to Iran – Learn How They Bypassed Sanctions]", ''www.travelandtourworld.com''</small></ref><ref name=":1"><small>"[https://www.intellinews.com/iran-acquires-boeing-jets-through-madagascar-paper-trail-amid-sanctions-393474/ Iran acquires Boeing jets through Madagascar paper trail amid sanctions]", ''www.intellinews.com''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://airinsight.com/iran-mahan-air-boeing-777/?utm_source=chatgpt.com Despite Sanctions, Iran Acquires 5 Ex-SIA Boeing 777s]", ''airinsight.com''</small></ref>. Napetraka ao amin' ny toeram-pitahirizana any Alice Springs tamin' ny 2018 ka hatramin' ny 2023 ireo fiaramanidina ireo. Ny [[Ion Aviation LLC]] (any [[Florida]], [[Etazonia]]) dia nividy azy ireo teo anelanelan' ny Septambra 2023 sy Febroary 2024<ref name=":3"><small>"[https://www.ch-aviation.com/news/156507-iran-imports-five-b777s-via-purported-malagasy-start-up? Iran imports five B777s via purported Malagasy start-up]", ''www.ch-aviation.com''</small></ref>.
=== Fifindrana firenena ===
Teo anelanelan' ny Oktobra 2023 sy Marsa 2024 dia nafindra avy any [[Alice Springs]] ho any [[Lanzhou]] ([[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]]) ireo fiaramanidina ireo tamin' ny alalan' ny laharam-pisoratana anarana amerikana (Ion Aviation), avy eo nesorina avy ao amin' ny rejisitr' i [[Etazonia]] izy ireo tamin' ny faran' ny Marsa 2024<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>"[https://www.meforum.org/mef-observer/irans-mahan-air-defies-sanctions-acquires-u-s-built-boeing-777s? Iran’s Mahan Air Defies Sanctions, Acquires U.S.-Built Boeing 777s]", ''www.meforum.org''</small></ref>.
Teo anelanelan' ny Mey sy Jolay 2025 dia hita tao amin' ny seranam-piaramanidina Soekarno-Hatta (''[[:fr:Aéroport_international_Soekarno-Hatta|fr]]'') ao [[Jakarta]] (any [[Indônezia]]) ny iray amin' ireo fiaramanidina ireo fara fahakeliny (N99001 lasa 5R-RIJ)<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref><small>"[https://www.travelandtourworld.com/news/article/five-boeing-777s-secretly-delivered-to-iran-learn-how-they-bypassed-sanctions/ Five Boeing 777s Secretly Delivered to Iran – Learn How They Bypassed Sanctions]", ''www.travelandtourworld.com''</small></ref><ref name=":5"><small>"[https://www.ecofinagency.com/news/2907-47889-boeing-jets-to-iran-from-malagasy-paper-trail-to-questions? Boeing Jets to Iran: From Malagasy Paper Trail to Questions]", ''www.ecofinagency.com''</small></ref>. Tamin' ny 4 ka hatramin' ny 15 Jolay 2025 dia notahirizina vonjimaika tao [[Siem Reap Angkor International]] (''[[:fr:Aéroport_international_de_Siem_Reap-Angkor|fr]]'') (any [[Kambôdia|Kambôja]]) ireo fiaramanidina ireo<ref><small>"[https://simpleflying.com/boeing-777s-transfered-iran-despite-sanctions/ 5 Boeing 777s Transferred To Iran Despite Ongoing Sanctions]", ''simpleflying.com''</small></ref><ref><small>"[https://onemileatatime.com/news/iranian-aircraft-smuggling-disappearing-planes/ The Wild World Of Iranian Aircraft Smuggling, “Disappearing” Planes]", ''onemileatatime.com''</small></ref><ref name=":6"><small>"[https://www.ch-aviation.com/news/156612-madagascar-sacks-transport-minister-over-iran-scandal? Madagascar sacks transport minister over Iran Scandal]", ''www.ch-aviation.com''</small></ref>.
=== Fisoratana anarana malagasy ===
Tamin' ny 17 Janoary 2025 i [[Madagasikara]], tamin' ny alalan' ny [[Aviation civil de Madagascar]], dia namoaka taratasy fanamarina-daharam-pisoratana anarana vonjimaika (frantsay: certificats d'immatriculation provisoire na CIP) tamin' ny orinasa atao hoe UDAAN Aviation / Udaan Potentials Ltd ho an' ireo [[Boeing 777]] dimy ireo<ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />. Ny UDAAN Aviation dia nisoratra anarana tao amin' ny Registre du commerce et des sociétés (RCS) ao [[Antananarivo]] tamin' ny Jona 2023<ref name=":5" /><ref><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-aeronefs-l-Avion.html? Affaire des cinq aéronefs : l’Avion civile de Madagascar s’explique]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://www.madagascarnewsroom.com/2025/07/affaire-des-boeing-777-l-opinion-reste-dubitative.html? Affaire des Boeing 777 | L'opinion reste dubitative]", ''www.madagascarnewsroom.com''</small></ref>. Ny tanjona amin' izany dia ny hitondrana azy ireo any [[Kenià]] hanaovana fikojakojana ara-teknika, nefa tsy tonga teto Madagasikara na tany Kenià mihitsy ireo fiaramanidina ireo.<ref><small>"[https://african-aviation-news.com/2025/08/01/madagascar%E2%80%91registered-udaan-used-as-front-for-iran-to-acquire-five-boeing-777s/ Madagascar‑Registered UDAAN Used as Front for Iran to Acquire Five Boeing 777s]", ''african-aviation-news.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.agenceecofin.com/actualites/2907-130509-boeing-iran-madagascar-les-faits-les-questions-le-contexte Boeing, Iran, Madagascar : les faits, les questions, le contexte]", ''www.agenceecofin.com''</small></ref>.
Ireo laharam-pisoratana anarana vonjimaika ireo dia: 5R‑RIS (msn 32334), 5R‑ISA (msn 30866), 5R‑HER (msn 28522), 5R‑IJA (msn 28527) ary 5R‑RIJ (msn 33369)<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /><ref><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=bCM1Sd9Usy0 Fanazavana avy amina pilote iray momba ilay avion tratra tany Iran nampidi-kizo an' i Madagasikara]", ''Maso Madagascar TV''.</small></ref>. Telo volana no manan-kery io taratasy fanamarinana (CIP) io, izay tokony ho tapitra tamin' ny 17 Avrily 2025. Voalaza fa nisy nanao hosoka ilay taratasy fanamarinana mba hanitarana ny fe-potoana mampanan-kery azy hatramin' ny 12 Jolay 2025<ref name=":5" />.
=== Fahatongavana tany Iràna ===
Tamin' ny 15 Jolay 2025 dia niala avy any [[Siem Reap]] ([[Kambôdia|Kambôja]]) nankany Iràna ireo fiaramanidina dimy ireo, na dia efa lany andro na sandoka aza ny antontan-taratasy momba azy ireo<ref name=":5" /><ref name=":6" />. Nigadona tao [[Chabahar]] ny roa, tao [[Zahedan]] ny roa, ary tao [[Mashhad]] ny iray. Tamin' ny fahatongavan' izy ireo dia nesorina ny marika malagasy rehetra. Toa nafenina mihitsy aza ny fiaramanidina telo<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" />.
=== Mpividy fiaramanidina ===
Heverin' ny maro fa ireo [[Boeing 777|Boeing 777-200ER]] dimy ireo dia nampidirina tao amin' ny andiam-piaramanidin' ny [[Mahan Air]] (''[[:fr:Mahan_Airlines|fr]]''), zotram-piaramanidina iraniana tsy miankina, izay nosazian' i [[Etazonia]] nanomboka tamin' ny taona 2011<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref><small>"[https://en.mehrnews.com/news/234851/Iran-acquires-five-giant-Boeing-planes-despite-sanctions? Iran acquires five giant Boeing planes despite sanctions] {{Wayback|url=https://en.mehrnews.com/news/234851/Iran-acquires-five-giant-Boeing-planes-despite-sanctions |date=20250802031224 }}", ''en.mehrnews.com''</small></ref>.
Ity fividianana ity angamba no fisehoana voalohan' ny Boeing 777 ao amin' ny andiam-piaramanidina sivily iraniana taorian' ny fanombohan' ny fanasaziana an-taonany maro izay nanakana ny [[Iràna|Iran Air]] sy ny orinasa hafa (''[[:fr:Iran_Air|fr]]'') tsy hahazo fiaramanidina toy izany<ref><small>"[https://www.airdatanews.com/iran-again-circumvents-sanctions-to-illegally-receive-five-boeing-777-200s/ Iran Again Circumvents Sanctions to Illegally Receive Five Boeing 777-200s]", ''www.airdatanews.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.travelandtourworld.com/news/article/boeing-777s-now-join-irans-fleet-a-boost-to-tourism-and-air-travel-access-amid-restrictions/ Boeing 777s now join Iran’s Fleet: A Boost to Tourism and Air Travel Access Amid Restrictions]", ''www.travelandtourworld.com''</small></ref>.
== Ny orinasa UDAAN Aviation ==
=== Mpandray anjara ao amin' ilay raharaha ===
Nametraka fangatahana tany amin' ny ACM ny UDAAN Aviation mba hanoratra anarana vonjimaika ny fiaramanidina [[Boeing 777]] miisa dimy, mba hahazoan' izy ireo misidina mankany amin' ny toeram-pikojakojana fiaramanidina any [[Kenià]]. Azo tamin' ny 17 Janoary 2025 ny antontan-taratasy fanamarinana vonjimaika momba izany<ref name=":8"><small>"[https://african-aviation-news.com/2025/08/01/madagascar%e2%80%91registered-udaan-used-as-front-for-iran-to-acquire-five-boeing-777s/ Madagascar‑Registered UDAAN Used as Front for Iran to Acquire Five Boeing 777s]", ''african-aviation-news.com''</small></ref><ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/aviation-civile-demande-dimmatriculation-de-5-boeing-777-refusee-par-lacm/#:~:text=La%20d%C3%A9marche%20entam%C3%A9e%20par%20la,de%205%20Boeing%20777%2D212. Aviation civile : Demande d’immatriculation de 5 Boeing 777 refusée par l’ACM] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/aviation-civile-demande-dimmatriculation-de-5-boeing-777-refusee-par-lacm/#:~:text=La%20d%C3%A9marche%20entam%C3%A9e%20par%20la,de%205%20Boeing%20777%2D212. |date=20250804192607 }}", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref><ref name=":9"><small>"[https://actu.orange.mg/madagascar-reagit-a-laffaire-des-cinq-avions-qui-seraient-lies-a-liran/ Madagascar réagit à l'affaire des cinq avions qui seraient liés ç l'Iran] {{Wayback|url=https://actu.orange.mg/madagascar-reagit-a-laffaire-des-cinq-avions-qui-seraient-lies-a-liran/ |date=20251212060450 }}", ''actu.orange.mg''</small></ref>.
=== Ny mombamomba azy ===
Ny UDAAN Aviation dia voalaza amin' ny fomba ôfisialy fa orinasa manana ny foibeny any [[India]], nefa misoratra eto [[Madagasikara]] amin' ny anarana hoe ''Udaan Potentials Ltd'', ao amin' ny Rejistra momba ny varotra sy ny orinasa (frantsay: ''Registre du commerce et des sociétés'' na RCS) ao [[Antananarivo]] tamin' ny taona 2023, ao Analamahitsy [[Antananarivo]] ny foiben-toerany<ref name=":7" /><ref name=":10"><small>"[https://www.koolsaina.com/madagascar-au-coeur-manoeuvre-iranienne-pour-contourner-embargo/ Madagascar au cœur d'une manœuvre iranienne pour contourber l'embargo]", ''www.koolsaina.com''</small></ref>. Ny asa nambaran' ity orinasa izay tsy manana renivola afa-tsy 2 tapitrisa Ariary ity, dia ireto: fanafarana sy fanondranana vokatra avy amin' ny fambolena ([[voamadinika]], [[voanjo]], [[antsingeny]], [[zava-manitra]] fanao amin' ny sakafo, sns.), tolotra amin' ny fitaterana ana habakabaka, fikojakojana (anglisy: ''Maintenance, Repair and Overhaul'' na ''MRO''), ary fanofanana mpanamory fiaramanidina, nefa tsy manana traikefa na fotodrafitrasa voaporofo fisiana eo amin' ny sehatry ny fiaramanidina<ref name=":7" /><ref name=":9" /><ref name=":10" />. Fampahalalam-baovao maro no nanamarika fa ny Udaan Potentials Ltd dia toa orinasa fanakonan-javatra natsangana manokana hanamora ny famindrana fiaramanidina, nefa tsy misy asa momba ny fiaramanidina fantatra na mpiasa mahafeno fepetra hisahana izany ny ao aminy<ref name=":8" /><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/07/aviation-lacm-denonce-le-detournement.html? Aviation - L’ACM dénonce le détournement d’un document officiel]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref name=":11"><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-Boeing-777-l-Etat.html? Affaire des cinq Boeing 777 : l’État porte plainte pour atteinte à la sûreté de l’Etat]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref>.
== Vokany ==
=== Olona voarohirohy ===
Nisy ny fitoriana ny UDAAN Aviation napetraka momba ny hosoka sy ny fampiasana hosoka ary koa ny fanohintohinana ny fiarovam-panjakana. Olona roa no nokarohina fa tompon' antoka tamin' ilay fisolokiana bevava tamin' ny alalan' ilay orinasa: i Khushwinder Singh ([[Indiana (vahoaka)|Indiana]]) sy i Heriniaina Rijasoa Andriamananarivo ([[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]])<ref><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-Boeing-777-l-Etat.html? Affaire Boeing 777-200 - Les deux promoteurs recherchés arrêtés]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref><ref name=":11" />.
Nanambara i Richard Ravalomanana, filohan' ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimieran-doholona]], fa mpanolo-tsaina an-tsitrapo tao aminy i Khushwinder Singh<ref><small>"[https://newsmada.com/2025/07/31/avis-de-recherche-richard-ravalomanana-nie-tout-lien-avec-singh-khushwinder/ Avis de recherche: Richard Ravalomanana nie tout lien avec Singh Khushwinder]", ''newsmada.com''</small></ref><ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/zaza-ramandimbiarison-le-president-du-senat-doit-demissionner/ Zaza Ramandimbiarison : Le président du Sénat doit démissionner] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/zaza-ramandimbiarison-le-president-du-senat-doit-demissionner/ |date=20250802045107 }}", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref>. Niampanga ny filohan' ny Antenimieran-doholona ho mandefitra amin' ny fisian' ny mpandraharaha tsy manan-tahotra na henatra ho anisan' ny olona manodidina azy ny mpitsikera<ref><small>"[https://lgdi-madagascar.com/2025/08/02/politique/richard-ravalomanana-le-president-du-senat-qui-a-ouvert-les-portes-de-la-republique-a-un-affairiste-sans-scrupule-il-doit-demissionner/ Richard Ravalomanana : le président du Sénat qui a ouvert les portes de la République à un affairiste sans scrupule]", ''gdi-madagascar.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaires-Ambohimalaza-et-Boeing.html Affaires Ambohimalaza et Boeing 777 : un tournant dans l’espace public]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.tiatanindrazana.mg/politique/fampidirana-olona-tsivalahara-maty-hasina-ny-andrim-panjakana-miala-ravalomanana-64432.php Fampidirana olona tsivalahara - Maty hasina ny andrim-panjakana, miala Ravalomanana !]", ''www.tiatanindrazana.mg''</small></ref>. Tamin' ny voalohany ny filohan' ny Antenimieran-doholona dia nandà ny fahafantarany an' ilay olona, ka niteraka olana momba ny fahatokisana an' io andrim-panjakana io izany<ref><small>"[https://www.tiatanindrazana.mg/politique/nilaza-fa-tsy-mahalala-ani-singh-khushwinder-nijabaka-koa-ny-filohanny-antenimierandoholona-64414.php Nilaza fa tsy mahalala an’i Singh Khushiwinder - Nijabaka koa ny Filohan’ny Antenimierandoholona…]", ''www.tiatanindrazana.''mg</small></ref><ref><small>"[https://www.madagate.org/madagascar-informations-politiques/a-la-une/8408-2025-08-03-15-09-54.html Madagasikara. Raharaha Boeing 777-200 ER miisa 5 : fifampiraharahan'ny adala na «Marché de dupes» amina resaka manidin-tsidina tokoa]", ''www.madagate.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=p1usblegPLA Des preuves montrent que le général Ravalomanana ment — Boeing 777]"</small></ref>.
=== Fanesorana tompon' andraiki-panjakana ===
I [[Valéry Ramonjavelo]], minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny Toetrandro, dia nesorina tamin' ny toerany tamin' ny alalan' ny [[didim-panjakana]] satria voalaza fa nampiditra ny fitondrana malagasy tamin' ny raharaha iraisam-pirenena momba ny fiaramanidina tsy nisy fiaraha-miasa tamin' ny tompon' andraikitra ambony (filoham-pirenena sy praiminisitra). Voatendry hisahana vonjimaika an' ilay ministera ny praiminisitra [[Christian Ntsay]]<ref name=":13"><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/07/affaire-immatriculations-davions-valery.html? Affaire immatriculation d'avions - Valery Ramonjavelo évincé du gouvernement]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/07/ministere-des-transports-et-de-la.html? Ministère des transports et de la météorologie - Passation dans une ambiance lourde]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://fr.allafrica.com/stories/202507300342.html? Madagascar: Affaire « 5 boeing 777 » - Valery Ramonjavelo limogé, conseil des ministres spécial annulé]", ''fr.allafrica.com''</small></ref><ref><small>"[https://actu.orange.mg/les-membres-du-gouvernement-rappeles-a-lordre-suite-a-laffaire-des-boeing/ Les membres du gouvernement rappeles à l'ordre suite à l'affaire des Boeing] {{Wayback|url=https://actu.orange.mg/les-membres-du-gouvernement-rappeles-a-lordre-suite-a-laffaire-des-boeing/ |date=20250809183307 }}", ''actu.orange.mg''</small></ref>. Nanazava i Valéry Ramonjavelo taoriana kelin' ny fotoana nipoahan' ilay raharaha sy talohan' ny nanesorana azy fa izy mihitsy no nankato ny fandefasana teknisiana (avy ao amin' ny ACM) tany [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] mba hijery ny mombamomba ireo fiaramanidina ireo alohan' ny handefasana azy ireo any [[Kenià]] mba hokojakojaina<ref name=":13" /><ref><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=eJcbuw_tN3U&t=72s Point de presse de Valérie Ramonjavelo, Ministre des transports et de la météorologie]", ''2424mg'' (29 Jolay 2025)</small></ref><ref><small>"[https://www.agenceecofin.com/actualites/0108-130591-madagascar-deux-suspects-arretes-et-un-ministre-limoge-dans-l-affaire-des-boeing-777-retrouves-en-iran Madagascar : deux suspects arrêtés et un ministre limogé dans l’affaire des Boeing 777 retrouvés en Iran]", ''www.agenceecofin.com''</small></ref>.
=== Fahatongavan' ny FBI ===
Tonga eto [[Madagasikara]] ny mpanao famotorana avy amin' ny [[Federal Bureau of Investigation]] (FBI) (''[[:fr:Federal_Bureau_of_Investigation|fr]]'') handray anjara amin' ny fanadihadiana mahakasika ity raharaha momba ny antontan-taratasy sy fiaramanidina nentina ho any [[Iràna]] ity<ref><small>"[https://laverite.mg/politique/item/24872-affaire-des-boeing-777-des-agents-du-fbi-sur-le-sol-malgache.html Affaire des Boeing 777 - Des agents du FBI sur le sol malgache]", ''laverite.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/08/affaire-des-boeing-777-la-piste.html Affaire des BOEING 777 - La piste internationale au cœur de l’enquête]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.freenews.mg/raharaha-boeing-777-efa-eto-madagasikara-ny-fbi-hanadihady-hoy-ny-praiminisitra/ Raharaha Boeing 777: Eta eto Madagasikara ny FBI hanadihady, hoy ny Piraininisitra]", ''www.freenews.mg''</small></ref>.
== Ny olana ilam-panazavana ==
=== Tsy nandalo taty Madagasikara akory ny fiaramanidina dimy ===
Ny fiaramanidina [[Boeing 777]] dimy misoratra anarana vonjimaika sy mitondra ny sainam-pirenena malagasy dia tsy niditra teto [[Madagasikara]] mihitsy nandritra ny telo volana nampanan-kery ny antontan-taratasy momba izany, nefa tsy nisy taitra ny tompon' andraikitra malagasy. Io fifohazan' ny fitondrana malagasy amin' ny torimasony tampoka io, taorian' ny fipoahan' ilay raharana ka lasa fanta-bahoaka, dia mampametra-panontaniana ny maro<ref><small>"[https://le-bon-reflex.blogspot.com/2025/07/rebondissement-affaire-boeing-777-une.html? Rebondissement - Affaire Boeing 777 : une affaire de faux papiers qui sent l’écran de fumée à Madagascar]", ''le-bon-reflex.blogspot.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.koolsaina.com/madagascar-au-coeur-manoeuvre-iranienne-pour-contourner-embargo/ Madagascar au cœur d'une manouvre iranienne pour contourner l'embargo]", ''www.koolsaina.com''</small></ref>.
=== Fanitsakitsahana ny fanasazian' i Etazonia an' i Iràna ===
Ny [[Boeing 777]] dimy izay nafindra any [[Iràna]], na dia eo aza ny ankivy nataon' i [[Etazonia]] amin' io firenena io, dia manohintohina ny fahombiazan' ny fitsipika momba ny fanondranana entana saro-pady ary mety hanosika an' i [[Washington]] hametraka sazy faharoa na hametra ny fanampiana sy ny fifanarahana ara-barotra miaraka amin' i [[Madagasikara]]<ref name=":5" /><ref name=":12"><small>"[https://gateofafrica.com/blog/madagascar-impliquee-dans-la-vente-davions-a-liran-5-boeing-777-200er-livres-malgre-les-sanctions-internationales Madagascar impliquée dans la vente d’avions à l’Iran : 5 Boeing 777-200ER livrés malgré les sanctions internationales]", ''gateofafrica.com''</small></ref>.
=== Lesoka lehibe eo amin' ny fanaraha-maso ny fifamoivoizana ana habakabaka ===
Ity tranga ity dia manasongadina lesoka lehibe amin' ny rafitra mifehy ny [[fiaramanidina]] maneran-tany. Ny fampiasana ny sainam-pirenena malagasy mba hialana amin' ny ankivy dia manimba ny fitokisana iraisam-pirenena, ka manome ohatra mampidi-doza ho an' ny tambajotra hafa mitady hanao toy izany koa<ref name=":12" /><ref><small>"[https://le-bon-reflex.blogspot.com/2025/07/liran-defie-nouveau-les-sanctions-des.html? L'Iran défie à nouveau les sanctions : des Boeing 777 détournés via Madagascar attisent les tensions mondiales]", ''le-bon-reflex.blogspot.com''</small></ref>.
== Fanononana an' i Mamy Ravatomanga ==
Taorian' ny fandosirany niaraka amin' ny praiministra [[Ntsay Christian]] tany [[Maorisy]] tamin' ny 12 Oktobra 2025, rehefa naka ny fitondrana ny miaramila avy ao amin' ny [[CAPSAT]], dia voatonona ao anatin' ny antontan-taratasy ôfisialy azon' ny [[Agence France-Presse]] (AFP), miaraka amin' i [[Valery Ramonjavelo]] sy ny tale jeneralin' ny [[Aviation civile de Madagascar]], ho anisan' ny voarohirohy tamin' ity raharaha ity, i [[Mamy Ravatomanga]]<ref><small>"[https://lexpress.mu/s/reouverture-du-dossier-de-la-vente-des-boeing-a-liran-encore-des-ramifications-mauriciennes-550731 Réouverture du dossier de la vente des Boeing à l’Iran : encore des ramifications mauriciennes]", ''L’Express (Île Maurice)'', 23 octobre 2025</small></ref><ref><small>"[https://www.africaradio.com/actualite-111625-madagascar-mamy-ravatomanga-milliardaire-en-fuite-au-coeur-du-scandale-des-boeing-777-transferes-a-l-iran Madagascar : Mamy Ravatomanga, milliardaire en fuite, au cœur du scandale des Boeing 777 transférés à l’Iran]", ''Africa Radio'', 19 octobre 2025 (consulté le 23 octobre 2025)</small></ref>. Misy amin' ny olona voatazona am-ponja ny nilaza fa izy no atidoha nikotrika io raharaha io, ankoatra an' i Valéry Ramonjavelo (minisitry ny Fitaterana teo aloha) sy ny tale jeneralin' ny Aviation civile de Madagascar (ACM), ny kôlônely [[Gervais Damasy]].
== Raha te hanampy fanovozan-kevitra ==
* '''Vidéo'''
** "[https://www.youtube.com/watch?v=cxI9pl7Whck Valéry Ramonjavelo - Directeur des Ressources Humaines de la STAR x SAYNA]", ''SAYNA'' (23 Jolay 2018)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=Kht_92szXtk Valéry Ramonjavelo: Madagascar Airlines commence à retrouver la confiance de ses partenaires]", ''2424mg'' (8 Avrily 2025)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=nLHKAosx8jg Message de Son Excellence Dr Ramonjavelo Manambahoaka Valéry - FOJAEB 2025 Madagascar]", ''Blue Eco Africa TV'' (01 Mey 2025)
** "[https://www.youtube.com/shorts/Kht_92szXtk Valéry Ramonjavelo : Madagascar Airlines commence à retrouver la confiance de ses partenaires]", ''2424mg'' (29 Jolay 2025)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=eJcbuw_tN3U&t=72s Point de presse de Valérie Ramonjavelo, Ministre des transports et de la météorologie]", ''2424mg'' (29 Jolay 2025)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=IoIUYxblQSw Nivoaka ny marina ! Efa tany Iran i Augustin Andriamananoro]", ''ROATELO3''.
** "[https://www.youtube.com/watch?v=p1usblegPLA Des preuves montrent que le général Ravalomanana ment — Boeing 777]"
** "[https://www.youtube.com/watch?v=zbngv4wv9ws Valan-dresaka nataon' i Richard Ravalomanana tany ivelany]",
* '''Lalàna'''
** "[https://ofac.treasury.gov/sanctions-programs-and-country-information Sanctions Programs and Country Informatio]" (jereo manokana "[https://ofac.treasury.gov/sanctions-programs-and-country-information/iran-sanctions Iran Sanctions]"), ''Office of Foreign Assets Control (OFAC), U.S. Department of the Treasury'',
** [https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/loi-n2015-006-du-12-fevrier-2015-modifiant-et-completant-certaines-dispositions-de-la-loi-n2012-011-du-13-aout-2012-portant-code-malagasy-de-laviation-civile/ La loi n° 2012‑011 du 13 août 2012, modifiée par la loi n° 2015‑006 du 12 février 2015], ''Lexxika''.
** [https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/decret-n2013-710-du-17-septembre-2013-modifiant-et-completant-certaines-dispositions-du-decret-n2008-187-du-15-fevrier-2008-portant-organisation-de-ladministration-de-laviation-civile/ Décret n°2013-710 du 17 Septembre 2013 Modifiant et complétant certaines dispositions du Décret n°2008-187 du 15 février 2008 portant organisation de l’Administration de l’aviation civile et fixant les attributions des structures qui la composent]., ''Lexxika''
** [https://jwf-legal2.fr.gd/Lois-164.htm? Loi n° 99-031 Relative à l’aviation civile de la République de Madagascar], ''Ma-page.fr''
** [https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/c6b9c6af84af2fb9f45ed0ce9a37c413.pdf Loi N° 2018-043 du 13 Février 2019 sur la lutte contre le blanchiment de capitaux et le financement du terrorisme] {{Wayback|url=https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/c6b9c6af84af2fb9f45ed0ce9a37c413.pdf |date=20250325062515 }}, ''www.dcn-pac.mg''
** [https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/decret-n2016-1233-du-04-octobre-2016-instituant-des-sanctions-administratives-pour-les-manquements-aux-disposition-legislatives-et-reglementaires-en-matiere-daviation-civile/ Décret n°2016-1233 du 04 Octobre 2016 Instituant des sanctions administratives pour les manquements aux disposition législatives et réglementaires en matière d’aviation civile], ''Lexxika''
* '''Lahatsoratra hafa'''
** “[https://www.ch-aviation.com/news/156507-iran-imports-five-b777s-via-purported-malagasy-start-up Iran imports five B777s via purported Malagasy start-up]”, ''ch-aviation'' (28–29 Jolay 2025).
** “[https://www.meforum.org/mef-observer/irans-mahan-air-defies-sanctions-acquires-u-s-built-boeing-777s Iran’s Mahan Air defies sanctions, acquires U.S.-built Boeing 777s]”, ''Middle East Forum Observer'' (29 Jolay 2025).
** “[https://www.intellinews.com/iran-acquires-boeing-jets-through-madagascar-paper-trail-amid-sanctions-393474 Iran acquires Boeing jets through Madagascar paper trail amid sanctions]”, ''IntelliNews'' (29 Jolay 2025).
** "[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-aeronefs-l-Avion.html Affaire des cinq aéronefs : l’aviation civile s’explique]", ''Madagascar Tribune'' (26 Jolay 2025)
** "[https://www.studiosifaka.org/articles/actualites/item/8296-avions-5r-en-iran-la-maladresse-qui-pourrait-couter-cher-a-madagascar.html Avions 5R en Iran : la maladresse qui pourrait coûter cher à Madagascar]", ''Studio Sifaka'' (29 Jolay 2025).
** "[https://www.ch-aviation.com/news/158572-irans-sanctions-busting-the-curious-case-of-the-five-777s Iran's Sanctions Busting: The Curious Case of the Five 777s]", ''Ch-aviation.''
** "[https://www.agenceecofin.com/transport/2007-111585-cinq-boeing-vendus-a-liran-madagascar-au-coeur-dun-scandale Cinq Boeing vendus à l’Iran : Madagascar au cœur d’un scandale]", ''Agence Ecofin.''
** "[https://www.newsmada.com/2025/07/21/transfert-des-5-boeing-777-une-affaire-de-gros-sous-a-demanteler/ Transfert des 5 Boeing 777 : Une affaire de gros sous à démanteler]", ''Newsmada''
** "[https://www.youtube.com/watch?v=bCM1Sd9Usy0 Fanazavana avy amina pilote iray momba ilay avion tratra tany Iran nampidi-kizo an' i Madagasikara]", ''Maso Madagascar TV''.
== Jereo koa ==
* [[Kolikoly eto Madagasikara]]
** [[Raharaha Volamena nivadika Vy]]
** [[Raharaha Volamena 73 kilao]] (tao Afrika Atsimo)
** [[Raharaha Volamena 49 kilao]] (tatsy Kômôro)
** [[Raharaha Ecran plat]]
** [[Raharaha Bobon sucette]]
** [[Raharaha Gemfields]]
** [[Fifanarahana miafina momba ny Predator]]
* Samihafa
** [[Fikambanan'ny Mpampiasa Sidina ana Habakabaka Sivily Iraisam-Pirenena|Fikambanan' ny Mpampiasa Sidina ana Habakabaka Sivily Iraisam-Pirenena]]
** [[Fifanarahana tany Chicago]] ([[:en:Convention_on_International_Civil_Aviation|en]])
** [[Fifanarahana tany Varsovia]] ([[:en:Warsaw_Convention|en]])
** [[Mamy Ravatomanga]]
== Lo harano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Boeing]]
[[Sokajy:Fiaramanidina]]
f2qf4fs3q86e15pzfw4myd3hu2g43rc
Cryptocarya agathophylla
0
295379
1140057
1138764
2026-05-26T01:33:02Z
Thelezifor
15140
Famariparitana
1140057
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara aromatica.png|vignette|''Cryptocarya agathophylla'']]
Ny '''''Cryptocarya agathophylla''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]''. Anarana ahafantarana azy koa ny hoe '''''Ravensara aromatica''''' na '''''Ravensara anisata'''''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''avozo''', '''havozo''', '''havozomangidy''', '''havozomanitra''', '''hazomanga''', '''hazomangalahy''', '''hazomanitra''', '''laposinty''', '''ravintsara''', '''tavolomanitra''' ary '''voaravintsara''' .
Eto [[Madagasikara]] dia ampiasaina amin' ny fitsaboana, amin' ny sakafo, amin' ny fombafomba ary amin' ny varotra ity hazo lehibe ity. Ampiasaina mba hitsaboana aretina (vay, kibo manotika, ratra, ary sery) n hodiny sy ny raviny manitra, fa ampiasaina ho fanatsaran-tsakafo ny voany, ary manome fofona manitra ny hazony. Misy fanovany roa izy io, dia ny havozomamy, izay mamy sady azo ampiasaina amin' ny fitsaboana, ary ny havozomangidy, izay mangidy sady mifandray amin' ny fombafomba sy fifanakalozana ara-barotra.
Noho ny fitovian' anarana amin' ny teny malagasy, ity karazana ''Ravensara'' ity dia afangaro matetika amin' ny karazana ''Laureaceae'' hafa maniry eto amin' ny Nosy izay antsoina matetika hoe "ravintsara", ilay hazo tao hoe ''[[Camphora officinarum]]'' (na ''Cinnamomum camphora'') izany, izay atao hoe "ravintsara" na "ravitsara" sady mamokatra menaka manitra ihany koa.
== Famariparitana ==
Hazo maro rantsana ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay misy hodiny mena, maniry any anaty ala trôpikaly mando. Mirefy 18 ka hatramin' ny 20 m ny haavony.
=== Ravina ===
Mifandimby, tsy misy volo, henjana, salavalava, maitso sy manjelanjelatra ny ravin' ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay manana lafy ambony malama.
=== Vony ===
Manana halava 2 hatramin' ny 3,5 mm sy savaivo 2 hatramin' ny 2,5 mm ny vonin' ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay maitso sy miendrika lakolosy. Mamelana ioo zavaminry io amin' ny Novambra ka hatramin' ny Janoary.
=== Voa ===
Somary boribory, manana savaivo 2,5 sm na mihoatra, ary somary malama sady manana fofona tena manitra ny voan' ny ''Cryptocarya agathophylla''.
== Fampiasana ==
=== Amin' ny fitsaboana ===
Ampiasaina amin' ny fitsaboana ny ratra sy ny vay ary ny fivontosana ny hoditry ny ''Cryptocarya agathophylla''. Tsakoina ny raviny vaovao ary apetaka amin' ny ratra satria manana toetra antibiôtika. Ampiasaina hitsabona sery sy ny aretina andoha ny raviny maina sy nototoina ho vovoka.
Mitovy fampiasana amin' ny an' ny karaotimanitra (''[[Pimpinella anisum]]'') ny hazony izay atao vovoka ka mamoaka fofona manitra sy mahery (misy manetôla). Mahomby amin' ny fitsaboana kibo manotika ny fisotroana ny rano nandomana azy io. Heverina ho afaka manentana ny fahazotoan-komana sy mampisy hery koa ny fisotroana izany.
=== Fampiasana hafa ===
Any amin' ny [[Tanala]] dia dorana ka atao ody [[varatra]] ny ravina maina avy amin' ny ''Cryptocarya agathophylla''. Ampiasaina ihany koa ny hodiny mba hahamanitra sy hanome tsiro ny [[Zavapisotro misy alikaola|toaka]]. Ampiasaina mba hanamanitra ny nahandro ny voany. Ampiasaina amin' ny fanomezan-tsiro ny zava-pisotro amin' ny famorana ny hodiny izay mangidy be tokoa. Manome [[menakamanitra]] tena tsara sy be mpitady ny fanasitiliana ilay hazo.
== Kolontsaina ==
=== Ohabolana ===
* [[Sakamalao]] sy havozo, ka samy mitondra ny hanitra ho azy.
* Lasa ny [[varatra]] vao mitsako havozo.
== Jereo koa ==
* ''[[Cryptocarya]]''
* ''[[Ravensara]]''
* [[Ravintsara]] (''[[Camphora officinarum]]'' na ''Cinnamomum camphora, [[Cinnamomum verum]]'' na ''Cinnamomum zeylanicum'', ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'' na ''Ravensara anisata'', ''[[Cryptocarya litoralis]]'' na ''Ravensara acuminata'', ''[[Vepris unifoliolata]]'' na ''Teclea punctata'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
bgq68kije59d6j13f8hmg001e31r7vz
1140059
1140057
2026-05-26T01:33:43Z
Thelezifor
15140
1140059
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara aromatica.png|vignette|''Cryptocarya agathophylla'']]
Ny '''''Cryptocarya agathophylla''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]''. Anarana ahafantarana azy koa ny hoe '''''Ravensara aromatica''''' na '''''Ravensara anisata'''''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''avozo''', '''havozo''', '''havozomangidy''', '''havozomanitra''', '''hazomanga''', '''hazomangalahy''', '''hazomanitra''', '''laposinty''', '''ravintsara''', '''tavolomanitra''' ary '''voaravintsara''' .
Eto [[Madagasikara]] dia ampiasaina amin' ny fitsaboana, amin' ny sakafo, amin' ny fombafomba ary amin' ny varotra ity hazo lehibe ity. Ampiasaina mba hitsaboana aretina (vay, kibo manotika, ratra, ary sery) n hodiny sy ny raviny manitra, fa ampiasaina ho fanatsaran-tsakafo ny voany, ary manome fofona manitra ny hazony. Misy fanovany roa izy io, dia ny havozomamy, izay mamy sady azo ampiasaina amin' ny fitsaboana, ary ny havozomangidy, izay mangidy sady mifandray amin' ny fombafomba sy fifanakalozana ara-barotra.
Noho ny fitovian' anarana amin' ny teny malagasy, ity karazana ''Ravensara'' ity dia afangaro matetika amin' ny karazana ''Laureaceae'' hafa maniry eto amin' ny Nosy izay antsoina matetika hoe "ravintsara", ilay hazo tao hoe ''[[Camphora officinarum]]'' (na ''Cinnamomum camphora'') izany, izay atao hoe "ravintsara" na "ravitsara" sady mamokatra menaka manitra ihany koa.
== Famariparitana ==
Hazo maro rantsana ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay misy hodiny mena, maniry any anaty ala trôpikaly mando. Mirefy 18 ka hatramin' ny 20 m ny haavony.
=== Ravina ===
Mifandimby, tsy misy volo, henjana, salavalava, maitso sy manjelanjelatra ny ravin' ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay manana lafy ambony malama.
=== Vony ===
Manana halava 2 hatramin' ny 3,5 mm sy savaivo 2 hatramin' ny 2,5 mm ny vonin' ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay maitso sy miendrika lakolosy. Mamelana ioo zavaminry io amin' ny Novambra ka hatramin' ny Janoary.
=== Voa ===
Somary boribory, manana savaivo 2,5 sm na mihoatra, ary somary malama sady manana fofona tena manitra ny voan' ny ''Cryptocarya agathophylla''.
== Fampiasana ==
=== Amin' ny fitsaboana ===
Ampiasaina amin' ny fitsaboana ny ratra sy ny vay ary ny fivontosana ny hoditry ny ''Cryptocarya agathophylla''. Tsakoina ny raviny vaovao ary apetaka amin' ny ratra satria manana toetra antibiôtika. Ampiasaina hitsabona sery sy ny aretina andoha ny raviny maina sy nototoina ho vovoka.
Mitovy fampiasana amin' ny an' ny karaotimanitra (''[[Pimpinella anisum]]'') ny hazony izay atao vovoka ka mamoaka fofona manitra sy mahery (misy manetôla). Mahomby amin' ny fitsaboana kibo manotika ny fisotroana ny rano nandomana azy io. Heverina ho afaka manentana ny fahazotoan-komana sy mampisy hery koa ny fisotroana izany.
=== Fampiasana hafa ===
Any amin' ny [[Tanala]] dia dorana ka atao ody [[varatra]] ny ravina maina avy amin' ny ''Cryptocarya agathophylla''. Ampiasaina ihany koa ny hodiny mba hahamanitra sy hanome tsiro ny [[Zavapisotro misy alikaola|toaka]]. Ampiasaina mba hanamanitra ny nahandro ny voany. Ampiasaina amin' ny fanomezan-tsiro ny zava-pisotro amin' ny famorana ny hodiny izay mangidy be tokoa. Manome [[menakamanitra]] tena tsara sy be mpitady ny fanasitiliana ilay hazo.
== Kolontsaina ==
=== Ohabolana ===
* [[Sakamalao]] sy havozo, ka samy mitondra ny hanitra ho azy.
* Lasa ny [[varatra]] vao mitsako havozo.
== Jereo koa ==
* ''[[Cryptocarya]]''
* ''[[Ravensara]]''
* [[Ravintsara]] (''[[Camphora officinarum]]'' na ''Cinnamomum camphora, [[Cinnamomum verum]]'' na ''Cinnamomum zeylanicum'', ''Cryptocarya agathophylla'' na ''Ravensara aromatica'' na ''Ravensara anisata'', ''[[Cryptocarya litoralis]]'' na ''Ravensara acuminata'', ''[[Vepris unifoliolata]]'' na ''Teclea punctata'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
s5t83xppalcjgxm6msyvvieli53twj2
1140068
1140059
2026-05-26T01:55:47Z
Thelezifor
15140
Anarana ahafantarana azy
1140068
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara aromatica.png|vignette|''Cryptocarya agathophylla'']]
Ny '''''Cryptocarya agathophylla''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]''. Anarana ahafantarana azy koa ny hoe '''''Ravensara aromatica''''' na '''''Ravensara anisata'''''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''avozo''', '''havozo''', '''havozomangidy''', '''havozomanitra''', '''hazomanga''', '''hazomangalahy''', '''hazomanitra''', '''laposinty''', '''ravintsara''', '''tavolomanitra''' ary '''voaravintsara''' .
Eto [[Madagasikara]] dia ampiasaina amin' ny fitsaboana, amin' ny sakafo, amin' ny fombafomba ary amin' ny varotra ity hazo lehibe ity. Ampiasaina mba hitsaboana aretina (vay, kibo manotika, ratra, ary sery) n hodiny sy ny raviny manitra, fa ampiasaina ho fanatsaran-tsakafo ny voany, ary manome fofona manitra ny hazony. Misy fanovany roa izy io, dia ny havozomamy, izay mamy sady azo ampiasaina amin' ny fitsaboana, ary ny havozomangidy, izay mangidy sady mifandray amin' ny fombafomba sy fifanakalozana ara-barotra.
Noho ny fitovian' anarana amin' ny teny malagasy, ity karazana ''Ravensara'' ity dia afangaro matetika amin' ny karazana ''Laureaceae'' hafa maniry eto amin' ny Nosy izay antsoina matetika hoe "ravintsara", ilay hazo tao hoe ''[[Camphora officinarum]]'' (na ''Cinnamomum camphora'') izany, izay atao hoe "ravintsara" na "ravitsara" sady mamokatra menaka manitra ihany koa.
== Famariparitana ==
Hazo maro rantsana ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay misy hodiny mena, maniry any anaty ala trôpikaly mando. Mirefy 18 ka hatramin' ny 20 m ny haavony.
=== Ravina ===
Mifandimby, tsy misy volo, henjana, salavalava, maitso sy manjelanjelatra ny ravin' ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay manana lafy ambony malama.
=== Vony ===
Manana halava 2 hatramin' ny 3,5 mm sy savaivo 2 hatramin' ny 2,5 mm ny vonin' ny ''Cryptocarya agathophylla'' izay maitso sy miendrika lakolosy. Mamelana ioo zavaminry io amin' ny Novambra ka hatramin' ny Janoary.
=== Voa ===
Somary boribory, manana savaivo 2,5 sm na mihoatra, ary somary malama sady manana fofona tena manitra ny voan' ny ''Cryptocarya agathophylla''.
== Anarana ahafantarana azy ==
Indreto ny anarana ahafantarana io karazana io:
* ''Agathophyllum aromaticum'' <small>(Sonn.) Schreb. ex Forsyth f.</small>
* ''Agathophyllum aromaticum'' <small>(Sonn.) Willd.</small>
* ''Agathophyllum ravensara'' <small>Mirb. ex Steud.</small>
* <u>''Cryptocarya agathophylla'' <small>van der Werff</small></u>
* ''Euodia ravensara'' <small>Gaertn.</small>
* ''Evodia aromatica'' <small>(Sonn.) Pers.</small>
* ''Evodia ravensara'' <small>Gaertn.</small>
* ''Laurus aromatica'' <small>Baill.</small>
* ''Ravensara anisata'' <small>Danguy</small>
* ''Ravensara aromatica'' <small>Sonn.</small>
== Fampiasana ==
=== Amin' ny fitsaboana ===
Ampiasaina amin' ny fitsaboana ny ratra sy ny vay ary ny fivontosana ny hoditry ny ''Cryptocarya agathophylla''. Tsakoina ny raviny vaovao ary apetaka amin' ny ratra satria manana toetra antibiôtika. Ampiasaina hitsabona sery sy ny aretina andoha ny raviny maina sy nototoina ho vovoka.
Mitovy fampiasana amin' ny an' ny karaotimanitra (''[[Pimpinella anisum]]'') ny hazony izay atao vovoka ka mamoaka fofona manitra sy mahery (misy manetôla). Mahomby amin' ny fitsaboana kibo manotika ny fisotroana ny rano nandomana azy io. Heverina ho afaka manentana ny fahazotoan-komana sy mampisy hery koa ny fisotroana izany.
=== Fampiasana hafa ===
Any amin' ny [[Tanala]] dia dorana ka atao ody [[varatra]] ny ravina maina avy amin' ny ''Cryptocarya agathophylla''. Ampiasaina ihany koa ny hodiny mba hahamanitra sy hanome tsiro ny [[Zavapisotro misy alikaola|toaka]]. Ampiasaina mba hanamanitra ny nahandro ny voany. Ampiasaina amin' ny fanomezan-tsiro ny zava-pisotro amin' ny famorana ny hodiny izay mangidy be tokoa. Manome [[menakamanitra]] tena tsara sy be mpitady ny fanasitiliana ilay hazo.
== Kolontsaina ==
=== Ohabolana ===
* [[Sakamalao]] sy havozo, ka samy mitondra ny hanitra ho azy.
* Lasa ny [[varatra]] vao mitsako havozo.
== Jereo koa ==
* ''[[Cryptocarya]]''
* ''[[Ravensara]]''
* [[Ravintsara]] (''[[Camphora officinarum]]'' na ''Cinnamomum camphora, [[Cinnamomum verum]]'' na ''Cinnamomum zeylanicum'', ''Cryptocarya agathophylla'' na ''Ravensara aromatica'' na ''Ravensara anisata'', ''[[Cryptocarya litoralis]]'' na ''Ravensara acuminata'', ''[[Vepris unifoliolata]]'' na ''Teclea punctata'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
dkr1x1kfockeaf1ll2sv031y2gd9rl8
Cadaba virgata
0
295496
1139838
1137973
2026-05-25T12:34:04Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Cadaba_virgata01.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139838
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Cadaba virgata''''' dia karazan-javamaniry [[Zavamaniry mamony|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Miseho amin' ny endrika [[hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] izay mahatratra 6 m ny haavony. Izy io dia tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Hita any amin' ny [[Faritra Arovana eto Madagasikara|faritra arovana]] sasany eto Madagasikara, toa an' [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela|Andohahela]] sy [[Tahirin-javaboary manokan' i Beza Mahafaly|Beza Mahafaly]] ary [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa|Tsimanampetsotsa]] ity zavamaniry ity.
== Anarany amin' ny teny malagasy ==
Indreto ny anarana amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ahafantarana ny ''Cadaba virgata'' amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]: '''fandriandambo''', '''hazomasina''', '''irakoka''', '''maintifo''', '''tsiantsohilotsy''', '''tsiariarianalotsy''', '''tsiarinaliotsy'''. Ny sasany amin' ireo anarana ireo dia mety hitambarany amin' ny karazan-javamaniry hafa. Marihina fa:
* anarana iraisany amin' ny ''[[Physena sessiliflora]]'' ny hoe "fandriandambo";
* anarana iraisany amin' ny ''[[Dracaena angustifolia]]'' sy amin' ny ''[[Syzygium emirnense]]'' (na ''[[Syzygium emirnense|Eugenia emirnensis]]'' teo aloha) ary amin' ny ''[[Garcinia chapelieri]]'' ny anarana hoe "hazomasina";
* anarana iraisany amin' ny ''[[Cadaba madagascariensis]]'' sy amin' ny ''[[Vaughania depauperata]]'' (na ''[[Vaughania depauperata|Indigofera depauperata]]'' teo aloha) ny hoe "maintifo";
* anarana iraisany amin' ny ''[[Cadaba madagascariensis]]''. ny hoe "tsiariarianalotsy".
== Fampiasana nentim-paharazana ==
Ny [[tambavy]] azo avy amin' ny fitanehana ny ravin' ny ''Cadaba virgata'' dia ampiasaina ho fanafodin' ny aretim-pivalanana. Io tambavy io ihany koa dia ampiasaina ho fanaitairana ho an' ny vatana. Ny tambavy azo avy amin' ny fitanehana ny hodiny dia manana toetra manentana. Ny fakany sy ny tahony ary ny raviny dia ampiasaina indraindray mba hitsaboana areti-maso. Misy loharanom-baovao milaza fa ny fakany notorotoroina dia azo ampiasaina mba hampitoniana ny areti-nify. Ny fakany, ampiasaina miaraka amin' ny ravina [[ananambo]] (''Moringa oleifera''), dia voalaza fa ampiasaina amin' ny fitsaboana ny tripanôzômiazy (aretin' ny torimaso).
== Jereo koa ==
* [[Fandriandambo]]
* ''[[Cadaba]]''
* ''[[Physena]]''
* ''[[Dracaena]]''
* ''[[Syzygium]]''
* ''[[Eugenia]]''
* ''[[Garcinia]]''
* ''[[Vaughania]]''
* ''[[Indigofera]]''
fccr4mnxkff5jtnx5jzelyoo9cimeoj
1139979
1139838
2026-05-25T16:30:12Z
Alexis Jazz
20480
1139979
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Cadaba virgata''''' dia karazan-javamaniry [[Zavamaniry mamony|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Capparaceae]]''. Miseho amin' ny endrika [[hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] izay mahatratra 6 m ny haavony. Izy io dia tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Hita any amin' ny [[Faritra Arovana eto Madagasikara|faritra arovana]] sasany eto Madagasikara, toa an' [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela|Andohahela]] sy [[Tahirin-javaboary manokan' i Beza Mahafaly|Beza Mahafaly]] ary [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa|Tsimanampetsotsa]] ity zavamaniry ity.
== Anarany amin' ny teny malagasy ==
Indreto ny anarana amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ahafantarana ny ''Cadaba virgata'' amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]: '''fandriandambo''', '''hazomasina''', '''irakoka''', '''maintifo''', '''tsiantsohilotsy''', '''tsiariarianalotsy''', '''tsiarinaliotsy'''. Ny sasany amin' ireo anarana ireo dia mety hitambarany amin' ny karazan-javamaniry hafa. Marihina fa:
* anarana iraisany amin' ny ''[[Physena sessiliflora]]'' ny hoe "fandriandambo";
* anarana iraisany amin' ny ''[[Dracaena angustifolia]]'' sy amin' ny ''[[Syzygium emirnense]]'' (na ''[[Syzygium emirnense|Eugenia emirnensis]]'' teo aloha) ary amin' ny ''[[Garcinia chapelieri]]'' ny anarana hoe "hazomasina";
* anarana iraisany amin' ny ''[[Cadaba madagascariensis]]'' sy amin' ny ''[[Vaughania depauperata]]'' (na ''[[Vaughania depauperata|Indigofera depauperata]]'' teo aloha) ny hoe "maintifo";
* anarana iraisany amin' ny ''[[Cadaba madagascariensis]]''. ny hoe "tsiariarianalotsy".
== Fampiasana nentim-paharazana ==
Ny [[tambavy]] azo avy amin' ny fitanehana ny ravin' ny ''Cadaba virgata'' dia ampiasaina ho fanafodin' ny aretim-pivalanana. Io tambavy io ihany koa dia ampiasaina ho fanaitairana ho an' ny vatana. Ny tambavy azo avy amin' ny fitanehana ny hodiny dia manana toetra manentana. Ny fakany sy ny tahony ary ny raviny dia ampiasaina indraindray mba hitsaboana areti-maso. Misy loharanom-baovao milaza fa ny fakany notorotoroina dia azo ampiasaina mba hampitoniana ny areti-nify. Ny fakany, ampiasaina miaraka amin' ny ravina [[ananambo]] (''Moringa oleifera''), dia voalaza fa ampiasaina amin' ny fitsaboana ny tripanôzômiazy (aretin' ny torimaso).
== Jereo koa ==
* [[Fandriandambo]]
* ''[[Cadaba]]''
* ''[[Physena]]''
* ''[[Dracaena]]''
* ''[[Syzygium]]''
* ''[[Eugenia]]''
* ''[[Garcinia]]''
* ''[[Vaughania]]''
* ''[[Indigofera]]''
ibqyyfkkja8ujtbkeo53x684oysoydb
Lalatiana Rakotondrazafy
0
296088
1140070
1126781
2026-05-26T01:57:24Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140070
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona
|anarana=Lalatiana Rakotondrazafy
|toerana=[[Faratsiho]]
|firenena={{Madagasikara}}
|teraka=20 martsa 1980
|karazana=Malagasy
|asa=Mpanao gazety, Mpanao politika
|asa hafa=Minisitry ny serasera sy ny kolon-tsaina, Mpitondra tenin'ny governemanta, Loholona
}}
''' Lalatiana Andriatongarivo Rakotondrazafy''', teraka ny 20 martsa 1980 tao [[Faratsiho]], dia mpanao gazety sy mpanao politika malagasy. Mpanorina ny onjam-peo Free FM sy ny gazety Free News izy. Talohan'ny nidirany teo amin'ny sehatra politika dia efa olo-malaza teto {{Madagasikara}} izy.
Mpanohana akaiky an'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] izy, minisitry ny Serasera sy ny Kolontsaina, mpitondra tenin'ny governemanta nandritra ny fitondran'i Andry Rajoelina izy (nanomboka ny taona 2019 ka hatramin'ny 2024). Voatendry ho loholona koa izy ny Janoary 2025 <ref name=":0">{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/senat-lalatiana-rakotondrazafy-succede-a-richard-ramanambitana/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2025-10-29 |archive-date=2025-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422222036/https://midi-madagasikara.mg/senat-lalatiana-rakotondrazafy-succede-a-richard-ramanambitana/ |url-status=dead }}</ref> . Nifarana ny Oktobra 2025 ny fe-potoam-piasany taorian'ny fandravana ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimierandoholona]], noho ny fanonganam-panjakana tamin'ny 2025 .
== Tantaram-piainany ==
Teny amin’ny [[Oniversiten' Antananarivo|oniversiten’Antananarivo]] i Lalatiana Rakotondrazafy no nandrato fianarana ambony ary nahazoany ny mari-pahaizana momba ny lalàna tamin’ny taona 1999. Nanohy ny Master 1 momba ny Lalàna Public tamin’ny lalam-piofanana siansa politika izy, ary nahavita ny fianarana tamin'ny ny asa fanaovan-[[gazety]] ny taona 2001.
Ny 2010, nanohy ny fianarany tany Frantsa tao amin'ny Oniversite Paris-Dauphine sy IAE Paris (Panthéon-Sorbonne) izy, izay nahazoany ny mari-pahaizana maîtrise momba ny fitantanan-draharaha.
=== Asa teo amin'ny sehatry ny haino aman-jery ===
Ny taona 2011 dia nanangana ny onjam-peo Free FM izy, ary notohizany tamin'ny famoahana ny gazety Free News izany. Nanan-danja teo amin’ny tontolon’ny haino aman-jery malagasy ny famokarany.
== Teo amin'ny sehatra pôlitika ==
Ny antoko pôlitikany, Freedom, dia isan’ireo antoko tafiditra ao anatin’ny fiaraha-mientan’ny antoko manohana an’i Andry Rajoelina, ao amin’ny sehatra politika Miaraka amin’i Prezidà Andry Rajoelina (MAPAR), izay lasa tatỳ aoriana hoe Isika rehetra miaraka amin’i Andry Rajoelina (IRMAR).
Akaiky sy mpanohana mahafatra-po an’i Andry Rajoelina izy nandritra ny krizy pôlitika teo anelanelan’ny taona 2009 sy 2014. Taorian’ny fifidianana tamin’ny taona 2019, dia notendrena ho Minisitry ny Serasera sy ny Kolontsaina izy, sady mpitondra teny ofisialin’ny governemanta. Nohavaozina hatrany amin’ireo fanavaozana sy fametrahana governemanta vaovao manaraka izy.
Tamin’ny volana aogositra 2023, dia nanasongadina sy nanazava tamin’ny fomba ofisialy ny amin’ny fahazoan’i Andry Rajoelina zom-pirenena frantsay, izay niteraka adihevitra be teo amin’ny fiarahamonina. Tamin’ny volana oktobra tamin’io taona io ihany, dia nametra-pialana amin’ny toerany maha Minisitry ny Serasera sy ny Kolontsaina izy, mba hifantoka amin’ny fampielezan-kevitra ho an’i Rajoelina<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/lalatiana-rakotondrazafy-demission-de-la-ministre-de-la-communication-et-de-la-culture-lundi/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2025-10-29 |archive-date=2025-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002035751/https://midi-madagasikara.mg/lalatiana-rakotondrazafy-demission-de-la-ministre-de-la-communication-et-de-la-culture-lundi/ |url-status=dead }}</ref>.
Tamin’ny volana janoary 2024, dia notendrena indray ho Minisitry ny Fampianarana Ara-teknika sy ny Fampiofanana arak’Asa izy, ary nitazona hatrany ny toeran’ny mpitondra teny ofisialin’ny governemanta<ref>https://laverite.mg/politique/item/23545-lalatiana%20rakotondrazafy-%20de%20retour%20dans%20l%E2%80%99ar%C3%A8ne.html</ref>.
=== Fialàna amin’ny governemanta sy tsy fahombiazana tamin’ny fifidianana solombavambahoaka ===
Tamin’ny volana aprily 2024, dia nametra-pialana amin'ny maha-minisitra azy izy, mba hifaninana amin’ny fifidianana solombavambahoaka tao amin’ny distrikan’i Faratsiho<ref>https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/madagascar-les-ministres-candidats-aux-elections-legislatives-devront-demissionner-jeudi-1478993.html</ref>. Resy ny kandida avy amin’ny firaisan’ny mpanohitra Firaisankina anefa izy tamin’io fifidianana io<ref>https://www.lexpress.mg/2024/06/elections-legislatives-des-leaders.html</ref>.
Nampakatra fitoriana imbetsaka tany amin’ny Fitsarana Avo momba ny Lalàmpanorenana (HCC) izy mba handiso ny vokatra tamin’izany fifidianana izany<ref>https://newsmada.com/2024/06/01/suspicions-de-fraude-lalatiana-r-depose-un-recours/</ref><ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/demande-dannulation-des-voix-obtenues-par-son-adversaire/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2025-10-29 |archive-date=2025-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002032620/https://midi-madagasikara.mg/demande-dannulation-des-voix-obtenues-par-son-adversaire/ |url-status=dead }}</ref>. Rehefa nisokatra ny fe-potoana vaovao ara-parlemantera, dia nanambara ny fialàny amin’ny sehatra pôlitika izy, fa hanohy fianarana ho amin’ny mari-pahaizana doktora any Frantsa.
=== Fiverenana ao amin’ny Antenimieran-doholona sy zava-nitranga vao haingana ===
Tamin’ny volana janoary 2025, taorian’ny fahafatesan’i Richard Ramanambitana, iray amin’ireo senatera notendrena, dia notendren’ny filoham-pirenena izy hanolo izany toerana izany, ka niverina tamin’ny sehatra pôlitika taorian’ny fiatona fohy<ref name=":0" />.
Mandritra ny fihetsiketsehana tamin’ny taona 2025, dia may ny tranony vokatry ny herisetra nataon’ny mpanao fihetsiketsehana. Ny antokony, Freedom, dia naneho ny fanamelohana tanteraka an’io hetsika io tamin’ny fanambarana ofisialy navoaka ny ampitson’iny andro iny<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Antananarivo-en-flammes-un-jeudi.html</ref>.
== Loharano ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1980]]
8bwxuhsajz1cqbq2r5s47ejci3vi4t3
Mamy Ravatomanga
0
296116
1140082
1123086
2026-05-26T03:04:48Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140082
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=RAVATOMANGA Maminiaina|teraka=08 novombra 1968|toerana=Morondava|firenena=malagasy|asa=Mpandraharaha|seha-pitiavana=RAKOTONIARY Haingo Ramy|image=File:Bleu2.jpg}}I '''Maminiaina Ravatomanga''', antsoina koa hoe '''Mamy Ravatomanga''' dia mpandraharaha malagasy. Teraka tamin' ny 8 Novambra 1968 tao [[Morondava]] izy. Izy no tompon' ny Vondrona Sodiat sady mpanolotsaina akaiky ny filoham-pirenena malagasy teo aloha [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]]. Nolazain' ny ''[[Forbes]]'' ho olona faharoa manankarena indrindra eto [[Madagasikara]] izy tamin' ny taona 2017.
Anisan' ny lasibatra tamin' ny [[Hetsi-panoheran'ny 2025 eto Madagasikara|hetsika]] [[Hetsi-panoheran'ny 2025 eto Madagasikara|tamin' ny Septambra-Oktobra 2025]] izy noho ny fanjakazakany amin' ny [[Toekaren' i Madagasikara|toekarem-pirenena]] [[Toekaren' i Madagasikara|malagasy]] sy ny fifandraisany amin' ny manam-pahefana teo amin' ny fitondrana, ka nahatonga azy nitsoaka nankany [[Maorisy]] tamin' ny 12 Oktobra rehefa nanatevin-daharana ny mpitolona ny tafika, taloha kelin' ny nandosiran-d[[Rajoelina Andry|Rajoelina]] any ivelany. Nosamborina tao Maorisy izy ny tamin' ny 24 Oktobra 2025.
== Fiainany ==
=== Fiaiany manokana ===
Ravatomanga dia teraka tamin' ny taona 1968 tany [[Morondava]]<ref name=":0"><small>"[https://www.africaintelligence.fr/insiders/madagascar/2013/02/04/mamy-ravatomanga-businessman-et-eminence-grise-de-tgv/107942884-be1 Mamy Ravatomanga, businessman et éminence grise de TGV]", ''African Intelligence'', 4/02/2013. ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.africaintelligence.fr%2Finsiders%2Fmadagascar%2F2013%2F02%2F04%2Fmamy-ravatomanga-businessman-et-eminence-grise-de-tgv%2F107942884-be1 Arsiva])</small></ref>. Manambady an' i Haingo Ramy Rakotoniary izy<ref name=":1"><small>"[https://www.lexpress.fr/societe/justice/quand-l-argent-malgache-finit-a-levallois_2005995.html Quand l'argent malgache finit à Levallois]", ''lexpress.fr'', 9 mai 2018 ([https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.lexpress.fr%2Fsociete%2Fjustice%2Fquand-l-argent-malgache-finit-a-levallois_2005995.html Arsiva]).</small></ref>. Manan-janaka telo sy zafikely roa izy ireo. I Mamy Ravatoanga no filohan' ny Federasiôna Malagasin' ny Gôlfa nanomboka tamin' ny taona 2024<ref><small>"[https://laverite.mg/sport/item/23030-f%C3%A9d%C3%A9ration-malagasy-de-golf-mamy-ravatomanga-nouveau-pr%C3%A9sident.html Fédération malagasy de golf : Mamy Ravatomanga, nouveau président]", ''La Vérité'', 3 décembre 2024 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Flaverite.mg%2Fsport%2Fitem%2F23030-f%25C3%25A9d%25C3%25A9ration-malagasy-de-golf-mamy-ravatomanga-nouveau-pr%25C3%25A9sident.html Arsiva])</small></ref><ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/mamy-ravatomanga-chez-moustpaha-marson/ Mamy Ravatomanga chez Moustpaha Marson]", ''Midi Madagasikara'', 18 février 2025 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fmidi-madagasikara.mg%2Fmamy-ravatomanga-chez-moustpaha-marson%2F Arsiva])</small></ref>.
Tamin' ny volana Jolay 2019 no voatendry ho "consul honoraire" an' i [[Serbia]] i Ravatomanga. Tamin' ny 10 Jolay 2023 izy dia voatendry ho "consul honoraire" an' i [[Kôtidivoara]] eto Madagasikara ary 10 andro taty aoriana dia nahazo zom-pirenena ivoariana<ref><small>"[https://www.africaintelligence.fr/afrique-australe-et-iles/2023/09/27/le-puissant-homme-d-affaires-mamy-ravatomanga-desormais-detenteur-de-la-nationalite-ivoirienne,110057743-bre Madagascar : Le puissant homme d'affaires Mamy Ravatomanga désormais détenteur de la nationalité ivoirienne]", ''Africa Intelligence'', 27/09/2023 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.africaintelligence.fr%2Fafrique-australe-et-iles%2F2023%2F09%2F27%2Fle-puissant-homme-d-affaires-mamy-ravatomanga-desormais-detenteur-de-la-nationalite-ivoirienne%2C110057743-bre arsiva])</small></ref><ref><small>"[https://lexpress.mg/10/06/2023/diplomatie-mamy-ravatomanga-nomme-consul-de-cote-divoire/ DIPLOMATIE - Mamy Ravatomanga nommé consul de Côte d’Ivoire]", ''L'Express de Madagascar'', 20/10/2023 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Flexpress.mg%2F10%2F06%2F2023%2Fdiplomatie-mamy-ravatomanga-nomme-consul-de-cote-divoire%2F Arsiva])</small></ref>.
=== Fandraharahana ataony ===
Tamin' ny taona 1990 izy dia nanangana ny Sodiat, orinasa iray manokana momba ny [[fitaterana]]. Ny Sodiat amin' izao fotoana izao dia vondron' orinasa mikarakara ny fikojakojana [[Solitany|solika]], ny fanorenana, ny asa fanaovan-gazety, ny trano fandraisam-bahiny, ny [[Fizahàn-tany|fizahantany]], ny [[fahasalamana]] ary ny fanafarana sy fanondranana koa<ref name=":0" />, sady anisan' ny orinasa lehibe indrindra eto [[Madagasikara]]. Mampiasa olona manodidina ny 4 000 eo ny vondrona Sodiat<ref><small>"[https://africaawards.ceotodaymagazine.com/previous-editions/2021/55/ Africa Award 2021]", ''africaawards.ceotodaymagazine.com''</small></ref>.
Tamin' ny taona 2017, ny ''[[Forbes]]'' dia nametraka an' i Maminiaina Ravatomanga, izay olona mpanefoefo, ho laharana faharoa manankarena indrindra eto Madagasikara, aorian' i [[Ylias Akbaraly]]<ref><small>"[https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2017/05/15/ten-multi-millionaires-from-madagascar-you-should-know/?sh=47c19f47835d Ten Multi-Millionaires From Madagascar You Should Know]", ''Forbes.com'', 15/05/2017 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.forbes.com%2Fsites%2Fmfonobongnsehe%2F2017%2F05%2F15%2Ften-multi-millionaires-from-madagascar-you-should-know%2F%3Fsh%3D47c19f47835d Arsiva]).</small></ref>.
=== Raharaham-pitsarana ===
Ravatomanga dia efa voatonona an-gazety fa voarohirohy tamin' ny raharaha maro mahakasika hosoka ara-ketra sy ara-bola teto [[Madagasikara]] sy tany [[Frantsa]]<ref name=":2"><small>"[https://www.zinfos974.com/un-milliardaire-malgache-dans-le-viseur-du-pnf/ Un milliardaire malgache dans le viseur du PNF]", sur ''zinfos974.com'', 15/05/2018 (Arsiva)</small></ref>. Ny anarany dia hita ao amin' ny tantara ratsin' ny ''[[Panama Papers]]'', ary izy no tompom-bola lehibe amin' ny orinasa iray voasoratra anarana ao amin' ny vondro-nosy [[British Virgin Islands]]<ref name=":2" /><ref name=":3"><small>"[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20160527-madagascar-perquisition-president-transition-mamy-ravatomanga Madagascar: perquisition au domicile de l'homme d'affaires Mamy Ravatomanga]", ''RFI'', 27 mai 2016.</small></ref>.
Raha ny teto Madagasikara dia voarohirohy ho nanodinkodina volam-panjakana tao amin' ny orinasam-pirenena [[Jiro sy Rano Malagasy|Jirama]] izy, tamin' ny naha anisan' ny filankevi-pitantanan' ity orinasa ity azy. Voampanga ho nanao fanondranana an-tsokosoko [[andramena]] any [[Azia]] amin' ny alalan' ny fanafahana manokana avy amin' ny fanjakana sy ny orinasa any ivelan' ny tanim-pirenena koa izy<ref name=":2" />. Tamin' ny taona 2015 no voarara tsy hivoaka ny firenena izy, ary tamin' ny 26 Mey 2016 no nosavaina ny tranony<ref name=":3" />.
==== Raharaha Balkany sy ny trano fonenana Levallois ====
Voarohirohy tamin' ny raharaha Patrick Balkany ihany koa izy. Tamin' ny volana Febroary 2016, dia nanokatra fanadihadiana momba azy sy i Ramy Rakotoniary vadiny ny Parquet national financier (PNF) any [[Frantsa]], noho ny famotsiam-bola iaraha-manao sy ny hosoka momba ny hetra tamin' ny fahazoana trano maro tany amin' ny manodidina an' i [[Paris]] tamin' ny alalan' ny tetika ara-bola manjavozavo izay nahavoarohirohy orinasa maromaro ivelan-tanim-pirenena, ny sasany amin' ireo orinasa ireo dia tao [[Maorisy]]<ref name=":1" /><ref><small>"[https://defimedia.info/corruption-alleguee-en-france-enquete-sur-un-proche-du-pouvoir-malgache-present-dans-loffshore-mauricien Corruption alléguée en France : enquête sur un proche du pouvoir malgache présent dans l’offshore mauricien]", ''defimedia.info'', 19 mai 2018.</small></ref>.
Tamin' ny volana Jona 2018 ka hatramin' ny volana Jona 2019, ny efatra amin' ny fananany tany ambanivohitr' i Paris dia nogiazan' ny fanjakana frantsay nandritra ny fanadihadiana savaranonando nosokafan' ny PNF<ref><small>"[https://www.jeuneafrique.com/803651/societe/madagascar-levee-des-saisies-des-biens-de-mamy-ravatomanga-en-france/ Madagascar : levée des saisies des biens de Mamy Ravatomanga en France]", ''Jeune Afrique'', 15 juillet 2019.</small></ref>.
Tamin' ny volana Aogositra 2023 dia nofoanana ny fanadihadiana savaranonando nataon' ny PNF momba an' i Mamy Ravatomanga. Ity fomba fiasa ity dia mahakasika ny famotsiam-bola karakaran' olo-maro, ny kolikoly atao amin' ny mpiasam-panjakana, ny hosoka amin' ny hetra, ary ny fanondranana [[andramena]] tsy ara-dalàna. Nandray izany fanapahan-kevitra izany PNF satria tsy ampy ny porofon' ny fisian' ny fandikan-dalàna<ref><small>"[https://www.jeuneafrique.com/1472892/politique/la-procedure-visant-linfluent-businessman-malgache-mamy-ravatomanga-classee-sans-suite/ Politique La procédure visant l’influent businessman malgache Mamy Ravatomanga classée sans suite]", ''Jeune Afrique'', 11 août 2023</small></ref>.
==== Raharaha Carlos Ghosn ====
Voarohirohy tao anatin' ny fandosiran' i [[Carlos Ghosn]] avy any [[Japàna]] ihany koa i Mamy Ravatomanga tamin' ny taona 2020. Ny iray amin' ny fiaramanidin' ny kômpaniam-pitaterana ana abakabaka malagasy TOA, izay anisan' ny zanak' orinasany, no nampiasain' io tale jeneralin' ny Renault-Nissan-Mitsubishi teo aloha handositra avy any Japàna<ref><small>Emre Sari, "[https://www.la-croix.com/Monde/Asie-et-Oceanie/Fuite-Carlos-Ghosn-compagnie-aerienne-malgache-TOA-question-2020-01-10-1201071023 Fuite de Carlos Ghosn : la compagnie aérienne malgache TOA en question]", ''La Croix'', 10 janvier 2020.</small></ref>.
==== Fanjakazakana eo amin' ny tsenan' ny lavanila sy letisia ====
Noho ny firotsahan-dRavatomanga tamin' ny tsenan' ny [[Vanila|lavanila]] sy ny [[Litisia|letisia]] eto Madagasikara, dia ampangaina ho nanao ampihimamba sy mampahantra ny mpamokatra madinika izy<ref><small>"[https://www.challenges.fr/monde/pourquoi-madagascar-est-le-pays-qui-s-est-le-plus-appauvri-au-monde_873886 Pourquoi Madagascar est le pays qui s’est le plus appauvri au monde]", ''Challenges'', 14 novembre 2023</small></ref>.
Tamin' ny volana Novambra 2022 dia namoaka fanadihadiana mikasika ny fanjakazakana eo amin' ny fanondranana letisia malagasy any [[Frantsa]] sy any [[Eorôpa]] ny [[Transparency International Madagascar]], izay nitatitra ny fiheveran' ny olona azy ho akaikin' ny fitondrana<ref name=":4"><small>"[https://www.challenges.fr/politique/madagascar-l-ong-transparency-denonce-un-vaste-systeme-de-corruption_835065 Madagascar : l’ONG Transparency dénonce un vaste système de corruption]", ''Challenges'', 11 novembre 2022</small></ref>.
Nifandray amin' ny Parquet national financier (PNF) frantsay ny Transparency International Madagascar ary niantso ny mba hanaovana fanadihadiana momba ny kolikoly sy ny famotsiam-bola amin' ny fikambanana maro sy olon-tsotra voarohirohy amin' ny fanondranana letisia malagasy any Frantsa, anisan' izany i Mamy Ravatomanga, mpikambana ao amin' ny filankevi-pitantanan' ny Groupement des exportateurs de litchis (GEL)<ref name=":4" /><ref><small>"[https://www.africaintelligence.fr/afrique-australe-et-iles/2022/12/01/bras-de-fer-politico-judiciaire-autour-de-la-filiere-du-litchi-malgache,109869094-gra Bras de fer politico-judiciaire autour de la filière du litchi malgache]", ''Africa Intelligence'', 1er décembre 2022.</small></ref><ref><small>"[https://www.transparency.org/en/press/transparency-international-calls-for-accountability-in-madagascars-lychee-market Transparency International en appel à la redevabilité dans lr commerce de litchi de Madagascar]", ''Transparency.org'', 10 novembre 2022</small></ref>, ary anisan' ny mpanondrana letisia malagasy lehibe any Frantsa.
==== Fanambaràna nataon' i Patrick Rakotomamonjy ====
Tamin' ny volana Mey 2025, ny kôlônely Patrick Rakotomamonjy, talen' ny Hôpitaly Miaramila Soavinandriana, dia namoaka videô izay ilazany fa anisan' ny fototry ny tantara manafitohina eo amin' ny fanjakana izy, izay niteraka ny fisian' ny tambajotran-kolikoly mitovitovy amin' ny mafia ao amn' ny fitondram-panjakana misy misandrahaka amin' ny pôlitika sy ny toekarena<ref><small>"[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20250508-un-colonel-en-fuite-accuse-un-homme-d-affaires-proche-du-pr%C3%A9sident-de-corruption-dans-un-message-vid%C3%A9o Un colonel en fuite accuse un homme d’affaires proche du président de corruption]", ''RFI'', 8 mai 2025</small></ref><ref name=":5"><small>"[https://lgdi-madagascar.com/2025/05/03/politique/scandale-detat-mamy-ravatomanga-et-lombre-dune-mafia-detat-a-madagascar/ Scandale d’État : Mamy Ravatomanga et l’ombre d’une mafia d’État à Madagascar]", ''LGDI Madagascar'', 3 mai 2025</small></ref>.
Ao anatin' ity videô ity dia iampangany azy, ankoatry ny zavatra hafa, ny kolikoly, ny fanararaotam-pahefana, ary ny fampitahorana sy ny fandrahonana ho faty. Naharihariny ihany koa ny fakana vola misy fampitahorana ao amin' ny pôliklinikan' Ilafy, izay tobim-pahasalamana tsy miankina an' i Mamy Ravatomanga. Miampanga an' i Mamy Ravatomanga ho misahana asan' ny lehiben' ny firenena tsy ara-dalàna ihany koa izy<ref name=":5" />.
Taorian' ireo fanambarana ireo dia nihetsika ny sampana malagasin' ny [[Transparency International]] tamin' ny famaritana ireo fiampangana ireo ho zava-doza sy tsy azo odian-tsy hita. Niantso fanadihadiana tsy miankina ilay fikambanana<ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/revelations-du-colonel-rakotomamonjy-transparency-international-exige-une-enquete-independante-et-la-fin-de-limpunite/ Révélations du Colonel Rakotomamonjy : Transparency International exige une enquête indépendante et la fin de l’impunité] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/revelations-du-colonel-rakotomamonjy-transparency-international-exige-une-enquete-independante-et-la-fin-de-limpunite/ |date=20250508093821 }}", ''Midi Madagasikara'', 8 mai 2025</small></ref>.
==== Raharaha Boeing naterina tany Iràna ====
Tamin' ny 20 Oktobra 2025, momba ilay [[Raharaha Boeing 777|raharaha Boeing 777-200]] dimy hita tany [[Iràna]], dia voatonona ao anatin' ny antontan-taratasy ôfisialy azon' ny Agence France-Presse (AFP), miaraka amin' i Valery Ramonjavelo sy ny tale jeneralin' ny [[Aviation civile de Madagascar]], ho anisan' ny voarohirohy tamin' ity raharaha ity, i Mamy Ravatomanga<ref><small>"[https://lexpress.mu/s/reouverture-du-dossier-de-la-vente-des-boeing-a-liran-encore-des-ramifications-mauriciennes-550731 Réouverture du dossier de la vente des Boeing à l’Iran : encore des ramifications mauriciennes]", ''L’Express (Île Maurice)'', 23 octobre 2025</small></ref><ref><small>"[https://www.africaradio.com/actualite-111625-madagascar-mamy-ravatomanga-milliardaire-en-fuite-au-coeur-du-scandale-des-boeing-777-transferes-a-l-iran Madagascar : Mamy Ravatomanga, milliardaire en fuite, au cœur du scandale des Boeing 777 transférés à l’Iran]", ''Africa Radio'', 19 octobre 2025 (consulté le 23 octobre 2025)</small></ref>. Tamin' ny volana Jolay 2025 mantsy dia Boeing 777-200 dimy no hita tany Iràna, na dia nosazian' i Etazonia aza, tao amin' ny kômpaniam-pitaterana an-kabakabaka iraniana ''Mahan Air''. Taty aoriana dia ireo fiaramanidina ireo dia nosoratana vonjimaika eto Madagasikara tamin' ny voalohany mba hialana amin' izany sazy izany<ref><small>Philippe Randrianarimanana, "[https://information.tv5monde.com/international/madagascar-ce-que-lon-sait-sur-laffaire-des-boeing-777-livres-liran-dans-laquelle-22-personnes-sont-en-detention-2789529 Madagascar: ce que l'on sait sur l'affaire des Boeing 777 livrés à l'Iran dans laquelle 22 personnes sont en détention]", ''TV5 Monde'', 28 août 2025</small></ref><ref><small>Alain Hai, "[https://www.air-journal.fr/2025-08-02-madagascar-au-coeur-de-laffaire-des-cinq-boeing-777-200-livres-a-liran-5264482.html Madagascar au coeur de l’affaire des cinq Boeing 777-200 livrés à l’Iran]", ''Air Journal'', 2 août 2025</small></ref>.ù
== Rohy ivelany ==
'''Videô'''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=ti9dsXNWeLA Affaire Ravatomanga : «Personne ne sera épargné», affirme le PM lors de la PNQ]", ''TéléPlus''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=T8iIrUrUuQo Conférence de presse du MSM au Sun Trust, Port Louis, après la PNQ sur l’affaire Mamy Ravatomanga]", ''ION News''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=lr523GZ7reQ Affaire Ravatomanga : Le retrait surprise de Me Peeroo dans le dossier de blanchiment d'argent]", ''CNews Info''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=MEVYzxX5Sr4 Affaire Ravatomanga : La FCC ressuscite un dossier vieux de 14 ans sur le trafic de bois de rose]", ''CNEW Info''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=uuzkdtKCN0Y Rajoelina sans nationalité ? Ravatomanga arrêté : la semaine qui bouscule Madagascar]", Prospérin Tsialonina.
* "[https://www.youtube.com/watch?v=uL3c3-HTFRU Spotlight (21.10.2025)-Jet Privé de Mamy Ravatomanga: Qui au PMO a donné l’autorisation Express?]", ''Scoop MU''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=zQpvVwI75hw Mamy Ravatomanga : 30 ans de liens secrets avec Maurice révélés]", ''CNEW Info''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=aoJx9VKVF5I FCC : le bras droit de Mamy Ravatomanga arrêté]", ''People's press''.
* "[https://www.youtube.com/watch?v=PHm6m_O5kJk Exclusif : Mamy Ravatomanga visé par la justice française depuis 2018]", ''CNews Info''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=lccXkrk--KI Saga politico-financière : l’affaire Ravatomanga au centre de l’émission Au Cœur de l’Info]", ''TéléPlus''
== Loharano sy fanamarihana ==
5b1nuie7b16znjl29gev9kh6tifbwny
Raharaha Volamena 73 kilao
0
296137
1140108
1124754
2026-05-26T05:47:47Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140108
wikitext
text/x-wiki
Ny '''raharaha Volamena 73 kilao''' dia trangan-javatra mahakasika ny [[volamena]] avy eto [[Madagasikara]] milanja 73,5 kg izay nogiazan' i [[Afrika Atsimo]] rehefa tratra tao amin' ny [[:fr:Aéroport_international_OR_Tambo|Seranam-piaramanidina iraisam-pirenena Oliver Reginald Tambo]] any [[Johannesburg]] tamin' ny 31 Desambra 2020 (na tamin' ny 1 Janoary 2021, hoy ny loharano sasany). Mariky tsy fahafehezan' ny fitondram-panjakana ny fanondranana an-tsokosoko ny harenan' i Madagasikara ity raharaha ity.
== Fanagiazana sy fanadihadiana voalohany ==
=== Fahatratrarana ny volamena tao Afrika Atsimo ===
Tamin' ny 31 Desambra 2020 (na mety ho tamin' ny alin' ny 31 Desambra mifoha 1 Janoary 2021) dia olona telo no voasambotra tao amin' ny [[:fr:Aéroport_international_OR_Tambo*|Seranam-piaramanidina Oliver Reginald Tambo]] ao [[Johannesburg]], [[Afrika Atsimo]]<ref><small>"[https://spectrumlocalnews.com/nys/capital-region/ap-online/2021/01/05/3-nabbed-at-johannesburg-airport-with-gold-in-carry-on-bags 3 nabbed at Johannesburg airport with gold in carry-on bags]", ''spectrumlocalnews.com''</small></ref><ref name=":0"><small>"[https://www.news24.com/southafrica/news/or-tambo-bust-gold-bars-worth-r61m-seized-3-arrested-20210104? OR Tambo bust: gold bars worth R61m seized, 3 arrested]", ''www.news24.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.occrp.org/en/news/sa-opens-probe-after-nabbing-three-men-smuggling-gold-bars-in-luggage SA Opens Probe After Nabbing Three Men Smuggling Gold Bars in Luggage]", ''www.occrp.org''</small></ref>. Ireto ireo olona ireo: Mahavanona Mahamodo sy Francis Deliot Regasy ary Herimanana Anjaranantenaina Zava<ref name=":1"><small>"[https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-01-16-all-that-glitters-a-look-into-illicit-gold-networks From our archives: All that glitters – a look into illicit gold networks]", ''www.dailymaverick.co.za''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://www.intransformation.org.za/wp-content/uploads/2021/06/Madagascar-report-May-Proof-1.pdf The three suspects, Francis Deliot Regasy, Mahamodo Mahavanona and Zava Herimanana Anjaranantenain, arrested in South Africa] (PDF)", ''www.intransformation.org.za''</small></ref>. Tamin' ny 4 Janoary 2021 no nanambaràn' ny manam-pahefana afrikana tatsimo ampahibemaso izany vaovao izany.
Niainga teto [[Madagasikara]] avy ao [[Toliara]] ho entina any [[Dubai]] ireo volamena ireo (nokasaina handalo any [[Etiôpia]]). Nandritra ny fisavana dia nalain' ny manam-pahefana afrikana tatsimo tao amin' ny entana an-tanan' izy ireo, izay nanafenany azy, ny anjam-bolamena milanja 73,5 kilao. Eo anelan' ny 4 sy 4,5 tapitrisa dôlara amerikana eo ho eo ny sandan' ireo volamena ireo tamin' ny fotoana nanagiazana azy.
=== Fanadihadiana sy fitsarana nataon' i Afrika Atsimo ===
Ny [[:en:South_African_Police_Service|South African Police Service]] (SAPS) dia nilaza fa nisy ny fanadihadiana [[heloka bevava]] natao tao amin' ny Kempton Park Magistrates' Court, miaraka amin' ny fanohanan' ny [[:fr:Interpol|International Criminal Police Organization]] (INTERPOL), hamaritana ny fiavian' ireo volamena ireo sy ny toerana saika halehany farany ary ny maha ara-dalàna na tsia ny taratasy fanamarinana natolotr' ireo voarohirohy<ref name=":0" /><ref name=":3"><small>"[https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-01-12-madagascar-eyes-73-5kg-of-smuggled-gold-seized-in-hand-luggage-at-or-tambo/ Madagascar eyes 73.5kg of ‘smuggled’ gold seized in hand luggage at OR Tambo]", ''www.dailymaverick.co.za''</small></ref>. Neretreretina hatomboka tamin' ny 11 Janoary tao Kempton Park ny fihainoana ny voampanga nefa tany amin' ny fiandohan' ny volana Febroary izany vao tanteraka, ka anisan' ny nandray anjara amin' izany ny [[:en:Hawks_(South_Africa)|Directorate for Priority Crime Investigation]] (DPCI, izay atao hoe "the Hawks") sy ny SAPS ary ny INTERPOL<ref name=":1" /><ref name=":3" />.
Tamin' ny Febroary 2021 ireo mpitondra entana an-tsokosoko telo ireo sy ilay orinasa any [[Dubai]] (fantatra amin' ny anarana hoe [[Parpia Gold and Jewels Trading LLC]]) dia nangataka ny famotsorana azy telo ireo sy ny famerenana ireo volamena ireo<ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/proces-735-kg-dor-les-trois-passeurs-malgaches-deboutes-par-la-justice-sud-africaine Procès 73,5 kg d’or : Les trois passeurs malgaches déboutés par la justice sud-africaine] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/proces-735-kg-dor-les-trois-passeurs-malgaches-deboutes-par-la-justice-sud-africaine |date=20251212063730 }}", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/trafic-73-5-kg-d-or-la-justice-sud-africaine-rejette-la-requete-des-trois-passeurs-malgaches Trafic 73,5 kg d’or : la justice sud-africaine rejette la requête des trois passeurs malgaches]", ''www.linfo.re''</small></ref>. Nilaza ity orinasa ity fa avy any [[Malỳ|Maly]] ny 3 kg amin' ireo volamena ireo<ref><small>"[https://lexpress.mg/27/02/2021/trafic-dor-la-societe-dubaiote-deboutee Trafic d'or - La société dubaïote déboutée]", ''lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/trafic-73-5-kg-d-or-la-justice-sud-africaine-rejette-la-requete-des-trois-passeurs-malgaches Trafic 73,5 kg d’or : la justice sud-africaine rejette la requête des trois passeurs malgaches]", ''www.linfo.re''</small></ref>. Nolavin' ny fitsarana afrikana tatsimo izany fangatahana izany, ary nilaza ilay fitsarana fa entana halatra ireo volamena ireo<ref><small>"[https://lexpress.mg/27/02/2021/trafic-dor-la-societe-dubaiote-deboutee/ Trafic d'or - La société dubaïote déboutée]", ''lexpress.mg''</small></ref>.
=== Fanadihadiana teto Madagasikara ===
Tamin' ny 5 Janoary 2021 dia nisokatra haingana ny fanadihadiana teto Madagasikara nataon' ny Pôle Anti-Corruption (PAC) ao Antananarivo<ref><small>"[https://laverite.mg/politique/item/12484-trafic-illicite-de-73%2C5kg-d%E2%80%99or-mali-confirme-l%E2%80%99usage-de-faux-par-les-trois-ressortissants-malagasy.html Trafic illicite de 73,5kg d’or - Mali confirme l’usage de faux par les trois ressortissants malagasy]", ''laverite.mg''</small></ref>. Hamantarana indrindra ny mpaniraka sy ny mpiray tsikombakomba ary ny tambajotra eo anivon' ny fitantanan-draharaham-panjakana malagasy (eo anivon' ny [[fadintseranana]] sy ny ao amin' ny [[Aviation civile de Madagascar]], sns) ny fanadihadiana natao<ref><small>"[https://www.douanes.gov.mg/saisie-de-73-5-kg-dor-en-provenance-de-madagascar-a-laeroport-o-r-tambo-johannesburg-afrique-du-sud-le-31-decembre-2020/ Saisie de 73.5 kg d’or en provenance de Madagascar à l’aéroport O.R Tambo Johannesburg – Afrique du Sud, le 31 décembre 2020]", ''www.douanes.gov.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.douanes.gov.mg/complement-dinformations-sur-affaire-saisie-de-73-5kg-dor-en-afrique-du-sud-en-provenance-de-madagascar/ Complément d’informations sur affaire saisie de 73.5kg d’or en Afrique du Sud, en provenance de Madagascar]", ''www.douanes.gov.mg''</small></ref>, ary niakatra teo anivon' ny fitsarana ady heloka ao amin' ny PAC ao [[Antananarivo]] ny fitsarana ny olona 25<ref><small>"[https://2424.mg/trafic-dor-les-25-accuses-dans-laffaire-des-735-kilos-dor-saisis-en-afrique-du-sud-devant-la-barre-du-pole-anti-corruption Trafic d'or – Les 25 accusés dans l’affaire des 73,5 kilos d’or saisis en Afrique du Sud devant la barre du Pôle anti-corruption]", ''2424.mg''</small></ref><ref><small>"[https://lexpress.mg/26/08/2022/affaire-735-kilos-dor-le-proces-a-madagascar-se-tiendra-coute-que-coute Affaire 73,5 kilos d'Or - Le procès à Madagascar se tiendra coûte que coûte]", ''lexpress.mg''</small></ref>. Anisan' izany ny mpiasam-panjakana maro sy ny mpanamory roa ny fiaramanidin' ny orinasa STA, ary koa ireo mpanelanelana toa an' i [[Azaly Pachecco]]. Nisy ny fanaraha-maso sy ny fitanana am-ponja vonjimaika (olona 7 na 8 no naterina eny amin' ny fonjan' i Tsiafahy ary vehivavy iray eny amin' ny fonjan' Antanimora raha ny filazan' ny mpanao gazety)<ref><small>"[https://www.linfo.re/ocean-indien/madagascar/trafic-d-or-a-madagascar-8-personnes-placees-en-detention-preventive Trafic d’or à Madagascar : 8 personnes placées en détention préventive]", ''www.linfo.re''</small></ref><ref><small>"[https://www.lagazette-dgi.com/p-52358.html Trafic de 73,5 kg d’or : La transparence n’est pas le fort des responsables !]", ''www.lagazette-dgi.com''</small></ref>.
=== Fangatahana fampodiana tsy nahomby ===
Tamn' ny 17 Febroary 2021 dia nahavoaray ny fangatahana nataon' ny fitondrana malagasy ho fampodiana ny olona voampanga i [[Afrika Atsimo]]. Nisy ny lesoka teo amin' ny paika momba ny fangatahana ary mbola nilaina ny fifanakalozan-kevitra teo amin' [[Antananarivo]] sy i [[Pretoria]]. Izany no niteraka ny fihaonana tamin' ny 19 Febroary 2021 mba hanazavana ny lesoka<ref name=":2" /><ref><small>"[https://www.gov.za/news/media-statements/justice-and-correctional-services-provides-status-update-extradition-cases Justice and Correctional Services provides status update on extradition cases from and to South Africa]", ''www.gov.za''</small></ref>.
Tamin' ny volana Avrily 2021 dia nivory niaraka tamin' ny mpahay siansa ny <u>Minisiteran' ny Harena an-Kibon' ny Tany eto Madagasikara</u> mba hanaporofoana amin' ny alalan' ny famakafakana fizika sy simika (fanaporofoana jeôsimika hanaporofoana ny toerana nivoahan' ilay volamena) fa tena avy amin' ny tany malagasy tokoa ny volamena 73,5 kg, ho fanohanana ny fangatahana fampodiana izany volamena izany aty Madagasikara<ref><small>"[https://laverite.mg/economie/item/13337-saisie-des-73%2C5kg-d%E2%80%99or-en-afrique-du-sud-l%E2%80%99etat-malagasy-entend-prouver-sa-provenance-de-madagascar.html Saisie des 73,5kg d’or en Afrique du Sud - L’Etat malagasy entend prouver sa provenance de Madagascar]", ''laverite.mg''</small></ref><ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/affaire-735-kg-dor-des-preuves-scientifiques-fournies-par-madagascar/ Affaire 73,5 kg d’or : Des preuves scientifiques fournies par Madagascar] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/affaire-735-kg-dor-des-preuves-scientifiques-fournies-par-madagascar/ |date=20251212060413 }}", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref>.
== Fitsarana sy fanamelohana teto Madagasikara ==
=== Fitsarana natao eto Madagasikara ===
Tamin' ny Novambra 2022 dia natomboky ny Fitsarana misahana ny heloka be vava ao amin' ny PAC ao Antananarivo ny fitsarana ny olona 25 voarohirohy ao amin' ny tambajotra malagasy. Nifanilika andraikitra ny tompon' andraikitra eny amin' ny ACM: ny tale jeneraly (Tovo Rabemanantsoa, nalefa eny Antanimora) sy ny sekretera jeneraly (Alain Rabefaniraka, nalefa eny Tsiafahy)<ref><small>"[https://newsmada.com/2022/12/15/proces-pour-trafic-de-735-kg-dor-lancien-dg-et-le-sg-de-lacm-se-renvoient-la-balle Procès pour trafic de 73,5 kg d’or : l’ancien DG et le SG de l’ACM se renvoient la balle]", ''newsmada.com''</small></ref>. Notanterahina tamin' ny 16-19 Desambra 2022 ny fitsarana sy ny famoahana ny didim-pitsarana<ref name=":7"><small>"[https://newsmada.com/2022/12/17/affaire-735-kg-dor-les-trois-passeurs-condamnes-par-contumace/ Affaire 73,5 kg d’or: les trois passeurs condamnés par contumace]", ''newsmada.com''</small></ref>.
=== Didim-pitsarana ===
Rehefa nifarana ny fitsarana dia olona sivy no voaheloka (anisan' izany ny asa an-terivozona ho an' ny mpitondra entana an-tsokosoko any [[Afrika Atsimo]]) ary enina ambin' ny folo no afaka madiodio<ref name=":4"><small>"[https://fr.allafrica.com/view/group/main/main/id/00084290.html 9 personnes condamnées à Madagascar dans l'affaire des 73 kilos d'or]", ''fr.allafrica.com''</small></ref><ref name=":5"><small>"[https://tanikomadagascar.com/2022/12/19/proces-or-735-kg-le-pac-clot-le-dossier-de-lor-saisi-en-afrique-du-sud Procès Or 73,5 kg – Le PAC clôt le dossier de l’or saisi en Afrique du Sud]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref>. Voaheloka hanao asa an-terivozona 10 taona sy lamandy 34 miliara<ref><small>"[https://lexpress.mg/16/12/2022/trafic-de-735-kilos-dor-letat-reclame-une-amende-de-34-milliards-dariary Trafic de 73,5 kilos d'or - L’État réclame une amende de 34 milliards d’ariary]", ''lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://laverite.mg/societe/item/17711-trafic-de-73%2C5-kg-d-or-l-etat-demande-une-amende-de-plus-de-34-milliards-ariary.html Trafic de 73,5 kg d'or - L'Etat demande une amende de plus de 34 milliards ariary]", ''laverite.mg''</small></ref> hatramin' ny 52 miliara Ariary<ref name=":5" /> ny mpanondrana an-tsokosoko telo: Mahamodo, Francis Deliot Regasy, Herimana Zava<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref><small>"[https://newsmada.com/2022/12/17/affaire-735-kg-dor-les-trois-passeurs-condamnes-par-contumace/ Affaire 73,5 kg d’or: les trois passeurs condamnés par contumace]", ''newsmada.com''</small></ref>. Anisan' ny voaheloka koa ny sekretera jeneralin' ny ACM (noho ny firaisana tsikombakomba tamin' ny fanararaotam-pahefana)<ref name=":8"><small>"[https://tanikomadagascar.com/2022/12/19/proces-or-735-kg-le-pac-clot-le-dossier-de-lor-saisi-en-afrique-du-sud/ Procès Or 73,5 kg – Le PAC clôt le dossier de l’or saisi en Afrique du Sud]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref>, ny mpanamory roa lahy ary ny mpandeha roa tao amin' ilay sidina (Cyrill sy Anny)<ref name=":7" /><ref name=":8" />.
== Ezaka fampodiana an-tanindrazana ==
=== Andrana hamerenana ny volamena ===
Tamin' ny taona 2023 dia nanao ezaka ara-diplômasia sy ara-dalàna lehibe niverimberina tamin' i [[Afrika Atsimo]] ny fitondram-panjakana malagasy mba hanaporofoana fa tena avy eto Madagasikara tokoa ireo volamena ireo (anisan' izany ny fanetsehana ny manampahaizana hanao fanadihadiana ara-pizika sy ara-tsimia) sy mba hahazoana ny fiverenany. Na eo aza izany ezaka izany dia mbola notazonin' ny tompon' andraiki-panjakana afrikanina tatsimo ao [[Pretoria]] ihany ny volamena, ary tsy nahazoana valiny mahafa-po avy amin' ny fitsarana afrikanina tatsimo ny fangatahana fampodiana an-tanindrazana an' ireo olona voarohirohy ireo, satria nitohy ny fitsarana any amin' io firenena io<ref name=":6"><small>"[https://lexpress.mg/26/08/2022/affaire-735-kilos-dor-le-proces-a-madagascar-se-tiendra-coute-que-coute Affaire 73,5 kilos d'Or - Le procès à Madagascar se tiendra coûte que coûte]", ''lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.u4.no/publications/le-secteur-de-lor-madagascar-au-cur-des-pratiques-illicites.pdf Le secteur de l'or : Madagascar au cœur des pratiques illicites (PDF)]", ''www.u4.no''</small></ref>. Lasa niteraka fihenjanana ara-diplômasia ity raharaha ity: nisy tsindry nataon' i Madagasikara toy ny fanakatonana vonjimaika na famerana ny sidina ara-barotra eo amin' i [[Madagasikara]] sy i Afrika Atsimo<ref name=":9"><small>"[https://issafrica.org/iss-today/rajoelina-and-the-saga-of-madagascars-smuggled-gold Rajoelina and the saga of Madagascar’s smuggled gold]", ''issafrica.org'' (Institute for Security Studies)</small></ref><ref name=":6" />.
=== Fampodian' i Afrika Atsimo ny olona roa ===
Notsaraina sy voaheloka tany Afrika Atsimo noho ny fanondranana metaly sarobidy sy fanitsakitsahana ny lalànan' ny fadintseranana ny mpitondra entana an-tsokosoko telo. Tamin' ny voalohany dia nolavin' ny fitsarana afrikana tatsimo ny fangatahana famerenana an-tanindrazana nataon' i Madagasikara. Tamin' ny volana Mey 2024, taorian' ny fiaraha-miasa dia nampodina aty Madagasikara ny roa tamin' ny telo mpitondra entana an-tsokosoko (i Mahamodo sy i Francis Deliot Regasy) ary naiditra am-ponja eny amin' ny fonjan' i Tsiafahy mba hanefa ny sazy napetraky ny PAC<ref name=":4" /><ref name=":6" />.
=== Mbola tsy tafaverina eto Madagasikara ny volamena 73,5 kg ===
Mbola voatazona any [[Afrika Atsimo]] ireo [[volamena]] milanja 73,5 kg ireo ary mitohy hatrany ny ezaka ataon' ny fanjakana malagasy mba hameranana azy ireo aty [[Madagasikara]]<ref name=":9" />.
== Jereo koa ==
* [[Raharaha Boeing 777]]
* [[Raharaha Volamena nivadika Vy]]
* [[Fitrandrahana harena an-kibon' ny tany eto Madagasikara]]
* [[Kolikoly eto Madagasikara]]
* [[Raharaha Gemfields]]
* [[Raharaha Volamena 49 kilao]] (tao Kômôro)
== Azo anovozan-kevitra ==
'''Lahatsoratra'''
* "[https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2021-01-04-three-travellers-with-gold-bars-in-hand-luggage-arrested-at-johannesburg-airport/ Three travellers with gold bars in hand luggage arrested at OR Tambo]", ''The Sowetan / Sowetan Live'' (4 Janoary 2021)
* "[https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-01-04/south-africa-nabs-trio-with-74-kilograms-of-gold-in-hand-luggage South Africa Nabs Trio With 74 Kilograms of Gold in Hand Luggage]", ''Bloomberg'' (4 Janoary 2021)
* "[https://www.news24.com/southafrica/news/or-tambo-bust-gold-bars-worth-r61m-seized-3-arrested-20210104 OR Tambo bust: gold bars worth R61m seized, 3 arrested]", ''News2''4. (4 Janoary 2021)
* "[https://www.mining.com/web/south-africa-nabs-trio-with-74-kg-of-gold-in-hand-luggage/ South Africa nabs trio with 74 kg of gold in hand luggage]", ''Mining.com'' (4 Janoary 2021, lahatsoratra avy tao amin' ny Bloomberg)
* "[https://apnews.com/article/smuggling-johannesburg-africa-arrests-south-africa-e5f3fbb9e312556322ff89fec596ac77 3 nabbed at Johannesburg airport with gold in carry-on bags]", ''Associated Press'' (AP) (5 Janoary 2021)
* "[https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-01-12-madagascar-eyes-73-5kg-of-smuggled-gold-seized-in-hand-luggage-at-or-tambo/ Madagascar eyes 73.5kg of 'smuggled' gold seized in hand luggage at OR Tambo]", ''Daily Maverick''. (12 Janoary 2021)
* "[https://www.occrp.org/en/news/sa-opens-probe-after-nabbing-three-men-smuggling-gold-bars-in-luggage SA Opens Probe After Nabbing Three Men Smuggling Gold Bars in Luggage]", ''OCCRP'' (Janoary 2021)
* "[https://issafrica.org/iss-today/rajoelina-and-the-saga-of-madagascars-smuggled-gold Rajoelina and the saga of Madagascar's smuggled gold]", ''Institute for Security Studies'' (ISS Africa). (5 Aogositra 2022)
* "[https://lexpress.mg/26/08/2022/affaire-735-kilos-dor-le-proces-a-madagascar-se-tiendra-coute-que-coute/ Affaire 73,5 kilos d'Or - Le procès à Madagascar se tiendra coûte que coûte]", ''L'Express Madagascar''. (26 Aogositra 2022)
* "[https://lexpress.mg/16/12/2022/trafic-de-735-kilos-dor-letat-reclame-une-amende-de-34-milliards-dariary/ Trafic de 73,5 kilos d'or - L'État réclame une amende de 34 milliards d'ariary]", ''L'Express Madagascar'' (16 Desambra 2022).
* "[https://fr.allafrica.com/view/group/main/main/id/00084290.html Neuf personnes condamnées à Madagascar dans l'affaire des 73 kilos d'or]", ''AllAfrica''. (16–18 Desambra 2022)
* "[https://www.esaamlg.org/reports/ILLICIT_DEALING_SEPT_2022.pdf Illicit Dealings in Gold, Diamond, Rubies and Associated...]", ''ESAAMLG''. (2022)
* "[https://globalinitiative.net/wp-content/uploads/2025/07/Mapping-organized-criminal-economies-in-East-and-Southern-Africa-GI-TOC-July-2025.pdf Mapping organized criminal economies in East and Southern Africa]", ''Global Initiative / TOC'' (Jolay 2025)
'''Videô'''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=UcdSJQqYuBc Affaire des 73,5 kilos d’or saisis en Afrique du Sud : 25 accusés devant le Pôle anti-corruption]", ''2424mg''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=Ypl3J9wFvmA Réflexion politique: Halatra volamena 73, 5 kg tratra tao Afrika Atsimo!]", ''Jeanne Forest''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=V1hN7DSeLuM Rebondissement dans l'affaire 73 kilo d'or,]", ''matvonline''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=U6DK5vaVsBU Auditions des individus inculpés au PAC]", ''matvonline''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=uiYKkorRnz8 Trafic d'or entre Madagascar et les Comores]", ''Radio Frequence Ouani''
* "[https://www.youtube.com/watch?v=0Mfg2kCYnpk Madagascar : polémique dans le pays après la saisie record de 73 kilos d'or en Afrique du Sud]", ''France24''.
== Loharano sy fanamarhana ==
hncixpu6cpoknv4axkoq1qrug4h00hq
Eduardo Girão
0
296174
1140026
1127957
2026-05-25T21:33:18Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140026
wikitext
text/x-wiki
[[File:Senador Eduardo Girão.jpg|thumb|Senador Eduardo Girão]]
'''Luís Eduardo Grangeiro Girão''' (teraka ny 25 Septambra 1972 tao [[Fortaleza]]) dia mpandraharaha sy mpanao politika [[Brazila|breziliana]] avy any {{Ceará}}. Loholona izy amin'izao fotoana izao ary mpikambana ao amin'ny [[Partido Novo]] (NOVO).<ref>(pt) [https://www.otempo.com.br/politica/congresso/senador-eduardo-girao-anuncia-filiacao-ao-partido-novo-1.2810347 Senador Eduardo Girão anuncia filiação ao partido Novo]</ref>
Mpikambana ao amin'ny Antenimieran-doholona breziliana izy nanomboka tamin'ny taona 2019, nisolo tena ny fanjakan'i Ceará. Voafidy tamin'ny vato 1.325.786 izy nandritra ny fe-potoam-piasana valo taona izay nifarana tamin'ny taona 2026.<ref>(pt) [https://especiais.gazetadopovo.com.br/eleicoes/2018/resultados/eleitos-senadores-ce-quem-ganhou/ Cid Gomes e Eduardo Girão são eleitos senadores no Ceará] {{Wayback|url=https://especiais.gazetadopovo.com.br/eleicoes/2018/resultados/eleitos-senadores-ce-quem-ganhou/ |date=20260202060456 }}</ref>
Niasa ho mpandraharaha tao amin'ny sehatry ny hotely, ny fandoavam-bola amin'ny fitaterana, ary ny fiarovana tsy miankina i Eduardo Girão teo aloha.
Tamin'ny taona 2017, lasa filohan'ny klioba baolina kitra ''Fortaleza EC'' izy.
==Jereo ikoa==
{{commonscat}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana|G]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1972]]
[[Sokajy:Partido Novo|G]]
[[Sokajy:Senatera ao Ceará|G]]
4o2vjt8g0ypzbo1or6tb2akkuinhcgz
Kolikoly an-dalambe eto Madagasikara
0
296352
1139948
1136486
2026-05-25T15:13:57Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Corruption routière01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139948
wikitext
text/x-wiki
Ny '''kolikoly an-dalambe eto Madagasikara''' dia fitakiana [[tsolotra]] na karazana [[kolikoly]] hafa amin' ny mpamily fiara eny amin' ny araben' i [[Madagasikara]]. Ity karazana kolikoly ity dia lasa toy ny "fandoavana hetra madinika" ataon' ny tompon' andraiki-panjakana sasany tokony hiaro ny [[filaminam-bahoaka]], kanefa manova ny toerana misy azy ireo ho toeram-pitakiana saram-pandalovana tsy ara-dalàna. Fahita saika manerana ny arabe falehan' ny fiarakodia manerana an' i Madagasikara ity karazana kolikoly ity. Izany fanao izany dia manova ny fahefam-panjakana ara-dalàna, izay natao hifehy ny [[fifamoivoizana]], hanamarina ny antontan-taratasy, hisoroka ny [[lozam-pifamoivoizana]], ho lasa fitaovana ho an' ny fampidiram-bolan' ny tenan' izy ireo manokana. Tondro iray handrefesana ny fahamatoran' ny fanjakana amin' ny ady ataony amin' ny [[kolikoly eto Madagasikara]] ity karazana iray ity izay tsy any amin' ny toerana takona, fa an-karihary sady indraindray eo imason' ny mpandeha marobe.
== Jereo koa ==
* [[Kolikoly eto Madagasikara]]
0gtlgvhzidqity1lf108nsym4mfbtx1
Ravensara
0
297443
1140071
1135011
2026-05-26T02:00:20Z
Thelezifor
15140
1140071
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Ravensara''''' dia vondron-karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' sy ao amin' ny filaharana [[Laurales]]. Ahitana karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy [[hazobotry]] eto [[Madagasikara]] (any afovoan-tany sy atsinanana) ity vondron-karazana ity, izay mamokatra [[menakamanitra]] avy amin' ny hodiny, ny raviny na ny voany. Tany am-piandohan' ny taonjato faha-21 dia nanakilasy an' ireo zavamaniry ireo tao amin' ny vondron-karazana ''[[Cryptocarya]]'' ny bôtanista. Ny vondron-karazana ''Ravensara'' dia ahitana karazana manodidina ny 20.
== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[The Plant List]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, 81 kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, mety misy ny anarana mitovy zavatra tondroina, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acuminata'' (Willd. ex Meisn.) Baill. -- ravintsara, tavololavaravina, tavolopina, tavolorano
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara aromatica</u>'' Sonn. -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''Ravensara bullata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''<u>Ravensara crassifolia</u>'' (Baker) Danguy -- tavoloboriravina, tavolomainty, tavolomalama, tavolomena, tavolomenaravina, tavolomolaliambo
* ''Ravensara cryptocaryoides'' Danguy
* ''<u>Ravensara dealbata</u>'' (Baker) Kosterm. -- moridrano, tavolomenaravina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara ferruginea'' Danguy
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara gracilis'' Kosterm. -- kabijalahy, papy, tavolomena
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara lastellii'' Danguy
* ''Ravensara latifolia'' Danguy
* ''Ravensara lucida'' Kosterm.
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara myristicoides</u>'' (Baker) Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara ovalifolia'' Danguy -- molaliambo, tavoloazo, tavolohazo, tavolopina
* ''Ravensara parvifolia'' Scott-Elliot
* ''<u>Ravensara pauciflora</u>'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm. -- hazomainty, hazotavolo, tavolohazo, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolorano
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
* ''<u>Ravensara retusa</u>'' (Willd. ex Nees) Baill. -- molaliambo, tavolomadinidravina, tavolomavoravina, tavolopika, tavolopina, tavolosary, tavolotitina
* ''Ravensara subtriplinervia'' Kosterm. -- hazomanga, tafonona, tavolohazo, tavolomena, tavolosary
* ''Ravensara tapak'' Baill.
* ''Ravensara thouvenotii'' Danguy
=== Fanamarihana ===
Ny ''Ravensara aromatica'' <small>Sonn.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara anisata'' <small>Danguy</small>, ary ny ''Ravensara retusa'' <small>(Willd. ex Nees) Baill.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara ferruginea'' sy ''Ravensara lastellei'' <small>Baill.</small> ary ''Ravensara lastellii'' <small>Danguy</small>).
Misy amin' ireo anaran-karazana ireo koa no efa nafindra ao amin' ny vondron-karazana ''[[Cryptocarya]]'', araka izao:
* ''Cryptocarya agathophylla'' van der Werff (← ''Ravensara aromatica'' Sonn.; ''Ravensara anisata'' Danguy)
* ''Cryptocarya retusa'' (Willd. ex Nees) Kosterm. (← ''Ravensara retusa'' (Willd. ex Nees) Baill.; = ''Ravensara lastellei'' Baill.; ''Ravensara lastellii'' Danguy)
* ''Cryptocarya myristicoides'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara myristicoides'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pauciflora'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya crassifolia'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara crassifolia'' (Baker) Danguy)
* ''Cryptocarya dealbata'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara dealbata'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pervillei'' (Baill.) Kosterm. (← ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm.)
== Teny malagasy ==
Maro amin' ny karazana ''Ravensara'' no manana anarana amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] manomboka amin' ny hoe ''<u>tavolo</u>''-: tavoloazo, tavolobelelo, tavoloberavina, tavoloboriravina, tavolohazo, tavolohetika, tavololahy, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomadinidravina, tavolomainty, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolomanitra, tavolomavo, tavolomavoravina, tavolomena, tavolomenalaingo, tavolomenaravina, tavolomolaliambo, tavolompina, tavolopiana, tavolopiana, tavolopika, tavolopiky, tavolopina, tavolopiñy, tavolorano, tavoloravimanga, tavolosariaka, tavolosary, tavolosavy, tavolotitina, tavolovavy.
Misy ihany koa ny manomboka amin' ny hoe ''<u>kabija</u>''-, ''<u>kabitsa</u>''- na ''kabitso''-: kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy.
Misy koa ny fantatra amin' ny anarana hoe ''ravintsara'' (''Ravensara aromatica'' sy ''Ravensara acuminata''), nefa ity anarana dia manondro ihany koa ny ''Cinnamomum camphora'' (''[[Lauraceae]]'') sy ny ''Vepris unifoliolata'' na ''Teclea punctata'' (''[[Rutaceae]]'').
== Jereo koa ==
* ''[[Vepris]]'' (na ''[[Teclea]]'') (fianakaviana ''[[Rutaceae]]'')
* ''[[Cinnamomum]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* ''[[Cryptocarya]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* [[Ravintsara]]
m5je6miqxhe2dw8vjea22zjwq6n0i2u
1140076
1140071
2026-05-26T02:19:12Z
Thelezifor
15140
Nanitsy votoatiny
1140076
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Ravensara''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' sy ao amin' ny filaharana [[Laurales]]. Ahitana karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy [[hazobotry]] eto [[Madagasikara]] (any afovoan-tany sy any atsinanana) ity vondron-karazana ity, izay mamokatra [[menakamanitra]] avy amin' ny hodiny, ny raviny na ny voany. Tany am-piandohan' ny taonjato faha-21 dia namindra an' ireo zavamaniry ireo ao amin' ny antoko ''[[Cryptocarya]]'' ny bôtanista. Ny vondron-karazana ''Ravensara'' dia ahitana karazana manodidina ny 20.
== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[The Plant List]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, 81 kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, mety misy ny anarana mitovy zavatra tondroina, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acuminata'' (Willd. ex Meisn.) Baill. -- ravintsara, tavololavaravina, tavolopina, tavolorano
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara aromatica</u>'' Sonn. -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''Ravensara bullata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''<u>Ravensara crassifolia</u>'' (Baker) Danguy -- tavoloboriravina, tavolomainty, tavolomalama, tavolomena, tavolomenaravina, tavolomolaliambo
* ''Ravensara cryptocaryoides'' Danguy
* ''<u>Ravensara dealbata</u>'' (Baker) Kosterm. -- moridrano, tavolomenaravina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara ferruginea'' Danguy
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara gracilis'' Kosterm. -- kabijalahy, papy, tavolomena
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara lastellii'' Danguy
* ''Ravensara latifolia'' Danguy
* ''Ravensara lucida'' Kosterm.
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara myristicoides</u>'' (Baker) Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara ovalifolia'' Danguy -- molaliambo, tavoloazo, tavolohazo, tavolopina
* ''Ravensara parvifolia'' Scott-Elliot
* ''<u>Ravensara pauciflora</u>'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm. -- hazomainty, hazotavolo, tavolohazo, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolorano
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
* ''<u>Ravensara retusa</u>'' (Willd. ex Nees) Baill. -- molaliambo, tavolomadinidravina, tavolomavoravina, tavolopika, tavolopina, tavolosary, tavolotitina
* ''Ravensara subtriplinervia'' Kosterm. -- hazomanga, tafonona, tavolohazo, tavolomena, tavolosary
* ''Ravensara tapak'' Baill.
* ''Ravensara thouvenotii'' Danguy
=== Fanamarihana ===
Ny ''Ravensara aromatica'' <small>Sonn.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara anisata'' <small>Danguy</small>, ary ny ''Ravensara retusa'' <small>(Willd. ex Nees) Baill.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara ferruginea'' sy ''Ravensara lastellei'' <small>Baill.</small> ary ''Ravensara lastellii'' <small>Danguy</small>).
Efa nafindra ao amin' ny vondron-karazana ''[[Cryptocarya]]'', ireo karazana rehetra ao amin' ny antoko ''Ravensara'' ireo, ka ny andiany nafindra voalohany dia ireto:
* ''Cryptocarya agathophylla'' van der Werff (← ''Ravensara aromatica'' Sonn.; ''Ravensara anisata'' Danguy)
* ''Cryptocarya retusa'' (Willd. ex Nees) Kosterm. (← ''Ravensara retusa'' (Willd. ex Nees) Baill.; = ''Ravensara lastellei'' Baill.; ''Ravensara lastellii'' Danguy)
* ''Cryptocarya myristicoides'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara myristicoides'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pauciflora'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya crassifolia'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara crassifolia'' (Baker) Danguy)
* ''Cryptocarya dealbata'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara dealbata'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pervillei'' (Baill.) Kosterm. (← ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm.)
== Teny malagasy ==
Maro amin' ny karazana ''Ravensara'' no manana anarana amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] manomboka amin' ny hoe ''<u>tavolo</u>''-: tavoloazo, tavolobelelo, tavoloberavina, tavoloboriravina, tavolohazo, tavolohetika, tavololahy, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomadinidravina, tavolomainty, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolomanitra, tavolomavo, tavolomavoravina, tavolomena, tavolomenalaingo, tavolomenaravina, tavolomolaliambo, tavolompina, tavolopiana, tavolopiana, tavolopika, tavolopiky, tavolopina, tavolopiñy, tavolorano, tavoloravimanga, tavolosariaka, tavolosary, tavolosavy, tavolotitina, tavolovavy.
Misy ihany koa ny manomboka amin' ny hoe ''<u>kabija</u>''-, ''<u>kabitsa</u>''- na ''kabitso''-: kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy.
Misy koa ny fantatra amin' ny anarana hoe ''ravintsara'' (''Ravensara aromatica'' sy ''Ravensara acuminata''), nefa ity anarana dia manondro ihany koa ny ''Cinnamomum camphora'' (''[[Lauraceae]]'') sy ny ''Vepris unifoliolata'' na ''Teclea punctata'' (''[[Rutaceae]]'').
== Jereo koa ==
* ''[[Vepris]]'' (na ''[[Teclea]]'') (fianakaviana ''[[Rutaceae]]'')
* ''[[Cinnamomum]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* ''[[Cryptocarya]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* [[Ravintsara]]
2z5frqadbe6j123n8gb8z6ec5lj3g3p
1140077
1140076
2026-05-26T02:21:07Z
Thelezifor
15140
Nanisy sary
1140077
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara_aromatica.png|vignette|Havozomanitra (''Ravensara aromatica'')]]
Ny '''''Ravensara''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' sy ao amin' ny filaharana [[Laurales]]. Ahitana karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy [[hazobotry]] eto [[Madagasikara]] (any afovoan-tany sy any atsinanana) ity vondron-karazana ity, izay mamokatra [[menakamanitra]] avy amin' ny hodiny, ny raviny na ny voany. Tany am-piandohan' ny taonjato faha-21 dia namindra an' ireo zavamaniry ireo ao amin' ny antoko ''[[Cryptocarya]]'' ny bôtanista. Ny vondron-karazana ''Ravensara'' dia ahitana karazana manodidina ny 20.
== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[The Plant List]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, 81 kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, mety misy ny anarana mitovy zavatra tondroina, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acuminata'' (Willd. ex Meisn.) Baill. -- ravintsara, tavololavaravina, tavolopina, tavolorano
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara aromatica</u>'' Sonn. -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''Ravensara bullata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''<u>Ravensara crassifolia</u>'' (Baker) Danguy -- tavoloboriravina, tavolomainty, tavolomalama, tavolomena, tavolomenaravina, tavolomolaliambo
* ''Ravensara cryptocaryoides'' Danguy
* ''<u>Ravensara dealbata</u>'' (Baker) Kosterm. -- moridrano, tavolomenaravina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara ferruginea'' Danguy
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara gracilis'' Kosterm. -- kabijalahy, papy, tavolomena
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara lastellii'' Danguy
* ''Ravensara latifolia'' Danguy
* ''Ravensara lucida'' Kosterm.
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara myristicoides</u>'' (Baker) Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara ovalifolia'' Danguy -- molaliambo, tavoloazo, tavolohazo, tavolopina
* ''Ravensara parvifolia'' Scott-Elliot
* ''<u>Ravensara pauciflora</u>'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm. -- hazomainty, hazotavolo, tavolohazo, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolorano
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
* ''<u>Ravensara retusa</u>'' (Willd. ex Nees) Baill. -- molaliambo, tavolomadinidravina, tavolomavoravina, tavolopika, tavolopina, tavolosary, tavolotitina
* ''Ravensara subtriplinervia'' Kosterm. -- hazomanga, tafonona, tavolohazo, tavolomena, tavolosary
* ''Ravensara tapak'' Baill.
* ''Ravensara thouvenotii'' Danguy
=== Fanamarihana ===
Ny ''Ravensara aromatica'' <small>Sonn.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara anisata'' <small>Danguy</small>, ary ny ''Ravensara retusa'' <small>(Willd. ex Nees) Baill.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara ferruginea'' sy ''Ravensara lastellei'' <small>Baill.</small> ary ''Ravensara lastellii'' <small>Danguy</small>).
Efa nafindra ao amin' ny vondron-karazana ''[[Cryptocarya]]'', ireo karazana rehetra ao amin' ny antoko ''Ravensara'' ireo, ka ny andiany nafindra voalohany dia ireto:
* ''Cryptocarya agathophylla'' van der Werff (← ''Ravensara aromatica'' Sonn.; ''Ravensara anisata'' Danguy)
* ''Cryptocarya retusa'' (Willd. ex Nees) Kosterm. (← ''Ravensara retusa'' (Willd. ex Nees) Baill.; = ''Ravensara lastellei'' Baill.; ''Ravensara lastellii'' Danguy)
* ''Cryptocarya myristicoides'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara myristicoides'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pauciflora'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya crassifolia'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara crassifolia'' (Baker) Danguy)
* ''Cryptocarya dealbata'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara dealbata'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pervillei'' (Baill.) Kosterm. (← ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm.)
== Teny malagasy ==
Maro amin' ny karazana ''Ravensara'' no manana anarana amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] manomboka amin' ny hoe ''<u>tavolo</u>''-: tavoloazo, tavolobelelo, tavoloberavina, tavoloboriravina, tavolohazo, tavolohetika, tavololahy, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomadinidravina, tavolomainty, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolomanitra, tavolomavo, tavolomavoravina, tavolomena, tavolomenalaingo, tavolomenaravina, tavolomolaliambo, tavolompina, tavolopiana, tavolopiana, tavolopika, tavolopiky, tavolopina, tavolopiñy, tavolorano, tavoloravimanga, tavolosariaka, tavolosary, tavolosavy, tavolotitina, tavolovavy.
Misy ihany koa ny manomboka amin' ny hoe ''<u>kabija</u>''-, ''<u>kabitsa</u>''- na ''kabitso''-: kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy.
Misy koa ny fantatra amin' ny anarana hoe ''ravintsara'' (''Ravensara aromatica'' sy ''Ravensara acuminata''), nefa ity anarana dia manondro ihany koa ny ''Cinnamomum camphora'' (''[[Lauraceae]]'') sy ny ''Vepris unifoliolata'' na ''Teclea punctata'' (''[[Rutaceae]]'').
== Jereo koa ==
* ''[[Vepris]]'' (na ''[[Teclea]]'') (fianakaviana ''[[Rutaceae]]'')
* ''[[Cinnamomum]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* ''[[Cryptocarya]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* [[Ravintsara]]
erq0fa9lbebyn039ib82w21gim2q6wm
1140078
1140077
2026-05-26T02:23:21Z
Thelezifor
15140
Nandamina lahatsoratra
1140078
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara_aromatica.png|vignette|Havozomanitra (''Ravensara aromatica'')]]
Ny '''''Ravensara''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' sy ao amin' ny filaharana [[Laurales]] izay efa nafindran' ny bôtanista ao amin' ny antoko ''[[Cryptocarya]]'' tany am-piandohan' ny taonjato faha-21. Ahitana karazana [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy [[hazobotry]] eto [[Madagasikara]] (any afovoan-tany sy any atsinanana) ity vondron-karazana ity, izay mamokatra [[menakamanitra]] avy amin' ny hodiny, ny raviny na ny voany. Ny vondron-karazana ''Ravensara'' dia ahitana karazana manodidina ny 20.
== Lisitry ny karazana ==
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[The Plant List]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, 81 kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Tropicos]]'' <small>(8</small> <small>Septambra 2015)</small>, mety misy ny anarana mitovy zavatra tondroina, nampiarahina amin' ny anarany amin' ny teny malagasy raha misy:
* ''Ravensara acuminata'' (Willd. ex Meisn.) Baill. -- ravintsara, tavololavaravina, tavolopina, tavolorano
* ''Ravensara acutifolia'' Kosterm. -- molaliambo, varongy
* ''Ravensara affinis'' Kosterm.
* ''Ravensara areolata'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara aromatica</u>'' Sonn. -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''Ravensara bullata'' Kosterm.
* ''Ravensara coriacea'' Kosterm. -- tavololahy, tavolomavo, tavolopika, tavolopiky, tavolopina
* ''<u>Ravensara crassifolia</u>'' (Baker) Danguy -- tavoloboriravina, tavolomainty, tavolomalama, tavolomena, tavolomenaravina, tavolomolaliambo
* ''Ravensara cryptocaryoides'' Danguy
* ''<u>Ravensara dealbata</u>'' (Baker) Kosterm. -- moridrano, tavolomenaravina
* ''Ravensara elliptica'' Kosterm. -- tavolohetika, tavolopiky
* ''Ravensara ferruginea'' Danguy
* ''Ravensara flavescens'' Kosterm. -- sary, tavololahy, tavolomalama, tavolomavoravina, tavolopina, tavolosavy
* ''Ravensara floribunda'' Baill. -- maheriampatrana, mampahy, tavolobelelo, tavolomalama, tavolomavo, tavolomenalaingo, tavolopika, tavolopina, tavolosariaka, tavolosavy, tavolovavy
* ''Ravensara gracilis'' Kosterm. -- kabijalahy, papy, tavolomena
* ''Ravensara impressa'' Kosterm. -- tavoloberavina, tavololavaravina
* ''Ravensara laevis'' Kosterm. -- tavolopina, tavolopiñy
* ''Ravensara lastellei'' Baill. -- hafotrarano, mafotrarano, tavolohazo, tavolomalama, tavolompina, tavolopiana, tavolopina
* ''Ravensara lastellii'' Danguy
* ''Ravensara latifolia'' Danguy
* ''Ravensara lucida'' Kosterm.
* ''Ravensara macrophylla'' Kosterm.
* ''Ravensara montana'' Kosterm.
* ''<u>Ravensara myristicoides</u>'' (Baker) Kosterm.
* ''Ravensara oblonga'' Kosterm. -- tavolohazo
* ''Ravensara ovalifolia'' Danguy -- molaliambo, tavoloazo, tavolohazo, tavolopina
* ''Ravensara parvifolia'' Scott-Elliot
* ''<u>Ravensara pauciflora</u>'' (Baker) Kosterm. -- hazotavolo, tavolomolaliambo, tavolopika
* ''Ravensara perareolata'' Kosterm. -- molaliambo, tavoloberavina
* ''Ravensara perrieri'' Dubard & Dop -- kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy
* ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm. -- hazomainty, hazotavolo, tavolohazo, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolorano
* ''Ravensara polyneura'' Kosterm. -- tavolompina, tavolopiana, tavolopika, tavoloravimanga
* ''<u>Ravensara retusa</u>'' (Willd. ex Nees) Baill. -- molaliambo, tavolomadinidravina, tavolomavoravina, tavolopika, tavolopina, tavolosary, tavolotitina
* ''Ravensara subtriplinervia'' Kosterm. -- hazomanga, tafonona, tavolohazo, tavolomena, tavolosary
* ''Ravensara tapak'' Baill.
* ''Ravensara thouvenotii'' Danguy
=== Fanamarihana ===
Ny ''Ravensara aromatica'' <small>Sonn.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara anisata'' <small>Danguy</small>, ary ny ''Ravensara retusa'' <small>(Willd. ex Nees) Baill.</small> dia mitovy amin' ny ''Ravensara ferruginea'' sy ''Ravensara lastellei'' <small>Baill.</small> ary ''Ravensara lastellii'' <small>Danguy</small>).
Efa nafindra ao amin' ny vondron-karazana ''[[Cryptocarya]]'', ireo karazana rehetra ao amin' ny antoko ''Ravensara'' ireo, ka ny andiany nafindra voalohany dia ireto:
* ''Cryptocarya agathophylla'' van der Werff (← ''Ravensara aromatica'' Sonn.; ''Ravensara anisata'' Danguy)
* ''Cryptocarya retusa'' (Willd. ex Nees) Kosterm. (← ''Ravensara retusa'' (Willd. ex Nees) Baill.; = ''Ravensara lastellei'' Baill.; ''Ravensara lastellii'' Danguy)
* ''Cryptocarya myristicoides'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara myristicoides'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pauciflora'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara pauciflora'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya crassifolia'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara crassifolia'' (Baker) Danguy)
* ''Cryptocarya dealbata'' (Baker) Kosterm. (← ''Ravensara dealbata'' (Baker) Kosterm.)
* ''Cryptocarya pervillei'' (Baill.) Kosterm. (← ''Ravensara pervillei'' (Baill.) Kosterm.)
== Teny malagasy ==
Maro amin' ny karazana ''Ravensara'' no manana anarana amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] manomboka amin' ny hoe ''<u>tavolo</u>''-: tavoloazo, tavolobelelo, tavoloberavina, tavoloboriravina, tavolohazo, tavolohetika, tavololahy, tavololanomby, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaravina, tavololavaridana, tavolomadinidravina, tavolomainty, tavolomaitso, tavolomalady, tavolomalama, tavolomanitra, tavolomavo, tavolomavoravina, tavolomena, tavolomenalaingo, tavolomenaravina, tavolomolaliambo, tavolompina, tavolopiana, tavolopiana, tavolopika, tavolopiky, tavolopina, tavolopiñy, tavolorano, tavoloravimanga, tavolosariaka, tavolosary, tavolosavy, tavolotitina, tavolovavy.
Misy ihany koa ny manomboka amin' ny hoe ''<u>kabija</u>''-, ''<u>kabitsa</u>''- na ''kabitso''-: kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy.
Misy koa ny fantatra amin' ny anarana hoe ''ravintsara'' (''Ravensara aromatica'' sy ''Ravensara acuminata''), nefa ity anarana dia manondro ihany koa ny ''Cinnamomum camphora'' (''[[Lauraceae]]'') sy ny ''Vepris unifoliolata'' na ''Teclea punctata'' (''[[Rutaceae]]'').
== Jereo koa ==
* ''[[Vepris]]'' (na ''[[Teclea]]'') (fianakaviana ''[[Rutaceae]]'')
* ''[[Cinnamomum]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* ''[[Cryptocarya]]'' (fianakaviana ''[[Lauraceae]]'')
* [[Ravintsara]]
gzjiolalpl4lkrcr2qg4xhzedun19e1
João III (Portugal)
0
297817
1140089
1137804
2026-05-26T04:44:07Z
~2026-30465-54
39692
1140089
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João III - Cristóvão Lopes (attrib).png|thumb|João III]]
[[File:Royal Arms of Portugal.svg|thumb|Royal Arms of Portugal]]
'''João III''' (teraka ny 7 Jiona 1502, maty ny 11 Jiona 1557 tao [[Lisboa]]), nomena anaram-bositra hoe "Ilay mpivavaka", dia mpanjakan'i {{Portogaly}} sy [[Algarve]] nanomboka tamin'ny 1521 ka hatramin'ny nahafatesany.
Izy no lahimatoan'ny Mpanjaka Manuel I sy ny vadiny faharoa, Infanta Maria de Aragon sy Castile, rehefa niakatra teo amin'ny seza fiandrianana fony izy vao sivy ambin'ny folo taona.
Tsy nisy velona taminy ny zanany sivy naterany tamin’i Katherine avy any Aotrisy. Nandimby azy i [[Sebastião I (Portugal)|Sebastião I]] zafikeliny tamin’ny 1557.
[[File:Portugal 1521-1557.gif|thumb|left|Portugal 1521-1557]]
Nandova fanjakana midadasika sy niparitaka izy, tany amin'ireo nosy [[Atlantika]], morontsiraka andrefana sy atsinanan'i [[Afrika]], [[India]], [[Malezia]], Nosy Pasifika, [[Sina]] ary [[Brezila]]. Nanohy ny politikan'ny fampivondronana ny rainy izy. Nandritra ny fitondrany dia voatery nifampiraharaha tamin'i [[Moluka]] tamin'i {{Espaina}} izy, tao amin'ny fifanarahana [[Zaragoza]], nahazo zanatany vaovao tany [[Azia]] - Chalé (= [[Chaliyam]]], [[Diu]], [[Bombay]], Baçaim (= [[Vasai-Virar]]) ary [[Macau]] ary nisy andiana Portogey tonga voalohany tany [[Japana]] tamin'ny 1543, nanitatra ny fisian'ny Portogey avy any [[Lisboa]] ka hatrany [[Nagasaki]].
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Manuel I (Portugal)]] <br/>1495-1521 || [[João III (Portugal)]]<br/>1521-1557|| [[Sebastião I (Portugal)]] <br/>[[1557]]-[[1578]]?
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
{{commonscat|John III of Portugal}}
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1502]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1557]]
7xin8usgpkg9uptd7kljobh6fqzktri
1140090
1140089
2026-05-26T04:44:36Z
~2026-30465-54
39692
1140090
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João III - Cristóvão Lopes (attrib).png|thumb|João III]]
[[File:Royal Arms of Portugal.svg|thumb|Royal Arms of Portugal]]
'''João III''' (teraka ny 7 Jiona 1502, maty ny 11 Jiona 1557 tao [[Lisboa]]), nomena anaram-bositra hoe "Ilay mpivavaka", dia mpanjakan'i {{Portogaly}} sy [[Algarve]] nanomboka tamin'ny 1521 ka hatramin'ny nahafatesany.
Izy no lahimatoan'ny Mpanjaka Manuel I sy ny vadiny faharoa, Infanta Maria de Aragon sy Castile, rehefa niakatra teo amin'ny seza fiandrianana fony izy vao sivy ambin'ny folo taona.
Tsy nisy velona taminy ny zanany sivy naterany tamin’i Katherine avy any Aotrisy. Nandimby azy i [[Sebastião I (Portugal)|Sebastião I]] zafikeliny tamin’ny 1557.
[[File:Portugal 1521-1557.gif|thumb|left|Portugal 1521-1557]]
Nandova fanjakana midadasika sy niparitaka izy, tany amin'ireo nosy [[Atlantika]], morontsiraka andrefana sy atsinanan'i [[Afrika]], [[India]], [[Malezia]], Nosy Pasifika, [[Sina]] ary [[Brezila]]. Nanohy ny politikan'ny fampivondronana ny rainy izy. Nandritra ny fitondrany dia voatery nifampiraharaha tamin'i [[Moluka]] tamin'i {{Espaina}} izy, tao amin'ny fifanarahana [[Zaragoza]], nahazo zanatany vaovao tany [[Azia]] - Chalé (= [[Chaliyam]]], [[Diu]], [[Bombay]], Baçaim (= [[Vasai-Virar]]) ary [[Macau]] ary nisy andiana Portogey tonga voalohany tany [[Japana]] tamin'ny 1543, nanitatra ny fisian'ny Portogey avy any [[Lisboa]] ka hatrany [[Nagasaki]].
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Manuel I (Portugal)]] <br/>1495-1521 || [[João III (Portugal)]]<br/>1521-1557|| [[Sebastião I (Portugal)]] <br/>1557-1578?
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
{{commonscat|John III of Portugal}}
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1502]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1557]]
1iwyjinbtpqoisymuy4317stqs1i0fa
Manuel I (Portugal)
0
297846
1140079
1137805
2026-05-26T02:25:40Z
~2026-30465-54
39692
1140079
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. Manuel I half-length – Museu de Marinha.jpg|thumb|Manuel I of Portugal]]
[[File:Royal Arms of Portugal.svg|thumb|Royal Arms of Portugal]]
'''Manuel I''' dia mpanjakan'i {{Portogaly}} sy [[Algarve]], teraka ny 31 Mey 1469 ary maty ny 13 Desambra 1521 tao [[Lisboa]]
Izy no zandrin'i Infante Fernando, Duke of Viseu, zanaky ny Mpanjaka Duarte I sy ny vadiny, Infanta Beatriz avy any Portugal, zafikelin'ny Mpanjaka [[João I (Portugal)]] ary zanakavavin'i Infante João.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 sy 1481-1495 || [[Manuel I (Portugal)]] <br/>1495-1521 || [[João III (Portugal)]]<br/>1521-1557
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|Manuel I of Portugal}}
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1469]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1521]]
l2ce9ai4247hy8wphekbcw3v4qzlszh
Corridor Forestier Bongolava
0
298020
1140019
1138547
2026-05-25T20:51:52Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140019
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Lalan-dranon'i Bongolava''' (''Corridor Forestier Bongolava'') na Valan-javaboarin'i Bongolava, dia nosokajiana ho faritra voajanahary harovana nanomboka taminy taona 2015. Amin'ny faritra avaratra andrefan'i Madagasikara, ao amin'ny faritr'i [[Faritra Sofia|Sofia]] sy faritany ny [[mahajanga]] no misy azy.
== Toerana ==
Mizara ho distrika roa izy io: [[Mampikony]] ([[Betaramahamay]] sy [[Bekoratsaka]]) ary ny [[Distrikan'i Boriziny|distrikan'i Port-Bergé]] ([[Port-Bergé II]], [[Maevaranohely]], [[Tsarahasina]], ary [[Tsiningia]]), izay mivelatra amin'ny kaominina ambanivohitra fito sy fokontany 54.
Mirefy 60 589 hektara<ref>[https://bongolavamaitso.mg/liens/CFB.html bongolavamaitso.mg]</ref> ny velaran-tany ary mivelatra eo anelanelan'ny latitude 15°25’09’’ sy 16°10’05’’ Atsimo ary latitude 47°15’10’’ sy 47°39’04’’ Atsinanana. Miovaova eo anelanelan'ny 38 m sy 320 m ny haavony. Ny zavamaniry voajanahary ao aminy dia ahitana ala maina mihintsana ravina miaraka amin'ny rakotry ny hazo mahatratra 15 m.
Mpitantana: ''Fikambanana Bongolava Maitso'' (bongolavamaitso.mg)
== Toetrandro ==
Toetrandro maina any amin'ny Faritra Avaratra-Andrefana. Vanim-potoana mangatsiaka eo anelanelan'ny [[Jona (volana)|Jona]] sy [[Aogositra]] miaraka amin'ny mari-pana 15.4 °C ary vanim-potoana mafana manomboka amin'ny [[septambra]] ka hatramin'ny [[Nôvambra|novambra]] miaraka amin'ny tampon'ny mari-pana mihoatra ny 37.9 °C - vanim-potoanan'ny orana eo anelanelan'ny Novambra sy Aprily.<ref>[https://maison-de-madagascar.ch/madagascar/les-aires-protegees-de-madagascar/paysage-harmonieux-protege-du-corridor-forestier-de-bongolava/ Paysage Harmonieux Protégé du Corridor Forestier de Bongolava - La Maison de Madagascar]</ref>
== Zavaboary ==
Maro ireo zava-boary mivelona ao anatiny valanjavaboary ny bongolava. Hitaratra fa maro ireo zava-maniry efa ho lany tamingana ao aminy valanjavaboary ny bongolava, ka ny fahafantaranazy ireo dia zavadehibe mba iarovany azy ireny.<ref>[https://fr.cepf.net/grants/grantee-projects/improving-biodiversity-knowledge-and-conservation-bongolava-key-biodiversity Amélioration des connaissances sur la biodiversité et conservation de la zone clé pour la biodiversité de Bongolava, Madagascar | Page 217 | CEPF | CEPF]</ref>Zavamaniry maro samy hafa, hita amin'ny toe-tany isankarazany no hita ao amin'ny faritra arovana; Ala matevina, maina, ary somary mihintsandravina amin'ny tany fasika na kalsioma. Ala mihintsandravina amin'ny tany basaltika, savana miparitaka sy feno ahitra ary zavamaniry maitso mandavantaona amin'ny renirano. Tombony aminy fanana ireo zavamaniry ireo dia mamelona biby maro io ala io. Misy karazana [[gidro]] maromaro, [[Bibilava|bibilava,]] biby mampinono ary ireo karazana [[vorona]] koa ny valanjavaboary.<ref>[https://fbm.mg/about/ Corridor Forestier de BONGOLAVA - Fikambanana Bongolava Maitso]</ref>
== Mponina ==
[[Tsimihety]] ny mponina ao amin'io faritra io. Ka mpamboly no asany izy ireo. Fambolena netimpaharazana (tavy, tetika) no ampiasainy ny mponina ao an-toerana. Mahatratra 39% ny fahasimban'ny [[ala]] nohon'ny io fomba fambolena io. Ny mponina dia manaraka ny finoana netimpaharazana izany hoe [[Fivavahana amin' ny razana]], na koa mangatapitahiana amin'ny razana .Ny mponina manodidina ny faritra arovana dia manana toeram-pivavahana sy fanaterana fanatitra ao anaty ala arovana ireo tantsaha [[Tsimihety|Tsimihety.]] Io finoana sy fanajana ny faritra sasany amin'ny ala, toy ny "Ala Fady" (Ala Masina), sy ny "Doany", dia manamafy ireo fiarovana ny faritra misy azy ka manatsara ny farihy ary mahamaro ireo [[Hazo (akora)|hazo]] tranainy.<ref>[https://maison-de-madagascar.ch/madagascar/les-aires-protegees-de-madagascar/paysage-harmonieux-protege-du-corridor-forestier-de-bongolava/ Paysage Harmonieux Protégé du Corridor Forestier de Bongolava - La Maison de Madagascar]</ref>
== Loharano sy fanamarihana==
{{Reflist}}
*[https://www.ecolex.org/details/legislation/arrete-interministeriel-n-16-0692006-minenvefmaepmem-portant-protection-temporaire-de-laire-protegee-en-creation-denommee-corridor-forestier-bongolava-districts-de-port-berge-et-mampikony-region-de-la-sofia-province-autonome-de-mahajanga-lex-faoc073644/ Arrêté ministeriel] {{Wayback|url=https://www.ecolex.org/details/legislation/arrete-interministeriel-n-16-0692006-minenvefmaepmem-portant-protection-temporaire-de-laire-protegee-en-creation-denommee-corridor-forestier-bongolava-districts-de-port-berge-et-mampikony-region-de-la-sofia-province-autonome-de-mahajanga-lex-faoc073644/ |date=20250128162755 }}
*[https://midi-madagasikara.mg/aire-protegee-de-bongolava-enjeu-de-gouvernance/ midi-madagasikara.mg] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/aire-protegee-de-bongolava-enjeu-de-gouvernance/ |date=20260215144516 }}
[[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]]
[[sokajy:Faritra Sofia]]
cov2jsqnnprik0txn6dd35ge304b5i7
Philipp III (Espaina)
0
298092
1140041
1131179
2026-05-26T01:01:14Z
~2026-30465-54
39692
1140041
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Philip II an'i Espaina
|teraka=21 Mey 1527
|maty=13 Septambra 1598
|firenena={{Portogaly}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Philip III''' –[[Fiteny espaniola|espaniola]]: ''Felipe III'' – (teraka ny 14 Aprily 1578 tao [[Madrid]]; maty ny 31 Martsa 1621 tao [[Madrid]]) dia mpanjaka avy amin'ny sampana [[Espaina|Espaniola]] ao amin'ny Trano [[Habsburg]] (Casa de Austria).
Nanomboka tamin'ny 1598 ka hatramin'ny 1621, dia nanjaka tamin'ny anarana hoe Felipe III, Mpanjakan'i {{Espaina}} sy ny empira mifandraika amin'izany izy; tamin'ny anarana hoe Filippo II, Mpanjakan'i Sisila sy Naples; tamin'ny anarana hoe Filippo II, Mpanjakan'i {{Portogaly}}; ary tamin'ny anarana hoe Filippo II, Mpanjakan'i [[Sardinia]].
==Ny Fahazazany==
Teraka ho zanakalahy fahadimy an'i [[Philip II an'i Espaina]] sy ny vadiny fahefatra, Anne avy any Aotrisy i Philip III. Sady raibeny avy amin'ny rainy no raibeny avy amin'ny reniny ny Emperora [[Carlos V, emperora rômana masina]].
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philip II an'i Espaina]] <br/>1581-1598 || [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1527]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1598]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
lxdra1o350b5v2th1bfvutzvi47ium8
Philipp IV (Espaina)
0
298093
1140051
1131180
2026-05-26T01:18:06Z
~2026-30465-54
39692
1140051
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Philip IV (Espaina)
|teraka= 8 Aprily 1605
|toerana = [[Madrid]]
|maty= 17 Septambra 1665
|firenena={{Portogaly}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Philip IV''' ([[Fiteny espaniola|espaniola]]:'' Felipe IV''; teraka ny 8 Aprily 1605, tao amin'ny Lapam-panjakan'i Valladolid, Valladolid; maty ny 17 Septambra 1665, tao amin'ny Alcázar Mpanjakan'i [[Madrid]]) dia mpanjaka espaniola avy amin'ny fianakavian'i [[Habsburg]] (Casa de Austria).
Nanomboka tamin'ny 1621 ka hatramin'ny 1665, dia nitondra ny tanin'ny Satroboninahitra Espaniola (Espaina, Naples, Sicily, Sardinia, ary Holandy Espaniola) niaraka tamin'ireo fananan'izy ireo. Hatramin'ny 1640, amin'ny maha [[Philipp III (Espaina)|Philip III]] azy, dia izy no mpanjaka Habsburg farany tao {{Portogaly}}.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1665 ||
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1605]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1665]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
9lf4r7jzh50hs1si1bmjjalvpn31kyx
1140053
1140051
2026-05-26T01:20:46Z
~2026-30465-54
39692
1140053
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Philip IV (Espaina)
|teraka= 8 Aprily 1605
|toerana = [[Madrid]]
|maty= 17 Septambra 1665
|firenena={{Portogaly}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Philip IV''' ([[Fiteny espaniola|espaniola]]:'' Felipe IV''; teraka ny 8 Aprily 1605, tao amin'ny Lapam-panjakan'i Valladolid, Valladolid; maty ny 17 Septambra 1665, tao amin'ny Alcázar Mpanjakan'i [[Madrid]]) dia mpanjaka espaniola avy amin'ny fianakavian'i [[Habsburg]] (Casa de Austria).
Nanomboka tamin'ny 1621 ka hatramin'ny 1665, dia nitondra ny tanin'ny Satroboninahitra Espaniola (Espaina, Naples, Sicily, Sardinia, ary Holandy Espaniola) niaraka tamin'ireo fananan'izy ireo. Hatramin'ny 1640, amin'ny maha [[Philipp III (Espaina)|Philip III]] azy, dia izy no mpanjaka Habsburg farany tao {{Portogaly}}.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1665 ||
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[es:Filipe IV de España]]
[[de:Philipp IV. (Spanien)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1605]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1665]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
bycfur1abo7s9c9m8uzyfbp3oheawb4
1140055
1140053
2026-05-26T01:30:26Z
~2026-30465-54
39692
1140055
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Philip IV (Espaina)
|teraka= 8 Aprily 1605
|toerana = [[Madrid]]
|maty= 17 Septambra 1665
|firenena={{Portogaly}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Philip IV''' ([[Fiteny espaniola|espaniola]]:'' Felipe IV''; teraka ny 8 Aprily 1605, tao amin'ny Lapam-panjakan'i Valladolid, Valladolid; maty ny 17 Septambra 1665, tao amin'ny Alcázar Mpanjakan'i [[Madrid]]) dia mpanjaka espaniola avy amin'ny fianakavian'i [[Habsburg]] (Casa de Austria).
Nanomboka tamin'ny 1621 ka hatramin'ny 1665, dia nitondra ny tanin'ny Satroboninahitra Espaniola (Espaina, Naples, Sicily, Sardinia, ary Holandy Espaniola) niaraka tamin'ireo fananan'izy ireo. Hatramin'ny 1640, amin'ny maha [[Philipp III (Espaina)|Philip III]] azy, dia izy no mpanjaka Habsburg farany tao {{Portogaly}}.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1665 || [[Carlos II (Espaina)|Carlos II]]<br/>1665-1700
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[es:Filipe IV de España]]
[[de:Philipp IV. (Spanien)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1605]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1665]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
qugakiacns3ru5mq2r7mlshxnucln5p
1140058
1140055
2026-05-26T01:33:24Z
~2026-30465-54
39692
1140058
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Philip IV (Espaina)
|teraka= 8 Aprily 1605
|toerana = [[Madrid]]
|maty= 17 Septambra 1665
|firenena={{Portogaly}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Philip IV''' ([[Fiteny espaniola|espaniola]]:'' Felipe IV''; teraka ny 8 Aprily 1605, tao amin'ny Lapam-panjakan'i Valladolid, [[Valladolid]]; maty ny 17 Septambra 1665, tao amin'ny Alcázar Mpanjakan'i [[Madrid]]) dia mpanjaka [[Espaina|espaniola]] avy amin'ny fianakavian'i [[Habsburg]] (Casa de Austria).
Nanomboka tamin'ny 1621 ka hatramin'ny 1665, dia nitondra ny tanin'ny Satroboninahitra Espaniola (Espaina, Naples, Sicily, Sardinia, ary Holandy Espaniola) niaraka tamin'ireo fananan'izy ireo. Hatramin'ny 1640, amin'ny maha [[Philipp III (Espaina)|Philip III]] azy, dia izy no mpanjaka Habsburg farany tao {{Portogaly}}.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1665 || [[Carlos II (Espaina)|Carlos II]]<br/>1665-1700
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[es:Filipe IV de España]]
[[de:Philipp IV. (Spanien)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1605]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1665]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
1adz5d5g4hmucouaaescgehebwzjufb
1140060
1140058
2026-05-26T01:33:44Z
~2026-30465-54
39692
1140060
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Philip IV (Espaina)
|teraka= 8 Aprily 1605
|toerana = [[Madrid]]
|maty= 17 Septambra 1665
|firenena={{Portogaly}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Philip IV''' ([[Fiteny espaniola|espaniola]]:'' Felipe IV''; teraka ny 8 Aprily 1605, tao amin'ny Lapam-panjakan'i Valladolid, [[Valladolid]]; maty ny 17 Septambra 1665, tao amin'ny Alcázar Mpanjakan'i [[Madrid]]) dia mpanjaka [[Espaina|espaniola]] avy amin'ny fianakavian'i [[Habsburg]] (Casa de Austria).
Nanomboka tamin'ny 1621 ka hatramin'ny 1665, dia nitondra ny tanin'ny Satroboninahitra Espaniola (Espaina, Naples, Sicily, Sardinia, ary Holandy Espaniola) niaraka tamin'ireo fananan'izy ireo. Hatramin'ny 1640, amin'ny maha [[Philipp III (Espaina)|Philip III]] azy, dia izy no mpanjaka [[Habsburg]] farany tao {{Portogaly}}.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1665 || [[Carlos II (Espaina)|Carlos II]]<br/>1665-1700
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[es:Filipe IV de España]]
[[de:Philipp IV. (Spanien)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1605]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1665]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
2g9zr1twzcmt0p93ezu18n71iwtaux6
1140061
1140060
2026-05-26T01:34:09Z
~2026-30465-54
39692
1140061
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Philip IV (Espaina)
|teraka= 8 Aprily 1605
|toerana = [[Valladolid]]
|maty= 17 Septambra 1665
|firenena={{Portogaly}}, {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Philip IV''' ([[Fiteny espaniola|espaniola]]:'' Felipe IV''; teraka ny 8 Aprily 1605, tao amin'ny Lapam-panjakan'i Valladolid, [[Valladolid]]; maty ny 17 Septambra 1665, tao amin'ny Alcázar Mpanjakan'i [[Madrid]]) dia mpanjaka [[Espaina|espaniola]] avy amin'ny fianakavian'i [[Habsburg]] (Casa de Austria).
Nanomboka tamin'ny 1621 ka hatramin'ny 1665, dia nitondra ny tanin'ny Satroboninahitra Espaniola (Espaina, Naples, Sicily, Sardinia, ary Holandy Espaniola) niaraka tamin'ireo fananan'izy ireo. Hatramin'ny 1640, amin'ny maha [[Philipp III (Espaina)|Philip III]] azy, dia izy no mpanjaka [[Habsburg]] farany tao {{Portogaly}}.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1665 || [[Carlos II (Espaina)|Carlos II]]<br/>1665-1700
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[es:Filipe IV de España]]
[[de:Philipp IV. (Spanien)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1605]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1665]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
td7onam7akcofo836igmct64k756bsg
Eriosema procumbens
0
298244
1139945
1132178
2026-05-25T15:10:36Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Volahavana02.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139945
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Eriosema procumbens 01.png|vignette|''Eriosema procumbens'']]
Ny '''''Eriosema procumbens''''' dia karazan-javamaniry, ahitra na [[hazobotry]] madinika, [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', izay tsy fahita raha tsy ao afovoan-tanin' i [[Madagasikara]]. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''avokombiby''', '''foko''', '''kimaogaga''' na '''kofolona'''.
''Eriosema procumbens'' <small>Benth. ex Baker</small> no anarana siantifikan' io karazan-jaamairy io feno. Navoaka voalohany tamin' ny taona 1883 tao amin' ny ''Journal of the Linnean Society, Botany'' izy.
Tahaka ny zavamairy hafa amin' ny vondron-karazana ''Eriosema'', amin' ny ankapobeny dia ahitra na hazobotry madinika izy io, indraindray manana rantsana mitsotsorika na mandady amin' ny tany (araka ny hevitry ny teny hoe ''procumbens''). Ny raviny dia fikambanan' ny zana-pelandravina izay mahazatra amin' ny ''Fabaceae''. Miendrika lolo ny voniny, izay mampiavaka ny ''Fabaceae'' koa, matetika mavo na volomparasy. Misy vihim-boa iray na roa ny voany.
Hita indrindra any amin' ny faritra mafana amin' ny ola-bolantay roa ny karazan' ny ''Eriosema'', matetika eny amin' ny [[sahalava]] na eny amin' ny [[hivoka]]. Tahaka ny ''Fabaceae'' maro dia mandray anjara amin' ny fanatsarana ny [[nofon-tany]] izy ireo amin' ny alalan' ny fifandraisany amin' ny [[bakteria]] mamikitra [[azôta]].
== Jereo koa ==
* ''[[Eriosema]]''
* [[Avokombiby]] (''[[Asystasia gangetica]]'' sy ''Eriosema procumbens'')
* [[Foko (karazan-javamaniry)|Foko]] na [[kimaogaga]] (''[[Cynanchum junciforme]]'' sy ''Eriosema procumbens'')
otz40wf94wcqktx62hfw1ak6bp0fhzj
1139946
1139945
2026-05-25T15:11:41Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Eriosema procumbens 01.png]] uploaded by [[User:Thelezifor]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139946
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Eriosema procumbens''''' dia karazan-javamaniry, ahitra na [[hazobotry]] madinika, [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', izay tsy fahita raha tsy ao afovoan-tanin' i [[Madagasikara]]. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''avokombiby''', '''foko''', '''kimaogaga''' na '''kofolona'''.
''Eriosema procumbens'' <small>Benth. ex Baker</small> no anarana siantifikan' io karazan-jaamairy io feno. Navoaka voalohany tamin' ny taona 1883 tao amin' ny ''Journal of the Linnean Society, Botany'' izy.
Tahaka ny zavamairy hafa amin' ny vondron-karazana ''Eriosema'', amin' ny ankapobeny dia ahitra na hazobotry madinika izy io, indraindray manana rantsana mitsotsorika na mandady amin' ny tany (araka ny hevitry ny teny hoe ''procumbens''). Ny raviny dia fikambanan' ny zana-pelandravina izay mahazatra amin' ny ''Fabaceae''. Miendrika lolo ny voniny, izay mampiavaka ny ''Fabaceae'' koa, matetika mavo na volomparasy. Misy vihim-boa iray na roa ny voany.
Hita indrindra any amin' ny faritra mafana amin' ny ola-bolantay roa ny karazan' ny ''Eriosema'', matetika eny amin' ny [[sahalava]] na eny amin' ny [[hivoka]]. Tahaka ny ''Fabaceae'' maro dia mandray anjara amin' ny fanatsarana ny [[nofon-tany]] izy ireo amin' ny alalan' ny fifandraisany amin' ny [[bakteria]] mamikitra [[azôta]].
== Jereo koa ==
* ''[[Eriosema]]''
* [[Avokombiby]] (''[[Asystasia gangetica]]'' sy ''Eriosema procumbens'')
* [[Foko (karazan-javamaniry)|Foko]] na [[kimaogaga]] (''[[Cynanchum junciforme]]'' sy ''Eriosema procumbens'')
aszho9t1st4xw6qlardf0a06dxggjjr
Wikipedia:Efemerida/26 Mey
4
298569
1139947
1133766
2026-05-25T15:11:51Z
JianJi
36396
1139947
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[26 Mey|26 mey]]''':
* '''[[1966]]''' - Fahaleovantenan'i [[Goiana|Goiàna]] manoloana ny [[Fanjakana Mitambatra]]
n11f5hg4vy4t71qy77wr8ov58afwr64
1139952
1139947
2026-05-25T15:20:04Z
JianJi
36396
1139952
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[26 Mey|26 mey]]''':
* '''[[1966]]''' - Fahaleovantenan'i [[Goiana|Goiàna]] manoloana ny [[Fanjakana Mitambatra]]
* '''[[1986]]''' - Nankatoavin' ny Vondrona Ara-Toekarena Eoropeana ny sainam-pirenena eoropeana
1k2v6oncqqf3p92eoj68bsefdvrzvmh
1139954
1139952
2026-05-25T15:24:49Z
JianJi
36396
1139954
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[26 Mey|26 mey]]''':
[[File:Flag of Europe.svg|thumb|Vondrona Eoropeana]]
* '''[[1966]]''' - Fahaleovantenan'i [[Goiana|Goiàna]] manoloana ny [[Fanjakana Mitambatra]]
* '''[[1967]]''' - Nahomby ny fandefasan'i [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Shina]] ny [[balafomanga]] voalohany avy ety ambonin'ny tany.
* '''[[1986]]''' - Nankatoavin' ny Vondrona Ara-Toekarena Eoropeana ny sainam-pirenena [[Vondrona Eorôpeana|eoropeana]]
4qheufonkq2dpc2drld0n096m7bnh91
Wikipedia:Efemerida/27 Mey
4
298570
1139962
1133767
2026-05-25T15:50:05Z
JianJi
36396
1139962
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[27 Mey|27 mey]]''':
* [[1975]] - I Pando no anaran'ilay [[vehivavy]] voalohany nahanika ny Tendrombohitra [[Everest]] avy any avaratra.
1thxwe60jl6zcp1ju8bs89dxsdzavdi
1139969
1139962
2026-05-25T15:59:13Z
JianJi
36396
1139969
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[27 Mey|27 mey]]''':
* '''[[1905]]''' - Ady [[Rosia]]-[[Japàna|Japana]] - Sambo mpiady rosiana 32 no ravan'i Japana tamin'ny Adin'i Tsushima.
* '''[[1975]]''' - I Pando no anaran'ilay [[vehivavy]] voalohany nahanika ny Tendrombohitra [[Everest]] avy any avaratra.
kdvwpsm7adh4aanmma9db5godq25og0
1139974
1139969
2026-05-25T16:06:58Z
JianJi
36396
1139974
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[27 Mey|27 mey]]''':
* 1703 - Nananganan' ny tsar [[Petera Lehibe|Petera ilay Lehibe]] ny tanàna vaovao [[Saint Petersburg|Saint-Petersburg]]
* '''[[1905]]''' - Ady [[Rosia]]-[[Japàna|Japana]] - Sambo mpiady rosiana 32 no ravan'i Japana tamin'ny Adin'i Tsushima.
* '''[[1975]]''' - I Pando no anaran'ilay [[vehivavy]] voalohany nahanika ny Tendrombohitra [[Everest]] avy any avaratra.
dlhx92z5scploz415cosrfk6de5shq3
Wikipedia:Efemerida/28 Mey
4
298571
1139976
1133768
2026-05-25T16:18:57Z
JianJi
36396
1139976
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[28 Mey|28 mey]]''':
* '''[[1964]]''' - Nisokatra tao amin'ny Faritra Arabo ao [[Jerosalema]] ny Kongresy Nasionaly Palestiniana, nanapahan-kevitra hananganana ny Fikambanam-Panafahana an'i [[Palestina]] (OLP na PLO) .
1c30v9ow9jgiwxb9551wm3ch6521b3m
1139977
1139976
2026-05-25T16:22:49Z
JianJi
36396
1139977
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[28 Mey|28 mey]]''':
* '''[[1964]]''' - Nisokatra tao amin'ny Faritra Arabo ao [[Jerosalema]] ny Kongresy Nasionaly Palestiniana, nanapahan-kevitra hananganana ny Fikambanam-Panafahana an'i [[Palestina]] (OLP na PLO) .
* '''[[1975]]''' - Soniam-Pifanarahan' i [[Lagos]] nataon' ny firenena enina ambin'ny folo any [[Afrika Andrefana]], nananganana ny Vondrompiarahamonina Ara-toekarenan' ireo Firenena Afrikana Andrefana (CEDEAO na ECOWAS).
gjxv3fydjqqm25xc0tezbd121www9xp
1139985
1139977
2026-05-25T16:55:02Z
JianJi
36396
1139985
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[28 Mey|28 mey]]''':
* '''[[1964]]''' - Nisokatra tao amin'ny Faritra Arabo ao [[Jerosalema]] ny Kongresy Nasionaly Palestiniana, nanapahan-kevitra hananganana ny Fikambanam-Panafahana an'i [[Palestina]] (OLP na PLO) .
* '''[[1975]]''' - Soniam-Pifanarahan' i [[Lagos]] nataon' ny firenena ampolony any [[Afrika Andrefana]], nananganana ny Vondrompiarahamonina Ara-toekarenan' ireo Firenena Afrikana Andrefana (CEDEAO na ECOWAS).
* '''[[2008]]''' - Nanafoana ny fitondram-panjaka ny Antenimieram-panorenana tao [[Nepaly|Nepal]] ary nanangana repoblika demokratika, ary naetry ho olon-tsotra ny [[mpanjaka]] farany, Gyanendra.
guwzejmf10f1mucyorndlhudd8saqpn
Wikipedia:Efemerida/29 Mey
4
298572
1139986
1133769
2026-05-25T16:58:34Z
JianJi
36396
1139986
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[29 Mey|29 mey]]''':
* '''[[1453]]''' - Nidaboka i [[Constantinople]], rava ny [[Empira Bizantina|Empira Byzantina]], lasa renivohitry ny [[Empira Ôtômàna|Empira Ottoman]] ny [[tanàna]]
4eb4yttg19q2r3p34fadjkfcjygh5u4
1139987
1139986
2026-05-25T17:11:47Z
JianJi
36396
1139987
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[29 Mey|29 mey]]''':
* '''[[1453]]''' - Nidaboka i [[Constantinople]], rava ny [[Empira Bizantina|Empira Byzantina]], lasa renivohitry ny [[Empira Ôtômàna|Empira Ottoman]] ny [[tanàna]]
* '''[[1953]]''' — [[Tenzing Norgay]], mpianika tendrombohitra avy any Nepal, sy [[Edmund Hillary]], mpianika tendrombohitra avy any Nouvelle-Zélande, no voalohany tonga teo an-tampon'ny [[Everest|Tendrombohitra Everest]].
fforb8kvfkf8x2sjcmje52p0u1fnf4p
1139988
1139987
2026-05-25T17:16:36Z
JianJi
36396
1139988
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[29 Mey|29 mey]]''':
[[File:Edmund Hillary and Tenzing Norgay.jpg|thumb|Edmund Hillary sy Tenzing Norgay]]
* '''[[1453]]''' - Nidaboka i [[Constantinople]], rava ny [[Empira Bizantina|Empira Byzantina]], lasa renivohitry ny [[Empira Ôtômàna|Empira Ottoman]] ny [[tanàna]]
* '''[[1953]]''' — [[Tenzing Norgay]], mpianika tendrombohitra avy any Nepal, sy [[Edmund Hillary]], mpianika tendrombohitra avy any Nouvelle-Zélande, no voalohany tonga teo an-tampon'ny [[Everest|Tendrombohitra Everest]].
f40xij3nyfl1w3k9sy51ttau00zq9nc
Wikipedia:Efemerida/30 Mey
4
298573
1139989
1133771
2026-05-25T17:27:29Z
JianJi
36396
1139989
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[30 Mey|30 mey]]''':
* '''[[1431]]''' - Nandorana velona an'i [[Jeanne d'Arc]]
31e7cagfquorfku225tg1lrnmbsn0vk
1139990
1139989
2026-05-25T17:51:51Z
JianJi
36396
1139990
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[30 Mey|30 mey]]''':
* '''[[1431]]''' - Nandorana velona an'i [[Jeanne d'Arc]]
* '''[[1972]]''' - [[Japôney|Japoney]] [[Kômonisma|komonista]] telo no nandripaka olona tao amin'ny seranam-piaramanidina Lod (Ben Gurion amin'izao fotoana), ka nahafaty olona 24 ary nandratra 78 hafa, [[Kristianina|kristiana]] nanao fivahiniana masina avy any [[Pôrtô-Rikô|Poerto-Riko]] no 17 amin'ireo maty voatifitra.
* '''[[1989]]''' — Hetsi-panoherana tao amin'ny Kianjan'i Tiananmen tao [[Beijing]], [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Shina]] — naseho tao amin'ny Kianjan'i Tiananmen ny sarivongan'ny "Andriamanibavin'ny Demaokrasia" manana haavo 10 metatra nataon'ireo mpianatra mpanao fihetsiketsehana.
qau8l4d7qtluk5rrvdcs2e9bqrhohz4
Wikipedia:Efemerida/31 Mey
4
298574
1139994
1133772
2026-05-25T18:11:48Z
JianJi
36396
1139994
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[31 Mey|31 mey]] - Amdron'ny Tsi-fifohana sigara''':
* '''[[1795]]''' - Fanafoanana ny [[Fitsarana]] revolisionera tao [[Frantsa]].
* '''[[1859]]''' - Sambany nanome ny ora tao [[Lôndôna|London]] ny tilikambo Big Ben.
* '''[[2003]]''' - sidina farany niasan'ny [[fiaramanidina]] Concorde an'ny Air France.
8n0ji4x55kat524spldjo34r7hmc1aj
Hans-Dietrich Genscher
0
298890
1139836
1139146
2026-05-25T12:32:24Z
~2026-30465-54
39692
1139836
wikitext
text/x-wiki
[[File:Genscher-19-09-2013.jpg|thumb|Genscher, en 2013]]
'''Hans-Dietrich Genscher''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i {{Alemaina}} teraka ny 21 Martsa 1927 tao Reideburg ary maty ny 31 Martsa 2016 tao Wachtberg-Pech, distrikan'i Rhein-Sieg
Nanomboka tamin'ny 1969 ka hatramin'ny 1974 izy no Minisitry ny Atitany Federaly. Nanomboka tamin'ny 1974 ka hatramin'ny 1992 - niaraka tamin'ny fahatapahana teo amin'ny roa herinandro sy tapany teo ho eo - izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny Federaly sy Lefitry ny Repoblika Federalin'i {{Alemaina}}: nanomboka tamin'ny 1974 ka hatramin'ny 1982 teo ambanin'ny Chancellorship of [[Helmut Schmidt]] ([[SPD]]) ary taorian'ny fiovan'ny governemanta nanomboka tamin'ny 1982 ka hatramin'ny 1992 tao amin'ny Chancellorship [[Helmut Kohl]]. Izy no minisitry ny federasiona manana fe-potoam-piasana lava indrindra. Izy koa dia filohan'ny FDP federaly nanomboka tamin'ny 1974 ka hatramin'ny 1985.
==Jereo koa ==
[[Sokajy:Minisitry]]
[[sokajy:Mpanao politika alemana]]
[[Sokajy:Minisitry alemà]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1927]]
[[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2016]]
kxpt24kjcct153j3nttuah5gj48i0mb
Printsy Ratsimamanga
0
298987
1139922
1135916
2026-05-25T14:15:44Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:P_Ratsimamanga.png]] uploaded by [[User:Thelezifor (page does not exist)]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139922
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Printsy Ratsimamanga''' dia [[Andriana|andriana merina]], ao amin' ny firazanana [[Zazamarolahy]], dadatoan-d[[Ranavalona III]], mpanjakavavy farany tao amin' ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]]. Teraka tamin' ny taona 1836 izy ary maty tamin' ny taona 1896. Nampangaina ho nanohana ny fikomian' ny [[Menalamba]] izy sy i [[Rainandriamampandry]], ka ny fanamelohana azy ireo dia nikendry indrindra ny fanitsakitsahana ny fiandrianan' ny Fanjakan' i Madagasikara sy ny fametrahana ny fahefana fenon' i [[Joseph Simon Gallieni|Joseph Gallieni]]<ref><small>"[https://gw.geneanet.org/taniko?lang=en&n=ratsimamanga&p=prince Family tree of Prince Ratsimamanga]", ''geneanet'' [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fgw.geneanet.org%2Ftaniko%3Flang%3Den%26n%3Dratsimamanga%26p%3Dprince Arsiva]].</small></ref>.
== Tantaram-piainana ==
=== Fianakaviana ===
Zanak' Andriantsirangy sy Razafinandriamanitra II ny Printsy Ratsimamanga. Nanambady an-dRamasy izay niteraka roa lahy, izy: Razafindrakoto Ratsimamanga sy Razanamanga. Anadahin-dRazafinimanjaka Raketaka, izay renin' ny mpanjakavavy [[Ranavalona III]] (izay voaongana volana vitsivitsy taty aoriana) izy. Izy no raiben' ny mpahay siansa [[Albert Rakoto Ratsimamanga]].
=== Fiampangana sy fanamelohana ho faty ===
[[Sary:Execution of rebels, Madagascar, 1896 (impa-m418).jpg|vignette|286x286px|Famonoana ny Printsy Ratsimamanga sy ny Minisitra [[Rainandriamampandry]], araka ny baikon' i [[Joseph Simon Gallieni|Gallieni]], tamin' ny 11 Oktobra 1896.]]
Taorian' ny fikomian' ny [[Menalamba]] dia nosamborina niaraka tamin' ny minisitry ny Atitany malagasy [[Rainandriamampandry]] izy, araka ny baikon' ny résident général frantsay [[Joseph Simon Gallieni|Joseph Gallieni]] tamin' ny 11 Oktobra 1896, ny ampitson' ny nialan' i Laroche, résident général teo aloha.
Nentina teo anatrehan' ny fitsarana miaramila (Conseil de guerre) noho ny fikomiana sy ny "fahavalisma" izy. Tamin' ny 15 Oktobra, taorian' ny fitsarana sarintsariny<ref><small>Stephen Ellis, ''Un complot colonial à Madagascar : L'affaire Rainandriamampandry'', Karthala, 1990, p. 61.</small></ref>.
Nanandrana nanakarama ''agent d'affaire'' iray, antsoina hoe Louveau, ny vadin-dRatsimamanga mba hiaro azy. Nandefa hafatra avy hatrany tamin' i Louveau Gallieni mba tsy hiaro ny voampanga. Nanaiky i Louveau ary nanendry ny lehiben' ny sampam-pitsikilovana miaramila hiaro ny voampanga ny Etamazaoro. Nampanomana fampandrenesana havoaka ao amin' ny gazetim-panjakana tamin' ny 16 Oktobra ny Etamazaoro, izay nanambara, talohan' ny famaranana ny fitsarana, ny fandavana ny fangatahan' ny voampanga hampakatra ny raharaha sy ny famonoana azy ireo.
Samy nohelohina ho faty sy novonoina izy Ratsimamanga sy i Rainandriampandry mba ho ohatra hampitahorana ny Malagasy.
Nanamafy ny iray tamin' ny mpikambana ao amin' ny fitsarana miaramila taty aoriana fa nomelohina araka ny baikon' i Gallieni ireo voampanga roa ireo ary nopotehin' i Gallieni ny fitanana an-tsoratra ny fakana am-bavany fa tsy nalefa tany amin' ny arisiva miaramila<ref><small>Stephen Ellis, ''Un complot colonial à Madagascar : L'affaire Rainandriamampandry'', Karthala, 1990, p. 63.</small></ref>.
Nanoratra ny gazety ''Le Petit Journal'' tamin' ny 22 Novambra 1896 fa noho ny nila fianarana ny mpikomy, dia nosamborina ny olo-manan-kaja roa nifanao dina tamin' izy ireo, dia ny Printsy Ratsimamanga sy ny Minisitry ny Atitany, Rainandriamampandry, izay samy notsaraina sy nohelohina ary notifirina, tamin' ny fomba haingana mba hiteraka fampieritrereta ny mpiray tsikombakomba aminy.
== Fanovozan-kevitra ==
* "[https://www.madagascar-tribune.com/Commemoration-de-son-execution,22551.html Commémoration de l'exécution de Rainandriamampandry avec le Prince Ratsimamanga] {{Wayback|url=https://www.madagascar-tribune.com/Commemoration-de-son-execution,22551.html |date=20220816034659 }}", ''madagascar-tribune.com'', Randria Maeva, 11 octobre 2016. [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.madagascar-tribune.com%2FCommemoration-de-son-execution%2C22551.html Arsiva]]
* "[https://pages.perso.orange.fr/morel67/jacques/ccfo/crimcol/node96.html 15 octobre 1896: Exécution sur ordre de Galliéni du ministre Rainandriamampandry (Madagascar)]", synthèse sur le site de Jacques Morel, 3 mai 2003 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fjacques.morel67.pagesperso-orange.fr%2Fccfo%2Fcrimcol%2Fnode96.html Arsiva]]
* Stephen Ellis, ''L'insurrection des menalamba'', Karthala, 1998, p. 157.
* Janine Harovelo, ''La SFIO et Madagascar - 1947'', l'Harmattan, 1995, p. 115.
== Loharano ==
o2aolvbr5xc3k1rp2xlxp5r12a6tf1h
1139984
1139922
2026-05-25T16:40:19Z
Alexis Jazz
20480
1139984
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Printsy Ratsimamanga''' dia [[Andriana|andriana merina]], ao amin' ny firazanana [[Zazamarolahy]], dadatoan-d[[Ranavalona III]], mpanjakavavy farany tao amin' ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]]. Teraka tamin' ny taona 1836 izy ary maty tamin' ny taona 1896. Nampangaina ho nanohana ny fikomian' ny [[Menalamba]] izy sy i [[Rainandriamampandry]], ka ny fanamelohana azy ireo dia nikendry indrindra ny fanitsakitsahana ny fiandrianan' ny Fanjakan' i Madagasikara sy ny fametrahana ny fahefana fenon' i [[Joseph Simon Gallieni|Joseph Gallieni]]<ref><small>"[https://gw.geneanet.org/taniko?lang=en&n=ratsimamanga&p=prince Family tree of Prince Ratsimamanga]", ''geneanet'' [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fgw.geneanet.org%2Ftaniko%3Flang%3Den%26n%3Dratsimamanga%26p%3Dprince Arsiva]].</small></ref>.
== Tantaram-piainana ==
=== Fianakaviana ===
Zanak' Andriantsirangy sy Razafinandriamanitra II ny Printsy Ratsimamanga. Nanambady an-dRamasy izay niteraka roa lahy, izy: Razafindrakoto Ratsimamanga sy Razanamanga. Anadahin-dRazafinimanjaka Raketaka, izay renin' ny mpanjakavavy [[Ranavalona III]] (izay voaongana volana vitsivitsy taty aoriana) izy. Izy no raiben' ny mpahay siansa [[Albert Rakoto Ratsimamanga]].
=== Fiampangana sy fanamelohana ho faty ===
[[Sary:Execution of rebels, Madagascar, 1896 (impa-m418).jpg|vignette|286x286px|Famonoana ny Printsy Ratsimamanga sy ny Minisitra [[Rainandriamampandry]], araka ny baikon' i [[Joseph Simon Gallieni|Gallieni]], tamin' ny 11 Oktobra 1896.]]
Taorian' ny fikomian' ny [[Menalamba]] dia nosamborina niaraka tamin' ny minisitry ny Atitany malagasy [[Rainandriamampandry]] izy, araka ny baikon' ny résident général frantsay [[Joseph Simon Gallieni|Joseph Gallieni]] tamin' ny 11 Oktobra 1896, ny ampitson' ny nialan' i Laroche, résident général teo aloha.
Nentina teo anatrehan' ny fitsarana miaramila (Conseil de guerre) noho ny fikomiana sy ny "fahavalisma" izy. Tamin' ny 15 Oktobra, taorian' ny fitsarana sarintsariny<ref><small>Stephen Ellis, ''Un complot colonial à Madagascar : L'affaire Rainandriamampandry'', Karthala, 1990, p. 61.</small></ref>.
Nanandrana nanakarama ''agent d'affaire'' iray, antsoina hoe Louveau, ny vadin-dRatsimamanga mba hiaro azy. Nandefa hafatra avy hatrany tamin' i Louveau Gallieni mba tsy hiaro ny voampanga. Nanaiky i Louveau ary nanendry ny lehiben' ny sampam-pitsikilovana miaramila hiaro ny voampanga ny Etamazaoro. Nampanomana fampandrenesana havoaka ao amin' ny gazetim-panjakana tamin' ny 16 Oktobra ny Etamazaoro, izay nanambara, talohan' ny famaranana ny fitsarana, ny fandavana ny fangatahan' ny voampanga hampakatra ny raharaha sy ny famonoana azy ireo.
Samy nohelohina ho faty sy novonoina izy Ratsimamanga sy i Rainandriampandry mba ho ohatra hampitahorana ny Malagasy.
Nanamafy ny iray tamin' ny mpikambana ao amin' ny fitsarana miaramila taty aoriana fa nomelohina araka ny baikon' i Gallieni ireo voampanga roa ireo ary nopotehin' i Gallieni ny fitanana an-tsoratra ny fakana am-bavany fa tsy nalefa tany amin' ny arisiva miaramila<ref><small>Stephen Ellis, ''Un complot colonial à Madagascar : L'affaire Rainandriamampandry'', Karthala, 1990, p. 63.</small></ref>.
Nanoratra ny gazety ''Le Petit Journal'' tamin' ny 22 Novambra 1896 fa noho ny nila fianarana ny mpikomy, dia nosamborina ny olo-manan-kaja roa nifanao dina tamin' izy ireo, dia ny Printsy Ratsimamanga sy ny Minisitry ny Atitany, Rainandriamampandry, izay samy notsaraina sy nohelohina ary notifirina, tamin' ny fomba haingana mba hiteraka fampieritrereta ny mpiray tsikombakomba aminy.
== Fanovozan-kevitra ==
* "[https://www.madagascar-tribune.com/Commemoration-de-son-execution,22551.html Commémoration de l'exécution de Rainandriamampandry avec le Prince Ratsimamanga] {{Wayback|url=https://www.madagascar-tribune.com/Commemoration-de-son-execution,22551.html |date=20220816034659 }}", ''madagascar-tribune.com'', Randria Maeva, 11 octobre 2016. [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.madagascar-tribune.com%2FCommemoration-de-son-execution%2C22551.html Arsiva]]
* "[https://pages.perso.orange.fr/morel67/jacques/ccfo/crimcol/node96.html 15 octobre 1896: Exécution sur ordre de Galliéni du ministre Rainandriamampandry (Madagascar)]", synthèse sur le site de Jacques Morel, 3 mai 2003 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fjacques.morel67.pagesperso-orange.fr%2Fccfo%2Fcrimcol%2Fnode96.html Arsiva]]
* Stephen Ellis, ''L'insurrection des menalamba'', Karthala, 1998, p. 157.
* Janine Harovelo, ''La SFIO et Madagascar - 1947'', l'Harmattan, 1995, p. 115.
== Loharano ==
s0dgcrgb0ijnw9cp53npl3sknh2duh9
Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara
0
298988
1139887
1139826
2026-05-25T13:34:23Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Burasaia_madagascariensis1.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139887
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==
=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3 245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.
=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsaboa nandalim-pahaizana.
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra,
* ''Acacia morodavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]''''']
* ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]''''']
* ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'')
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra).
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano).
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u>
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''Albizia aurisparsa'' Drake. (Masinanio)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''Albizzia fastigiata'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''Alchemilla cryptantha'' Steudel. (Mahatanandofotsy I)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''Allophylus trichodesmus'' Radlkofer. (Sanatrinamboa) ;
* ''[[Aloe capitata]]''
* ''Aloe capitata'' Baker var. ''cipolicola'' H. Perr. (Vahon’olona).
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' Baker. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''Alysicarpus bupleurifolius'' ADC. (Foko lahy).
* ''Alysicarpus nummularifolius'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena).
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy).
* ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody).
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby)
* ''Amaranthus dubius'' Martius (Kiatondrambohira)
* ''Amaranthus hybridus'' Linné (Anamena)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''Ambrosia maritima'' DC (Damsissa)
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''Amygadalus persica'' Linné. (Paiso) ;
* ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''Anagallis tenuicaulis'' Baker. (Tsangamanitramparihy)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra.
* ''Andasonia sp.'' (Za)
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''Andropogon schoenanthus'' Linné (Veromanitra)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy);
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ;
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo).
* ''Ardisia fuscopilosa'' Baker. (Hazotohobavy) ;
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''Aristolochia acuminata'' Lamarck (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm)
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra)
* ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy)
* ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo
=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Bacopa monnieri''
* ''Bakarella baronii'' baker. (Tongoalahy).
* ''Balanites madagascariensis''
* ''Bambusa madagascariensis''
* ''Bambusa vulgaris''
* ''Baphia madagascariensis''
* ''Barleria lupulina''
* ''Barleria madagascariensis''
* ''Barleria prionitis'' L. (Rointsokina II)
* ''Barringtonia asiatica''
* ''Barringtonia madagascariensis''
* ''Barringtonia racemosa''
* ''Basella alba''
* ''Baudouinia fluggeiformis''
* ''Baudouinia rouxevillei''
* ''Bauhinia grandidieri''
* ''Bauhinia hildebrandtii''
* ''Bauhinia madagascariensis''
* ''Bauhinia monandra''
* ''Bauhinia purpurea''
* ''Bauhinia variegata''
* ''Begonia lyallii''
* ''Begonia madagascariensis''
* ''Bertiera madagascariensis''
* ''Bertiera pervilleana''
* ''Bidens pilosa'' Linné (Tsipolitra)
* ''Biophytum sensitivum'' (Linné) DC. (Kifohafoha)
* ''Bixa orellana''
* ''Blechnum tabulare'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a)
* ''Blepharis bojeriana''
* ''Blumea balsamifera''
* ''Blumea lacera''
* ''Blumea madagascariensis''
* ''Blumea mollis''
* ''Boerhavia coccinea''
* ''Boerhavia diffusa''
* ''Boerhavia repens''
* ''Bolbitis madagascariensis''
* ''Bonamia madagascariensis''
* ''Borassus madagascariensis''
* ''Borreria verticillata''
* ''Boscia madagascariensis''
* ''Boswellia madagascariensis''
* ''Brachylaena merana''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''Breonadia salicina'' (← ''Adina microcephala'')
* ''Brewiera sp.'' (Ovinandrongo)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''Bridelia micrantha''
* ''Bridelia pervilleana''
* ''Bridelia tulasneana''
* ''Brillantaisia madagascariensis''
* ''Brochoneura voury'' Warburg. (Raraha).
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''[[Bryophyllum daigremontianum]]'' (= ''Kalanchoe daigremontiana'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (= ''Kalanchoe delagoensis'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (= ''Kalanchoe pinnata'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''Buddleja axillaris'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy)
* ''Buddleja fusca'' Baker. (Seva Lahy)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''Burasia gracilis'' Decaisne. (Kotolahy)
* ''Burasia madagascariensis'' Duperit Thouars. (Ody Tohina)
* ''Burmannia madagascariensis''
* ''Bursera madagascariensis''
* ''Buxus madagascariensis''
* ''Byttneria madagascariensis''
* ''Byttneria melleri'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) ;
* ''Byttneria pervillei''
=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small>
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry).
* ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Callisternum'' sp. (Niaouli)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina)
* ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse
* ''Cannabis indica'' Linné (Rongony)
* ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra)
* ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa)
* ''Canthium'' sp. (Farimay)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II;
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u>
* ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala)
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra)
* ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra)
* ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ;
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika)
* ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ;
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika)
* ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ;
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto)
* ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely)
* ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka)
* ''Cereus sp.'' (Raketa)
* ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina)
* ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena)
* ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba)
* ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza)
* ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina)
* ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo)
* ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo).
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina)
* ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty)
* ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa)
* ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV)
* ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva).
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy)
* ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia)
* ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy)
* ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy)
* ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga)
* ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II)
* ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika)
* ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka)
* ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm)
* ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos)
* ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika)
* ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona)
* ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo)
* ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo)
* ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona)
* ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry).
* ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg).
* ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra).
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II).
* ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana).
* ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko).
* ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I).
* ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo)
* ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily)
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm)
* ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona)
* ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato)
* ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala)
* ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u>
=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u>
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)
=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)
=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm)
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)
=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)
=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u>
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)
=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''
=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)
=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga)
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo)
* ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy)
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana)
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)
=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u>
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).
=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u>
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)
=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).
=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).
=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)
* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)
* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u>
=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')
=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''[[Ravensara aromatica]]'' -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Ravensara ovalifolia]]'' Danguy. (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)
=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy
=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj)
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)
=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria)
=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u>
* ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy)
* ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I)
* ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy)
* ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda)
* ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I)
* ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra)
* ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko)
* ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I)
* ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina)
* ''Vernonia sp.'' (Reniomby)
* ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely).
* ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana
=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).
=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''
=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm)
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]
* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
== Fanovozan-kevitra ==
* Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.
== Loharano ==
rj8b3d48clyiynhskl1yz1j4f67eil4
1140062
1139887
2026-05-26T01:34:09Z
Thelezifor
15140
1140062
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==
=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3 245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.
=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsaboa nandalim-pahaizana.
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra,
* ''Acacia morodavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]''''']
* ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]''''']
* ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'')
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra).
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano).
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u>
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''Albizia aurisparsa'' Drake. (Masinanio)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''Albizzia fastigiata'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''Alchemilla cryptantha'' Steudel. (Mahatanandofotsy I)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''Allophylus trichodesmus'' Radlkofer. (Sanatrinamboa) ;
* ''[[Aloe capitata]]''
* ''Aloe capitata'' Baker var. ''cipolicola'' H. Perr. (Vahon’olona).
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' Baker. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''Alysicarpus bupleurifolius'' ADC. (Foko lahy).
* ''Alysicarpus nummularifolius'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena).
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy).
* ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody).
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby)
* ''Amaranthus dubius'' Martius (Kiatondrambohira)
* ''Amaranthus hybridus'' Linné (Anamena)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''Ambrosia maritima'' DC (Damsissa)
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''Amygadalus persica'' Linné. (Paiso) ;
* ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''Anagallis tenuicaulis'' Baker. (Tsangamanitramparihy)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra.
* ''Andasonia sp.'' (Za)
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''Andropogon schoenanthus'' Linné (Veromanitra)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy);
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ;
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo).
* ''Ardisia fuscopilosa'' Baker. (Hazotohobavy) ;
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''Aristolochia acuminata'' Lamarck (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm)
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra)
* ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy)
* ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo
=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Bacopa monnieri''
* ''Bakarella baronii'' baker. (Tongoalahy).
* ''Balanites madagascariensis''
* ''Bambusa madagascariensis''
* ''Bambusa vulgaris''
* ''Baphia madagascariensis''
* ''Barleria lupulina''
* ''Barleria madagascariensis''
* ''Barleria prionitis'' L. (Rointsokina II)
* ''Barringtonia asiatica''
* ''Barringtonia madagascariensis''
* ''Barringtonia racemosa''
* ''Basella alba''
* ''Baudouinia fluggeiformis''
* ''Baudouinia rouxevillei''
* ''Bauhinia grandidieri''
* ''Bauhinia hildebrandtii''
* ''Bauhinia madagascariensis''
* ''Bauhinia monandra''
* ''Bauhinia purpurea''
* ''Bauhinia variegata''
* ''Begonia lyallii''
* ''Begonia madagascariensis''
* ''Bertiera madagascariensis''
* ''Bertiera pervilleana''
* ''Bidens pilosa'' Linné (Tsipolitra)
* ''Biophytum sensitivum'' (Linné) DC. (Kifohafoha)
* ''Bixa orellana''
* ''Blechnum tabulare'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a)
* ''Blepharis bojeriana''
* ''Blumea balsamifera''
* ''Blumea lacera''
* ''Blumea madagascariensis''
* ''Blumea mollis''
* ''Boerhavia coccinea''
* ''Boerhavia diffusa''
* ''Boerhavia repens''
* ''Bolbitis madagascariensis''
* ''Bonamia madagascariensis''
* ''Borassus madagascariensis''
* ''Borreria verticillata''
* ''Boscia madagascariensis''
* ''Boswellia madagascariensis''
* ''Brachylaena merana''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''Breonadia salicina'' (← ''Adina microcephala'')
* ''Brewiera sp.'' (Ovinandrongo)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''Bridelia micrantha''
* ''Bridelia pervilleana''
* ''Bridelia tulasneana''
* ''Brillantaisia madagascariensis''
* ''Brochoneura voury'' Warburg. (Raraha).
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''[[Bryophyllum daigremontianum]]'' (= ''Kalanchoe daigremontiana'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (= ''Kalanchoe delagoensis'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (= ''Kalanchoe pinnata'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''Buddleja axillaris'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy)
* ''Buddleja fusca'' Baker. (Seva Lahy)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''Burasia gracilis'' Decaisne. (Kotolahy)
* ''Burasia madagascariensis'' Duperit Thouars. (Ody Tohina)
* ''Burmannia madagascariensis''
* ''Bursera madagascariensis''
* ''Buxus madagascariensis''
* ''Byttneria madagascariensis''
* ''Byttneria melleri'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) ;
* ''Byttneria pervillei''
=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small>
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry).
* ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Callisternum'' sp. (Niaouli)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina)
* ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse
* ''Cannabis indica'' Linné (Rongony)
* ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra)
* ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa)
* ''Canthium'' sp. (Farimay)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II;
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u>
* ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala)
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra)
* ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra)
* ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ;
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika)
* ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ;
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika)
* ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ;
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto)
* ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely)
* ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka)
* ''Cereus sp.'' (Raketa)
* ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina)
* ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena)
* ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba)
* ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza)
* ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina)
* ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo)
* ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo).
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina)
* ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty)
* ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa)
* ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV)
* ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva).
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy)
* ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia)
* ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy)
* ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy)
* ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga)
* ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II)
* ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika)
* ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka)
* ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm)
* ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos)
* ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika)
* ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona)
* ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo)
* ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo)
* ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona)
* ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry).
* ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg).
* ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra).
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II).
* ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana).
* ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko).
* ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I).
* ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo)
* ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily)
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm)
* ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona)
* ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato)
* ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala)
* ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u>
=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u>
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)
=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)
=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm)
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)
=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)
=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u>
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)
=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''
=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)
=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga)
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo)
* ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy)
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana)
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)
=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u>
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).
=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u>
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)
=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).
=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).
=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)
* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)
* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u>
=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')
=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''[[Ravensara aromatica]]'' -- avozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Ravensara ovalifolia]]'' Danguy. (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)
=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy
=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj)
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)
=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria)
=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u>
* ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy)
* ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I)
* ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy)
* ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda)
* ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I)
* ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra)
* ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko)
* ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I)
* ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina)
* ''Vernonia sp.'' (Reniomby)
* ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely).
* ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana
=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).
=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''
=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm)
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]
* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
== Fanovozan-kevitra ==
* Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.
== Loharano ==
ms8oq1yfmisstvzyw891yc3a0n12kkf
1140063
1140062
2026-05-26T01:39:30Z
Thelezifor
15140
1140063
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==
=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3 245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.
=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsaboa nandalim-pahaizana.
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra,
* ''Acacia morodavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]''''']
* ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]''''']
* ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'')
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra).
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano).
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u>
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''Albizia aurisparsa'' Drake. (Masinanio)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''Albizzia fastigiata'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''Alchemilla cryptantha'' Steudel. (Mahatanandofotsy I)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''Allophylus trichodesmus'' Radlkofer. (Sanatrinamboa) ;
* ''[[Aloe capitata]]''
* ''Aloe capitata'' Baker var. ''cipolicola'' H. Perr. (Vahon’olona).
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' Baker. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''Alysicarpus bupleurifolius'' ADC. (Foko lahy).
* ''Alysicarpus nummularifolius'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena).
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy).
* ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody).
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby)
* ''Amaranthus dubius'' Martius (Kiatondrambohira)
* ''Amaranthus hybridus'' Linné (Anamena)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''Ambrosia maritima'' DC (Damsissa)
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''Amygadalus persica'' Linné. (Paiso) ;
* ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''Anagallis tenuicaulis'' Baker. (Tsangamanitramparihy)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra.
* ''Andasonia sp.'' (Za)
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''Andropogon schoenanthus'' Linné (Veromanitra)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy);
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ;
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo).
* ''Ardisia fuscopilosa'' Baker. (Hazotohobavy) ;
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''Aristolochia acuminata'' Lamarck (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm)
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra)
* ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy)
* ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo
=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Bacopa monnieri''
* ''Bakarella baronii'' baker. (Tongoalahy).
* ''Balanites madagascariensis''
* ''Bambusa madagascariensis''
* ''Bambusa vulgaris''
* ''Baphia madagascariensis''
* ''Barleria lupulina''
* ''Barleria madagascariensis''
* ''Barleria prionitis'' L. (Rointsokina II)
* ''Barringtonia asiatica''
* ''Barringtonia madagascariensis''
* ''Barringtonia racemosa''
* ''Basella alba''
* ''Baudouinia fluggeiformis''
* ''Baudouinia rouxevillei''
* ''Bauhinia grandidieri''
* ''Bauhinia hildebrandtii''
* ''Bauhinia madagascariensis''
* ''Bauhinia monandra''
* ''Bauhinia purpurea''
* ''Bauhinia variegata''
* ''Begonia lyallii''
* ''Begonia madagascariensis''
* ''Bertiera madagascariensis''
* ''Bertiera pervilleana''
* ''Bidens pilosa'' Linné (Tsipolitra)
* ''Biophytum sensitivum'' (Linné) DC. (Kifohafoha)
* ''Bixa orellana''
* ''Blechnum tabulare'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a)
* ''Blepharis bojeriana''
* ''Blumea balsamifera''
* ''Blumea lacera''
* ''Blumea madagascariensis''
* ''Blumea mollis''
* ''Boerhavia coccinea''
* ''Boerhavia diffusa''
* ''Boerhavia repens''
* ''Bolbitis madagascariensis''
* ''Bonamia madagascariensis''
* ''Borassus madagascariensis''
* ''Borreria verticillata''
* ''Boscia madagascariensis''
* ''Boswellia madagascariensis''
* ''Brachylaena merana''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''Breonadia salicina'' (← ''Adina microcephala'')
* ''Brewiera sp.'' (Ovinandrongo)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''Bridelia micrantha''
* ''Bridelia pervilleana''
* ''Bridelia tulasneana''
* ''Brillantaisia madagascariensis''
* ''Brochoneura voury'' Warburg. (Raraha).
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''[[Bryophyllum daigremontianum]]'' (= ''Kalanchoe daigremontiana'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (= ''Kalanchoe delagoensis'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (= ''Kalanchoe pinnata'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''Buddleja axillaris'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy)
* ''Buddleja fusca'' Baker. (Seva Lahy)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''Burasia gracilis'' Decaisne. (Kotolahy)
* ''Burasia madagascariensis'' Duperit Thouars. (Ody Tohina)
* ''Burmannia madagascariensis''
* ''Bursera madagascariensis''
* ''Buxus madagascariensis''
* ''Byttneria madagascariensis''
* ''Byttneria melleri'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) ;
* ''Byttneria pervillei''
=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small>
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry).
* ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Callisternum'' sp. (Niaouli)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina)
* ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse
* ''Cannabis indica'' Linné (Rongony)
* ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra)
* ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa)
* ''Canthium'' sp. (Farimay)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II;
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u>
* ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala)
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra)
* ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra)
* ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ;
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika)
* ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ;
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika)
* ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ;
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto)
* ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely)
* ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka)
* ''Cereus sp.'' (Raketa)
* ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina)
* ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena)
* ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba)
* ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza)
* ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina)
* ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo)
* ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo).
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina)
* ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty)
* ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa)
* ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV)
* ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva).
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy)
* ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia)
* ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy)
* ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy)
* ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga)
* ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II)
* ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika)
* ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka)
* ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm)
* ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos)
* ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika)
* ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona)
* ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo)
* ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo)
* ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona)
* ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry).
* ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg).
* ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra).
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II).
* ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana).
* ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko).
* ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I).
* ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo)
* ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily)
* ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm)
* ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona)
* ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato)
* ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala)
* ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u>
=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u>
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)
=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)
=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm)
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)
=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)
=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u>
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)
=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''
=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)
=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga)
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo)
* ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy)
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana)
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)
=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u>
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).
=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u>
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)
=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).
=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).
=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)
* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)
* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u>
=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')
=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]''
* ''[[Ravensara ovalifolia]]'' Danguy. (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)
=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy
=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj)
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)
=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria)
=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u>
* ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy)
* ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I)
* ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy)
* ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda)
* ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I)
* ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra)
* ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko)
* ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I)
* ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina)
* ''Vernonia sp.'' (Reniomby)
* ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely).
* ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana
=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).
=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''
=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm)
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]
* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
== Fanovozan-kevitra ==
* Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.
== Loharano ==
1lv2pgj37telbod1oxyasjoqe23ll0o
1140080
1140063
2026-05-26T02:29:45Z
Thelezifor
15140
1140080
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==
=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3 245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.
=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsaboa nandalim-pahaizana.
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra,
* ''Acacia morodavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]''''']
* ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]''''']
* ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'')
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra).
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano).
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u>
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''Albizia aurisparsa'' Drake. (Masinanio)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''Albizzia fastigiata'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''Alchemilla cryptantha'' Steudel. (Mahatanandofotsy I)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''Allophylus trichodesmus'' Radlkofer. (Sanatrinamboa) ;
* ''[[Aloe capitata]]''
* ''Aloe capitata'' Baker var. ''cipolicola'' H. Perr. (Vahon’olona).
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' Baker. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''Alysicarpus bupleurifolius'' ADC. (Foko lahy).
* ''Alysicarpus nummularifolius'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena).
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy).
* ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody).
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby)
* ''Amaranthus dubius'' Martius (Kiatondrambohira)
* ''Amaranthus hybridus'' Linné (Anamena)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''Ambrosia maritima'' DC (Damsissa)
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''Amygadalus persica'' Linné. (Paiso) ;
* ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''Anagallis tenuicaulis'' Baker. (Tsangamanitramparihy)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra.
* ''Andasonia sp.'' (Za)
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''Andropogon schoenanthus'' Linné (Veromanitra)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy);
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ;
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo).
* ''Ardisia fuscopilosa'' Baker. (Hazotohobavy) ;
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''Aristolochia acuminata'' Lamarck (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm)
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra)
* ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy)
* ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo
=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Bacopa monnieri''
* ''Bakarella baronii'' baker. (Tongoalahy).
* ''Balanites madagascariensis''
* ''Bambusa madagascariensis''
* ''Bambusa vulgaris''
* ''Baphia madagascariensis''
* ''Barleria lupulina''
* ''Barleria madagascariensis''
* ''Barleria prionitis'' L. (Rointsokina II)
* ''Barringtonia asiatica''
* ''Barringtonia madagascariensis''
* ''Barringtonia racemosa''
* ''Basella alba''
* ''Baudouinia fluggeiformis''
* ''Baudouinia rouxevillei''
* ''Bauhinia grandidieri''
* ''Bauhinia hildebrandtii''
* ''Bauhinia madagascariensis''
* ''Bauhinia monandra''
* ''Bauhinia purpurea''
* ''Bauhinia variegata''
* ''Begonia lyallii''
* ''Begonia madagascariensis''
* ''Bertiera madagascariensis''
* ''Bertiera pervilleana''
* ''Bidens pilosa'' Linné (Tsipolitra)
* ''Biophytum sensitivum'' (Linné) DC. (Kifohafoha)
* ''Bixa orellana''
* ''Blechnum tabulare'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a)
* ''Blepharis bojeriana''
* ''Blumea balsamifera''
* ''Blumea lacera''
* ''Blumea madagascariensis''
* ''Blumea mollis''
* ''Boerhavia coccinea''
* ''Boerhavia diffusa''
* ''Boerhavia repens''
* ''Bolbitis madagascariensis''
* ''Bonamia madagascariensis''
* ''Borassus madagascariensis''
* ''Borreria verticillata''
* ''Boscia madagascariensis''
* ''Boswellia madagascariensis''
* ''Brachylaena merana''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''Breonadia salicina'' (← ''Adina microcephala'')
* ''Brewiera sp.'' (Ovinandrongo)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''Bridelia micrantha''
* ''Bridelia pervilleana''
* ''Bridelia tulasneana''
* ''Brillantaisia madagascariensis''
* ''Brochoneura voury'' Warburg. (Raraha).
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''[[Bryophyllum daigremontianum]]'' (= ''Kalanchoe daigremontiana'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (= ''Kalanchoe delagoensis'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (= ''Kalanchoe pinnata'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''Buddleja axillaris'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy)
* ''Buddleja fusca'' Baker. (Seva Lahy)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''Burasia gracilis'' Decaisne. (Kotolahy)
* ''Burasia madagascariensis'' Duperit Thouars. (Ody Tohina)
* ''Burmannia madagascariensis''
* ''Bursera madagascariensis''
* ''Buxus madagascariensis''
* ''Byttneria madagascariensis''
* ''Byttneria melleri'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) ;
* ''Byttneria pervillei''
=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small>
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry).
* ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Callisternum'' sp. (Niaouli)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina)
* ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse
* ''Cannabis indica'' Linné (Rongony)
* ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra)
* ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa)
* ''Canthium'' sp. (Farimay)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II;
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u>
* ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala)
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra)
* ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra)
* ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ;
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika)
* ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ;
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika)
* ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ;
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto)
* ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely)
* ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka)
* ''Cereus sp.'' (Raketa)
* ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina)
* ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena)
* ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba)
* ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza)
* ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina)
* ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo)
* ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo).
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina)
* ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty)
* ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa)
* ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV)
* ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva).
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy)
* ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia)
* ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy)
* ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy)
* ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga)
* ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II)
* ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika)
* ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka)
* ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm)
* ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos)
* ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika)
* ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona)
* ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo)
* ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo)
* ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona)
* ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry).
* ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg).
* ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra).
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II).
* ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana).
* ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko).
* ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I).
* ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo)
* ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily)
* ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo)
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm)
* ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona)
* ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato)
* ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala)
* ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u>
=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u>
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)
=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)
=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm)
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)
=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)
=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u>
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)
=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''
=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)
=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga)
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo)
* ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy)
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana)
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)
=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u>
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).
=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u>
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)
=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).
=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).
=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)
* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)
* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u>
=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')
=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]''
* ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> →''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)
=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy
=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj)
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)
=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria)
=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u>
* ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy)
* ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I)
* ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy)
* ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda)
* ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I)
* ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra)
* ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko)
* ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I)
* ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina)
* ''Vernonia sp.'' (Reniomby)
* ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely).
* ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana
=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).
=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''
=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm)
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]
* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
== Fanovozan-kevitra ==
* Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.
== Loharano ==
5pfyg1d5eynrq7imwz7jglioe6xd5rl
1140085
1140080
2026-05-26T03:48:10Z
Thelezifor
15140
1140085
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==
=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3 245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozomangidy (''[[Ravensara aromatica]]'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.
=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsaboa nandalim-pahaizana.
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra,
* ''Acacia morodavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]''''']
* ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]''''']
* ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'')
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra).
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano).
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u>
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''Albizia aurisparsa'' Drake. (Masinanio)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''Albizzia fastigiata'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''Alchemilla cryptantha'' Steudel. (Mahatanandofotsy I)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''Allophylus trichodesmus'' Radlkofer. (Sanatrinamboa) ;
* ''[[Aloe capitata]]''
* ''Aloe capitata'' Baker var. ''cipolicola'' H. Perr. (Vahon’olona).
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' Baker. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''Alysicarpus bupleurifolius'' ADC. (Foko lahy).
* ''Alysicarpus nummularifolius'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena).
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy).
* ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody).
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby)
* ''Amaranthus dubius'' Martius (Kiatondrambohira)
* ''Amaranthus hybridus'' Linné (Anamena)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''Ambrosia maritima'' DC (Damsissa)
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''Amygadalus persica'' Linné. (Paiso) ;
* ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''Anagallis tenuicaulis'' Baker. (Tsangamanitramparihy)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra.
* ''Andasonia sp.'' (Za)
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''Andropogon schoenanthus'' Linné (Veromanitra)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy);
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ;
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo).
* ''Ardisia fuscopilosa'' Baker. (Hazotohobavy) ;
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''Aristolochia acuminata'' Lamarck (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm)
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra)
* ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy)
* ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo
=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Bacopa monnieri''
* ''Bakarella baronii'' baker. (Tongoalahy).
* ''Balanites madagascariensis''
* ''Bambusa madagascariensis''
* ''Bambusa vulgaris''
* ''Baphia madagascariensis''
* ''Barleria lupulina''
* ''Barleria madagascariensis''
* ''Barleria prionitis'' L. (Rointsokina II)
* ''Barringtonia asiatica''
* ''Barringtonia madagascariensis''
* ''Barringtonia racemosa''
* ''Basella alba''
* ''Baudouinia fluggeiformis''
* ''Baudouinia rouxevillei''
* ''Bauhinia grandidieri''
* ''Bauhinia hildebrandtii''
* ''Bauhinia madagascariensis''
* ''Bauhinia monandra''
* ''Bauhinia purpurea''
* ''Bauhinia variegata''
* ''Begonia lyallii''
* ''Begonia madagascariensis''
* ''Bertiera madagascariensis''
* ''Bertiera pervilleana''
* ''Bidens pilosa'' Linné (Tsipolitra)
* ''Biophytum sensitivum'' (Linné) DC. (Kifohafoha)
* ''Bixa orellana''
* ''Blechnum tabulare'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a)
* ''Blepharis bojeriana''
* ''Blumea balsamifera''
* ''Blumea lacera''
* ''Blumea madagascariensis''
* ''Blumea mollis''
* ''Boerhavia coccinea''
* ''Boerhavia diffusa''
* ''Boerhavia repens''
* ''Bolbitis madagascariensis''
* ''Bonamia madagascariensis''
* ''Borassus madagascariensis''
* ''Borreria verticillata''
* ''Boscia madagascariensis''
* ''Boswellia madagascariensis''
* ''Brachylaena merana''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''Breonadia salicina'' (← ''Adina microcephala'')
* ''Brewiera sp.'' (Ovinandrongo)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''Bridelia micrantha''
* ''Bridelia pervilleana''
* ''Bridelia tulasneana''
* ''Brillantaisia madagascariensis''
* ''Brochoneura voury'' Warburg. (Raraha).
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''[[Bryophyllum daigremontianum]]'' (= ''Kalanchoe daigremontiana'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (= ''Kalanchoe delagoensis'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (= ''Kalanchoe pinnata'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''Buddleja axillaris'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy)
* ''Buddleja fusca'' Baker. (Seva Lahy)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''Burasia gracilis'' Decaisne. (Kotolahy)
* ''Burasia madagascariensis'' Duperit Thouars. (Ody Tohina)
* ''Burmannia madagascariensis''
* ''Bursera madagascariensis''
* ''Buxus madagascariensis''
* ''Byttneria madagascariensis''
* ''Byttneria melleri'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) ;
* ''Byttneria pervillei''
=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small>
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry).
* ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Callisternum'' sp. (Niaouli)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina)
* ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse
* ''Cannabis indica'' Linné (Rongony)
* ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra)
* ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa)
* ''Canthium'' sp. (Farimay)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II;
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u>
* ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala)
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra)
* ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra)
* ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ;
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika)
* ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ;
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika)
* ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ;
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto)
* ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely)
* ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka)
* ''Cereus sp.'' (Raketa)
* ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina)
* ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena)
* ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba)
* ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza)
* ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina)
* ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo)
* ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo).
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina)
* ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty)
* ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa)
* ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV)
* ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva).
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy)
* ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia)
* ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy)
* ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy)
* ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga)
* ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II)
* ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika)
* ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka)
* ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm)
* ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos)
* ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika)
* ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona)
* ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo)
* ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo)
* ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona)
* ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry).
* ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg).
* ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra).
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II).
* ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana).
* ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko).
* ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I).
* ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo)
* ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily)
* ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo)
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm)
* ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona)
* ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato)
* ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala)
* ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u>
=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u>
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)
=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)
=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm)
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)
=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)
=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u>
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)
=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''
=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)
=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga)
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo)
* ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy)
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana)
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)
=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u>
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).
=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u>
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)
=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).
=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).
=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)
* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)
* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u>
=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')
=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]''
* ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> →''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)
=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy
=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj)
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)
=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria)
=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u>
* ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy)
* ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I)
* ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy)
* ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda)
* ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I)
* ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra)
* ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko)
* ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I)
* ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina)
* ''Vernonia sp.'' (Reniomby)
* ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely).
* ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana
=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).
=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''
=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm)
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]
* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
== Fanovozan-kevitra ==
* Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.
== Loharano ==
9s6v4l4j2nulee7jcfib50kvilg2ipy
1140102
1140085
2026-05-26T05:30:30Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1140102
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==
=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3 245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.
=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsaboa nandalim-pahaizana.
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra,
* ''Acacia morodavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]''''']
* ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]''''']
* ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'')
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra).
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano).
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u>
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''Albizia aurisparsa'' Drake. (Masinanio)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''Albizzia fastigiata'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''Alchemilla cryptantha'' Steudel. (Mahatanandofotsy I)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''Allophylus trichodesmus'' Radlkofer. (Sanatrinamboa) ;
* ''[[Aloe capitata]]''
* ''Aloe capitata'' Baker var. ''cipolicola'' H. Perr. (Vahon’olona).
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' Baker. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''Alysicarpus bupleurifolius'' ADC. (Foko lahy).
* ''Alysicarpus nummularifolius'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena).
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy).
* ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody).
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby)
* ''Amaranthus dubius'' Martius (Kiatondrambohira)
* ''Amaranthus hybridus'' Linné (Anamena)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''Ambrosia maritima'' DC (Damsissa)
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''Amygadalus persica'' Linné. (Paiso) ;
* ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''Anagallis tenuicaulis'' Baker. (Tsangamanitramparihy)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra.
* ''Andasonia sp.'' (Za)
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''Andropogon schoenanthus'' Linné (Veromanitra)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy);
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ;
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo).
* ''Ardisia fuscopilosa'' Baker. (Hazotohobavy) ;
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''Aristolochia acuminata'' Lamarck (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm)
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra)
* ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy)
* ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo
=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Bacopa monnieri''
* ''Bakarella baronii'' baker. (Tongoalahy).
* ''Balanites madagascariensis''
* ''Bambusa madagascariensis''
* ''Bambusa vulgaris''
* ''Baphia madagascariensis''
* ''Barleria lupulina''
* ''Barleria madagascariensis''
* ''Barleria prionitis'' L. (Rointsokina II)
* ''Barringtonia asiatica''
* ''Barringtonia madagascariensis''
* ''Barringtonia racemosa''
* ''Basella alba''
* ''Baudouinia fluggeiformis''
* ''Baudouinia rouxevillei''
* ''Bauhinia grandidieri''
* ''Bauhinia hildebrandtii''
* ''Bauhinia madagascariensis''
* ''Bauhinia monandra''
* ''Bauhinia purpurea''
* ''Bauhinia variegata''
* ''Begonia lyallii''
* ''Begonia madagascariensis''
* ''Bertiera madagascariensis''
* ''Bertiera pervilleana''
* ''Bidens pilosa'' Linné (Tsipolitra)
* ''Biophytum sensitivum'' (Linné) DC. (Kifohafoha)
* ''Bixa orellana''
* ''Blechnum tabulare'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a)
* ''Blepharis bojeriana''
* ''Blumea balsamifera''
* ''Blumea lacera''
* ''Blumea madagascariensis''
* ''Blumea mollis''
* ''Boerhavia coccinea''
* ''Boerhavia diffusa''
* ''Boerhavia repens''
* ''Bolbitis madagascariensis''
* ''Bonamia madagascariensis''
* ''Borassus madagascariensis''
* ''Borreria verticillata''
* ''Boscia madagascariensis''
* ''Boswellia madagascariensis''
* ''Brachylaena merana''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''Breonadia salicina'' (← ''Adina microcephala'')
* ''Brewiera sp.'' (Ovinandrongo)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''Bridelia micrantha''
* ''Bridelia pervilleana''
* ''Bridelia tulasneana''
* ''Brillantaisia madagascariensis''
* ''Brochoneura voury'' Warburg. (Raraha).
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''[[Bryophyllum daigremontianum]]'' (= ''Kalanchoe daigremontiana'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (= ''Kalanchoe delagoensis'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (= ''Kalanchoe pinnata'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''Buddleja axillaris'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy)
* ''Buddleja fusca'' Baker. (Seva Lahy)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''Burasia gracilis'' Decaisne. (Kotolahy)
* ''Burasia madagascariensis'' Duperit Thouars. (Ody Tohina)
* ''Burmannia madagascariensis''
* ''Bursera madagascariensis''
* ''Buxus madagascariensis''
* ''Byttneria madagascariensis''
* ''Byttneria melleri'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) ;
* ''Byttneria pervillei''
=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small>
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry).
* ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Callisternum'' sp. (Niaouli)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina)
* ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse
* ''Cannabis indica'' Linné (Rongony)
* ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra)
* ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa)
* ''Canthium'' sp. (Farimay)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II;
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u>
* ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala)
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra)
* ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra)
* ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ;
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika)
* ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ;
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika)
* ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ;
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto)
* ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely)
* ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka)
* ''Cereus sp.'' (Raketa)
* ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina)
* ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena)
* ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba)
* ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza)
* ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina)
* ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo)
* ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo).
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina)
* ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty)
* ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa)
* ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV)
* ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva).
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy)
* ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia)
* ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy)
* ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy)
* ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga)
* ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II)
* ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika)
* ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka)
* ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm)
* ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos)
* ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika)
* ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona)
* ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo)
* ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo)
* ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona)
* ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry).
* ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg).
* ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra).
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II).
* ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana).
* ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko).
* ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I).
* ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo)
* ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily)
* ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo)
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm)
* ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona)
* ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato)
* ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala)
* ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u>
=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u>
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)
=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)
=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm)
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)
=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)
=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u>
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)
=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''
=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)
=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga)
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo)
* ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy)
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana)
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)
=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u>
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).
=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u>
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)
=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).
=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).
=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)
* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)
* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u>
=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')
=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]''
* ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> →''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)
=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy
=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj)
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)
=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria)
=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u>
* ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy)
* ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I)
* ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy)
* ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda)
* ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I)
* ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra)
* ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko)
* ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I)
* ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina)
* ''Vernonia sp.'' (Reniomby)
* ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely).
* ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana
=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).
=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''
=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm)
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]
* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
== Fanovozan-kevitra ==
* Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.
== Loharano ==
0s81rplsnl5k3qejyakkfukub78hscc
1140114
1140102
2026-05-26T06:01:54Z
Thelezifor
15140
/* A */
1140114
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]]
Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3 245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60 % amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
== Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody ==
=== Mitsabo aretina maro ===
[[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]]
I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3 245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>.
[[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]]
Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'').
=== Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany ===
[[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]]
Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina.
=== Fetra ===
Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsaboa nandalim-pahaizana.
== Lisitra ==
[[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]]
Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana.
=== A ===
[[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza
* ''[[Abelmoschus manihot]]''
* ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm)
* ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm)
* ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky
* ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà
* ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra,
* ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy
* ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]''''']
* ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]''''']
* ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato
* ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II)
* ''[[Acanthopale madagascariensis]]''
* ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika
* ''[[Acanthus montanus]]''
* ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa
* ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana)
* ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga
* ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona.
* ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa.
* ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga
* ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga
* ''[[Adenia gummifera]]''
* ''[[Adenium obesum]]''
* ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'')
* ''[[Adiantum caudatum]]''
* ''[[Adiantum philippense]]''
* ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy
* ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra).
* ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano).
* ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u>
* [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']]
* ''[[Afzelia bijuga]]''
* ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana)
* [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana)
* ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy
* ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty)
* ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso
* ''[[Aidia densiflora]]''
* ''[[Aidia micrantha]]''
* ''[[Alangium salviifolium]]''
* ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña
* ''Albizia aurisparsa'' Drake. (Masinanio)
* ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara
* ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'')
* ''Albizzia fastigiata'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña
* ''[[Albuca humilis]]''
* ''Alchemilla cryptantha'' Steudel. (Mahatanandofotsy I)
* ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana
* ''[[Allamanda cathartica]]''
* ''[[Allium cepa]]''
* ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova
* ''[[Allophylus africanus]]''
* ''Allophylus trichodesmus'' Radlkofer. (Sanatrinamboa) ;
* ''[[Aloe capitata]]''
* ''Aloe capitata'' Baker var. ''cipolicola'' H. Perr. (Vahon’olona).
* ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano
* ''[[Aloe macroclada]]'' Baker. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona
* ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey
* ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona
* ''[[Alphonsea madagascariensis]]''
* ''[[Alpinia galanga]]''
* ''[[Alpinia zerumbet]]''
* ''[[Alstonia boonei]]''
* ''[[Alternanthera pungens]]''
* ''[[Alternanthera sessilis]]''
* ''Alysicarpus bupleurifolius'' ADC. (Foko lahy).
* ''Alysicarpus nummularifolius'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena).
* ''[[Alysicarpus ovalifolius]]''
* ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm)
* ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy).
* ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody).
* ''[[Alysicarpus vaginalis]]''
* ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby)
* ''Amaranthus dubius'' Martius (Kiatondrambohira)
* ''Amaranthus hybridus'' Linné (Anamena)
* ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy
* ''[[Amaranthus viridis]]''
* ''[[Ambavia gerrardii]]''
* ''[[Ambrosia artemisiifolia]]''
* ''Ambrosia maritima'' DC (Damsissa)
* ''[[Ammi majus]]''
* ''[[Ammi visnaga]]''
* ''Amygadalus persica'' Linné. (Paiso) ;
* ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika
* ''[[Anacolosa pervilleana]]''
* ''Anagallis tenuicaulis'' Baker. (Tsangamanitramparihy)
* ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra.
* ''Andasonia sp.'' (Za)
* ''[[Andrographis paniculata]]''
* ''[[Andropogon gayanus]]''
* ''Andropogon schoenanthus'' Linné (Veromanitra)
* ''[[Androya decaryi]]''
* ''[[Angraecum sesquipedale]]''
* ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy);
* ''[[Anisopappus chinensis]]''
* ''[[Anisotes madagascariensis]]''
* ''[[Annona muricata]]''
* ''[[Annona squamosa]]''
* ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille)
* ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ;
* ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy)
* ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza)
* ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga)
* ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona
* ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony)
* ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana
* ''[[Apodytes dimidiata]]''
* ''[[Aponogeton madagascariensis]]''
* ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo).
* ''Ardisia fuscopilosa'' Baker. (Hazotohobavy) ;
* ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa
* ''Aristolochia acuminata'' Lamarck (Sovy)
* ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm)
* ''[[Aristolochia petersiana]]''
* ''[[Artabotrys hexapetalus]]''
* ''[[Artemisia afra]]''
* ''[[Artemisia annua]]'' --
* ''[[Artemisia vulgaris]]''
* ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe
* ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II)
* ''[[Asparagus africanus]]''
* ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra)
* ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo)
* ''[[Aspilia africana]]''
* ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra)
* ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo)
* ''[[Aster bakerianus]]''
* ''[[Aster perrieri]]''
* ''[[Asystasia gangetica]]''
* ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy)
* ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy)
* ''[[Athyrium filix-femina]]''
* ''[[Averrhoa carambola]]''
* ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm)
* ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo
* ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo
=== B ===
[[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Bacopa monnieri''
* ''Bakarella baronii'' baker. (Tongoalahy).
* ''Balanites madagascariensis''
* ''Bambusa madagascariensis''
* ''Bambusa vulgaris''
* ''Baphia madagascariensis''
* ''Barleria lupulina''
* ''Barleria madagascariensis''
* ''Barleria prionitis'' L. (Rointsokina II)
* ''Barringtonia asiatica''
* ''Barringtonia madagascariensis''
* ''Barringtonia racemosa''
* ''Basella alba''
* ''Baudouinia fluggeiformis''
* ''Baudouinia rouxevillei''
* ''Bauhinia grandidieri''
* ''Bauhinia hildebrandtii''
* ''Bauhinia madagascariensis''
* ''Bauhinia monandra''
* ''Bauhinia purpurea''
* ''Bauhinia variegata''
* ''Begonia lyallii''
* ''Begonia madagascariensis''
* ''Bertiera madagascariensis''
* ''Bertiera pervilleana''
* ''Bidens pilosa'' Linné (Tsipolitra)
* ''Biophytum sensitivum'' (Linné) DC. (Kifohafoha)
* ''Bixa orellana''
* ''Blechnum tabulare'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a)
* ''Blepharis bojeriana''
* ''Blumea balsamifera''
* ''Blumea lacera''
* ''Blumea madagascariensis''
* ''Blumea mollis''
* ''Boerhavia coccinea''
* ''Boerhavia diffusa''
* ''Boerhavia repens''
* ''Bolbitis madagascariensis''
* ''Bonamia madagascariensis''
* ''Borassus madagascariensis''
* ''Borreria verticillata''
* ''Boscia madagascariensis''
* ''Boswellia madagascariensis''
* ''Brachylaena merana''
* ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha)
* ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona
* ''Breonadia salicina'' (← ''Adina microcephala'')
* ''Brewiera sp.'' (Ovinandrongo)
* ''[[Brexia madagascariensis]]''
* ''[[Brexia pluriflora]]''
* ''[[Bridelia madagascariensis]]''
* ''Bridelia micrantha''
* ''Bridelia pervilleana''
* ''Bridelia tulasneana''
* ''Brillantaisia madagascariensis''
* ''Brochoneura voury'' Warburg. (Raraha).
* ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy
* ''[[Bryophyllum daigremontianum]]'' (= ''Kalanchoe daigremontiana'')
* ''Bryophyllum delagoense'' (= ''Kalanchoe delagoensis'')
* ''Bryophyllum pinnatum'' (= ''Kalanchoe pinnata'')
* ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa)
* ''[[Buchnera madagascariensis]]''
* ''Buddleja axillaris'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy)
* ''Buddleja fusca'' Baker. (Seva Lahy)
* ''[[Buddleja indica]]''
* ''[[Buddleja madagascariensis]]''
* ''[[Bulbophyllum madagascariense]]''
* ''[[Bulbostylis madagascariensis]]''
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo
* ''Burasia gracilis'' Decaisne. (Kotolahy)
* ''Burasia madagascariensis'' Duperit Thouars. (Ody Tohina)
* ''Burmannia madagascariensis''
* ''Bursera madagascariensis''
* ''Buxus madagascariensis''
* ''Byttneria madagascariensis''
* ''Byttneria melleri'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) ;
* ''Byttneria pervillei''
=== C ===
[[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]]
[[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]]
[[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka)
* ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small>
* ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa
* ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm)
* ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka)
* ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --''
* ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby)
* ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja
* ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry).
* ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I)
* ''Callisternum'' sp. (Niaouli)
* ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona
* ''[[Calophyllum madagascariensis]]''
* ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina)
* ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka)
* ''[[Calotropis gigantea]]''
* ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy
* ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse
* ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse
* ''Cannabis indica'' Linné (Rongony)
* ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra)
* ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa)
* ''Canthium'' sp. (Farimay)
* ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy)
* ''Caperonia sp.'' (Vahindambo)
* ''[[Capsicum frutescens]]''
* ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo)
* ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II;
* ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u>
* ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala)
* ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy)
* ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana
* ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho)
* ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina)
* ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra)
* ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra)
* ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ;
* ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina
* ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika)
* ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ;
* ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora
* ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe
* ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika)
* ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ;
* ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety
* ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto)
* ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely)
* ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka)
* ''Cereus sp.'' (Raketa)
* ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm)
* ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo)
* ''[[Chassalia bojeri]]''
* ''[[Chassalia princei]]''
* ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm)
* ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina)
* ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena)
* ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy)
* ''[[Chromolaena odorata]]''
* ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba)
* ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza)
* ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II)
* ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara
* ''[[Cinnamomum verum]]'' --
* ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' --
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
* ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina)
* ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo)
* ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra)
* ''[[Cissus quadrangularis]]''
* ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm)
* ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy
* ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo).
* ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe
* ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana
* ''Citrus'' sp. (Voasary mandina)
* ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa)
* ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy
* ''[[Cleistanthus madagascariensis]]''
* ''[[Cleistopholis madagascariensis]]''
* ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty)
* ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka)
* ''[[Cleome gynandra]]''
* ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm)
* ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa)
* ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV)
* ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana)
* ''[[Clerodendrum myricoides]]''
* ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva).
* ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba
* ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy
* ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio
* ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy)
* ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia)
* ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy)
* ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy)
* ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo)
* ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano)
* ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm)
* ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba)
* ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina
* ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina.
* ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga)
* ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina)
* ''[[Commiphora madagascariensis]]''
* ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm)
* ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II)
* ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika)
* ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka)
* ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm)
* ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos)
* ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika)
* ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona)
* ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo)
* ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo)
* ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona)
* ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry).
* ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg).
* ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika
* ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra).
* ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II).
* ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana).
* ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko).
* ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I).
* ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy)
* ''[[Croton dichogamus]]''
* ''[[Croton malgassicus]]''
* ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy
* ''Croton sp.'' (Somorona hazo)
* ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily)
* ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara
* ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo)
* ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm)
* ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo)
* ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy)
* ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy)
* ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany
* ''[[Curcuma zedoaria]]'' --
* ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo
* ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana)
* ''[[Cussonia spicata]]''
* ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona)
* ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona)
* ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika.
* ''[[Cymbopogon nardus]]''
* ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato)
* ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut)
* ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka
* ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty)
* ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha
* ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala)
* ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II)
* ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka
* ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro)
* ''[[Cyperus rotundus]]''
* ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u>
=== D ===
[[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy)
* ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika).
* ''Dalbergia'' sp. (Lanary).
* ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina)
* ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany)
* ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano)
* ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy)
* ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'')
* ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm)
* ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm)
* ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana).
* ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra).
* ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana).
* ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano).
* ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra).
* ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra)
* ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka)
* ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina)
* ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana)
* ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra)
* ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina)
* ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha
* ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina)
* ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra)
* ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II)
* ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana)
* ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana)
* ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy)
* ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala)
* ''Diospyros sp.'' (Hazondriana)
* ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana)
* ''Dombeya'' sp. (Fimpona)
* ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra)
* ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola)
* ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina)
* ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--''
* ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u>
* ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika)
=== E ===
[[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III)
* ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I)
* ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra)
* ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako)
* ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina)
* ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy)
* ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala)
* ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy)
* ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary)
* ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona)
* ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II)
* ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo)
* ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano)
* ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana
* ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy)
* ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty)
* ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy)
* ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny)
* ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy)
* ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy)
* ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra).
* ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo)
* ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony)
* ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana)
* ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary)
* ''Eucalyptus'' spp. -- kininina
* ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo)
* ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory).
* ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra
* ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra)
* ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra)
* ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony)
* ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II)
* ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm)
* ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm)
* ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm)
* [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I)
* ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro
* ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm)
* ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina)
* ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika)
* ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy)
* ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo)
* ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa)
=== F ===
[[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa)
* ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm)
* ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe).
* ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe
* ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'')
* ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina)
* ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona)
* ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina)
* ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm)
* ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly)
* [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy)
* ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm)
* ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika)
* ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao)
* ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm)
=== G ===
[[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II)
* ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II)
* ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I)
* ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra)
* ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy)
* ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy)
* ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II)
* ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha)
* ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory)
* ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena
* ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm)
* ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily).
* ''Grewia'' sp. (Mandrianketra)
* ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina)
* ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]]
* ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina)
* ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II)
* ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm)
* ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany)
=== H ===
[[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy)
* ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra)
* ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka
* ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy)
* ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana)
* ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala)
* ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u>
* ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III)
* ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I)
* ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika)
* ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay)
* ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala)
* ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava)
* ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II)
* ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy)
* ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro)
* ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I)
* ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty)
* ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I)
* ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo)
* ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato)
* ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano)
* ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy)
* ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona).
* ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano)
* ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano)
* ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana)
* ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana)
* ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy)
** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana)
* ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika)
* ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm)
* ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I)
* ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka)
* ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava)
* ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka)
=== I ===
[[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]]
[[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Ichnocarpus frutescens''
* ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy
* ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety).
* ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano)
* ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo)
* ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm)
* ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra
* ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala).
* ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy).
* ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro).
* ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy).
* ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena).
* ''Indigofera'' sp. (Maitsokely).
* ''[[Indigofera spicata]]''
* ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy).
* ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra
* ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry
* ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala)
* ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby)
* ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika
* ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm)
* ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy)
* ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona)
* ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra)
* ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana
* ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'')
* ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika)
* ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy
* ''Ixora coccinea''
* ''Ixora neriifolia''
* ''Ixora perrieri''
=== J ===
[[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm)
* ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra)
* ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano)
=== K ===
[[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga)
* ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy
* ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo)
* ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy)
* ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana)
* ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo)
* ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy).
* ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose)
=== L ===
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana).
* ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka)
* ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano)
* ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga)
* ''Laggera alata'' Linné (Arasoy)
* ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm)
* ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera)
* ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana).
* ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ;
* ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy)
* ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy)
* ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena)
* ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy)
* ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy)
* ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy).
* ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy).
* ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u>
* ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm)
* ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana)
* ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana).
* ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ;
* ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I)
* ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo)
* ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga).
* ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy)
* ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana)
* ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy)
* ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia)
* ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I).
* ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina).
* ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina)
* ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito
* ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II).
=== M ===
[[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana)
* ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena)
* ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa)
* ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy)
* ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I)
* ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina)
* ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm)
* ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy).
* ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany)
* ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u>
* ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo
* ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II).
* ''Marchantia sp.'' (Vahohotany)
* ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I)
* ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm)
* ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa)
* ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm)
* ''Medinilla'' sp. (Takasina II)
* ''Medinilla'' sp. (Voatotongana)
* ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly
* ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly)
* ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm)
* ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha)
* ''Mentha sp.'' (Solila)
* ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo)
* ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II)
* ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana)
* ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana)
* ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ;
* ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ;
* ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ;
* ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy).
* ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany).
* ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy
* ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm)
* ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm)
* ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra).
* ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina).
* ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I).
* ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II).
* ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II).
* ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I).
* ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm)
* ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa
* ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro).
* ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity)
* ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora)
* ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ;
* ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana).
* ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ;
* ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka).
* ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II)
=== N ===
[[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]]
[[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa)
* ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]]
* ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo)
* ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady)
* ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify)
* ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody)
* ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm)
* ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo)
* ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra).
* ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy)
* ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga)
* ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby)
* ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka)
* ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda)
* ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy).
* ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy).
* ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata
* ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay)
* ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra
* ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika)
* ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl))
* ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga)
* ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga))
* ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]).
=== O ===
[[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]]
[[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm)
* ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm)
* ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby
* ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm)
* ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany
* ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany)
* ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay)
* ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy)
* ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm)
* ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava)
* ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina)
* ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa)
* ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra)
* ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy).
=== P ===
[[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]]
[[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato)
* ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy)
* ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina)
* ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm)
* ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana).
* '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)'''
* ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela)
* ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm)
* ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga)
* ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona).
* ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira
* ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy)
* ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a)
* ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany)
* ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm)
* ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II)
* ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy)
* ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny)
* ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy)
* ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]).
* ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy)
* ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry).
* ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho)
* ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia)
* ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm)
* ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm)
* ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm)
** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika)
* ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy)
* ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga)
* ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm)
* ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo)
* ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra)
* ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana)
* ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana)
* ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga).
* ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa)
* ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana)
* ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo)
* ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka).
* ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II)
* ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka
* ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary
* ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra)
* ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron)
* ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre)
* ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery)
* ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra).
* ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy)
* ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm);
* ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra).
* ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo)
* ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm)
* ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely)
* ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso)
* ''Plectronia'' sp. (Tomenjana)
* ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm)
* ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm)
* ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm)
* ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier)
* [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier)
* ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm)
* ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra)
* ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]])
* ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty)
* ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa)
* ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona)
* ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry)
* ''Polystachia'' sp. (Valily lahy)
* ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm)
* ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka).
* ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I)
* ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso
* ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina
* ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy)
* ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm)
* ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy)
* ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy)
* ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy)
* ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II)
* ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra)
* ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I)
* ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy)
* ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro)
* ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika)
* ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra)
* ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata)
* ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita)
* ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais
* ''Pycreus sp.'' (Lohakoho)
* ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'')
* <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u>
=== Q ===
[[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba
* ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'')
=== R ===
[[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha)
* ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany)
* ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]''
* ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> →''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo)
* ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I)
* ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy)
* ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa)
* ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm)
* ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm)
* ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy)
* ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II)
* ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka).
* ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela)
=== S ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
[[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]]
* ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy)
* ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa)
* ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm)
* ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho).
* ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm)
* ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika)
* ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II)
* ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova).
* ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy).
* ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka)
* ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila)
* ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary)
* ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa)
* ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa
** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm)
* ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm)
* ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena)
* ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry)
* ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II).
* ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha)
* ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita)
* ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra)
* ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika)
* ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy)
* ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II)
* ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy)
* ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I)
* ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana)
* ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra)
* ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala)
* ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany)
* ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm)
* ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'')
* ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm)
* ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona)
* ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho).
* ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm)
* ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara
* ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy)
* ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm)
* ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro)
* ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita)
* ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana
* ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy).
* ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena).
* ''[[Solanum aethiopicum]]'' --
* ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm)
* ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe)
* ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy)
* ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana)
* ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy)
* ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy)
* ''Solanum'' sp. (Voanjomora)
* ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka)
* ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ;
* ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ;
* ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao)
* ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana)
* ''Stachys sp.'' (Gaga)
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ;
* ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ;
* ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra)
* ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka)
* ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra)
* ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso).
* ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady)
* ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa)
* ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy
=== T ===
[[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]]
[[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]]
[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony
* ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo).
* ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga)
* ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava)
* ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany)
* ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm)
* ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy)
* ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy).
* ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa)
* ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy).
* ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe).
* ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga).
* ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm)
* ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy).
* ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm)
* ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna)
* ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona)
* ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy)
* ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm)
* ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana)
* ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety)
* ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba)
* ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy)
* ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy)
* ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta)
* ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo)
* ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka)
* ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm)
* ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj)
* ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala).
* ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara)
* ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona).
* ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha)
=== U ===
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia
* ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy,
* ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo).
* ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo).
* ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria)
=== V ===
[[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza)
* ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm)
* ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano)
* ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina)
* ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato)
* ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy)
* ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u>
* ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy)
* ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I)
* ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika)
* ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo)
* ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy)
* ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda)
* ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I)
* ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra)
* ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko)
* ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I)
* ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina)
* ''Vernonia sp.'' (Reniomby)
* ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II)
* ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko).
* ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely).
* ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato)
* ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano
=== W ===
[[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy)
* ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy)
* ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina)
* ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia)
* ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona)
* ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana
=== X ===
[[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro)
* ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm)
* ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra).
=== Y ===
[[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Youngia japonica]]''
* ''[[Yushania madagascariensis]]''
=== Z ===
[[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]]
[[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]]
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
* ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm)
* ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana
* ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza
* ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza
* ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm)
* ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala)
* ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo)
* ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro
* ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo)
* ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy).
* ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj)
* ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana)
'''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]'''
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry eto Madagasikara]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody]]
* [[Tambavy]]
* [[Jardins du monde]]
* [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA)
* [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP)
* [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT)
== Fanovozan-kevitra ==
* Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023
* ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023.
* Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer.
* Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]''
* Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie.
* Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar.
* Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p
* Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971.
* Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975
* Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar.
* Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''.
* Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p.
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'',
* Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005.
* Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p.
* L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic.
* Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''.
* Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press.
* Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar.
* Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p.
* Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997.
* Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986.
* ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015.
* Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO.
* Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''.
* Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo.
* Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology.
* ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013.
* Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales.
* Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]].
* Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019.
== Loharano ==
tm3gms20d0441jo5294kfn4uvwdlw96
Cinnamosma fragrans
0
298990
1140007
1137151
2026-05-25T19:49:11Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1140007
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: rehoka, sinozita, aretin' ny lalanjaza, aretin' ny traotraoka, gripa, aretin-tsofina, sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nenti-paharazana ===
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny kohaka sy ny sohika ary ny fivalanan-dra mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny ratra koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny aretin' aty sy ny sinozita ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny fitaovam-pananahan' ny vehivavy, ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny hihy) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy fomoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]]
c50h2t15eshp2yam1i20r6xm1wzkixi
1140008
1140007
2026-05-25T19:51:08Z
Thelezifor
15140
Anarana malagasy
1140008
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: rehoka, sinozita, aretin' ny lalanjaza, aretin' ny traotraoka, gripa, aretin-tsofina, sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na motrobeantinana ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nenti-paharazana ===
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny kohaka sy ny sohika ary ny fivalanan-dra mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny ratra koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny aretin' aty sy ny sinozita ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny fitaovam-pananahan' ny vehivavy, ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny hihy) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy fomoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]]
6oirpxrjs37hvziy2gybrxtazkj54fe
1140009
1140008
2026-05-25T19:52:35Z
Thelezifor
15140
/* Fandroahana sy fomoana moka */ Nanitsy tsipelina
1140009
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: rehoka, sinozita, aretin' ny lalanjaza, aretin' ny traotraoka, gripa, aretin-tsofina, sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na motrobeantinana ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nenti-paharazana ===
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny kohaka sy ny sohika ary ny fivalanan-dra mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny ratra koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny aretin' aty sy ny sinozita ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny fitaovam-pananahan' ny vehivavy, ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny hihy) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy fomonoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]]
94n07c0a8gakeiupmpb9cmdas1juvuy
1140011
1140009
2026-05-25T19:59:14Z
Thelezifor
15140
Nanitsy tsipelina
1140011
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: rehoka, sinozita, aretin' ny lalanjaza, aretin' ny traotraoka, gripa, aretin-tsofina, sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na motrobeantinana ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny kohaka sy ny sohika ary ny fivalanan-dra mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny ratra koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny aretin' aty sy ny sinozita ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny fitaovam-pananahan' ny vehivavy, ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny hihy) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy fomonoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]]
s2o073eh1ocjjovkkqemwxtk9w4mbdq
1140012
1140011
2026-05-25T19:59:40Z
Thelezifor
15140
Tsipelina
1140012
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: rehoka, sinozita, aretin' ny lalanjaza, aretin' ny traotraoka, gripa, aretin-tsofina, sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na motrobeantinana ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny kohaka sy ny sohika ary ny fivalanan-dra mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny ratra koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny aretin' aty sy ny sinozita ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny fitaovam-pananahan' ny vehivavy, ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny hihy) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy famonoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]]
ld96ogjqcoiq4v2lr8w7tbh5wnoaptu
1140013
1140012
2026-05-25T20:01:37Z
Thelezifor
15140
1140013
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: [[rehoka]], [[sinozita]], aretin' ny [[lalanjaza]], aretin' ny [[traoka]], [[gripa]], [[aretin-tsofina]], sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na motrobeantinana ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny kohaka sy ny sohika ary ny fivalanan-dra mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny ratra koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny aretin' aty sy ny sinozita ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny fitaovam-pananahan' ny vehivavy, ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny hihy) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy famonoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]]
s0rt3izu0c1f33ktgg7mu1pa2yulx4y
1140015
1140013
2026-05-25T20:07:49Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1140015
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: [[rehoka]], [[sinozita]], aretin' ny [[lalanjaza]], aretin' ny [[traoka]], [[gripa]], [[aretin-tsofina]], sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na motrobeantinana ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny kohaka sy ny sohika ary ny fivalanan-dra mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny ratra koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny aretin' aty sy ny sinozita ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny fitaovam-pananahan' ny vehivavy, ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny hihy) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy famonoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]] (''[[Calliandra alternans]]'' <small>Benth.</small>, ''Cinnamosma fragrans'' <small>Baill.</small>, ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small>, ''[[Croton hovarum]]'' <small>Leandri</small>, ''[[Desmodium ramosissimum]]'' <small>G. Don</small>)
* [[Sakarivohazo]] (''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small>, ''[[Vepris nitida]]'' <small>I. Verd.</small>)
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara|Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
8uoky7kudkmb9xfdmec30p3dpyv3i8l
1140016
1140015
2026-05-25T20:12:28Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1140016
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Mandravasarotra.jpg|vignette|361x361px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny '''''Cinnamosma fragrans''''' dia [[zavamaniry]] voninkazo tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fanalamangidy''', '''mandravasarotra''', '''molotrobeantiniaina''', '''motrebetinainy''', ary '''motrobeantinena'''. Maniry amin' ny tany misy [[silisy]] amin' ny faritra maina ny mandravasarotra. Miloko maitso matroka ny raviny ary sory kirakirany.
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny menaka avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menaka mandravasarotra: [[rehoka]], [[sinozita]], aretin' ny [[lalanjaza]], aretin' ny [[traoka]], [[gripa]], [[aretin-tsofina]], sns.
== Famariparitana ==
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|208x208px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Ny mandravasarotra dia hazo madinika tsy maniry afa-tsy eto [[Madagasikara]], manitra, misy zorozorony ny tahony, maitso matroka ny raviny, mitondra [[vavimbony]] sy [[lahimbony]] ny voniny. Miovaova endrika sy habe ny voany, izay misy vihy miisa eo anelanelan' ny 1 sy 15 isaky ny voa.
== Toerana aniriany ==
[[Sary:Fig.44- Cinnamosma fragrans var. Pierrieri de l'Ambongo - Mandravasarotra (dessins Courchet) – p. 144.jpg|vignette|219x219px|Mandravasarotra (''Cinnamosma fragrans'')]]
Teratany any amin' ny tany amorontsiraka amin' ny faritanin' [[Faritanin' Antsiranana|Antsiranana]] sy [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]] any avaratra sy andrefana amin' i [[Madagasikara]] ny ''Cinnamosma fragrans''. Miely patrana any amin' ny ala maina manintsan-dravina eo anelanelan' ny haabon' ny ranomasina sy ny haabo 600 m izy io. Matetika izy io dia maniry amin' ny tany be [[silisy]], misy [[fasika]], [[vatovary]] na [[vatosokay]] tsy mbola mitambatra. Ahitana azy io betsaka ny any amin' ny faritra [[Faritra Melaky|Melaky]] sy [[Faritra Diana|Diana]]. Mirefy 151 773 km<sup>2</sup> ny velaran' ny faritra aniriany.
Santionany tsy voafaritra tsara avy amin' ny sakaihazo ([[Cinnamosma madagascariensis|''Cinnamosma'' ''madagascariensis'']]) na motrobeantinana ([[Cinnamosma macrocarpa|''Cinnamosma'' ''macrocarpa'']]) ny santionany voangona avy amin' ny ala ambany hamandoana any amin' ny toerana avo.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Zavamaniry fanao fanafody ny mandravasarotra, ka ny raviny no tena ampiasaina. Itsaboana ny aretina vokatry ny [[bakteria]] na ny [[virosy]] ny [[menakamanitra]] avy amin' ny mandravasarotra. Maro ny aretina (vokatry ny bakteria, ny virosy, ny [[holatra]] madinika, ny [[katsentsitra]], ny [[hatsiaka]], sns) sy ny karazan-karerahana azo sitranina amin' ny fampiasana ny menakamanitra mandravasarotra: [[rehoka]], [[sinozita]], aretin' ny [[lalanjaza]], aretin' ny [[traoka]], [[gripa]], [[aretin-tsofina]], sns.
Mitovitovy amin' ny an' ny [[ravintsara]] ny menaka mandravasarotra: ampiasaina hiadiana amin' ny [[kohaka]] sy ny [[sohika]] ary ny [[fivalanan-dra]] mitreraka fahaverezan-drano be loatra ny fakany; iadiana amin' ny [[tazomoka]], itsaboana ny [[ratra]] koa izy, analana ny herin' ny poizina voatelina, ho an' ny vehivavy saro-piterahana; ny fandomana ny raviny dia ampiasaina ho an' ny zaza matavy na mahia loatra.
Ahazoana mitsabo ny [[aretin' aty]] sy ny [[sinozita]] ary ny [[tazomoka]] ny fampifangaroana ny mandravasarotra amin' ny singa hafa. Azo tsaboina amin' ny mandravasarotra koa ny aretin' ny lalan' amany, aretina sasany mahazo ny [[Taovam-pananahan' ny vehivavy|fitaovam-pananahan' ny vehivavy]], ny aretina mahazo ny ati-vava (aretina sy ratran' ny [[hihy]]) sy ny [[vavony]],
=== Fandroahana sy famonoana moka ===
Mahafaty [[moka]] koa ny mandravasarotra ary mandroaka ny moka miteraka ny [[tazomoka]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cinnamosma]]''
* [[Mandravasarotra]] (''[[Calliandra alternans]]'' <small>Benth.</small>, ''Cinnamosma fragrans'' <small>Baill.</small>, ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small>, ''[[Croton hovarum]]'' <small>Leandri</small>, ''[[Desmodium ramosissimum]]'' <small>G. Don</small>)
* [[Sakarivohazo]] (''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small>, ''[[Vepris nitida]]'' <small>I. Verd.</small>)
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara|Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
fqgn49es46vqhbl2a3ni6iuh7b4vdot
Cinnamosma
0
298991
1140010
1134882
2026-05-25T19:58:39Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1140010
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cinnamosma fragrans.jpg|vignette|361x361px|''Cinnamosma fragrans'' (mandravasarotra)]]
Ny '''''Cinnamosma''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Canellaceae]]'' nofaritana ho tamin' ny taona 1867. Ny karazana rehetra ao amin' ny ''Cinnamosma'' dia tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]].
== Karazana ==
Manana karazany telo ny ''Cinnamosma''
* ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena
* ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small> -- mandravasarotra, motrobeantinana
* ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small> -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra
== Jereo koa ==
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
* [[Mandravasarotra]] (''[[Calliandra alternans]]'' <small>Benth.</small>, ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baill.</small>, ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' <small>H.Perrier</small>, ''[[Croton hovarum]]'' <small>Leandri</small>, ''[[Desmodium ramosissimum]]'' <small>G. Don</small>)
* [[Sakarivohazo]] (''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' <small>Danguy</small>, ''[[Vepris nitida]]'' <small>I. Verd.</small>)
ks6xr7vf55xq4kt3nuzbphp30exltmy
Antonia Rasolondrabary
0
298993
1140000
1135007
2026-05-25T18:45:38Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140000
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Antonia Rasolondrabary
|asa=[[Mpampianatra-Mpanabe]]
|firenena=Madagasikara
|anarana hafa=
|sary=}}
'''Antonia Rasolondrabary''' dia vehivavy mpisehatra eo amin'ny sehatry ny fanabeazam-pirenena ao [[Madagasikara]]. Mpampianatra izy ary efa nitantana ny lisea Antsiranana nanomboka ny taona ka hatramin'ny. Efa filohan'ny fiadidiam-pampianarana Antsiranana I koa izy nanaomboka ny taona
== Asany ==
Nanomboka nampianatra izy tamin'ny taona 2000, Ary lasa talen' lisea [[Antsiranana]] izy.<ref>https://latribune.cyber-diego.com/la-ville/1615-le-fokontany-lazaret-sud.html</ref>Izy no mitantana ny fari-piadidiam-pampianarana Antsiranana I <ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/mois-de-lenfance-les-ecoliers-lancent-un-message-fort-a-antsiranana/ |title=Mois de l'enfance : Les écoliers lancent un message fort à Antsiranana |access-date=2026-04-11 |archive-date=2025-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250620034839/https://midi-madagasikara.mg/mois-de-lenfance-les-ecoliers-lancent-un-message-fort-a-antsiranana/ |url-status=dead }}</ref>.
== Politika ==
Efa nilatsaka ho mpanolotsain'ny tanànan'Antsiranana izy , lisitry ny Hery Vaovaon'i Madagasikara na HVM tamin'ny taona 2015<ref>[https://latribune.cyber-diego.com/societe/1730-les-treize-listes-de-candidature-a-la-mairie-d-antsiranana.html Les treize listes de candidature à la Mairie d'Antsiranana]</ref>.
== Loharano ==
{{Reflist}}
sly0ddmht36q27aps89aemuo1jqjqpy
Ravensara aromatica
0
299013
1140017
1135012
2026-05-25T20:22:20Z
Thelezifor
15140
Jereo koa
1140017
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Ravensara aromatica.png|vignette|''Ravensara aromatica'']]
Ny '''''Ravensara aromatica''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]''. Hazo teratany eto [[Madagasikara]] izy io. Fantatra amin' ny anarana hoe '''''Agatophyllum aromaticum''''' koa izy io teo aloha, ary atao hoe '''avozo''', '''havozomangidy''', '''havozomanitra''', '''hazomanga''', '''hazomangalahy''', '''hazomanitra''', '''laposinty''', '''ravintsara''', '''tavolomanitra''' ary '''voaravintsara''' amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Noho ny fitovian' anarana amin' ny teny malagasy, ity karazana ''Ravensara'' ity dia afangaro matetika amin' ny karazana ''Laureaceae'' hafa maniry eto amin' ny Nosy izay antsoina matetika hoe "ravintsara", ilay hazo tao hoe ''[[Camphora officinarum]]'' (na ''Cinnamomum camphora''), izay atao hoe "ravintsara" na "ravitsara" sady mamokatra menaka manitra ihany koa.
== Famariparitana ==
Hazo maro rantsana ny ''Ravensara aromatica'' izay misy hodiny mena, maniry any anaty ala trôpikaly mando. Mirefy 18 ka hatramin' ny 20 m ny haavony. Mifandimby, tsy misy volo, henjana, salavalava, maitso sy manjelanjelatra ny raviny izay manana lafy ambony malama. Manana halava 2 hatramin' ny 3,5 mm sy savaivo 2 hatramin' ny 2,5 mm ny voniny maitso sy miendrika lakolosy. Mamelana ny ''Ravensara aromatica'' amin' ny Novambra ka hatramin' ny Janoary. Somary boribory, manana savaivo 2,5 sm na mihoatra, ary somary malama sady manana fofona tena manitra ny voany.
== Jereo koa ==
* ''[[Ravensara]]''
* [[Ravintsara]] (''[[Camphora officinarum]]'' na ''Cinnamomum camphora, [[Cinnamomum verum]]'' na ''Cinnamomum zeylanicum'', ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'' na ''Ravensara anisata'', ''[[Cryptocarya litoralis]]'' na ''Ravensara acuminata'', ''[[Vepris unifoliolata]]'' na ''Teclea punctata'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagsikara]]
krxr5aax7g5v91j3gcczlh6bsqhkb3t
1140054
1140017
2026-05-26T01:25:25Z
Thelezifor
15140
Fihodinana
1140054
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA[[Cryptocarya agathophylla]]
d75eqg3dmr6ykbgcspcbuqyespw87sa
Cedrelopsis grevei
0
299014
1140099
1137149
2026-05-26T05:27:23Z
Thelezifor
15140
Nanitatra votoatiny
1140099
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cédrelopsis grevei.jpg|vignette|Katrafay]]
Ny '''''Cedrelopsis grevei''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny vondron-karazana ''[[Cedrelopsis]],'' ao amin' ny fianakaviana ''[[Rutaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''katafa''', '''katrafà, katrafae, katrafaina''', '''katrafay''', '''katsafa''', '''mampandry''', '''mantora'''. Hazo manintsan-dravina tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] izy.
== Famariparitana ==
Maniry amin' ny endrika hazobotry izy io. Izy io dia hazo mônôika na diôika, antonony ny habeny, mahatratra 28 m ny haavony. Mahitsy sy manana haavo 2 hatramin' ny 9 m sy savaivo 20 hatramin' ny 150 sm ny vatany. Volondavenona, hatsatra hatramin' ny mavo sy marokoroko, misy pentina volondavenona sy maitso ary volomboasary ny hodiny. Rakotra volovolo fohy ny rantsana tanora.
=== Ravina ===
[[Sary:L'acajou blanc de Madagascar.jpg|vignette|279x279px|Ravin' ny katrafay]]
Hazo manintsan-dravina izy. Mifandimby ny raviny izay manana halava 12 ka hatramin' ny 20 sm sy sakany 6 hatramin' ny 8 sm, izay fitambarana [[zana-pelana]]. Mifandimby na mifanohitra ny [[zana-pelana]] izay miisa hatramin' ny folo sy miendrika salavalava na boribory lavalava, misy volovolo, manana halava 3 hatramin'ny 8 sm sy sakany 1 hatramin' ny 3 sm. Manana halava 3 hatramin' ny 4,5 sm ny halavany ary ny [[tangoza-jana-pelana]] dia mirefy 1,5 hatramin' ny 5 mm ny [[tangozan-dravina]].
=== Vony ===
[[Katsaoka (taovan-javamaniry)|Katsaoka]] mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina sy misy volovolo fohy ny [[vondrombony]]. Lahy na vavy na sady lahy no vavy ny voniny manitra. 1 hatramin' ny 3 mm ny halavan' ny [[zana-tangozam-bony]]. Manana sofiny telozoro matevina manana halava 4 hatramin' ny 5 mm, rakotra volovolo fohy ny [[vondron-dravimbony]]. Tsy mifampiraikitra, salavalava, manana halava 8 hatramin' ny 10 mm, miaraka amin' ny tendrony maranitra, ary miloko mavokely hatramin' ny mavo, misy volovolo fohy eo ivelany ny [[Felambony|felam-bony]]. Manana [[lahimbony]] dimy, fohy kokoa noho ny felany, eo amin'ny 1 mm ny halavany, ary manana [[fihary atodinaina]] kely tsy nivoatra ny vony lahy. Manana lahimbony dimy tsy nivoatra sy fihary atodinaina ambony, manana halava 3 hatramin' ny 4 mm ny vony vavy.
=== Voa ===
Kapsiola salavalava manana halava hatramin' ny 3 sm ny voa, izay mivoha amin' ny vavany dimy rehefa matoy, rakotra na tsy misy volovolo fohy. Manopy volontakatra ka hatramin' ny mainty rehefa matoy. Misy vihim-boa hatramin' ny roa ambin' ny folo salavalava, fisaka amin' ny sisiny, manana halava eo amin' ny 2 sm, misy elany manify eo amin' ny tendrony.
== Faritra sy toerana aniriany ==
Izy io dia maniry amin' ny faritra manana toetany somary maina na somary mando. Maniry ao amin’ ny [[faritanin' Antsiranana]], [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]], [[Faritanin' i Fianarantsoa|Fianarantsoa]] ary [[Faritanin' i Toliara|Toliara]], manomboka amin' ny haabon' ny ranomasina hatramin' ny 1 000 m izy io. Misy faritra aniriana miisa 90, araka ny fantatra, ity karazana hazo ity.
== Fampiasana ==
=== Laron' ny zavapisotro ===
[[Sary:Cedrelopsis grevei.jpg|vignette|Ravin' ny katrafay|342x342px]]Eto Madagasikara dia ilaina betsaka amin' ny fanomezana fofona manitra ny toaka sy amin' ny fanamboarana zava-pisotro tsy misy [[Alikaola|alikôla]] ny hoditry ny katrafay izay mangidy.
=== Fitsaboana ===
Sitilina ny hodiny sy ny raviny mba hahazoana [[menakamanitra]] izay ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ho fanafody amin' ny aretina maro toy ny [[tazomoka]] sy ny [[tazo]] ary ny [[Havizanana|havizanan]]' ny [[hozatra]].Heverina ho mpanaitra ny hozatra sy ny filan' ny nofo koa ny hoditra katrafay.
=== Fanorenana sy taozavatra ===
Ny hazon' ny katafa dia mahatohitra ny lo sy ny bibikely ka nampiasaina tamin' ny fanorenana fasan' ny mpanjaka izy io. Ny hazony koa dia ampiasaina amin' ny fanorenana.
== Jereo koa ==
* ''[[Cedrelopsis]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
4orwzkeuz9lc6hkzelmu4qfutp8zqx0
Lisitry ny asa fankalazana ny tsingerin-taona faha 25 wikipedia
0
299303
1140116
1139737
2026-05-26T06:08:19Z
Jogopla
32778
1140116
wikitext
text/x-wiki
Lahatsoratra azo alaina tahaka [https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Andohahela Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]
{| class="wikitable"
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Corridor_Forestier_Bongolava Corridor Forestier Bongolava]
|https://www.wikidata.org/wiki/Q139604851
|mamorona wikidata,manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|Ariarymadachoix
|-
|2
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Tahirin-javaboarin%27_ny_Tsingin%27_i_Bemaraha Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1405154 Q1405154]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|Ariarymadachoix
|-
|3
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen'_ny_Helodranon'_i_Baly Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968753 Q1968753]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,l
|Lalinah
|-
|4
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Zombitse-Vohibasia Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia ]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q2762585 Q2762585]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|Lalinah
|-
|5
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Kirindy_Mitea Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1386661 Q1386661]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,
|Adansonia rayanne2
|-
|6
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen%27_i_Mananara-Avaratra Valan-javaboarim-pirenen' i Mananara-Avaratra]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q107426918 Q107426918]
|manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|Claudia Rahary Soa
|-
|7
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen%27_i_Marojejy Valan-javaboarim-pirenen' i Marojejy]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q2485097 Q2485097]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|Soa.joe.P
|-
|8
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenen'_ny_Tendrombohitra_Ambre Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1968934 Q1968934]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,
|De Prisco
|-
|9
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Nosy_Ve-Androka Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q65040357 Q65040357]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|Amber for life
|-
|10
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Ranomafana Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1498242 Q1498242]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,m
|Adansonia rayanne2
|-
|11
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Zahamena Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q2071200 Q2071200]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,
|Promo2024
|-
|12
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Rabemananjara_Jacques Rabemananjara Jacques]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1374750 Q1374750 ]
| manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Adansonia rayanne2
|-
|13
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/David_Jaomanoro David Jaomanoro]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q3018152 Q3018152]
|Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox
|yarisoa Rh
|-Tree2233
|14
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Hajasoa_Vololona_Picard Hajasoa Vololona Picard]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q47530289 Q47530289]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|15
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ny_Avana_Ramanantoanina Ny Avana Ramanantoanina]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q18355453 Q18355453]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|HYL56
|-
|16
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ravoahangy-Andrianavalona_Joseph Ravoahangy-Andrianavalona Joseph]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q31361889 Q31361889]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Lemasinina
|-
|17
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Samuel_Ratany Samuel Ratany]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q13109100 Q13109100 ]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Ambalavola
|-
|18
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Flavien_Ranaivo Flavien Ranaivo]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q30734741 Q30734741]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|19
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Henri_Rahaingoson Henri Rahaingoson]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q133545315 Q133545315]
|manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|20
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Antoine_de_Padoue_Rahajarizafy Antoine de Padoue Rahajarizafy]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q2856917 Q2856917]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|21 Fynah28
|22
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Flavien_Ranaivo Flavien Ranaivo]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q3073474 Q3073474]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|23
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Paul_Rapatsalahy Paul Rapatsalahy]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1498242 Q1498242]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Phantom401
|-
|24
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9gis_Rajemisa_Raolison Rajemisa Raolison]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q3372070 Q3372070]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|25
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/P%C3%A9nombre_Andriampenomanana Pénombre Andriampenomanana ]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q65308222 Q65308222]
|manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|26
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Od%C3%A9am_Rakoto Odeam Rakoto]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q31361879 Q31361879]
|Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox
|
|-
|27
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Tsiranana_Philibert Tsiaranana Philibert]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q315944 Q315944]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|12cember
|-
|28
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Ratsimandrava_Richard Ratsimandrava Richard]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q559681 Q559681]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|HitaNdanou24
|-
|29
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Fredy_Jaofera Fredy Jaofera]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q13106359 Q13106359]
|manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|30
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Victoire_Rasoamanarivo Victoire Rasoamanarivo ]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q3557035 Q3557035]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Chirocca77
|-
|31
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Lucien_Botovasoa Lucien Botovasoa]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q30101461 Q30101461]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Sishan2405
|-
|32
|[[Gascar Fenosoa]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q139581352 Q139581352]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra, manatsara ny wikidata,mampiditra infobox
|Mammysou17
|-
|33
|[[Lalatiana]]
|[[wikidata:Q139581448|Q139581448]]
|mampiditra infobox, manatsara ny wikidata
|Mammysou17
|-
|34
|[[Jaojoby]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q3061106 Q3061106]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Ariarymadachoix
|-
|35
|[https://mg.wikipedia.org/wiki/Famadihana Famadihana]
|[[wikidata:Q1395073|Q1395073]]
|mampiditra loharano
|Zah 3.0
|-
|36
|[[Fidelis Justin Rabetsimandranto]]
|[[wikidata:Q139581611|Q139581611]]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|37
|[[Fenoherintsoa Ralambomanana|Feno Ralambomanana]]
|[[wikidata:Q139568654|Q139568654]]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|
|-
|38
|[[Victor Ramahatra]]
|[[wikidata:Q330965|Q330965]]
| manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|39
|[[Guy Willy Razanamasy]]
|[[wikidata:Q304179|Q304179]]
|Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox
|-
|40
|[[Emmanuel Rakotovahiny]]
|[[wikidata:Q3052852|Q3052852]]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|41
|[[Eugène Mangalaza]]
|[[wikidata:Q3056246|Q3056246]]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|42
|[[Monja Roindefo]]
|[[wikidata:Q2724337|Q2724337]]
|mampiditra rohy,mampiditra infobox
|axellefi1
|-
|43
|[[Roger Kolo]]
|[[wikidata:Q2724337|Q2724337]]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|44
|[[Mamitiana Rajaonarison]]
|
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|45
|[[Herintsalama Rajaonarivelo]]
|
|manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|46
|[[Zafisambo Ruphin]]
|[[wikidata:Q136448305|Q136448305]]
|mampiditra infobox
|
|-
|47
|[[Christian Ntsay]]
|
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra
|HYL56
|-
|48
|[[Jean Ravelonarivo]]
|[[Wikidata:Q18785199|Q18785199]]
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Louisalphonse28
|-
|49
|[[Omer Beriziky]]
|
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|Jogopla
|-
|50
|[[Charles Rabemananjara]]
|
|manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|51
|[[Jacques Sylla]]
|
|manatsara wikidata, manatsara ny firafitry ny lahatsoratra,mampiditra infobox
|
|-
|52
|[[Wikipedia:Justin Rakotoniaina]]
|
|Manatsara ny firafitry ny lahatsoratra ,Manampy infobox
|
|-
|53
|[[Fomban-drazana_malagasy]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q13106282 Q13106282]
|Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra
|Mammysou17
|-
|54
|[[Mahafaly Solonandrasana Olivier]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q23782689 Q23782689]
|Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra
|
|-
|55
|[[Jean Ravelonarivo]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q18785199 Q18785199 ]
|Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra
|
|-
|56
|[[Monja Jaona]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q16013228 Q16013228]
|Mampiditra infobox
|Managnandro
|-
|57
|[[Pety Rakotoniaina]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q3377724 Q3377724]
|Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra; mampiditra infobox
|
|-
|58
|[[Robinson Jean-Louis]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q15382325 Q15382325]
|Mampiditra loharano sy manatsara ny lahatsoratra
|
|-
|59
|[[Lapan'Andafiavaratra]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q181663 Q181663]
|nandika mg
|Mihaino
|-
|60
|[[Rova Manjakamiadana]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1290337 Q1290337]
|nanatsara lahatsoratra
|Mihaino
|-
|61
|[[Esther Nirina]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q1290337 Q1290337]
|nandika mg
|Lalinah
|-
|62
|[[Christine Razanamahasoa]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q22338260 Q22338260]
|nandika mg
|Lalinah
|-
|63
|[[Poety rebely]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q125745078 Q125745078]
|nandika mg
|Ariarymadachoix
|-
|63
|[[Binguira Valérie Anna]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q139586677 Q139586677]
|namorona lahatsoratra
|Ariarymadachoix
|-
|64
|[[Perline Razafiarisoa]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q3375446 Q3375446]
|Nandika mg
|Quinze2001
|-
|65
|[[Voahangy Rasolomanana]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q65621994 Q65621994]
|Namorona lahatsoratra
|ZATSY Mitarimy
|-
|66
|[[Cécile Manorohanta]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q2067151 Q2067151]
|Nandika lahatsoratra
|Quinze2001
|-
|67
|[[Mamitiana Rajaonarison]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q138678989 Q138678989]
|Nanatsara firafitry ny lahatsoratra
|Quinze2001
|-
|68
|[[Lalatiana Rajaofara]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q25552368 Q25552368]
|Nanatsara firafitry ny lahatsoratra
|Phantom401
|-
|69
|[[Ny Avana Ramanantoanina]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q18355453 Q18355453]
|nampiditra infobox,Nanatsara firafitry ny lahatsoratra
|Mihaino
|-
|70
|[[Andranomamy ]]
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q2067151 Q2067151]
|Nandika lahatsoratra
|Quinze2001
|}
6008v8cgifv99i1x7vv6znz7wv2xins
Canarium madagascariense
0
299366
1139919
1136932
2026-05-25T13:47:21Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Landolphia_myrtifolia01.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139919
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Canarium madagascariense''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Burseraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''aramy''', '''haramy''', '''ramy''' ary '''tambazotse'''. Teratany eto [[Madagasikara]] ity hazo ity nefa ahitrana azy koa ny ao [[Tanzania]] sy ao [[Môzambika]]. Ahafantarana azy ny famoahany dity manitra (izay atao amin' ny teny malagasy hoe "ramy") sy ny raviny izay fitambarana zanapelana. Any amin' ny ala mando any atsinanan' ny Nosy no tena ahitana azy, izay manana anjara toerana ara-tontolo iainana, indrindr ny fihinanan' ny biby anaty ala ny voany.
== Jereo koa ==
* ''[[Canarium]]''
8gto8xzo85l6qh9th8mnxzwcl7875j3
1139983
1139919
2026-05-25T16:31:07Z
Alexis Jazz
20480
1139983
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Canarium madagascariense''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Burseraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''aramy''', '''haramy''', '''ramy''' ary '''tambazotse'''. Teratany eto [[Madagasikara]] ity hazo ity nefa ahitrana azy koa ny ao [[Tanzania]] sy ao [[Môzambika]]. Ahafantarana azy ny famoahany dity manitra (izay atao amin' ny teny malagasy hoe "ramy") sy ny raviny izay fitambarana zanapelana. Any amin' ny ala mando any atsinanan' ny Nosy no tena ahitana azy, izay manana anjara toerana ara-tontolo iainana, indrindr ny fihinanan' ny biby anaty ala ny voany.
== Jereo koa ==
* ''[[Canarium]]''
tuqguuap0norrri7jncl7rrafydpmtx
Landolphia myrtifolia
0
299444
1139917
1137251
2026-05-25T13:47:15Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Landolphia_myrtifolia01.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139917
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Landolphia myrtifolia''''' dia vahy minofon-kazo hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. Izy io dia mamokatra [[lateksa]] sy voany boribory izay indraindray hanin' ny olona eo an-toerana. Hita betsaka eto [[Madagasikara]] ity zavamaniry ity, ary maniry ao [[Kômôro]] sy ao [[Mayotte]] ihany koa. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''belapoa''', '''ditivahy''', '''fingibary''', '''fingitra''', '''fingitrengitra''', '''fingizahana''', '''piravahy''', '''vahearavindrotra''', '''vahihena''' ary '''voahenamamavo'''. Indreto ny anarana teo aloha izay noheverina ho karazana mahaleo tena nefa tsy manondro afa-tsy ny ''Landolphia myrtifolia'':
* ''Landolphia'' ''boivinii'' ''→ Landolphia myrtifolia --''
* ''Landolphia corticata'' → ''Landolphia myrtifolia''
* ''Landolphia'' ''crassipes'' ''→ Landolphia myrtifolia --''
* ''Landolphia crassipes'' → ''Landolphia myrtifolia'' -- pira
* ''Landolphia dubardi'' → ''Landolphia myrtifolia''
* ''Landolphia mamavo'' → ''Landolphia myrtifolia'' -- mamavo, voahenamamavo
* ''Landolphia'' ''perrieri'' ''→ Landolphia myrtifolia'' -- hehe, lokovahy, vahealahy, voahehy
== Jereo koa ==
* ''[[Landolphia]]''
ex7nt0l31rldhrpvyhvz5unq8zwm6vg
1139982
1139917
2026-05-25T16:30:55Z
Alexis Jazz
20480
1139982
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Landolphia myrtifolia''''' dia vahy minofon-kazo hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. Izy io dia mamokatra [[lateksa]] sy voany boribory izay indraindray hanin' ny olona eo an-toerana. Hita betsaka eto [[Madagasikara]] ity zavamaniry ity, ary maniry ao [[Kômôro]] sy ao [[Mayotte]] ihany koa. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''belapoa''', '''ditivahy''', '''fingibary''', '''fingitra''', '''fingitrengitra''', '''fingizahana''', '''piravahy''', '''vahearavindrotra''', '''vahihena''' ary '''voahenamamavo'''. Indreto ny anarana teo aloha izay noheverina ho karazana mahaleo tena nefa tsy manondro afa-tsy ny ''Landolphia myrtifolia'':
* ''Landolphia'' ''boivinii'' ''→ Landolphia myrtifolia --''
* ''Landolphia corticata'' → ''Landolphia myrtifolia''
* ''Landolphia'' ''crassipes'' ''→ Landolphia myrtifolia --''
* ''Landolphia crassipes'' → ''Landolphia myrtifolia'' -- pira
* ''Landolphia dubardi'' → ''Landolphia myrtifolia''
* ''Landolphia mamavo'' → ''Landolphia myrtifolia'' -- mamavo, voahenamamavo
* ''Landolphia'' ''perrieri'' ''→ Landolphia myrtifolia'' -- hehe, lokovahy, vahealahy, voahehy
== Jereo koa ==
* ''[[Landolphia]]''
c93d2b5rp6upvsq5gbyrvlnrddeqfzk
Landolphia
0
299451
1139918
1137252
2026-05-25T13:47:16Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Landolphia_myrtifolia01.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139918
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Landolphia watsoniana - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-215.jpg|vignette|459x459px|''Landolphia watsoniana'']]
Ny '''''Landolphia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'' nofaritana voalohany ho antoko (vondron-karazana) tamin' ny taona 1806. Miendrika vahy mianika amin' ny hazo mpampiantrano azy izy ireo. Ny ''Landolphia'' dia teratany atỳ [[Afrika]] trôpikaly.
== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Toll (wolof), Landolphia heudelotii.jpg|vignette|''Landolphia heudelotii'' ]]
Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(22</small> <small>Feb 2012)</small>:
* ''Landolphia angustisepala'' Pichon (1953)
* ''Landolphia axillaris'' Pichon (1953)
* ''Landolphia breviloba'' J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia bruneelii'' (De Wild.) Pichon (1953)
* ''Landolphia buchananii'' (Hallier f.) Stapf (1902)
* ''Landolphia calabarica'' (Stapf) E.A.Bruce (1947)
* ''Landolphia camptoloba'' (K.Schum.) Pichon (1953)
* ''Landolphia congolensis'' (Stapf) Pichon (1953)
* ''Landolphia cuneifolia'' Pichon (1953)
* ''Landolphia dewevrei'' Stapf (1902)
* ''Landolphia dulcis'' (Sabine ex G.Don) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia elliptica]]'' Lassia (1927)
* ''Landolphia eminiana'' K.Schum. ex Hallier f. (1900)
* ''[[Landolphia exilis]]'' Jum. & H.Perrier (1910)
* ''Landolphia ferrea'' J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia flavidiflora'' (K.Schum.) J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia foretiana'' (Pierre ex Jum.) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia fragrans]]'' Pichon (1948)
* ''Landolphia glabra'' (Pierre ex Stapf) Pichon (1953)
* ''Landolphia glandulosa'' (Pellegr.) Pichon (1953)
* ''Landolphia gossweileri'' (Stapf) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia gummifera]]'' (Lam.) K.Schum. (1892)
* ''Landolphia heudelotii'' A.DC. (1844)
* ''Landolphia hirsuta'' (Hua) Pichon (1953)
* ''Landolphia hispidula'' Pierre (1904)
* ''Landolphia incerta'' (K.Schum.) J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia jumellei'' (Pierre ex Jum.) Pichon (1953)
* ''Landolphia kirkii'' Dyer (1881)
* ''[[Landolphia lanceolata]]'' (K.Schum.) Pichon (1953)
* ''Landolphia landolphioides'' (Hallier f.) A.Chev. (1948)
* ''Landolphia le-testui'' (Pellegr.) Pichon (1953)
* ''Landolphia lecomtei'' Dewèvre (1895)
* ''Landolphia leptantha'' (K.Schum.) J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia ligustrifolia'' (Stapf) Pichon (1953)
* ''Landolphia macrantha'' (K.Schum.) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia mandrianambo]]'' Pierre (1904)
* ''Landolphia mannii'' Dyer (1881)
* ''Landolphia maxima'' (K.Schum. ex Hallier f.) Pichon (1953)
* ''Landolphia membranacea'' (Stapf) Pichon (1953)
* ''Landolphia micrantha'' (A.Chev.) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia myrtifolia]]'' (Poir.) Markgr., Adansonia, n.s. (1972 publ. 1973)
* ''[[Landolphia nitens]]'' Lassia (1927)
* ''Landolphia nitidula'' J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia noctiflora'' J.G.M.Pers. (1992)
* ''[[Landolphia obliquinervia]]'' Pichon (1948)
* ''Landolphia owariensis'' P.Beauv. (1806)
* ''Landolphia parvifolia'' K.Schum. (1895)
* ''[[Landolphia platyclada]]'' Hochr. (1908)
* ''Landolphia pyramidata'' (Pierre) J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia reticulata'' Hallier f. (1900)
* ''Landolphia robustior'' (K.Schum.) J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia rufescens'' (De Wild.) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia sphaerocarpa]]'' Jum. (1900)
* ''Landolphia stenogyna'' Pichon (1953)
* ''Landolphia subrepanda'' (K.Schum.) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia tenuis]]'' Jum. (1901)
* ''Landolphia thollonii'' Dewèvre (1895)
* ''Landolphia togolana'' (Hallier f.) Pichon (1953)
* ''[[Landolphia trichostigma]]'' Jum. (1909)
* ''Landolphia uniflora'' (Stapf) Pichon (1953)
* ''Landolphia × utilis'' (A.Chev.) Pichon (1953)
* ''Landolphia villosa'' J.G.M.Pers. (1992)
* ''Landolphia violacea'' (K.Schum. ex Hallier f.) Pichon (1953)
* ''Landolphia watsoniana'' Rombouts (1893)
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Landolphia elliptica]]'' -- vahihena, voahena, voahenabe
* ''[[Landolphia exilis]]''
* ''Landolphia fragrans'' -- vahea
* ''[[Landolphia gummifera]]'' -- ditivahy, fingibahea, fingimainty, fingobahea, mamalava, mamolava, robanga, robenga, talandoha, vaheakabohobo, vaheamamolava, vahentanintso, vahetanintso, vahihena, vahivoahena, voahena, voahenalahy, voahenamamolava, voanono
* ''[[Landolphia hispidula]]'' -- fingimainty, fingomainty, marokaravina, saomaroka, soamaroka
* ''[[Landolphia lanceolata]]''
* ''[[Landolphia mandianambo]]'' -- fingikakazo, fingitravahea, fingokakazo, kalamo, mamilava, mandrianambo, vahemboahena, vahetanintso, vahihena, voahena, voahentetso
* ''[[Landolphia myrtifolia]]'' (Poir.) Markgr. -- belapoa, ditivahy, fingibary, fingitra, fingitrengitra, fingizahana, pira, piravahy, vahearavindrotra, vahihena, voahenamamavo
* ''[[Landolphia nitens]]'' -- vahena, voahena
* ''[[Landolphia obliquinervia]]'' -- voahena
* ''[[Landolphia platyclada]]'' -- mamolava, robanga, vahetalalando, voambahea, voanono
* ''[[Landolphia sphaerocarpa]]'' -- ariabo, ariako, herotravahy, mpira, piravahy, piravavy, raiabo, raiakatra, reabo, reakatsy, rehabo, rehakatsa, rehe, reiabo, vaheanomby
* ''[[Landolphia tenuis]]''
* ''[[Landolphia trichostigma]]'' -- kalamo
'''Mitovy'''
* ''Landolphia'' ''boivinii'' ''→ [[Landolphia myrtifolia]] --''
* ''Landolphia corticata'' → ''Landolphia myrtifolia''
* ''Landolphia'' ''crassipes'' ''→ Landolphia myrtifolia --''
* ''Landolphia crassipes'' → ''Landolphia myrtifolia'' -- pira
* ''Landolphia dubardi'' → ''Landolphia myrtifolia''
* ''Landolphia madagascariensis'' ''→ [[Landolphia gummifera]]'' -- fingitra
* ''Landolphia mamavo'' → ''Landolphia myrtifolia'' -- mamavo, voahenamamavo
* ''Landolphia mamolava'' → ''Landolphia gummifera'' -- mamalava, mamolava
* ''Landolphia'' ''perrieri'' ''→ Landolphia myrtifolia'' -- hehe, lokovahy, vahealahy, voahehy
* ''Landolphia richardiana'' → ''Landolphia gummifera''
* ''Landolphia thouarsii'' → ''Landolphia gummifera'' -- fasema
== Jereo koa ==
* [[Saba (zavamaniry)|''Saba'' (zavamaniry)]]
* ''Saba comorensis''
* ''Saba senegalensis''
* ''Saba thompsonii''
6jud6g9yzg15lmvxlmjtvkkzwgntkyt
Burasaia madagascariensis
0
299452
1139895
1137254
2026-05-25T13:38:29Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Burasaia_madagascariensis1.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139895
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Burasaia madagascariensis''''' dia [[hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Menispermaceae]]'', izay tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]], indrindra any amin' ny ala mando any amin' ny ilany atsinanan' ny Nosy. Fantatra amin' ny raviny maitso maharitra sy ny voniny kely voalamina ho [[vondrombony]], izay manome voany mampiavaka azy, ity karazana ity. Manana anjara toerana lehibe ara-tontolo iainana ao anatin' ny toeram-paniriany voajanahary tsy manam-paharoa izy io. Indreto ny anarany amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]: '''ambarakasa''', '''ambarasaha''', '''ambarasaka''', '''ambora''', '''amboramanitra''', '''amborasaha''', '''amborasahamaitso''', '''amborasahy''', '''amborasaka''', '''amboravaky''', '''borasaha''', '''faritatsy''', '''faritsaty''', '''hazondahy''', '''odiandro''', '''oditohina''', '''ralakamisy''', '''vodihazo.'''
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana ===
Eto [[Madagasikara]], ny hoditry ny ''Burasaia madagascariensis'' sy ny fakany, izay tena mafaitra, no tena tadiavina indrindra, tanehina hatao [[tambavy]]<nowiki/>hitsaboana amin' ny [[tazomoka]] sy ny voka-dratsiny, indrindra aorian' ny krizin' ny tazomoka, raha misy soritr' aretina toy ny maloiloy, [[tsy fahazotoan-komana]], na [[havizanana]] ankapobeny. Ampiasana koa izy hiysaboana ny tazomoka mitaiza izay mampitombo ny [[sarakaty]]. Ny fisotroana ny tambavy avy amin' ny fakany dia mandrisika ny fikorianan' ny ranon' [[afero]], ka ilaina amin' ny karazana tazomoka sasany miaraka amin' ny olana momba ny [[fandevonan-kanina]] na [[aty]].
=== Fandoko ===
Ankoatra ny fampiasa amin' ny fitsaboana, ny fakany dia manana toetra fandoko, manome loko mavo, saingy io fampiasana io dia mijanona ho laharana faharoa raha oharina amin' ny fampiasana amin' ny fitsaboana.
== Jereo koa ==
* ''[[Burasaia]]''
23bxz21ez8b1zj4a2q7j6fuouksa56u
1139980
1139895
2026-05-25T16:30:34Z
Alexis Jazz
20480
1139980
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Burasaia madagascariensis''''' dia [[hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Menispermaceae]]'', izay tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]], indrindra any amin' ny ala mando any amin' ny ilany atsinanan' ny Nosy. Fantatra amin' ny raviny maitso maharitra sy ny voniny kely voalamina ho [[vondrombony]], izay manome voany mampiavaka azy, ity karazana ity. Manana anjara toerana lehibe ara-tontolo iainana ao anatin' ny toeram-paniriany voajanahary tsy manam-paharoa izy io. Indreto ny anarany amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]: '''ambarakasa''', '''ambarasaha''', '''ambarasaka''', '''ambora''', '''amboramanitra''', '''amborasaha''', '''amborasahamaitso''', '''amborasahy''', '''amborasaka''', '''amboravaky''', '''borasaha''', '''faritatsy''', '''faritsaty''', '''hazondahy''', '''odiandro''', '''oditohina''', '''ralakamisy''', '''vodihazo.'''
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana ===
Eto [[Madagasikara]], ny hoditry ny ''Burasaia madagascariensis'' sy ny fakany, izay tena mafaitra, no tena tadiavina indrindra, tanehina hatao [[tambavy]]<nowiki/>hitsaboana amin' ny [[tazomoka]] sy ny voka-dratsiny, indrindra aorian' ny krizin' ny tazomoka, raha misy soritr' aretina toy ny maloiloy, [[tsy fahazotoan-komana]], na [[havizanana]] ankapobeny. Ampiasana koa izy hiysaboana ny tazomoka mitaiza izay mampitombo ny [[sarakaty]]. Ny fisotroana ny tambavy avy amin' ny fakany dia mandrisika ny fikorianan' ny ranon' [[afero]], ka ilaina amin' ny karazana tazomoka sasany miaraka amin' ny olana momba ny [[fandevonan-kanina]] na [[aty]].
=== Fandoko ===
Ankoatra ny fampiasa amin' ny fitsaboana, ny fakany dia manana toetra fandoko, manome loko mavo, saingy io fampiasana io dia mijanona ho laharana faharoa raha oharina amin' ny fampiasana amin' ny fitsaboana.
== Jereo koa ==
* ''[[Burasaia]]''
kn72hvfpnhzaf04tkn7rjjfp2p3e7ot
Burasaia
0
299453
1139896
1137255
2026-05-25T13:38:31Z
Alexis Jazz
20480
Remove [[:File:Burasaia_madagascariensis1.png]] as suspected AI-generated image [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]]
1139896
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Burasaia''''' dia antokona [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Menispermaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Ranunculales]]. Teratany eto [[Madagasikara]] izy io.
== Lisitry ny karazana ==
Manaiky ireto karazana tanisaina eto ambany ireto ny ''[[Plants of the World Online]]'' <small>(20 Marsa 2021)</small>:
* ''[[Burasaia australis]]'' <small>Elliot</small> -- faritraty, faritsaty
* ''[[Burasaia congesta]]'' <small>Decne</small>. --
* ''[[Burasaia gracilis]]'' <small>Decne</small>. -- ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahatongoborona, amborasaka, amborasamanitra, amborosaha, kotolahy, tongoborona.
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' <small>DC.</small> (← ''Burasaia crateva'' <small>Baill.</small>) -- alakamisy, ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, ralakamisy, vodihazo
'''Karazana fanampiny na anarana mitovy zavatra tondroina:'''
* ''Burasaia crateva'' <small>Baill.</small> (→''Burasaia madagascariensis'' <small>DC.</small>) -- alakamisy
* ''Burasaia nigrescens'' <small>Capuron</small> (→''Burasaia madagascariensis'' <small>DC.</small>) -- alakamisy, ampody, odiandro, varongimainty
== Jereo koa ==
rn1ng7pygzw3oq2iwqd13pm7igta9kn
1139981
1139896
2026-05-25T16:30:44Z
Alexis Jazz
20480
1139981
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Burasaia''''' dia antokona [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Menispermaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Ranunculales]]. Teratany eto [[Madagasikara]] izy io.
== Lisitry ny karazana ==
Manaiky ireto karazana tanisaina eto ambany ireto ny ''[[Plants of the World Online]]'' <small>(20 Marsa 2021)</small>:
* ''[[Burasaia australis]]'' <small>Elliot</small> -- faritraty, faritsaty
* ''[[Burasaia congesta]]'' <small>Decne</small>. --
* ''[[Burasaia gracilis]]'' <small>Decne</small>. -- ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahatongoborona, amborasaka, amborasamanitra, amborosaha, kotolahy, tongoborona.
* ''[[Burasaia madagascariensis]]'' <small>DC.</small> (← ''Burasaia crateva'' <small>Baill.</small>) -- alakamisy, ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, ralakamisy, vodihazo
'''Karazana fanampiny na anarana mitovy zavatra tondroina:'''
* ''Burasaia crateva'' <small>Baill.</small> (→''Burasaia madagascariensis'' <small>DC.</small>) -- alakamisy
* ''Burasaia nigrescens'' <small>Capuron</small> (→''Burasaia madagascariensis'' <small>DC.</small>) -- alakamisy, ampody, odiandro, varongimainty
== Jereo koa ==
j0l03s1bcfiz82gp2ch620tagymkedo
Solila
0
299480
1140050
1137390
2026-05-26T01:17:19Z
Thelezifor
15140
Fianakaviana
1140050
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Pfefferminze natur peppermint.jpg|vignette|361x361px|[[Mentha × piperita|''Mentha'' × ''piperita'']]]]
Ny '''solila''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Lamiaceae]]'' sy ''[[Eriocaulaceae]]''.
* ''[[Ajuga robusta]]'' <small>Baker</small> (''Lamiaceae'') -- anantsingilo, anatsora, kalavolo, mamy, solila, voanjomanga
* [[Mentha piperita|''Mentha'' × ''piperita'']] <small>Hudson</small> (''Lamiaceae'') ''-''- solila
* ''[[Mentha pulegium]]'' <small>L.</small> (''Lamiaceae'') ''-''- solila
* ''[[Mesanthemum pubescens]]'' (na ''Mesanthemum platyphyllum'' sy ''Mesanthemum rutenbergianum'' teo aloha) (''Eriocaulaceae'') -- fotsivolo, savory na solila.
Manondro karazana [[Dinta (biby)|dinta]] lehibe naty rano iray koa ny teny hoe "solila".
== Jereo koa ==
* ''[[Ajuga]]''
* ''[[Mentha]]''
* ''[[Mesanthemum]]''
amn6jwv43h3iey58pvw0pjjrqxz9d6t
Ajuga robusta
0
299483
1140052
1137417
2026-05-26T01:19:27Z
Thelezifor
15140
1140052
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Ajuga robusta''''' dia karazana-javamaniry ahitra ao amin' ny fianakaviana ''[[Lamiaceae]]'', fantatra amin' ny fitsanganany matanjaka sy amin' ny vondromboniny manga-volomparasy, izay tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]], any amn' ny faritra afovoan-tany. Zavamaniry kely manana haavo tsy mihoatra ny 50 sm izy. I John Gilbert Baker no nanao ny famariparitaa azy io voalohany (''Ajuga robusta'' <small>Baker</small>). Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''anantsingilo''', '''anatsora''', '''kalavolo''', '''mamy''', '''solila''' ary '''voanjomanga'''.
== Fampiasana ==
Eto [[Madagasikara]] dia ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana izy io noho ny toetrany mampihena ny [[tazo]] ny fahasahiranana amin' ny [[fandevonan-kanina]]. Amin' ny lafiny fitsaboana dia ampiasaina fantatra hitsaboana ratra sy fery lalina ity zavamaniry ity. Alona amin' ny menaka izy ampiasaina hampilamina sy hanatsara ny volo noho izy io manitra. Manana tsiro somary mamy ny tahony ka nampiasaina tamin' ny sakafo taloha.
== Jereo koa ==
* ''[[Ajuga]]''
* [[Solila]]
* [[Voanjomanga]]: (''Ajuga robusta'', ''[[Ornichia madagascariensis]]'' subsp. ''pubescens'' (na ''Chironia pubescens''), ''[[Tachiadenus carinatus]]'', ''[[Vigna subterranea]]'' na''Voandzeia subterranea'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
gds1d3u4xg8lame3adfgmg8lb37vp5b
Titi Rasoanaivo
0
299514
1140150
1137557
2026-05-26T08:09:07Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140150
wikitext
text/x-wiki
'''Titi Rasoanaivo''', Mpanazatra baolina kitra [[Madagasikara|malagasy]]. Niasa tamin’ireo klioba nahitana ny [[AS Adema]], ny [[CNaPS Sport]], ny [[USCA Foot]], ny [[Tana formation]] ary ny Centre de formation de football d’Andoharanofotsy ([[CFFA]]).
Izy no mpanazatra ny ekipa [[AS Fanalamanga]] tamin'ny Septambra 2025.
== Mpitantana ==
{| class="wikitable"
!Mpitantana!!Klioba!!from!!to
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[Barea]] (U-20) || ? || 2005<ref>[https://mada-sport.e-monsite.com/pages/madagascar-football/barea-u20/reportages-barea/madagascar-football-barea-u20-vainqueur-cosafa-u20-2005-de-durban.html MADAGASCAR FOOTBALL : BAREA U20 - VAINQUEUR COSAFA U20 2005 DE DURBAN]</ref>
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[USCA Foot]] || ? || 2006<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/200801141260.html Titi Rasoanaivo « J'ai encore besoin de Mamisoa »]</ref>
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[USCA Foot]] || 2008<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/200801141260.html Titi Rasoanaivo « J'ai encore besoin de Mamisoa »]</ref> || ?
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[CNaPS Sport]] || ??<ref>[https://lexpress.mg/10/11/2016/football-titi-rasoanaivo-limoge/ L'Express.mg: Titi Rasoanaivo limogé]</ref> || 2011 (au moins)<ref>[https://fr.allafrica.com/stories/201101070566.html Titi Rasoanaivo - « Il faut passer la barrière du tour préliminaire ]</ref>
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[AS Adema]] || 2014<ref>[https://www.mjs.gov.mg/foot-coupe-de-madagascar-3/page/9/?et_blog Elgeco Plus conserve le titre]</ref> || ?
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[Ajesaia]] || ?|| ?<ref>[https://www.lexpress.mg/2025/09/ando-racap-se-convertit-en-coach.html L'Express: Ando Racap se convertit en coach]</ref>
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[Fosa Juniors]] || ?|| Nov.2016<ref>[https://lexpress.mg/10/11/2016/football-titi-rasoanaivo-limoge/ L'Express.mg: Titi Rasoanaivo limogé]</ref>
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[USCA Foot]] || 2017<ref>[https://lexpress.mg/17/02/2017/titi-a-luscafoot/ Titi de retour chez l'USCA Foot]</ref> || ?
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[Fosa Juniors]] || ?|| sept.2020 <ref>[https://lexpress.mg/12/09/2020/titi-rasoanaivo-on-reprend-les-entrainements-a-la-fin-du-mois/ On reprend les entraînements à la fin du mois (de sept.2020)]</ref><ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/titi-rasoanaivo-coach-du-fosa-juniors/ |title=Titi Rasoanaivo, coach du Fosa Juniors |access-date=2026-05-07 |archive-date=2025-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250617201940/https://midi-madagasikara.mg/titi-rasoanaivo-coach-du-fosa-juniors/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[CFFA]] || 2021 || 2024<ref>[https://www.facebook.com/2424.mg/posts/football-titi-rasoanaivo-de-retour-sur-le-banc-du-cffa-andoharanofotsyantananari/1044741834358786/ 2424.mg: Titi Rasoanaivo de retour sur le banc du CFFA Andoharanofotsy]</ref>
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[USCA Foot]] || 2024 || 2025
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[CFFA]] || janv. 2025<ref>[https://www.facebook.com/2424.mg/posts/football-titi-rasoanaivo-de-retour-sur-le-banc-du-cffa-andoharanofotsyantananari/1044741834358786/ Titi Rasoanaivo de retour sur le banc du CFFA]</ref><ref>[https://www.gasigasy.mg/sport/football-titi-rasoanaivo-de-retour-sur-le-banc-du-cffa-andoharanofotsy/ Titi Rosoanaivo de retour au CFFA]</ref> || sep. 2025
|-
|[[Titi Rasoanaivo]] || [[AS Fanalamanga]] || sept.2025<ref>[https://2424.mg/football-titi-rasoanaivo-prend-les-commandes-de-las-fanalamanga/ FOOTBALL – Titi Rasoanaivo prend les commandes de l’AS Fanalamanga]</ref> || ?
|-}
[[Sokajy:Mpanazatra baolina kitra malagasy]]
aztv37hhnjr9so26psca9uf9dyw4usq
Abelmoschus manihot
0
299554
1140112
1137780
2026-05-26T05:58:55Z
Thelezifor
15140
/* Fampiasana */
1140112
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Abelmoschus manihot Flower 3000px.jpg|vignette|361x361px|''Abelmoschus manihot'']]
Ny '''''Abelmoschus manihot''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', teratany any [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] sy any [[Nepaly]] ary any [[India]]. Anarana niantsoana azy koa ny hoe '''''Hibiscus manihot''''' <small>L.</small> Zavamaniry ahitra maniry isan-taona na maharitra izy io, izay mahatratra haavo 1 na 2 m sady manana vony lehibe mavo hatsatra.
== Fampiasana ==
Azo hanina ny ravin' ny ''Abelmoschus manihot'' tanora sy ny solofony ary ny voniny izay mamy. Io zavamaniry io koa dia ambolena ho haingo. Ny fakany dia ampiasaina any [[Japàna|Japana]] amin' ny fanamboarana taratasy nentim-paharazana: afangaro amin' ny fetan-taratasy mba ho mpanaparitaka izy ireo. Nanomboka tamin' ny taonjato faha-17, ny vodiny totoina ho vovoka sy afangaro tamin' ny [[rora]] dia nampiasaina koa mba hanamboarana menaka fanalalahana nanerana an' i [[Azia]].
== Jereo koa ==
* ''[[Abelmoschus]]''
qhvjvw1r5wp4uaiuilc4nxqbbf9m93t
1140113
1140112
2026-05-26T05:59:45Z
Thelezifor
15140
1140113
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Abelmoschus manihot Flower 3000px.jpg|vignette|361x361px|''Abelmoschus manihot'']]
Ny '''''Abelmoschus manihot''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', teratany any [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] sy any [[Nepaly]] ary any [[India]]. Anarana niantsoana azy koa ny hoe '''''Hibiscus manihot''''' <small>L.</small> Zavamaniry ahitra maniry isan-taona na maharitra izy io, izay mahatratra haavo 1 na 2 m sady manana vony lehibe mavo hatsatra.
== Fampiasana ==
Azo hanina ny ravin' ny ''Abelmoschus manihot'' tanora sy ny solofony ary ny voniny izay mamy. Io zavamaniry io koa dia ambolena ho haingo. Ny fakany dia ampiasaina any [[Japàna|Japana]] amin' ny fanamboarana taratasy nentim-paharazana: afangaro amin' ny fetan-taratasy mba ho mpanaparitaka izy ireo. Nanomboka tamin' ny taonjato faha-17, ny vodiny totoina ho vovoka sy afangaro tamin' ny [[rora]] dia nampiasaina koa mba hanamboarana menaka fandamana nanerana an' i [[Azia]].
== Jereo koa ==
* ''[[Abelmoschus]]''
s8m1289xpfrhokgt2j08asrhq9o41an
Abutilon indicum
0
299593
1140103
1137957
2026-05-26T05:34:57Z
Thelezifor
15140
1140103
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Bō-á-tún ê hoe.jpg|vignette|364x364px|''Abutilon indicum'']]
Ny '''''Abutilon indicum''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Malvoideae]]'', teratany any amin' ny faritra trôipkaly any [[Azia]]. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''lahiriky'''. Izy io dia [[zavamaniry ahitra]] maniry isan-taona na maharitra tana maro, na amin' ny ankapobeny, zavamaniry [[kirihitra]] misandrahana avy eo am-potony, mitsanga mahitsy, mahatratra halava 2,5 m, misy ravina mifandimby sy voniny mavo mitokana.
Ampiasaina noho ny [[tsiraka]] eny aminy sy ny toetrany azo atao fananfody ary ny endriny mahafinaritra atao haingo ity zavamaniry ity. Nampidirina tany amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io, indrindra fa any [[Amerika Atsimo]]. Heverina ho manafika izy io any amin' ny [[Nosin' i Pasifika|nosy]] sasany any [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]] izy io.
== Anarana iantsoana azy ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ity zavamaniry ity araka ny ''[[World Flora Online]]'' (WFO) <small>(2</small> <small>Desambra 2021)</small>:
* ''Abutilon albidum'' (Willd.) Sweet
* ''Abutilon album'' Hill
* ''Abutilon arborescens'' Medik.
* ''Abutilon asiaticum'' (L.) Sweet
* ''Abutilon asiaticum'' var. ''subasperum'' Fosberg
* ''Abutilon asiaticum'' var. ''supraviride'' Fosberg
* ''Abutilon australe'' var. ''malvifolium'' (Benth.) Baker f.
* ''Abutilon cavaleriei'' H.Lév.
* ''Abutilon croizatianum'' Moscoso
* ''Abutilon cunninghamii'' Benth.
* ''Abutilon cysticarpum'' Hance ex Walp.
* ''Abutilon elongatum''Moench
* ''Abutilon frutescens''Medik.
* ''Abutilon grandiflorum''G.Don
* ''Abutilon grandiflorum'' var. ''iringense'' Verdc.
* ''Abutilon hirsutissimum''Moench
* ''Abutilon indicum'' var. ''albidum'' (Willd.) Baker f.
* ''Abutilon indicum'' var. ''asiaticum'' (L.) Griseb.
* ''Abutilon indicum'' var. ''indicum''
* ''Abutilon indicum'' var. ''microphyllum'' Hochr.
* ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn.
* ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn. ex Mast
* ''Abutilon indicum'' var. ''welwitschii'' Baker f.
* ''Abutilon leiospermum'' Griseb.
* ''Abutilon malvifolium'' (Benth.) J.M.Black
* ''Abutilon oxycarpum'' var. ''malvifolium'' Benth.
* ''Abutilon populifolium'' (Lam.) Sweet
* ''Abutilon pubescens'' (Cav.) Urb.
* ''Abutilon subpapyraceum'' Hochr.
* ''Abutilon vesicarium'' (Cav.) Sweet
* ''Beloere cistiflora'' Shuttlew. ex A.Gray
* ''Sida albida'' Willd.
* ''Sida asiatica'' L.
* ''Sida indica'' L. (basionyme)
* ''Sida populifolia'' Lam.
* ''Sida vesicaria'' Cav.
== Fampiasana ==
=== Fanamboarana tady ===
Ampiasaina noho ny tsiraka eny aminy ny ''Abutilon indicum'' hanamboarana tady.
=== Haingo ===
Ambolena ho haingo ny ''Abutilon indicum'' noho ny voniny mavo mahafinaritra.
=== Fitsaboana ===
[[Sary:ABUTILON INDICUM.jpg|vignette|''Abutilon indicum'']]
Ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana, ny faritra isan-karazany amin' ny ''Abutilon'' ''indicum'' dia ampiasaina hampitoniana ny famaivain' ny [[hodimando]], hampahazoto manao [[Firaisana ara-nofo|firaisana]], hanamora ny fiasan' ny tsinay, [[Amany|hampamany]] betsaka, mampihena ny fanahiana, hitroka ny ranoka anaty vatana, hampandrehoka ary hampavitrika. Ampiasaina koa izy hanasitranana ny [[fanintona]]<ref><small>Anticonvulsant activity of ''Abutilon indicum'' Leaf. Dharmesh K Golwala, Laxman D Patel, Santosh K Vaidya, Sunil B Bothara, Munesh Mani, Piyush Patel. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences (IJPPS) (ISSN 0975-1491), Sagar, India. 2010: Volume 2, Issue 1, page: 66-72.[1]</small></ref>, hampihenana ny famaivay<ref><small>Anti-inflammatory activity of ''Abutilon indicum'' Linn. Leaf. DK Golwala, LD Patel, SB Bothara, SK Vaidya, AR Sahu, S Kumar. Research Journal of Pharmaceutical & Technology (ISSN Online: 0974-360X; Print: 0974-3618), Raipur, India. 2010: Volume 3, Issue 1, page: 433-439.[2]</small></ref>, hanalana [[kankana]] an-tsinay, hampihena [[fanantainana]], hitsaboana ny [[habokana]] sy ny [[dridra]] na [[boiboika]] (fery) ary ny [[aretin' an-doha]]. Itsaboana ny [[Angatra (aretina)|angatra]] sy ny aretin' ny [[tatavia]] koa izy io<ref><small>Nishanta Rajakaruna; Cory S. Harris; G.H.N. Towers (2002). "Antimicrobial Activity of Plants Collected from Serpentine Outcrops in Sri Lanka" (PDF). ''Pharmaceutical Biology''. 40 (3): 235–244. doi:10.1076/phbi.40.3.235.5825. S2CID 53004266.</small></ref>.
Ongotina ny zavamaniry iray manontolo ka hamainina avy eo torotoroina ho lasa vovoka. Tamin' ny andro fahiny, ny tovovavy dia nampihinanina iray sotrokely amin' io vovoka io miaraka amin' ny tantely iray sotro, indray mandeha isan' andro, mandritra ny 6 volana mandra-pahatongan' ny andro fampakaram-bady, mba ho bevohoka haingana<ref><small>Pandikumar, P.; Chellappandian, M.; Mutheeswaran, S.; Ignacimuthu, S. (2011). "Consensus of local knowledge on medicinal plants among traditional healers in Mayiladumparai block of Theni District, Tamil Nadu, India". ''Journal of Ethnopharmacology''. 134 (2): 354–362. doi:10.1016/j.jep.2010.12.027. <nowiki>PMID 21193023</nowiki>.</small> </ref>.
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* [[Sida (zavamaniry)|''Sida'']] (zavamaniry)
== Loharano ==
meom1osp9kiek8dysza0u0ian4ym3an
1140105
1140103
2026-05-26T05:39:29Z
Thelezifor
15140
Anarana malagasy
1140105
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Bō-á-tún ê hoe.jpg|vignette|364x364px|''Abutilon indicum'']]
Ny '''''Abutilon indicum''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Malvoideae]]'', teratany any amin' ny faritra trôipkaly any [[Azia]]. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''lahiriky'''. Izy io dia [[zavamaniry ahitra]] maniry isan-taona na maharitra tana maro, na amin' ny ankapobeny, zavamaniry [[kirihitra]] misandrahana avy eo am-potony, mitsanga mahitsy, mahatratra halava 2,5 m, misy ravina mifandimby sy voniny mavo mitokana.
Ampiasaina noho ny [[tsiraka]] eny aminy sy ny toetrany azo atao fananfody ary ny endriny mahafinaritra atao haingo ity zavamaniry ity. Nampidirina tany amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io, indrindra fa any [[Amerika Atsimo]]. Heverina ho manafika izy io any amin' ny [[Nosin' i Pasifika|nosy]] sasany any [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]] izy io.
== Anarana iantsoana azy ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ity zavamaniry ity araka ny ''[[World Flora Online]]'' (WFO) <small>(2</small> <small>Desambra 2021)</small>:
* ''Abutilon albidum'' (Willd.) Sweet
* ''Abutilon album'' Hill
* ''Abutilon arborescens'' Medik.
* ''Abutilon asiaticum'' (L.) Sweet
* ''Abutilon asiaticum'' var. ''subasperum'' Fosberg
* ''Abutilon asiaticum'' var. ''supraviride'' Fosberg
* ''Abutilon australe'' var. ''malvifolium'' (Benth.) Baker f.
* ''Abutilon cavaleriei'' H.Lév.
* ''Abutilon croizatianum'' Moscoso
* ''Abutilon cunninghamii'' Benth.
* ''Abutilon cysticarpum'' Hance ex Walp.
* ''Abutilon elongatum''Moench
* ''Abutilon frutescens''Medik.
* ''Abutilon grandiflorum''G.Don
* ''Abutilon grandiflorum'' var. ''iringense'' Verdc.
* ''Abutilon hirsutissimum''Moench
* ''Abutilon indicum'' var. ''albidum'' (Willd.) Baker f.
* ''Abutilon indicum'' var. ''asiaticum'' (L.) Griseb.
* ''Abutilon indicum'' var. ''indicum''
* ''Abutilon indicum'' var. ''microphyllum'' Hochr.
* ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn.
* ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn. ex Mast
* ''Abutilon indicum'' var. ''welwitschii'' Baker f.
* ''Abutilon leiospermum'' Griseb.
* ''Abutilon malvifolium'' (Benth.) J.M.Black
* ''Abutilon oxycarpum'' var. ''malvifolium'' Benth.
* ''Abutilon populifolium'' (Lam.) Sweet
* ''Abutilon pubescens'' (Cav.) Urb.
* ''Abutilon subpapyraceum'' Hochr.
* ''Abutilon vesicarium'' (Cav.) Sweet
* ''Beloere cistiflora'' Shuttlew. ex A.Gray
* ''Sida albida'' Willd.
* ''Sida asiatica'' L.
* ''Sida indica'' L. (basionyme)
* ''Sida populifolia'' Lam.
* ''Sida vesicaria'' Cav.
== Fampiasana ==
=== Fanamboarana tady ===
Ampiasaina noho ny tsiraka eny aminy ny ''Abutilon indicum'' hanamboarana tady.
=== Haingo ===
Ambolena ho haingo ny ''Abutilon indicum'' noho ny voniny mavo mahafinaritra.
=== Fitsaboana ===
[[Sary:ABUTILON INDICUM.jpg|vignette|''Abutilon indicum'']]
Ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana, ny faritra isan-karazany amin' ny ''Abutilon'' ''indicum'' dia ampiasaina hampitoniana ny famaivain' ny [[hodimando]], hampahazoto manao [[Firaisana ara-nofo|firaisana]], hanamora ny fiasan' ny tsinay, [[Amany|hampamany]] betsaka, mampihena ny fanahiana, hitroka ny ranoka anaty vatana, hampandrehoka ary hampavitrika. Ampiasaina koa izy hanasitranana ny [[fanintona]]<ref><small>Anticonvulsant activity of ''Abutilon indicum'' Leaf. Dharmesh K Golwala, Laxman D Patel, Santosh K Vaidya, Sunil B Bothara, Munesh Mani, Piyush Patel. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences (IJPPS) (ISSN 0975-1491), Sagar, India. 2010: Volume 2, Issue 1, page: 66-72.[1]</small></ref>, hampihenana ny famaivay<ref><small>Anti-inflammatory activity of ''Abutilon indicum'' Linn. Leaf. DK Golwala, LD Patel, SB Bothara, SK Vaidya, AR Sahu, S Kumar. Research Journal of Pharmaceutical & Technology (ISSN Online: 0974-360X; Print: 0974-3618), Raipur, India. 2010: Volume 3, Issue 1, page: 433-439.[2]</small></ref>, hanalana [[kankana]] an-tsinay, hampihena [[fanantainana]], hitsaboana ny [[habokana]] sy ny [[dridra]] na [[boiboika]] (fery) ary ny [[aretin' an-doha]]. Itsaboana ny [[Angatra (aretina)|angatra]] sy ny aretin' ny [[tatavia]] koa izy io<ref><small>Nishanta Rajakaruna; Cory S. Harris; G.H.N. Towers (2002). "Antimicrobial Activity of Plants Collected from Serpentine Outcrops in Sri Lanka" (PDF). ''Pharmaceutical Biology''. 40 (3): 235–244. doi:10.1076/phbi.40.3.235.5825. S2CID 53004266.</small></ref>.
Ongotina ny zavamaniry iray manontolo ka hamainina avy eo torotoroina ho lasa vovoka. Tamin' ny andro fahiny, ny tovovavy dia nampihinanina iray sotrokely amin' io vovoka io miaraka amin' ny tantely iray sotro, indray mandeha isan' andro, mandritra ny 6 volana mandra-pahatongan' ny andro fampakaram-bady, mba ho bevohoka haingana<ref><small>Pandikumar, P.; Chellappandian, M.; Mutheeswaran, S.; Ignacimuthu, S. (2011). "Consensus of local knowledge on medicinal plants among traditional healers in Mayiladumparai block of Theni District, Tamil Nadu, India". ''Journal of Ethnopharmacology''. 134 (2): 354–362. doi:10.1016/j.jep.2010.12.027. <nowiki>PMID 21193023</nowiki>.</small> </ref>.
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* [[Sida (zavamaniry)|''Sida'']] (antokon-javamaniry)
* [[Lahiriky]] (''Abutilon greveanum'' <small>(Baill.) Hochr.</small>, ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr</small>., ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small>)
== Loharano ==
bbvkn1cum6yrxxf25znglfplf7rq695
1140110
1140105
2026-05-26T05:54:07Z
Thelezifor
15140
1140110
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Bō-á-tún ê hoe.jpg|vignette|364x364px|''Abutilon indicum'']]
Ny '''''Abutilon indicum''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Malvoideae]]'', teratany any amin' ny faritra trôipkaly any [[Azia]]. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''lahiriky'''. Izy io dia [[zavamaniry ahitra]] maniry isan-taona na maharitra tana maro, na amin' ny ankapobeny, zavamaniry [[kirihitra]] misandrahana avy eo am-potony, mitsanga mahitsy, mahatratra halava 2,5 m, misy ravina mifandimby sy voniny mavo mitokana.
Ampiasaina noho ny [[tsiraka]] eny aminy sy ny toetrany azo atao fananfody ary ny endriny mahafinaritra atao haingo ity zavamaniry ity. Nampidirina tany amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io, indrindra fa any [[Amerika Atsimo]]. Heverina ho manafika izy io any amin' ny [[Nosin' i Pasifika|nosy]] sasany any [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]] izy io.
== Anarana iantsoana azy ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ity zavamaniry ity araka ny ''[[World Flora Online]]'' (WFO) <small>(2</small> <small>Desambra 2021)</small>:
* ''Abutilon albidum'' (Willd.) Sweet
* ''Abutilon album'' Hill
* ''Abutilon arborescens'' Medik.
* ''Abutilon asiaticum'' (L.) Sweet
* ''Abutilon asiaticum'' var. ''subasperum'' Fosberg
* ''Abutilon asiaticum'' var. ''supraviride'' Fosberg
* ''Abutilon australe'' var. ''malvifolium'' (Benth.) Baker f.
* ''Abutilon cavaleriei'' H.Lév.
* ''Abutilon croizatianum'' Moscoso
* ''Abutilon cunninghamii'' Benth.
* ''Abutilon cysticarpum'' Hance ex Walp.
* ''Abutilon elongatum''Moench
* ''Abutilon frutescens''Medik.
* ''Abutilon grandiflorum''G.Don
* ''Abutilon grandiflorum'' var. ''iringense'' Verdc.
* ''Abutilon hirsutissimum''Moench
* ''Abutilon indicum'' var. ''albidum'' (Willd.) Baker f.
* ''Abutilon indicum'' var. ''asiaticum'' (L.) Griseb.
* ''Abutilon indicum'' var. ''indicum''
* ''Abutilon indicum'' var. ''microphyllum'' Hochr.
* ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn.
* ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn. ex Mast
* ''Abutilon indicum'' var. ''welwitschii'' Baker f.
* ''Abutilon leiospermum'' Griseb.
* ''Abutilon malvifolium'' (Benth.) J.M.Black
* ''Abutilon oxycarpum'' var. ''malvifolium'' Benth.
* ''Abutilon populifolium'' (Lam.) Sweet
* ''Abutilon pubescens'' (Cav.) Urb.
* ''Abutilon subpapyraceum'' Hochr.
* ''Abutilon vesicarium'' (Cav.) Sweet
* ''Beloere cistiflora'' Shuttlew. ex A.Gray
* ''Sida albida'' Willd.
* ''Sida asiatica'' L.
* ''Sida indica'' L. (basionyme)
* ''Sida populifolia'' Lam.
* ''Sida vesicaria'' Cav.
== Fampiasana ==
=== Fanamboarana tady ===
Ampiasaina noho ny tsiraka eny aminy ny ''Abutilon indicum'' hanamboarana tady.
=== Haingo ===
Ambolena ho haingo ny ''Abutilon indicum'' noho ny voniny mavo mahafinaritra.
=== Fitsaboana ===
[[Sary:ABUTILON INDICUM.jpg|vignette|''Abutilon indicum'']]
Ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana, ny faritra isan-karazany amin' ny ''Abutilon'' ''indicum'' dia ampiasaina hampitoniana ny famaivain' ny [[hodimando]], hampahazoto manao [[Firaisana ara-nofo|firaisana]], hanamora ny fiasan' ny tsinay, [[Amany|hampamany]] betsaka, mampihena ny fanahiana, hitroka ny ranoka anaty vatana, hampandrehoka ary hampavitrika. Ampiasaina koa izy hanasitranana ny [[fanintona]]<ref><small>Anticonvulsant activity of ''Abutilon indicum'' Leaf. Dharmesh K Golwala, Laxman D Patel, Santosh K Vaidya, Sunil B Bothara, Munesh Mani, Piyush Patel. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences (IJPPS) (ISSN 0975-1491), Sagar, India. 2010: Volume 2, Issue 1, page: 66-72.[1]</small></ref>, hampihenana ny famaivay<ref><small>Anti-inflammatory activity of ''Abutilon indicum'' Linn. Leaf. DK Golwala, LD Patel, SB Bothara, SK Vaidya, AR Sahu, S Kumar. Research Journal of Pharmaceutical & Technology (ISSN Online: 0974-360X; Print: 0974-3618), Raipur, India. 2010: Volume 3, Issue 1, page: 433-439.[2]</small></ref>, hanalana [[kankana]] an-tsinay, hampihena [[fanantainana]], hitsaboana ny [[habokana]] sy ny [[dridra]] na [[boiboika]] (fery) ary ny [[aretin' an-doha]]. Itsaboana ny [[Angatra (aretina)|angatra]] sy ny aretin' ny [[tatavia]] koa izy io<ref><small>Nishanta Rajakaruna; Cory S. Harris; G.H.N. Towers (2002). "Antimicrobial Activity of Plants Collected from Serpentine Outcrops in Sri Lanka" (PDF). ''Pharmaceutical Biology''. 40 (3): 235–244. doi:10.1076/phbi.40.3.235.5825. S2CID 53004266.</small></ref>.
Ongotina ny zavamaniry iray manontolo ka hamainina avy eo torotoroina ho lasa vovoka. Tamin' ny andro fahiny, ny tovovavy dia nampihinanina iray sotrokely amin' io vovoka io miaraka amin' ny tantely iray sotro, indray mandeha isan' andro, mandritra ny 6 volana mandra-pahatongan' ny andro fampakaram-bady, mba ho bevohoka haingana<ref><small>Pandikumar, P.; Chellappandian, M.; Mutheeswaran, S.; Ignacimuthu, S. (2011). "Consensus of local knowledge on medicinal plants among traditional healers in Mayiladumparai block of Theni District, Tamil Nadu, India". ''Journal of Ethnopharmacology''. 134 (2): 354–362. doi:10.1016/j.jep.2010.12.027. <nowiki>PMID 21193023</nowiki>.</small> </ref>.
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* [[Sida (zavamaniry)|''Sida'']] (antokon-javamaniry)
* [[Lahiriky]] (''[[Abutilon greveanum]]'' <small>(Baill.) Hochr.</small>, ''Abutilon indicum'' <small>(L.) Sweet</small>'','' ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr</small>., ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small>)
== Loharano ==
jxr2s34k8d7sex0fzaxzzrbzxdm3z9n
Uncarina stellulifera
0
299606
1139978
1139828
2026-05-25T16:30:00Z
Alexis Jazz
20480
1139978
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Uncarina stellulifera''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Pedaliaceae]]'', izay tsy fahita afa-tsy any faritra atsimo-andrefan' i [[Madagasikara]]. Hazobotry izy io, manana vatana ohatra ny mivonto mitahiry rano sy ravina misy volory ary ny vony mavo lehibe. Any amin' ny faritra maina sy misy alan-tsilo no tena aniriany. Mahazaka [[hain-tany]] maharitra izy io noho ny fahafahany mitahiry rano. Toy ny karazana ''[[Uncarina]]'' hafa dia mamokatra voa misy farango maranitra izay miraikitra amin' ny biby mba hanaparitahana ny vihim-boa izy.
== Jereo koa ==
* ''[[Uncarina]]''
rcr8fc1ezwtw8wevwhgc41gws97y3e0
Christine Razanamahasoa
0
299627
1139840
1139825
2026-05-25T12:42:16Z
Ezekia24
38717
/* Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 */ nanatsra ny lahatsoratra
1139840
wikitext
text/x-wiki
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
3nu92bv0j2k3x5ctu8d25p07t1t7792
1139841
1139840
2026-05-25T12:43:27Z
Ezekia24
38717
nampiditra lahatsoratra
1139841
wikitext
text/x-wiki
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena[2] tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy, nisolo tena ny fiaraha-miasa MAPAR, na "Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny Febroary ka hatramin'ny Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitana io toerana io[9]. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity[10]. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019[2],[11].
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
8x9f6d4d4xku2cm0gswpnnmbwt305d6
1139842
1139841
2026-05-25T12:44:57Z
Ezekia24
38717
/* Filohan'ny Antenimieram-pirenena */
1139842
wikitext
text/x-wiki
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019.
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
e2oubhc71h4jk6wpovk7ctvg31gmgco
1139843
1139842
2026-05-25T12:45:55Z
Ezekia24
38717
/* Filohan'ny Antenimieram-pirenena */
1139843
wikitext
text/x-wiki
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019.
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
40dftq5d49x3h66f88nvg9q1njio1t6
1139844
1139843
2026-05-25T12:46:31Z
Ezekia24
38717
/* Filohan'ny Antenimieram-pirenena */
1139844
wikitext
text/x-wiki
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019.
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
0qw43bntyoo968kdz20dea4vsuox1af
1139845
1139844
2026-05-25T12:47:30Z
Ezekia24
38717
/* Filohan'ny Antenimieram-pirenena */
1139845
wikitext
text/x-wiki
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
9dcql4mgcliyb54r1za0agxnp52yg67
1139846
1139845
2026-05-25T12:49:49Z
Ezekia24
38717
nampiditra infobox
1139846
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
daiibz1bjbxxyhmm9usct5h24a11fh4
1139847
1139846
2026-05-25T12:50:57Z
Ezekia24
38717
/* Filohan'ny Antenimieram-pirenena */
1139847
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy amin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny lalàm-panorenana.[12] Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty.[13] Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.[14] Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.[15]
Tamin'ny Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny Southern African Development Community (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."[16]
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena. Tamin'ny Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."[17][18]
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola[19],[20].
== Rohy ivelany ==
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
l15oekl8pdzrns6yxvw5h815kg1f61v
1139849
1139847
2026-05-25T12:53:38Z
Ezekia24
38717
/* Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony */
1139849
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny lalàm-panorenana<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty.[13] Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.[14] Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.[15]
Tamin'ny Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny Southern African Development Community (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."[16]
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena. Tamin'ny Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."[17][18]
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola[19],[20].
== Rohy ivelany ==
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
4u3fw7uhliqwvmkesoh09eekd3kac2j
1139850
1139849
2026-05-25T12:54:03Z
Ezekia24
38717
/* Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony */
1139850
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty.[13] Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.[14] Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.[15]
Tamin'ny Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny Southern African Development Community (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."[16]
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena. Tamin'ny Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."[17][18]
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola[19],[20].
== Rohy ivelany ==
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
8rcbjgtet4y8siw9ancngc7wt17g2so
1139851
1139850
2026-05-25T12:55:11Z
Ezekia24
38717
/* Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony */ nampiditra rohy
1139851
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.[14] Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.[15]
Tamin'ny Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny Southern African Development Community (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."[16]
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena. Tamin'ny Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."[17][18]
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola[19],[20].
== Rohy ivelany ==
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
p8syywx19n7t8qj6czbmmmiwl9a35zv
1139852
1139851
2026-05-25T12:56:11Z
Ezekia24
38717
/* Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony */
1139852
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.
Tamin'ny volana Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny [[Southern African Development Community]] (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."[16]
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena. Tamin'ny Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."[17][18]
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola[19],[20].
== Rohy ivelany ==
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
obzfmx5nr496pfq54sifp0oewo6uu52
1139853
1139852
2026-05-25T12:57:00Z
Ezekia24
38717
/* Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony */
1139853
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.
Tamin'ny volana Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny [[Southern African Development Community]] (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-LM2023-16</ref>
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena. Tamin'ny Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."[17][18]
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola[19],[20].
== Rohy ivelany ==
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
kr09m2fg40xq1h2zeak764ptehu68pz
1139854
1139853
2026-05-25T12:57:44Z
Ezekia24
38717
/* Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony */
1139854
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.
Tamin'ny volana Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny [[Southern African Development Community]] (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-LM2023-16</ref>
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena.
Tamin'ny volana Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola[19],[20].
== Rohy ivelany ==
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
7vh3xt57ixfdtesl180rvw105ydq62s
1139855
1139854
2026-05-25T12:58:54Z
Ezekia24
38717
/* Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony */
1139855
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny Fiangonana Kristiana Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.
Tamin'ny volana Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny [[Southern African Development Community]] (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-LM2023-16</ref>
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena.
Tamin'ny volana Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-19</ref>.
== Rohy ivelany ==
https://www.assemblee-nationale.fr/dyn/16/evenements/sommet-des-presidentes-assemblee/les-presidentes-assemblee/christine-harijaona-razanamahasoa
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
g31x81n0bjd9h1wvjdzh47bcvcn348q
1139856
1139855
2026-05-25T13:00:09Z
Ezekia24
38717
1139856
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}}
'''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025.
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>
== Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 ==
Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa.
Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref>
== Filohan'ny Antenimieram-pirenena ==
Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy.
Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>.
== Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony ==
Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny [[Fiangonana Kristiana sy Fiangonan' i Kristy|Fiangonana Kristiana]] Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana.
Tamin'ny volana Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny [[Southern African Development Community]] (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-LM2023-16</ref>
Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena.
Tamin'ny volana Martsa 2024, nanambara ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra."
== Adihevitra ==
Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny Antenimieram-pirenena izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-19</ref>.
== Rohy ivelany ==
https://www.assemblee-nationale.fr/dyn/16/evenements/sommet-des-presidentes-assemblee/les-presidentes-assemblee/christine-harijaona-razanamahasoa
== Referansa ==
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
5itj2cipllwqf46zfuhc6wlw7ssmb34
Elia Béatrice Assoumacou
0
299679
1140028
1139212
2026-05-25T21:38:53Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140028
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Elia Béatrice Assoumacou]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fampianarana ambony sy ny fikarohana siantifika|taona niasana=nanomboka ny volana janoary 2020}}
'''Elia Béatrice Assoumacou''' dia vehivavy malagasy mpanao politika sady mpampianatra ambony eny amin'ny oniversite
== Tantaram-piainany ==
Elia Béatrice Assoumacou, Profesora Feno, Sosio-antropôlôjista ary Manampahaizana manokana momba ny Fanabeazana, ny Fiofanana ho an'ny Olon-dehibe ary ny Miralenta, dia mampianatra ao amin'ny [[Oniversiten' i Mahajanga|Oniversiten'i Mahajanga]] <ref>{{Cite web |title=Elia Béatrice Assoumacou : Livres, Biographie, Livres Audio, Bibliographie... - La Boutique Africavivre |url=https://www.laboutiqueafricavivre.com/s/24040/elia-beatrice-assoumacou |access-date=2022-01-21 |website=www.laboutiqueafricavivre.com}}</ref> . Tamin'ny 31 Janoary 2020, dia nandray ny andraikitry ny Minisiteran'ny Fampianarana Ambony sy ny Fikarohana Siansa Malagasy izy taorian'ny fanavaozana ny governemanta Ntsay nanomboka tamin'ny29 janvier 2020 <ref>{{Cite web |title=Nouveau remaniement ministériel à Madagascar, un an après l’élection d’Andry Rajoelina – Jeune Afrique |url=https://www.jeuneafrique.com/888886/politique/nouveau-remaniement-ministeriel-a-madagascar-un-an-apres-lelection-dandry-rajoelina/ |access-date=2022-01-21 |website=JeuneAfrique.com |language=fr-FR}}</ref> , <ref>{{Cite web |last=Madagasikara |first=Redaction Midi |date=2020-01-30 |title=Équipe gouvernementale : 40% de femmes ministres |url=https://www.midi-madagasikara.mg/politique/2020/01/30/equipe-gouvernementale-40-de-femmes-ministres/ |access-date=2022-01-21 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> , <ref>{{Cite web |date=2020-12-24 |title=Corruption au Mesrs : la ministre Béatrice A. dément {{!}} NewsMada |url=https://newsmada.com/2020/12/24/corruption-au-mesrs-la-ministre-beatrice-a-dement/ |access-date=2022-01-21 |website=newsmada.com |language=fr-FR |archive-date=2022-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121092612/https://newsmada.com/2020/12/24/corruption-au-mesrs-la-ministre-beatrice-a-dement/ |url-status=dead }}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Membres du Gouvernement {{!}} Primature |url=https://www.primature.gov.mg/index.php/gouvernement/membres-du-gouvernement/ |access-date=2022-01-21 |language=fr-FR |archive-date=2022-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121084956/https://www.primature.gov.mg/index.php/gouvernement/membres-du-gouvernement/ |url-status=dead }}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Madagascar : 32 ministres nommés dont 22 arrivants |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/reunion/madagascar-le-nouveau-gouvernement-comprend-22-nouveaux-ministres-et-10-reconduits-1081165.html |access-date=2022-01-21 |website=Réunion la 1ère |language=fr-FR}}</ref> ary izy no vehivavy Miozolomana Malagasy voalohany nitana io toerana io, nisolo an'i Blanche Nirina Richard <ref>{{Cite web |title=Ministère de l’Enseignement Supérieur et de la Recherche Scientifique à Madagascar |url=http://www.mesupres.gov.mg/?Elia-Beatrice-ASSOUMACOU-prend-du-service |access-date=2022-01-21 |website=www.mesupres.gov.mg}}</ref> . Nandray anjara tamin'ny fampiofanana mpianatra maro sy ny fikarohana izy nanomboka tamin'ny taona 2008 tao amin'ny Sampam-pianarana Lalàna, Fitantanana, Toekarena ary Sosiolojia ao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo talohan'ny namoronany ny Institut des Languages and Civilisations tao amin'ny Oniversiten'i Mahajanga tamin'ny taona 2011. Nitarika ity Institut ity ihany koa izy, izay nananganany ekipa maro samihafa ho an'ny fampiroboroboana ny Fampianarana Ambony sy ny Fikarohana. Nijanona ho mpitarika ny Minisiteran'ny Fampianarana Ambony sy ny Fikarohana Siantifika teto Madagasikara izy nanomboka tamin'nyjanvier 2020 TSYjanvier 2024 Nandritra io vanim-potoana io, dia nampihatra fanavaozana maromaro izy ary nifantoka tamin'ny fampandrosoana ny fampianarana ambony tamin'ny alàlan'ny fametrahana politika misokatra sy fitarihana fahaiza-manao malefaka mba hampiroboroboana ny fandriampahalemana ara-tsosialy. Teo anelanelan'ny volana Mey sy [volana tsy ampy]août 2020 Voatendry ho Minisitry ny Fanabeazana Nasionaly, ny Fampianarana Teknika ary ny Fiofanana Ara-kasa izy, ary tamin'ny taona 2003, dia mpikambana tao amin'ny governemanta mpiara-miasa izy. Amin'izao fotoana izao, izy no Lehiben'ny Ekipa Fikarohana Dokotera momba ny Siansa Sosialy sy ny Siansa Maha-olona ary Talen'ny Sekoly Dokotera momba ny Injeniera sy ny Modely momba ny Siansa Momba ny Fiainana ao amin'ny Oniversiten'i Mahajanga.mars 2025 Voafidy ho Talen'ny Sekoly Dokotera momba ny Injeniera sy ny Modely momba ny Siansa Momba ny Fiainana ao amin'ny Oniversiten'i Mahajanga izy.
Teraka tao amin'ny fianakavian'ny mpanjaka Sakalava tao Ambato Boeny, manan-dray mpampianatra sy reny mpampivelona, izy dia nianatra tao amin'ny Sekoly Notre-Dame tao Mahajanga ary nahazo ny bakalorea tamin'ny taona voalohany tamin'ny lise tamin'ny 1998. Nanomboka tamin'ny 2002 ka hatramin'ny 2010 dia nianatra sosiolojia tao amin'ny Sampam-pianarana Lalàna, Toekarena, Fitantanana ary Sosiolojia tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy, ary nahazo ny mari-pahaizana Dokotera momba ny Sosiolojia; nanomboka tamin'ny 2008 ka hatramin'ny 2009, dia nianatra tao amin'ny Kolejy Ambony momba ny Fampiofanana ho Mpampianatra ao Fianarantsoa izy ary nahazo ny diplaoma ambony momba ny Fampianarana sy Fiofanana ho an'ny Olon-dehibe, talohan'ny nanohy fiofanana Dokotera tao amin'ny Fikambanan'ny Sosiôlôgy Miteny Frantsay Iraisam-pirenena tao Lausanne, Soisa ary fiofanana momba ny Miralenta sy ny Fifandraisana Ara-tsosialy eo amin'ny Firaisana Ara-nofo tao amin'ny Oniversiten'i Rennes 2, Frantsa. Tamin'ny 2019, dia nahazo ny mari-pahaizana Habilitation to Supervise Research (HDR) momba ny Sosio-antropolojia tao amin'ny Oniversiten'i Mahajanga izy, nahazo fanasokajiana vaovao ary lasa Profesora zandriny indrindra momba ny Sosiolojia sy Antropolojia teto Madagasikara.
Tamin'ny taona 2023, taorian'ny fanovana ny fanasokajiana azy indray, dia izy no vehivavy Miozolomana voalohany sady hany nahazo ny laharan'ny Profesora Feno teto Madagasikara.
== References ==
<references responsive="1"></references>
{{Liens}}
9r4qfi4pgd9lu0vivqdad4mzamp70fu
Harilala Ramanantsoa
0
299685
1140038
1138990
2026-05-25T23:53:35Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140038
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Harilala Ramanantsoa|firenena=Madagasikara|asa=Ben'ny tananan'Antananarivo|taona niasana=2025-2026}}
Harilala Ramanantsoa dia vehivavy mpandraharaha [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] sady mpanao politika. Izy no ben'ny tanànan'[[Antananarivo]], renivohitr'i [[Madagasikara]], nanomboka ny volana Janoary 2025 ka hatramin'ny volana Martsa 2026.
Mpandraharaha izy ary nahazo laza teo amin'ny vondrona misehatra amin'ny fifandraisana sy ny hetsika , mitondra ny anarana hoe "MadaVision".
Niditra tamin'ny sehatry ny politika izy tamin'ny taona 2015 saingy tsy nahomby ary tsy lasa ben'ny tanànan'[[Antananarivo]]. Na izany aza, lany ho mpanolotsaina monisipaly izy tamin'ny valim-pifidianana. Tamin'ny taona 2024 dia lasa filohan'ny Delegasiona Manokana (PDS) an'Antananarivo izy taorian'ny fametraham-pialan'ny Ben'ny tanàna [[Richard Ramananbitana]].
Tamin'io taona io ihany, nirotsaka hofidiana indray izy tamin'ny [[fifidianana monisipaly]], tamin'ity indray mitoraka ity dia notohanan'ny IRMAR, fiaraha-mitantana manohana ny filoham-pirenena izany filatsahany izany. Nandresy tamin'ny fifidianana izy tamin'ny 11 Desambra 2024, izany fifidianana izany dia voampanga ho [[Hosoka amin' ny fifidianana|hosoka amin'ny fifidianana]]. Na izany aza, nohamafisin'ny Fitsarana misahana ny fitantanana izany voka-pifidianana izany, ary nandray ny andraikiny tamin'ny fomba ofisialy tamin'ny 24 Janoary 2025 i Harilala Ramanantsoa.
Na izany aza, herintaona sy iray volana mahery taorian'ny nanokanana azy, dia nesorina tsy ho [[Ben' ny tanànan' Antananarivo|ben'ny tanànan'i Antananarivo]] intsony izy taorian'ny didim-pitsarana navoakan'ny Filankevi-panjakana izay nanafoana ny voka-pifidianana ho an'Antananarivo renivohitra ny 11 desambra <ref name=":3">{{Cite web |date=2026-03-09 |title=SCRUTINS – Le Conseil d’Etat casse et annule les élections municipales d’Antananarivo et ordonne de nouvelles |url=https://2424.mg/news/scrutins-le-conseil-detat-casse-et-annule-les-elections-municipales-dantananarivo-et-ordonne-de-nouvelles-elections/ |access-date=2026-03-09 |website=2424.mg - L'actualité à Madagascar en temps réel |language=fr-FR}}</ref> .
Ny 31 martsa 2026 dia niala tanteraka tamin'ny toerana maha-ben'ny tanànan'Antananarivo azy izy. Ny lefitra voalohany amin'ny ben'ny tanàna, Zaratiana Rajohnson, no nandimby azy <ref>https://2424.mg/antananarivo-finaritra-zaratiana-premiere-adjointe-au-maire-prend-provisoirement-la-tete-de-la-cua-en-remplacement-dharilala-ramanantsoa/ </ref>
== Tantaram-piainany ==
=== Fianakaviana sy fianarana ===
Teraka tao amin'ny fianakaviana maroanaka i Harilala Ramanantsoa ary zanakavavin'ny mpandraharaha. .
Nanomboka ny fianarany tao amin'ny Kolejy Notre-Dame de Lourdes izy. Tamin'ny faharoa ambin'ny folo taonany izy lasa solotenan'ny mpianatra, filohan'ny kilasy, ary nitohy izany teny amin'ny lisea tao amin'ny Sekoly "École Sacré-Cœur Antanimena (ESCA)".
=== Lalan'asa ===
Nahazo ny amboara [[Banque Nationale de l'Industrie|BNI]] -CL Young Entrepreneurs voalohany izy tamin'ny novambre 2005 <ref>{{Cite web |date= |title=ÉVÉNEMENT COMMERCIAL - Les mères à l’honneur |url=http://www.lhebdomada.com/index.php?p=display&id=3489}}</ref> , <ref name="business">https://www.business-magazine.mu/region/harilala-ramanantsoa-une-communicatrice-dans-lame/ </ref> .
Nanjary fantatra tamin'ny fananganana ny "MadaVision" izy, vondrona mifantoka amin'ny fifandraisana amin'ny fikarakarana hetsika, niaraka tamin'ny mpanao gazety Jaobarison Randrianarivony, mpanolotsainan'ny Filoha teo aloha [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]] <ref name=":0">https://www.jeuneafrique.com/1655538/politique/harilala-ramanantsoa-lautodidacte-qui-veut-sortir-antananarivo-de-la-pauvrete/</ref> . Tamin'ny taona 2014 ity vondrona ity dia nampiasa olona 500 ary nanana orinasa telo, anisan'izany ny Grande Braderie de Madagascar <ref name="business" /> .
Nipoitra ihany koa ny sampana toa an'i Newbox (tambajotra misehatra amin'ny fizarana sy varotra misy mpiasa miisa 400), ny " Shoot’in ", sehatra fakana sary matihanina ary ny « Buy in Mada » <ref>{{Cite web |date= |title=Madagascar: Madavision propose « Buy in Mada », l'achat en ligne payable en ariary |url=http://www.balancingact-africa.com/news/fr/issue-no-211-24-sept/211/actualit-s-internet/madagascar-madavisio/fr |access-date=2026-05-14 |archive-date=2018-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004225940/https://www.balancingact-africa.com/news/fr/issue-no-211-24-sept/211/actualit-s-internet/madagascar-madavisio/fr |url-status=dead }}</ref>, varotra vokatra Eoropeana an-jotra.
=== Asa ara-politika ===
[[Sary:Candidate_aux_communales_2015.jpg|ankavia|vignette|Harilala Ramanantsoa nandritra ny fampielezan-kevitra ho [[Ben' ny tanànan' Antananarivo|ben’ny tanànan’Antananarivo]] ny taona 2015.]]
Niditra tamin'ny politika i Harilala Ramanantsoa tamin'ny taona 2015 rehefa nirotsaka hofidiana ho ben'ny tanànan'[[Antananarivo]] renivohitra, saingy tsy nahomby <ref name=":0" /> . Na izany aza, voafidy ho mpanolotsaina monisipaly izy tamin'io fifidianana io [https://www.afrik.com/communales-a-antananarivo-harilala-ramanantsoa-nouvelle-mairesse-de-la-capitale].
Tamin'ny volana Aogositra 2024 dia voatendry ho Filohan'ny delegasiona manokana (PDS), an'ny kaominina an'Antananarivo izy, taorian'ny fametraham-pialan'ny Ben'ny tanàna [[Richard Ramananbitana]].[https://www.afrik.com/communales-a-antananarivo-harilala-ramanantsoa-nouvelle-mairesse-de-la-capitale] , <ref>{{Cite web |date=2024-08-27 |title=Harilala Ramanantsoa, nouvelle PDS de la ville d'Antananarivo |url=https://actu.orange.mg/harilala-ramanantsoa-nouvelle-pds-de-la-ville-dantananarivo/ |access-date=2024-10-28 |website=Orange actu Madagascar |language=en |archive-date=2024-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130183417/https://actu.orange.mg/harilala-ramanantsoa-nouvelle-pds-de-la-ville-dantananarivo/ |url-status=dead }}</ref> .
Nirotsaka hofidiana ho ben'ny tanànan'Antananarivo indray izy tamin'io taona io ihany tamin'ny fifidianana monisipaly, izay notohanan'ny IRMAR, fiaraha-miasa ara-politika amin'ny Filoha [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] . Nanao fampielezan-kevitra momba ny hamehana ara-tsosialy (tsy fananana asa, fahantrana, fizakantenan'ny vehivavy <ref name=":1">https://www.afrik.com/communales-a-antananarivo-harilala-ramanantsoa-nouvelle-mairesse-de-la-capitale</ref>) izy ary nanantitrantitra ny fanohanana azony avy amin'ny governemanta <ref>https://www.rfi.fr/fr/afrique/20241123-%C3%A0-madagascar-la-campagne-des-%C3%A9lections-municipales-domin%C3%A9e-par-les-urgences-sociales-du-moment</ref>, tamin'ny fampahafantarana ny tenany tamin'ny fiandohan'ny fampielezan-keviny ho " kandidà an'ny fanjakana » <ref name=":0" /> .
Ny 11 desambra 2024 dia nandresy tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny salan'isa 43.24 isanjaton'ny vato izy, nanohitra an'i [[Tojo Ravalomanana]] , zanaky ny filoha teo aloha [[:fr:Marc_Ravalomanana|Marc Ravalomanana]] <ref name=":2">{{Cite web |title=Madagascar: Harilala Ramanantsoa, maire de Antananarivo, selon les résultats définitifs |url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20250118-madagascar-harilala-ramanantsoa-maire-de-antananarivo-selon-les-r%C3%A9sultats-d%C3%A9finitifs |website=[[Radio France internationale|RFI]]}}</ref> . Na izany aza, izany fandresena izany dia voampanga ho [[Hosoka amin' ny fifidianana|hosoka amin'ny fifidianana]], ary nandà ny tsy hanaiky ny valin'ny fifidianana ny mpanohitra ary niampanga ny tsy fanarahan-dalàna teo amin'ny fitantanana ny fifidianana dia nomarihin'ny SAFIDY observatory <ref name=":0" /> . Taorian'ny fandavana ny fampiakarana fitsarana ambony napetrak'i Tojo Lalaovohitra, dia nanamafy ny valin'ny fifidianana ihany ny fitsarana misahana ny fitantanana.17 janvier 2025 <ref name=":2" /> .
Nanao fianianana ho [[Ben' ny tanànan' Antananarivo|ben'ny tanànan'Antananarivo]] tamin'ny 24 Janoary 2025 i Harilala Ramanantsoa, nandritra ny lanonana tsy nankatoavin'ny mpanohitra. Izy no vehivavy faharoa nitana io toerana io, taorian'i [[Lalao Ravalomanana]]. Voafidy izy na dia tsy nahazo ny maro an'isa tanteraka aza (ny antoko IRMAR dia nahazo seza 23 amin'ny 55 monja), ary nanambara ny fikasany hiady amin'ny fahantrana, ny korontana ary ny tsy fandriampahalemana <ref name=":0" /> .
Na izany aza, nesorina tamin'ny toerana maha-[[Ben' ny tanànan' Antananarivo|ben'ny tanànan'Antananarivo]] aza izy tamin'ny 9 martsa 2026, taorian'ny fanapahan-kevitry ny Filankevitry ny Fanjakana hanafoana ny vokatry ny fifidianana monisipaly tamin'ny taona 2024 ho an'Antananarivo renivohitra<ref name=":3"/> .
== Hetsika ara-tsosialy sy antony tohanana ==
Reny mpiahy ireo nahazo diplaoma maro avy amin'ny sekoly samihafa i Harilala Ramanantsoa <ref>{{Cite web |date= |title=Madagascar: Esca Antanimena - La promotion « Atrika » marrainée par Harilala Ramanantsoa |url=http://fr.allafrica.com/stories/201308280995.html}}</ref>, toa ny oniversite ary sampam-pampianarana ambony<ref>{{Cite web |date= |title=ISCAM sort la promotion « Vahatra » |url=http://www.madagascar-tribune.com/ISCAM-sort-la-promotion-Vahatra,8116.html}}</ref> maro teto Antanananarivo. Mpikambana ao amin'ny fikambanana toa ny [[Rotary Club]] Mahamasina ihany koa izy, izay iasany ho an'ny fiahiana ara-tsosialy sy fanohanana ny olona manana fahasembanana. Filoha lefitry ny fikambanana ''[[Entreprendre au Féminin Océan Indien (EFOI)|Entreprendre au Féminin Océan Indien]]'' izy.
Izy ihany koa dia mpiaro ny zon'ny vehivavy <ref>{{Cite web |date= |title=RAMANANTSOA RANAIVO HARILALA : la réussite dépend de tout un chacun |url=http://www.sobika.mg/actualite/politique/2013/09/29-ramanantsoa-ranaivo-harilala-la-reussite-depend-de-tout-un-chacun}}</ref> , <ref>{{Cite web |date= |title=La femme, source de développement |url=http://www.iep-madagascar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=125&Itemid=567 |access-date=2026-05-14 |archive-date=2015-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150405102026/http://www.iep-madagascar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=125&Itemid=567 |url-status=dead }}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
{{Reflist}}
== Rohy ==
* http://www.midi-madagasikara.mg/tag/harilala-ramanantsoa/
* https://matv.mg/la-grande-braderie-de-madagascar-de-nouveaux-secteurs-dactivite-a-lhonneur/
* [http://tvmada.com/lcvmada/tag/madavision/ Madavision]
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
mzydqedshb8mgffyjcudvpp7n2gq384
Voahangy Rajaonarimampianina
0
299686
1140159
1139103
2026-05-26T08:49:30Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140159
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Voahangy Rajaonarimampianina}}
== Tantaram-piainany ==
=== Fahazazana, fanabeazana ary fiandohana ===
Voahangy Rajaonarimampianina dia vadin'ny [[filoham-pirenena]] [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] teo aloha [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]].Ny fanambadian'izy ireo dia nohamasinina tao amin'ny Fiangonan'i Jesoa Kristy Eto [[Madagasikara]](FJKM) Sabotsy Namehana.Manan-janaka [[dimy]] izy ireo ary zandrin'ny filoha 20 taona izy.<ref>[https://www.afrik.com/qui-est-la-premiere-dame-malgache-voahangy-rajao Qui est la Première dame malgache, Voahangy Rajao ?]</ref>
=== Ramatoa Voalohany eto Madagasikara ===
Voahangy dia vadin'ny filoha teo aloha tao amin'ny [[firenena]] tamin'ny [[janoary]] 2014.Niantso ireo mpampiasa [[vola]] izy mba hamorona [[asa]] ho an'ny [[vehivavy]] Malagasy, indrindra eo amin'ny sehatry ny zava-kanto, [[Fambolena|fambolena,]] asa tanana ary lamba <ref name=":0">{{Cite web |title=Madagascar First ladies : De Justine à Voahangy, en passant par les deux Thérèse |url=https://www.madagate.org/reportages/manifestation/3911-madagascar-first-ladies-de-justine-a-voahangy-en-passant-par-les-deux-therese.html |access-date=2024-04-03 |website=www.madagate.org}}</ref> .
Manohana ny sehatry ny fahasalamana i Vohangy Rajaonarimampianina, ny 9 may 2014 nandritra ny Herinandron'ny Fahasalaman'ny Reny sy ny Zaza, dia nanambara izy hoe:« Isika vehivavy sy reny dia manana adidy hikarakara ny zanatsika, izay ho avin'ny firenena. Andeha isika hiantoka ny fahasalamany sy hanome lanja ny fahasalamany. » <ref>{{Cite web |date=2024-04-05 |title=Madagascar a célébré la Semaine de la Santé de la Mère et de l’Enfant (SSME), couplée à la Semaine Africaine de la Vaccination |url=https://www.afro.who.int/fr/news/madagascar-celebre-la-semaine-de-la-sante-de-la-mere-et-de-lenfant-ssme-couplee-la-semaine |access-date=2024-04-06 |website=WHO {{!}} Regional Office for Africa |language=en}}</ref> .
Mikendry ny hampiroborobo ny fanabeazana izy, indrindra any amin'ny faritra mitokana, ary mandray anjara amin'ny fananganana foibe famakiam-boky any amin'ireo faritany [[enina]] eto Madagasikara <ref>{{Cite web |date=2024-04-06 |title=Voahangy Rajaonarimampianina apporte sa contribution |url=https://www.madagascar-tribune.com/Voahangy-Rajaonarimampianina,20034.html |access-date=2024-04-06 |website=Madagascar-Tribune.com |language=fr}}</ref> .Ny 12 juin 2015 dia nandray anjara tamin'ny Andro Iraisam-pirenena Hanoherana ny Asa hon'ny Ankizy ihany koa izy <ref>{{Cite web |date=2015-06-12 |title=Célébration de la journée mondiale de lutte contre le travail des enfants à Antananarivo, le 12 juin 2015 |url=http://www.ilo.org/africa/whats-new/WCMS_386163/lang--fr/index.htm |access-date=2024-04-06 |website=www.ilo.org |language=fr}}</ref> . Manao fampielezan-kevitra ho an'ny fampiroboroboana ny vehivavy Malagasy izy, ao amin'ny latabatra boribory 8 an'ny vadin'ny filoha teo an-tsisin'ny fihaonambe COMESA, izay hanamafisany indray ny fanoloran-tenany amin'ny fanomezana hery ny vehivavy <ref>{{Cite web |last=nrgdemur1998 |date=2015-04-01 |title=VOAHANGY RAJAONARIMAMPIANINA MILITE POUR LA PROMOTION DE LA FEMME MALGACHE_Midi Madagasikara_1 Avril 2015 |url=https://genderlinks.org.za/home-page-blocks/gender-and-media/voahangy-rajaonarimampianina-milite-pour-la-promotion-de-la-femme-malgache_midi-madagasikara_1-avril-2015/ |access-date=2024-04-06 |website=Gender Links |archive-date=2024-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406133709/https://genderlinks.org.za/home-page-blocks/gender-and-media/voahangy-rajaonarimampianina-milite-pour-la-promotion-de-la-femme-malgache_midi-madagasikara_1-avril-2015/ |url-status=dead }}</ref> .
ny26 juin 2016 Nanatrika ny fankalazana ny fetim-pirenena i Voahangy, nanao akanjo fotsy sy maitso misy lohahevitra [[mananasy]] Dolce &amp; Gabbana, izay tombanana ho 7 745 dolara amerikana, mitovy amin'ny 20 tapitrisa [[Ariary|ariary Malagasy]] <ref name="ar">{{Cite journal |last=Razafison |first=Rivonala |date=2016-06-30 |title=Much ado about first lady's dress |url=http://www.africareview.com/news/Much-ado-about-Madagascar-first-lady-dress/979180-3274628-xwswwdz/index.html |journal=Africa Review |access-date=2017-10-16 |archive-date=2017-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017094304/http://www.africareview.com/news/Much-ado-about-Madagascar-first-lady-dress/979180-3274628-xwswwdz/index.html |url-status=dead }}</ref> , <ref name="gv">{{Cite journal |last=Rakotomalala |first=Lova |date=2016-07-01 |title=Why Everyone in Madagascar Is Making Jokes About Pineapple |url=https://globalvoices.org/2016/07/01/why-everyone-in-madagascar-is-making-jokes-about-pineapple/ |journal=[[Global Voices Online]] |access-date=2017-10-16}}</ref> . Ny safidin'ny vadin'ny filoha tamin'ny fitafiany dia niteraka adihevitra mafana teo amin'ny fampitam-baovao Malagasy sy tao amin'ny tambajotra sosialy <ref name="ar" /> . Ao amin'ny firenena izay misy 92 %-n'ny mponina no heverina ho mahantra, anisan'izany ny 53 %-n'ny mponina miaina ao anatin'ny fahantrana lalina, ny ankamaroan'ny adihevitra dia mifantoka amin'ny vidin'ny akanjo lafo vidy <ref name="ar" /> . Ireo mpampiasa media sosialy Malagasy sy ny media eo an-toerana dia mamoaka meme sy sariitatra politika maro be mifantoka amin'ny mananasy, maneso sy manakiana ity akanjo lafo vidy ity, raha toa kosa ny tenifototra ''#mananasy'', dia lasa malaza andro vitsivitsy aorian'ny zava-nitranga <ref name="gv" /> .
Tamin'ny février 2023dia voasazy higadra herintaona sazy mihantona i Voahangy, miaraka amin'ny lamandy iray tapitrisa ariary. Hita fa meloka sy mpiray tsikombakomba tamin'ny fiampangana lainga izy <ref>{{Cite web |date=2023-02-16 |title=Madagascar: un an de prison avec sursis pour l’ex-première dame Voahangy Rajaonarimampianina |url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230216-madagascar-un-an-de-prison-avec-sursis-pour-l-ex-premi%C3%A8re-dame-voahangy-rajaonarimampianina |access-date=2024-04-03 |website=RFI |language=fr}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
my7qa5ix1zpa9jm9q6f8d7f7yfsidqp
Saraha Georget Rabeharisoa
0
299688
1140137
1138740
2026-05-26T07:07:41Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140137
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|divorcée de [[Alexandre Georget]] en 2014|charte=|nom=Saraha Rabeharisoa|image=Sarah Georget Rabeharisoa 02 (cropped).jpg|légende=Saraha Rabeharisoa, en 2013.|fonction1=Mpamorona Parti Libéral Démocrate|successeur 1=|nom de naissance=Rabeharisoa Saraha|date de naissance={{date de naissance|5|Septembre|1970|âge=oui}}|lieu de naissance=[[Antananarivo]] ([[Madagascar]])|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malagasy]]|partis=Vert Hasin'i Madagasikara de 2009 à 2014, Parti Libéral Démocrate de 2015 à nos jours|entourage=|université=[[Université Paris-Dauphine]] (Diplôme Universitaire (DU) de {{3e|cycle}} en Sciences Politiques)
[[Université d'Aix-Marseille|Université d’Aix-en-Provence]] (Droit Public Interne)|profession=|religion=|signature=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Saraha Georget Rabeharisoa|teraka=5 septembre 1970|toerana=Antananarivo Madagascar|firenena=MADAGASCAR|asa=Fondatrice du Parti Libéral Démocrate|image=[[File:Sarah Georget Rabeharisoa 02 (cropped).jpg|Sarah_Georget_Rabeharisoa_02_(cropped)]]}}
'''Saraha Rabeharisoa''', teraka tamin'ny 5 septembre 1970 tao [[Antananarivo]], mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] sady mpiaro ny tontolo iainana . Izy no Mpanorina sady Filoha Voninahitry ny [[Antoko Maitso Hasin’i Madagasikara|Antoko Liberaly Demokratika eto Madagasikara]] .
== tantaram-piainany ==
=== Fianakaviana sy fahazazana ===
Saraha Rabeharisoa dia teraka teto [[Antananarivo]] tamin'ny 5 septembre 1970. Injeniera sivily ny rainy, Rabeharisoa Samuel, raha dokotera kosa ny reniny, Raherivololona Henriette. Renin'ny zaza telo izy, ary manan-janaka vavy roa izay manam-pahaizana ihany koa satria nampirisika azy ireo hatrany ny ray aman-dreniny tamin'ny fianarany mba hahaleo tena <ref>{{Cite web |last=Baldé |first=Assanatou |date=2013-06-27 |title=Saraha Rabeharisoa : « Il y a un génocide silencieux du peuple malgache » |url=https://www.afrik.com/saraha-rabeharisoa-il-y-a-un-genocide-silencieux-du-peuple-malgache |access-date=2024-04-17 |website=Afrik |language=fr-FR}}</ref> . Nahavita ny fianarany (ambaratonga voalohany sy faharoa) tao amin'ny sekoly katolika iray tao an-drenivohitra, ny Collège Saint Antoine, izy mandra-pahazoany ny bakalorea .
=== Fahalalana akademika ===
Nandao an'i Madagasikara izy taorian'ny fianarany tany amin'ny ambaratonga faharoa mba hanohy ny fianarany tany Frantsa. Tamin'ny 1994, nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna anatiny ho an'ny daholobe tao amin'ny Oniversiten'i Aix-en-Provence izy. Tamin'ny 1995, nanohy ny fianarany tamin'ny diplaoma fahatelo izy.fianarana momba ny siansa momba ny fandaminana, fitantanana hetra safidy ao amin'ny Oniversiten'i Paris-Dauphine .
=== Lalan'asa ===
Rehefa vita ny fianarany tany amin'ny anjery manotolo, dia niverina teto Madagasikara i Saraha Rabeharisoa mba handray anjara amin'ny fampandrosoana ny firenena ary nanomboka ny asany tamin'ny fampianarana. Nanangana orinasa fitaterana an-dranomasina sy fandefasana entana ihany koa izy <ref>{{Cite web |date=2013-10-22 |title=N°16 - Saraha Georget Rabeharisoa |url=https://latribune.cyber-diego.com/actualites/1085-nd16-saraha-georget-rabeharisoa.html |access-date=2024-04-17 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}</ref> .
=== Hetsika ara-tsosialy sy sivily ===
Miditra izy 2008, Natsangana ny ONG New Mind mba hanampy sy hiaro ny zon'ireo marary saina. Niasa ihany koa ity ONG ity mba hampiroboroboana ny fanabeazana .
Ao amin'ny 2009, mandray anjara amin'ny adihevitra momba ny politikan'ny rano izy (ny fivarotana rano fisotro madio betsaka (Reniranon'i [[Faraony]] ) any [[Arabia Saodita]] , momba ny fiarovana ny tontolo iainana (ny fihaonamben'ny Antoko Maitso momba ny fitoeran-javatra misy akora simika nipoaka tany Tamatave, ny fanamelohana ny sambo [[Gulser Anna]] tao amin'ny [[Betanty|Faux Cap]] izay nanary vokatra misy poizina tao amin'ny fari-dranomasin'i Madagasikara . Nanao fampielezan-kevitra hanoherana ny varotra andramena eto Madagasikara izy <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2014-06-21 |title=Trafics de bois de rose : Saraha Georget pointe du doigt le ministre de Tutelle - |url=https://midi-madagasikara.mg/trafics-bois-rose-saraha-georget-pointe-du-doigt-ministre-tutelle/ |access-date=2025-09-20 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR |archive-date=2026-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107045118/https://midi-madagasikara.mg/trafics-bois-rose-saraha-georget-pointe-du-doigt-ministre-tutelle/ |url-status=dead }}</ref> .
=== Asa ara-politika ===
Tamin'ny taona 2010, senatera ho an'i [[Madagasikara]] tao amin'ny Filankevitra Ambonin'ny Tetezamita izy <ref name=":0">{{Cite web |last=chanadzc08085621 |date=0001-11-30 |title=L'écologiste Saraha Georget Rabeharisoa ambitionne d'être la première présidente de Madagascar |url=https://genderlinks.org.za/classification/themes/lcologiste-saraha-georget-rabeharisoa-ambitionne-dtre-la-premire-prsidente-de-madagascar-2011-07-26/ |access-date=2025-09-20 |website=Gender Links |archive-date=2025-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250806133026/https://genderlinks.org.za/classification/themes/lcologiste-saraha-georget-rabeharisoa-ambitionne-dtre-la-premire-prsidente-de-madagascar-2011-07-26/ |url-status=dead }}</ref> .
Tamin'ny taona 2013, izy no kandidàn'ny Antoko Maitso tamin'ny fifidianana filoham-pirenena <ref>{{Cite web |date=2013-06-28 |title=Madagascar: "Je serai la nouvelle présidente de la République" |url=https://www.lexpress.fr/monde/afrique/madagascar-je-serai-la-nouvelle-presidente-de-la-republique_1261785.html |access-date=2025-02-23 |website=L'Express |language=fr}}</ref>, miaraka amin'ny sehatra mifantoka amin'ny fiarovana, fanabeazana, fananan-tany, ary fanavaozana ny asam-panjakana <ref>{{Cite web |date=2013-10-22 |title=N°16 - Saraha Georget Rabeharisoa |url=https://latribune.cyber-diego.com/actualites/1085-nd16-saraha-georget-rabeharisoa.html |access-date=2025-09-20 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}</ref> . Amin'ny maha-mpiaro ny tontolo iainana azy, dia manolo-tena amin'ny foto-kevitra sy mpiaro ny tontolo iainana izy, araka ny teniny manokana hoe: " ''Andao hanorina ny fampandrosoana maharitra amin'ny alàlan'ny loharanon-karena tsy azo havaozina isika.'' ''Andao hanatsara ny tombontsoa azo avy amin'ny asa fambolena ankehitriny ho an'ny fahasalaman'ny rehetra ary miaraka amin'izay dia hanomana ny fampandrosoana ara-tontolo iainana dieny izao. Hahomby isika raha toa ka mamela ny fandrosoan'ny mpandray anjara rehetra ny politika ara-bola sy ara-bola ary miantoka ny fizarana ara-drariny ny loharanon-karena. Saingy ambonin'izany rehetra izany, tsy maintsy manana herim-po isika mba hahazoana antoka fa manaja ny lalàna ny rehetra, anisan'izany ireo mpitarika antsika, ary miantoka ny fahaleovantenan'ny fitsarana." »'' <ref name=":0"/>
=== ny fiainana manokana ===
Eo anelanelan'i2004 SY2014, manambady an'i Alexandre Georget , , , izy.
== Fanamarihana sy referansa ==
<references responsive="1"></references>
== Jereo koa ==
=== Lahatsoratra mifandraika ===
* [[Lisitry ny kandidà amin'ny fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2013|Ireo kandidà ho amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy 2013]]
* [[:sokajy:Mpanao politika malagasy|Sokajy:Olona mpanao politika Malagasy]]
=== Rohy ivelany ===
{{Liens}}{{Liens|wikidata=Q11255534}}
{{Portail|Écologie politique|Madagascar}} {{Portail|Écologie politique|Madagascar}}
r3x78qi3zits032lb6owkqw5esn0f09
Cécile Manorohanta
0
299692
1140021
1138640
2026-05-25T21:06:17Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140021
wikitext
text/x-wiki
Vehivavy mpitondra fanjakana [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Cécile Manorohanta''' . Niasa ho Minisitry ny Fiarovam-pirenena izy nanomboka tamin'ny [[2007]] ka hatramin'ny [[2009]] ary avy eo dia Praiminisitra lefitra niandraikitra ny Atitany. Taorian'izay dia niasa ho [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] vonjimaika izy tamin'ny 2009, ankoatra ny maha-mpampianatra sy mpikaroka azy tao amin'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] .
== tantaram-piainany ==
=== Fiainana manokana ===
Zanakavavin'ny miaramila i Cécile Manorohanta; niasa tao amin'ny tafika ny rainy ary teraka tao amin'ny toby miaramila izy. Niara-nipetraka tamin'ny fianakaviana lehibe iray misy zanakavavy telo sy zanakalahy telo izy. Avy any avaratr'i [[Christian Ntsay|Madagasikara]] izy <ref name=":0">{{Cite web |last=le Ministère de la Population, de la Protection Sociale et de la
Promotion de la Femme |date=2019 |title=FEMMES DE MADAGASCAR |url=https://www.eces.eu/template/Femmes%20de%20Madagascar%20(1).pdf |access-date=09-04-2024 |website=eces.eu |language=fr |format=pdf}}.</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-09-24 |title=Gouvernance à Madagascar : Simple erreur de casting, 2ème partie |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-63362.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2015-10-08 |title=Général Dominique Jean Adolphe : Départ à la retraite d’un grand chef militaire - |url=https://midi-madagasikara.mg/general-dominique-jean-adolphe-depart-a-la-retraite-dun-grand-chef-militaire/ |access-date=2024-07-04 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR |archive-date=2024-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215163003/https://midi-madagasikara.mg/general-dominique-jean-adolphe-depart-a-la-retraite-dun-grand-chef-militaire/ |url-status=dead }}.</ref> misotro ronono ao amin'ny ''Tafika an'habakabaka sady Tale Jeneralin'ny Sampan-'' <ref name="Université de Diego : Défécatoire publique">{{Cite web |date=2022-08-17 |title=Université de Diego : Défécatoire publique |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-80481.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref>
=== Fianarana sy asa matihanina ===
Tany amin'ny sekoly fanabeazana fototra, nianatra tao amin'ny Notre-Dame College izy, sekoly ho an'ny rahavavy ao [[Antsiranana]] . Avy eo dia nanohy ny fianarany tao amin'ny sekoly ambaratonga faharoa ankapobeny tao [[Ambilobe]] izy. Nianatra tao amin'ny lise mifangaro lahy sy vavy tao Antsiranana izy, izay fantatra ankehitriny amin'ny anarana hoe Albert-Zafy High School. Nahazo diplaoma bakalorea sy maîtrise avy amin'ny Faculty of Arts and Humanities ao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy <ref name=":0" /> .
Na dia te ho lasa dokotera aza izy tamin'ny voalohany, dia nisafidy ny fianarana literatiora. Manana mari-pahaizana doctorat izy, nahazo alalana hanara-maso ny fikarohana, ary niasa manokana tamin'ny " fitenin'ny ankizy Efa navoaka tao amin'ny gazety iraisam-pirenena maromaro ny bokin'i Cécile Manorohanta <ref>{{Cite web |last=R |first=Suzy |date=2024-04-08 |title=Née dans un camp militaire |url=https://www.madagascar-tribune.com/Nee-dans-un-camp-militaire,5418.html |access-date=2024-04-08 |website=Madagascar-Tribune.com |language=fr}}.</ref> .
Nanomboka nampianatra tao amin’ny Sekoly Normal Antanimalandy ( [[Mahajanga]] ), avy eo teny Mahamasina ( [[Antananarivo]] ). Manana teny filamatra izy : Amin'ny alalan'ny asa no ahafahantsika manova zavatra. Nahazo diplaoma momba ny fiteny izy, ary nahazo ny PhD tao amin'ny Oniversiten'i Montréal ary nahavita ny fianarany doctorat tao amin'ny Oniversiten'i Kalifornia, Los Angeles <ref name=":0" />, izay niarahany niasa tamin'ny mpahay tantara Edward L. Keenan (ao anatin'ny) .
Nanomboka tany Antsiranana ny asany matihanina Izy no lehiben'ny departemantan'ny fianarana frantsay tao amin'ny Fakiolten'ny Zavakanto sy Siansa nanomboka tamin'ny 1996. Roa taona taty aoriana, dia lasa dekana tao amin'io sampam-pianarana io izy. Tamin'ny taona 2002, dia niditra tao amin'ny faribolan'ireo manam-pahaizana ao amin'ny Agence universitaire de la francophonie, sampana Ranomasimbe Indiana izy. Tamin'ny taona 2006, dia nitarika ny sampana Malagasy tao amin'ny sehatra fifanakalozan-kevitry ny vehivavy mpanabe Afrikana izy. Avy eo dia lasa filohan'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] <ref>{{Cite web |title=Cécile Manorohanta Dominique : Commandeur de la Légion d’Honneur française |url=https://www.madagate.org/monde-malgache/portrait/1058-cecile-manorohanta-dominique-commandeur-de-la-legion-dhonneur-francaise.html |access-date=2024-04-08 |website=madagate.org}}.</ref> .
Profesora tao amin'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] izy, ary voafidy ho filoha inefatra <ref>{{Cite web |date=2016-04-28 |title=Université d'Antsiranana : quatrième et dernier mandat pour Manorohanta Cécile |url=https://latribune.cyber-diego.com/societe/2026-universite-d-antsiranana-quatrieme-et-dernier-mandat-pour-manorohanta-cecile.html |access-date=2024-04-08 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}.</ref>, nanomboka ny fe-potoam-piasany fahefatra sady farany nandritra ny telo taona tamin'ny taona 2016 <ref>{{Cite web |date=2016-04-28 |title=Université d'Antsiranana : quatrième et dernier mandat pour Manorohanta Cécile |url=https://latribune.cyber-diego.com/societe/2026-universite-d-antsiranana-quatrieme-et-dernier-mandat-pour-manorohanta-cecile.html |access-date=2024-03-02 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2019-02-25 |title=Madagascar : Les échos d'Antsiranana du 25 février 2019 |url=https://actu.orange.mg/madagascar-les-echos-dantsiranana-du-25-fevrier-2019/ |access-date=2024-09-22 |website=Orange actu Madagascar |language=en |archive-date=2024-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922135318/https://actu.orange.mg/madagascar-les-echos-dantsiranana-du-25-fevrier-2019/ |url-status=dead }}</ref> .
=== Asa ara-politika ===
Nitana toerana maromaro tao amin'ny governemanta izy Nanomboka tamin'ny taona 2005 ka hatramin'ny 2006 <ref name=":0"/>, izy no Minisitry ny Fanabeazam-pirenena lefitra, talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Fiarovam-pirenena tamin'ny27 octobre 2007 tao amin'ny governemantan'ny Praiminisitra [[Charles Rabemananjara]] . Izy no vehivavy voalohany nitana io toerana io tao amin'ny fireneny. Nametra-pialana izy tamin'ny9 février 2009 noho ny sitrapony manokana, tsy te ho mpikambana ao amin'ny governemanta izay nandray anjara tamin'ny herisetra intsony, vokatry ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika nampihorohoro ny firenena]] <ref name=":1">{{Cite web |date=2009-12-18 |title=Rajoelina nomme seul un nouveau Premier ministre |url=https://www.rfi.fr/fr/contenu/20091218-rajoelina-nomme-seul-nouveau-premier-ministre |access-date=2024-09-22 |website=RFI |language=fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Madagascar: démission de la ministre de la Défense |url=https://www.ladepeche.fr/article/2009/02/09/537575-madagascar-demission-de-la-ministre-de-la-defense.html |access-date=2024-09-22 |website=ladepeche.fr |language=fr}}</ref> , <ref name=":3">{{Cite web |last=Radio-Canada |date=2009-02-09 |title=La ministre de la Défense claque la porte |url=https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/426129/madagascar-demission |access-date=2025-07-30 |website=Radio-Canada}}</ref> . Nisolo azy tamin'io andro io ihany ny Vice-Amiral Mamy Ranaivoniarivo <ref name=":3" /> .
Teo ambany fitondran'ny tetezamita notarihin'ny Filoha [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]], dia notendrena ho Praiminisitra lefitra, miandraikitra ny Atitany, indray i Cécile Manorohanta tamin'ny [daty tsy hita].8 septembre 2009 NY18 décembre Tamin'io taona io ihany, nesorin'ny filoha ny Praiminisitra [[Eugène Mangalaza]] <ref name=":2">{{Cite web |date=2009-12-18 |title=Limogeage d'Eugène Mangalaza, le Premier ministre de consensus |url=https://www.france24.com/fr/20091218-limogeage-deug-mangalaza-le-premier-ministre-consensus |access-date=2024-09-22 |website=France 24 |language=fr}}</ref> . Avy eo i Cécile Manorohanta dia niasa ho Praiminisitra vonjimaika nandritra ny {{Nowrap|48 heures}} <ref name=":1"/> , <ref name=":2" /> , <ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Dix pays africains ont déjà confié la Primature à des femmes |url=https://www.voaafrique.com/a/dix-pays-africains-o%C3%B9-des-dames-ont-dirig%C3%A9-la-primature/5746227.html |access-date=2024-09-22 |website=Voice of America |language=fr}}</ref>, talohan'ny nanendrena an'i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]] handimby azy <ref>{{Cite web |date=2009-12-21 |title=Camille Vital, Premier ministre de la transition |url=https://www.madagascar-tribune.com/Camille-Vital-Premier-ministre-de,13245.html |access-date=2024-09-22 |website=Madagascar-Tribune.com |language=fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |last=RFI |title=Madagascar: Rajoelina nomme un deuxième Premier ministre en 48 heures |url=https://www.pressafrik.com/Madagascar-Rajoelina-nomme-un-deuxieme-Premier-ministre-en-48-heures_a17605.html |access-date=2024-09-22 |website=PRESSAFRIK.COM, Premier média certifié JTI au Sénégal |language=fr}}</ref> .
== Loka sy mari-pankasitrahana ==
Nasandratry ny Masoivoho Frantsay Jean Marc Châtaigner ho amin'ny laharana Komandin'ny Legion of Honour izy tamin'ny23 juillet 2009 <ref>{{Cite web |last=maherizo |title=Cécile Manorohanta élevée à la dignité de Commandeur de la Légion d’Honneur |url=https://www.madonline.com/cecile-manorohanta-elevee-a-la-dignite-de-commandeur-de-la-legion-dhonneur/ |access-date=2024-04-08 |website=Madagascar Online : Le premier magazine d'actualité en ligne, spécialisé sur Madagascar |language=fr-FR}}.</ref> .
== adihevitra ==
Nanomboka tamin'ny taona 2021, dia nisy fiampangana fanodinkodinana volam-panjakana sy kolikoly tsy mivantana navoaka tao amin'ny gazety teo an-toerana <ref name="Université de Diego : Défécatoire publique"/> , <ref>{{Cite web |date=2021-09-03 |title=Détournements au Secren et à l’Université : Les casseroles de la famille Ntsay |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-62378.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
{{Reflist}}
== Lahatsoratra mifandraika ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika {{Liens}}{{Palette|Premier ministre Madagascar}}{{portail|politique|Madagascar}}
[[Sokajy:Praiminisitra malagasy]]
kzkr6dept7leg12cldci01udqkxecya
Juliette Ratsimandrava
0
299699
1140042
1138652
2026-05-26T01:05:48Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140042
wikitext
text/x-wiki
{{Boaty Fampahalalana}}'''Juliette Ranirina Ratsimandrava''', born in 1935 in [[Antananarivo]] and died on9 avril 2016, dia vehivavy literatiora Malagasy.
Anisan'ireo vehivavy mpanoratra manan-danja indrindra eo amin'ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsain'i Madagasikara]] izy <ref name=":0">{{Cite web |last=StudioSifaka |date=2016-09-06 |title=Ces femmes qui ont marqué l'histoire de Madagascar |url=https://www.studiosifaka.org/articles/actualites/item/3480-ces-femmes-qui-ont-marque-l-histoire-de-madagascar/ |access-date=2024-05-31 |website=StudioSifaka.mg}}.</ref>, ary mpilalao lehibe teo amin'ny tantaran'i Madagasikara taorian'ny fahaleovantena <ref name="AFAKA">{{Cite journal |last=Ratsimandrava |first=Juliette |last2=Ramahatra |first2=Roland |date=2003-06-01 |title=L'association AFAKA : la culture comme élément de " vitalisation " de la société malgache |url=http://dx.doi.org/10.3917/afcul.055.0145 |journal=Africultures |volume=n° 55 |issue=2 |page=145–146 |doi=10.3917/afcul.055.0145 |issn=1276-2458 |access-date=2024-05-01}}.</ref> .
== tantaram-piainany ==
Akademika izy, niasa manokana ho Mpikarakara ny Tranomboky Nasionalin'i Madagasikara, mpiandraikitra ny kolontsaina ho an'ny tanànan'i [[Antananarivo]], ary lehiben'ny Foibe Nasionalin'ny Teny ao amin'ny [[Akademia Malagasy]] . Filohan'ny Fikambanana AFAKA <ref name="AFAKA" />, niara-nanonta rakibolana rakibolana amin'ny [[Fiteny malagasy|teny Malagasy]] ''[[Rakibolana, Rakipahalalana|, Rakibolana, Rakipahalalana]]'' <ref name=":0" /> '','' tamin'ny taona 2005, izay lasa boky fanovozan-kevitra mahazatra <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2016-09-05 |title=Académie malgache : Juliette Ratsimandrava s’en est allée ! - |url=https://midi-madagasikara.mg/academie-malgache-juliette-ratsimandrava-sen-allee/ |access-date=2024-05-02 |website=Midi Madagasikara}}.</ref> , <ref name=":4">{{Cite web |last=InfoKmada |date=2016-09-06 |title=Juliette Ratsimandrava n’est plus |url=https://www.infokmada.org/juliette-ratsimandrava-nest-plus/ |access-date=2024-05-02 |website=InfoKmada |archive-date=2024-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502165900/https://www.infokmada.org/juliette-ratsimandrava-nest-plus/ |url-status=dead }}.</ref> . Juliette Ratsimandrava dia anabavin'ny Kolonely [[Ratsimandrava Richard|Richard Ratsimandrava]] <ref name=":0" /> .
Nanokan-tena hampiroborobo ny fiteny sy ny kolontsaina [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] tamin'ny alalan'ny fikambanana, boky ary ny fandrindrana rakibolana an-tsoratra i Juliette Ratsimandrava. Nitana toerana ara-kolontsaina manan-danja tao [[Antananarivo]] izy, indrindra fa tamin'ny naha-mpikarakara ny Tranomboky Nasionaly ao Ampefiloha azy. Noho izy tsy nandray anjara tamin'ny politika, dia vetivety ihany izy no nandray anjara tamin'ny andraikitra voafetra tao amin'ny Filankevitry ny Loholona nandritra ny krizy tamin'ny taona 2009 <ref>{{Cite web |title=Juliette Ratsimandrava: Décédée hier |url=https://www.lagazette-dgi.com/index_option-com_content-view-article-id-54646-juliette-ratsimandrava-decedee-hier-catid-41-Itemid-108.html |access-date=2026-03-21 |website=www.lagazette-dgi.com}}</ref> .
Taorian'ny nahafatesany, dia nandimby azy ho talen'ny foiben'ny fiteny ao amin'ny Akademia Malagasy i [[Esther Randriamamonjy|Esther Andriamamonjy]], izay nikasa ny hanohy ny asa efa nataony ho fampiroboroboana ny fitenin-drazana <ref>{{Cite web |date=2023-10-20 |title=Littérature - Les sommités de la culture rendent hommage à Juliette Ratsimandrava |url=https://lexpress.mg/09/09/2016/litterature-les-sommites-de-la-culture-rendent-hommage-a-juliette-ratsimandrava/ |access-date=2026-03-21 |website=L'Express de Madagascar |language=fr}}</ref> .
== Fijerena ny Asa ==
== BOKY ==
* {{Cite journal |last=avec Roland Ramahatra |date=2003-06-01 |title=L'association AFAKA : la culture comme élément de " vitalisation " de la société malgache |url=https://www.cairn.info/revue-africultures-2003-2-page-145.htm?ref=doi |journal=Africultures |volume=n° 55 |issue=2 |page=145–146 |doi=10.3917/afcul.055.0145 |issn=1276-2458 |access-date=2026-03-20}}
== Dinidinika sy fihaonambe ==
* {{Cite web |title=Juliette Ratsimandrava - Salangalanga |url=https://www.youtube.com/watch?v=ErGOH3iyZ_8&t=209s |website=YouTube |language=malgache}}
== Anaram-boninahitra sy fanavahana ==
2016 [[Commandeur de l'ordre des arts, des lettres et de la culture|Komandin'ny Order of Arts, Letters and Culture]] <ref>{{Cite web |date=2023-10-20 |title=Littérature - Juliette Ratsimandrava raccroche sa plume |url=https://lexpress.mg/05/09/2016/litterature-juliette-ratsimandrava-raccroche-sa-plume/ |access-date=2026-03-28 |website=L'Express de Madagascar |language=fr}}</ref>
== Fanamarihana sy referansa ==
{{Reflist}}
== Rohy ivelany ==
https://www.spla.pro/fr/fiche.actualite.deces-de-juliette-ratsimandrava.19789.html
{{Liens}}{{Portail|Madagascar|femmes|littérature|sciences de l'information et des bibliothèques}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1935]]
fsl8jiijh4scong80bw7zwd81v7zeri
Gisèle Ranampy
0
299703
1140158
1139769
2026-05-26T08:47:54Z
Rufhar
39588
Fanatsarana
1140158
wikitext
text/x-wiki
'''Gisèle Ranampy''' dia vehivavy olom-panjakana, mpitsara ambony sady teknisiana ambony teo anivon’ny fitondran-draharaham-panjakana [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]].
== Mombamomba azy ==
Izy no vadin'ny Filohan’ny Vaomieram-pirenena mahaleo tena misahana ny fifidianana [[CENI-T|(CENI)]] teo aloha, Andrianarisedo Dama Arsène.
Manana diplaoma [https://textes.lexxika.com/wp-content/uploads/2024/05/Arrete-16293_2019-13-Aout-2019-portant-determination-de-lequivalence-administrative-dun-titre-dans-la-fonction-publique-.pdf "Master II Recherches; Option : Sciences Sociales ou Anthropologie Sociale et Culturelle ou Sciences de l’Education ou Environnement et Société ou Philosophie"] tao amin'ny Ecole Normale Supérieure Oniversite Toliara.
3e promotion "RAINANDRIAMAMPANDRY" nivoaka tao amin'ny Foibe fianarana [[Diplômasia|diplaomatika]] sy stratejika eto Madagasikara (CEDS). <ref>https://www.ceds-madagascar.com/-3eme-Promotion-RAINANDRIAMAMPANDRY-</ref>
Manana traikefa eo amin'ny tontolon'ny [[lalàna]] sy ny fitantanana ny raharaham-pirenena izy.
== Politika ==
'''Janoary 2019 - Febroary 2023:''' Nitana ny toeran’ny Minisitry ny Asa, ny Asam-panjakana ary ny Lalàna Sosialy tao amin'ny governementa Ntsay III.<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Gouvernement_Ntsay_III</ref>
'''Fiandohan'ny taona 2000:''' Mpanolotsaina teo anivon’ny [[Fitsarana Avo momba ny Lalàmpanorenana]] (HCC), noho ny fahaiza-manaony eo amin'ny fiarovana ny lalam-panorenana.
'''Febroary 2022:''' nitantana vonjimaika ny Minisiteran’ny Fitsarana.<ref>https://www.justice.mg/anciens-ministres</ref>
'''Martsa 2024:''' voafidy sy voatendry ho mpikambana ao amin'ny Filan-kevitra Ambony ho Fiarovana ny Demokrasia sy ny Fanjakana tan-dalàna (HCDDED).<ref>https://newsmada.com/2024/03/12/organe-constitutionnel-le-nouveau-hcdded-bientot-operationnel/</ref>
== Loharano ==
<references />
08kbklv8kveqjdjinbfpemlhzuzum44
Bao Andriamanjato
0
299719
1140001
1139251
2026-05-25T19:12:06Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140001
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Bao Andriamanjato, teraka Rahantavololona Razanamahandry Alphonsine Razafindrakotohasina|teraka=21 Septambra 1929|toerana=Madagasikara|maty=1994|firenena=Madagasikara|asa=Injeniera, vehivavy mpanao politika, mpanoratra, mpitolona|seha-pitiavana=Septambra 1958 nanambady an'i Pasitera Richard Andriamanjato}}
'''Bao Andriamanjato''', '''Rahantavololona Razanamahandry Alphonsine Razafindrakotohasina''' no tena anarany, teraka tamin'ny 21 Septambra 1929. Fantatra ho vehivavy [[Injenieria|injeniera]] voalohany teto [[Madagasikara]] sy [[Afrika]] ary mpisava lalana momba ny injeniera eto amin'ny fireneny<ref>{{Cite web |url=https://www.madaction.net/reconstruction-nationale-retour-femmes-pouvoir/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-05-15 |archive-date=2025-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422094306/https://www.madaction.net/reconstruction-nationale-retour-femmes-pouvoir/ |url-status=dead }}</ref>. Ny taona 1994 izy no maty.
== Mombamomba azy ==
Teraka tamin’ny 21 septambra 1929 i Bao Andriamanjato, zanak’i Dr Alfonse Razafindrakotohasina sy Razanadravao. Iray amin'ireo zanaka iraika ambin'ny folo ao amin'ny fianakaviana izy. Tamin’ny Septambra 1958 dia nanambady an’i [[Richard Andriamanjato]] izy ary niteraka efatra: Ny Aina, Ny Hasina, Ny Toky, ary Ny Hanta Andriamanjato.<ref>https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=razafindrakotohasina&p=rahantavololona+razanamahandry+alphonsine+bao</ref>
== Fianarana ==
Nianatra tao amin'ny Lycée Jules Ferry Faravohitra sy ny Lycée Galliéni Andohalo i Bao Andriamanjato manodidina ny taona 1949. Nahazo ny bakalorea momba ny Matematika tany [[Paris]] izy. Tamin'ny 1958, nahazo diplaoma Injeniera tao amin'ny Sekoly Polyteknika ho an'ny Vehivavy (EPF)<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/EPF_(%C3%A9cole_d%27ing%C3%A9nieurs)</ref> tany Paris izy. Tamin'ny 1959, nahazo mari-pahaizana ambony momba ny aerodynamika sy mekanika ny sidina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/M%C3%A9canique_du_vol</ref> ary koa ny dinamika tena izy avy amin'ny Oniversiten'i Paris Sorbonne<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A9_Paris-Sorbonne</ref>, Frantsa.
== Lalan'asa ==
Nandray anjara tamin'ny fanamboarana ny Caravelle<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Caravelle_(aviation)</ref>, iray amin'ireo fiaramanidina frantsay voalohany izy. Teo anelanelan'ny taona 1962 sy 1976 dia mpampianatra momba ny hydraulika ampiasaina sy tambajotra an-tanàn-dehibe tao amin'ny Sekolim-pirenena momba ny asa vaventy, sy tao amin'ny Ivotoerana Ambony Polyteknika ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'Antananarivo]] izy.
== Fiainam-piaraha-monina ==
Mpikatroka nafana fo ho an'ny fahaleovantenan'i Madagasikara i Bao Andriamanjato dia navitrika tamina fikambanana maro. Filoha lefitry ny birao foibe AEOM ny taona 1956 ka hatramin’ny 1957, mpitahiry vola tamin’ny 1957 ka hatramin’ny 1958, ary filohan’ny fikambanan’ny injeniera malagasy ny taona 1964 ka hatramin’ny 1972. Izy koa no nanangana sy nitarika ny Fikambanan’ny Vehivavy momba ny Siansa sy ny Fampandrosoana (Fikambanana Vehivavy Siansa Fampandrosoana)<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/F%C3%A9d%C3%A9ration_mondiale_des_travailleurs_scientifiques</ref> tamin’ny 1985 hatramin’ny 1994. Filoha lefitry ny vehivavy voalohany an'ny Federasiona Maneran-tany ho an'ny mpiasa siantifika izy ny Novambra 1992. Tamin’ny taona 1975 izy no nanangana sy nitarika ny Komity Malagasy ho an’ny taom-behivavy iraisam-pirenena (Komity Malagasy Momba ny Taonan’ny Vehivavy Erantany). Niady ho an'ny zon'ny vehivavy i Bao, indrindra ny fankalazana ny 8 martsa, andro iraisam-pirenena ho an'ny vehivavy.<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Journ%C3%A9e_internationale_des_femmes</ref>
== Fiainana ara-pivavahana ==
Amin’ny maha-vadin’i Pasitera Richard Andriamanjato, Bao dia nandray anjara tamin’ny fanatsarana ny fiainan’ny mpiangona tamin’ny alalan’ny fikambanan’ny Dorkasy sy ny fananganana ny trano fisakafoana FJKM Ambohitantely, izay nanome sakafo ara-pahasalamana sy mora ho an’ny ankizy mpianatra. Tamin'ny taona 2022, nankalaza ny faha-45 taonany ny toeram-pisakafoanana. Niaro ny zon'ny vehivavy i Bao, nandrisika azy ireo hanohy fianarana sy ho mpitandrina. Nampiofana ny vadin’ny pasitera koa izy mba hanao asa fitadiavam-bola ho an’ny fianakaviany. Tamin'ny 1985, lasa tompon'andraikitra amin'ny raharaham-bahiny sy ny zon'olombelona izy tao amin'ny Filankevitry ny Fiangonana Maneran-tany.<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Conseil_%C5%93cum%C3%A9nique_des_%C3%89glises</ref>
== Fiainana ara-politika ==
Nandritra ny fianarany tany ivelany dia mpikatroka tao amin’ny AEOM i Bao Andriamanjato. Tamin'ny Febroary 1958, notondroin'ny polisy ho nizara trakta mamporisika ny mpianatra hanohitra ny fepetra ara-politika izy. Nanokatra ny lanonana fahatsiarovana ny fikomiana 1947 tany Paris izy ny 29 martsa 1958. Taorian’ny fitsapan-kevi-bahoaka tamin’ny Septambra 1958 dia nidera ireo Malagasy tia tanindrazana izay nanda ny soso-kevitr’i Frantsa izy. Tamin’ny oktobra 1958 mpanentana fivoriana teto [[Antananarivo]] momba ny andraikitry ny vehivavy eo amin’ny politika. Tamin’ny taona 1960 izy no vehivavy voalohany voafidy ho lefitry ny ben’ny Tanànan’Antananarivo ary lasa mpanolotsainan’ny tanàna nandritra ny taona maromaro. Tamin'ny taona 1991 dia anisan'ny governemanta mpikomy notarihin'ny jeneraly Jean Rakotoarison izy, izay nitana ny toeran'ny minisitry ny Asa vaventy.
== Boky nosoratany ==
* 1986: Fanafahana ny vehivavy, fandraisana anjara ho an'ny rariny sy ny fandriampahalemana
* 1987: Feo roa vavolombelona, fijoroana vavolombelona amin'ny from roa (niarahany nanoratra tamin'ny vadiny)
== Loharano ==
[[Sokajy:Maty tamin'ny taona 1994]]
80qctgta517u8qbkm2owbhi20k5wds3
Fotopampianaran' ny Vavolombelon' i Jehovah momba ny maha lahy sy maha vavy
0
299726
1140035
1138900
2026-05-25T23:08:32Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1140035
wikitext
text/x-wiki
Ny '''fotopampianaran' ny Vavolombelon' i Jehovah momba ny maha lahy sy maha vavy''' dia ny an' ny fiangonana kristiana mpandala ny nentin-drazana. Ny Fikambanana Watchtower dia mampianatra ny mpikambana ao aminy fa tsy maintsy mifady ny [[firaisana ara-nofo]] rehetra ivelan' ny fanambadiana sy alohan' ny fanambadiana. Ankoatra izay dia heverina ho fahotana ny firaisan' ny samy lehilahy na samy vehivavy sy ny fikasihana ny fitaovam-pananahan' ny tena hahazoana fahafinaretana. Ankoatra izany, ny mpikambana dia tsy maintsy madio ara-pitondrantena ihany koa amin' ny eritreriny sy ny teniny ary ny zavatra ataony, ao anatin' izany ny fandavana ny fiteny maloto sy ny [[pôrnôgrafia]]. Voarara tsy hiasa amin' ny orinasa mifandraika amin' ny fitrandrahana ara-barotra momba ny maha lahy sy ny maha vavy<ref><small>''Apocalypse delayed : The story of the Jehovah's Witnesses'', James Penton, Toronto : University of Toronto Press, 1997, <abbr>p.</abbr> 280</small></ref>.
== Fanao voarara ==
Milaza ny Vavolombelon' i Jehovah fa ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe ''porneia'', izay ampiasaina ao amin' ny [[Baiboly]] mba hanamelohana ny [[Fijangajangana (tsy manambady)|fijangajangana]], "Midika ho fanaovana firaisana amin' ny olona tsy vadin' ny tena izy io, sady manasongadina ny fampiasana tsy araka ny tokony ho izy ny filahiana na ny fivaviana. Anisan' ny ''por·neiʹa'' ny fanaovana firaisana amin' ny vava na amin' ny lava-pitombenana, ary ny fikasikasihana ny filahiana na ny fivavian' olon-kafa."<ref><small>"[https://wol.jw.org/mg/wol/d/r26/lp-mg/2004123#h=1 Arovy ny Fonao mba Hadio Fitondran-tena Hatrany Ianao]", ''wol.jw.org''</small> </ref>. Noho izany, ny firaisana ara-nofo rehetra ivelan' ny fanambadiana dia melohin' ity filkambanana ity, na fijangajangana, na [[fanitsakitsaham-bady]], na firaisan' ny samy lehilahy na samy vehivavy, na, mazava ho azy, ny firaisana amin' ny biby. Ireo fanao tsirairay ireo, raha fantatry ny loholona ary tsy manenina izay nahavanona izany, dia miteraka fandroahana avy ao amin' ny fikambanana. Voaheloka koa ny pedôfilia (firaisana amin' ny zaza). Raràna koa ny fikasikasihana ny filahiana na ny fivaviana, saingy tsy mitondra any amin' ny sazy ny fanaovana izany.
=== Fijangajangana sy fanitsakitsaham-bady ===
Ny mpivady ihany no mahazo manao firaisana, ary voarara ny filalaovana fitia. Avela hifanerasera ny olona mikasa ny hivady, fa amin' ny fepetra tsy ahafahany hanao firaisana ara-nofo. Heverina fa tsy mety ny mifanoroka alohan' ny[[fifamofoana]]<ref><small>''Nicolas, 25 ans, rescapé des Témoins de Jéhovah'', Nicolas Jacquette, éditions Balland, 2007, <abbr>p.</abbr> 26 (<nowiki>ISBN 978-2-35315-018-2</nowiki>)</small></ref>.
Amin' ny [[Vavolombelon' i Jehovah]], ny hoe "fijangajangana" dia mahafaoka ny firaisana ara-nofo amin' ny olon-kafa ankoatra ny vadin' ny tena, na dia tsy misy fanatsofohana aza (fifampikasikasihana taovam-pananahana, fanafosafoana ny taovam-pananahana, sns.). Ny mpikambana izay mijangajanga nefa tsy mibebaka dia voaroaka tsy ho mpikambana.
Melohin' ny Vavolombelon' i Jehovah mazava tsara koa ny fanitsakitsaham-bady, izay ilazana ny firaisana an-tsitrapo eo amin' ny olona manambady sy ny tsy vadiny. Raha ny marina, io ihany no fototry ny fisaraham-panambadiana eken' ilay fikambanana.
=== Firaisan' ny mitovy fananahana ===
Ny Fikambanana Watchtower dia manana fomba fijery ny firaisan' ny samy lehilahy na samy vehivavy mitovy amin' ny an' ny ankamaroan' ny antokom-pivavahana kristiana hafa mpandala ny nentin-drazana. Mino ny Vavolombelon' i Jehovah fa mifanohitra amin' izay ampianarin' ny Baiboly ny firaisan' ny samy lehilahy na samy vehivavy. Heverin' izy ireo ho fietrena any amin' ny toetran' ny biby izany, ary mety ho voaroaka ny mpikambana manao izany raha tsy mibebaka.
Noho izany, ny mpino Vavolombelon' i Jehovah mahatoky iray izay voasinton' ny firaisan' ny samy lehilahy na samy vehivavy dia tokony hijanona ho mpitovo na manambady olona tsy mitovy fananahana aminy. Mety ho sarotra iainana ity toe-javatra ity ka noforonina ny tranonkala fanohanana mba hanampiana ny mpikambana misedra izany amin' izao fotoana izao na taloha<ref>"[http://gayxjw.org/ <small>A common bond, the international support network for gay, lesbian, bisexual and transgender former and active Jehovah's Witnesses</small>] {{Wayback|url=http://gayxjw.org/ |date=20240203202650 }}" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.gayxjw.org%2F arsiva]]</ref>.
=== Pedôfilia ===
Mifanohitra amin' ny fitsipi-pitondran-tenan' ny Vavolombelon' i Jehovah ny pedôfilia (firaisana amin' ny zaza). Mihevitra izy ireo fa io fanao io dia tafiditra ao anatin' ilay antsoin' ny Baiboly hoe ''porneia'' amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]], izany hoe ny firaisana ivelan' ny fanambadiana. Heverin' izy ireo ho fahotana lehibe izay mety hitarika ho amin' ny fandroahana an' ilay olona manao izany<ref><small>"[https://wol.jw.org/mg/wol/d/r26/lp-mg/101993721 Tandindomin-doza ny Zanakao!]", ''wol.jw.org''</small></ref>.
=== Fikasikasihana ny fitaovam-pananahana ===
Voarara eo anivon' ny Vavolombelon' i Jehovah ny fikasikasihana ny filahiana na ny fivaviana hahazoana fahafinaretana, na dia tsy fahotana azo saziana amin' ny fandroahana azy aza. Entaniny ny tanora mba hanohitra izany fanao izany. Araka ny bokin' ny Vavolombelon' i Jehovah, dia mety hanimba ny fanambadiana amin' ny hoavy ny fanao toy izany (satria mety tsy hitady izay hahafa-po ny filan' ny vadiny ilay olona manao izany) ary mety hahatonga nofinofy mifandraka amin' ny firaisan'ny mitovy fananahana. Ny antony ara-pivavahana andrarana ny fikasikasihana ny filahiana na ny fivaviana hahazoana fahafinaretana dia ny hoe "tempolin' Andriamanitra ny vatana" ka tsy maintsy ho afaka amin' ny fahalotoam-pitondrantena<ref><small>''Jehovah's Witnesses : Portrait of a Contemporary Religious Movement'', Andrew Holden, éditeur Routledge, 10 janvier 2002, p. 27 (<nowiki>ISBN 978-0415266109</nowiki>)</small></ref>.
Araka ny filazan' i Nicolas Jaquette, mpikambana teo aloha, ny fanamelohana an' io fanao io dia nahatonga azy hihevi-tena ho nanao heloka, ka nahatonga azy hibaboka tamin' ny ray aman-dreniny izay Vavolombelon' i Jehovah mba hahazoany fanampiana ara-panahy sy hampitsahatra an' io fanao io<ref><small>''Nicolas, 25 ans, rescapé des Témoins de Jéhovah'', Nicolas Jacquette, éditions Balland, 2007, <abbr>p.</abbr> 131 (<nowiki>ISBN 978-2-35315-018-2</nowiki>)</small></ref>.
== Jereo koa ==
== Loharano ==
phgdt764jzluc9l5hzt8hq1qwk30lef
Alice N'Diaye
0
299777
1140106
1139253
2026-05-26T05:42:22Z
TinahLuce23
39583
1140106
wikitext
text/x-wiki
'''Alice N'Diaye'''<ref>https://www.diplomatie.gov.mg/index.php/le-ministere/le-staff</ref> dia vehivavy diplaomaty sy mpanao politika malagasy, fantatra amin’ny maha iray amin’ireo manampahaizana eo amin’ny sehatry ny fifandraisana iraisam-pirenena eto Madagasikara azy. Ny volana martsa taona 2026 izy no voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny eto Madagasikara, taorian’ny traikefa an-taonany maro tao amin’ny diplaomasia malagasy.
== Fianarana sy fiofanana ==
<ref>https://www.diplomatie.gov.mg/index.php/le-ministere/le-ministre</ref>Nianatra tao amin’ny Oniversiten’Antananarivo i '''Alice N'Diaye''' ary nahazo mari-pahaizana momba ny Lalàmpanjakana sy ny Siansa Politika “Maîtrise en Droit Public et Sciences Politiques”. Nanohy fiofanana tao amin’ny Sekolim-pirenena momba ny Fitantanan-draharaham-panjakana eto Madagasikara “École Nationale d’Administration de Madagascar – ENAM”, tao anatin’ny sampam-piofanana ho an’ny mpiasan’ny diplaomasia sy ny konsilà izy. <big>i</big> '''Alice N'Diaye''' dia efa nandalo fiofanana manokana tao amin’ny Sekolim-pirenena frantsay momba ny Fitantanan-draharaham-panjakana na ENA momba ny fitantanan-draharaham-panjakana sy ny diplomatie iraisam-pirenena. Ankoatra izay dia nanaraka fiofanana fanampiny momba ny fanelanelanana sy ny fifampiraharahana ihany koa i '''Alice N'Diaye'''.
== Asa sy traikefa ==
Nanomboka niasa teo amin’ny sehatry ny diplaomasia tamin’ny taona 2002 i Alice N'Diaye. Nandritry ny fotoana niasany dia efa niandraikitra sehatra maro tao amin’ny [[:fr:Ministère_des_Affaires_étrangères_(Madagascar)|Ministeran’ny Raharaham-bahiny]] izy, toy ny :
* Fiaraha-miasa iraisam-pirenena,
* Diplaomasia iarahana amin’ny firenena maro na “diplomatie multilatérale”,
* Fampidirana sy fiaraha-miasa eo amin’ny faritra na ny “intégration régionale”,
* Ary ny raharaha politika.
Anisan’ny andraikitra lehibe efa nosahaniny ny naha :
* Mpanolotsainan'ny masoivoho teo anivon'ny solontena maharitry ny Madagasikara eo anivon’ny Vondrona Afrikanina any Addis Abeba Etiopia,
* Talen’ny Fampidirana isam-paritra sy Tale Jeneralin’ny Raharaha Politika eo anivon’ny Departemanta Foibe,
* Ny volana martsa 2019 hatramin’ny volana jolay 2022 no nitana ny toeran’ny tale jeneralin’ny fiaraha-miasa iraisam-pirenena teo anivon’ny minisiteran’ny Raharaham-bahiny<ref>https://www.lechodusud.com/alice-n-diaye-devient-la-num%C3%A9ro-2-de-la-commission-de-l-oc%C3%A9an-indien/</ref>.
* Ny taona 2023 ka hatramin’ny 2025, dia sekretera jeneralin’ny Vaomieran’ny ranomasimbe Indianina (COI) izy<ref>https://midi-madagasikara.mg/affaires-etrangeres-alice-ndiaye-numero-2-de-la-coi/</ref>. Tao anatin'izay dia sady tompon’andraikitra maharitry ny fifandraisana ho an’i Madagasikara i '''Alice N'Diaye''' amin’ny maha Tale azy, niandraikitra ny fanavaozana ny andrim-panjakana sy ny fanavaozana ary ny fandrindrana ny asa.
* Tompon'andraikitry ny fikarohana tao amin’ny Ivontoerana momba ny Fandalinana sy Fanadihadiana Stratejika na CEAS an'ny Ministeran'ny Raharaham-bahiny Malagasy<ref>https://newsmada.com/2026/03/27/alice-ndiaye-mon-succes-sera-votre-succes/</ref> i '''Alice N'Diaye''' talohan'ny nanendrena azy ho minisitry ny Raharaham-bahiny ny volana martsa 2026<ref>https://www.lexpress.mg/2026/03/affaires-etrangeres-alice-ndiaye-prend.html</ref>.
8ssbe3wjjdr9ueeh0wal83str9rl9sl
1140127
1140106
2026-05-26T06:38:37Z
TinahLuce23
39583
nampiditra infobox
1140127
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Alice N'Diaye|firenena=Madagasikara|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny Malagasy|taona niasana=2026|sary=[[File:Alice N'Diaye Ministre des Affaires étrangères Malagasy.jpg|thumb|Alice N'Diaye Malagasy Minister of Foreign Affairs]]}}
'''Alice N'Diaye'''<ref>https://www.diplomatie.gov.mg/index.php/le-ministere/le-staff</ref> dia vehivavy diplaomaty sy mpanao politika malagasy, fantatra amin’ny maha iray amin’ireo manampahaizana eo amin’ny sehatry ny fifandraisana iraisam-pirenena eto Madagasikara azy. Ny volana martsa taona 2026 izy no voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny eto Madagasikara, taorian’ny traikefa an-taonany maro tao amin’ny diplaomasia malagasy.
== Fianarana sy fiofanana ==
<ref>https://www.diplomatie.gov.mg/index.php/le-ministere/le-ministre</ref>Nianatra tao amin’ny Oniversiten’Antananarivo i '''Alice N'Diaye''' ary nahazo mari-pahaizana momba ny Lalàmpanjakana sy ny Siansa Politika “Maîtrise en Droit Public et Sciences Politiques”. Nanohy fiofanana tao amin’ny Sekolim-pirenena momba ny Fitantanan-draharaham-panjakana eto Madagasikara “École Nationale d’Administration de Madagascar – ENAM”, tao anatin’ny sampam-piofanana ho an’ny mpiasan’ny diplaomasia sy ny konsilà izy. <big>i</big> '''Alice N'Diaye''' dia efa nandalo fiofanana manokana tao amin’ny Sekolim-pirenena frantsay momba ny Fitantanan-draharaham-panjakana na ENA momba ny fitantanan-draharaham-panjakana sy ny diplomatie iraisam-pirenena. Ankoatra izay dia nanaraka fiofanana fanampiny momba ny fanelanelanana sy ny fifampiraharahana ihany koa i '''Alice N'Diaye'''.
== Asa sy traikefa ==
Nanomboka niasa teo amin’ny sehatry ny diplaomasia tamin’ny taona 2002 i Alice N'Diaye. Nandritry ny fotoana niasany dia efa niandraikitra sehatra maro tao amin’ny [[:fr:Ministère_des_Affaires_étrangères_(Madagascar)|Ministeran’ny Raharaham-bahiny]] izy, toy ny :
* Fiaraha-miasa iraisam-pirenena,
* Diplaomasia iarahana amin’ny firenena maro na “diplomatie multilatérale”,
* Fampidirana sy fiaraha-miasa eo amin’ny faritra na ny “intégration régionale”,
* Ary ny raharaha politika.
Anisan’ny andraikitra lehibe efa nosahaniny ny naha :
* Mpanolotsainan'ny masoivoho teo anivon'ny solontena maharitry ny Madagasikara eo anivon’ny Vondrona Afrikanina any Addis Abeba Etiopia,
* Talen’ny Fampidirana isam-paritra sy Tale Jeneralin’ny Raharaha Politika eo anivon’ny Departemanta Foibe,
* Ny volana martsa 2019 hatramin’ny volana jolay 2022 no nitana ny toeran’ny tale jeneralin’ny fiaraha-miasa iraisam-pirenena teo anivon’ny minisiteran’ny Raharaham-bahiny<ref>https://www.lechodusud.com/alice-n-diaye-devient-la-num%C3%A9ro-2-de-la-commission-de-l-oc%C3%A9an-indien/</ref>.
* Ny taona 2023 ka hatramin’ny 2025, dia sekretera jeneralin’ny Vaomieran’ny ranomasimbe Indianina (COI) izy<ref>https://midi-madagasikara.mg/affaires-etrangeres-alice-ndiaye-numero-2-de-la-coi/</ref>. Tao anatin'izay dia sady tompon’andraikitra maharitry ny fifandraisana ho an’i Madagasikara i '''Alice N'Diaye''' amin’ny maha Tale azy, niandraikitra ny fanavaozana ny andrim-panjakana sy ny fanavaozana ary ny fandrindrana ny asa.
* Tompon'andraikitry ny fikarohana tao amin’ny Ivontoerana momba ny Fandalinana sy Fanadihadiana Stratejika na CEAS an'ny Ministeran'ny Raharaham-bahiny Malagasy<ref>https://newsmada.com/2026/03/27/alice-ndiaye-mon-succes-sera-votre-succes/</ref> i '''Alice N'Diaye''' talohan'ny nanendrena azy ho minisitry ny Raharaham-bahiny ny volana martsa 2026<ref>https://www.lexpress.mg/2026/03/affaires-etrangeres-alice-ndiaye-prend.html</ref>.
stszzgs6ovg2nc4lwznpetm1nuu1n3e
Voahangy Randrianarison-Huetz
0
299790
1140142
1139344
2026-05-26T07:24:04Z
Rufhar
39588
Nanatsara sy nanampy rohy
1140142
wikitext
text/x-wiki
Dr Voahangy Randrianarison-Huetz dia vehivavy malagasy mpikaroka sy mpahay momba ny hery fiarovana avo lenta, malaza amin'ny asa siantifika nataony tany [[Frantsa]] sy ny firotsahany amin'ny fampiofanana ara-pitsaboana sy ara-biolojika eto [[Madagasikara]].
== FIANARANA NATAONY ==
Dr Randrianarison-Huetz dia manatanteraka ny ampahany betsaka amin'ny fikarohana ataony any Frantsa, ao anatin'ireo toeram-pikarohana lehibe eo amin'ny sehatry ny fikarohana biomedikaly. Anisan'izany ireto manaraka ireto:
• Institut Cochin (Paris), ivon-toeram-pikarohana biomedikaly maro taranja.<ref>https://institutcochin.fr/</ref>
• INSERM (Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale, Unité U1016).<ref>https://www.inserm.fr/</ref>
• CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique).<ref>https://www.cnrs.fr/fr</ref>
• Oniversite Paris Cité (Paris Descartes / Sorbonne Paris Cité teo aloha).<ref>https://u-paris.fr/</ref>
== FIKAROHANA NATAONY ==
Ny asa siantifika ataony dia miompana indrindra amin'ny biolojian'ny sela, ny zenetika ary ny fomba fiasan'ny hery fiarovana. Nandray anjara tamin'ny famoahana boky sy gazety siantifika maro fakan-tahaka eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena izy, izay mikasika ireo lohahevitra saro-pantarina toy ny:
• Fanaraha-maso ny fitambaran'ireo sela zanabolana (sela fototra amin'ny hozatra) sy ny firafitry ny aktina.
• Fandrindrana ny manodidina ireo sela hozatra (myofibres) amin'ny alalan'ny proteinina sasany (toy ny RhoA)<ref>https://www.mdpi.com/2073-4409/12/23/2673</ref> mba ahafahan'ny hozatra mitombo.
Ireo lalan-tsandrin'ny famantarana ao anatin'ny sela mifandray amin'ny fanoheran'ny hery fiarovana sy ny fivontosana (toy ny fampandehanana ny mpampiroborobo NF-κB)<ref>https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3476979/</ref>.
== FANDRAISANA ANJARA AMIN'NY FAMPIOFANANA ETO MADAGASIKARA ==
Miaraka amin'ireo fikarohana ataony any Eoropa, mitazona fifandraisana matanjaka amin'ny tontolo siantifika malagasy izy. Mandray anjara mavitrika amin'ny fanamafisana ny fahaiza-manao eo an-toerana momba ny siansa biomedika izy, indrindra amin'ny alalan'ny fiarahana miasa amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) <ref>https://www.pasteur.mg/deuxieme-edition-du-cours-sur-les-techniques-de-limmunologie-a-linstitut-pasteur-de-madagascar/</ref> eto Antananarivo.
Nandray anjara ary anisan'ny mpanara-maso tamin'ny fampianarana iraisam-pirenena voalohany momba ny "Techniques immunologie" natao tao amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) notanterahina ny 19 ka hatramin’ny 30 oktobra 2015, niarahana tamin’ny Institut Pasteur Paris. Mpianatra enina ambin’ny folo avy ao amin’ny Fakiolten’ny Siansa ao amin’ny Oniversiten’Antananarivo, ny Oniversiten’i Kaomoro, ny Institut Pasteur Bangui, ny Institut Pasteur any Dakar, ary ireo sampana sy sampana fikarohana ao amin’ny IPM no nanatrika ny fampianarana teny amin’ny tranoben’ny IPM eny Avaradoha.<ref>https://www.santetropicale.com/actus.asp?id=20633&action=lire</ref>
Miara-mikarakara sy mitarika fampiofanana ambony lenta izy, indrindra ny Fampianarana Iraisam-pirenena momba ny Teknika Ampiasaina amin'ny Hery Fiarovana (Cours International sur les Techniques de l'Immunologie), izay tontosaina ny andiany faha-3 tamin'ny jona 2025. Ity fandaharana ity, izay tontosaina miaraka amin'ny Institut Pasteur any Paris, dia ahafahana mampita amin'ireo mpikaroka, dokotera ary mpianatra malagasy sy afrikanina ireo fahaiza-manao ara-pomba fanao sy ara-teoria izay tena ilaina amin'ny fikarohana arifomba momba ireo aretina mifindra.<ref>https://www.pasteur.mg/cours-du-pasteur-network-sur-les-techniques-dimmunologie-3eme-edition/</ref>
== ASA SORANY ==
• [https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(21)01586-8 RhoA within myofibers controls satellite cell microenvironment to allow hypertrophic growth]
• [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29269426/ Srf controls satellite cell fusion through the maintenance of actin architecture]
• [https://hal.science/hal-04782399v1 Role of Serum response factor in cell stiffness and muscle cell fusion]
== LOHARANO ==
<references />
5cyj9dm00w3tncwzdhenpasf3bzt8ed
1140151
1140142
2026-05-26T08:20:51Z
Rufhar
39588
Fanampiana rohy
1140151
wikitext
text/x-wiki
Dr Voahangy Randrianarison-Huetz dia vehivavy malagasy mpikaroka sy mpahay momba ny hery fiarovana avo lenta, malaza amin'ny asa siantifika nataony tany [[Frantsa]] sy ny firotsahany amin'ny fampiofanana ara-pitsaboana sy ara-biolojika eto [[Madagasikara]].
== FIANARANA NATAONY ==
Dr Randrianarison-Huetz dia manatanteraka ny ampahany betsaka amin'ny fikarohana ataony any Frantsa, ao anatin'ireo toeram-pikarohana lehibe eo amin'ny sehatry ny fikarohana biomedikaly. Anisan'izany ireto manaraka ireto:
• Institut Cochin (Paris), ivon-toeram-pikarohana biomedikaly maro taranja.<ref>https://institutcochin.fr/</ref>
• INSERM (Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale, Unité U1016).<ref>https://www.inserm.fr/</ref>
• CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique).<ref>https://www.cnrs.fr/fr</ref>
• Oniversite Paris Cité (Paris Descartes / Sorbonne Paris Cité teo aloha).<ref>https://u-paris.fr/</ref>
== FIKAROHANA NATAONY ==
Ny asa siantifika ataony dia miompana indrindra amin'ny biolojian'ny sela, ny zenetika ary ny fomba fiasan'ny hery fiarovana. Nandray anjara tamin'ny famoahana boky sy gazety siantifika maro fakan-tahaka eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena izy, izay mikasika ireo lohahevitra saro-pantarina toy ny:
• Fanaraha-maso ny fitambaran'ireo sela zanabolana (sela fototra amin'ny hozatra) sy ny firafitry ny aktina.
• Fandrindrana ny manodidina ireo sela hozatra (myofibres) amin'ny alalan'ny proteinina sasany (toy ny RhoA)<ref>https://www.mdpi.com/2073-4409/12/23/2673</ref> mba ahafahan'ny hozatra mitombo.
Ireo lalan-tsandrin'ny famantarana ao anatin'ny sela mifandray amin'ny fanoheran'ny hery fiarovana sy ny fivontosana (toy ny fampandehanana ny mpampiroborobo NF-κB)<ref>https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3476979/</ref>.
== FANDRAISANA ANJARA AMIN'NY FAMPIOFANANA ETO MADAGASIKARA ==
Miaraka amin'ireo fikarohana ataony any Eoropa, mitazona fifandraisana matanjaka amin'ny tontolo siantifika malagasy izy. Mandray anjara mavitrika amin'ny fanamafisana ny fahaiza-manao eo an-toerana momba ny siansa biomedika izy, indrindra amin'ny alalan'ny fiarahana miasa amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Institut_Pasteur_de_Madagascar</ref>eto Antananarivo.
Nandray anjara ary anisan'ny mpanara-maso tamin'ny fampianarana iraisam-pirenena voalohany momba ny "Techniques immunologie" natao tao amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) notanterahina ny 19 ka hatramin’ny 30 Oktobra 2015, niarahana tamin’ny Institut Pasteur Paris. Mpianatra enina ambin’ny folo avy ao amin’ny Fakiolten’ny Siansa ao amin’ny Oniversiten’Antananarivo, ny Oniversiten’i Kaomoro, ny Institut Pasteur Bangui, ny Institut Pasteur any Dakar, ary ireo sampana sy sampana fikarohana ao amin’ny IPM no nanatrika ny fampianarana teny amin’ny tranoben’ny IPM eny Avaradoha.<ref>https://www.santetropicale.com/actus.asp?id=20633&action=lire</ref>
Nandray anjara sy nampanao fampiharana tamin'ny andiany faharoa momba ny fampianarana momba ny "Techniques de l'Immunologie" izay notontosaina ny 15 hatramin'ny 26 Oktobra 2018<ref>https://www.pasteur.mg/deuxieme-edition-du-cours-sur-les-techniques-de-limmunologie-a-linstitut-pasteur-de-madagascar/</ref> notanterahina tao amin'ny Institut Pasteur de Madagascar.
Miara-mikarakara sy mitarika fampiofanana ambony lenta izy, indrindra ny Fampianarana Iraisam-pirenena momba ny Teknika Ampiasaina amin'ny Hery Fiarovana (Cours International sur les Techniques de l'Immunologie), izay tontosaina ny andiany faha-3 tamin'ny 16 hatramin'ny 25 jona 2025. Ity fandaharana ity, izay tontosaina miaraka amin'ny Institut Pasteur any Paris, dia ahafahana mampita amin'ireo mpikaroka, dokotera ary mpianatra malagasy sy afrikanina ireo fahaiza-manao ara-pomba fanao sy ara-teoria izay tena ilaina amin'ny fikarohana arifomba momba ireo aretina mifindra.<ref>https://www.pasteur.mg/cours-du-pasteur-network-sur-les-techniques-dimmunologie-3eme-edition/</ref>
== ASA SORANY ==
• [https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(21)01586-8 RhoA within myofibers controls satellite cell microenvironment to allow hypertrophic growth]
• [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29269426/ Srf controls satellite cell fusion through the maintenance of actin architecture]
• [https://hal.science/hal-04782399v1 Role of Serum response factor in cell stiffness and muscle cell fusion]
== LOHARANO ==
<references />
qrwwi80raeaaxf0ktvmleol4lq5ao8o
1140152
1140151
2026-05-26T08:26:02Z
Rufhar
39588
1140152
wikitext
text/x-wiki
Dr Voahangy Randrianarison-Huetz dia vehivavy malagasy mpikaroka sy mpahay momba ny hery fiarovana avo lenta, malaza amin'ny asa siantifika nataony tany [[Frantsa]] sy ny firotsahany amin'ny fampiofanana ara-pitsaboana sy ara-biolojika eto [[Madagasikara]].
== FIANARANA NATAONY ==
Dr Randrianarison-Huetz dia manatanteraka ny ampahany betsaka amin'ny fikarohana ataony any Frantsa, ao anatin'ireo toeram-pikarohana lehibe eo amin'ny sehatry ny fikarohana biomedikaly. Anisan'izany ireto manaraka ireto:
• Institut Cochin (Paris), ivon-toeram-pikarohana biomedikaly maro taranja.<ref>https://institutcochin.fr/</ref>
• INSERM (Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale, Unité U1016).<ref>https://www.inserm.fr/</ref>
• CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique).<ref>https://www.cnrs.fr/fr</ref>
• Oniversite Paris Cité (Paris Descartes / Sorbonne Paris Cité teo aloha).<ref>https://u-paris.fr/</ref>
== FIKAROHANA NATAONY ==
Ny asa siantifika ataony dia miompana indrindra amin'ny biolojian'ny sela, ny zenetika ary ny fomba fiasan'ny hery fiarovana. Nandray anjara tamin'ny famoahana boky sy gazety siantifika maro fakan-tahaka eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena izy, izay mikasika ireo lohahevitra saro-pantarina toy ny:
• Fanaraha-maso ny fitambaran'ireo sela zanabolana (sela fototra amin'ny hozatra) sy ny firafitry ny aktina.
• Fandrindrana ny manodidina ireo sela hozatra (myofibres) amin'ny alalan'ny proteinina sasany (toy ny RhoA)<ref>https://www.mdpi.com/2073-4409/12/23/2673</ref> mba ahafahan'ny hozatra mitombo.
Ireo lalan-tsandrin'ny famantarana ao anatin'ny sela mifandray amin'ny fanoheran'ny hery fiarovana sy ny fivontosana (toy ny fampandehanana ny mpampiroborobo NF-κB)<ref>https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3476979/</ref>.
== FANDRAISANA ANJARA AMIN'NY FAMPIOFANANA ETO MADAGASIKARA ==
Miaraka amin'ireo fikarohana ataony any Eoropa, mitazona fifandraisana matanjaka amin'ny tontolo siantifika malagasy izy. Mandray anjara mavitrika amin'ny fanamafisana ny fahaiza-manao eo an-toerana momba ny siansa biomedika izy, indrindra amin'ny alalan'ny fiarahana miasa amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Institut_Pasteur_de_Madagascar</ref>eto Antananarivo.
Nandray anjara ary anisan'ny mpanara-maso tamin'ny fampianarana iraisam-pirenena voalohany momba ny "Techniques immunologie" natao tao amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) notanterahina ny 19 ka hatramin’ny 30 Oktobra 2015, niarahana tamin’ny Institut Pasteur Paris. Mpianatra enina ambin’ny folo avy ao amin’ny Fakiolten’ny Siansa ao amin’ny Oniversiten’Antananarivo, ny Oniversiten’i Kaomoro, ny Institut Pasteur Bangui, ny Institut Pasteur any Dakar, ary ireo sampana sy sampana fikarohana ao amin’ny IPM no nanatrika ny fampianarana teny amin’ny tranoben’ny IPM eny Avaradoha.<ref>https://www.pasteur.mg/premier-cours-international-immunologie/</ref>
Nandray anjara sy nampanao fampiharana tamin'ny andiany faharoa momba ny fampianarana momba ny "Techniques de l'Immunologie" izay notontosaina ny 15 hatramin'ny 26 Oktobra 2018<ref>https://www.pasteur.mg/deuxieme-edition-du-cours-sur-les-techniques-de-limmunologie-a-linstitut-pasteur-de-madagascar/</ref> notanterahina tao amin'ny Institut Pasteur de Madagascar.
Miara-mikarakara sy mitarika fampiofanana ambony lenta izy, indrindra ny Fampianarana Iraisam-pirenena momba ny Teknika Ampiasaina amin'ny Hery Fiarovana (Cours International sur les Techniques de l'Immunologie), izay tontosaina ny andiany faha-3 tamin'ny 16 hatramin'ny 25 jona 2025. Ity fandaharana ity, izay tontosaina miaraka amin'ny Institut Pasteur any Paris, dia ahafahana mampita amin'ireo mpikaroka, dokotera ary mpianatra malagasy sy afrikanina ireo fahaiza-manao ara-pomba fanao sy ara-teoria izay tena ilaina amin'ny fikarohana arifomba momba ireo aretina mifindra.<ref>https://www.pasteur.mg/cours-du-pasteur-network-sur-les-techniques-dimmunologie-3eme-edition/</ref>
== ASA SORANY ==
• [https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(21)01586-8 RhoA within myofibers controls satellite cell microenvironment to allow hypertrophic growth]
• [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29269426/ Srf controls satellite cell fusion through the maintenance of actin architecture]
• [https://hal.science/hal-04782399v1 Role of Serum response factor in cell stiffness and muscle cell fusion]
== LOHARANO ==
<references />
o3rt6u9zz7nio0e0pprz7ttn659m1td
Albert VII (Nederlandy)
0
299856
1139833
1139777
2026-05-25T12:06:09Z
~2026-30465-54
39692
1139833
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= 0 L'archiduc Albert de Habsbourg - Frans Pourbus le Jeune (1).JPG
|anarana=Albert VII
|teraka= 13 Novambra 1559
|toerana = [[Wiener Neustadt]]
|maty= 15 Jolay 1621
|firenena={{Aotrisy}}, {{Nederlandy}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Albert VII avy any Aotrisy''' (teraka ny 13 Novambra 1559 tao [[Wiener Neustadt]], teraka ny 15 Jolay 1621 tao [[Bruxelles]]; koa Albert d'Autriche, [[fiteny alemà|alemà]] ''Albrecht VII von Habsburg'' [[fiteny anglisy|anglisy]] ary ''Albert Ernst avy any Aotrisy'') dia Governoran'ny [[Habsburg]] [[Nederlandy]] Espaniola ary archduke.
== Fiainana ==
Albert VII avy any Aotrisy dia teraka tamin'ny fahadimy tamin'ny Emperora [[Maximilian II]] sy Maria vadiny avy any {{Espaina}}.
== Jereo koa ==
[[de:Albrecht VII. von Habsburg]]
{{commonscat|Albert VII, Archduke of Austria}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1559]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1621]]
[[Sokajy:Nederlandy]]
afeybq91usllxsmib0gzp2xdc5csp04
Euphorbia umbellata
0
299870
1139834
1139827
2026-05-25T12:11:50Z
Thelezifor
15140
Fampiasana
1139834
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Starr 070111-3335 Synadenium grantii.jpg|vignette|''Euphorbia umbellata''|366x366px]]
Ny '''''Euphorbia umbellata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Euphorbiaceae]]''. Tsy fahita afa-tsy ao [[Afrika Atsinanana]], indrindra any [[Môzambika]] izy io. Ny karazany misy loko mena sy maitso, atao hoe "Rubra", dia fahita sy malaza amin' ny mpamboly zavamaniry an-jaridaina sy ny mpanangona. Atao hoe '''''Synadenium grantii''''' koa izy io teo aloha.
== Famariparitana ==
[[Sary:Euphorbia umbellata 7.jpg|vignette|238x238px|''Euphorbia umbellata''|ankavia]]
Mitombo mitsangana mahitsy, miendrika kirihitra ary misampana maro avy eny amin' ny fotony ny ''Euphorbia umbellata'' na ''Synadenium grantii''. Arakaraka ny toe-javatra misy amin' ny fambolena azy dia matetika mahatratra 2 ka hatramin' ny 5 m ny haavony, fa ny santionany sasany dia mety mihoatra ny 9 na 10 m ao amin' ny toeram-paniriany voajanahary.
=== Taho sy rantsana ===
Varingarina, tsy misy volovolo, be nofony, ary maitso, indraindray volomparasy ny hoditry ny rantsana tanora izay kely kokoa eny amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Rehefa mandeha ny taona dia lasa minofon-kazo kokoa izy ireo ary miloko volondavenona. Matetika ny sampany no misy olatra hita maso vokatry ny fialan' ny [[tangozan-dravina]], fa ny raviny kosa dia mitangorona indrindra eny amin' ny tendron-drantsana.
=== Ravina ===
[[Sary:Euphorbia umbellata in Jardin des Plantes de Toulouse 01.jpg|ankavia|vignette|226x226px|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana ravina mifandimby, be nofony izay somary miendrika lela lefona na somary mibikan' atody, dombo na somary maranitra ny tendrony ny ''Euphorbia umbellata''. Somary matevina ny raviny nefa misy manify ihany koa satria ny hamandoana dia voatahiry ao anaty vatany minofon-kazo. Entin' ny [[Tangozan-dravina|tangozany]] fohy nefa matanjaka ny ravina. Maitso manjelatra amin' ny ankapobeny ny ravina, izay afaka maneho loko mena koa, na misy pentimpentina fotsy, na volomparasy, arakaraka ny ovan-karazana ambolena, indrindra ny endrika 'Rubra'. Matetika izy ireo dia manana halava mirefy 14 ka hatramin' ny 20 sm ary fohy ny [[tangozan-dravina]].
=== Vony ===
[[Sary:Euphorbia-umbellata EstherWinam-Honolulu Cutler 20151219 094519 (23836039506).jpg|vignette|276x276px|Vonin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana vondrombony tahaka ny zavamairy iray fianakaviana aminy (''[[Euphorbiaceae]]'') mahazatra ny ''Euphorbia umbellata''. Ny tena voniny dia bitika sy tsy tena hita, mitovitovy amin' ny an' ny madagasikara (''[[Euphorbia pulcherrima]]'') na ny an' ny songosongo (''[[Euphorbia milii]]'') ny vondromboniny. Lahy na vavavy ireo vony ireo eny amin' ny fotony iray. Izany rehetra izany dia matetika miseho amin' ny loko manopy mena, mavokely, na maitso volomparasy noho ny [[brakte]] (ravina niova anjara asa) izay miloko sy manodidina ny vony. Tsy mibaribary loatra ity fomba famony ity izay toetra amantarana ilay karazana.
=== Voa ===
[[Sary:Starr-160324-0625-Synadenium grantii-flowers fruit-Kihei-Maui (26350496444).jpg|vignette|274x274px|Vony sy voan' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Kapsiola kely manana halava 8 mm, misy kitranotrano telo miaty vihim-boa telo miendrika atody ny voan' ny ''Euphorbia umbellata''. Misokatra ho azy ireo kapsiola ireo rehefa matoy mba hivoahan' ny vihim-boa.
=== Lateksa ===
Tahaka ny karazana ''Euphorbia'' maro dia misy lateksa fotsy (ranony mandronono) be dia be sy madity ary tena mampalailay ny taova rehetra amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Mety hiteraka fahamaizan' ny hoditra sy hanimba ny maso ity ranony ity. Na dia eo aza izany toetrany mety hanapoizina izany dia ambolena betsaka ho zavamaniry fanao haingo io karazana io noho ny raviny manintona, na atao fefy velona noho ny fahazakany [[Haintany|hain-tany]].
== Taksônômia ==
[[Sary:Synadenium grantii-1-hrs-yercaud-salem-India.jpg|vignette|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Ny ''Euphorbia umbellata'' dia nofaritan' i Ferdinand Albin Pax amin' ny anarana hoe ''Synadenium umbellatum'' tamin'ny voalohany ary navoaka tao amin' ny ''Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie'' 19: 125, tamin' ny taona 1894, ary amin' izao fotoana izao dia anarana manondro zavatra mitovy sy "basionym" amin' ity karazana ity; ary avy eo dia nafindran' i Peter Vincent Bruyns tao amin' ny antokon' ny ''Euphorbia'' ao amin' ny boky ''Euphorbia World'' 3: 5, tamin' ny taona 2007 izy io.
==== Anarana ahafantarana azy ====
* ''Euphorbia bicompacta'' <small>Bruyns</small>
* ''Euphorbia pseudograntii'' <small>Bruyns</small>
* ''Synadenium compactum'' <small>N.E.Br.</small>
* ''Synadenium grantii'' <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium grantii'' var. rubra (na ''Synadenium grantii'' var. ''rubrafolia'') <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium umbellatum'' <small>Pax</small>
* ''Synadenium umbellatum'' var. ''puberulum'' <small>N.E.Br</small>
== Toerana sy faritra tiany aniriany ==
Teratany any amin' ny hivoka anirian-kazo ao [[Afrika Atsinanana]] sy ao [[Afrika Afovoany]] ny ''Euphorbia umbellata'' (anisan' izany i [[Kenià]], i [[Tanzania]], i [[Oganda]], i [[Roanda]], i [[Borondy]] ary ny faritra atsinanana amin' ny [[Repoblika Demôkratikan' i Kôngô]]) izay mifanaraka amin' ny tontolo maina sy be vato ary malalaka. Azo ambolena eo anelanelan' ny haabo 500 sy 2 100 m ity zavamaniry tia toetany maina amin' ny ankapobeny ity.
Noho izy mahazaka hain-tany sy ny fanaovana azy ho haingo, indrindra ireo ovan-karazany mena ravina toa ny 'Rubra', dia nampidirina be dia be any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly sy toetany sobtrôpikaly ny ''Euphorbia umbellata''. Nanjary maniry hoazy any amin' ny firenen' i [[Amerika Latina]] maromaro izy, indrindra fa any [[Brezila]] sy any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]], izay mety haha lasa azy ho zavamaniry manafika. Hita any amin' ny [[Azia]] trôpikaly, any [[Ejipta]], any [[Aostralia]], ary any amin' ny nosyin' i [[Atlantika]] sasany koa izy io. Eto [[Madagasikara]] dia eny amin' ny zaridaina sy fefy no tena ambolena azy, izay mifanaraka tsara amin' ny toetany mafana manana fizaràn-taona maina.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana ===
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana atỳ [[Afrika]] sy any [[Brezila]], izay matetika iantsona azy hoe "janaúba", ny ''Euphorbia umbellata''. Ny lateksa, ny raviny, ny hodiny ary ny fakany dia ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana mba hitsaboana ny [[mamaivay]], ny fanaintainana, ny fery amin' ny [[vavony]], ny aretin' ny [[taovam-pisefoana]], ny [[katsentsitra an-tsinay]], ny [[votsy]], ny [[vaivonto]], ny [[ratra]] ary ny [[aretin-koditra]] isan-karazany. Misy koa fomban-drazana sasany izay mampiasana azy io amin' ny fahasalaman' ny vehivavy, amin' ny fitsaboana ny [[tazomoka]], ary amin' ny famonoana [[bakteria]] ety ivelany.
Malaza amin' ny fampiasana azy amin' ny fitsaboana ny [[homamiadana]] ity zava-maniry ity, indrindra any Brezila izay ampiasana ny lateksa notampohana rano betsaka. Naneho tokoa ny fikarohana môderina fa afaka mamono sela ny akora sasany avy amin' io zavamaniry io ka afaka misakana ny fihanaky ny selam-pivontosana sy mamono azy ireo. Izany fiasa izany dia heverina fa mifamatotra amin' ny fisian' ny [[terpena]] sy ny [[pôlifenôla]] ary indrindra ny [[eofôla]], izay nodinihina noho ny fananana toetra miady amin' ny [[famaivay]] sy mampitony fanaintainana.
Manoro ihany koa ny fananany toetra miady amin' ny [[boiboika]], [[antiôksida]], mamono [[bakteria]] sy [[holatra bitika]] ary manasitrana [[fery]] ny fanadihadiana ara-panandramana. Na izany aza dia avy amin' ny fikarohana ''in vitro'' na natao amin' ny biby ireo vokatra ireo, fa tsy misy fanamarinana ara-pitsaboana matanjaka natao amin' ny olombelona. Noho izany dia mbola ao amin' ny sehatry ny fitsaboana nentim-paharazana ny fampiasana azy ho fanafody.
Ny fanapoizinana avy amin' ny ''Euphorbia umbellata'' no tena mampanahy. Mety hahamay ny hoditra, hanimba ny maso, hiteraka olana ho an' ny fandevonan-kanina, ary hiteraka fahasarotana mahafaty indraindray ny fitelemana azy tsy misy fanaraha-maso tsara ny lateksa. Heverina aza ny haron' akora sasany fa mety hiteraka homamiadana. Noho izany, na dia eo ny fahalianana ara-panafody amin' ny ''Euphorbia umbellata'' dia mijanona ho zavamaniry tsy maintsy kirakiraina amim-pitandremana lehibe izy io.
=== Fampiasana hafa ===
Ampiasaina ho haingo ny ''Euphorbia umbellata'' noho ny fananany ravina mahafinaritra, sy hatao fefy velona noho ny fahazakany hain-tany.
== Jereo koa ==
* ''[[Euphorbia]]''
h9p8a21qv1gbyyxr0m79oj8axo5mtxz
1139835
1139834
2026-05-25T12:16:35Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1139835
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Starr 070111-3335 Synadenium grantii.jpg|vignette|''Euphorbia umbellata''|366x366px]]
Ny '''''Euphorbia umbellata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Euphorbiaceae]]''. Tsy fahita afa-tsy ao [[Afrika Atsinanana]], indrindra any [[Môzambika]] izy io. Ny karazany misy loko mena sy maitso, atao hoe "Rubra", dia fahita sy malaza amin' ny mpamboly zavamaniry an-jaridaina sy ny mpanangona. Atao hoe '''''Synadenium grantii''''' koa izy io teo aloha.
== Famariparitana ==
Mitombo mitsangana mahitsy, miendrika kirihitra ary misampana maro avy eny amin' ny fotony ny ''Euphorbia umbellata'' na ''Synadenium grantii''. Arakaraka ny toe-javatra misy amin' ny fambolena azy dia matetika mahatratra 2 ka hatramin' ny 5 m ny haavony, fa ny santionany sasany dia mety mihoatra ny 9 na 10 m ao amin' ny toeram-paniriany voajanahary.
=== Taho sy rantsana ===
Varingarina, tsy misy volovolo, be nofony, ary maitso, indraindray volomparasy ny hoditry ny rantsana tanora izay kely kokoa eny amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Rehefa mandeha ny taona dia lasa minofon-kazo kokoa izy ireo ary miloko volondavenona. Matetika ny sampany no misy olatra hita maso vokatry ny fialan' ny [[tangozan-dravina]], fa ny raviny kosa dia mitangorona indrindra eny amin' ny tendron-drantsana.
=== Ravina ===
[[Sary:Euphorbia umbellata in Jardin des Plantes de Toulouse 01.jpg|ankavia|vignette|226x226px|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana ravina mifandimby, be nofony izay somary miendrika lela lefona na somary mibikan' atody, dombo na somary maranitra ny tendrony ny ''Euphorbia umbellata''. Somary matevina ny raviny nefa misy manify ihany koa satria ny hamandoana dia voatahiry ao anaty vatany minofon-kazo. Entin' ny [[Tangozan-dravina|tangozany]] fohy nefa matanjaka ny ravina. Maitso manjelatra amin' ny ankapobeny ny ravina, izay afaka maneho loko mena koa, na misy pentimpentina fotsy, na volomparasy, arakaraka ny ovan-karazana ambolena, indrindra ny endrika 'Rubra'. Matetika izy ireo dia manana halava mirefy 14 ka hatramin' ny 20 sm ary fohy ny [[tangozan-dravina]].
=== Vony ===
[[Sary:Euphorbia-umbellata EstherWinam-Honolulu Cutler 20151219 094519 (23836039506).jpg|vignette|276x276px|Vonin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana vondrombony tahaka ny zavamairy iray fianakaviana aminy (''[[Euphorbiaceae]]'') mahazatra ny ''Euphorbia umbellata''. Ny tena voniny dia bitika sy tsy tena hita, mitovitovy amin' ny an' ny madagasikara (''[[Euphorbia pulcherrima]]'') na ny an' ny songosongo (''[[Euphorbia milii]]'') ny vondromboniny. Lahy na vavavy ireo vony ireo eny amin' ny fotony iray. Izany rehetra izany dia matetika miseho amin' ny loko manopy mena, mavokely, na maitso volomparasy noho ny [[brakte]] (ravina niova anjara asa) izay miloko sy manodidina ny vony. Tsy mibaribary loatra ity fomba famony ity izay toetra amantarana ilay karazana.
=== Voa ===
[[Sary:Starr-160324-0625-Synadenium grantii-flowers fruit-Kihei-Maui (26350496444).jpg|vignette|274x274px|Vony sy voan' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Kapsiola kely manana halava 8 mm, misy kitranotrano telo miaty vihim-boa telo miendrika atody ny voan' ny ''Euphorbia umbellata''. Misokatra ho azy ireo kapsiola ireo rehefa matoy mba hivoahan' ny vihim-boa.
=== Lateksa ===
Tahaka ny karazana ''Euphorbia'' maro dia misy lateksa fotsy (ranony mandronono) be dia be sy madity ary tena mampalailay ny taova rehetra amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Mety hiteraka fahamaizan' ny hoditra sy hanimba ny maso ity ranony ity. Na dia eo aza izany toetrany mety hanapoizina izany dia ambolena betsaka ho zavamaniry fanao haingo io karazana io noho ny raviny manintona, na atao fefy velona noho ny fahazakany [[Haintany|hain-tany]].
== Taksônômia ==
[[Sary:Synadenium grantii-1-hrs-yercaud-salem-India.jpg|vignette|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Ny ''Euphorbia umbellata'' dia nofaritan' i Ferdinand Albin Pax amin' ny anarana hoe ''Synadenium umbellatum'' tamin'ny voalohany ary navoaka tao amin' ny ''Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie'' 19: 125, tamin' ny taona 1894, ary amin' izao fotoana izao dia anarana manondro zavatra mitovy sy "basionym" amin' ity karazana ity; ary avy eo dia nafindran' i Peter Vincent Bruyns tao amin' ny antokon' ny ''Euphorbia'' ao amin' ny boky ''Euphorbia World'' 3: 5, tamin' ny taona 2007 izy io.
==== Anarana ahafantarana azy ====
* ''Euphorbia bicompacta'' <small>Bruyns</small>
* ''Euphorbia pseudograntii'' <small>Bruyns</small>
* ''Synadenium compactum'' <small>N.E.Br.</small>
* ''Synadenium grantii'' <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium grantii'' var. rubra (na ''Synadenium grantii'' var. ''rubrafolia'') <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium umbellatum'' <small>Pax</small>
* ''Synadenium umbellatum'' var. ''puberulum'' <small>N.E.Br</small>
== Toerana sy faritra tiany aniriany ==
[[Sary:Starr-090430-6907-Synadenium grantii-cv Rubra leaves-Enchanting Floral Gardens of Kula-Maui (24860231061).jpg|vignette|264x264px|''Euphorbia umbellata'' - 'Rubra']]
Teratany any amin' ny hivoka anirian-kazo ao [[Afrika Atsinanana]] sy ao [[Afrika Afovoany]] ny ''Euphorbia umbellata'' (anisan' izany i [[Kenià]], i [[Tanzania]], i [[Oganda]], i [[Roanda]], i [[Borondy]] ary ny faritra atsinanana amin' ny [[Repoblika Demôkratikan' i Kôngô]]) izay mifanaraka amin' ny tontolo maina sy be vato ary malalaka. Azo ambolena eo anelanelan' ny haabo 500 sy 2 100 m ity zavamaniry tia toetany maina amin' ny ankapobeny ity.
Noho izy mahazaka hain-tany sy ny fanaovana azy ho haingo, indrindra ireo ovan-karazany mena ravina toa ny 'Rubra', dia nampidirina be dia be any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly sy toetany sobtrôpikaly ny ''Euphorbia umbellata''. Nanjary maniry hoazy any amin' ny firenen' i [[Amerika Latina]] maromaro izy, indrindra fa any [[Brezila]] sy any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]], izay mety haha lasa azy ho zavamaniry manafika. Hita any amin' ny [[Azia]] trôpikaly, any [[Ejipta]], any [[Aostralia]], ary any amin' ny nosyin' i [[Atlantika]] sasany koa izy io. Eto [[Madagasikara]] dia eny amin' ny zaridaina sy fefy no tena ambolena azy, izay mifanaraka tsara amin' ny toetany mafana manana fizaràn-taona maina.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana ===
[[Sary:Euphorbia umbellata 7.jpg|vignette|238x238px|''Euphorbia umbellata'']]
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana atỳ [[Afrika]] sy any [[Brezila]], izay matetika iantsona azy hoe "janaúba", ny ''Euphorbia umbellata''. Ny lateksa, ny raviny, ny hodiny ary ny fakany dia ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana mba hitsaboana ny [[mamaivay]], ny fanaintainana, ny fery amin' ny [[vavony]], ny aretin' ny [[taovam-pisefoana]], ny [[katsentsitra an-tsinay]], ny [[votsy]], ny [[vaivonto]], ny [[ratra]] ary ny [[aretin-koditra]] isan-karazany. Misy koa fomban-drazana sasany izay mampiasana azy io amin' ny fahasalaman' ny vehivavy, amin' ny fitsaboana ny [[tazomoka]], ary amin' ny famonoana [[bakteria]] ety ivelany.
[[Sary:Synadenium grantii 1zz.jpg|vignette|238x238px|''Euphorbia umbellata'']]
Malaza amin' ny fampiasana azy amin' ny fitsaboana ny [[homamiadana]] ity zava-maniry ity, indrindra any Brezila izay ampiasana ny lateksa notampohana rano betsaka. Naneho tokoa ny fikarohana môderina fa afaka mamono sela ny akora sasany avy amin' io zavamaniry io ka afaka misakana ny fihanaky ny selam-pivontosana sy mamono azy ireo. Izany fiasa izany dia heverina fa mifamatotra amin' ny fisian' ny [[terpena]] sy ny [[pôlifenôla]] ary indrindra ny [[eofôla]], izay nodinihina noho ny fananana toetra miady amin' ny [[famaivay]] sy mampitony fanaintainana.
Manoro ihany koa ny fananany toetra miady amin' ny [[boiboika]], [[antiôksida]], mamono [[bakteria]] sy [[holatra bitika]] ary manasitrana [[fery]] ny fanadihadiana ara-panandramana. Na izany aza dia avy amin' ny fikarohana ''in vitro'' na natao amin' ny biby ireo vokatra ireo, fa tsy misy fanamarinana ara-pitsaboana matanjaka natao amin' ny olombelona. Noho izany dia mbola ao amin' ny sehatry ny fitsaboana nentim-paharazana ny fampiasana azy ho fanafody.
Ny fanapoizinana avy amin' ny ''Euphorbia umbellata'' no tena mampanahy. Mety hahamay ny hoditra, hanimba ny maso, hiteraka olana ho an' ny fandevonan-kanina, ary hiteraka fahasarotana mahafaty indraindray ny fitelemana azy tsy misy fanaraha-maso tsara ny lateksa. Heverina aza ny haron' akora sasany fa mety hiteraka homamiadana. Noho izany, na dia eo ny fahalianana ara-panafody amin' ny ''Euphorbia umbellata'' dia mijanona ho zavamaniry tsy maintsy kirakiraina amim-pitandremana lehibe izy io.
=== Fampiasana hafa ===
Ampiasaina ho haingo ny ''Euphorbia umbellata'' noho ny fananany ravina mahafinaritra, sy hatao fefy velona noho ny fahazakany hain-tany.
== Jereo koa ==
* ''[[Euphorbia]]''
3xgfjcqhe9u0nigzvlp4n88iva1x0h5
1139837
1139835
2026-05-25T12:33:18Z
Thelezifor
15140
1139837
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Starr 070111-3335 Synadenium grantii.jpg|vignette|''Euphorbia umbellata''|366x366px]]
Ny '''''Euphorbia umbellata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Euphorbiaceae]]''. Teratany ao [[Afrika Atsinanana]], indrindra any [[Môzambika]] izy io. Ny karazany misy loko mena sy maitso, atao hoe "Rubra", dia fahita sy malaza amin' ny mpamboly zavamaniry an-jaridaina sy ny mpanangona. Atao hoe '''''Synadenium grantii''''' koa izy io teo aloha.
== Famariparitana ==
Mitombo mitsangana mahitsy, miendrika kirihitra ary misampana maro avy eny amin' ny fotony ny ''Euphorbia umbellata'' na ''Synadenium grantii''. Arakaraka ny toe-javatra misy amin' ny fambolena azy dia matetika mahatratra 2 ka hatramin' ny 5 m ny haavony, fa ny santionany sasany dia mety mihoatra ny 9 na 10 m ao amin' ny toeram-paniriany voajanahary.
=== Taho sy rantsana ===
Varingarina, tsy misy volovolo, be nofony, ary maitso, indraindray volomparasy ny hoditry ny rantsana tanora izay kely kokoa eny amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Rehefa mandeha ny taona dia lasa minofon-kazo kokoa izy ireo ary miloko volondavenona. Matetika ny sampany no misy olatra hita maso vokatry ny fialan' ny [[tangozan-dravina]], fa ny raviny kosa dia mitangorona indrindra eny amin' ny tendron-drantsana.
=== Ravina ===
[[Sary:Euphorbia umbellata in Jardin des Plantes de Toulouse 01.jpg|ankavia|vignette|226x226px|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana ravina mifandimby, be nofony izay somary miendrika lela lefona na somary mibikan' atody, dombo na somary maranitra ny tendrony ny ''Euphorbia umbellata''. Somary matevina ny raviny nefa misy manify ihany koa satria ny hamandoana dia voatahiry ao anaty vatany minofon-kazo. Entin' ny [[Tangozan-dravina|tangozany]] fohy nefa matanjaka ny ravina. Maitso manjelatra amin' ny ankapobeny ny ravina, izay afaka maneho loko mena koa, na misy pentimpentina fotsy, na volomparasy, arakaraka ny ovan-karazana ambolena, indrindra ny endrika 'Rubra'. Matetika izy ireo dia manana halava mirefy 14 ka hatramin' ny 20 sm ary fohy ny [[tangozan-dravina]].
=== Vony ===
[[Sary:Euphorbia-umbellata EstherWinam-Honolulu Cutler 20151219 094519 (23836039506).jpg|vignette|276x276px|Vonin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana vondrombony tahaka ny zavamairy iray fianakaviana aminy (''[[Euphorbiaceae]]'') mahazatra ny ''Euphorbia umbellata''. Ny tena voniny dia bitika sy tsy tena hita, mitovitovy amin' ny an' ny madagasikara (''[[Euphorbia pulcherrima]]'') na ny an' ny songosongo (''[[Euphorbia milii]]'') ny vondromboniny. Lahy na vavavy ireo vony ireo eny amin' ny fotony iray. Izany rehetra izany dia matetika miseho amin' ny loko manopy mena, mavokely, na maitso volomparasy noho ny [[brakte]] (ravina niova anjara asa) izay miloko sy manodidina ny vony. Tsy mibaribary loatra ity fomba famony ity izay toetra amantarana ilay karazana.
=== Voa ===
[[Sary:Starr-160324-0625-Synadenium grantii-flowers fruit-Kihei-Maui (26350496444).jpg|vignette|274x274px|Vony sy voan' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Kapsiola kely manana halava 8 mm, misy kitranotrano telo miaty vihim-boa telo miendrika atody ny voan' ny ''Euphorbia umbellata''. Misokatra ho azy ireo kapsiola ireo rehefa matoy mba hivoahan' ny vihim-boa.
=== Lateksa ===
Tahaka ny karazana ''Euphorbia'' maro dia misy lateksa fotsy (ranony mandronono) be dia be sy madity ary tena mampalailay ny taova rehetra amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Mety hiteraka fahamaizan' ny hoditra sy hanimba ny maso ity ranony ity. Na dia eo aza izany toetrany mety hanapoizina izany dia ambolena betsaka ho zavamaniry fanao haingo io karazana io noho ny raviny manintona, na atao fefy velona noho ny fahazakany [[Haintany|hain-tany]].
== Taksônômia ==
[[Sary:Synadenium grantii-1-hrs-yercaud-salem-India.jpg|vignette|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Ny ''Euphorbia umbellata'' dia nofaritan' i Ferdinand Albin Pax amin' ny anarana hoe ''Synadenium umbellatum'' tamin'ny voalohany ary navoaka tao amin' ny ''Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie'' 19: 125, tamin' ny taona 1894, ary amin' izao fotoana izao dia anarana manondro zavatra mitovy sy "basionym" amin' ity karazana ity; ary avy eo dia nafindran' i Peter Vincent Bruyns tao amin' ny antokon' ny ''Euphorbia'' ao amin' ny boky ''Euphorbia World'' 3: 5, tamin' ny taona 2007 izy io.
==== Anarana ahafantarana azy ====
* ''Euphorbia bicompacta'' <small>Bruyns</small>
* ''Euphorbia pseudograntii'' <small>Bruyns</small>
* ''Synadenium compactum'' <small>N.E.Br.</small>
* ''Synadenium grantii'' <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium grantii'' var. rubra (na ''Synadenium grantii'' var. ''rubrafolia'') <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium umbellatum'' <small>Pax</small>
* ''Synadenium umbellatum'' var. ''puberulum'' <small>N.E.Br</small>
== Toerana sy faritra tiany aniriany ==
[[Sary:Starr-090430-6907-Synadenium grantii-cv Rubra leaves-Enchanting Floral Gardens of Kula-Maui (24860231061).jpg|vignette|264x264px|''Euphorbia umbellata'' - 'Rubra']]
Teratany any amin' ny hivoka anirian-kazo ao [[Afrika Atsinanana]] sy ao [[Afrika Afovoany]] ny ''Euphorbia umbellata'' (anisan' izany i [[Môzambika]], i [[Kenià]], i [[Tanzania]], i [[Oganda]], i [[Roanda]], i [[Borondy]] ary ny faritra atsinanana amin' ny [[Repoblika Demôkratikan' i Kôngô]]) izay mifanaraka amin' ny tontolo maina sy be vato ary malalaka. Azo ambolena eo anelanelan' ny haabo 500 sy 2 100 m ity zavamaniry tia toetany maina amin' ny ankapobeny ity.
Noho izy mahazaka hain-tany sy ny fanaovana azy ho haingo, indrindra ireo ovan-karazany mena ravina toa ny 'Rubra', dia nampidirina be dia be any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly sy toetany sobtrôpikaly ny ''Euphorbia umbellata''. Nanjary maniry hoazy any amin' ny firenen' i [[Amerika Latina]] maromaro izy, indrindra fa any [[Brezila]] sy any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]], izay mety haha lasa azy ho zavamaniry manafika. Hita any amin' ny [[Azia]] trôpikaly, any [[Ejipta]], any [[Aostralia]], ary any amin' ny nosyin' i [[Atlantika]] sasany koa izy io. Eto [[Madagasikara]] dia eny amin' ny zaridaina sy fefy no tena ambolena azy, izay mifanaraka tsara amin' ny toetany mafana manana fizaràn-taona maina.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana ===
[[Sary:Euphorbia umbellata 7.jpg|vignette|238x238px|''Euphorbia umbellata'']]
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana atỳ [[Afrika]] sy any [[Brezila]], izay matetika iantsona azy hoe "janaúba", ny ''Euphorbia umbellata''. Ny lateksa, ny raviny, ny hodiny ary ny fakany dia ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana mba hitsaboana ny [[mamaivay]], ny fanaintainana, ny fery amin' ny [[vavony]], ny aretin' ny [[taovam-pisefoana]], ny [[katsentsitra an-tsinay]], ny [[votsy]], ny [[vaivonto]], ny [[ratra]] ary ny [[aretin-koditra]] isan-karazany. Misy koa fomban-drazana sasany izay mampiasana azy io amin' ny fahasalaman' ny vehivavy, amin' ny fitsaboana ny [[tazomoka]], ary amin' ny famonoana [[bakteria]] ety ivelany.
[[Sary:Synadenium grantii 1zz.jpg|vignette|238x238px|''Euphorbia umbellata'']]
Malaza amin' ny fampiasana azy amin' ny fitsaboana ny [[homamiadana]] ity zava-maniry ity, indrindra any Brezila izay ampiasana ny lateksa notampohana rano betsaka. Naneho tokoa ny fikarohana môderina fa afaka mamono sela ny akora sasany avy amin' io zavamaniry io ka afaka misakana ny fihanaky ny selam-pivontosana sy mamono azy ireo. Izany fiasa izany dia heverina fa mifamatotra amin' ny fisian' ny [[terpena]] sy ny [[pôlifenôla]] ary indrindra ny [[eofôla]], izay nodinihina noho ny fananana toetra miady amin' ny [[famaivay]] sy mampitony fanaintainana.
Manoro ihany koa ny fananany toetra miady amin' ny [[boiboika]], [[antiôksida]], mamono [[bakteria]] sy [[holatra bitika]] ary manasitrana [[fery]] ny fanadihadiana ara-panandramana. Na izany aza dia avy amin' ny fikarohana ''in vitro'' na natao amin' ny biby ireo vokatra ireo, fa tsy misy fanamarinana ara-pitsaboana matanjaka natao amin' ny olombelona. Noho izany dia mbola ao amin' ny sehatry ny fitsaboana nentim-paharazana ny fampiasana azy ho fanafody.
Ny fanapoizinana avy amin' ny ''Euphorbia umbellata'' no tena mampanahy. Mety hahamay ny hoditra, hanimba ny maso, hiteraka olana ho an' ny fandevonan-kanina, ary hiteraka fahasarotana mahafaty indraindray ny fitelemana azy tsy misy fanaraha-maso tsara ny lateksa. Heverina aza ny haron' akora sasany fa mety hiteraka homamiadana. Noho izany, na dia eo ny fahalianana ara-panafody amin' ny ''Euphorbia umbellata'' dia mijanona ho zavamaniry tsy maintsy kirakiraina amim-pitandremana lehibe izy io.
=== Fampiasana hafa ===
Ampiasaina ho haingo ny ''Euphorbia umbellata'' noho ny fananany ravina mahafinaritra, sy hatao fefy velona noho ny fahazakany hain-tany.
== Jereo koa ==
* ''[[Euphorbia]]''
c2cktkvwnrnob992glzpg47rhxp2m84
1139858
1139837
2026-05-25T13:03:30Z
Thelezifor
15140
1139858
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Starr 070111-3335 Synadenium grantii.jpg|vignette|''Euphorbia umbellata''|366x366px]]
Ny '''''Euphorbia umbellata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Euphorbiaceae]]''. Teratany ao [[Afrika Atsinanana]], indrindra any [[Môzambika]] izy io. Ny karazany misy loko mena sy maitso, atao hoe "Rubra", dia fahita sy malaza amin' ny mpamboly zavamaniry an-jaridaina sy ny mpanangona. Atao hoe '''''Synadenium grantii''''' koa izy io teo aloha.
== Famariparitana ==
Mitombo mitsangana mahitsy, miendrika kirihitra ary misampana maro avy eny amin' ny fotony ny ''Euphorbia umbellata'' na ''Synadenium grantii''. Arakaraka ny toe-javatra misy amin' ny fambolena azy dia matetika mahatratra 2 ka hatramin' ny 5 m ny haavony, fa ny santionany sasany dia mety mihoatra ny 9 na 10 m ao amin' ny toeram-paniriany voajanahary.
=== Taho sy rantsana ===
Varingarina, tsy misy volovolo, be nofony, ary maitso, indraindray volomparasy ny hoditry ny rantsana tanora izay kely kokoa eny amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Rehefa mandeha ny taona dia lasa minofon-kazo kokoa izy ireo ary miloko volondavenona. Matetika ny sampany no misy olatra hita maso vokatry ny fialan' ny [[tangozan-dravina]], fa ny raviny kosa dia mitangorona indrindra eny amin' ny tendron-drantsana.
=== Ravina ===
[[Sary:Euphorbia umbellata in Jardin des Plantes de Toulouse 01.jpg|ankavia|vignette|226x226px|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana ravina mifandimby, be nofony izay somary miendrika lela lefona na somary mibikan' atody, dombo na somary maranitra ny tendrony ny ''Euphorbia umbellata''. Somary matevina ny raviny nefa misy manify ihany koa satria ny hamandoana dia voatahiry ao anaty vatany minofon-kazo. Entin' ny [[Tangozan-dravina|tangozany]] fohy nefa matanjaka ny ravina. Maitso manjelatra amin' ny ankapobeny ny ravina, izay afaka maneho loko mena koa, na misy pentimpentina fotsy, na volomparasy, arakaraka ny ovan-karazana ambolena, indrindra ny endrika 'Rubra'. Matetika izy ireo dia manana halava mirefy 14 ka hatramin' ny 20 sm ary fohy ny [[tangozan-dravina]].
=== Vony ===
[[Sary:Euphorbia-umbellata EstherWinam-Honolulu Cutler 20151219 094519 (23836039506).jpg|vignette|276x276px|Vonin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Manana vondrombony tahaka ny zavamairy iray fianakaviana aminy (''[[Euphorbiaceae]]'') mahazatra ny ''Euphorbia umbellata''. Ny tena voniny dia bitika sy tsy tena hita, mitovitovy amin' ny an' ny madagasikara (''[[Euphorbia pulcherrima]]'') na ny an' ny songosongo (''[[Euphorbia milii]]'') ny vondromboniny. Lahy na vavavy ireo vony ireo eny amin' ny fotony iray. Izany rehetra izany dia matetika miseho amin' ny loko manopy mena, mavokely, na maitso volomparasy noho ny [[brakte]] (ravina niova anjara asa) izay miloko sy manodidina ny vony. Tsy mibaribary loatra ity fomba famony ity izay toetra amantarana ilay karazana.
=== Voa ===
[[Sary:Starr-160324-0625-Synadenium grantii-flowers fruit-Kihei-Maui (26350496444).jpg|vignette|274x274px|Vony sy voan' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Kapsiola kely manana halava 8 mm, misy kitranotrano telo miaty vihim-boa telo miendrika atody ny voan' ny ''Euphorbia umbellata''. Misokatra ho azy ireo kapsiola ireo rehefa matoy mba hivoahan' ny vihim-boa.
=== Lateksa ===
Tahaka ny karazana ''Euphorbia'' maro dia misy lateksa fotsy (ranony mandronono) be dia be sy madity ary tena mampalailay ny taova rehetra amin' ny ''Euphorbia umbellata''. Mety hiteraka fahamaizan' ny hoditra sy hanimba ny maso ity ranony ity. Na dia eo aza izany toetrany mety hanapoizina izany dia ambolena betsaka ho zavamaniry fanao haingo io karazana io noho ny raviny manintona, na atao fefy velona noho ny fahazakany [[Haintany|hain-tany]].
== Taksônômia ==
[[Sary:Synadenium grantii-1-hrs-yercaud-salem-India.jpg|vignette|Ravin' ny ''Euphorbia umbellata'']]
Ny ''Euphorbia umbellata'' dia nofaritan' i Ferdinand Albin Pax amin' ny anarana hoe ''Synadenium umbellatum'' tamin'ny voalohany ary navoaka tao amin' ny ''Botanische Jahrbücher für Systematik, Pflanzengeschichte und Pflanzengeographie'' 19: 125, tamin' ny taona 1894, ary amin' izao fotoana izao dia anarana manondro zavatra mitovy sy "basionym" amin' ity karazana ity; ary avy eo dia nafindran' i Peter Vincent Bruyns tao amin' ny antokon' ny ''Euphorbia'' ao amin' ny boky ''Euphorbia World'' 3: 5, tamin' ny taona 2007 izy io.
==== Anarana ahafantarana azy ====
* ''Euphorbia bicompacta'' <small>Bruyns</small>
* ''Euphorbia pseudograntii'' <small>Bruyns</small>
* ''Euphorbia umbellata'' <small>(Pax) Bruyns</small>
* ''Synadenium compactum'' <small>N.E.Br.</small>
* ''Synadenium grantii'' <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium grantii'' var. rubra (na ''Synadenium grantii'' var. ''rubrafolia'') <small>Hook.f.</small>
* ''Synadenium umbellatum'' <small>Pax</small>
* ''Synadenium umbellatum'' var. ''puberulum'' <small>N.E.Br</small>
== Toerana sy faritra tiany aniriany ==
[[Sary:Starr-090430-6907-Synadenium grantii-cv Rubra leaves-Enchanting Floral Gardens of Kula-Maui (24860231061).jpg|vignette|264x264px|''Euphorbia umbellata'' - 'Rubra']]
Teratany any amin' ny hivoka anirian-kazo ao [[Afrika Atsinanana]] sy ao [[Afrika Afovoany]] ny ''Euphorbia umbellata'' (anisan' izany i [[Môzambika]], i [[Kenià]], i [[Tanzania]], i [[Oganda]], i [[Roanda]], i [[Borondy]] ary ny faritra atsinanana amin' ny [[Repoblika Demôkratikan' i Kôngô]]) izay mifanaraka amin' ny tontolo maina sy be vato ary malalaka. Azo ambolena eo anelanelan' ny haabo 500 sy 2 100 m ity zavamaniry tia toetany maina amin' ny ankapobeny ity.
Noho izy mahazaka hain-tany sy ny fanaovana azy ho haingo, indrindra ireo ovan-karazany mena ravina toa ny 'Rubra', dia nampidirina be dia be any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly sy toetany sobtrôpikaly ny ''Euphorbia umbellata''. Nanjary maniry hoazy any amin' ny firenen' i [[Amerika Latina]] maromaro izy, indrindra fa any [[Brezila]] sy any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]], izay mety haha lasa azy ho zavamaniry manafika. Hita any amin' ny [[Azia]] trôpikaly, any [[Ejipta]], any [[Aostralia]], ary any amin' ny nosyin' i [[Atlantika]] sasany koa izy io. Eto [[Madagasikara]] dia eny amin' ny zaridaina sy fefy no tena ambolena azy, izay mifanaraka tsara amin' ny toetany mafana manana fizaràn-taona maina.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana ===
[[Sary:Euphorbia umbellata 7.jpg|vignette|238x238px|''Euphorbia umbellata'']]
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana atỳ [[Afrika]] sy any [[Brezila]], izay matetika iantsona azy hoe "janaúba", ny ''Euphorbia umbellata''. Ny lateksa, ny raviny, ny hodiny ary ny fakany dia ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana mba hitsaboana ny [[mamaivay]], ny fanaintainana, ny fery amin' ny [[vavony]], ny aretin' ny [[taovam-pisefoana]], ny [[katsentsitra an-tsinay]], ny [[votsy]], ny [[vaivonto]], ny [[ratra]] ary ny [[aretin-koditra]] isan-karazany. Misy koa fomban-drazana sasany izay mampiasana azy io amin' ny fahasalaman' ny vehivavy, amin' ny fitsaboana ny [[tazomoka]], ary amin' ny famonoana [[bakteria]] ety ivelany.
[[Sary:Synadenium grantii 1zz.jpg|vignette|238x238px|''Euphorbia umbellata'']]
Malaza amin' ny fampiasana azy amin' ny fitsaboana ny [[homamiadana]] ity zava-maniry ity, indrindra any Brezila izay ampiasana ny lateksa notampohana rano betsaka. Naneho tokoa ny fikarohana môderina fa afaka mamono sela ny akora sasany avy amin' io zavamaniry io ka afaka misakana ny fihanaky ny selam-pivontosana sy mamono azy ireo. Izany fiasa izany dia heverina fa mifamatotra amin' ny fisian' ny [[terpena]] sy ny [[pôlifenôla]] ary indrindra ny [[eofôla]], izay nodinihina noho ny fananana toetra miady amin' ny [[famaivay]] sy mampitony fanaintainana.
Manoro ihany koa ny fananany toetra miady amin' ny [[boiboika]], [[antiôksida]], mamono [[bakteria]] sy [[holatra bitika]] ary manasitrana [[fery]] ny fanadihadiana ara-panandramana. Na izany aza dia avy amin' ny fikarohana ''in vitro'' na natao amin' ny biby ireo vokatra ireo, fa tsy misy fanamarinana ara-pitsaboana matanjaka natao amin' ny olombelona. Noho izany dia mbola ao amin' ny sehatry ny fitsaboana nentim-paharazana ny fampiasana azy ho fanafody.
Ny fanapoizinana avy amin' ny ''Euphorbia umbellata'' no tena mampanahy. Mety hahamay ny hoditra, hanimba ny maso, hiteraka olana ho an' ny fandevonan-kanina, ary hiteraka fahasarotana mahafaty indraindray ny fitelemana azy tsy misy fanaraha-maso tsara ny lateksa. Heverina aza ny haron' akora sasany fa mety hiteraka homamiadana. Noho izany, na dia eo ny fahalianana ara-panafody amin' ny ''Euphorbia umbellata'' dia mijanona ho zavamaniry tsy maintsy kirakiraina amim-pitandremana lehibe izy io.
=== Fampiasana hafa ===
Ampiasaina ho haingo ny ''Euphorbia umbellata'' noho ny fananany ravina mahafinaritra, sy hatao fefy velona noho ny fahazakany hain-tany.
== Jereo koa ==
* ''[[Euphorbia]]''
nucfi7uh2c5ffr9vame7simsffvm53y
Lantosoa Rakotomalala
0
299871
1139857
2026-05-25T13:03:08Z
Ezekia24
38717
Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i "[[:fr:Special:Redirect/revision/235305275|Lantosoa Rakotomalala]]"
1139857
wikitext
text/x-wiki
'''Lantosoa Rakotomalala''' is a [[Madagasikara|Malagasy]] businesswoman and politician .
== Tantaram-piainany ==
Mpitantana kaonty nahazo fiofanana i Lantosoa Rakokômalala[1]. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy Andry Rajoelina tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala[1].
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
2378wim8qj4q4k6y8zw1vqokhozgq90
1139859
1139857
2026-05-25T13:03:39Z
Quinlan83
25991
Fix
1139859
wikitext
text/x-wiki
'''Lantosoa Rakotomalala''' is a [[Madagasikara|Malagasy]] businesswoman and politician .
== Tantaram-piainany ==
Mpitantana kaonty nahazo fiofanana i Lantosoa Rakokômalala[1]. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy Andry Rajoelina tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala[1].
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
5rzg6bk6d6hibzryg554qu664o10ouu
1139860
1139859
2026-05-25T13:05:00Z
Ezekia24
38717
1139860
wikitext
text/x-wiki
'''Lantosoa Rakotomalala''' is a [[Madagasikara|Malagasy]] businesswoman and politician .
== Tantaram-piainany ==
Mpitantana kaonty nahazo fiofanana i Lantosoa Rakokômalala. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy Andry Rajoelina tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
1hpgdqwart5ku0o0u7dwujy707xjyjz
1139861
1139860
2026-05-25T13:05:24Z
Ezekia24
38717
1139861
wikitext
text/x-wiki
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia vehivavy mpandraharaha sady mpanao politika malagasy.
== Tantaram-piainany ==
Mpitantana kaonty nahazo fiofanana i Lantosoa Rakokômalala. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy Andry Rajoelina tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
f6tvb6pzww1k92c10q29wjqo0dfz1bl
1139862
1139861
2026-05-25T13:05:58Z
Ezekia24
38717
1139862
wikitext
text/x-wiki
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
Mpitantana kaonty nahazo fiofanana i Lantosoa Rakokômalala. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy Andry Rajoelina tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
k2j3xlnlxe905byk6w2vtv6u3k4w3al
1139864
1139862
2026-05-25T13:11:54Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139864
wikitext
text/x-wiki
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy Andry Rajoelina tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
maehrji998k2i668hlnbb00dsrk0az0
1139866
1139864
2026-05-25T13:12:12Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139866
wikitext
text/x-wiki
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
nvldrf68lcxyfoiaa2onc3o0yy7rmtn
1139870
1139866
2026-05-25T13:15:26Z
Ezekia24
38717
nampiditra infobox
1139870
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Lantosoa Rakotomalala]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Ambassadrice de Madagascar aux États-Unis|taona niasana=15 janoary 2025}}
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
20m7kmqd5or5gdng5tqtiwqniaos99r
1139871
1139870
2026-05-25T13:16:20Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */ nampiditra loharano
1139871
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Lantosoa Rakotomalala]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Ambassadrice de Madagascar aux États-Unis|taona niasana=15 janoary 2025}}
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala, izay nianatra manokana momba izany<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana[2],[3],[4],[5],[6]. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
q9pyhxrvbucne78rmvj2cczleomgx3g
1139872
1139871
2026-05-25T13:17:09Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139872
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Lantosoa Rakotomalala]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Ambassadrice de Madagascar aux États-Unis|taona niasana=15 janoary 2025}}
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala, izay nianatra manokana momba izany<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-3</ref><ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:1-4</ref>. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany sy tany amin'ny firenena 13 i Lantosoa Rakokômalala
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
qmcbokgeuqiydoe978ajh8dzrwf880j
1139873
1139872
2026-05-25T13:18:19Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139873
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Lantosoa Rakotomalala]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Ambassadrice de Madagascar aux États-Unis|taona niasana=15 janoary 2025}}
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala, izay nianatra manokana momba izany<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-3</ref><ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:1-4</ref>. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny [[:fr:Organisation_internationale|fikambanana iraisam-pirenena]] isan-karazany sy tany amin'ny firenena miisa 13 i Lantosoa Rakokômalala<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any Etazonia tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024[2] izy ary nanolotra ny taratasy fanomezan-dalana azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
6wk1doi25v81l3g6rnzj0rkpw0ppu3x
1139874
1139873
2026-05-25T13:19:19Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139874
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Lantosoa Rakotomalala]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Ambassadrice de Madagascar aux États-Unis|taona niasana=15 janoary 2025}}
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala, izay nianatra manokana momba izany<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-3</ref><ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:1-4</ref>. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny [[:fr:Organisation_internationale|fikambanana iraisam-pirenena]] isan-karazany sy tany amin'ny firenena miisa 13 i Lantosoa Rakokômalala<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any [[Etazonia]] tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-DIPLOMATIE_%E2%80%93_Lantosoa_Rakotomalala_officiellement_nomm%C3%A9e_ambassadrice_de_Madagascar_aux_Etats-Unis-1</ref> izy ary nanolotra ny [[:fr:Lettres_de_créance|taratasy fanomezan-dalana]] azy tamin'ny Filoha Amerikana Joe Biden tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
1f2n1htb4064h45rq92oz4w3224g2qm
1139875
1139874
2026-05-25T13:19:36Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139875
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Lantosoa Rakotomalala]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Ambassadrice de Madagascar aux États-Unis|taona niasana=15 janoary 2025}}
'''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy.
== Tantaram-piainany ==
[[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala, izay nianatra manokana momba izany<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-3</ref><ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:1-4</ref>. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny [[:fr:Organisation_internationale|fikambanana iraisam-pirenena]] isan-karazany sy tany amin'ny firenena miisa 13 i Lantosoa Rakokômalala<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>
Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any [[Etazonia]] tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-DIPLOMATIE_%E2%80%93_Lantosoa_Rakotomalala_officiellement_nomm%C3%A9e_ambassadrice_de_Madagascar_aux_Etats-Unis-1</ref> izy ary nanolotra ny [[:fr:Lettres_de_créance|taratasy fanomezan-dalana]] azy tamin'ny Filoha Amerikana [[Joe Biden]] tamin'ny 15 Janoary 2025[3].
== Referansa ==
fbqdda3ldw3l8cd7rrraulhh4zw1s3w
Carlos Tavares
0
299872
1139863
2026-05-25T13:11:34Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « '''Carlos Tavares''' (teraka ny 14 Aogositra 1958 tao [[Lisboa]]) dia mpitantana [[Portogaly|portogey]] eo amin'ny sehatry ny [[fiara]]. Niasa nandritra ny dimy taona tao amin'ny [[Nissan]] any [[Etazonia]] izy tamin'ny voalohany, ary avy eo dia niasa nandritra ny 32 taona tao amin'ny [[Renault]]. Nanomboka ny 1 Janoary 2014, izy no Tale Jeneralin'ny [[Groupe PSA]], orinasa mpanao fiara lehibe indrindra any [[Frantsa]]. Niasa ho Tale Jeneralin'ny Stellantis iz... »
1139863
wikitext
text/x-wiki
'''Carlos Tavares''' (teraka ny 14 Aogositra 1958 tao [[Lisboa]]) dia mpitantana [[Portogaly|portogey]] eo amin'ny sehatry ny [[fiara]]. Niasa nandritra ny dimy taona tao amin'ny [[Nissan]] any [[Etazonia]] izy tamin'ny voalohany, ary avy eo dia niasa nandritra ny 32 taona tao amin'ny [[Renault]]. Nanomboka ny 1 Janoary 2014, izy no Tale Jeneralin'ny [[Groupe PSA]], orinasa mpanao fiara lehibe indrindra any [[Frantsa]]. Niasa ho Tale Jeneralin'ny Stellantis izy taorian'ny fampiraisana azy tamin'ny [[Fiat Chrysler Automobiles]] tamin'ny 16 Janoary 2021. Nametra-pialana i Tavares tamin'ny 1 Desambra 2024.
== Asa==
Lehibe tao [[Lisboa]] i Tavares, zanaky ny mpampianatra frantsay. Nianatra tao amin'ny Lycée Français Charles Lepierre tao Lisboa izy, avy eo nifindra tany amin'ny Lycée Pierre-de-Fermat tao [[Toulouse]] tamin'ny 1976, izay nanatrehany kilasy fanomanana ihany koa. Nianatra tao amin'ny École Centrale [[Paris]] izy, iray amin'ireo sekoly injeniera tranainy sy malaza indrindra any [[Frantsa]].
== Jereo koa ==
[[de:Carlos Tavares]]
[[Sokajy:Mpitantana portogey ao amin'ny indostrian'ny fiara]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1958]]
6xdxlkqtvxb3riyz2whnpza7rfw8ovb
Sokajy:Mpitantana portogey ao amin'ny indostrian'ny fiara
14
299873
1139865
2026-05-25T13:12:02Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Mpitantana ao amin'ny indostrian'ny fiara]] [[Sokajy:Mpanao portogey]] »
1139865
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Mpitantana ao amin'ny indostrian'ny fiara]]
[[Sokajy:Mpanao portogey]]
8rz44zoam7sg63i0fq7acvnxys7dctr
Sokajy:Mpitantana ao amin'ny indostrian'ny fiara
14
299874
1139867
2026-05-25T13:14:02Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Mpitantana]] [[Sokajy:indostrian'ny fiara]] »
1139867
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Mpitantana]]
[[Sokajy:indostrian'ny fiara]]
4rurnda6xvnjx0e95er2ohii4oxiqok
Sokajy:Indostrian'ny fiara
14
299875
1139868
2026-05-25T13:14:17Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Mpanamboatra automobilina]] »
1139868
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Mpanamboatra automobilina]]
5zs6xmmjfbu4j9ik3q1stc1yc73x1l6
Sokajy:Mpitantana
14
299876
1139869
2026-05-25T13:14:57Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Asa]] »
1139869
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Asa]]
0ov3u9tzwjrw8tm9j7243cox8gtqfje
Beatrice Attalah
0
299877
1139876
2026-05-25T13:22:57Z
Ezekia24
38717
Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i "[[:fr:Special:Redirect/revision/234525767|Béatrice Attalah]]"
1139876
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny ao amin'nyjanvier 2015 TSYaoût 2017 ao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
Mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy nanomboka tamin'ny 2002 ka hatramin'ny 2009 ary mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, Hery Rajaonarimampianina, nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2013, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T[2] nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
t9l48p96hnhaf6tyvy4tsdzcp4o6leh
1139877
1139876
2026-05-25T13:23:30Z
Ezekia24
38717
1139877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny ao amin'nyjanvier 2015 TSYaoût 2017 ao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
Mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy nanomboka tamin'ny 2002 ka hatramin'ny 2009 ary mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, Hery Rajaonarimampianina, nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2013, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T[2] nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
hbn2nj8ipr88u64n8fq4epwb5j3g3fs
1139880
1139877
2026-05-25T13:25:24Z
Ezekia24
38717
1139880
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
Mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy nanomboka tamin'ny 2002 ka hatramin'ny 2009 ary mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, Hery Rajaonarimampianina, nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2013, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T[2] nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
ni1tck05z894dpy8nhdgy2dzmk4x1w0
1139960
1139880
2026-05-25T15:47:21Z
Ezekia24
38717
nampiditra infobox
1139960
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
Mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy nanomboka tamin'ny 2002 ka hatramin'ny 2009 ary mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, Hery Rajaonarimampianina, nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2013, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T[2] nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
e15cz30dpjbbqrymalstk40l3xkll87
1139961
1139960
2026-05-25T15:48:40Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139961
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
Mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy nanomboka tamin'ny 2002 ka hatramin'ny 2009 ary mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, Hery Rajaonarimampianina, nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2013, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
reh5imjruhluubu5tdpij7lll1hiwg8
1139963
1139961
2026-05-25T15:50:46Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139963
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy.
ary mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, Hery Rajaonarimampianina, nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2013, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
6709jcq0vgal9ihxunmsaowf73h0z30
1139964
1139963
2026-05-25T15:51:43Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */
1139964
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-1</ref>.
ary mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, Hery Rajaonarimampianina, nanomboka tamin'ny 2009 ka hatramin'ny 2013, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
5mtmsvfv7v1mdn7v51xng8phuazza6m
1139965
1139964
2026-05-25T15:53:15Z
Ezekia24
38717
/* Tantaram-piainany */ nampiditra rohy
1139965
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
== Asa ==
Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-1</ref>.
Tamin'ny taona 2009 ka hatramin'ny taona 2013, mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]], nanomboka, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i Jean Ravelonarivo i Béatrice Atallah. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
eqolacmqnq85s68zsidm982oiimuk60
1139966
1139965
2026-05-25T15:54:04Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139966
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
== Asa ==
Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-1</ref>.
Tamin'ny taona 2009 ka hatramin'ny taona 2013, mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]], nanomboka, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny i Béatrice Atallah tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i [[Jean Ravelonarivo]]. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny...12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
f9cacd9iop344m9fd7oa98y1ne1wogt
1139971
1139966
2026-05-25T16:01:12Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139971
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
== Asa ==
Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-1</ref>.
Tamin'ny taona 2009 ka hatramin'ny taona 2013, mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]], nanomboka, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny i Béatrice Atallah tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i [[Jean Ravelonarivo]]. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny 12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Fanamarihana sy referansa ==
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Rohy ivelany ==
1e4dskb67cmoz2upyvubmz458dl1ggj
1139972
1139971
2026-05-25T16:01:50Z
Ezekia24
38717
/* Fanamarihana sy referansa */
1139972
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}}
Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] .
== Tantaram-piainany ==
Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy.
== Asa ==
Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-1</ref>.
Tamin'ny taona 2009 ka hatramin'ny taona 2013, mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]], nanomboka, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny.
Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny i Béatrice Atallah tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i [[Jean Ravelonarivo]]. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy.
Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny 12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> .
== Lahatsoratra mifandraika amin'izany ==
* Lisitry ny vehivavy mpitarika politika
== Referansa ==
3aoi63gumtxzyne92y3zmmcz0qec64c
Sokajy:Injeniera kolombiana
14
299878
1139879
2026-05-25T13:23:58Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:injeniera]] [[sokajy:Mpanao kolombiana]] »
1139879
wikitext
text/x-wiki
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Mpanao kolombiana]]
rh0u2gea7nh8fdh23yevsevq6skgzip
Arisoa Razafitrimo
0
299879
1139881
2026-05-25T13:28:11Z
Ezekia24
38717
namorona lahatsoratra vaovao
1139881
wikitext
text/x-wiki
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, Madagasikara, dia diplaomaty sy mpanao politika Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
7xc72zfo4perxtr7owe3qr9ks07bl7z
1139894
1139881
2026-05-25T13:38:04Z
Ezekia24
38717
1139894
wikitext
text/x-wiki
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
mox2mnnf9grdbu5a1cub9j3vxttf3nb
1139899
1139894
2026-05-25T13:39:55Z
Ezekia24
38717
1139899
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Arisoa Razafitrimo|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015}}
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
od1a0zt45zgxauaa86j98ayip9dem7t
1139902
1139899
2026-05-25T13:40:54Z
Ezekia24
38717
1139902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Arisoa Razafitrimo|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015}}
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
4shvok47ck694d23ka4f9sxjezu49yf
1139904
1139902
2026-05-25T13:41:31Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139904
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Arisoa Razafitrimo|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015}}
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
mx26yct4bdmrlv2k7044ldsx6hshx7d
1139907
1139904
2026-05-25T13:42:31Z
Ezekia24
38717
1139907
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Arisoa Razafitrimo|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015}}
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
r098v1usoekgxza9tynseoz4twssqvt
1139910
1139907
2026-05-25T13:43:25Z
Ezekia24
38717
1139910
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015}}
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
kx12urpcq7s6kd8ga59r4nr7e731tg9
1139912
1139910
2026-05-25T13:43:54Z
Ezekia24
38717
1139912
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
ksfmilgpdj7ybhuaizqwrqh4ocianyp
1139915
1139912
2026-05-25T13:44:51Z
Ezekia24
38717
1139915
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
e8lrcyjl6b8rgupf6cxal0sm3cjsvzo
1139916
1139915
2026-05-25T13:45:49Z
Ezekia24
38717
1139916
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana bakalorea tamin'ny 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
evzcn31vucfu0zvr3sy4dm51jnun8vw
1139920
1139916
2026-05-25T13:51:54Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139920
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny filozofia tamin'ny 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
t2r8nfzlcji5v589dt1q3hiekukcr4u
1139921
1139920
2026-05-25T14:04:13Z
Ezekia24
38717
/* Asa */ nampiditra rohy anatiny
1139921
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy filozofia tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
10znklq6ujegid74czukoqv9gl7rcus
1139949
1139921
2026-05-25T15:18:08Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139949
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny literatiora Malagasy tao amin'ny Oniversiten'i Antananarivo izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
f9wgrtopq7mw0artzeezpd68x6kojdk
1139950
1139949
2026-05-25T15:18:49Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139950
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny [[Literatiora malagasy|literatiora Malagasy]] tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
hy35iarfjgwmuopj1f3v9x7ep5w9zsb
1139951
1139950
2026-05-25T15:19:42Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139951
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', na koa amin'ny anarana feno hoe Arisoa Lala Razafitrimo teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny [[Literatiora malagasy|literatiora Malagasy]] tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny diplaomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i Hery Rajaonarimampianina izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
lk5k35hg5zzrfilciatiwbc8ddbeixw
1139953
1139951
2026-05-25T15:21:26Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139953
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', na koa amin'ny anarana feno hoe Arisoa Lala Razafitrimo teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny [[Literatiora malagasy|literatiora Malagasy]] tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny [[Diplômasia|diplaomasia]] sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i [[Hery Rajaonarimampianina]] izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny Alemana sy Holandey ihany koa izy ary mahay teny sinoa, romanianina ary arabo.
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
jxdjh1a2hu78nb0qdqnd3kwzgcn348r
1139955
1139953
2026-05-25T15:26:15Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139955
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', na koa amin'ny anarana feno hoe Arisoa Lala Razafitrimo teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Asa ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny [[Literatiora malagasy|literatiora Malagasy]] tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny [[Diplômasia|diplaomasia]] sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i [[Hery Rajaonarimampianina]] izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny [[Fiteny alemàna|Alemana]] sy [[Hôlandey (vahoaka)|Holandey]] ihany koa izy ary mahay teny [[sinoa]], [[Fiteny romaniana|romanianina]] ary [[Arabo (abidy)|arabo]].
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
qzz6h1cq139w1vddy5zry4qzkm6qbeu
1139956
1139955
2026-05-25T15:27:38Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139956
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', na koa amin'ny anarana feno hoe Arisoa Lala Razafitrimo teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Fianarana ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny [[Literatiora malagasy|literatiora Malagasy]] tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny [[Diplômasia|diplaomasia]] sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979. Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
== Asa ==
Taorian'izay, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i [[Hery Rajaonarimampianina]] izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny [[Fiteny alemàna|Alemana]] sy [[Hôlandey (vahoaka)|Holandey]] ihany koa izy ary mahay teny [[sinoa]], [[Fiteny romaniana|romanianina]] ary [[Arabo (abidy)|arabo]].
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
ky02t767rze25c8dna4wk9dvw1lw3se
1139957
1139956
2026-05-25T15:28:33Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139957
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', na koa amin'ny anarana feno hoe Arisoa Lala Razafitrimo teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Fianarana ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny [[Literatiora malagasy|literatiora Malagasy]] tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny [[Diplômasia|diplaomasia]] sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979.
== Asa ==
Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Tamin'ny taona 1999, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i [[Hery Rajaonarimampianina]] izay nandimby azy. Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia. Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny [[Fiteny alemàna|Alemana]] sy [[Hôlandey (vahoaka)|Holandey]] ihany koa izy ary mahay teny [[sinoa]], [[Fiteny romaniana|romanianina]] ary [[Arabo (abidy)|arabo]].
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
3f6ed89y7dofzohk031oaj6apjkks1t
1139958
1139957
2026-05-25T15:30:50Z
Ezekia24
38717
/* Asa */
1139958
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=[[Arisoa Razafitrimo]]|teraka=26 avril 1954|toerana=Toamasina|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=2014 – 25 janvoary 2015|image=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|Arisoa Razafitrimo cropped]]|sary=[[File:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|thumb|Arisoa Razafitrimo cropped]]}}
[[Sary:Arisoa Razafitrimo cropped.jpg|vignette|Arisoa Razafitrimo]]
'''Arisoa Razafitrimo''', na koa amin'ny anarana feno hoe Arisoa Lala Razafitrimo teraka ny 26 Aprily 1954, tao [[Toamasina|Toamasiana]], Madagasikara, dia [[Diplômasia|diplaomaty]] sy [[mpanao politika]] Malagasy. Niasa ho Minisitry ny Raharaham-bahiny izy nanomboka tamin'ny taona 2014 ka hatramin'ny taona 2015.
== Tantaram-piainana ==
Arisoa Lala Razafitrimo dia teraka ny 26 Aprily 1954, tao Toamasiana, zanak'i Louis-Norbert Razafitrimo, mpiasam-panjakana, sy Razafiarisoa, mpikarakara tokantrano. Izy no zokiny indrindra amin'ny ankizy telo.
== Fianarana ==
Nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] i Arisoa Razafitrimo, ary nahazo mari-pahaizana [[Bakalaorea|bakalorea]] tamin'ny taona 1976 sy mari-pahaizana bakalorea amin'ny [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny taona 1977, izay nitarika azy ho amin'ny asa fampianarana. Nanomboka ny asany ho mpampianatra teny frantsay mpisolo toerana tao amin'ny lisea Galliéni izy, talohan'ny naha mpampianatra teny frantsay azy tao amin'ny Avaradrova General Education College ho anisan'ny fandaharan'asany ho an'ny asa an-tsitrapo. Tatỳ aoriana dia nampianatra teny Malagasy sy [[Filôzôfia|filozofia]] tamin'ny sehatra ho an'ny daholobe sy tsy miankina izy, anisan'izany ny sekoly Jesuit Saint-Michel. Niaraka tamin'izay koa, nahazo ny mari-pahaizana maîtrise momba ny [[Literatiora malagasy|literatiora Malagasy]] tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Le-gouvernement-s-y-soumet-et,19883.html</ref>.
Rehefa avy nandalo fanadinana fifaninanana ho an'ny asam-panjakana ho an'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny izy, dia nanomboka ny asany ara-diplomatika tamin'ny maha-lehiben'ny Diviziona Afrika-Azia (DRB) azy tamin'ny 1976. Niaraka tamin'izay koa, dia nanohy ny fianarany momba ny [[Diplômasia|diplaomasia]] sy ny fifandraisana iraisam-pirenena tao amin'ny International Institute of Public Administration any Paris (IIAP), izay anisan'ny ENA (National School of Administration) ankehitriny, izay nahazoany diplaoma tamin'ny 1979.
== Asa ==
Nitana toerana maromaro tao amin'ny Minisitera izy, ary lasa Tale Jeneraly nanomboka tamin'ny 1996 ka hatramin'ny 1999.
Tamin'ny taona 1999, dia lasa Mpanolotsaina Manokana ho an'ny Filoha Didier Ratsiraka momba ny raharaham-diplomatika i Arisoa Razafitrimo, toerana izay notanany hatramin'ny 2002.
Taorian'ny krizy politika Malagasy tamin'ny 2002, dia niverina nampianatra teny frantsay, fivavahana, anglisy ary holandey tao amin'ny Réussit-School Institution any Bruxelles i Arisoa Razafitrimo, sady nanao iraka hafa ihany koa. Niasa ho mpanolotsaina ho an'ny Newton 21 International izy. Tamin'ny taona 2008, niditra tao amin'ny Jeune Afrique izy ho lefitry ny talen'ny varotra dokam-barotra tao amin'ny DIFCOM, avy eo niverina tamin'ny diplaomasia ho mpanoratra lahateny sy mpanolotsaina manokana ho an'ny Filohan'ny Vaomieran'ny Vondrona Afrikana, Jean Ping, hatramin'ny taona 2012.
Rehefa niverina teto Madagasikara i Arisoa Razafitrimo dia lasa mpanolotsaina manokana ary avy eo talen'ny fifandraisana iraisam-pirenena ho an'ny Filohan'ny Tetezamita, Andry Rajoelina, toerana izay notanany ihany koa teo ambany fitondran'i [[Hery Rajaonarimampianina]] izay nandimby azy.
Tamin'ny taona 2014, voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny tao amin'ny governemantan'i Kolo Roger izy, talohan'ny niantsoana azy hiverina any amin'ny biraon'ny Filoha tamin'ny taona 2015 mba hanohy ny andraikiny ho mpanolotsaina diplaomasia.
Tamin'ny fiandohan'ny taona 2018, voatendry ho Masoivoho Manokana sy Feno, Solontena Maharitra ao amin'ny Repoblikan'i Madagasikara ao amin'ny Firenena Mikambana izy<ref>https://midi-madagasikara.mg/onitiana-realy-felicitations-a-arisoa-razafitrimo-et-mireille-rakotomalala/</ref><ref>http://www.iarivo.org/wp-content/uploads/2015/02/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf</ref>.
Ankoatra izany, mahay miteny telo fiteny i Arisoa Razafitrimo, miteny Malagasy, Frantsay ary Anglisy, izay fiteny telo ampiasainy. Miteny [[Fiteny alemàna|Alemana]] sy [[Hôlandey (vahoaka)|Holandey]] ihany koa izy ary mahay teny [[sinoa]], [[Fiteny romaniana|romanianina]] ary [[Arabo (abidy)|arabo]].
== Referansa ==
<references />
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
[[Sokajy:Minisitra]]
[[Sokajy:Vehivavy minisitra]]
sufj4i1m0psnbqqzu2q0p34php34346
Taavi Rõivas
0
299880
1139967
2026-05-25T15:58:25Z
~2026-30465-54
39692
vao vao
1139967
wikitext
text/x-wiki
[[File:Taavi Rõivas, arvamusfestival 2014.jpg|thumb|Taavi Rõivas]]
'''Taavi Rõivas''' (teraka ny 26 Septambra 1979, tao [[Tallinn]], Estonian SSR) dia [[mpanao politika]] [[Estonia]]na taloha. Mpikambana ao amin'ny Antoko Fanavaozana Estoniana liberaly ([[Fiteny estôniana|Estonianina]]: ''Eesti Reformierakond'') izy, izay notarihiny hatramin'ny taona 2017.
Nanomboka ny 26 Martsa 2014 ka hatramin'ny 23 Novambra 2016, dia niasa ho Praiminisitra tao amin'ny Repoblikan'i {{Estonia}} izy.
== Praiministra Estonia ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Flag of Estonia.svg|40px]] Praiminisitra [[Estonia]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Andrus Ansip]]<br/> 2005-2014 || [[Taavi Rõivas]]<br/> 2014-2016 || [[Jüri Ratas]]<br/> 2016-2021
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
{{commonscat}}
{{reflist}}
[[Sokajy:Praiminisitra (Estonia)]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1978]]
5p6r1t40km4zzmg4hezgzuqmxkwpsq1
1139968
1139967
2026-05-25T15:58:52Z
~2026-30465-54
39692
1139968
wikitext
text/x-wiki
[[File:Taavi Rõivas, arvamusfestival 2014.jpg|thumb|Taavi Rõivas]]
'''Taavi Rõivas''' (teraka ny 26 Septambra 1979, tao [[Tallinn]], Estonian SSR) dia [[mpanao politika]] [[Estonia]]na taloha. Mpikambana ao amin'ny Antoko Fanavaozana Estoniana liberaly ([[Fiteny estôniana|Estonianina]]: ''Eesti Reformierakond'') izy, izay notarihiny hatramin'ny taona 2017.
Nanomboka ny 26 Martsa 2014 ka hatramin'ny 23 Novambra 2016, dia niasa ho Praiminisitra tao amin'ny Repoblikan'i {{Estonia}} izy.
== Praiministra Estonia ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Flag of Estonia.svg|40px]] Praiminisitra [[Estonia]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Andrus Ansip]]<br/> 2005-2014 || [[Taavi Rõivas]]<br/> 2014-2016 || [[Jüri Ratas]]<br/> 2016-2021
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
{{commonscat}}
{{reflist}}
[[de:Taavi Rõivas]]
[[Sokajy:Praiminisitra (Estonia)]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1978]]
7vd6jkbyo1mq3qoaoihjix36i57jgo0
1139970
1139968
2026-05-25T15:59:16Z
~2026-30465-54
39692
1139970
wikitext
text/x-wiki
[[File:Taavi Rõivas, arvamusfestival 2014.jpg|thumb|Taavi Rõivas]]
'''Taavi Rõivas''' (teraka ny 26 Septambra 1979, tao [[Tallinn]], Estonian SSR) dia [[mpanao politika]] [[Estonia]]na taloha. Mpikambana ao amin'ny Antoko Fanavaozana Estoniana liberaly ([[Fiteny estôniana|Estonianina]]: ''Eesti Reformierakond'') izy, izay notarihiny hatramin'ny taona 2017.
Nanomboka ny 26 Martsa 2014 ka hatramin'ny 23 Novambra 2016, dia niasa ho Praiminisitra tao amin'ny Repoblikan'i {{Estonia}} izy.
== Praiministra Estonia ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Flag of Estonia.svg|40px]] Praiminisitra [[Estonia]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Andrus Ansip]]<br/> 2005-2014 || [[Taavi Rõivas]]<br/> 2014-2016 || [[Jüri Ratas]]<br/> 2016-2021
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
{{commonscat}}
{{reflist}}
[[de:Taavi Rõivas]]
[[Sokajy:Praiminisitra (Estonia)]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1979]]
5yrhn1f29f3petukpy15s1g00b0g8ji
Felipe VI
0
299881
1140047
2026-05-26T01:14:49Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary=Felipe VI 2024.jpg |anarana=Felipe VI |teraka=30 Janoary 1968 |toerana = [[Madrid]] |maty= |firenena= {{Espaina}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Felipe VI''', izay manana anarana feno hoe ''Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y Grecia'' (teraka ny 30 Janoary 1968 tao [[Madrid]]), no Mpanjakan'i {{Espaina}} ary noho izany dia filoham-panjakana nanomboka ny 19 Jona 2014. Mpikambana ao amin'ny tarana-mpanjaka... »
1140047
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Felipe VI 2024.jpg
|anarana=Felipe VI
|teraka=30 Janoary 1968
|toerana = [[Madrid]]
|maty=
|firenena= {{Espaina}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
'''Felipe VI''', izay manana anarana feno hoe ''Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y Grecia'' (teraka ny 30 Janoary 1968 tao [[Madrid]]), no Mpanjakan'i {{Espaina}} ary noho izany dia filoham-panjakana nanomboka ny 19 Jona 2014.
Mpikambana ao amin'ny tarana-mpanjaka Bourbon-Anjou izy.
== Mpanjakan'i [[Espaina]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Escudo Real.png|40px]] Mpanjakan'i [[Espaina]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Juan Carlos I]]<br/> 1975-2014 || [[Felipe VI]]<br/> 2014- || -
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
[[de:Filip VI.]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1968]]
[[Sokajy:Mpananjakan' espaniola]]
al96fbiivfkp1ghe2vw1vvauauhsba5
Felipe IV
0
299882
1140056
2026-05-26T01:32:29Z
~2026-30465-54
39692
Pejy fihodinana mankany [[Philipp IV (Espaina)]]
1140056
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Philipp IV (Espaina)]]
7xxoi06bzdki00u44li4x7beq1v2wkx
João IV (Portogaly)
0
299883
1140064
2026-05-26T01:47:34Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= 1604 Joao.jpg |anarana= João IV (Portogaly) |teraka= 19 Martsa 1604 |toerana = |maty= 6 Novambra 1656 |firenena={{Portogaly}} |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} ''' João IV (Portogaly)''' (teraka ny 19 Martsa 1604 tao [[Vila Viçosa]] – maty ny 6 Novambra 1656 tao [[Lisboa]]), nomena anaram-bosotra hoe ''Ilay Mpamerina amin'ny laoniny'', dia Mpanjakan'i [[Portogaly}} sy [[Algarve]] nanomboka tamin'ny 1640 ka hatramin'ny nahafates... »
1140064
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= 1604 Joao.jpg
|anarana= João IV (Portogaly)
|teraka= 19 Martsa 1604
|toerana =
|maty= 6 Novambra 1656
|firenena={{Portogaly}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
''' João IV (Portogaly)''' (teraka ny 19 Martsa 1604 tao [[Vila Viçosa]] – maty ny 6 Novambra 1656 tao [[Lisboa]]), nomena anaram-bosotra hoe ''Ilay Mpamerina amin'ny laoniny'', dia Mpanjakan'i [[Portogaly}} sy [[Algarve]] nanomboka tamin'ny 1640 ka hatramin'ny nahafatesany, ary Duke an'i Braganza teo anelanelan'ny 1630 sy 1645.
Izy no mpitarika ny Ady Famerenana amin'ny laoniny ho an'ny fandresena indray sy ny fanekena ny fahaleovantenan'i Pôrtogaly tamin'ny fifehezan'i [[Espaina]].
Tamin'ny 1 Desambra 1640, nitranga ny fanonganam-panjakana revolisionera izay nanome azy ny seza fiandrianan'i Pôrtogaly, ary tamin'ny 15 Desambra, dia nekena ho Mpanjakan'i Pôrtogaly izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat|Category:John IV of Portugal}}
[[pt:João IV de Portugal]]
[[de:Johann IV. (Portugal)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1604]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1656]]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
p44mqslbbx1v26tehp3ttpzy0avm4cy
1140065
1140064
2026-05-26T01:48:17Z
~2026-30465-54
39692
1140065
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= 1604 Joao.jpg
|anarana= João IV (Portogaly)
|teraka= 19 Martsa 1604
|toerana =
|maty= 6 Novambra 1656
|firenena={{Portogaly}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
''' João IV (Portogaly)''' (teraka ny 19 Martsa 1604 tao [[Vila Viçosa]] – maty ny 6 Novambra 1656 tao [[Lisboa]]), nomena anaram-bosotra hoe ''Ilay Mpamerina amin'ny laoniny'', dia Mpanjakan'i {{Portogaly}} sy [[Algarve]] nanomboka tamin'ny 1640 ka hatramin'ny nahafatesany, ary Duke an'i Braganza teo anelanelan'ny 1630 sy 1645.
Izy no mpitarika ny Ady Famerenana amin'ny laoniny ho an'ny fandresena indray sy ny fanekena ny fahaleovantenan'i Pôrtogaly tamin'ny fifehezan'i [[Espaina]].
Tamin'ny 1 Desambra 1640, nitranga ny fanonganam-panjakana revolisionera izay nanome azy ny seza fiandrianan'i Pôrtogaly, ary tamin'ny 15 Desambra, dia nekena ho Mpanjakan'i Pôrtogaly izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat|Category:John IV of Portugal}}
[[pt:João IV de Portugal]]
[[de:Johann IV. (Portugal)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1604]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1656]]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
c7z8rfopr2d4xorb5zslhh3lqyrn10q
1140066
1140065
2026-05-26T01:48:45Z
~2026-30465-54
39692
1140066
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= 1604 Joao.jpg
|anarana= João IV (Portogaly)
|teraka= 19 Martsa 1604
|toerana =
|maty= 6 Novambra 1656
|firenena={{Portogaly}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
''' João IV (Portogaly)''' (teraka ny 19 Martsa 1604 tao [[Vila Viçosa]] – maty ny 6 Novambra 1656 tao [[Lisboa]]), nomena anaram-bosotra hoe ''Ilay Mpamerina amin'ny laoniny'', dia Mpanjakan'i {{Portogaly}} sy [[Algarve]] nanomboka tamin'ny 1640 ka hatramin'ny nahafatesany, ary Duke an'i Braganza teo anelanelan'ny 1630 sy 1645.
Izy no mpitarika ny Ady Famerenana amin'ny laoniny ho an'ny fandresena indray sy ny fanekena ny fahaleovantenan'i Pôrtogaly tamin'ny fifehezan'i [[Espaina]].
Tamin'ny 1 Desambra 1640, nitranga ny fanonganam-panjakana revolisionera izay nanome azy ny seza fiandrianan'i Pôrtogaly, ary tamin'ny 15 Desambra, dia nekena ho Mpanjakan'i Pôrtogaly izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp III (Espaina)]]<br/> 1598-1621 || [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat|Category:John IV of Portugal}}
[[pt:João IV de Portugal]]
[[de:Johann IV. (Portugal)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1604]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1656]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
bt4qvzfrqqsa2h4lazg5j4iozzt3h9s
1140075
1140066
2026-05-26T02:08:32Z
~2026-30465-54
39692
1140075
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= 1604 Joao.jpg
|anarana= João IV (Portogaly)
|teraka= 19 Martsa 1604
|toerana =
|maty= 6 Novambra 1656
|firenena={{Portogaly}}
|mpiaraka=
|asa=
|taona niasàna=
}}
''' João IV (Portogaly)''' (teraka ny 19 Martsa 1604 tao [[Vila Viçosa]] – maty ny 6 Novambra 1656 tao [[Lisboa]]), nomena anaram-bosotra hoe ''Ilay Mpamerina amin'ny laoniny'', dia Mpanjakan'i {{Portogaly}} sy [[Algarve]] nanomboka tamin'ny 1640 ka hatramin'ny nahafatesany, ary Duke an'i Braganza teo anelanelan'ny 1630 sy 1645.
Izy no mpitarika ny Ady Famerenana amin'ny laoniny ho an'ny fandresena indray sy ny fanekena ny fahaleovantenan'i Pôrtogaly tamin'ny fifehezan'i [[Espaina]].
Tamin'ny 1 Desambra 1640, nitranga ny fanonganam-panjakana revolisionera izay nanome azy ny seza fiandrianan'i Pôrtogaly, ary tamin'ny 15 Desambra, dia nekena ho Mpanjakan'i Pôrtogaly izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Philipp IV (Espaina)]]<br/> 1621-1640 || [[João IV (Portogaly)|Joao IV]]<br/> 1640-1656 || [[Afonso VI (Portogaly)|Afonso VI]]<br/> 1656-1668
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat|Category:John IV of Portugal}}
[[pt:João IV de Portugal]]
[[de:Johann IV. (Portugal)]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1604]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1656]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
2h1b52ckjre0ms83drbonoffr7tjttz
Vila Viçosa
0
299884
1140072
2026-05-26T02:00:36Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox tanàna |tanàna=Vila Viçosa |firenena={{Portogaly}} |isam-ponina=7.387 |velarantany= 194,86 |haavo = |ben'ny tanàna= |sary=LocalVilaVicosa.svg |saina=VVC.png }} I '''Vila Viçosa''', tanàna kely (Vila) sy kaominina (Concelho) any {{Portogaly}} misy mponina 7.387 (2021). Malaza amin'ny lapa sy ireo toerana vato marbra maro ao aminy ity tanàna ity. == Tantara == Ny Celts no nanorim-ponenana ny faritra manodidina an'i Vila Viçosa ary taty aorian... »
1140072
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|tanàna=Vila Viçosa
|firenena={{Portogaly}}
|isam-ponina=7.387
|velarantany= 194,86
|haavo =
|ben'ny tanàna=
|sary=LocalVilaVicosa.svg
|saina=VVC.png
}}
I '''Vila Viçosa''', tanàna kely (Vila) sy kaominina (Concelho) any {{Portogaly}} misy mponina 7.387 (2021). Malaza amin'ny lapa sy ireo toerana vato marbra maro ao aminy ity tanàna ity.
== Tantara ==
Ny Celts no nanorim-ponenana ny faritra manodidina an'i Vila Viçosa ary taty aoriana ny Romana. Anisan'ny Fanjakan'ny Visigoth ity faritra ity ary nobaboin'ny Maoro taty aoriana. Tamin'ny 1217, dia azony indray izy io (Reconquista), ary nomen'ny Mpanjaka [[Afonso III (Portugal)|Afonso III]] ny zon'ny tanànan'i Vila Viçosa tamin'ny 1270.
== Jereo koa ==
* [[Pôrtogaly]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Portogaly]]
q8rn305v6pe0b6oa0iimkd2g7ydncc2
1140073
1140072
2026-05-26T02:01:08Z
~2026-30465-54
39692
1140073
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|tanàna=Vila Viçosa
|firenena={{Portogaly}}
|isam-ponina=7.387
|velarantany= 194,86
|haavo =
|ben'ny tanàna=
|sary=LocalVilaVicosa.svg
|saina=VVC.png
}}
I '''Vila Viçosa''', tanàna kely (Vila) sy kaominina (Concelho) any {{Portogaly}} misy mponina 7.387 (2021). Malaza amin'ny lapa sy ireo toerana vato marbra maro ao aminy ity tanàna ity.
== Tantara ==
Ny Celts no nanorim-ponenana ny faritra manodidina an'i Vila Viçosa ary taty aoriana ny Romana. Anisan'ny Fanjakan'ny Visigoth ity faritra ity ary nobaboin'ny Maoro taty aoriana. Tamin'ny 1217, dia azony indray izy io (Reconquista), ary nomen'ny Mpanjaka [[Afonso III (Portugal)|Afonso III]] ny zon'ny tanànan'i Vila Viçosa tamin'ny 1270.
== Jereo koa ==
* [[Pôrtogaly]]
{{commonscat}}
[[pt:Vila Viçosa]]
[[de:Vila Viçosa]]
[[sokajy:Tanàna ao Portogaly]]
bxfnpba5p552ue62msfusppn1ll8x4o
João II (Portugal)
0
299885
1140091
2026-05-26T05:04:09Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:D. João II (Quinta da Regaleira).png|thumb|D. João II ]] '''João II''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom João II''; teraka ny 3 Mey 1455 tao [[Lisboa]]; maty ny 25 Oktobra 1495 tao Alvor) avy amin'ny fianakavian'i Avis no mpanjaka fahatelo ambin'ny folo tao {{Portogaly}}. == Tantaram-piainana == Teraka ho zanak'i [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]] sy Isabel avy any Pôrtogaly i João II. Taorian'ny nahafatesan-drainy dia niakatra teo amin'ny seza... »
1140091
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João II (Quinta da Regaleira).png|thumb|D. João II ]]
'''João II''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom João II''; teraka ny 3 Mey 1455 tao [[Lisboa]]; maty ny 25 Oktobra 1495 tao Alvor) avy amin'ny fianakavian'i Avis no mpanjaka fahatelo ambin'ny folo tao {{Portogaly}}.
== Tantaram-piainana ==
Teraka ho zanak'i [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]] sy Isabel avy any Pôrtogaly i João II. Taorian'ny nahafatesan-drainy dia niakatra teo amin'ny seza fiandrianana Pôrtogaly izy tamin'ny 1481.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–11 Novembra 1477 sy <br/>15 Novambra 1477 –1481|| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 (4 andro) sy 1481-1495 || [[Manuel I (Portugal)]] <br/>1495-1521
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|Category:John II of Portugal}}
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1455]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1495]]
10doyjisdq9xwc7hesuiehpe88wspas
1140094
1140091
2026-05-26T05:09:59Z
~2026-30465-54
39692
1140094
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João II (Quinta da Regaleira).png|thumb|D. João II ]]
'''João II''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom João II''; teraka ny 3 Mey 1455 tao [[Lisboa]]; maty ny 25 Oktobra 1495 tao Alvor) avy amin'ny fianakavian'i Avis no mpanjaka fahatelo ambin'ny folo tao {{Portogaly}}.
== Tantaram-piainana ==
Teraka ho zanak'i [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]] sy Isabel avy any Pôrtogaly i João II. Taorian'ny nahafatesan-drainy dia niakatra teo amin'ny seza fiandrianana Pôrtogaly izy tamin'ny 1481.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–11 Novembra 1477 sy <br/>15 Novambra 1477 –1481|| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 (4 andro) sy 1481-1495 || [[Manuel I (Portugal)]] <br/>1495-1521
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|Category:John II of Portugal}}
[[de:Johann II. (Portugal)]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1455]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1495]]
comam8g9iqa9cszhfqx2scze8eunbu9
1140101
1140094
2026-05-26T05:28:03Z
~2026-30465-54
39692
1140101
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João II (Quinta da Regaleira).png|thumb|D. João II ]]
'''João II''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom João II''; teraka ny 3 Mey 1455 tao [[Lisboa]]; maty ny 25 Oktobra 1495 tao Alvor) avy amin'ny fianakavian'i Avis no mpanjaka fahatelo ambin'ny folo tao {{Portogaly}}.
== Tantaram-piainana ==
Teraka ho zanak'i [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]] sy Isabel avy any Pôrtogaly i João II. Taorian'ny nahafatesan-drainy dia niakatra teo amin'ny seza fiandrianana Pôrtogaly izy tamin'ny 1481.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–11 Novembra 1477 sy <br/>15 Novambra 1477 –1481|| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 (4 andro) sy 1481-1495 || [[Manuel I (Portugal)]] <br/>1495-1521
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|John II of Portugal}}
[[de:Johann II. (Portugal)]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1455]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1495]]
rwfdjvy18erryikmff8mkzzhav9vctu
Sokajy:Maty tamin'ny taona 1495
14
299886
1140092
2026-05-26T05:04:56Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-15]] »
1140092
wikitext
text/x-wiki
[[sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-15]]
8d7iv82632yyzo0e483c5hb3vjvig6f
Afonso V (Portogaly)
0
299887
1140096
2026-05-26T05:23:08Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:D. Afonso V (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita).png|thumb|D. Afonso V ]] '''Afonso V''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom Afonso V''), fantatra amin'ny anarana hoe "ny Afrikana" (''O Africano''), (teraka ny 15 Janoary 1432 tao [[Sintra]]; maty ny 28 Aogositra 1481 tao [[Sintra]]) avy amin'ny fianakavian'i Avis, no mpanjaka faharoa ambin'ny folo tao [[Pôrtogaly]] nanomboka tamin'ny 1438 ka hatramin'ny 14... »
1140096
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. Afonso V (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita).png|thumb|D. Afonso V ]]
'''Afonso V''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom Afonso V''), fantatra amin'ny anarana hoe "ny Afrikana" (''O Africano''), (teraka ny 15 Janoary 1432 tao [[Sintra]]; maty ny 28 Aogositra 1481 tao [[Sintra]]) avy amin'ny fianakavian'i Avis, no mpanjaka faharoa ambin'ny folo tao [[Pôrtogaly]] nanomboka tamin'ny 1438 ka hatramin'ny 1481.
Nanjaka nanomboka tamin'ny 1449 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1481 izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Duarte I (Portogaly)|Duarte I]] <br/>-1438 || [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–11 Novembra 1477 sy <br/>15 Novambra 1477 –1481|| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 (4 andro) sy 1481-1495
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|Category:Afonso V of Portugal}}
[[en:Afonso V of Portugal]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1432]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1481]]
55i8mh6m3hubqe7jmf15n6z58b3btdd
1140097
1140096
2026-05-26T05:25:53Z
~2026-30465-54
39692
1140097
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. Afonso V (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita).png|thumb|D. Afonso V ]]
'''Afonso V''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom Afonso V''), fantatra amin'ny anarana hoe "ny Afrikana" (''O Africano''), (teraka ny 15 Janoary 1432 tao [[Sintra]]; maty ny 28 Aogositra 1481 tao [[Sintra]]) avy amin'ny fianakavian'i Avis, no mpanjaka faharoa ambin'ny folo tao [[Pôrtogaly]] nanomboka tamin'ny 1438 ka hatramin'ny 1481.
Nanjaka nanomboka tamin'ny 1449 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1481 izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Duarte I (Portogaly)|Duarte I]] <br/>-1438 || [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–11 Novembra 1477 sy <br/>15 Novambra 1477 –1481|| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 (4 andro)<br/> sy 1481-1495
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|Category:Afonso V of Portugal}}
[[en:Afonso V of Portugal]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1432]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1481]]
7dfwlgcc91l0eq6uvxnfv9neh7w4jg3
1140098
1140097
2026-05-26T05:27:10Z
~2026-30465-54
39692
1140098
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. Afonso V (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita).png|thumb|D. Afonso V ]]
[[File:Coat of Arms of Afonso V, King of Portugal, KG.png|thumb|]]
'''Afonso V''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom Afonso V''), fantatra amin'ny anarana hoe "ny Afrikana" (''O Africano''), (teraka ny 15 Janoary 1432 tao [[Sintra]]; maty ny 28 Aogositra 1481 tao [[Sintra]]) avy amin'ny fianakavian'i Avis, no mpanjaka faharoa ambin'ny folo tao [[Pôrtogaly]] nanomboka tamin'ny 1438 ka hatramin'ny 1481.
Nanjaka nanomboka tamin'ny 1449 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1481 izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Duarte I (Portogaly)|Duarte I]] <br/>-1438 || [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–11 Novembra 1477 sy <br/>15 Novambra 1477 –1481|| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 (4 andro)<br/> sy 1481-1495
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|Category:Afonso V of Portugal}}
[[en:Afonso V of Portugal]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1432]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1481]]
cf4br9l8m8uagfs1z71sw85raz1o4u1
1140100
1140098
2026-05-26T05:27:48Z
~2026-30465-54
39692
1140100
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. Afonso V (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita).png|thumb|D. Afonso V ]]
[[File:Coat of Arms of Afonso V, King of Portugal, KG.png|thumb|]]
'''Afonso V''' ([[fiteny portogey|Portugey]]: ''Dom Afonso V''), fantatra amin'ny anarana hoe "ny Afrikana" (''O Africano''), (teraka ny 15 Janoary 1432 tao [[Sintra]]; maty ny 28 Aogositra 1481 tao [[Sintra]]) avy amin'ny fianakavian'i Avis, no mpanjaka faharoa ambin'ny folo tao [[Pôrtogaly]] nanomboka tamin'ny 1438 ka hatramin'ny 1481.
Nanjaka nanomboka tamin'ny 1449 ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1481 izy.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Duarte I (Portogaly)|Duarte I]] <br/>-1438 || [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–11 Novembra 1477 sy <br/>15 Novambra 1477 –1481|| [[João II (Portugal)]] <br/> 1477 (4 andro)<br/> sy 1481-1495
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
*[[Vasco da Gama]]
{{commonscat|Afonso V of Portugal}}
[[en:Afonso V of Portugal]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1432]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1481]]
1s8rai45reh5qezm96n6l23581h0pd9
Lahiriky
0
299888
1140109
2026-05-26T05:50:04Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry isan-karazany
1140109
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Abutilon indicum (4149186385).jpg|vignette|331x331px|''[[Abutilon indicum]]'']]
Ny '''lahiriky''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakavana ''[[Malvaceae]]'', dia ireto izany:
* ''[[Abutilon greveanum]]'' <small>(Baill.) Hochr.</small> -- lahiriky
* ''[[Abutilon indicum]]'' -- lahiriky
* ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr.</small> -- lahiriky, lairiky
* ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small> -- lahiriky
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* ''[[Kosteletzkya]]''
a285gyx9gow49xchdoiwq3nroku814m
1140111
1140109
2026-05-26T05:55:49Z
Thelezifor
15140
1140111
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Abutilon indicum (4149186385).jpg|vignette|331x331px|''[[Abutilon indicum]]'']]
Ny '''lahiriky''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakavana ''[[Malvaceae]]'', dia ireto izany:
* ''[[Abutilon greveanum]]'' <small>(Baill.) Hochr.</small> -- lahiriky
* ''[[Abutilon indicum]]'' <small>(L.) Sweet</small> -- lahiriky
* ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr.</small> -- lahiriky, lairiky
* ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small> -- lahiriky
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* ''[[Kosteletzkya]]''
3ow3fadann0t0zyp76tmivrbtk6ncil
Duarte I (Portogaly)
0
299889
1140134
2026-05-26T07:01:26Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Duarte I Rei.PNG|thumb|Duarte I ]] '''Duarte I''' ([[fiteny frantsay|frantsay]]: ''Édouard Ier''; teraka ny 31 Oktobra 1391; maty ny 9 Septambra 1438, [[fiteny frantsay|frantsay]]: ''Édouard Ier'') no mpanjaka fahiraika ambin'ny folo tao {{Portogaly}} nanomboka tamin'ny 1433 ka hatramin'ny 1438, ary faharoa tao amin'ny fianakavian'i Avis. Nanjaka nanomboka ny 15 Aogositra 1433 izy—ny ampitson'ny nahafatesan-drainy—ka hatramin'ny nahafatesany tami... »
1140134
wikitext
text/x-wiki
[[File:Duarte I Rei.PNG|thumb|Duarte I ]]
'''Duarte I''' ([[fiteny frantsay|frantsay]]: ''Édouard Ier''; teraka ny 31 Oktobra 1391; maty ny 9 Septambra 1438, [[fiteny frantsay|frantsay]]: ''Édouard Ier'') no mpanjaka fahiraika ambin'ny folo tao {{Portogaly}} nanomboka tamin'ny 1433 ka hatramin'ny 1438, ary faharoa tao amin'ny fianakavian'i Avis.
Nanjaka nanomboka ny 15 Aogositra 1433 izy—ny ampitson'ny nahafatesan-drainy—ka hatramin'ny nahafatesany tamin'ny 1438.
== Tantaram-piainana ==
Ny fanjakan'i Pôrtogaly nanomboka tamin'ny 1410 ka hatramin'ny 1450.
Ireto ny zanaka telo an'ny mpanjaka [[João I (Portogaly)|João I]] avy any Pôrtogaly sy Philippa avy any Lancastre
Maty tamin'ny 9 Septambra 1438 ny mpanjaka
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[João I (Portogaly)|João I]] <br/>1385-1433 || [[Duarte I (Portogaly)|Duarte I]] <br/>1433-1438 || [[Afonso V (Portogaly)|Afonso V]]<br/>1438–1481
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
==Jereo koa==
{{commonscat|Duarte of Portugal}}
[[fr:Édouard Ier (roi de Portugal)]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1391]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1438]]
b8f01q75226adi0ojtnmez02854gol1
Sokajy:Maty tamin'ny taona 1438
14
299890
1140135
2026-05-26T07:02:35Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-15]] »
1140135
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-15]]
og6a9g3ubqt2nuc300z0wvozoge1acn
Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1391
14
299891
1140136
2026-05-26T07:03:07Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-14]] »
1140136
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-14]]
3ibarx0tqcqjayjlh6z8z70zk9omwno
João I (Portogaly)
0
299892
1140139
2026-05-26T07:15:05Z
~2026-30465-54
39692
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:D. João I (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita) (cropped).png|thumb|Don João I]] I '''João I''' (''Dom João I''; teraka'ny 11 Aprily 1357 tao [[Lisboa]]; † 14 Aogositra 1433 tao [[Lisboa]]) no mpanjaka fahafolo tao {{Portogaly}} ary ny voalohany tamin'ny fianakavian'i Avis. Nanjaka nanomboka tamin'ny 1385 ka hatramin'ny 1433 izy. == Fiainana == Zanak'i [[Pedro I (Portogaly)|Pedro I]] sy ny vadiny, Tere... »
1140139
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João I (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita) (cropped).png|thumb|Don João I]]
I '''João I''' (''Dom João I''; teraka'ny 11 Aprily 1357 tao [[Lisboa]]; † 14 Aogositra 1433 tao [[Lisboa]]) no mpanjaka fahafolo tao {{Portogaly}} ary ny voalohany tamin'ny fianakavian'i Avis. Nanjaka nanomboka tamin'ny 1385 ka hatramin'ny 1433 izy.
== Fiainana ==
Zanak'i [[Pedro I (Portogaly)|Pedro I]] sy ny vadiny, Teresa Lourenço, i João I. Talohan'ny niakarany teo amin'ny seza fiandrianana, dia fantatra tamin'ny anarana hoe João avy any Avis na Tompon'i Avis izy.
Tamin'ny faha-enina taonany, tamin'ny 1363, dia voatendry ho Grand Master an'ny Order of Avis izy, satria teraka ivelan'ny fanambadiana izy, ka tsy nanana zo hitondra ny seza fiandrianana, saingy izany no nanome azy ny fiarovana ara-bola.
Tamin'ny 1367, maty i Pedro I. Nodimbiasan'ny zanany lahy, Ferdinand I izy. Maty tamin'ny 1383 i Ferdinand tsy nanan-janaka lahy. Rehefa maty izy, dia lany tamingana ny tarana-dahy mivantana avy amin'ny fianakavian'i Bourgogne tao Portogaly.
== Jereo koa ==
{{commonscat|John I of Portugal}}
[[fr:Jean Ier (roi de Portugal)]]
[[en:John I of Portugal]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1357]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1433]]
3s484kmyvfhhb2ze1zh3czds9u0wstk
1140140
1140139
2026-05-26T07:17:48Z
~2026-30465-54
39692
1140140
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João I (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita) (cropped).png|thumb|Don João I]]
I '''João I''' (''Dom João I''; teraka'ny 11 Aprily 1357 tao [[Lisboa]]; † 14 Aogositra 1433 tao [[Lisboa]]) no mpanjaka fahafolo tao {{Portogaly}} ary ny voalohany tamin'ny fianakavian'i Avis. Nanjaka nanomboka tamin'ny 1385 ka hatramin'ny 1433 izy.
== Fiainana ==
Zanak'i [[Pedro I (Portogaly)|Pedro I]] sy ny vadiny, Teresa Lourenço, i João I. Talohan'ny niakarany teo amin'ny seza fiandrianana, dia fantatra tamin'ny anarana hoe João avy any Avis na Tompon'i Avis izy.
Tamin'ny faha-enina taonany, tamin'ny 1363, dia voatendry ho Grand Master an'ny Order of Avis izy, satria teraka ivelan'ny fanambadiana izy, ka tsy nanana zo hitondra ny seza fiandrianana, saingy izany no nanome azy ny fiarovana ara-bola.
Tamin'ny 1367, maty i Pedro I. Nodimbiasan'ny zanany lahy, [[Fernando I (Portogaly)|Fernando I]] izy. Maty tamin'ny 1383 i Ferdinand tsy nanan-janaka lahy. Rehefa maty izy, dia lany tamingana ny tarana-dahy mivantana avy amin'ny fianakavian'i Bourgogne tao Portogaly.
== Jereo koa ==
{{commonscat|John I of Portugal}}
[[fr:Jean Ier (roi de Portugal)]]
[[en:John I of Portugal]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1357]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1433]]
dhqv3xr960ciyb61skkythtap3vy3t6
1140141
1140140
2026-05-26T07:22:44Z
~2026-30465-54
39692
1140141
wikitext
text/x-wiki
[[File:D. João I (c. 1780) - Série Régia de Miguel António do Amaral (Paços do Concelho, Moita) (cropped).png|thumb|Don João I]]
I '''João I''' (''Dom João I''; teraka'ny 11 Aprily 1357 tao [[Lisboa]]; † 14 Aogositra 1433 tao [[Lisboa]]) no mpanjaka fahafolo tao {{Portogaly}} ary ny voalohany tamin'ny fianakavian'i Avis. Nanjaka nanomboka tamin'ny 1385 ka hatramin'ny 1433 izy.
== Fiainana ==
Zanak'i [[Pedro I (Portogaly)|Pedro I]] sy ny vadiny, Teresa Lourenço, i João I. Talohan'ny niakarany teo amin'ny seza fiandrianana, dia fantatra tamin'ny anarana hoe João avy any Avis na Tompon'i Avis izy.
Tamin'ny faha-enina taonany, tamin'ny 1363, dia voatendry ho Grand Master an'ny Order of Avis izy, satria teraka ivelan'ny fanambadiana izy, ka tsy nanana zo hitondra ny seza fiandrianana, saingy izany no nanome azy ny fiarovana ara-bola.
Tamin'ny 1367, maty i Pedro I. Nodimbiasan'ny zanany lahy, [[Fernando I (Portogaly)|Fernando I]] izy. Maty tamin'ny 1383 i Ferdinand tsy nanan-janaka lahy. Rehefa maty izy, dia lany tamingana ny tarana-dahy mivantana avy amin'ny fianakavian'i Bourgogne tao Portogaly.
== Mpanjakan'i [[Portogaly]] ==
{|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF"
|-align="center" bgcolor="DDEEFF"
!nodimbiasany
![[Sary:Royal Arms of Portugal.svg|40px]] Mpanjakan'i [[Portogaly]]
!mpandimby
|-align="center"
| [[Fernando I (Portogaly)|Fernando I]] <br/>-1385 || [[João I (Portogaly)|João I]] <br/>1385-1433 || [[Duarte I (Portogaly)|Duarte I]] <br/>1433-1438
|-bgcolor="#DDEEFF"
|-
|}
== Jereo koa ==
{{commonscat|John I of Portugal}}
[[fr:Jean Ier (roi de Portugal)]]
[[en:John I of Portugal]]
[[Sokajy:mpanjakan'i Portogaly]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1357]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 1433]]
0aqdsfrhgvcqlvt8khsyr15bangfusi
Abutilon greveanum
0
299893
1140144
2026-05-26T07:33:29Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Malvaceae
1140144
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Abutilon greveanum''''' <small>(Baill.) Hochr.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]''. Ity zavamaniry ity dia manana lanjany amin' ny lafiny etnôbôtanika, ara-tontolo iainana, ara-taozavatra ary ara-pitsaboana any amin' ny faritra maina maromaro eto amin' ny nosy. Hita indrindra izy any amin' ny faritra trôpikaly manana fizaràn-taona maina, indrindra any amin' ny faritra andrefana sy atsimo. Ao amin' ny fanadihadiana etnôbôtanika malagasy dia fantatra amin' ny anarana hoe '''lahiriky''' na '''lairiky''' io zavamaniry io.
== Taksônômia ==
Ny bôtanista frantsay Henri Ernest Baillon no nanao ny famariparitana voalohany an' ity karazana ity tamin' ny taona 1885 amin' ny anarana hoe '''''Sida greveana''''' <small>Baill</small>., talohan' ny namindran' i Bénédict Pierre Georges Hochreutiner azy ao amin' ny antoko ''[[Abutilon]]''. Maro koa ny teny manondro azy voatatitra ao amin' ny literatiora siantifika, indrindra ny hoe ''Abutilon trinervisepalum'' <small>Hochr.</small> sy ny hoe ''Abutilon intermedium'' var. ''greveanum''. Ny tahirin-kevitra manokana momba ny zavamairy, indrindra ny ''Flore de Madagascar et des Comores'' navoakan' i Hochreutiner tamin' ny taona 1955, no tena filamatra hahalalana ny momba io karazan-javamaniry io.
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* ''[[Sida (zavamaniry)|Sida]]'' (antokon-javamaniry)
* [[Lahiriky]] (''Abutilon greveanum'' <small>(Baill.) Hochr.</small>, ''[[Abutilon indicum]]'' <small>(L.) Sweet</small>'','' ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr</small>., ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small>)
2vzgzkp53bh06rneuzwymg7upivkvfs
1140157
1140144
2026-05-26T08:33:40Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1140157
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Abutilon greveanum''''' <small>(Baill.) Hochr.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]''. Ity zavamaniry ity dia manana lanjany amin' ny lafiny etnôbôtanika, ara-tontolo iainana, ara-taozavatra ary ara-pitsaboana any amin' ny faritra maina maromaro eto amin' ny nosy. Hita indrindra izy any amin' ny faritra trôpikaly manana fizaràn-taona maina, indrindra any amin' ny faritra andrefana sy atsimo. Ao amin' ny fanadihadiana etnôbôtanika malagasy dia fantatra amin' ny anarana hoe '''lahiriky''' na '''lairiky''' io zavamaniry io.
== Taksônômia ==
Ny bôtanista frantsay Henri Ernest Baillon no nanao ny famariparitana voalohany an' ity karazana ity tamin' ny taona 1885 amin' ny anarana hoe '''''Sida greveana''''' <small>Baill</small>., talohan' ny namindran' i Bénédict Pierre Georges Hochreutiner azy ao amin' ny antoko ''[[Abutilon]]''. Maro koa ny teny manondro azy voatatitra ao amin' ny literatiora siantifika, indrindra ny hoe ''Abutilon trinervisepalum'' <small>Hochr.</small> sy ny hoe ''Abutilon intermedium'' var. ''greveanum''. Ny tahirin-kevitra manokana momba ny zavamairy, indrindra ny ''Flore de Madagascar et des Comores'' navoakan' i Hochreutiner tamin' ny taona 1955, no tena filamatra hahalalana ny momba io karazan-javamaniry io.
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* ''[[Sida (zavamaniry)|Sida]]'' (antokon-javamaniry)
* [[Lahiriky]] (''Abutilon greveanum'' <small>(Baill.) Hochr.</small>, ''[[Abutilon indicum]]'' <small>(L.) Sweet</small>'','' ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr</small>., ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small>)
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
dy3gzddbd17lghxpfxpm9c2shtv6ijj
1140161
1140157
2026-05-26T11:53:27Z
Thelezifor
15140
Famariparitana
1140161
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Abutilon greveanum''''' <small>(Baill.) Hochr.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]''. Ity zavamaniry ity dia manana lanjany amin' ny lafiny etnôbôtanika, ara-tontolo iainana, ara-taozavatra ary ara-pitsaboana any amin' ny faritra maina maromaro eto amin' ny nosy. Hita indrindra izy any amin' ny faritra trôpikaly manana fizaràn-taona maina, indrindra any amin' ny faritra andrefana sy atsimo. Ao amin' ny fanadihadiana etnôbôtanika malagasy dia fantatra amin' ny anarana hoe '''lahiriky''' na '''lairiky''' io zavamaniry io.
== Taksônômia ==
Ny bôtanista frantsay Henri Ernest Baillon no nanao ny famariparitana voalohany an' ity karazana ity tamin' ny taona 1885 amin' ny anarana hoe '''''Sida greveana''''' <small>Baill</small>., talohan' ny namindran' i Bénédict Pierre Georges Hochreutiner azy ao amin' ny antoko ''[[Abutilon]]''. Maro koa ny teny manondro azy voatatitra ao amin' ny literatiora siantifika, indrindra ny hoe ''Abutilon trinervisepalum'' <small>Hochr.</small> sy ny hoe ''Abutilon intermedium'' var. ''greveanum''. Ny tahirin-kevitra manokana momba ny zavamairy, indrindra ny ''Flore de Madagascar et des Comores'' navoakan' i Hochreutiner tamin' ny taona 1955, no tena filamatra hahalalana ny momba io karazan-javamaniry io.
== Famariparitana ==
Mazàna dia maniry amin' ny endrika [[hazobotry]] na [[kirihitra]] madinika mitsangana mahitsy sy maro rantsana ilay karazana. Matetika eo anelanelan' ny 1 sy 3 m ny haavony, na dia misy aza ny sasany izay mety ho kirihitra lehibe mahatratra 5 m eo ho eo. Matanjaka sy be tsiraka ary rakotra volovolo malemy toa vilory na landihazo izay amantarana ny karazana ao amin' ny antoko ''[[Abutilon]]'' ny tahony. Mitsitokotoko toa kintana ireo volovolo ireo, ka manome loko manopy volondavenona na manga maitso an' ilay zavamaniry. Tena mafy ny hodiny ivelany ary ampiasain' ny mponina any an-toerana hakana [[tsiraka]] ([[hafotra]]) fanamboarana [[tady]].
=== Ravina ===
Mifandimby sy tsotra ary misy [[Tangozan-dravina|tangozany]] ny ravina. Miendrika fo amin' ny fotony ny felan-dravina amin' ny ankapobeny, indraindray mibikan' atody, misy kirany misongadina sy misampana toy ny rantsan-tanana. Misy kinifinify ny sisiny. Matetika manana loko tanora kokoa sy misy volovolo betsaka kokoa noho ny lafiny ambony ny lafiny ambany amin' ny raviny.
=== Vony ===
Manana felany mitovy izay mihodidina teboka iray ny voniny, izay sady lahy no vavy (misy [[lahimbony]] sy [[vavimbony]] afaka mamokatra voany). Mitsitokantokana eo amin' ny fototry ny [[tangozan-dravina]] na mitambatra ho [[vondrombony]] kely eny an-tendron-drantsana izy ireo. Misy [[ravim-bony]] dimy mitambatra eo amin' ny fotony ary tsy mihintsana fa manodidina ny voa aorian' ny famelanana ny [[vondron-dravimbony]] izay miendrika [[lakolosy]]. Misy felany mavo na mivolom-boasary dimy, indraindray miloko antitra kokoa ny ao anatiny, ny [[vondrom-pelambony]]. Toy ny amin' ny karazana hafa amin' ilay antokon-javamaniry, dia mitambatra amin' ny alalan' ny [[tahon-dahimbony]] ka manome tsanganan-dahimbony afovoany manodidina ny [[tahom-bavimbony]] ny lahimbony izay maro dia maro. Ambony toerana sy miefitrefitra maro ny [[fihary atodinaina]].
=== Voa ===
Mizarazara maro ao anatiny sady somary boribory na boribory somary lempona eny amin' ny tendrony ny voany. Misaraka ny hasiny maro, izay samy misy vihim-boa kely miendrika voan-kena, rehefa matoy ny voa.
== Ekôlôjia ==
Miara-maniry amin' ny vondron-kirihitra maina, amin' ny vondron-javamaniry mpandimby ny ''Abutilon greveanum'', ary maniry koa amin' ny tany malalaka na tany voakorontana ao amin' ny faritra anirian-javamaniry tia toetany maina eto [[Madagasikara]]. Ity fifanarahany amin' ny tontolo trôpikaly maina ity antony mahabetsaka azy any amin' ny faritra manana [[fizaràn-taona]] maina any andrefana sy atsimon' i Madagasikara.
== Jereo koa ==
* ''[[Abutilon]]''
* ''[[Sida (zavamaniry)|Sida]]'' (antokon-javamaniry)
* [[Lahiriky]] (''Abutilon greveanum'' <small>(Baill.) Hochr.</small>, ''[[Abutilon indicum]]'' <small>(L.) Sweet</small>'','' ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr</small>., ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small>)
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
c8iz318y21fji2vht3e3zvao4515td7