Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 1203 1141013 1138860 2026-05-30T18:29:00Z Chirocca77 30720 1141013 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Samuel Ratany|asa=mpanoratra}}'''Samuel Ratany''', fantatra amin’ny solon’anarana (1901–1926), dia [[Pôeta|poeta]] sy [[mpanoratra]] [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] nanan-kaja, niavaka tamin’ny fampitahana ny [[soratra]] malagasy amin’ny aingam-panahy avy amin’ny fomba ara-pomba nentim-paharazana. == Ny fiainany == === Ny fiankohonana === Teraka tamin’ny 16 jolay 1901 tao Ankadibevava [[Antananarivo]] i Samuel Ratany. Zana-dRatsimamakitany (Ratany no niantsoana azy), komandy mpampandry tany sy mpampianatra tao amin’ny Mission Protestante Française (MPF) tao Ambatobevanja sy Ramariavero. Nanambady an-dRasoazananohatra tamin'ny taona 1926, ary niteraka ny zanany vavy tokana, atao hoe Rasoaveromanana.izy dia anisan'ireo mpanoratra kalaza tamin'ny fahavelony ary ireo namany indray nihira niaraka taminy dia niaiky izany. Maty tamin' ny 10 oktobra 1926 i Samuel Ratany, ary nalevina ao Lazaina [[Avaradrano]] Antananarivo.[https://vetso.serasera.org/mpanoratra/samuel-ratany] === Ny [https://ile-en-ile.org/ratany/#:~:text=Po%C3%A8te%20et%20nouvelliste%2C%20Samuel%20Ratany,n'en%20est%20pas%20moindre. fianarana] nataony === * Ambatobevanja: toerana nanombohany nianatra. * Paul-Minault Ambohijatovo: nanohizany nianatra ary nanombohany nandalina ny [[haisoratra]]. * [[Tononkalo]] sy [[soratra]]: Andrianjafitrimo anadahin-dreniny no nikolokolo azy. * [[Hira]] sy [[zavamaneno]]: ny rainy no nampianatra azy. * Finoana kristianina no nitaizana azy: protestanta. === Ny asany === Mpitana bokim-bola tao amin’ny tranombarotra “Vassiliou” Antananarivo izy taorian'ny fahavitany ny fianarana i Samuel Ratany. == Ny maha-mpanoratra azy == Vao dimy ambin' ny folo taona monja dia i Samuel Ratany efa nanomboka nanoratra ary sarotiny tokoa, ka nisy niverenany intelo, inefatra ny fandrafetana sy faniovana ny asa soratra navoakany. ''Tanicus'' no nataony solon'anarany. Hanandratra ny [[Literatioran' i Madagasikara|literatiora malagasy]] no zava-kendreny.Ary TANICUS no solon'anarana nentiny voalohany teo amin’ny fanoranatana.[https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-70.html] === Tononkalo === * “Izay ho feoko eo am-pialana aina” * “Irery teo akaikin’ny fasana” * “Embona” ( natolony ho an-dRabearivelo) * “Mba rotsirotsio” * “Tafaverina” * “Elégie de minuit” (natolony ho an’i Jean Joseph Rabearivelo) * “In memoriam”(natolony ho an’i Albert Ranaivo) * “Femme” === Sombin-tantara === * ''Imbalanony'' * ''Nandevina'' * ''Vita ho azy'' === Sombin'eritreritra === Mitovitovy endrika amin’ny ohapitenenana sy [[ohabolana]]. Ohatra: “Ranovelona tsy miditra any am-pasana ny Ranomaso nefa vavolombelon’ny maha tany ny tany”. === Hainteny === * ''Hono, ray tsiriry'' * ''Fanaovam-beloma ny maty.'' === Gazety sy gazetiboky nanoratany === * ''Tanamasoandro'' * ''Akon’Iarivo'' * ''Journal de Madagascar'' * ''Ny Mpandinika'' * ''Fandrosoam-baovao'' * ''Tsara hafatra'' * ''Sakaizan’ny tanora'' * ''Telegrafy'' * ''Mifoha i Madagasikara'' * ''Fehizoro'' * ''Masoandro'' === Ny mpanoratra sakaizany === [[Jean-Joseph Rabearivelo|Rabearivelo]] no [[Pôeta|poeta]] nifanerasera sy nifankatia taminy, ka anisan' izy ireo: [[Ny Avana Ramanantoanina|Ny Avana]], [[Ignace Ratsimbazafy]], Fredy Rajaofera, Meteora, Joseph Rajaonah, Eliza Feda, Rafanoharana, [[Jean Narivony]], Lusio. B, Rodlish. === Tara-kevitra ao anaty asa sorany === [[Vanim-potoana fiforetana anaty]] no nahitana ny asany izay ahitana ireto tara-kevitra ireto: * ny sorisorin-tsaina, * ny alahelo tsy fanta-piaviana * ny fikaloana ny zavaboary * ny lasa sy ny fahazazana * ny fahafatesana sy ny fasana * ny embona sy hanina * ny fahadisoam-panantenana * ny fahakambotiana * ny fasana == Jereo koa == * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] == Loharano azo anovozana == {{Reflist}} * [https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=ratany&p=samuel https://gw.geneanet.org/taniko?lang=fr&n=ratany&p=] * http://plateforme.education.mg/bibliotheque-numerique/course/view.php?id=524 * https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-70.html [[Category:1926]] [[Category:Mpanoratra]] 4zzonb88bqzkrfdpa49q9vz1hazw3ri 0 2299 1141111 1140773 2026-05-31T04:53:07Z HarryWurst 36292 1141111 wikitext text/x-wiki [[Sary:Tsingy 2008.jpg|vignette|tsingin'ny bamaraha]] Ny '''Tahirin-javaboarin' ny Tsingin'i Bemaraha''' dia tahirin-javaboary any akaikin' ny morontsiraka andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Melaky]].Toerana voatokana noho ny endriny sy ny arena voajanahary misy ao aminy.Izay misarika ny mpizantany maro samy hafa. == Tantarany == Nanomboka tamin' ny taona 1990 dia tafiditra ao anatin' ny Lova Iraisam-Pirenen'ny[[UNESCO]] izy, noho ny toetra ara-jeôgrafia tsy manam-paharoa, ny [[ala honko]] voatahiry, ary ny isan' ny karazam-boron-dia sy ny gidro aman-tsifaka ao aminy<ref>[https://whc.unesco.org/fr/list/494/ Les forêts sèches de l’Andrefana - UNESCO World Heritage Centre]</ref>.Izy io dia mirefy 157710 hektara<ref>[https://parcs-madagascar.com/parc/tsingy-de-bemaraha/ Tsingy de Bemaraha - Madagascar National Parks]</ref>. == Ara-jeografy == Any akaikin' ny tanànan' i [[Bekopaka]] any amin' ny Faritr' i Melaky<ref>[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.tsingy-madagascar.com%2Frecherche.htm Wikiwix Archives]</ref> no misy ny Tsingin' i Bemaraha, 150 km avaratr' i [[Morondava]] amin' ny fidirana ao atsimo, fa eo akaikin'ny tanànan' [[Antsalova]] izay azo aleha amin' ny fiaramanidina any amin' ny fidirana avaratra. Misokatra amin' ny volana Jona ka hatramin' ny volana Novambra (vanim-potoanan'ny main-tany) ity tahirin-javaboary ity nefa mbola tsy mora idirana noho ny lalana sarotra aleha. == Toetr'andro == Ny tsingin'i Bemaraha dia amin'ny faritra afovoany andrefan'i [[Madagasikara]], mampiavaka ity faritra ity dia toetr'andro tropikaly sy maina .<ref name=":0">https://whc.unesco.org/fr/list/494/</ref>Miaina vanimpotoana roa miavaka ny tahirinjavaboary: ny iray vanimpotoana maina mifanitsy aminy vanim-potoana ririnina ostralianina, izay voamarika ny vanimpotoana mangatsiatsiaka ka atraminy antoniny ny hafanana. Ny iray kosa dia vanim-potoana mando mafana be ny mari-pana amin'ity fotoana ity ary be orana<ref>[https://protectedareas.mg/content/documents/2900ee9a-1eb3-46c9-86a4-045f884fc8c7/5a4b75599d4945e99cf385e59657c964.pdf Site du patrimoine mondial des Tsingy de Bemaraha et autres sites d'interêt biologique et écologique du Fivondronana d'Antsalova: évaluation et plan d'aménagement; 1992]</ref>. == Ireo zavaboary ao aminy == Mitahiry zavaboary maro karazany ny tsingin'i Bemaraha, ary maro amin'izy ireo no ao ihany no ahitana azy ireo, ny fanadiadiana tamin'ny 2023 nahitana fa miisa ho arivo ny karazany ireo zava- maniry ao aminy, ny biby mandady 156 karazana, biby mampinono 57 karazany sy ireo 34 karazany "amphibiens" tsy hita an-toeran-kafa.<ref name=":0" /> == Rohy Ivelany == * [http://whc.unesco.org/en/list/494 Tsingy de Bemaraha Strict Nature Reserve] * [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html Natural Site Data Sheet] {{Wayback|url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/bemaraha.html |date=20070311064653 }} == Jereo koa == '''Valan-javaboary''' * [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] == Loharano == {{Reflist}} [[sokajy:toerana ao Madagasikara]] [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] [[Sokajy:Faritra Melaky]] 6d11lh2cm7ic6s1ggr2aasgfcua6keu 0 2909 1140994 1139926 2026-05-30T16:10:04Z Chirocca77 30720 Nanova firafitra 1140994 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabemananjara Jacques|teraka=13 jona 1913|toerana=Maroantsetra|maty=2 avprily 2015 tao Parisy|firenena=Madagasikara|asa=poeta, mpanao politika}} '''Rabemananjara Jacques''' dia avara-pianarana sy pôeta ary mpanao pôlitika malagasy. Teraka tao [[Mangabe]], [[Maroantsetra]] tamin' ny 13 Jiona [[1913]] izy ary nodimandry tamin' ny [[2 Aprily]] [[2005]] tao [[Frantsa]] tamin'ny faha-92 taonany. Nobeazina tamin'ny finoana katôlika izy, ary nanohy fianarana teny amin'ny sekoly ambony mpanomana ho pretra tao [[Antananarivo]] raha nihevitra hanolo-tena ho pretra ny taona 1927-1935. Niova lalana anefa izy ka lasa nirona tany amin'ny asa birao. Tamin'ny taona 1935 no nanombohany nirona betsaka tamin'ny pôlitika sy ny literatiora. Ny taona 1939 izy dia nalefa nisolo tena an'i [[Madagasikara]] tamin'ny fankalazana ny [[Revolisiona Frantsay]] tany [[Paris]]y. Noho ny ady mbola nafana tamin'io fotoana io dia tsy afaka nody izy ary nijanona tany hatramin'ny taona 1946. Tafiditra niasa tamin'ny Ministeran'ny Zanatany izy, ary nahazo ny zom-pirenena frantsay. Afaka nanohy fianarana tao amin'ny [[Sorbonne]] koa izy ka nahazoany ny diplaoma ambony momba ny Soratra.Tamin'io fotoana io no nifankahalalany tamin'i [[Léopold Sédar Senghor]] sy [[Alioun Diop]]. Tamin'ny taona 1946 no nahalalany an' ny dokotera [[RASETA Joseph Delphin|Raseta]] sy [[RAVOAHANGY-ANDRIANAVALONA Joseph|Ravoahangy]] ary tamin'izany no nitsimoka ny fananganana ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) izay nitana anjara toerana lehibe teo amin'ny tantaram-pirenena malagasy. == Ireo zavabitany sy ny lalana nandalovany == == Ny mpitarika politika == Isan'ireo mpanorina ny Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM) izy, == Ny taona 1946] taona 1946 == Voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny Antenimieram-pirenena frantsay tamin'ny vanimpotoana io. == Ny taona 1947 nosamborina] taona 1947 dia nosamborina i Jacques Rabemananjara== Taorian'ny tabataba tamin'ny taona 1947, nosamborin'ny manam-pahefana mpanjanaka izy ary voasazy hanao asa an-terivozona. Nafahana izy taty aoriana, ary lasa mpiantsehatra fototra tamin'ny Repoblika Voalohany teto Madagasikara taorian'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, nanao minisitry ny firenena imbetsaka ary nitana ny andraikitry ny filoha lehibe lefitra. ==Ny asa soratra sy ny teny == Mpanoratra nampiasa ny teny frantsay izy, ary nifamatotra mafy tamin'ny hevitry ny "Négritude " niaraka tamin'i Aimé Césaire sy Léopold Sédar Senghor. Ny sanganasany lehibe indrindra dia miresaka momba ny fitiavan-tanindrazana sy ny fahafahana, indrindra amin'ny alalan'ireo boky telo nifanesy nosoratany tany am-ponja. Ny lanjan'ireo asa sorany no nahazoany ny Grand Prix de la Francophonie nomen'ny Académie française tamin'ny taona 1988. ==Asa sorany == === Tononkalo === * ''Sur les marches du soir,'' 1940 * ''Rites millénaires,'' 1955 * ''Antsa,'' 1956 * ''Lamba,'' 1956 * ''Antidotes,'' 1961 * ''Les ordalies, sonnets d'outre-temps,'' 1972 * ''Œuvres complètes'', 1972 * ''Thrènes d'avant l'aurore : Madagascar,'' 1985 * ''Rien qu'encens et filigranes,'' 1987 === boky navoakany === * ''Témoignage malgache et nationalisme,'' 1956 * ''Nationalisme et problèmes malgaches,'' 1958 == Jereo koa == '''Mpanao pôlitika''' * [[Raseta Joseph]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravohangy Joseph]] '''Mpanoratra''' * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] ==Loharano== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rabemananjara, Jacques}} [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2005]] j7asx3mfq5yvuhxzfu02l8wcezhn8ny 1140997 1140994 2026-05-30T16:42:35Z Chirocca77 30720 mis en forme 1140997 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabemananjara Jacques|teraka=13 jona 1913|toerana=Maroantsetra|maty=2 avprily 2015 tao Parisy|firenena=Madagasikara|asa=poeta, mpanao politika}} '''Rabemananjara Jacques''' dia avara-pianarana sy pôeta ary mpanao pôlitika malagasy. Teraka tao [[Mangabe]], [[Maroantsetra]] tamin' ny 13 Jiona [[1913]] izy ary nodimandry tamin' ny [[2 Aprily]] [[2005]] tao [[Frantsa]] tamin'ny faha-92 taonany. == Ny mombamomba azy == Nobeazina tamin'ny finoana katôlika izy, ary nanohy fianarana teny amin'ny sekoly ambony mpanomana ho pretra tao [[Antananarivo]] raha nihevitra hanolo-tena ho pretra ny taona 1927-1935. <ref name=":0">[https://www.universalis.fr/encyclopedie/jacques-rabemananjara/ Biographie de JACQUES RABEMANANJARA (1913-2005) - Encyclopédie Universalis]</ref>Niova lalana anefa izy ka lasa nirona tany amin'ny asa birao. Tamin'ny taona 1935 no nanombohany nirona betsaka tamin'ny pôlitika sy ny literatiora. Ny taona 1939 izy dia nalefa nisolo tena an'i [[Madagasikara]] tamin'ny fankalazana ny Revolisiona Frantsay tany [[Paris]]y.<ref name=":0" /> Noho ny ady mbola nafana tamin'io fotoana io dia tsy afaka nody izy ary nijanona tany hatramin'ny taona 1946. Tafiditra niasa tamin'ny Ministeran'ny Zanatany izy, ary nahazo ny zom-pirenena frantsay. Afaka nanohy fianarana tao amin'ny Sorbonne koa izy ka nahazoany ny diplaoma ambony momba ny Soratra.Tamin'io fotoana io no nifankahalalany tamin'i [[Léopold Sédar Senghor]] sy Alioun Diop. Tamin'ny taona 1946 no nahalalany an' ny dokotera [[RASETA Joseph Delphin|Raseta]] sy [[RAVOAHANGY-ANDRIANAVALONA Joseph|Ravoahangy]] ary tamin'izany no nitsimoka ny fananganana ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) izay nitana anjara toerana lehibe teo amin'ny tantaram-pirenena malagasy. == Ireo zavabitany sy ny lalana nandalovany == === mpitarika politika === Isan'ireo mpanorina ny Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM) izy, voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny Antenimieram-pirenena frantsay tamin'ny vanimpotoana io. Ny taona 1947 nosamborina dia nosamborina izy. Taorian'ny tabataba tamin'ny taona 1947, nosamborin'ny manam-pahefana mpanjanaka izy ary voasazy hanao asa an-terivozona. Nafahana izy taty aoriana, ary lasa mpiantsehatra fototra tamin'ny Repoblika Voalohany teto Madagasikara taorian'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, nanao minisitry ny firenena imbetsaka ary nitana ny andraikitry ny filoha lehibe lefitra. ==Ny asa soratra sy ny teny == Mpanoratra nampiasa ny teny frantsay izy, ary nifamatotra mafy tamin'ny hevitry ny "Négritude " niaraka tamin'i Aimé Césaire sy Léopold Sédar Senghor. Ny sanganasany lehibe indrindra dia miresaka momba ny fitiavan-tanindrazana sy ny fahafahana, indrindra amin'ny alalan'ireo boky telo nifanesy nosoratany tany am-ponja. Ny lanjan'ireo asa sorany no nahazoany ny Grand Prix de la Francophonie nomen'ny Académie française tamin'ny taona 1988. === Tononkalo === * ''Sur les marches du soir,'' 1940 * ''Rites millénaires,'' 1955 * ''Antsa,'' 1956 * ''Lamba,'' 1956 * ''Antidotes,'' 1961 * ''Les ordalies, sonnets d'outre-temps,'' 1972 * ''Œuvres complètes'', 1972 * ''Thrènes d'avant l'aurore : Madagascar,'' 1985 * ''Rien qu'encens et filigranes,'' 1987 === boky navoakany === * ''Témoignage malgache et nationalisme,'' 1956 * ''Nationalisme et problèmes malgaches,'' 1958 == Jereo koa == '''Mpanao pôlitika''' * [[Raseta Joseph]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravohangy Joseph]] '''Mpanoratra''' * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] ==Loharano== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rabemananjara, Jacques}} [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2005]] e64ymh334ioy3p7ve615ojb8maqdvkx 1140998 1140997 2026-05-30T16:43:26Z Chirocca77 30720 mise en forme 1140998 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabemananjara Jacques|teraka=13 jona 1913|toerana=Maroantsetra|maty=2 avprily 2015 tao Parisy|firenena=Madagasikara|asa=poeta, mpanao politika}} '''Rabemananjara Jacques''' dia avara-pianarana sy pôeta ary mpanao pôlitika malagasy. Teraka tao [[Mangabe]], [[Maroantsetra]] tamin' ny 13 Jiona [[1913]] izy ary nodimandry tamin' ny [[2 Aprily]] [[2005]] tao [[Frantsa]] tamin'ny faha-92 taonany. == Ny mombamomba azy == Nobeazina tamin'ny finoana katôlika izy, ary nanohy fianarana teny amin'ny sekoly ambony mpanomana ho pretra tao [[Antananarivo]] raha nihevitra hanolo-tena ho pretra ny taona 1927-1935. <ref name=":0">[https://www.universalis.fr/encyclopedie/jacques-rabemananjara/ Biographie de JACQUES RABEMANANJARA (1913-2005) - Encyclopédie Universalis]</ref>Niova lalana anefa izy ka lasa nirona tany amin'ny asa birao. Tamin'ny taona 1935 no nanombohany nirona betsaka tamin'ny pôlitika sy ny literatiora. Ny taona 1939 izy dia nalefa nisolo tena an'i [[Madagasikara]] tamin'ny fankalazana ny Revolisiona Frantsay tany [[Paris]]y.<ref name=":0" /> Noho ny ady mbola nafana tamin'io fotoana io dia tsy afaka nody izy ary nijanona tany hatramin'ny taona 1946. Tafiditra niasa tamin'ny Ministeran'ny Zanatany izy, ary nahazo ny zom-pirenena frantsay. Afaka nanohy fianarana tao amin'ny Sorbonne koa izy ka nahazoany ny diplaoma ambony momba ny Soratra.Tamin'io fotoana io no nifankahalalany tamin'i [[Léopold Sédar Senghor]] sy Alioun Diop. Tamin'ny taona 1946 no nahalalany an' ny dokotera [[RASETA Joseph Delphin|Raseta]] sy [[RAVOAHANGY-ANDRIANAVALONA Joseph|Ravoahangy]] ary tamin'izany no nitsimoka ny fananganana ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) izay nitana anjara toerana lehibe teo amin'ny tantaram-pirenena malagasy. == Ireo zavabitany sy ny lalana nandalovany == === mpitarika politika === Isan'ireo mpanorina ny Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM) izy, voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny Antenimieram-pirenena frantsay tamin'ny vanimpotoana io. Ny taona 1947 nosamborina dia nosamborina izy. Taorian'ny tabataba tamin'ny taona 1947, nosamborin'ny manam-pahefana mpanjanaka izy ary voasazy hanao asa an-terivozona. Nafahana izy taty aoriana, ary lasa mpiantsehatra fototra tamin'ny Repoblika Voalohany teto Madagasikara taorian'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, nanao minisitry ny firenena imbetsaka ary nitana ny andraikitry ny filoha lehibe lefitra. ==Ny asa soratra sy ny teny == Mpanoratra nampiasa ny teny frantsay izy, ary nifamatotra mafy tamin'ny hevitry ny "Négritude " niaraka tamin'i Aimé Césaire sy Léopold Sédar Senghor. Ny sanganasany lehibe indrindra dia miresaka momba ny fitiavan-tanindrazana sy ny fahafahana, indrindra amin'ny alalan'ireo boky telo nifanesy nosoratany tany am-ponja. Ny lanjan'ireo asa sorany no nahazoany ny Grand Prix de la Francophonie nomen'ny Académie française tamin'ny taona 1988. === Tononkalo === * ''Sur les marches du soir,'' 1940 * ''Rites millénaires,'' 1955 * ''Antsa,'' 1956 * ''Lamba,'' 1956 * ''Antidotes,'' 1961 * ''Les ordalies, sonnets d'outre-temps,'' 1972 * ''Œuvres complètes'', 1972 * ''Thrènes d'avant l'aurore : Madagascar,'' 1985 * ''Rien qu'encens et filigranes,'' 1987 === boky navoakany === * ''Témoignage malgache et nationalisme,'' 1956 * ''Nationalisme et problèmes malgaches,'' 1958 == Jereo koa == '''Mpanao pôlitika''' * [[Raseta Joseph]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravohangy Joseph]] '''Mpanoratra''' * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] ==Loharano== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rabemananjara, Jacques}} [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2005]] 4yhe43zy48iwj817f19is46cvl4tamo 1140999 1140998 2026-05-30T17:06:58Z Chirocca77 30720 Nampiditra loharano 1140999 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabemananjara Jacques|teraka=13 jona 1913|toerana=Maroantsetra|maty=2 avprily 2015 tao Parisy|firenena=Madagasikara|asa=poeta, mpanao politika}} '''Rabemananjara Jacques''' dia avara-pianarana sy pôeta ary mpanao pôlitika malagasy. Teraka tao [[Mangabe]], [[Maroantsetra]] tamin' ny 13 Jiona [[1913]] izy ary nodimandry tamin' ny [[2 Aprily]] [[2005]] tao [[Frantsa]] tamin'ny faha-92 taonany. == Ny mombamomba azy == Nobeazina tamin'ny finoana katôlika izy, ary nanohy fianarana teny amin'ny sekoly ambony mpanomana ho pretra tao [[Antananarivo]] raha nihevitra hanolo-tena ho pretra ny taona 1927-1935. <ref name=":0">[https://www.universalis.fr/encyclopedie/jacques-rabemananjara/ Biographie de JACQUES RABEMANANJARA (1913-2005) - Encyclopédie Universalis]</ref>Niova lalana anefa izy ka lasa nirona tany amin'ny asa birao. Tamin'ny taona 1935 no nanombohany nirona betsaka tamin'ny pôlitika sy ny literatiora. Ny taona 1939 izy dia nalefa nisolo tena an'i [[Madagasikara]] tamin'ny fankalazana ny Revolisiona Frantsay tany [[Paris]]y.<ref name=":0" /> Noho ny ady mbola nafana tamin'io fotoana io dia tsy afaka nody izy ary nijanona tany hatramin'ny taona 1946. Tafiditra niasa tamin'ny Ministeran'ny Zanatany izy, ary nahazo ny zom-pirenena frantsay. Afaka nanohy fianarana tao amin'ny Sorbonne koa izy ka nahazoany ny diplaoma ambony momba ny Soratra.Tamin'io fotoana io no nifankahalalany tamin'i [[Léopold Sédar Senghor]] sy Alioun Diop. Tamin'ny taona 1946 no nahalalany an' ny dokotera [[RASETA Joseph Delphin|Raseta]] sy [[RAVOAHANGY-ANDRIANAVALONA Joseph|Ravoahangy]] ary tamin'izany no nitsimoka ny fananganana ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) izay nitana anjara toerana lehibe teo amin'ny tantaram-pirenena malagasy<ref name=":1">[https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Jacques Rabemananjara | Biographie | Fondation pour la memoire de l'esclavage]</ref>. == Ireo zavabitany sy ny lalana nandalovany == === mpitarika politika === Isan'ireo mpanorina ny Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM) izy, voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny Antenimieram-pirenena frantsay tamin'ny vanimpotoana io. Ny taona 1947 nosamborina dia nosamborina izy<ref name=":2">[https://www.wikipoemes.com/poemes/jacques-rabemananjara/biographie-index.php Jacques Rabemananjara - Biographie, ouvres de Jacques Rabemananjara]</ref>. Taorian'ny tabataba tamin'ny taona 1947, nosamborin'ny manam-pahefana mpanjanaka izy ary voasazy hanao asa an-terivozona. Nafahana izy taty aoriana, ary lasa mpiantsehatra fototra tamin'ny Repoblika Voalohany teto Madagasikara taorian'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, nanao minisitry ny firenena imbetsaka ary nitana ny andraikitry ny filoha lehibe lefitra.<ref name=":2" /> ==Ny asa soratra sy ny teny == Mpanoratra nampiasa ny teny frantsay izy, ary nifamatotra mafy tamin'ny hevitry ny "Négritude " niaraka tamin'i Aimé Césaire sy Léopold Sédar Senghor. Ny sanganasany lehibe indrindra dia miresaka momba ny fitiavan-tanindrazana sy ny fahafahana, indrindra amin'ny alalan'ireo boky telo nifanesy nosoratany tany am-ponja. Ny lanjan'ireo asa sorany no nahazoany ny Grand Prix de la Francophonie nomen'ny Académie française tamin'ny taona 1988.<ref name=":1" /> === Tononkalo === * ''Sur les marches du soir,'' 1940 * ''Rites millénaires,'' 1955 * ''Antsa,'' 1956<ref name=":1" /> * ''Lamba,'' 1956<ref name=":3">[https://ile-en-ile.org/rabemananjara/ Jacques Rabemananjara - Île en île]</ref> * ''Antidotes,'' 1961<ref name=":3" /> * ''Les ordalies, sonnets d'outre-temps,'' 1972 * ''Œuvres complètes'', 1972 * ''Thrènes d'avant l'aurore : Madagascar,'' 1985 * ''Rien qu'encens et filigranes,'' 1987 === boky navoakany === * ''Témoignage malgache et nationalisme,'' 1956 * ''Nationalisme et problèmes malgaches,'' 1958 == Jereo koa == '''Mpanao pôlitika''' * [[Raseta Joseph]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravohangy Joseph]] '''Mpanoratra''' * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] ==Loharano== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rabemananjara, Jacques}} [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2005]] 8m937u9stryjr8f9vhah4v256vkjbfq 1141000 1140999 2026-05-30T17:09:26Z Chirocca77 30720 /* Ny asa soratra sy ny teny */ 1141000 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabemananjara Jacques|teraka=13 jona 1913|toerana=Maroantsetra|maty=2 avprily 2015 tao Parisy|firenena=Madagasikara|asa=poeta, mpanao politika}} '''Rabemananjara Jacques''' dia avara-pianarana sy pôeta ary mpanao pôlitika malagasy. Teraka tao [[Mangabe]], [[Maroantsetra]] tamin' ny 13 Jiona [[1913]] izy ary nodimandry tamin' ny [[2 Aprily]] [[2005]] tao [[Frantsa]] tamin'ny faha-92 taonany. == Ny mombamomba azy == Nobeazina tamin'ny finoana katôlika izy, ary nanohy fianarana teny amin'ny sekoly ambony mpanomana ho pretra tao [[Antananarivo]] raha nihevitra hanolo-tena ho pretra ny taona 1927-1935. <ref name=":0">[https://www.universalis.fr/encyclopedie/jacques-rabemananjara/ Biographie de JACQUES RABEMANANJARA (1913-2005) - Encyclopédie Universalis]</ref>Niova lalana anefa izy ka lasa nirona tany amin'ny asa birao. Tamin'ny taona 1935 no nanombohany nirona betsaka tamin'ny pôlitika sy ny literatiora. Ny taona 1939 izy dia nalefa nisolo tena an'i [[Madagasikara]] tamin'ny fankalazana ny Revolisiona Frantsay tany [[Paris]]y.<ref name=":0" /> Noho ny ady mbola nafana tamin'io fotoana io dia tsy afaka nody izy ary nijanona tany hatramin'ny taona 1946. Tafiditra niasa tamin'ny Ministeran'ny Zanatany izy, ary nahazo ny zom-pirenena frantsay. Afaka nanohy fianarana tao amin'ny Sorbonne koa izy ka nahazoany ny diplaoma ambony momba ny Soratra.Tamin'io fotoana io no nifankahalalany tamin'i [[Léopold Sédar Senghor]] sy Alioun Diop. Tamin'ny taona 1946 no nahalalany an' ny dokotera [[RASETA Joseph Delphin|Raseta]] sy [[RAVOAHANGY-ANDRIANAVALONA Joseph|Ravoahangy]] ary tamin'izany no nitsimoka ny fananganana ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) izay nitana anjara toerana lehibe teo amin'ny tantaram-pirenena malagasy<ref name=":1">[https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Jacques Rabemananjara | Biographie | Fondation pour la memoire de l'esclavage]</ref>. == Ireo zavabitany sy ny lalana nandalovany == === mpitarika politika === Isan'ireo mpanorina ny [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache|Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM)]] izy, voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny [[Antenimierampirenena (Madagasikara)|Antenimieram-pirenena]] frantsay tamin'ny vanimpotoana io. Ny taona 1947 nosamborina dia nosamborina izy<ref name=":2">[https://www.wikipoemes.com/poemes/jacques-rabemananjara/biographie-index.php Jacques Rabemananjara - Biographie, ouvres de Jacques Rabemananjara]</ref>. Taorian'ny tabataba tamin'ny taona 1947, nosamborin'ny manam-pahefana mpanjanaka izy ary voasazy hanao asa an-terivozona. Nafahana izy taty aoriana, ary lasa mpiantsehatra fototra tamin'ny Repoblika Voalohany teto Madagasikara taorian'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, nanao minisitry ny firenena imbetsaka ary nitana ny andraikitry ny filoha lehibe lefitra.<ref name=":2" /> ==Ny asa soratra sy ny teny == Mpanoratra nampiasa ny teny frantsay izy, ary nifamatotra mafy tamin'ny hevitry ny "Négritude " niaraka tamin'i Aimé Césaire sy Léopold Sédar Senghor. <ref name=":2" />Ny sanganasany lehibe indrindra dia miresaka momba ny fitiavan-tanindrazana sy ny fahafahana, indrindra amin'ny alalan'ireo boky telo nifanesy nosoratany tany am-ponja. Ny lanjan'ireo asa sorany no nahazoany ny Grand Prix de la Francophonie nomen'ny Académie française tamin'ny taona 1988.<ref name=":1" /> === Tononkalo === * ''Sur les marches du soir,'' 1940 * ''Rites millénaires,'' 1955 * ''Antsa,'' 1956<ref name=":1" /> * ''Lamba,'' 1956<ref name=":3">[https://ile-en-ile.org/rabemananjara/ Jacques Rabemananjara - Île en île]</ref> * ''Antidotes,'' 1961<ref name=":3" /> * ''Les ordalies, sonnets d'outre-temps,'' 1972 * ''Œuvres complètes'', 1972 * ''Thrènes d'avant l'aurore : Madagascar,'' 1985 * ''Rien qu'encens et filigranes,'' 1987 === boky navoakany === * ''Témoignage malgache et nationalisme,'' 1956 * ''Nationalisme et problèmes malgaches,'' 1958 == Jereo koa == '''Mpanao pôlitika''' * [[Raseta Joseph]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravohangy Joseph]] '''Mpanoratra''' * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] ==Loharano== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rabemananjara, Jacques}} [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2005]] 4tkxhqnme1jlr654rlimyoiwzjalqb7 1141022 1141000 2026-05-30T20:12:57Z Alexis Jazz 20480 Suspected AI-generated image ([[:File:Jacques Rabemananjara 001.png]] / [[User:Thelezifor]]) [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]] 1141022 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabemananjara Jacques|teraka=13 jona 1913|toerana=Maroantsetra|maty=2 avprily 2015 tao Parisy|firenena=Madagasikara|asa=poeta, mpanao politika}} '''Rabemananjara Jacques''' dia avara-pianarana sy pôeta ary mpanao pôlitika malagasy. Teraka tao [[Mangabe]], [[Maroantsetra]] tamin' ny 13 Jiona [[1913]] izy ary nodimandry tamin' ny [[2 Aprily]] [[2005]] tao [[Frantsa]] tamin'ny faha-92 taonany. == Ny mombamomba azy == Nobeazina tamin'ny finoana katôlika izy, ary nanohy fianarana teny amin'ny sekoly ambony mpanomana ho pretra tao [[Antananarivo]] raha nihevitra hanolo-tena ho pretra ny taona 1927-1935. <ref name=":0">[https://www.universalis.fr/encyclopedie/jacques-rabemananjara/ Biographie de JACQUES RABEMANANJARA (1913-2005) - Encyclopédie Universalis]</ref>Niova lalana anefa izy ka lasa nirona tany amin'ny asa birao. Tamin'ny taona 1935 no nanombohany nirona betsaka tamin'ny pôlitika sy ny literatiora. Ny taona 1939 izy dia nalefa nisolo tena an'i [[Madagasikara]] tamin'ny fankalazana ny Revolisiona Frantsay tany [[Paris]]y.<ref name=":0" /> Noho ny ady mbola nafana tamin'io fotoana io dia tsy afaka nody izy ary nijanona tany hatramin'ny taona 1946. Tafiditra niasa tamin'ny Ministeran'ny Zanatany izy, ary nahazo ny zom-pirenena frantsay. Afaka nanohy fianarana tao amin'ny Sorbonne koa izy ka nahazoany ny diplaoma ambony momba ny Soratra.Tamin'io fotoana io no nifankahalalany tamin'i [[Léopold Sédar Senghor]] sy Alioun Diop. Tamin'ny taona 1946 no nahalalany an' ny dokotera [[RASETA Joseph Delphin|Raseta]] sy [[RAVOAHANGY-ANDRIANAVALONA Joseph|Ravoahangy]] ary tamin'izany no nitsimoka ny fananganana ny antoko [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) izay nitana anjara toerana lehibe teo amin'ny tantaram-pirenena malagasy<ref name=":1">[https://memoire-esclavage.org/biographies/jacques-rabemananjara Jacques Rabemananjara | Biographie | Fondation pour la memoire de l'esclavage]</ref>. == Ireo zavabitany sy ny lalana nandalovany == === mpitarika politika === Isan'ireo mpanorina ny [[Mouvement démocratique de la rénovation malgache|Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache (MDRM)]] izy, voafidy ho solombavambahoaka tao amin'ny [[Antenimierampirenena (Madagasikara)|Antenimieram-pirenena]] frantsay tamin'ny vanimpotoana io. Ny taona 1947 nosamborina dia nosamborina izy<ref name=":2">[https://www.wikipoemes.com/poemes/jacques-rabemananjara/biographie-index.php Jacques Rabemananjara - Biographie, ouvres de Jacques Rabemananjara]</ref>. Taorian'ny tabataba tamin'ny taona 1947, nosamborin'ny manam-pahefana mpanjanaka izy ary voasazy hanao asa an-terivozona. Nafahana izy taty aoriana, ary lasa mpiantsehatra fototra tamin'ny Repoblika Voalohany teto Madagasikara taorian'ny fahaleovantena tamin'ny taona 1960, nanao minisitry ny firenena imbetsaka ary nitana ny andraikitry ny filoha lehibe lefitra.<ref name=":2" /> ==Ny asa soratra sy ny teny == Mpanoratra nampiasa ny teny frantsay izy, ary nifamatotra mafy tamin'ny hevitry ny "Négritude " niaraka tamin'i Aimé Césaire sy Léopold Sédar Senghor. <ref name=":2" />Ny sanganasany lehibe indrindra dia miresaka momba ny fitiavan-tanindrazana sy ny fahafahana, indrindra amin'ny alalan'ireo boky telo nifanesy nosoratany tany am-ponja. Ny lanjan'ireo asa sorany no nahazoany ny Grand Prix de la Francophonie nomen'ny Académie française tamin'ny taona 1988.<ref name=":1" /> === Tononkalo === * ''Sur les marches du soir,'' 1940 * ''Rites millénaires,'' 1955 * ''Antsa,'' 1956<ref name=":1" /> * ''Lamba,'' 1956<ref name=":3">[https://ile-en-ile.org/rabemananjara/ Jacques Rabemananjara - Île en île]</ref> * ''Antidotes,'' 1961<ref name=":3" /> * ''Les ordalies, sonnets d'outre-temps,'' 1972 * ''Œuvres complètes'', 1972 * ''Thrènes d'avant l'aurore : Madagascar,'' 1985 * ''Rien qu'encens et filigranes,'' 1987 === boky navoakany === * ''Témoignage malgache et nationalisme,'' 1956 * ''Nationalisme et problèmes malgaches,'' 1958 == Jereo koa == '''Mpanao pôlitika''' * [[Raseta Joseph]] * [[Ravoahangy-Andrianavalona Joseph|Ravohangy Joseph]] '''Mpanoratra''' * [[David Jaomanoro]] * [[Jean-Joseph Rabearivelo]] * [[Jacques Rabemananjara]] * [[Jean-Luc Raharimanana]] * [[Michèle Rakotoson]] * [[Dox (Jean Verdi Salomon Razakandrainy)|Dox]] * [[Naivoharison Patrick Ramanmonjisoa]] * [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] * [[Esther Nirina]] * [[Hajasoa Vololona Picard]] * [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato]] * [[Pastora Rahajason]] * [[Elie Rajaonarison]] * [[Ny Avana Ramanantoanina]] * [[Flavien Ranaivo]] * [[Esther Razana]] * [[Samuel Ratany]] * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] ==Loharano== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rabemananjara, Jacques}} [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2005]] ejaauojjnl37bkqetzi9kghitmjbkn3 0 6654 1141134 1131332 2026-05-31T05:17:15Z HarryWurst 36292 1141134 wikitext text/x-wiki [[File:Ford Mondeo Mk V (estate) in Saarland.jpg|thumb|Ny fiarakodia]] Ny '''fiarakodia''' dia karazana fitaovam-pitaterana mandeha amin'ny [[tany]] izay ampiasaina amin'ny fitaterana olona na entana. Mandeha amin'ny [[kodiarana]] efatra matetika ny fiarakodia. Misy motera anatiny (motera fandrehitra) na motera elektrika no mampiodina azy na mampandeha azy. ==== Tantaran'ny fiarakodia ==== Ny fiarakodia voalohany dia nivoaka tamin'ny faran’ny taonjato faha-19, ary Karl Benz<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Carl_Benz</ref> no iray amin’ireo mpamorona malaza tamin’izany. Tamin'ny taona 1886 no nosoratana ho toy ny datin'ny fiavian'ny fiarakodia maoderina, taorian'ny nahazoan’i Benz patanty ho an’ny fiarany. ==== Karazana fiarakodia ==== Misy karazany maro ny fiarakodia, anisan’izany: * '''Fiara manokana''': ampiasain’ny olona amin’ny andavanandro. * '''Fiara fitaterana''': toy ny taxi, bus. * '''Fiara fitaterana entana''': toy ny kamiao. * '''Fiara ara-tafika''': ampiasaina amin’ny raharaha miaramila. * '''Fiara mihodina amin'ny herinaratra''': tsy mampiasa lasantsy fa herinaratra, ary miha-malaza amin’izao fotoana izao. ==== Fampiasana sy fiantraikany ==== Manan-danja lehibe eo amin’ny fiainan’ny olona ankehitriny ny fiarakodia satria manamora ny fivezivezena. Na izany aza, misy fiantraikany amin’ny tontolo iainana ihany koa izy, indrindra raha mampiasa solika fandrehitra izay mamoaka entona manimba toy ny CO₂. ----[[File:Benz_auto.jpg|thumb|Benz Auto, 1886]] == Rohy ivelany == * {{en}} [http://www.netcarshow.com/ Ny fiarakodia manerana ny tany] * [https://prava112e.com/ Firaketana hafainganam-pandeha amin'ny fiara] {{vangovango}} [[Sokajy:Fiarakodia]] [[Sokajy:Fiara]] m7pmj0pij6ki6yrja7law4hgcyeeo8h 0 8641 1141043 1126338 2026-05-31T00:19:25Z HarryWurst 36292 1141043 wikitext text/x-wiki [[Sary:London Skyline (125508655).jpeg|vignette|308x308px|I Lôndôna]] I '''Lôndôna''' dia tanàna, renivohitr' i {{Angletera}} sy ny {{Fanjakana Mitambatra}}, ao amin' ny tapany atsimo-atsinanan' ny Fanjakana Mitambatra sady tanàna ngeza indrindra any amin' ny Fanjakana Mitambatra. Nandritry ny taonjato maro dia izy no renivohitry ny [[Empira Britanika]], empira ngeza indrindra nisy teto an-tany. Efa roa arivo taona mahery io tanàna io no noforonin' ny Rômana. Raha ny isan' ny mponina no heverina dia efa betsaka ny tanàna lehibe ngeza noho izy. Amin' ny maha ivo ara-pôlitika azy dia renivohitry ny [[Commonwealth]] ny tanànan' i Lôndôna, hery ara-toekarena lehibe izy, noho ny maha ivontoerana ara-bola voalohany azy. [[Sary:London Skyline.jpg|thumb|220px|right|Ny ony Thames]][[File:Flag of the United Kingdom.svg|thumb|Sainan' ny [[Fanjakana Mitambatra]]|162x162px]]I Lôndôna Lehibe (''Greater London'') dia misy mponina miisa 7&nbsp;51&nbsp;400, ny mponina ao Lôndôna dia atao hoe Lôndônianina. Ilay tanàn-dehibe manotolo dia misy mponina 8&nbsp;278&nbsp;251. Araka ny fepetra isan-karazany dia mety eo anelanelan' ny 12 sy 14 tapitrisa any ho any isan' ny mponina iharan' ny fomba fiainana ao Lôndôna. Any [[Eorôpa]] dia i [[Môsikao|Môskva]] (any [[Rosia]]), i [[Paris]] (any [[Frantsa]]) sy [[Istanbul]] (any [[Torkia]]) ihany no manana lanja ara-demôgrafia mitovy aminy. Ny tanànan' i Lôndôna dia mihetsiketsika ary manana ny maha izy azy amin' ny lafiny [[kolontsaina]]. Manana anjara lehibe izy amin' ny taozavatra sy ny lamaody. Tanàna be [[Fizahàn-tany|mpizaha tany]] koa izy. 27 tapitrisa ny isan' ny mpizaha tany mandalo ao isan-taona, ary misy toerana efatra voasokajy ao anatin' ny haren-tsaina maneran-tany sady misy fanorenana mijoalajoala maromaro malaza eran-tany, toy ny Palace of Westminster, ny Tower Bridge, ny Tower of London, ny Westminster Abbey, ny Buckingham Palace, ny British Museum, ny National Gallery. == Jereo koa == {{commonscat|London}} [[Sokajy:London|*]] [[Sokajy:Tanàna ao Fanjakana Mitambatra‎]] [[Sokajy:Tanàna ao Angletera‎]] [[Sokajy:Renivohitra any Eoropa]] cdoy4cvugmkdt4mc9zfydahtfzon1ym 1141044 1141043 2026-05-31T00:19:55Z HarryWurst 36292 1141044 wikitext text/x-wiki [[Sary:London Skyline (125508655).jpeg|vignette|308x308px|I Lôndôna]] I '''Lôndôna''' dia tanàna, renivohitr' i {{Angletera}} sy ny {{Fanjakana Mitambatra}}, ao amin' ny tapany atsimo-atsinanan' ny Fanjakana Mitambatra sady tanàna ngeza indrindra any amin' ny Fanjakana Mitambatra. Nandritry ny taonjato maro dia izy no renivohitry ny [[Empira Britanika]], empira ngeza indrindra nisy teto an-tany. Efa roa arivo taona mahery io tanàna io no noforonin' ny Rômana. Raha ny isan' ny mponina no heverina dia efa betsaka ny tanàna lehibe ngeza noho izy. Amin' ny maha ivo ara-pôlitika azy dia renivohitry ny [[Commonwealth]] ny tanànan' i Lôndôna, hery ara-toekarena lehibe izy, noho ny maha ivontoerana ara-bola voalohany azy. [[Sary:London Skyline.jpg|thumb|220px|left|Ny ony Thames]][[File:Flag of the United Kingdom.svg|thumb|Sainan' ny [[Fanjakana Mitambatra]]|162x162px]]I Lôndôna Lehibe (''Greater London'') dia misy mponina miisa 7&nbsp;51&nbsp;400, ny mponina ao Lôndôna dia atao hoe Lôndônianina. Ilay tanàn-dehibe manotolo dia misy mponina 8&nbsp;278&nbsp;251. Araka ny fepetra isan-karazany dia mety eo anelanelan' ny 12 sy 14 tapitrisa any ho any isan' ny mponina iharan' ny fomba fiainana ao Lôndôna. Any [[Eorôpa]] dia i [[Môsikao|Môskva]] (any [[Rosia]]), i [[Paris]] (any [[Frantsa]]) sy [[Istanbul]] (any [[Torkia]]) ihany no manana lanja ara-demôgrafia mitovy aminy. Ny tanànan' i Lôndôna dia mihetsiketsika ary manana ny maha izy azy amin' ny lafiny [[kolontsaina]]. Manana anjara lehibe izy amin' ny taozavatra sy ny lamaody. Tanàna be [[Fizahàn-tany|mpizaha tany]] koa izy. 27 tapitrisa ny isan' ny mpizaha tany mandalo ao isan-taona, ary misy toerana efatra voasokajy ao anatin' ny haren-tsaina maneran-tany sady misy fanorenana mijoalajoala maromaro malaza eran-tany, toy ny Palace of Westminster, ny Tower Bridge, ny Tower of London, ny Westminster Abbey, ny Buckingham Palace, ny British Museum, ny National Gallery. == Jereo koa == {{commonscat|London}} [[Sokajy:London|*]] [[Sokajy:Tanàna ao Fanjakana Mitambatra‎]] [[Sokajy:Tanàna ao Angletera‎]] [[Sokajy:Renivohitra any Eoropa]] ektpow40zm25p2znbpul5xdr9hrcm4n 0 62322 1140969 907427 2026-05-30T13:02:56Z Carsten Steger 34420 Aerial image of Cordes-sur-Ciel inserted. 1140969 wikitext text/x-wiki {{Coord|44.0644|1.9536}} {{infobox tanàna |tanàna=Cordes-sur-Ciel |sary=Aerial image of Cordes-sur-Ciel (view from the southwest).jpg |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Midi-Pyrénées]] |velarantany=8.27 |isam-ponina=1014 |ben'ny tanàna=Paul Quilès }} I '''Cordes-sur-Ciel''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Albi, ao amin'ny departemantan'i [[Tarn]], ao amin'ny faritr'i [[Midi-Pyrénées]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 81069. I Paul Quilès no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i == Jeografia == Ny isam-ponin'i Cordes-sur-Ciel dia 1014 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2007. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 159 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 320 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.0644° ary 1.9536° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Cordes-sur-Ciel Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Tarn]] tse2ua9mjha2xiwwz64as2soy66ywnn 0 100905 1140982 1031953 2026-05-30T15:18:55Z Carsten Steger 34420 Aerial image of Bruniquel inserted. 1140982 wikitext text/x-wiki {{Coord|44.0567|1.6664}} {{infobox tanàna |tanàna=Bruniquel |sary=Aerial image of Bruniquel (view from the west).jpg |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Midi-Pyrénées]] |velarantany=33.2 |isam-ponina=610 |ben'ny tanàna=Michel Montet }} I '''Bruniquel''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Montauban, ao amin'ny departemantan'i [[Tarn-et-Garonne]], ao amin'ny faritr'i [[Midi-Pyrénées]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 82026. I Michel Montet no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001&ndash;2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Terrasses et Vallée de l'Aveyron == Jeografia == Ny isam-ponin'i Bruniquel dia 610 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 90 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 382 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.0567° ary 1.6664° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Bruniquel Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Tarn-et-Garonne]] 1o6rb5m1mdxxv3c21ysg5bqtmp3aj25 0 182471 1140986 993864 2026-05-30T15:39:49Z Louisalphonse28 35968 Nampiditra infobox 1140986 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rakotovahiny Emmanuel|teraka=26 Aogositra 1938|toerana=Toliara|maty=1 Avrily 2020|firenena=Madagasikara|asa=Mpiraministra lehiben'ny governemanta|asa hafa=Mpitsabo Biby fiompy}} '''Emmanuel Rakotovahiny''' ([[1938]]-[[2020]]) dia praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] nanomboka tamin'ny hatramin'ny 30 oktobra [[1995]]. == Jereo koa == * [[Madagasikara]] * [[Politika ao Madagasikara]] {{vangovango}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[sokajy:Politika ao Madagasikara]] o9bklemhvuxkmp6het3x6diy2rvzk36 1140991 1140986 2026-05-30T15:50:27Z Louisalphonse28 35968 Nanova info box 1140991 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rakotovahiny Emmanuel|teraka=16 Aogositra 1938|toerana=Toliara|maty=1 Jolay 2020|firenena=Madagasikara|asa=Mpiraministra lehiben'ny governemanta|asa hafa=Mpitsabo Biby fiompy}} '''I Rakotovahiny Emmanuel''' dia teraka tamin'ny praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] nanomboka tamin'ny hatramin'ny 30 oktobra [[1995]]. == Jereo koa == * [[Madagasikara]] * [[Politika ao Madagasikara]] {{vangovango}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[sokajy:Politika ao Madagasikara]] a7x7331balx0sidweo9oj6v9b7d8x2z 1140996 1140991 2026-05-30T16:28:43Z Louisalphonse28 35968 Namorona sy Manatsara firafitry ny lahatsoratra 1140996 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rakotovahiny Emmanuel|teraka=16 Aogositra 1938|toerana=Toliara|maty=1 Jolay 2020|firenena=Madagasikara|asa=Mpiraministra lehiben'ny governemanta|asa hafa=Mpitsabo Biby fiompy}} '''I Rakotovahiny Emmanuel''' dia teraka tamin'ny 16 Aogositra 1938 tao Toliara, faritra Atsimo Andrefan'i Madagasikara ary maty tamin'ny 1 Jolay 2020. Izy dia mpitondra fanjakana Malagasy, voatendry ho praiminisitra lehiben'ny Governemanta tamin'ny fitondran'i Zafy Albert nanomboka tamin'ny 30 Oktobra 1995 ka hatramin'ny 17 May [[1995|1996]]. == Tantaram-piainany == === Fianarana === Nianatra tao amin'ny Lisea Gallieni tao Toliara izy ka nahazo ny mari-pahaizana Bakalorea. Nandrato fianarana tany ivelany izy, nianatra momban'ny fitsaboana biby fiompy tao amin'ny Oniversiten'i Toulouse tamin'ny taona 1968. Mbola nanohy ny fianarany momban'ny biolojia an-dranomasina tao amin'ny Oniversiten'i Marseille ihany koa izy. ==== Asany nataony ==== Nanomboka nanao politika izy tamin'ny taona 1972 ary notendren'i Jeneraly Ramanantsoa Gabriel ho minisitry ny fambolena ny taona 1972. Efa tale isam-paritry ny fiompiana sy ny Jono ihany koa i Rakotovahiny Emmanuel tamin'ny taona 1968 ka hatramin'ny taona 1972. Efa filohan'ny filan-kevim-pitantanana tao amin'ny kaompaniam-piaramanidina malagasy "Air Mad" izy ny taona 1994 ka hatramin'ny taona 1995. == Jereo koa == * [[Madagasikara]] * [[Politika ao Madagasikara]] {{vangovango}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[sokajy:Politika ao Madagasikara]] p5edsgg9lf422ly0yeqto8lk7h3h2px 0 189507 1141103 1106634 2026-05-31T04:39:33Z HarryWurst 36292 1141103 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Teôdôsio I |teraka=11 Janoary 347 |maty=17 Janoary 395 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Teôdôsio I''' na '''Teôdôsio Lehibe''' dia emperora rômana, teraka tamin' ny 11 Janoary 347 tany [[Espaina]] ary maty tamin' ny 17 Janoary 395 tany [[Italia]], nanjaka tamin' ny taona 379 hatramin' ny 17 Janoary 395 nahafatesany. Amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] dia atao hoe ''Flavius Theodosius Augustus'' na ''Theodosius Magnus'' izy. Ankalazaina amin' ny 17 Janoary amin' ny maha olo-masin' ny [[Fiangonana ôrtôdôksa]] azy izy. Izy no emperora nanapaka farany ny [[Empira Rômana]] mbola tsy nizara roa (Andrefana sy Atsinanana). Nanaraka izay alehan-drainy, ny jeneraly Teôdôsio Majôra (latina: ''Theodosius Major'') izy tamin' ny fanafihana mitohy natao tamin' ny [[Bretôna (vahoaka)|Bretôna]], nefa, tamin' ny nahafatesan-drainy dia niverina ka nitoetra tany Espaina izy. Taorian' ny nahafatesan' ny emperora Valentio (latina: ''Flavius Iulius Valens Augustus'') tamin' ny ady amin' ny [[Gôty]] tany Andrianôpôlisy tamin' ny taona 378 dia nisafidy an' i Teôdôsio ho governoran' ny Atsinanana ny emperora rômanan' ny Andrefana atao hoe Gratiano (latina: ''Flavius Gratianus Augustus''); nasa emperora izy ny taona manaraka an' io. Tamin' ny taona 382, taorian' ny ady maimaika maro nifanaovan' ny ampahan-tafika notarihiny dia nanao fifanarahana momba ny fandriampahalemana tamin' ny Gôty izy, ka afaka nitoetra tao amin' ny empira ny Gôty izay nanaiky ny hanao asa fanompoana ao amin' ny tafiky ny empira. Taorian' ny famonoana an' i Gratiano tamin' ny taona 383 dia nanaiky ny maha emperoran' ny Andrefana an' i Magno Klementio Maksimo ([[Fiteny latina|latina]]: ''Magnus Clemens Maximus''), izay mpaka fahefana tsy ara-dalàna, i Teôdôsio, afa-tsy i [[Italia]] izay mbola nanjakan' i Valentiniano II (latina: ''Flavius Valentinianus'') amin' ny maha mpandimby azy ara-dalàna an' i Gratiano. Tamin' ny nanaovan' i Maksimo fananiham-bohitra an' i Italia tamin' ny taona 388 dia nandresy an' i Maksimo i Teôdôsio sady nahafaty azy ary namerina an' i Valentiniano teo amin' ny toeran' ny emperora rômanan' ny Andrefana. Malaza ao amin' ny kristianisma ôrtôdôksa i Teôdôsio noho izy nanenjika ny [[Arianisma (teôlôjia)|Ariana]] sady nanao izay hahafoana ny fanaon' ny fivavahana rômana taloha. Tamin' ny taona 390 anefa dia nanome baiko handringana ny vahoaka mpikomy tao [[Tesalônika]] tany [[Grisia]] miisa 7 000 any ho any izy ka naongan' ny evekan' i Milano atao hoe Ambrôsio (latina: ''Aurelius Ambrosius''), izay nandidy azy hanao [[fivalozana]] imasom-bahoaka alohan' ny hamerenana azy ho isan' ny Fiangonana. Tamin' ny taona 392 dia novonoin' ny jeneraly Arbôgasta (latina: ''Flavius Arbogastus''), izay nametraka an' i Eogenio (latina: ''Flavius'' ''Eugenius Augustus'') ho andriamanjaka saribakoly hisolo azy, i Valentiniano. Nanafika an' i Italia indray i Teôdôsio ka naharesy an' i Arbôgasta sy i Eogenio tamin' ny volana Septambra 394. Nandritra ny efa-bolana manaraka dia lasa emperoran' ny Atsinanana sy ny Andrefana izy. Taorian' ny fahafatesany tao Milano tamin' ny 17 Janoary 395 dia i [[Arkadios]] (latina: ''Arcadius'') no nandimby azy tany Atsinanana ary i Flavio Hônôrio (latina: ''Flavius Honorius'') kosa ny tany Andrefana. ==Ny fiainany manokana== I Theodosius Major no rainy. Ny vadiny dia i Aelia Flaccilla, Galla. Ny zanany dia i Galla Placidia, i Honorius ary i Arcadius. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 || [[Honorius]] sy [[Arcadius]] |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == ===Rohy ivelany=== * Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/07nfq] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 347]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 395]] [[Sokajy:mpanao grisia]] [[Sokajy: Emperora romanina]] m2skujc9v64shi16vxbnr224syu7t0u 1141104 1141103 2026-05-31T04:40:44Z HarryWurst 36292 /* Emperora romanina */ 1141104 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Teôdôsio I |teraka=11 Janoary 347 |maty=17 Janoary 395 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Teôdôsio I''' na '''Teôdôsio Lehibe''' dia emperora rômana, teraka tamin' ny 11 Janoary 347 tany [[Espaina]] ary maty tamin' ny 17 Janoary 395 tany [[Italia]], nanjaka tamin' ny taona 379 hatramin' ny 17 Janoary 395 nahafatesany. Amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] dia atao hoe ''Flavius Theodosius Augustus'' na ''Theodosius Magnus'' izy. Ankalazaina amin' ny 17 Janoary amin' ny maha olo-masin' ny [[Fiangonana ôrtôdôksa]] azy izy. Izy no emperora nanapaka farany ny [[Empira Rômana]] mbola tsy nizara roa (Andrefana sy Atsinanana). Nanaraka izay alehan-drainy, ny jeneraly Teôdôsio Majôra (latina: ''Theodosius Major'') izy tamin' ny fanafihana mitohy natao tamin' ny [[Bretôna (vahoaka)|Bretôna]], nefa, tamin' ny nahafatesan-drainy dia niverina ka nitoetra tany Espaina izy. Taorian' ny nahafatesan' ny emperora Valentio (latina: ''Flavius Iulius Valens Augustus'') tamin' ny ady amin' ny [[Gôty]] tany Andrianôpôlisy tamin' ny taona 378 dia nisafidy an' i Teôdôsio ho governoran' ny Atsinanana ny emperora rômanan' ny Andrefana atao hoe Gratiano (latina: ''Flavius Gratianus Augustus''); nasa emperora izy ny taona manaraka an' io. Tamin' ny taona 382, taorian' ny ady maimaika maro nifanaovan' ny ampahan-tafika notarihiny dia nanao fifanarahana momba ny fandriampahalemana tamin' ny Gôty izy, ka afaka nitoetra tao amin' ny empira ny Gôty izay nanaiky ny hanao asa fanompoana ao amin' ny tafiky ny empira. Taorian' ny famonoana an' i Gratiano tamin' ny taona 383 dia nanaiky ny maha emperoran' ny Andrefana an' i Magno Klementio Maksimo ([[Fiteny latina|latina]]: ''Magnus Clemens Maximus''), izay mpaka fahefana tsy ara-dalàna, i Teôdôsio, afa-tsy i [[Italia]] izay mbola nanjakan' i Valentiniano II (latina: ''Flavius Valentinianus'') amin' ny maha mpandimby azy ara-dalàna an' i Gratiano. Tamin' ny nanaovan' i Maksimo fananiham-bohitra an' i Italia tamin' ny taona 388 dia nandresy an' i Maksimo i Teôdôsio sady nahafaty azy ary namerina an' i Valentiniano teo amin' ny toeran' ny emperora rômanan' ny Andrefana. Malaza ao amin' ny kristianisma ôrtôdôksa i Teôdôsio noho izy nanenjika ny [[Arianisma (teôlôjia)|Ariana]] sady nanao izay hahafoana ny fanaon' ny fivavahana rômana taloha. Tamin' ny taona 390 anefa dia nanome baiko handringana ny vahoaka mpikomy tao [[Tesalônika]] tany [[Grisia]] miisa 7 000 any ho any izy ka naongan' ny evekan' i Milano atao hoe Ambrôsio (latina: ''Aurelius Ambrosius''), izay nandidy azy hanao [[fivalozana]] imasom-bahoaka alohan' ny hamerenana azy ho isan' ny Fiangonana. Tamin' ny taona 392 dia novonoin' ny jeneraly Arbôgasta (latina: ''Flavius Arbogastus''), izay nametraka an' i Eogenio (latina: ''Flavius'' ''Eugenius Augustus'') ho andriamanjaka saribakoly hisolo azy, i Valentiniano. Nanafika an' i Italia indray i Teôdôsio ka naharesy an' i Arbôgasta sy i Eogenio tamin' ny volana Septambra 394. Nandritra ny efa-bolana manaraka dia lasa emperoran' ny Atsinanana sy ny Andrefana izy. Taorian' ny fahafatesany tao Milano tamin' ny 17 Janoary 395 dia i [[Arkadios]] (latina: ''Arcadius'') no nandimby azy tany Atsinanana ary i Flavio Hônôrio (latina: ''Flavius Honorius'') kosa ny tany Andrefana. ==Ny fiainany manokana== I Theodosius Major no rainy. Ny vadiny dia i Aelia Flaccilla, Galla. Ny zanany dia i Galla Placidia, i Honorius ary i Arcadius. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 || [[Honorius]] sy [[Arkadios]] |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == ===Rohy ivelany=== * Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/07nfq] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 347]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 395]] [[Sokajy:mpanao grisia]] [[Sokajy: Emperora romanina]] eylu8zagyge6o7vq3s82eeg82saszlr 1141108 1141104 2026-05-31T04:46:40Z HarryWurst 36292 1141108 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Teôdôsio I |teraka=11 Janoary 347 |maty=17 Janoary 395 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Teôdôsio I''' na '''Teôdôsio Lehibe''' dia emperora rômana, teraka tamin' ny 11 Janoary 347 tany [[Espaina]] ary maty tamin' ny 17 Janoary 395 tany [[Italia]], nanjaka tamin' ny taona 379 hatramin' ny 17 Janoary 395 nahafatesany. Amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] dia atao hoe ''Flavius Theodosius Augustus'' na ''Theodosius Magnus'' izy. Ankalazaina amin' ny 17 Janoary amin' ny maha olo-masin' ny [[Fiangonana ôrtôdôksa]] azy izy. Izy no emperora nanapaka farany ny [[Empira Rômana]] mbola tsy nizara roa (Andrefana sy Atsinanana). Nanaraka izay alehan-drainy, ny jeneraly Teôdôsio Majôra (latina: ''Theodosius Major'') izy tamin' ny fanafihana mitohy natao tamin' ny [[Bretôna (vahoaka)|Bretôna]], nefa, tamin' ny nahafatesan-drainy dia niverina ka nitoetra tany Espaina izy. Taorian' ny nahafatesan' ny emperora Valentio (latina: ''Flavius Iulius Valens Augustus'') tamin' ny ady amin' ny [[Gôty]] tany Andrianôpôlisy tamin' ny taona 378 dia nisafidy an' i Teôdôsio ho governoran' ny Atsinanana ny emperora rômanan' ny Andrefana atao hoe Gratiano (latina: ''Flavius Gratianus Augustus''); nasa emperora izy ny taona manaraka an' io. Tamin' ny taona 382, taorian' ny ady maimaika maro nifanaovan' ny ampahan-tafika notarihiny dia nanao fifanarahana momba ny fandriampahalemana tamin' ny Gôty izy, ka afaka nitoetra tao amin' ny empira ny Gôty izay nanaiky ny hanao asa fanompoana ao amin' ny tafiky ny empira. Taorian' ny famonoana an' i Gratiano tamin' ny taona 383 dia nanaiky ny maha emperoran' ny Andrefana an' i Magno Klementio Maksimo ([[Fiteny latina|latina]]: ''Magnus Clemens Maximus''), izay mpaka fahefana tsy ara-dalàna, i Teôdôsio, afa-tsy i [[Italia]] izay mbola nanjakan' i Valentiniano II (latina: ''Flavius Valentinianus'') amin' ny maha mpandimby azy ara-dalàna an' i Gratiano. Tamin' ny nanaovan' i Maksimo fananiham-bohitra an' i Italia tamin' ny taona 388 dia nandresy an' i Maksimo i Teôdôsio sady nahafaty azy ary namerina an' i Valentiniano teo amin' ny toeran' ny emperora rômanan' ny Andrefana. Malaza ao amin' ny kristianisma ôrtôdôksa i Teôdôsio noho izy nanenjika ny [[Arianisma (teôlôjia)|Ariana]] sady nanao izay hahafoana ny fanaon' ny fivavahana rômana taloha. Tamin' ny taona 390 anefa dia nanome baiko handringana ny vahoaka mpikomy tao [[Tesalônika]] tany [[Grisia]] miisa 7 000 any ho any izy ka naongan' ny evekan' i Milano atao hoe Ambrôsio (latina: ''Aurelius Ambrosius''), izay nandidy azy hanao [[fivalozana]] imasom-bahoaka alohan' ny hamerenana azy ho isan' ny Fiangonana. Tamin' ny taona 392 dia novonoin' ny jeneraly Arbôgasta (latina: ''Flavius Arbogastus''), izay nametraka an' i Eogenio (latina: ''Flavius'' ''Eugenius Augustus'') ho andriamanjaka saribakoly hisolo azy, i Valentiniano. Nanafika an' i Italia indray i Teôdôsio ka naharesy an' i Arbôgasta sy i Eogenio tamin' ny volana Septambra 394. Nandritra ny efa-bolana manaraka dia lasa emperoran' ny Atsinanana sy ny Andrefana izy. Taorian' ny fahafatesany tao Milano tamin' ny 17 Janoary 395 dia i [[Arkadios]] (latina: ''Arcadius'') no nandimby azy tany Atsinanana ary i Flavio Hônôrio (latina: ''Flavius Honorius'') kosa ny tany Andrefana. ==Ny fiainany manokana== I Theodosius Major no rainy. Ny vadiny dia i Aelia Flaccilla, Galla. Ny zanany dia i Galla Placidia, i Honorius ary i Arcadius. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 || [[Honorius]] sy [[Arkadios]] |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == ===Rohy ivelany=== * Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/07nfq] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 347]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 395]] [[Sokajy:mpanao grisia]] [[Sokajy: Emperora romanina]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] e4t1g10ezol2mfrrfsawwg3gv0tlxqy 0 189524 1141080 1056720 2026-05-31T03:49:57Z HarryWurst 36292 1141080 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=JustinianusI.jpg |anarana=Jostiniano I |teraka=11 Mey 482 |maty=16 Novambra 565 |firenena=Empira Bizantina |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Jostiniano I''' dia mizaka ny zom-pirenen' na emperora romana nanomboka tamin'ny taona 527 ka hatramin'ny taona 565 ny [[Empira Bizantina]] teraka tamin' ny 11 Mey 482 ary maty ny 16 Nôvambra 565 == Jereo koa == * [[Biôgrafia]] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} anfb0t6c6d7vzw4gobfrj3osteqbyy0 1141081 1141080 2026-05-31T03:51:16Z HarryWurst 36292 1141081 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=JustinianusI.jpg |anarana=Jostiniano I |teraka=11 Mey 482 |maty=16 Novambra 565 |firenena=Empira Bizantina |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Jostiniano I''' dia mizaka ny zom-pirenen' na emperora romana nanomboka tamin'ny taona 527 ka hatramin'ny taona 565 ny [[Empira Bizantina]] teraka tamin' ny 11 Mey 482 ary maty ny 16 Nôvambra 565 == Jereo koa == {{vangovango}} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] mcf7j6cm2ofwsp2druh34bxpkp7ctry 1141202 1141081 2026-05-31T08:03:01Z HarryWurst 36292 1141202 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=JustinianusI.jpg |anarana=Jostiniano I |teraka=11 Mey 482 |maty=16 Novambra 565 |firenena=Empira Bizantina |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Jostiniano I''' dia mizaka ny zom-pirenen' na emperora romana nanomboka tamin'ny taona 527 ka hatramin'ny taona 565 ny [[Empira Bizantina]] teraka tamin' ny 11 Mey 482 ary maty ny 16 Nôvambra 565 == Jereo koa == {{vangovango}} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 482]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 565]] 9dfz4xv8ul7ktxluscgdvf10sfc497u 0 198208 1141170 1133373 2026-05-31T06:24:27Z HarryWurst 36292 1141170 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Léon Ier |teraka=400 |maty=11 Novambra 461 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[mpanao asa soratra]] |taona niasàna= }} '''Léon Ier''' dia Evekan’i Roma sy [[Papa]] izy nanomboka ny 29 septambra 440 ka hatramin’ny nahafatesany. Teraka ny 400 ary maty ny 11 Novambra 461 tao [[Roma]] == Papa faha-152== {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Flag of Vatican City (2-3).svg|40px]] Papa faha-152 !mpandimby |-align="center" | [[Sixtus III]]<br/> 432-440 || [[Léon Ier]]<br/> 440-461 || [[Hilaire (papa)]]<br/>461-468 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == [[sokajy:mpanao asa soratra]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 400]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 461]] [[Sokajy:Papa]] 17214j6s60zkcv85805mto8iy2gzcna 0 198398 1141077 1113104 2026-05-31T03:38:57Z HarryWurst 36292 1141077 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Rome-Capitole-StatueConstantin.jpg |anarana=Kônstantino I |teraka=27 Febroary 274 |maty=23 Mey 337 |firenena=Rôma Taloha, Empira Rômana |mpiaraka= |asa= * [[mpanao pôlitika]] |taona niasàna= }} I '''Kônstantino I''' na '''Kônstantino''' '''Lehibe''' dia emperora tao amin' ny [[Empira Rômana]] tamin' ny taonjato faha-4, tamin' ny taona 306 hatramin' ny taona 337, teraka tamin' ny 27 Febroary 274 tao Naisôsy (Νάῑσσος / ''Naissos'') ao Mesia (Μοισία / ''Moisia,'' i Niš ao [[Serbia]] ankehitriny) ary maty tamin' ny 23 Mey 337 tao akaikin' i [[Nikômedia]] (''Nicomedia''). Izy no emperora voalohany niova ho [[Kristianina|kristiana]]. Izy koa no nanorina an' i [[Kônstantinôpôlisy]] (i [[Istanbul]] any [[Torkia]] ankehitriny), izay nataony renivohitry ny fanjakany ka nitoetra ho renivohitry ny [[Empira Bizantina]] hatramin' ny taona 1453. Amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] dia atao hoe ''Flavius Valerius Aurelius Constantinus'' izy ary amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] dia Κωνσταντῖνος / ''Konstantinos''. Na dia nambaran’ ny miaramilany tamin’ ny fomba tsy ara-dalàna ho Aogosto aza izy tamin' ny voalohany, tamin' ny nahafatesan' i Kônstantio Klôro rainy tamin' ny taona 306, dia neken' ny emperora Galerio tamin' ny taona 310 ny fanjakany, ary nitohy tsy nisy tapaka mandra-pahafatiny tamin' ny taona 337. Nahavita nampiray ny fahefan' ny Empira izy tamin' ny taona 324 tamin' ny nandreseny an' i Likinio, izay niaraka emperora taminy, ka namarana ny [[Tetrarkia]] izay naharitra valo amby telopolo taona. Izy irery àry no tompon’ ny Empira Rômana nandritra ny telo ambin' ny folo taona. Ny emperora Kônstantino I dia nitondra fanavaozana lalina teo amin' ny fiainana pôlitika ara-tafika sy ara-pivavahana ary ara-toekarena, izay nahafahany nampiray ilay Empira malemy sy nizarazara teo ambany fahefany irery. Nesoriny ny emperora Maksentio (''Maxentius'') tamin' ny taona 312 (Ady teo amin' ny Tetezan' i Milvio) sy i Likinio (''Licinius'') tamin' ny taona 324 (Ady tao Adrianôplôlisy). Tamin' ny fanjakany no nisian' ny fametrahana ny fahalalahan' ny [[Fanompoam-pivavahana|fanompoam-pivavahan]]' ny tsirairay, izay nampitsahatra ny fanenjehana ny Kristiana ([[Didin' i Milano]] tamin' ny taona 313). Nampitsahatra vetivety ny [[Kristianisma ante-nikeana|fisaraham-bazana]] teo amin' ny [[Fiangonan' ny Atsinanana]] izy tamin’ ny fampiantsoana ny [[Kônsily voalohany tao Nikea]] (taona 325), ary nanamafy ny fahefany teo amin’ny sehatra ara-pivavahana: io no atao hoe [[kaisarôpapisma]] na [[Kaisarôpapisma|sezarôpapisma]]. Nanao vola marin-toerana izy (ny ''solidus'', 312), namolavola ny fitantanan-draharaha foibe, niaro ny sisin-tanin’ny Empira tamin’ ny fanafihana nataon' ny [[Franka (vahoaka)|Franka]], ny [[Alamàna (vahoaka)|Alamàna]], ny [[Sarmatiana (vahoaka)|Sarmatiana]], ny [[Gôty (vahoaka)|Gôty]] ary ny [[Empira Sasanida|Sasanida]]. Tamin' ny taona 330 dia nanangana renivohitra tamin' ny anarany izy, dia i [[Kônstantinôpôlisy]] na [[Kônstantinôpôlisy|Kônstantinôpla]] (i [[Istanbul]] ankehitriny any [[Torkia]]). Ny fanavaozana nataony dia tena nanosika ny fitomboan' ny kristianisma, izay nitodihany tsikelikely, ary lasa nahatonha azy ho anisan' ny olo-masin' ny [[Fiangonana ôrtôdôksa tatsinanana|Fiangonana Ôrtôdôksa]] sy olo-masina amin' ny fiangonana sasany ao amin' ny [[Eglizy katôlika rômanina|Eglizy Katôlika]], amin' ny anarana hoe "'''Kônstantino Lehibe'''". ==Ny fiainany manokana== I Kônstantio Klôro (''Caius Flavius Julius Constantius'') no rainy. I Helena (''Helena'') no reniny. Ny rahalahiny sy ny rahavaviny dia i Flavio Dalmatio (''Flavius Dalmatius''), i Flavio Jolio Kônstantio (''Flavius Julius Constantius''), i Flavia Jolia Kônstantia (''Flavia Julia Constantia''), i Eotrôpia (''Eutropia'') ary i Anastasia (''Anastasia''). Ny vadiny dia i Minervina (''Minervina,'' taona 293 - 307) avy eo i Faosta (''Fausta Flavia Maxima'', taona 307 - 327). Ny zanany tamin' i Minervina dia i Krispo (''Crispus''), ny tamin' i Faosta dia i Kônstantia (''Constantia''), i Helena (''Helena''), i Kônstantino II (''Flavius Claudius Constantinus Augustus''), i Kônstantio II (''Flavius Julius Constantius''), ary i Kônstanta I (''Flavius Julius Constans''). Natao hoe ''Flavius Valerius Aurelius Constantinus'' izy raha mbola kely. == Tantarany == === Fanavaozana === Ny emperora Kônstantino I dia nanao fanavaozana teo amin' ny pôlitika ara-tafika sy ara-pivavahana ary ara-toekarena, izany no nahafahany namondrona ho eo ambany fahefany irery ilay [[Empira Rômana]] efa malemy sady nizarazara. Noreseny i Maksentio ([[Fiteny latina|latina]]: ''Marcus Aurelius Valerius Maxentius'') tamin' ny taona 312 tamin' ny ady tao [[Milvio]], sy i Likinio (latina: ''Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius'') tamin' ny taona 324 tamin' ny ady tao [[Andrinôpôlisy]]. === Fanalalahana ny fivavahana === Nanomboka ny fahalalahan' ny [[Fivavahana|fivavahan]]' ny tsirairay tamin' ny androny, ka tapitra hatreo ny fanenjehana ny Kristiana tamin' ny alalan' ny [[Didin' i Milano]] tamin' ny taona 313. Natsahany ny tsy fifanarahana teo amin' ny [[Fiangonan' ny Atsinanana]] tamin' ny nampanaovany ny [[Kônsily voalohany tao Nikea|Kônsily tao Nikea]] tamin' ny taona 325, ka izany no niantombohan' ny fahefany tamin' ny raharaham-pivavahana, izany no atao hoe [[kaisarôpapisma]] na sezarôpapisma. Ireo fanavaozana sy fanitsiana nataony ireo dia nanampy ny firoborobon' ny [[Kristianisma|fivavahana kristiana]], izay lasa fivavahany taty aoriana, ka iheverana azy ho anisan' ny olo-masina ao amin' ny [[Fiangonana ôrtôdôksa]]. === Fampandrosoana ara-toekarena === Afaka namboatra vola marin-toerana i Kônstantino tamin' ny taona 312, dia ny ''solidus''. Nandroso ny fitantanana ny raharaham-panjakana foibe. Voarony tamin' ny [[Franka (vahoaka)|Franka]] sy ny [[Alamàna (vahoaka)|Alamàna]] sy ny [[Sarmatiana (vahoaka)|Sarmatiana]] sy ny [[Gôty (vahoaka)|Gôty]] ary ny [[Empira Sasanida|Sasanida]] ny sisin-tanin' ny fanjakany. == Jereo koa == * [[Biôgrafia]] * [[Tantaran' ny kristianisma]] ===Rohy ivelany=== {{commonscat|Constantinus I Magnus}} [[Sokajy: Emperora romanina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 274]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 337]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] ezdt0zbp3vjpu5427pxi38pmyfzr3ly 0 216898 1141058 736173 2026-05-31T02:22:47Z HarryWurst 36292 1141058 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Devon |teraka=28 Martsa 1976 |maty= |firenena=Etazonia |mpiaraka= |asa= * [[mpilalao]] |taona niasàna= }} '''Devon'''dia mpilalao sarimihetsika vetaveta [[Etazonia|amerikanina]] teraka ny 28 Martsa 1976 tao [[Allentown, Pennsylvania]] == Jereo koa == {{commonscat}} [[sokajy:talen-koronantsary amerikanina]] [[sokajy:mpilalao sarimihetsika vetaveta amerikanina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]] nqdn3cb35p3w1ql345navyfjl9tdyes 1141061 1141058 2026-05-31T02:32:46Z HarryWurst 36292 1141061 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Devon |teraka=28 Martsa 1976 |maty= |firenena={{Etazonia}} |mpiaraka= |asa= * [[mpilalao]] |taona niasàna= }} '''Devon'''dia mpilalao sarimihetsika vetaveta [[Etazonia|amerikanina]] teraka ny 28 Martsa 1976 tao [[Allentown, Pennsylvania]] == Jereo koa == {{commonscat}} [[sokajy:talen-koronantsary amerikanina]] [[sokajy:mpilalao sarimihetsika vetaveta amerikanina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]] ezso09h06k7wvhhpruei8vbsatf1ush 0 229158 1141075 1138359 2026-05-31T03:32:44Z HarryWurst 36292 1141075 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Bust Hadrian Musei Capitolini MC817 cropped.jpg |anarana=Hadriano |teraka=24 Janoary 76 |maty=10 Jolay 138 |firenena= |mpiaraka= |asa= * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Hadriano''' dia I Hadriano dia emperora romana faha-14 teraka tamin'ny 24 Janoary 76 ary maty tamin'ny 10 Jolay 138, nanjaka teo anelanelan’ny taona 117 sy 138, izay nametra ny fiitaran'ny fanjakana romana izay naverina teo amin’ny fetra nofaritan’i Aogosto. Atao hoe ''Imperator Cæsar Traianus Hadrianus Augustus'' izy amin'ny teny latina fa Ἁδριανός na Ἀδριανός kosa amin'ny teny grika. == Tantarany == === Fahazazany sy fiantombohan'ny fanjakany === I Poblio Aelio Hadriano Afera (latina: ''Publius Aelius Hadrianus Afer'') no rainy. Ny reniny dia i Paolina (latina: ''Domitia Paulina Major''). Ny vadiny dia Vibia Sabina (latina: ''Vibia Sabina''). Nanangan-jaza izy, dia i Lokio Aelio (latina: ''Lucius Aelius Verus'') sy i [[Antoninus Pius|Antonino Pio]] (latina: ''Antoninus Pius''). Tamin'ny nahaterahany dia nantsoina amin'ny [[Fiteny latina|teny latina]] hoe ''Publius Ælius Hadrianus'' i Hadriano. Tamin'ny nahafatesan'ny rainy tamin'ny taona 85 dia natsangan'i Trajàno (latina: ''Marcus Ulpius Traianus'') ho zanany izy. Tao Roma no nanabeazana azy, ka maro ny andraikitra ara-panjakana ivelan'ny tafika sy ara-tafika nosahaniny mandra-paha emperora an'i Trajàno tamin'ny taona 98. Tamin'ny nahafatesan'i Trajàno tamin'ny taona 117 dia nataon'ny tafika ny fanambaràna azy ho emperora. === Fanamafisana ny fanjakana === Tamin'ny fotoana nanapahany dia nanambana ny Empira romana ny fikomian'ny vahoaka sy ny fananiham-bohitra avy any ivelany. Nahatsapa ny tokony hanamafisana ny empira izay lasa lehibe loatra i Hadriano ka nanapa-kevitra ny hamela ny faritany lavitra indrindra, ka namaritra ny sisin-tanin'ny empira teo amin'izay tratran'i [[Aogosto]]. Nanangana manda fiarovana izy, ka isan'izany ny mandan'ny Pikta izay atao hoe mandan'i Hadriano koa, izay fetran'ny fiitaran'ny tanin'ny empira romana. Nanamafy ny fitondrany izy tao Roma tamin'ny alalan'ny fandraisana fepetra manome fahalalahana ny vahoaka, tamin'ny alalan'ny famangiana ireo faritany romana sady niezaka nandamina ny raharaha ara-politika sy ara-miaramila ary ara-toekarena izay nikendreny ny hahamatotra ny fankatoavana amin'i Roma. Tamin'ny taona 134 sy 135 izy dia nankany Jodea ka nanafay ny fikomiana nataon'ny Jiosy notarihin'i [[Simona Bar Kokba]] izy. === Fiafaran'i Hadriano === Tao Roma no nandanian'i Hadriano ny andro sisa niainany sy tao amin'ny lapany ao Tiboro (izay antsoina hoe ''Tivoli'' ankehitriny ao Italia). Maty tao Baia izy tamin'ny 10 Jolay 138 ary i Antonino zanany natsangany no nandimby azy teo amin'ny fitondrana. == Ny lova navelan'i Hadriano == Andriana lehibe mpandala ny kolontsaina helenista i Hadriano ka nohodidinim-poeta sy filozofa ary mpanorara maro. Nanoratra koa izy ka betsaka ny lahatsoratra tamin’ny teny latina sy tamin'ny teny grika nosoratany. Nampanamboatra an'i Ateneoma (latina: ''Athenaeum'') tao Roma, izay karazana oniversite hampandrosoana ny fianarana literatiora sy siansa izy. Nampanamboariny koa ny tempoly iombon'ireo andriamanitra maro (panteona), izay nosimbana sady nampanamboarina indray (izay novana ho bazilika Santa Maria ad Martyres ankehitriny ao Roma). Nampanamboariny koa ny fasan'ny mahery fo (Maozolea) izay nanjary trano lehibe Mb. Ange taty aoriana.  Ao Tivoli, ilay tranon'i Hadriano, izay fitambaran-trano tsara tarehy voarafitra amin'ny mari-trano mihaingo, dia ahitana sarivongana nampanaoviny ny mpanao sary sokitra grika, nalaina tahaka tamin'ny sary sokitra sy vongana ao amin'ny zavakanto ateniana. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Traiano]]<br/> 98-117 || [[Hadriano]]<br/> 117-138 || [[Antoninus Pius]]<br/> 138–161 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{vangovango}} [[sokajy:mpanao politika romana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 76]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 138]] [[Sokajy:Tantaran' Italia]] [[Sokajy:Empira Romana]] [[sokajy:Emperora romanina]] dk2ndfcheab2l2mee0755wc8mcj0mfx 1141076 1141075 2026-05-31T03:33:57Z HarryWurst 36292 1141076 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Bust Hadrian Musei Capitolini MC817 cropped.jpg |anarana=Hadriano |teraka=24 Janoary 76 |maty=10 Jolay 138 |firenena= |mpiaraka= |asa= * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Hadriano''' dia I Hadriano dia emperora romana faha-14 teraka tamin'ny 24 Janoary 76 ary maty tamin'ny 10 Jolay 138, nanjaka teo anelanelan’ny taona 117 sy 138, izay nametra ny fiitaran'ny fanjakana romana izay naverina teo amin’ny fetra nofaritan’i Aogosto. Atao hoe ''Imperator Cæsar Traianus Hadrianus Augustus'' izy amin'ny teny latina fa Ἁδριανός na Ἀδριανός kosa amin'ny teny grika. == Tantarany == === Fahazazany sy fiantombohan'ny fanjakany === I Poblio Aelio Hadriano Afera (latina: ''Publius Aelius Hadrianus Afer'') no rainy. Ny reniny dia i Paolina (latina: ''Domitia Paulina Major''). Ny vadiny dia Vibia Sabina (latina: ''Vibia Sabina''). Nanangan-jaza izy, dia i Lokio Aelio (latina: ''Lucius Aelius Verus'') sy i [[Antoninus Pius|Antonino Pio]] (latina: ''Antoninus Pius''). Tamin'ny nahaterahany dia nantsoina amin'ny [[Fiteny latina|teny latina]] hoe ''Publius Ælius Hadrianus'' i Hadriano. Tamin'ny nahafatesan'ny rainy tamin'ny taona 85 dia natsangan'i Trajàno (latina: ''Marcus Ulpius Traianus'') ho zanany izy. Tao Roma no nanabeazana azy, ka maro ny andraikitra ara-panjakana ivelan'ny tafika sy ara-tafika nosahaniny mandra-paha emperora an'i Trajàno tamin'ny taona 98. Tamin'ny nahafatesan'i Trajàno tamin'ny taona 117 dia nataon'ny tafika ny fanambaràna azy ho emperora. === Fanamafisana ny fanjakana === Tamin'ny fotoana nanapahany dia nanambana ny Empira romana ny fikomian'ny vahoaka sy ny fananiham-bohitra avy any ivelany. Nahatsapa ny tokony hanamafisana ny empira izay lasa lehibe loatra i Hadriano ka nanapa-kevitra ny hamela ny faritany lavitra indrindra, ka namaritra ny sisin-tanin'ny empira teo amin'izay tratran'i [[Aogosto]]. Nanangana manda fiarovana izy, ka isan'izany ny mandan'ny Pikta izay atao hoe mandan'i Hadriano koa, izay fetran'ny fiitaran'ny tanin'ny empira romana. Nanamafy ny fitondrany izy tao Roma tamin'ny alalan'ny fandraisana fepetra manome fahalalahana ny vahoaka, tamin'ny alalan'ny famangiana ireo faritany romana sady niezaka nandamina ny raharaha ara-politika sy ara-miaramila ary ara-toekarena izay nikendreny ny hahamatotra ny fankatoavana amin'i Roma. Tamin'ny taona 134 sy 135 izy dia nankany Jodea ka nanafay ny fikomiana nataon'ny Jiosy notarihin'i [[Simona Bar Kokba]] izy. === Fiafaran'i Hadriano === Tao Roma no nandanian'i Hadriano ny andro sisa niainany sy tao amin'ny lapany ao Tiboro (izay antsoina hoe ''Tivoli'' ankehitriny ao Italia). Maty tao Baia izy tamin'ny 10 Jolay 138 ary i Antonino zanany natsangany no nandimby azy teo amin'ny fitondrana. == Ny lova navelan'i Hadriano == Andriana lehibe mpandala ny kolontsaina helenista i Hadriano ka nohodidinim-poeta sy filozofa ary mpanorara maro. Nanoratra koa izy ka betsaka ny lahatsoratra tamin’ny teny latina sy tamin'ny teny grika nosoratany. Nampanamboatra an'i Ateneoma (latina: ''Athenaeum'') tao Roma, izay karazana oniversite hampandrosoana ny fianarana literatiora sy siansa izy. Nampanamboariny koa ny tempoly iombon'ireo andriamanitra maro (panteona), izay nosimbana sady nampanamboarina indray (izay novana ho bazilika Santa Maria ad Martyres ankehitriny ao Roma). Nampanamboariny koa ny fasan'ny mahery fo (Maozolea) izay nanjary trano lehibe Mb. Ange taty aoriana.  Ao Tivoli, ilay tranon'i Hadriano, izay fitambaran-trano tsara tarehy voarafitra amin'ny mari-trano mihaingo, dia ahitana sarivongana nampanaoviny ny mpanao sary sokitra grika, nalaina tahaka tamin'ny sary sokitra sy vongana ao amin'ny zavakanto ateniana. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Traiano]]<br/> 98-117 || [[Hadriano]]<br/> 117-138 || [[Antoninus Pius]]<br/> 138–161 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Hadrianus}} [[sokajy:mpanao politika romana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 76]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 138]] [[Sokajy:Tantaran' Italia]] [[Sokajy:Empira Romana]] [[sokajy:Emperora romanina]] gv4sjr1jxf9jqyqlqdql7mpnac1lhn0 0 229468 1141092 786190 2026-05-31T04:16:24Z HarryWurst 36292 1141092 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Valentinien Ier |teraka=3 Jolay 321 |maty=17 Novambra 375 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Valentinien Ier''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i [[Roma Taloha]] teraka ny 3 Jolay 321 ary maty ny 17 Novambra 375 ==Ny fiainany manokana== I Gratian no rainy. Ny zanany dia Galla, Gratian, Valentinian II. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Valens. == Jereo koa == * [[Biôgrafia]] ===Rohy ivelany=== * Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/0jxm6] {{vangovango}} [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 321]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 375]] [[sokajy:Emperora romanina]] ecsbexngqo1zcdv3y92d1yyadr49r4e 1141096 1141092 2026-05-31T04:23:47Z HarryWurst 36292 1141096 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Valentinien Ier |teraka=3 Jolay 321 |maty=17 Novambra 375 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Valentinien Ier''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i [[Roma Taloha]] teraka ny 3 Jolay 321 ary maty ny 17 Novambra 375 Emperora romana nanomboka tamin'ny taona 364 ka hatramin'ny taona 375. Izy no emperora faharoa farany nitondra ny empira manontolo, na dia nanomboka tamin'ny volana febroary ka hatramin'ny martsa taona 364 ihany aza, ary taorian'izay dia nanendry an'i [[Valens]] hitondra ny tapany atsinanan'ny empira izy, raha mbola nifehy ny Andrefana kosa. ==Ny fiainany manokana== I Gratian no rainy. Ny zanany dia Galla, Gratian, Valentinian II. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Valens. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[]]<br/> || [[Valentinien Ier]] <br/>364-375 || [[Valentian II]] <br/> 375-392 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Valentinianus I}} [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 321]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 375]] oawj8mi0ow22jrwz5xt9dmm83t0ulto 1141097 1141096 2026-05-31T04:25:26Z HarryWurst 36292 1141097 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Valentinien Ier |teraka=3 Jolay 321 |maty=17 Novambra 375 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Valentinien Ier''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i [[Roma Taloha]] teraka ny 3 Jolay 321 ary maty ny 17 Novambra 375 Emperora romana nanomboka tamin'ny taona 364 ka hatramin'ny taona 375. Izy no emperora faharoa farany nitondra ny empira manontolo, na dia nanomboka tamin'ny volana febroary ka hatramin'ny martsa taona 364 ihany aza, ary taorian'izay dia nanendry an'i [[Valens]] hitondra ny tapany atsinanan'ny empira izy, raha mbola nifehy ny Andrefana kosa. ==Ny fiainany manokana== I Gratian no rainy. Ny zanany dia Galla, Gratian, Valentinian II. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Valens. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Jovian (emperora)|Jovian]]<br/>363-364 || [[Valentinien Ier]] <br/>364-375 || [[Valentian II]] <br/> 375-392 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Valentinianus I}} [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 321]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 375]] 6mja2imussdj8hwwzl6k7ev0bl36ulh 1141099 1141097 2026-05-31T04:32:51Z HarryWurst 36292 1141099 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Valentinien Ier |teraka=3 Jolay 321 |maty=17 Novambra 375 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Valentinien Ier''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i [[Roma Taloha]] teraka ny 3 Jolay 321 ary maty ny 17 Novambra 375 Emperora romana nanomboka tamin'ny taona 364 ka hatramin'ny taona 375. Izy no emperora faharoa farany nitondra ny empira manontolo, na dia nanomboka tamin'ny volana febroary ka hatramin'ny martsa taona 364 ihany aza, ary taorian'izay dia nanendry an'i [[Valens]] hitondra ny tapany atsinanan'ny empira izy, raha mbola nifehy ny Andrefana kosa. ==Ny fiainany manokana== I Gratian no rainy. Ny zanany dia Galla, Gratian, Valentinian II. Ny rahalahiny sy/na ny rahavaviny dia Valens. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Jovian (emperora)|Jovian]]<br/>363-364 || [[Valentinien Ier]] <br/>364-375 || [[Valentinian II]] <br/> 375-392 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Valentinianus I}} [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 321]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 375]] tls54qi9fmaevqqf0ci5lun00nidt9w 0 230029 1141090 1140943 2026-05-31T04:11:19Z Miarantsoa 35560 Fitsipika 1141090 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Odéam Rakoto|toerana=Ambohitahara Ambohidratrimo|teraka=22 Aprily 1922|maty=1973|firenena=Madagasikara|asa=Mpihira, mpanao hatsikana, mpanoratra , mpilalao tantara an-tsehatra Malagasy|taona niasana=1934}} [[Odéam Rakoto]] (1922–1973) dia mpihira, mpanao hatsikana, mpanoratra, ary mpilalao tantara an-tsehatra malagasy. Mpamorona nalaza tamin'ny taona 50 ary anisany tena nampalaza azy ny hira hoe "Rankizy Malagasy o!", ny tantara an-tsehatra "Dokotera tsy fidiny" == Tantara == RAKOTOVAO no tena anarany, teraka tamin'ny 22 Aprily 1922 tao Ambohitahara Ambohidratrimo, faritra Analamanga ankehitriny. == Asa soratra sy lalao an-tsehatra == Nanomboka tamin'ny taona 1934 izy no namoaka voalohany ny asa sorany tao amin'ny gazety "Teny soa" .<ref><nowiki>https://newsmada.com/2022/12/01/havatsa-upem-le-centenaire-dodeam-rakoto-celebre-en-france/</nowiki></ref> Rehefa niasa tao amin'ny radio anakiray izy ny taona 1942 , nanomboka tao no nirona nakany amin'ny tontolon'ny fanaovana tantara an-tsehatra niarahany taminy ekipan'i Albert Ramanda Ambatovinaky. Ny taona 1957 izy no namorona ny ekipany Odéam Rakoto ary namonjy fiofanana momban' ny tantara an-tsehatra tany Frantsa ny 1964. <ref><nowiki>https://newsmada.com/2022/12/01/havatsa-upem-le-centenaire-dodeam-rakoto-celebre-en-france/</nowiki></ref> Rehefa tafaverina teto an-tanindrazana izy dia namorona ny fikambanana Institut d'Art Dramatique et de Folklore (IMADEFOLK). <ref><nowiki>https://newsmada.com/2022/12/01/havatsa-upem-le-centenaire-dodeam-rakoto-celebre-en-france/</nowiki></ref> == Fikambanana nisy azy == * [[Institut d'Art Dramatique et de Folklore (IMADEFOLK)]] * [[Havatsa-UPEM]] == Loharano == * [http://www.madagate.org/images/pics/2016/08/odeam_rakoto2016.pdf Memoire de Diplome d'Etudes Professionelles en Musique par RAZAFINDRAKOTO Norbert] [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[Sokajy:Mpilalao tantara an-tsehatra malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1922]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 1973]] e7mhit6yfhqe37a1ns9ahw87s13988z 0 244590 1141067 972927 2026-05-31T03:19:16Z HarryWurst 36292 1141067 wikitext text/x-wiki {{Coord|41|40|N|26|34|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Edirne, na Adrianopolis |firenena={{Torkia}} |isam-ponina =168.680 |velarantany= |haavo = 42 |faritra =[[Faritra Marmara|Marmara]] |ben'ny tanàna= |sary=Selimiye Mosque and The Statue of Architect Sinan - panoramio.jpg }} '''Edirne'''' , (''Adrianopolis'' taloha ([[Fiteny grika|Grika maoderina]]: Αδριανούπολη (''Adrianoúpoli''), [[fiteny latina|latina]]: ''Hadrianopolis''), no tanàna lehibe indrindra andrefana indrindra any {{Torkia}} izay manana mponina efa ho 170.000. Eo amin'ny sisin-tanin'i {{Biolgaria}}, {{Grisy}}, ary {{Torkia}} no misy azy, ao amin'ny faritra Atsinanan'i Thrace, faritra Eoropeana any Torkia. Izy koa no foiben'ny Distrika Foibe (Merkez). Edirne dia renivohitry ny [[Empira Otomana]] indraindray. Nandritra ny tantarany, dia fantatra amin'ny anarana hoe'' Odrysai'' (Thracian), ''Orestia'' ([[Fiteny grika|Grika Fahiny]]), ary ''Hadrianopolis'' ([[fiteny latina|Latina]]: Tanànan'i Hadrian) izy. ==Jereo koa== *[[Istanbul]], [[Ankara]], [[Edirne]], [[Kayseri]], [[Diyarbakır]] {{reflist}} {{commonscat}} [[Sokajy:Tanàna ao Torkia]] } s0es0bs3bbk6vn7nhyyopxd3d6ihd16 1141068 1141067 2026-05-31T03:19:49Z HarryWurst 36292 1141068 wikitext text/x-wiki {{Coord|41|40|N|26|34|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Edirne, na Adrianopolis |firenena={{Torkia}} |isam-ponina =168.680 |velarantany= |haavo = 42 |faritra =[[Faritra Marmara|Marmara]] |ben'ny tanàna= |sary=Selimiye Mosque and The Statue of Architect Sinan - panoramio.jpg }} '''Edirne''' , (''Adrianopolis'' taloha ([[Fiteny grika|Grika maoderina]]: Αδριανούπολη (''Adrianoúpoli''), [[fiteny latina|latina]]: ''Hadrianopolis''), no tanàna lehibe indrindra andrefana indrindra any {{Torkia}} izay manana mponina efa ho 170.000. Eo amin'ny sisin-tanin'i {{Biolgaria}}, {{Grisy}}, ary {{Torkia}} no misy azy, ao amin'ny faritra Atsinanan'i Thrace, faritra Eoropeana any Torkia. Izy koa no foiben'ny Distrika Foibe (Merkez). Edirne dia renivohitry ny [[Empira Otomana]] indraindray. Nandritra ny tantarany, dia fantatra amin'ny anarana hoe'' Odrysai'' (Thracian), ''Orestia'' ([[Fiteny grika|Grika Fahiny]]), ary ''Hadrianopolis'' ([[fiteny latina|Latina]]: Tanànan'i Hadrian) izy. ==Jereo koa== *[[Istanbul]], [[Ankara]], [[Edirne]], [[Kayseri]], [[Diyarbakır]] {{reflist}} {{commonscat}} [[Sokajy:Tanàna ao Torkia]] } r1o6v21fxrdx1ima3nr3l8b8fxpcr6e 1141073 1141068 2026-05-31T03:29:34Z HarryWurst 36292 1141073 wikitext text/x-wiki {{Coord|41|40|N|26|34|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Edirne, na Adrianopolis |firenena={{Torkia}} |isam-ponina =168.680 |velarantany= |haavo = 42 |faritra =[[Faritra Marmara|Marmara]] |ben'ny tanàna= |sary=Selimiye Mosque and The Statue of Architect Sinan - panoramio.jpg }} '''Edirne''' , (''Adrianopolis'' taloha ([[Fiteny grika|Grika maoderina]]: Αδριανούπολη (''Adrianoúpoli''), [[fiteny latina|latina]]: ''Hadrianopolis''), no tanàna lehibe indrindra andrefana indrindra any {{Torkia}} izay manana mponina efa ho 170.000. Eo amin'ny sisin-tanin'i {{Biolgaria}}, {{Grisy}}, ary {{Torkia}} no misy azy, ao amin'ny faritra Atsinanan'i Thrace, faritra Eoropeana any Torkia. Izy koa no foiben'ny Distrika Foibe (Merkez). Edirne dia renivohitry ny [[Empira Otomana]] indraindray. Nandritra ny tantarany, dia fantatra amin'ny anarana hoe'' Odrysai'' (Thracian), ''Orestia'' ([[Fiteny grika|Grika Fahiny]]), ary ''Hadrianopolis'' ([[fiteny latina|Latina]]: Tanànan'i Hadrian) izy. ==Jereo koa== *[[Istanbul]], [[Ankara]], [[Edirne]], [[Kayseri]], [[Diyarbakır]] * [[Kônstantino I]] {{reflist}} {{commonscat}} [[Sokajy:Tanàna ao Torkia]] } spgrnbd36ghomrns3491ll9psw1ei2y 1141074 1141073 2026-05-31T03:30:26Z HarryWurst 36292 1141074 wikitext text/x-wiki {{Coord|41|40|N|26|34|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Edirne, na Adrianopolis |firenena={{Torkia}} |isam-ponina =168.680 |velarantany= |haavo = 42 |faritra =[[Faritra Marmara|Marmara]] |ben'ny tanàna= |sary=Selimiye Mosque and The Statue of Architect Sinan - panoramio.jpg }} '''Edirne''' , (''Adrianopolis'' taloha ([[Fiteny grika|Grika maoderina]]: Αδριανούπολη (''Adrianoúpoli''), [[fiteny latina|latina]]: ''Hadrianopolis''), no tanàna lehibe indrindra andrefana indrindra any {{Torkia}} izay manana mponina efa ho 170.000. Eo amin'ny sisin-tanin'i {{Biolgaria}}, {{Grisy}}, ary {{Torkia}} no misy azy, ao amin'ny faritra Atsinanan'i Thrace, faritra Eoropeana any Torkia. Izy koa no foiben'ny Distrika Foibe (Merkez). Edirne dia renivohitry ny [[Empira Otomana]] indraindray. Nandritra ny tantarany, dia fantatra amin'ny anarana hoe'' Odrysai'' (Thracian), ''Orestia'' ([[Fiteny grika|Grika Fahiny]]), ary ''Hadrianopolis'' ([[fiteny latina|Latina]]: Tanànan'i Hadrian) izy. ==Jereo koa== *[[Istanbul]], [[Ankara]], [[Edirne]], [[Kayseri]], [[Diyarbakır]] * [[Hadriano]] * [[Kônstantino I]] {{reflist}} {{commonscat}} [[Sokajy:Tanàna ao Torkia]] } k4fc1h9yekjn387kixfpb3fssxlzarp 0 258138 1141034 962954 2026-05-31T00:05:06Z HarryWurst 36292 nanova ny anaran'i [[Brighton]] ho [[Brighton (Queensland)]] i HarryWurst 962954 wikitext text/x-wiki {{coord|-27.295820|153.057210}} {{infobox tanàna |anarana = Brighton |velarantany = |faritany = [[Queensland]] |isam-ponina = 8600 |firenena = {{Aostralia}} |ben'ny tanàna = |sary = }} '''Brighton''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Queensland]] ao [[Aostralia]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 8600 mponina tamin'ny taona 2015.<ref name='geocities'>[http://download.geonames.org/export/ Aostralia] ao amin'i geonames.org, novangiana ny 31/12/2018 </ref> === Toe-tany === {{...}} == Jereo koa == * [[Aostralia]] ** [[Queensland]] == Tsiahy == <references/> {{vangovango|Aostralia}} [[sokajy:Tanàna ao Aostralia]] [[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Queensland]] ckvpxql015kaitz2m6h345ejywl9m9e 0 258872 1141037 1100328 2026-05-31T00:06:13Z HarryWurst 36292 1141037 wikitext text/x-wiki {{coord|51|17|N|00|31|E}} {{infobox tanàna |anarana = Maidstone |velarantany = |faritany = [[Kent]] |isam-ponina = 117626 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =MaidstonePalaceMedway0116.JPG }} '''Maidstone''' dia renivohitry ny faritany'i [[Kent]] any atsimoatsinanan'i {{Angletera}}, eo amin'ny 50 km miala an'i [[London]]. Ny isam-ponina dia 117626 mponina tamin'ny taona 2017. == Jereo koa == * [[Angletera]] ** [[Kent]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Tanàna ao Kent]] moor0j6a7sqjam1plnexizdwu2v35gy 0 259260 1141031 963382 2026-05-31T00:02:47Z HarryWurst 36292 nanova ny anaran'i [[Crawley]] ho [[Crawley (Western Australia)]] i HarryWurst 963382 wikitext text/x-wiki {{coord|-31.984180|115.816030}} {{infobox tanàna |anarana = Crawley |velarantany = |faritany = [[Aostralia Andrefana]] |isam-ponina = 3108 |firenena = {{Aostralia}} |ben'ny tanàna = |sary = }} '''Crawley''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Aostralia Andrefana]] ao [[Aostralia]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 3108 mponina tamin'ny taona 2015.<ref name='geocities'>[http://download.geonames.org/export/ Aostralia] ao amin'i geonames.org, novangiana ny 31/12/2018 </ref> === Toe-tany === {{...}} == Jereo koa == * [[Aostralia]] ** [[Aostralia Andrefana]] == Tsiahy == <references/> {{vangovango|Aostralia}} [[sokajy:Tanàna ao Aostralia]] [[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Aostralia Andrefana]] m7rv1xzvc2l4o6u8gwwp4pqaii0yvbv 0 281493 1141048 1131969 2026-05-31T01:44:45Z HarryWurst 36292 1141048 wikitext text/x-wiki [[Sary:ElTorcal0408.jpg|vignette|264x264px|Vatosokay miseho ivelan' ny tany ao amin' ny tahirin-javaboary ao Torcal de Antequera de Málaga, any [[Espaina]]. ]] Ny '''vatosokay''' dia vaton-[[dilatra]], toy ny [[vatovary]] (na [[Vatovary|vatodidy]]) na [[vatosanga]] (na [[zipsa]]), mora levona anaty rano, izay ahitana indrindra ny [[karbônata]]-na [[kalsiôma]] CaCO₃, fa koa ny karbônata-na maneziôma MgCO₃. Ireo vato misy [[karibônetra]] ireo dia manan-danja lehibe ara-[[jeôlôjia]] sy ara-[[toekarena]]. Niforona amin' ny tontolo [[Ranomasina|an-dranomasina]] marivo ny ankamaroan'ny vatosokay. Hita amin'ny faritra midadasika amin'ny [[tany]] ny vatosokay, ary matetika no azon' ny ranon' [[orana]] levonina amin' ny ampahany kelikely ka mandoaka ny tanim-batosokay. Hita amin' ny toerana misy vatosokay ny ankamaroan' ny lava-bato.<ref>https://wol.jw.org/mg/wol/d/r26/lp-mg/1200000919</ref> Ampiasaina amin' ny fanamboaran-javatra maro ny vatosokay: atao fitaovana fanorenana, singa tena ilaina amin'ny fanamboarana [[simenitra]], taharo ao amin'ny lafika fototra amin' ny fanamboaran-dalana, anamboarana [[loko]] [[fotsy]], ampiasaina amin'ny fanamboarana feta famotsia-nify, akora simika amin'ny famokarana [[sokay]] sns. Ny vatosokay no misy ny 30%n' ny tahirin-t[[Solitany|solika]] eran-tany. Matetika misy [[fôsily]] ny vatosokay, ary ahazoana [[fahalalana]] momba ny tontolo fahiny sy ny fivoaran'ny fiainana. == Jereo koa == * [[Sokaidîtra]] * [[Sokay (akora)|Sokay]] * [[Tanibetro]] * [[Tanidilatra]] * [[Tanimanga]] * [[Taniravo]] * [[Tany mainty]] * [[Tany mena]] * [[Vatosokay]] * [[Vatorano]] * [[Vatovandana]] * [[Vatovary]] [[Sokajy:Fitaovana fanorenana]] [[Sokajy:Vato]] [[Sokajy:Vatosakay]] lvxwagf2n4xgv8x4mibi6eov9pjaemj 1141049 1141048 2026-05-31T01:45:04Z HarryWurst 36292 1141049 wikitext text/x-wiki [[Sary:ElTorcal0408.jpg|vignette|264x264px|Vatosokay miseho ivelan' ny tany ao amin' ny tahirin-javaboary ao Torcal de Antequera de Málaga, any [[Espaina]]. ]] Ny '''vatosokay''' dia vaton-[[dilatra]], toy ny [[vatovary]] (na [[Vatovary|vatodidy]]) na [[vatosanga]] (na [[zipsa]]), mora levona anaty rano, izay ahitana indrindra ny [[karbônata]]-na [[kalsiôma]] CaCO₃, fa koa ny karbônata-na maneziôma MgCO₃. Ireo vato misy [[karibônetra]] ireo dia manan-danja lehibe ara-[[jeôlôjia]] sy ara-[[toekarena]]. Niforona amin' ny tontolo [[Ranomasina|an-dranomasina]] marivo ny ankamaroan'ny vatosokay. Hita amin'ny faritra midadasika amin'ny [[tany]] ny vatosokay, ary matetika no azon' ny ranon' [[orana]] levonina amin' ny ampahany kelikely ka mandoaka ny tanim-batosokay. Hita amin' ny toerana misy vatosokay ny ankamaroan' ny lava-bato.<ref>https://wol.jw.org/mg/wol/d/r26/lp-mg/1200000919</ref> Ampiasaina amin' ny fanamboaran-javatra maro ny vatosokay: atao fitaovana fanorenana, singa tena ilaina amin'ny fanamboarana [[simenitra]], taharo ao amin'ny lafika fototra amin' ny fanamboaran-dalana, anamboarana [[loko]] [[fotsy]], ampiasaina amin'ny fanamboarana feta famotsia-nify, akora simika amin'ny famokarana [[sokay]] sns. Ny vatosokay no misy ny 30%n' ny tahirin-t[[Solitany|solika]] eran-tany. Matetika misy [[fôsily]] ny vatosokay, ary ahazoana [[fahalalana]] momba ny tontolo fahiny sy ny fivoaran'ny fiainana. == Jereo koa == * [[Sokaidîtra]] * [[Sokay (akora)|Sokay]] * [[Tanibetro]] * [[Tanidilatra]] * [[Tanimanga]] * [[Taniravo]] * [[Tany mainty]] * [[Tany mena]] * [[Vatosokay]] * [[Vatorano]] * [[Vatovandana]] * [[Vatovary]] [[Sokajy:Fitaovana fanorenana]] [[Sokajy:Vato]] [[Sokajy:Vatosokay]] q9y5ypib6cwyqrdckpsap184cyshykf 0 281739 1141023 1140291 2026-05-30T20:19:41Z Alexis Jazz 20480 Suspected AI-generated image ([[:File:Monja Jaona 02.png]] / [[User:Thelezifor]]) [[[w:en:User:Alexis Jazz/AJSDelinker|AJS Delinker]]] 1141023 wikitext text/x-wiki I '''Monja Jaona''' dia mpanao pôlitika malagasy, mpikambana tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|JINY]], mpanorina ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] (MONIMA), teraka tamin' ny Septambra 1910 tao [[Amboasary-Atsimo]] ary maty tao [[Antananarivo]] tamin' ny ny 3 Septambra 1994. Anisan' ny olo-manga lehibe teo amin' ny tantara pôlitika sy tolom-panafahana teto Madagasikara izy<ref><small>Monja Jaona(1972), ''Les Tribulations de Madagascar'', Paris: Maspero (boky nosoratany manazava ny tolona notarihiny).</small></ref>. == Fahatanorana == Niainga avy any [[Androy]] i Monja Jaona tany amin' ny toeram-pambolena any avaratra tamin' ny taona 1928, taorian' ny [[mosary]] tany atsimon' i [[Madagasikara]] izay nitranga tamin' ny taona 1927-1928, dia nifanerasera tamin' i [[Jean Ralaimongo]], mpikatroka niaro ny [[zon' olombelona]] sy ny fidiran' ny Malagasy ho olom-pirenena frantsay. Nianatra namaky teny izy ary natao [[batisa]] tao amin' ny [[Misiôna Prôtestanta Frantsay]], alohan' ny nanoratany ny momba ny [[Antandroy]], izay foko niaviany. == Firotsahana amin' ny pôlitika == === Faha fanjanahantany === Rehefa avy nieritreritra ny ho mpitandrina ([[pastora]]) i Monja Jaona, dia nirotsaka tamin' ny tolona pôlitika tamin' ny farany ary niditra tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|Jina]] na [[Jiny]], izay nanampy azy hanomana ny [[fikomian' ny Malagasy tamin' ny taona 1947]], izay nanagadrana azy. Tamin' ny taoa 1946 izy dia gadra pôlitika teo ambany fitondran' ny mpanjanaka, tompon' andraikitra tamin' ny fikomiana tamin' ny taona 1947. Tamin' ny taona 1956 izy dia voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Toliara. Tamin' ny taona 1958 izy dia nananganana ny antoko [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar]] (MONIMA) izay niova anarana ho [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] taty aoriana. Nanao fanentanana momba ny fanafoanana ny [[hetra isan-dahy]] (na [[vililoha]] hoy ny fitenin' ny any atsimo, izay nampandoavina ny teratany malagasy), ny hetra amin' ny omby ary nitaky ny [[fahaleovantena]] eo no ho eo. === Repoblika voalohany === [[Sary:MonumentMonjaJaonaToliara.jpg|vignette|Tsangambato sy sarivongana naorina ho fahatsiarovana an' i Monja Jaona ao [[Toliara]]|334x334px]]Tamin' ny [[Repoblika Malagasy|Repolika voalohany]] notarihin' i [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]], dia i Monja Jaona no lany ho [[ben' ny tanàna]]<nowiki/>n' i [[Toliara]] voalohany tamin' ny taona 1960. Nitarika ny [[hetsiky ny tantsaha malagasy tamin' ny taona 1971]] tany amin' ny [[Faritanin' i Toliara]], tamin' ny alalan' ny antoko pôlitikany [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] izy. Tamin' ny taona 1971 ka hatramin' ny 1972, taorian' ny hetsiky ny tantsaha, dia nosamborna izy ka lasa gadra pôlitika indray. === Repoblika faharoa === Mpikambana tao amin' ny Filankevitra Ambonin' ny Revolisiona (''Conseil supérieur de la révolution'' - CSR) i Monja Jaona nandritra ny [[Repoblika Demôkratika Malagasy|Repoblika Faharoa]]. Tamin' ny taona 1982, kandidà tamin' ny fifidianana filoham-pirenena nefa tsy lany, dia nigadra tany Ankilivondraky (faritanin' ny Toliara) noho ny fiampangana azy ho tsy nanara-dalàna tamin' ny fifidianana. Tamin' ny taona 1983 izy dia voafidy ho [[solombavambahoaka]]<nowiki/>n' i Madagasikara tao [[Antananarivo]]. === Repoblika fahatelo === Tamin' ny taona 1992 dia nandray anjara tamin' ny ady ho an' ny [[federalisma]] teto Madagasikara i Monja Jaona, ary maty noho ny takaitra nahazo azy vokatry ny tifitra nandritra izany ady izany tamin' ny taona 1994. Ny zanany [[Monja Roindefo]] no nandimby azy taorian' izay. == Azo anovozan-kevitra == * Raison-Jourde, Françoise; Roy, Gérard (2010). ''Paysans, intellectuels et populisme à Madagascar: de Monja Jaona à Ratsimandrava'', 1960-1975 (in French). Paris: Karthala Editions. <nowiki>ISBN 9782811103958</nowiki>. * Rasolofomanana, P. (1990). ''L'insurrection malgache de 1947''. Paris : L’Harmattan (famakafakana feno momba ny fikomiana sy ny antony nitarika izany) * Deschamps, H. (1960). ''Histoire de Madagascar''. Paris : Berger-Levrault. (boky manazava amin' ny fomba feno ny tantaran' i Madagasikara hatramin' ny fanjanahantany ka hatramin' ny fahaleovantena) * Rabemananjara, J. (1970). ''Les dieux malgaches''. Paris : Présence Africaine (fanazavana ara-tsaina sy ara-pôlitika avy amin' ny mpitarika ny MDRM iray). * Rajaonah, F. (1984). ''La décolonisation de Madagascar''. Paris : Karthala (fanadihadiana lalina momba ny dingana maqnkany amin' ny fahaleovantena) * Monja Jaona. (1972). ''Les Tribulations de Madagascar''. Paris : Maspero. (Boky nosoratany izay manazava ny tolona notarihiny). * Andriamanjato, R. (1976). ''Témoignage sur Madagascar : 1947–1975''. Paris : L’Harmattan. * Raison-Jourde, F. (1991). ''Bible et pouvoir à Madagascar''. Paris : Karthala. * Razanamparany, L. (1995). ''L'évolution politique de Madagascar de 1947 à 1975''. Antananarivo : Ambozontany. (mampitaha ny antoko MDRM, MONIMA, PSD, sns.) == Jereo koa == * [[Faritra Androy|Androy]] * [[Antandroy]] * [[Rotaka tamin' ny taona 1972]] * [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar|MONIMA]] * [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]] == Loharano sy fanamarihana == ad33ww9i3gt38kf1zm1lnx9uimd6pss 0 282754 1141133 1140394 2026-05-31T05:15:34Z HarryWurst 36292 1141133 wikitext text/x-wiki [[Sary:Mohammad Khatami - December 11, 2007.jpg|vignette|Mohammad Khatami]] I '''Mohammad Khatami''' dia mpitondra fanjakana iraniana, filohan' ny [[Iràna|Repoblika Islam]](Teraka tamin'ny 14 Oktobra 1943)[[Iràna|ikan' i Iràna]] tamin' ny taona 1997 hatramin' ny 2005.[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1373476.stm] Zanakalahin' ny [[ayatollah]] [[Ruhollah Khatami]] i Mohammad Khatami, mpikambana manan-danja sy nohajaina tao amin' ny mpitondra fivavahana [[Siisma|siita]] iraniana avy amin' ny taranaky ny mpaminany [[Mohamady]], nahazo diplôma amin' ny [[filôzôfia]] sy ny siansan’ ny fanabeazana tao amin' ny lalam-piofanana ao [[Qom]]. Nahazo mari-pahaizana momba ny [[teôlôjia]] ihany koa izy, ka anisan' ny mpitondra fivavahana siita sady nitondra ny anaram-boninahitra eo anelanelany amin' ny ambaratonga ara-pivavahana, atao hoe ''hojatoleslam''. == Minisitry ny kolontsaina mpandanjalanja == Talen' ny Foibe Islamika ao Hamburg tamin' ny taona 1979 ka hatramin' ny 1980 i Mohammad Khatami, izay mpanohitra ny fitondran' ny [[shah]], nifandray tamin' ny [[ayatollah]] [[Ruhollah Khomeini]] izay Mpitarika ny [[Revôlisiôna Iraniana|Revôlisiôna Islamika]]. Niverina tany [[Iràna]] izy mba hiditra ao amin' ny governemanta taorian' ny revôlision’ ny taona 1979. Tamin' ny taona 1982 ka hatramin' ny 1992 dia izy no Minisitry ny Kolontsaina sy ny Fitarihana Islamika (''Ministre de la'' ''Culture et de l’Orientation islamique''). Tamin' ity toerana ity dia nohalefahiny ny sivana atao amin’ ny gazety sy ny boky ary ny sarimihetsika, ary niseho ho mpiaro ny manam-pahaizana nandritra ny vanim-potoanan' ny famoretana izy. Na izany aza dia nijanona ho mahatoky amin' ny eritreritr’ i Khomeini izy, ary nitazona ny fandrarana ny mozika sy ny asasoratra tandrefana. Na izany aza, ny pôlitikan' ny fisokafana dia nahatonga azy ho lasibatry ny mpitahiry ny nentin-drazana ao amin' ny fitondrana. Nametra-pialana izy tamin' ny volana May 1992, zavatra tsy mbola nisy teo amin' ny tantaran' ny Repoblika Islamika, tamin’ ny nanamelohany amin' ny alalan' ny taratasy nalefany ho an' ny filoha [[Akbar Hashemi Rafsanjani]] ny "firongatry ny toe-tsaina mihemotra sy ny tontolon’ ny tsy fandriam-pahalemana izay manjaka hatrany amin' ny hetsika ara-kolontsaina”. Voatendry ho talen' ny Tranombokim-pirenena ao [[Iràna]] izy avy eo. == Mpomba ny fanjakana tan-dalàna == Ny lahatsoratra filôzôfika sy pôlitika nataon' i Mohammad Khatami dia nanohanany ny pôlitikan' ny "fifanatrehana ara-kolontsaina" amin' ny [[Tandrefana]], izay pôlitika nosafidiny fa tsy fiforetana hiarovan-tena. Nametraka ny firotsahan-kofidina amin' ny anaran' ny tsy miankina izy tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny volana Mey 1997. Nantitranteriny fa ny fahazoana fankatoavana ara-pôlitika sy ara-pivavahana dia azo amin' ny fiarahamonim-pirenena. Nampanantena fametrahana [[fanjakana tan-dalàna]] sy fanajana ny fahalalahana maneho hevitra izy. Samy notohanan' ny mpandala fanavaozana (mpanohana an' i [[Akbar Hashemi Rafsanjani|Rafsanjani]]) sy ny [[Islamisma|islamista]] mahery fihetsika (manaraka an’ i [[Ruhollah Khomeini|Khomeini]]) i Mohammad Khatami izay nahazo ny fanohanan' ny manam-pahaizana, na [[laîka]] na mpitondra fivavahana. Ny tanora sy ny vehivavy, voataonan' ny fiandaniany amin’ ny fandraisana anjaran' ny vehivavy bebe kokoa amin' ny andraikitra ara-pitantanan-draharaha sy ara-pôlitika, tamin' ny fampanantenany hiady amin' ny [[tsy fananana asa]]<nowiki/>n’ ny tanora sy ny finiavany hampisokatra an' i [[Iràna]] amin’ izao tontolo izao, izay hiantoka ny fandreseny. == Pôlitikan' ny fisokafana == Voafidy tamin' ny 69 % amin' ny vato i Mohammad Khatami, izay nanohy ny pôlitikan' ny fisokafana notarihin' i [[Akbar Hashemi Rafsanjani]] amin' ny firenena arabo, fa ambonin' izany rehetra izany dia nikatsaka ny hanapaka ny fitokana-monin' ny fireneny amin' ny firenena tandrefana izy. Noho izany dia nanolotra soso-kevitra izy, nandritra ny resadresaka nifanaovany tamin' ny fahitalavitra amerikana, ny amin’ ny "fifampiresahan' ny sivilizasiôna" miaraka amin' ny [[Tandrefana]], avy eo nankany [[New York]] tamin' ny fanokafana ny fotoam-pivorian' ny [[Firenena Mikambana]] tamin' ny Septambra 1998 ary nanohana ny Minisitry ny Kolontsaina rehefa nanambara izy fa ny governemanta iraniana dia tsy miombon-kevitra amin' ny fandrahonana ho faty mitambesatra amin’ i [[Salman Rushdie]], mpanoratra ny ''[[Satanic Verses]]'' sady lasibatry ny didy ara-pivavahana (''[[fatwa]]'') avy amin' ny [[ayatollah]] [[Ruhollah Khomeini]]. Ao amin' ity firenena ity dia niaina fahalalahana vaovao ny gazety ary nampitomboin' ny filoha Khatami ny fanambaràna mandrisika ny fanalefahana ny fitsipika mifehy ny fomba fiaina sy ny fomba amam-panao. Voasakantsakan’ ny mpitahiry ny nentin-drazana, izay mbola nifehy ny ankamaroan’ ny andrim-panjakana, anefa ny zavatra nataony. Namely ny mpanohana an' i Mohammad Khatami indrindraindindra izy ireo ka nahazo, tamin' ny vlolana May 1998, ny fanamelohana ny [[kolikoly]] nataon' ny [[ben' ny tanàna]]<nowiki/>n' i [[Teheran]]. Ny famonoana mpanohitra roa mpivady sy manam-pahaizana maromaro tamin' ny taona 1998 dia nampiseho ihany koa ny firongatry ny fifandonana tao anatin’ ny fitondrana. Na izany aza, tamin' ity indray mitoraka ity, i Mohammad Khatami dia afaka nanamafy indray ny hetsika fanohanana ny fanjakana tan-dalàna, tamin’ ny alalan’ ny fanokafana fanadihadiana sy ny fampahafantarana ny besinimaro ny maha voarohirohy ny mpiasan’ ny Minisiteran' ny Atitany. == Tsy fahombizana sy fandaozana ilay hetsika == Tamin' ny Jona 2001 dia voafidy indray raha nandresy tamin' ny vato 77 % i Mohammad Khatami. Ity fahalaniany ity dia nanamafy ny fanantenana fahalalahana teo amin' ny Iraniana sy ny hetahetany ho amin' ny fanovana. Tsy nankasitrahan’ ny mpanohitra mpitahity ny nentin-drazana anefa ny pôlitikan' ny fanavaozana. Noteren' ny mpomba azy hanafaingana ny fizotran' ny fanavaozana ny filoha Khatami ka nametraka volavolan-dalàna roa tamin' ny taona 2002, volavolan-dalàna mikendry ny hampitombo ny fahefan' ny filoham-pirenena amin' ny raharaham-pitsarana sy hamerana ny fahefan' ny [[Filankevitry ny Mpiambina]] – ratsamangaika napetraka eo ambany fahefan' ny [[Mpitarika Faratampon' ny Revôlisiôna]] sady ilaina ny fankatoavan' ity filankevitra ity mba hampanan-kery ny lalàna lany ao amin' ny Antenimiera. Na izany aza, raha nampitomboin' ny mpitahiry ny nentin-drazana ny famelezana ary raha saro-kenatra tamin' ny fametraham-panontaniana momba ny fitondrana i Mohammad Khatami, ny ankolafin' ny mpandala fanavaozana kosa dia nizaka ny vokatry ny fahadisoam-panantenan' ny ampahany amin' ny vahoaka manoloana ny tsy nahatafavoaka ny dingana mankany amin’ ny fanalalahana. Nahazo fandresena lehibe ireo antoko mpitahiry ny nentin-drazana tamin' ny fifidianana [[solombavambahoaka]] tamin' ny taona 2004, nahitana ny fanafoanan' ny Filankevitry ny Mpiambina ny ankamaroan' ny filatsahan-kofidin’ ny mpandala fanavaozana sy ny an' ny tsy miankina, sy ny tsy fandraisana anjara betsaka tsy nisy toa azy hatrizay. Nandao ny volavolan-dalàna natolony ny filoha Khatami ary nanambara ny fahareseny, mba tsy hanesorana ny fahefana vitsivitsy sisa tavela taminy. Ity tsy fanohanana intsony ny volavolan-dalàna ity dia nanasongadina ny fahasarotan' ny fanovana ny [[Repoblika islamika|Repoblika Islamika]] avy ao anatiny. Taorian' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny taona 2005 dia nandimby an' i Khatami teo amin' ny maha filoham-pirenena azy i [[Mahmoud Ahmadinejad]], mpitahiry ny nentin-drazana. == Loharano == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Tantaran' i Iràna]] [[Sokajy:Terrorista iràna]] [[sokajy:mpanao politika iràna]] [[sokajy:injeniera iràna]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1943]] 0p59yo64zpd1pgu0mvh0nrneq9mz20v 0 285280 1141045 1066296 2026-05-31T01:42:56Z HarryWurst 36292 1141045 wikitext text/x-wiki [[Sary:Seale Chalk Pit 02.JPG|vignette|262x262px|Lavaka tsaoka misokatra, any Seale, Surrey, [[Fanjakana Mitambatra]]]] [[Sary:Colored chalks (3391214973).jpg|vignette|164x164px|Tsaoka fanoratana miloko]] Ny '''tsaoka''' dia karazana [[vatosokay]] maivana, fotsy na fotsifotsy, malemy, misy hirika maro sy tantera-drano, ary madio saika tsy ahitana afa-tsy [[karibônetra]]-na [[kalsiôma]] CaCO₃ (90 % na mihoatra) sy [[tanimanga]] kely na mineraly hafa. Miforona avy amin' ny sisa tavela amin' ny zavamananaina an-d[[ranomasina]] mafana sy marivo toy ny lomotra [[planktôna]], miampy sombiny miovaova avy amin' ny fôraminifera sy kôkôlita. Miovaova ny hamafiny sy ny firafiny. Matetika dia ahitana tsaoka ny sosona kretasea (avy amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] hoe ''creta'', "tsaoka"). == Jereo koa == * [[Kalsita]] * [[Vatosokay]] [[Sokajy:Tsaoka]] [[Sokajy:Fitaovana fanjairana]] ow8zmeyqyrq5vdaa1yu7ynd7ngjcqyy 0 288534 1140990 1140926 2026-05-30T15:50:00Z Chirocca77 30720 Mis en forme 1140990 wikitext text/x-wiki Ny '''Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana''' dia valan-javaboary ao amin' ny tapany atsimon' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[Faritra Matsiatra Ambony]] sy ny [[Faritra Vatovavy]]. == Ny mombamomba azy == Any amin'ny faritra atsimo atsinanan'i.Madagasikara, any amin'ny 412 km miala an'Antananarivo ni misy azy.<ref>https://www.ile-rouge.com/ranomafana/</ref>Natsangana ho valan-javaboarim-pirenena fahefatra eto Madagasikara izy io tamin' ny taona 1991<ref>https://lemurtours.de/fr/parc-national-de-ranomafana/</ref> taorian' ny nahitan' ny dokotera Patricia Wright, manam-pahaizana momba ny primata indray, ny varibolo (''[[Hapalemur simus]]'') sy ny varibolomena (''[[Hapalemur aureus]]''). == Zavaboary == [[Sary:Boophis reticulatus 02.jpg|vignette|166x166px|[[Sahona]] ''Boophis reticulatus'']] Misy [[ala trôpikaly]] maherin' ny 41&nbsp;600 hektara ilay valan-javaboary izay manana ahavo eo anelanelan' ny 800 sy 1&nbsp;200 m ambonin' ny ranomasina, ary fonenan' ny karazana [[zavamaniry]] sy [[biby]] maro tsy fahita firy. Mahatratra 25 ny renirano mikoriana ao, ny tena fantatra dia ny renirano " Namorona". Taty aoriana dia nampidirina tao amin' ny Lova Iraisam-pirenena mombany Ala Mando any Atsinanana ao amin' ny [[UNESCO]] io valan-javaboarim-pirenena io. Mifanakaiky amin' ilay valan-javaboary ny tobim-pikarohana Center ValBio, ary noforonin' ny Stony Brook University tamin' ny taona 2003 ho an' ny fikarohana momba ny zavamananaina, ny fahasalaman' ny fiarahamonina sy ny fanabeazana, ny zavakanto momba ny tontolo iainana ary ny fambolen-kazo. Avy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] hoe "rano mafana" ny anaran' ilay valan-javaboary noho ny loharano mafana ao amin' ny tanànan' i [[Ranomafana]] == Harena voajanahary== N'y faritra arovana dia fonenan'ireo karazam-biby sy zavamaniry tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] sady tena maro karazana:Ny [[Gidro]] (Lémuriens): Tsy latsaky ny 12 karazana no miara-monina ao, anisan'izany ilay Bokombolo volamena [[Hapalemur aureus]] izay tena mahalana, sy ilay Bokombolo lehibe. Atahorana mafy ho lany tamingana izy roa ireo.Biby isan-karazany : Ahitana karazam-borona an'ala tena tsy fahita firy toy ny [[Firasambalala, tanalahy, ramanavy ]] ary karazana [[sahona]] <ref>https://madagascar-tourisme.com/fr/la-destination/le-sud-est/ranomafana/</ref>maro be tsy misy afa-tsy eto amintsika.Zavamaniry mijoalajoala : Ny ala mikitroka dia feno orkide [[orchidées ]] dia, zavamaniry mihinana bibikely [[ plantes carnivores ]], ampanga hazo, ary hazo sarobidy toy ny andramena [[ Dalbergia ]]. *Ala mikitroka mando maitso mandavan-taona eny amin’ny faritra iva sy antonony *Ala volotsangana, ala be hamandoana, heniheny ary faritra mando *Lohasaha lalina, riandrano, renirano (Namorona, Faraony, Manananonoka) *Tany be havoana sy tendrombohitra, ahitana zavamaniry voajanahary tany am-boalohany sy efa niova tatỳ aoriana<br /> == Jereo koa == * '''Valan-javaboary''' ** [[Valan-javaboarim-pirenena Andasibe-Mantadia]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Andringitra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ankarafantsika]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Helodranon' i Baly]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Kirindy Mitea]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Mananara-Avaratra]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Marojejy]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Masoala]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Midongy Atsimo]] • [[Valan-javaboarim-pirenen' ny Tendrombohitra Ambre]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Namoroka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Nosy Ve-Androka]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Ranomafana]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zahamena]] • [[Valan-javaboarim-pirenena Zombitse-Vohibasia]] '''Tahirin-javaboary''' * [[Tahirin-javaboarin' ny Tsingin' i Bemaraha]] ==Loharano== {{Reflist}} [[sokajy:Valan-javaboahary ao Madagasikara]] d3tnzqrp9l16kbkeax6f5jw2zlmpmhu 0 289270 1140962 1121325 2026-05-30T12:02:29Z Thelezifor 15140 1140962 wikitext text/x-wiki [[Sary:Kalanchoe-beharensis.jpg|vignette|''Kalanchoe beharensis'' (amin' ny teny malagasy: mongy, rongy na tavitavy)]] Ny '''''Kalanchoe beharensis''''' dia karazana zavamaniry matevin-dravina ao amin' ny vondron-karazana ''[[Kalanchoe]]'', sy ao amin' ny fianakaviana ''[[Crassulaceae]]''. Ny ''Kalanchoe beharensis'' dia teratany eto [[Madagasikara]] sady tsy fahita firy raha tsy eto, fantatra amin' ny [[Fiteny malagasy|anarana malagasy]] hoe '''mongy''' sy '''rongy''' ary '''tavitavy'''. [[Sary:Kalanchoe beharensis serres du Jardin du Luxembourg 2.JPG|vignette|236x236px|Ravin' ny ''Kalanchoe beharensis'']] Ity zavamaniry ity dia nangonina tany [[Behara]] eto Madagasikara tamin' ny Jolay 1901 ary nofaritan' ny bôtanista frantsay Drake del Castillo ao amin' ny ''Bulletin du Muséum national d'histoire naturelle'', tome 9, 1903. Ny ''Kalanchoe beharensis'' dia zavamaniry tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara. Maniry ao anaty kirihitra an-tany tsy ampy rano izy io. Nampidirina ho zavamaniry an-jaridaina fanao haingo any amin' ny faritra trôpikaly izy ary zavamaniry volena anaty fampihibohana hafanana any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]]. == Jereo koa == * ''[[Kalanchoe]]'' td3sl24zhfevnmtuoksdnobwdvbuiq2 14 289620 1141062 1090140 2026-05-31T03:03:27Z HarryWurst 36292 Pejy nofotsiana 1141062 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 290553 1141123 1138258 2026-05-31T05:05:20Z Thelezifor 15140 1141123 wikitext text/x-wiki [[Sary:Aframomum angustifolium fruit.jpg|vignette|488x488px|Lingoza (Aframomum angustifolium) miaraka amin’ ny voany, any akaikin’ i Bandundu (Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô).]] Ny '''lingoza''' na '''longoza''' dia karazan-javamaniry mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Zingiberaceae]]''. '''''Aframomum angustifolium''''' no anarany ara-tsiansa. Miparitaka be any amin’ ny tany trôpikaly atsy [[Afrika]] sy eto [[Madagasikara]] sy ao amin' ny nosy [[Maskareina (tamba-nosy)|Maskarena]] ity zavamaniry ity. Ampiasaina ho zava-manitra amin' ny sakafo sy fanafody maro ny vihim-boany sy ny voany. Iray fianakaviana amin' ny [[sakamalao]] sy ny [[tamotamo]] ity zavamaniry ity. == Faritra aniriany == Ny lingoza no karazana miparitaka be indrindra amin' ny vondron-karazana ''[[Aframomum]]''. Hita eto [[Madagasikara]] sy ao amin' ny nosy [[Maskareina (tamba-nosy)|Maskarena]] ary manerana an’ i [[Afrika]] trôpikaly, hatrany [[Kôtidivoara]] ka hatrany [[Sodàna Atsimo]] sy [[Môzambika]] izy io. == Fampiasana azy == [[Sary:Longoza Anivorano-Nord Madagascar 01.jpg|vignette|Lingoza maniry any Anivorano Avaratra ([[Madagasikara]])]] Ampiasaina betsaka ho zava-manitra sy amin' ny fitsaboana ny nofom-boan' ny lingoza, izay manana tsiro somary mafanafana. === Taozavatra === Any [[Nizerià]] dia kapohina sy atao tady famatorana [[Ampemba|ampemby]] ny tahony, ary ataon' ny vahoaka [[Igede (vahoaka)|Igede]] zava-manitra ny fakany ([[rizôma]]). === Fanafody === Tsakoin' ny olona any amin' ny [[Repoblika Demôkratikan' i Kôngô]] ny voany mba hatao fanafody kankana. Ampiasaina mba hanamaivanana ny fanaintainana aorian' ny fiterahana ny fototry ny lingoza any [[Liberià]]. Mandeha ihany koa ny fikarohana momba ny fiasan' ny lingoza izay manohitra ny [[fahanterana]] amin' ny alalan' ny fampiasana ny vihim-boany: manana hery manavao ny [[tambatsela]] ny vihim-boany mainty hita ao amin' ny voany mena efa masaka tsara. == Jereo koa == * [[Sakamalao]] na [[Sakamalao|sakaitany]] * [[Tamotamo]] * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] r4v73u6e3wdqfdr8qrfu6j2lniy0lql 14 292511 1141168 1102025 2026-05-31T06:23:01Z HarryWurst 36292 1141168 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-4]] shpatzizaeykjdyux5ietpu7gnp1jpl 0 293442 1141188 1105741 2026-05-31T07:27:49Z HarryWurst 36292 1141188 wikitext text/x-wiki [[File:Ritratto di giovane principe detto romolo augustolo, 140-150 dc ca. (busto antico non pertinente), dalla coll. giustiniani, MT 612.jpg|thumb| Romulus Augustulus]] '''Romulus Augustulus''' ([[Fiteny malagasy|malagasy]]:''Romolo Aogostolo'') (raha ny marina; * t. 460 ; † taorian’ny 476) no emperora farany teo amin’ny [[Empira Romanina Tandrefana]] nitondra tany Italia. Ny emperora farany neken’ny Empira Romanina Tatsinanana anefa dia i Julius Nepos no teo alohany, fa i Romulus kosa mpanararaotra. == Ny fiafaran'i Empira Romanina Tandrefana == ===''Empira Romanina Andrefana'' sy ''Empira Romanina Atsinanana'' tamin'ny 476=== Taorian'ny nanesorana an'i Romulus (Septambra 476), dia nasain'ny miaramilany (anisan'ny [[Alemaina]]) nanambara azy ho Mpanjakan'i [[Italia]] (latina: rex Italiae) i [[Odoacer]] ary neken'ny Emperora Romana Atsinanana [[Zeno]] ho regent de facto tamin'ny voalohany. [[Sokajy: Emperora romanina]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 460]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 476]] cs3txby97gp3xofulscfil7d8pgukew 1141189 1141188 2026-05-31T07:28:50Z HarryWurst 36292 1141189 wikitext text/x-wiki [[File:Ritratto di giovane principe detto romolo augustolo, 140-150 dc ca. (busto antico non pertinente), dalla coll. giustiniani, MT 612.jpg|thumb| Romulus Augustulus]] '''Romulus Augustulus''' ([[Fiteny malagasy|malagasy]]:''Romolo Aogostolo'') (raha ny marina; * t. 460 ; † taorian’ny 476) no emperora farany teo amin’ny [[Empira Romanina Tandrefana]] nitondra tany Italia. Ny emperora farany neken’ny Empira Romanina Tatsinanana anefa dia i Julius Nepos no teo alohany, fa i Romulus kosa mpanararaotra. == Ny fiafaran'i Empira Romanina Tandrefana == ===''Empira Romanina Andrefana'' sy ''Empira Romanina Atsinanana'' tamin'ny 476=== Taorian'ny nanesorana an'i Romulus (Septambra 476), dia nasain'ny miaramilany (anisan'ny [[Alemaina]]) nanambara azy ho Mpanjakan'i [[Italia]] (latina: rex Italiae) i [[Odoacer]] ary neken'ny Emperora Romana Atsinanana [[Zeno (emperora)|Zeno]] ho regent de facto tamin'ny voalohany. [[Sokajy:Emperora romanina]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 460]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 476]] q5udkrhhvt0ltpbltvy7n4wlh153y66 0 293447 1141201 1126432 2026-05-31T08:00:53Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Zeno (emperora)]] 1141201 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Zeno (emperora)]] [[File:Zeno Solidus RIC 0910.jpg|thumb|Zeno Solidus]] '''Zeno''', ([[Fiteny grika|grika]]: ήνων, [[Fiteny latina|latina]]: '''Flavius ​​Zeno''') (* 425 -† 9 Aprily, 491), dia nanomboka tamin'ny 29 Janoary, 474 mandra-pahafatiny (atsinanana) Emperora Romana. Amin'ny maha mpitondra tokana azy, dia nanjaka 474 tamin'ny volana novambra izy, nanelingelina ny sesitany 20 volana nanomboka tamin'ny Janoary 475 ka hatramin'ny 476 Jolay. Ny fikomiana ny olona sy ny tolona elatry ny elatra ara-pivavahana dia namorona ny fanjakany, fa tamin'ny fahasarotana lehibe dia nahavita nanery ny Romanina atsinanana izy. Ny rainy dia [[Leo I (emperora)]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 491]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 425]] qc8rdpn7ttl5p7rbeyucbbxg4jjpre4 0 293941 1141105 1106628 2026-05-31T04:45:05Z HarryWurst 36292 1141105 wikitext text/x-wiki [[File:Altes Museum-Arcadius.jpg|thumb|Arcadius]] '''Flavius ​​​​Arcadius''' ([[Fiteny grika|grika]]:''' Arkadios''' ''Ἀρκάδιος''] ; * manodidina ny 377 tany [[Hispania]]; † 1 Mey 408 tany [[Kônstantinôpôlisy]]) dia emperora ny tapany atsinanan'ny [[Empira Romana]] teo anelanelan'ny 395 sy 408 ary noho izany dia heverina ho mpitondra voalohany tao amin'ny Empira Romana na [[Bizantioma]] voalohany. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 || [[Honorius]] sy [[Arkadios]]<br/> 395 –408 || [[Theodosius II]]<br/>408+450 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 377]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 408]] lchhbrk1v7com7ipnonsp8o9xf7jqli 1141106 1141105 2026-05-31T04:45:44Z HarryWurst 36292 1141106 wikitext text/x-wiki [[File:Altes Museum-Arcadius.jpg|thumb|Arcadius]] '''Flavius ​​​​Arcadius''' ([[Fiteny grika|grika]]:''' Arkadios''' ''Ἀρκάδιος''] ; * manodidina ny 377 tany [[Hispania]]; † 1 Mey 408 tany [[Kônstantinôpôlisy]]) dia emperora ny tapany atsinanan'ny [[Empira Romana]] teo anelanelan'ny 395 sy 408 ary noho izany dia heverina ho mpitondra voalohany tao amin'ny Empira Romana na [[Bizantioma]] voalohany. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 || [[Honorius]] sy [[Arkadios]]<br/> 395 –408 || [[Theodosius II]]<br/>408-450 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 377]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 408]] b3jo9rdjz8ima2y7zvsdqs9iincih1u 1141107 1141106 2026-05-31T04:46:21Z HarryWurst 36292 1141107 wikitext text/x-wiki [[File:Altes Museum-Arcadius.jpg|thumb|Arcadius]] '''Flavius ​​​​Arcadius''' ([[Fiteny grika|grika]]:''' Arkadios''' ''Ἀρκάδιος''] ; * manodidina ny 377 tany [[Hispania]]; † 1 Mey 408 tany [[Kônstantinôpôlisy]]) dia emperora ny tapany atsinanan'ny [[Empira Romana]] teo anelanelan'ny 395 sy 408 ary noho izany dia heverina ho mpitondra voalohany tao amin'ny Empira Romana na [[Bizantioma]] voalohany. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 || [[Honorius]] sy [[Arkadios]]<br/> 395 –408 || [[Theodosius II]]<br/>408-450 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} ==Jereo koa == [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 377]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 408]] 2xwpk9ovu9ore5ebonjeoqbhxvnzrp8 0 293945 1141154 1106648 2026-05-31T05:52:25Z HarryWurst 36292 1141154 wikitext text/x-wiki [[File:Leo I Louvre Ma1012 n2.jpg|thumb|Leo I]] '''Leo I''' (grika: Λέων , ''Leōn''); * 401 – 18 Janoary 474), fantatra koa amin’ny hoe “The Thracian” (latina: Thrax), dia emperora romana tatsinanana nanomboka tamin’ny 457 ka hatramin’ny 474. Teratany Dacia Aureliana akaikin'ny ''Thrax'' manan-tantara izy. Indraindray izy dia nomena anarana hoe ''Lehibe'' (latina: Magnus), angamba mba hanavahana azy amin'ny zafikeliny zandriny lahy sy ny mpiara-miasa aminy augustus [[Leo II (emperora)]] izay nanjaka teo anelanelan'ny 473 sy 474. Ny zanany dia [[Flavius ​​Zeno|Zeno]] == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Marcian]]<br/>450-457 || [[Leo I (emperora)|Leo I]]<br/>457–474 || [[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>472-474 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 401]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 474]] i7xw45tg5s2ot5h0853pa8jljt13yrz 0 294265 1141127 1139564 2026-05-31T05:08:38Z HarryWurst 36292 [[Sokajy:mpihira malagasy]] 1141127 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Nataly Andria|teraka=3 febroary 1985|firenena=Madagasikara|asa=Mpihira|image=Nataly Andria2.jpg}} == '''Nataly Andria''' == [[Nataly Andria]], fantatra koa amin'ny anarana hoe Nataly Haritiana Andrianaivoson, dia teraka tamin'ny 3 febroary 1985, mpihira [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]], teratany [[frantsay]], avy amin'ny pop electro-soul. == '''Tantaram-piainany''' == Dimy ny mpiray tampo amin'i Nataly Andria ary lehibe tao [[Madagasikara]] izy, tany amin'ny faritra samihafa tao amin'ny nosy, saingy nandany ny fahatanorany tao amin'ny renivohitra, [[Antananarivo]]. Ny fifindrana maro, noho ny asan'ny rainy amin'ny maha mpiasan'ny orinasan'ny solika, no nampitsiry ny fahalianany sy ny fisokafany amin'ny kolontsaina isan-karazany. Ny rainy, fantara amin'ny anaran-tsehatra Jean Louis Patrick , dia mpihira mpitarika tao amin'ny tarika rock sy blues Malagasy, CCC Guitars, nandritra ny vanim-potoanan'ny yé-yé, talohan'ny niverenany tamin'ny fiainana mahazatra kokoa. Roa tamin'ireo zandriny lahy, niaraka tamin'ny mpitendry [[mozika]] roa hafa, no namorona ny tarika rock L.A. Doudh<ref>http://jahkasserie.hautetfort.com/tag/la+doudh</ref>, tarika izay nahazo ny loka ho an'ny rock tsara indrindra tamin'ny taona 1998 tao Madagasikara. Ny fisian'ireo olo-malaza ara-mozika matanjaka tao an-tranony no nanosika azy hanao fampisehoana an-tsehatra nanomboka tamin'ny faha-13 taonany. Tamin'ny Jona 2003, dia nisoratra anarana tamin'ny vanim-potoana voalohany tamin'ny fandaharana amin'ny [[fahitalavitra]] Malagasy Pazzapa<ref>http://www.midi-madagasikara.mg/culture/2015/05/19/pazzapa-retour-en-force-sur-dreamintv/</ref> <ref>http://www.madagate.com/loisirs/musiques/684-nataly-finaliste-de-la-1ere-edition-pazzapa.html</ref>izy, izay novokarin'ny RTA, fantsona tsy miankina<ref>{{Cite web |url=http://www.rta.mg/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-05-22 |archive-date=2015-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808085817/http://www.rta.mg/ |url-status=dead }}</ref>. Tamin'ny volana Aogositra, rehefa avy nifaninana roa volana tamin'ireo mpifaninana maherin'ny 1.000, dia tafiditra tao anatin'ny finalista niaraka tamin'i Aina Cook i Nataly izy. Nampiato ny asany ara-javakanto izy mba hanohy ny fianarany ary nahazo diplaoma momba ny [[toekarena]] sy ny fitantanana. Tamin'ny taona 2008, rehefa avy nihaona tamin'ny DJ frantsay Sims<ref>http://www.novaplanet.com/novamag/37950/la-science-du-sample-en-video</ref> avy amin'ny Now Futur<ref>http://www.okayplayer.com/news/mixtapes-nowfutur-james-blake-frankie-knuckles-tributes-mp3.html</ref>, dia niverina tao amin'ny studio i Nataly mba handrakitra EP navoaka tsy miankina mitondra ny lohateny hoe Out of Stage. I Sims no namorona ny hira rehetra tao amin'ny EP, ary izy no nanoratra ny tononkira rehetra. Nataly no tena nampiroborobo izany teto Madagasikara ary nanapa-kevitra ny taona nanaraka ny hiverina hanao "creative residency". Fiverenana amin'ny fiaviany, avy eo, tamin'ny fiandohan'ny taona 2010, izay nanoratany sy namoronany ho an'ny fivoriana acoustic voalohany sy ny feon-kira momba izay ho lasa EP-ny, Something New, navoaka tamin'ny Aprily 2013 tao amin'ny marika tsy miankina Kulture Label. Nandao ny Kulture Label tamin'io taona io ihany i Nataly Andria ary miasa miaraka amin'ny Be Live Records ankehitriny, izay ahafahany miara-miasa amin'ny mpanakanto maro sady miasa amin'ny EP vaovaony, izay hitondra lalana ara-javakanto vaovao tanteraka. Miara-miasa amin'ny tetikasa fanampiny miaraka amin'ilay DJ Nu-disco frantsay izy ankehitriny, izay navoaka tamin'ny Septambra 2015 ny hirany voalohany. Miara-miasa amin'ny tetikasa Soul kokoa miaraka amin'i Joel Rabesolo mpiray tanindrazana aminy<ref>http://www.midi-madagasikara.mg/culture/2015/01/30/portrait-joel-rabesolo-le-jimmy-hendrix-malgache/</ref> ihany koa i Nataly, izay iantsoana ny tarika The GasyQuarians ary niara-nilalao voalohany tao amin'ny La Bellevilloise tao [[Paris]] tamin'ny 5 Aogositra 2015. Tamin'ny 30 Jona 2016, dia nanamafy ny fitarihany mozika electro-soul vaovao izy tamin'ny famoahana ny EP Covered<ref>http://www.moov.mg/gasyWinner.php?articleId=892017</ref>, remix an'ny EP teo aloha navoaka tamin'ny 2013, niara-niasa tamin'ilay mpamokatra frantsay Tatoun. == Asa fiantrana == Na dia mipetraka any ivelany aza i Nataly Andria, lavitra ny firenena niaviany, dia tsy mahatsiaro ho lavitra izany izy. Tamin'ny faha-25 taonany, dia lasa Masoivohon'ny Fisaorana ho an'ny ONG Vakan'ala<ref>http://archive-org-2013.com/org/v/2013-01-23_1219439_31/Nature-amp-Kulture-Nataly-Andria-gives-her-voice-to-Vakan-039-Ala-www-vakanala-org/</ref>. Amin'ny fampiasana ny mombamomba azy ampahibemaso, dia mampitombo ny fahatsiarovan-tenan'ny vahoaka Malagasy momba ny fiarovana ny [[zavamananaina]] miavaka eto Madagasikara izy. Mahatsiaro ho olom-pirenena manerantany i Nataly, ka niditra tao amin'ny [[Firenena Mikambana]] ho Mpirotsaka an-tsitrapo<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Nataly_Andria#cite_note-17</ref> tamin'ny taona 2014 ary miara-miasa amin'ny fikambanana Arpedac<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Nataly_Andria#cite_note-18</ref>, izay miasa amin'ny fikarohana sy fampiroboroboana ny [[Angôvo|angovo]] maharitra any [[Afrika Afovoany]]. == Loka == Nataly Andria no mpanakanto Malagasy voalohany nahazo ny anaram-boninahitra voninahitra hoe "Top 100 Most Influential People of African Descent" (MIPAD) ao amin'ny sokajy Media & Culture tamin'ny taona 2019.[19] == Kapila == === Hira tokana === * 2003 : ''K'atao Ahoana moa'' * 2010 : ''Ready'' * 2015 : ''Used2'' * 2016 : ''MDGSKR'' === Tantara lava === * 2008 : ''Out Of Stage'' * 2013 : ''Something New'' * 2016 : ''Covered (The Remix EP)'' == Rohy ivelany: == https://www.youtube.com/watch?v=ddxA7G3eNBU == Referansa == [[Sokajy:mpihira malagasy]] difyayub3g9dgx9g717rtu4h6s7agxq 1141130 1141127 2026-05-31T05:11:06Z HarryWurst 36292 1141130 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Nataly Andria|teraka=3 febroary 1985|firenena=Madagasikara|asa=Mpihira|image=Nataly Andria2.jpg}} == '''Nataly Andria''' == [[Nataly Andria]], fantatra koa amin'ny anarana hoe Nataly Haritiana Andrianaivoson, dia teraka tamin'ny 3 febroary 1985, mpihira [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]], teratany [[frantsay]], avy amin'ny pop electro-soul. == '''Tantaram-piainany''' == Dimy ny mpiray tampo amin'i Nataly Andria ary lehibe tao [[Madagasikara]] izy, tany amin'ny faritra samihafa tao amin'ny nosy, saingy nandany ny fahatanorany tao amin'ny renivohitra, [[Antananarivo]]. Ny fifindrana maro, noho ny asan'ny rainy amin'ny maha mpiasan'ny orinasan'ny solika, no nampitsiry ny fahalianany sy ny fisokafany amin'ny kolontsaina isan-karazany. Ny rainy, fantara amin'ny anaran-tsehatra Jean Louis Patrick , dia mpihira mpitarika tao amin'ny tarika rock sy blues Malagasy, CCC Guitars, nandritra ny vanim-potoanan'ny yé-yé, talohan'ny niverenany tamin'ny fiainana mahazatra kokoa. Roa tamin'ireo zandriny lahy, niaraka tamin'ny mpitendry [[mozika]] roa hafa, no namorona ny tarika rock L.A. Doudh<ref>http://jahkasserie.hautetfort.com/tag/la+doudh</ref>, tarika izay nahazo ny loka ho an'ny rock tsara indrindra tamin'ny taona 1998 tao Madagasikara. Ny fisian'ireo olo-malaza ara-mozika matanjaka tao an-tranony no nanosika azy hanao fampisehoana an-tsehatra nanomboka tamin'ny faha-13 taonany. Tamin'ny Jona 2003, dia nisoratra anarana tamin'ny vanim-potoana voalohany tamin'ny fandaharana amin'ny [[fahitalavitra]] Malagasy Pazzapa<ref>http://www.midi-madagasikara.mg/culture/2015/05/19/pazzapa-retour-en-force-sur-dreamintv/</ref> <ref>http://www.madagate.com/loisirs/musiques/684-nataly-finaliste-de-la-1ere-edition-pazzapa.html</ref>izy, izay novokarin'ny RTA, fantsona tsy miankina<ref>{{Cite web |url=http://www.rta.mg/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-05-22 |archive-date=2015-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808085817/http://www.rta.mg/ |url-status=dead }}</ref>. Tamin'ny volana Aogositra, rehefa avy nifaninana roa volana tamin'ireo mpifaninana maherin'ny 1.000, dia tafiditra tao anatin'ny finalista niaraka tamin'i Aina Cook i Nataly izy. Nampiato ny asany ara-javakanto izy mba hanohy ny fianarany ary nahazo diplaoma momba ny [[toekarena]] sy ny fitantanana. Tamin'ny taona 2008, rehefa avy nihaona tamin'ny DJ frantsay Sims<ref>http://www.novaplanet.com/novamag/37950/la-science-du-sample-en-video</ref> avy amin'ny Now Futur<ref>http://www.okayplayer.com/news/mixtapes-nowfutur-james-blake-frankie-knuckles-tributes-mp3.html</ref>, dia niverina tao amin'ny studio i Nataly mba handrakitra EP navoaka tsy miankina mitondra ny lohateny hoe Out of Stage. I Sims no namorona ny hira rehetra tao amin'ny EP, ary izy no nanoratra ny tononkira rehetra. Nataly no tena nampiroborobo izany teto Madagasikara ary nanapa-kevitra ny taona nanaraka ny hiverina hanao "creative residency". Fiverenana amin'ny fiaviany, avy eo, tamin'ny fiandohan'ny taona 2010, izay nanoratany sy namoronany ho an'ny fivoriana acoustic voalohany sy ny feon-kira momba izay ho lasa EP-ny, Something New, navoaka tamin'ny Aprily 2013 tao amin'ny marika tsy miankina Kulture Label. Nandao ny Kulture Label tamin'io taona io ihany i Nataly Andria ary miasa miaraka amin'ny Be Live Records ankehitriny, izay ahafahany miara-miasa amin'ny mpanakanto maro sady miasa amin'ny EP vaovaony, izay hitondra lalana ara-javakanto vaovao tanteraka. Miara-miasa amin'ny tetikasa fanampiny miaraka amin'ilay DJ Nu-disco frantsay izy ankehitriny, izay navoaka tamin'ny Septambra 2015 ny hirany voalohany. Miara-miasa amin'ny tetikasa Soul kokoa miaraka amin'i Joel Rabesolo mpiray tanindrazana aminy<ref>http://www.midi-madagasikara.mg/culture/2015/01/30/portrait-joel-rabesolo-le-jimmy-hendrix-malgache/</ref> ihany koa i Nataly, izay iantsoana ny tarika The GasyQuarians ary niara-nilalao voalohany tao amin'ny La Bellevilloise tao [[Paris]] tamin'ny 5 Aogositra 2015. Tamin'ny 30 Jona 2016, dia nanamafy ny fitarihany mozika electro-soul vaovao izy tamin'ny famoahana ny EP Covered<ref>http://www.moov.mg/gasyWinner.php?articleId=892017</ref>, remix an'ny EP teo aloha navoaka tamin'ny 2013, niara-niasa tamin'ilay mpamokatra frantsay Tatoun. == Asa fiantrana == Na dia mipetraka any ivelany aza i Nataly Andria, lavitra ny firenena niaviany, dia tsy mahatsiaro ho lavitra izany izy. Tamin'ny faha-25 taonany, dia lasa Masoivohon'ny Fisaorana ho an'ny ONG Vakan'ala<ref>http://archive-org-2013.com/org/v/2013-01-23_1219439_31/Nature-amp-Kulture-Nataly-Andria-gives-her-voice-to-Vakan-039-Ala-www-vakanala-org/</ref>. Amin'ny fampiasana ny mombamomba azy ampahibemaso, dia mampitombo ny fahatsiarovan-tenan'ny vahoaka Malagasy momba ny fiarovana ny [[zavamananaina]] miavaka eto Madagasikara izy. Mahatsiaro ho olom-pirenena manerantany i Nataly, ka niditra tao amin'ny [[Firenena Mikambana]] ho Mpirotsaka an-tsitrapo<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Nataly_Andria#cite_note-17</ref> tamin'ny taona 2014 ary miara-miasa amin'ny fikambanana Arpedac<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Nataly_Andria#cite_note-18</ref>, izay miasa amin'ny fikarohana sy fampiroboroboana ny [[Angôvo|angovo]] maharitra any [[Afrika Afovoany]]. == Loka == Nataly Andria no mpanakanto Malagasy voalohany nahazo ny anaram-boninahitra voninahitra hoe "Top 100 Most Influential People of African Descent" (MIPAD) ao amin'ny sokajy Media & Culture tamin'ny taona 2019.[19] == Kapila == === Hira tokana === * 2003 : ''K'atao Ahoana moa'' * 2010 : ''Ready'' * 2015 : ''Used2'' * 2016 : ''MDGSKR'' === Tantara lava === * 2008 : ''Out Of Stage'' * 2013 : ''Something New'' * 2016 : ''Covered (The Remix EP)'' == Rohy ivelany: == https://www.youtube.com/watch?v=ddxA7G3eNBU == Referansa == [[Sokajy:mpihira malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1985]] lz937tl129tcipgsos1ig835h41u0mn 0 294880 1141206 1115197 2026-05-31T08:25:34Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Ambiaty]] ho [[Gymnanthemum appendiculatum]] i Thelezifor 1115197 wikitext text/x-wiki Ny '''ambiaty''' dia karazana [[hazobotry]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ny anarany ara-tsiansa dia '''''Gymnanthemum appendiculatum'''''. == Fanasokajiana == Ny anarany ara-tsiansan' ny ambiaty ankehitriny dia ''Gymnanthemum appendiculatum'' fa ''Vernonia appendiculata'' izany teo aloha. Karazana maromaro efa voasokajy teo aloha tao amin' ny vondron-karazana ''[[Vernonia]]'' no nafindra ho any amin' ny vondron-karazana hafa, indrindra fa ny ''[[Gymnanthemum]]'', taorian' ny fanavaozana ny taksonômia mifototra amin' ny fepetra ara-môrfôlôjia sy ara-môlekiola. == Fampiasana azy == === Fampiasan' ny Malagasy azy === Famantaran' ny olona ny fotoana tokony hamafazana vary ny famelanany, ka io no atao hoe vakiambiaty. Ny fehezan' amboaran-draviny dia atao ao anaty dobo na honahona mba entina hisambotra [[sifotra]] izay hiraikitra maro eny aminy. Apetaka amin' ny fery ny raviny mba hanasitrana izany. == Jereo koa == * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Gymnanthemum amygdalinum]]'' * ''[[Gymnanthemum extensum]]'' * ''[[Gymnanthemum mespilifolium]]'' == Rohy ivelany == * "''[https://www.inaturalist.org/taxa/938889-Gymnanthemum-appendiculatum Gymnanthemum appendiculatum]''", ''www.inaturalist.org'' muz4gppkm2icmibq2xe3o889wpzcj8p 1141208 1141206 2026-05-31T08:39:54Z Thelezifor 15140 Nanolo anarana 1141208 wikitext text/x-wiki Ny '''''Gymnanthemum appendiculatum''''' <small>(Less.) H. Rob.</small> dia karazana [[hazobotry]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambiaty'''. == Fanasokajiana == Ny anarana ara-tsiansan' ny ambiaty ankehitriny dia ''Gymnanthemum appendiculatum'' <small>(Less.) H. Rob.</small> fa ''Vernonia appendiculata'' <small>Less.</small> izany teo aloha. Karazana maromaro efa voasokajy teo aloha tao amin' ny antoko ''[[Vernonia]]'' no nafindra ho any amin' ny antokon-javamaniry hafa, indrindra fa ao amin' ny ''[[Gymnanthemum]]'', taorian' ny fanavaozana ny taksonômia mifototra amin' ny fepetra ara-môrfôlôjia sy ara-môlekiola. == Fampiasana azy == === Fampiasan' ny Malagasy azy === ==== Famantaram-potoana ==== Famantaran' ny olona ny fotoana tokony hamafazana vary ny famelanan' ny ambiaty, ka io no atao hoe "vakiambiaty". ==== Famandrihana sifotra ==== Ny fehezan' amboaran-draviny dia atao ao anaty dobo na honahona mba entina hisambotra [[sifotra]] izay hiraikitra maro eny aminy. ==== Fitsaboana ==== Apetaka amin' ny fery ny raviny mba hanasitrana izany. == Kolontsaina == === Ohabolana === * Ambiaty niakaram-[[Vitsika|bitsika]]: hondrahondrany foana, fa ny tenany be efa haroka. * Aza manao tahaka ny ambiaty: mahalala taon-kamoazana fa tsy manam-boa. * Aza mivarotra [[omby]] anaty ambiaty. * Basy ambiaty ka tapaka anio soloana rahampitso. * Izaho hilevina amin' ny ambiaty, ary hianareo hilevina amin' ny [[ambora]]. * Manan-jara samy hazo ny ambiaty: nahazo to amin' [[Zanahary (finoan-drazana malagasy)|Andriamanitra]], ka nataon' ny olona famantaran-taona noho ny tenin' ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]]. * Ny ambiaty va no tsy mahalala taona, sa ny [[Orana|ranonorana]] no manao vatravatra ? * Tanàna haolo, tsy ilaozam-[[Cynodon dactylon|pandrotrarana]], [[hadivory]] tsy ilaozan' ambiaty, teny maro tsy ilaozan-diso. * Tsy mba ny ambiaty mahita ny ao am-pon' ny lanitra. == Jereo koa == * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Gymnanthemum amygdalinum]]'' * ''[[Gymnanthemum extensum]]'' * ''[[Gymnanthemum mespilifolium]]'' == Rohy ivelany == * "''[https://www.inaturalist.org/taxa/938889-Gymnanthemum-appendiculatum Gymnanthemum appendiculatum]''", ''www.inaturalist.org'' 9k9sanxjrn5nuv38nhkxq7air549zze 1141209 1141208 2026-05-31T08:41:35Z Thelezifor 15140 1141209 wikitext text/x-wiki Ny '''''Gymnanthemum appendiculatum''''' <small>(Less.) H. Rob.</small> dia karazana [[hazobotry]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambiaty'''. Tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]] ity zavamairy ity. == Fanasokajiana == Ny anarana ara-tsiansan' ny ambiaty ankehitriny dia ''Gymnanthemum appendiculatum'' <small>(Less.) H. Rob.</small> fa ''Vernonia appendiculata'' <small>Less.</small> izany teo aloha. Karazana maromaro efa voasokajy teo aloha tao amin' ny antoko ''[[Vernonia]]'' no nafindra ho any amin' ny antokon-javamaniry hafa, indrindra fa ao amin' ny ''[[Gymnanthemum]]'', taorian' ny fanavaozana ny taksonômia mifototra amin' ny fepetra ara-môrfôlôjia sy ara-môlekiola. == Fampiasana azy == === Fampiasan' ny Malagasy azy === ==== Famantaram-potoana ==== Famantaran' ny olona ny fotoana tokony hamafazana vary ny famelanan' ny ambiaty, ka io no atao hoe "vakiambiaty". ==== Famandrihana sifotra ==== Ny fehezan' amboaran-draviny dia atao ao anaty dobo na honahona mba entina hisambotra [[sifotra]] izay hiraikitra maro eny aminy. ==== Fitsaboana ==== Apetaka amin' ny fery ny raviny mba hanasitrana izany. == Kolontsaina == === Ohabolana === * Ambiaty niakaram-[[Vitsika|bitsika]]: hondrahondrany foana, fa ny tenany be efa haroka. * Aza manao tahaka ny ambiaty: mahalala taon-kamoazana fa tsy manam-boa. * Aza mivarotra [[omby]] anaty ambiaty. * Basy ambiaty ka tapaka anio soloana rahampitso. * Izaho hilevina amin' ny ambiaty, ary hianareo hilevina amin' ny [[ambora]]. * Manan-jara samy hazo ny ambiaty: nahazo to amin' [[Zanahary (finoan-drazana malagasy)|Andriamanitra]], ka nataon' ny olona famantaran-taona noho ny tenin' ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]]. * Ny ambiaty va no tsy mahalala taona, sa ny [[Orana|ranonorana]] no manao vatravatra ? * Tanàna haolo, tsy ilaozam-[[Cynodon dactylon|pandrotrarana]], [[hadivory]] tsy ilaozan' ambiaty, teny maro tsy ilaozan-diso. * Tsy mba ny ambiaty mahita ny ao am-pon' ny lanitra. == Jereo koa == * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Gymnanthemum amygdalinum]]'' * ''[[Gymnanthemum extensum]]'' * ''[[Gymnanthemum mespilifolium]]'' == Rohy ivelany == * "''[https://www.inaturalist.org/taxa/938889-Gymnanthemum-appendiculatum Gymnanthemum appendiculatum]''", ''www.inaturalist.org'' buylecx5ba5ijgthjpe6qk9hh09gax3 0 294886 1141213 1115211 2026-05-31T10:52:27Z Thelezifor 15140 1141213 wikitext text/x-wiki [[Sary:Gymnanthemum corymbosum, bloeiwyse, Manie van der Schijff BT.jpg|vignette|352x352px|Ambiaram-bonin' ny ''Gymnanthemum corymbosum'' ao amin' ny Manie van der Schijff Botanical Garden, University of Pretoria [[Afrika Atsimo|(Afrika Atsimo]])]] Ny '''''Gymnanthemum''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny foko Vernonieae, ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ny karazana ao amin' ity vndrona ity hita any [[Azia]] sy any [[Afrika]] ary any [[Amerika Atsimo]]<ref><small>"[https://www.tropicos.org/Name/40018637 ''Gymnanthemum'' Cass"], ''www.tropicos.org''</small></ref>. Anisan' ity vondrona ity ny [[ambiaty]] (''Gymnanthemum appendiculatum''). == Karazana == === Karazana ankehitriny === [[Sary:Gymnanthemum coloratum, vrugtepluim, Jan Celliers Park.jpg|vignette|208x208px|''Gymnanthemum coloratum'']] [[Sary:Gymnanthemum extensum9793.jpg|vignette|211x211px|''Gymnanthemum extensum'']] [[Sary:Gymnanthemum mespilifolium09.jpg|vignette|279x279px|''Gymnanthemum mespilifolium'']] [[Sary:Vernonia condensata-DSC 722.jpg|vignette|210x210px|''Gymnanthemum amygdalinum'' = ''Vernonia condensata'' Baker ]]Indreto ny karazana ao amin' ny vondrona ''Gymnanthemum''<ref><small>"[https://archive.ph/20150115094128/http://dixon.iplantcollaborative.org/CompositaeWeb/default.aspx#selection-19261.0-19263.5 ''Gymnanthemum'' Cass]", ''archive.ph''</small></ref><ref><small>"''[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=Gymnanthemum Gymnanthemum]''", ''www.theplantlist.org''</small></ref><ref><small>''"[https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/4RQL Gymnanthemum Cass]", Catalogue of Life Checklist''.</small></ref>: * ''[[Gymnanthemum amygdalinum]]'' (Del.) Sch. Bip. ex Walp. * ''Gymnanthemum andrangovalense'' (Humbert) H. Robinson * ''Gymnanthemum antanalus'' (Humbert) H. Robinson * ''Gymnanthemum appendiculatum'' (Less.) H. Robinson * ''Gymnanthemum auriculiferum'' (Hiern) Isawumi * ''Gymnanthemum baillonii'' * ''Gymnanthemum baronii'' (Baker) H. Robinson * ''Gymnanthemum bellinghamii'' (S. Moore) H. Robinson * ''Gymnanthemum bolleanum'' Steetz * ''Gymnanthemum capense'' (A.Spreng.) J.C.Manning & Swelank. * ''Gymnanthemum carnotianum'' * ''Gymnanthemum chapelieri'' (Drake) H. Robinson * ''Gymnanthemum coloratum'' * ''Gymnanthemum corymbosum'' (Thunb.) H. Robinson * ''Gymnanthemum coursii'' (Humbert) H. Robinson * ''Gymnanthemum crataegifolium'' (Hutch.) H. Robinson * ''Gymnanthemum cylindriceps'' * ''Gymnanthemum delapsum'' * ''Gymnanthemum dissolutum'' (Baker) H. Robinson * ''Gymnanthemum exsertiflorum'' (Baker) H. Robinson * ''Gymnanthemum exsertum'' (Baker) H. Robinson * ''[[Gymnanthemum extensum]]'' (Wall. ex DC.) Steetz * ''Gymnanthemum fimbrilliferum'' (Less.) Cass. * ''Gymnanthemum glaberrimum'' (Welw. ex O. Hoffm.) H. Robinson * ''Gymnanthemum hispidulum'' * ''Gymnanthemum humblotii'' (Drake) H. Robinson * ''Gymnanthemum koekemoerae'' H.Rob. & V.A.Funk * ''Gymnanthemum louvelii'' (Humbert) H. Robinson * ''[[Gymnanthemum mespilifolium]]'' (Less.) H. Robinson * ''Gymnanthemum metzianum'' * ''Gymnanthemum myrianthum'' (Hook. fil.) H. Robinson * ''Gymnanthemum pectiniforme'' (DC.) H. Robinson * ''Gymnanthemum pectorale'' (Baker) H. Robinson * ''Gymnanthemum platylepis'' * ''Gymnanthemum pleistanthum'' (Humbert) H. Robinson * ''Gymnanthemum rubicundum'' * ''Gymnanthemum rueppellii'' (Sch. Bip. ex Walp.) H. Robinson * ''Gymnanthemum secundifolium'' * ''Gymnanthemum subcrassulescens'' (Humbert) H. Robinson * ''Gymnanthemum theophrastifolium'' * ''Gymnanthemum thomsonianum'' (Oliv. & Hiern) H. Robinson * ''Gymnanthemum triflorum'' (Bremek.) H.Rob. * ''Gymnanthemum urticifolium'' (A. Rich.) H. Robinson === Karazana nesorina === Karazana maro ankehitriny no nampidirina ao amin' ireto vondrona hafa ireto: ''Acilepis, Decaneuropsis, Eremosis, Kinghamia,Monosis, Phyllocephalum, Strobocalyx, [[Vernonia]]''. == Loharano sy fanamarihana == o5sko8z64n53ibw8lr22kyfs6vxiemm 0 294891 1141137 1115221 2026-05-31T05:23:20Z Thelezifor 15140 Abidy 1141137 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vernonia noveboracensis 1.JPG|vignette|''[[Vernonia noveboracensis]]''|366x366px]] [[Sary:Vernonia baldwinii.jpg|vignette|''[[Vernonia baldwinii]]''|296x296px]] Ny '''''Vernonia''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Misy karazana 350 any ho any, izay maniry amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[hazobotry]] ity vondrona ity. Ny karazana sasany amin' ity vondrona ity dia fantatra amin' ny anarana hoe ironweeds. Ny karazana sasany dia azo hanina sy manan-danja ara-toekarena. Fantatra amin' ny fananany [[Voninkazo|voniny]] volomparasy marevaka izy ireo. == Karazana == [[Sary:Vernonia galamensis (25396105376).jpg|vignette|209x209px|''[[Vernonia galamensis]]'']] Ny karazana ao amin' io vondron-karazana io dia hita any [[Amerika Atsimo]], aty [[Afrika]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]] ary any [[Amerika Avaratra]]. Ny vondron-karazana ''Vernonia'' dia afaka manome karazana safiotra amin' ny alalan' ny karazana maromaro mitovy ao amin' ny faritra ahita,a azy ireo. Misy karazana 350 eo ho eo ao amin' ity vondron-karazana ity. Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(24</small> <small>Jolay 2017)</small><ref><small>''[https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/647MF Catalogue of Life Checklist]'', notsidihina tamin' ny 24 juillet 2017.</small></ref>: === A === * ''[[Vernonia acaulis]]'' (Walt.) Gleason * ''[[Vernonia acrophila]]'' Merr. * ''[[Vernonia actaea]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia acuminatissima]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adenocephala]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adulteriana]]'' Thell. * ''[[Vernonia albifolia]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia albosquama]]'' Y.-L. Chen * ''[[Vernonia alleizettei]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia alticola]]'' G.V. Pope * ''[[Vernonia amboinensis]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia ambolensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia ambrensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia amoena]]'' S. Moore * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia anamallica]]'' Bedd. ex Gamble * ''[[Vernonia anandrioides]]'' S. Moore * ''[[Vernonia andapensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia angustifolia]]'' Michx. * ''[[Vernonia annamensis]]'' S. Moore * ''[[Vernonia antunesii]]'' O.Hoffm. * ''[[Vernonia aosteana]]'' Buscalioni & Muschl. * ''[[Vernonia apoensis]]'' Elmer * ''[[Vernonia arabica]]'' F. G. Davies * ''[[Vernonia areysiana]]'' Defl. * ''[[Vernonia arkansana]]'' DC. * ''[[Vernonia aschersonii]]'' Sch. Bip. * ''[[Vernonia aschersonioides]]'' Chiov. === B === * ''[[Vernonia baillonii]]'' S. Elliot * ''[[Vernonia balansae]]'' Gagnep. * ''[[Vernonia baldwinii]]'' Torr. * ''[[Vernonia bambilorensis]]'' Berhaut * ''[[Vernonia bauchiensis]]'' Hutch. & Dalziel * ''[[Vernonia bealliae]]'' McVaugh * ''[[Vernonia beddomei]]'' Hook. fil. * ''[[Vernonia benguellensis]]'' Hiern * ''Vernonia benguetensis'' Elmer * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' Baker (*) * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' Drake (*) * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia bipontini]]'' Vatke * ''[[Vernonia blodgettii]]'' Small * ''[[Vernonia bonapartei]]'' Gagnep. * ''Vernonia bontocensis'' Merr. * ''Vernonia boquerona'' B.L. Turner * ''Vernonia borneensis'' Miq. * ''Vernonia bottae'' Jaub. & Spach * ''Vernonia bourneana'' W. W. Smith * ''Vernonia brachytrichoides'' C. Jeffrey * ''Vernonia brazzavillensis'' Aubrev. ex Compere * ''Vernonia brideliifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia britteniana'' Hiern * ''Vernonia bruceae'' C. Jeffrey * ''Vernonia bruceana'' H. Wild * ''Vernonia buchingeri'' Sch. Bip. ex Steetz * ''Vernonia buloburtiensis'' Mesfin Tadesse === C === * ''Vernonia calulu'' Hiern * ''Vernonia campicola'' S. Moore * ''Vernonia capituliflora'' Miq. * ''Vernonia carnea'' Hiern * ''Vernonia carnotiana'' Humbert * ''[[Vernonia cephalophora]]'' Oliv. (*) * ''[[Vernonia chapmanii]]'' C. D. Adams (*) * ''Vernonia chevalieri'' Gagnep. * ''Vernonia chiliocephala'' O. Hoffm. * ''Vernonia cleanthoides'' O. Hoffm. * ''Vernonia clinopodioides'' O. Hoffm. * ''Vernonia cockburniana'' Balf. fil. * ''Vernonia coerulea'' J.Kost. * ''Vernonia colorata'' (Willd.) Drake * ''Vernonia concinna'' S. Moore * ''Vernonia confusa'' Redonda-Mart., Villaseñor & A.Campos * ''Vernonia congolensis'' De Wild. & Muschl. * ''Vernonia conyzoides'' DC. in Wight * ''Vernonia corchoroides'' Muschl. * ''Vernonia coronata'' J.Kost. * ''Vernonia cryptocephala'' Baker * ''Vernonia cylindrica'' Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia cymosa'' Bl. === D === * ''Vernonia dalettiensis'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia daphnifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia decaryana'' Humbert * ''[[Vernonia delapsa]]'' Baker (*) * ''Vernonia dembocola'' K. Kalanda * ''Vernonia devredii'' K. Kalanda * ''Vernonia dewildemaniana'' Muschl. * ''Vernonia didessana'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia dissimilis'' Gleason * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Boj. ex DC. (*) * ''Vernonia divulgata'' S. Moore * ''Vernonia djalonensis'' A. Cheval., * ''Vernonia dranensis'' S. Moore * ''Vernonia drymaria'' Klatt. * ''Vernonia durifolia'' J.Kost. * ''Vernonia duvigneaudii'' K. Kalanda === E === * ''Vernonia echioides'' Less. * ''Vernonia elmeri'' Merr. * ''Vernonia evrardiana'' K. Kalanda * ''Vernonia extranea'' S. Moore * ''Vernonia eylesii'' S. Moore === F === * ''Vernonia fasciculata'' Michx. * ''Vernonia faustiana'' (Chapman & Jones) B.L. Turner * ''Vernonia fimbrillata'' J.Kost. * ''Vernonia fischeri'' O. Hoffm. * ''Vernonia flaccidifolia'' Small * ''Vernonia flanaganii'' (E.P. Phillips) O.M. Hilliard * ''Vernonia floresiana'' J.Kost. * ''Vernonia forbesii'' S. Moore * ''Vernonia fractiflexa'' H. Wild * ''Vernonia friisii'' Mesfin === G === * ''[[Vernonia galamensis]]'' (Cass.) Less. (*) * ''Vernonia galpinii'' Klatt * ''Vernonia ganevii'' D.J.N. Hind * ''Vernonia georgiana'' Bartlett * ''Vernonia gerrardii'' Harv. * ''Vernonia gertii'' Dematt. * ''Vernonia gigantea'' (Walt.) Trel. ex Branner & Coville * ''Vernonia gilbertii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia glandulifolia'' Merr. * ''Vernonia glauca'' (L.) Willd. * ''Vernonia goetzenii'' O. Hoffm. * ''Vernonia gofensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia golungensis'' Welw. ex Mendonca * ''Vernonia gossweileri'' S. Moore * ''Vernonia gossypina'' Gamble * ''Vernonia graniticola'' G.V. Pope * ''Vernonia greggii'' A. Gray * ''Vernonia griseopapposa'' G.V. Pope * ''Vernonia guadalupensis'' Heller === H === * ''Vernonia hamata'' Klatt * ''Vernonia helenae'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia helferi'' Hook. fil. * ''Vernonia helodea'' H. Wild * ''Vernonia hispidula'' Drake * ''Vernonia holstii'' O. Hoffm. * ''Vernonia homolleae'' Humbert * ''Vernonia huillensis'' Hiern * ''Vernonia humillima'' Humbert * ''Vernonia hyalina'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia ianthina'' Muschl. === I === * ''[[Vernonia ikongensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia inanis'' S. Moore * ''Vernonia incana'' Less. * ''[[Vernonia isalensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia ischnophylla'' Muschl. * ''Vernonia isoetifolia'' H. Wild === J === * ''Vernonia jaegeri'' C. D. Adams * ''Vernonia joyaliae'' B.L. Turner * ''Vernonia junghuhniana'' J.Kost. === K === * ''Vernonia kabaensis'' J.Kost. * ''Vernonia kamerunensis'' Mattf. * ''Vernonia kandtii'' Muschl. * ''Vernonia kannikattiensis'' Rajakumar, Selvak., S.Murug. & Chellap. * ''Vernonia kapirensis'' De Wild. * ''Vernonia kapolowensis'' K. Kalanda * ''Vernonia karvinskiana'' DC. * ''Vernonia kasaiensis'' K. Kalanda * ''Vernonia kawoziensis'' F.G. Davies * ''Vernonia kayuniana'' G.V. Pope * ''Vernonia kenteocephala'' Baker * ''Vernonia kigomae'' C. Jeffrey * ''Vernonia klattii'' N.F.F. MacLeish * ''Vernonia klossii'' S. Moore * ''Vernonia kradungensis'' H.Koyama * ''Vernonia lafukensis'' S. Moore === L === * ''Vernonia lamii'' J.Kost. * ''Vernonia lancifolia'' Merr. * ''Vernonia larsenii'' B.L. King & S.B. Jones * ''Vernonia latisquamata'' (Humbert) Humbert * ''Vernonia lavandulifolia'' Muschl. ex De Wild. * ''Vernonia leandrii'' Humbert * ''Vernonia ledermannii'' Mattf. * ''Vernonia ledocteana'' P. Duvigneaud & L. Van Bockstal * ''Vernonia lemurica'' Humbert * ''Vernonia leonensis'' A.L. Cabrera * ''Vernonia leptantha'' Klatt * ''Vernonia letiensis'' J.Kost. * ''Vernonia lettermannii'' Engelm. ex A. Gray * ''Vernonia limosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia lindheimeri'' Gray & Engelm. * ''Vernonia lisowskii'' K. Kalanda * ''Vernonia loandensis'' S. Moore * ''Vernonia longibracteata'' S. Ortiz & Rodr. Oubina * ''Vernonia lualabensis'' De Wild. * ''Vernonia luhomeroensis'' Q.Luke & Beentje * ''Vernonia lundiensis'' (Hutch.) H. Wild & G.V. Pope * ''Vernonia luxuriosa'' J.Kost. * ''Vernonia lycioides'' H. Wild === M === * ''Vernonia macrachaenia'' Gagnep. * ''Vernonia madefacta'' H. Wild * ''Vernonia malabarica'' Hook. fil. * ''[[Vernonia mandrarensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia manongarivensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia marginata'' (Torr.) Rafin. * ''[[Vernonia marojejyensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia mastersii'' Watt ex Kanjilal & al. * ''Vernonia mazzocchii-alemannii'' Chiov. * ''Vernonia mbalensis'' G.V. Pope * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' Baker (*) * ''Vernonia meeboldii'' W. W. Smith * ''Vernonia melanocoma'' C. Jeffrey * ''Vernonia mesogramme'' O. Hoffm. * ''Vernonia mikumiensis'' C. Jeffrey * ''Vernonia milanjiana'' S. Moore * ''Vernonia mildbraedii'' Muschl. * ''Vernonia mindanaensis'' Merr. * ''Vernonia miombicola'' H. Wild * ''Vernonia miombicoloides'' C. Jeffrey * ''Vernonia missurica'' Rafin. * ''Vernonia mogadoxensis'' Chiov. * ''Vernonia moluccensis'' (Bl.) Miq. * ''Vernonia monantha'' Humbert * ''Vernonia moritziana'' Sch. Bip. * ''Vernonia mossambicensis'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia muelleri'' H. Wild * ''Vernonia mumpullensis'' Hiern * ''Vernonia mushituensis'' H. Wild * ''Vernonia mutimushii'' H. Wild === N === * ''Vernonia najas'' H. Wild * ''Vernonia napus'' O. Hoffm. * ''Vernonia neocoursiana'' Humbert * ''Vernonia neoperrieriana'' Humbert * ''Vernonia nepetifolia'' H. Wild * ''Vernonia neumanniana'' O. Hoffm. * ''Vernonia newbouldii'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia noveboracensis'' (L.) Willd. * ''Vernonia nuxioides'' O Hoffm. & Muschl. === O === * ''Vernonia obionifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia ochyrae'' S. Lisowski * ''Vernonia orchidorrhiza'' Welw. ex Hiern * ''Vernonia orgyalis'' S. Moore * ''Vernonia ornata'' S. Moore * ''Vernonia otophora'' Mattf. === P === * ''Vernonia pachyclada'' Baker * ''Vernonia pandurata'' Hort. Vindob. ex Link * ''Vernonia papillosissima'' Chiov. * ''Vernonia papuana'' Lauterb. * ''Vernonia parapetersii'' C. Jeffrey * ''Vernonia parryae'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia patentissima'' J.Kost. * ''Vernonia pellegrini'' Humbert ex Basse * ''Vernonia phanerophlebia'' Merr. * ''Vernonia phillipsiae'' S. Moore * ''Vernonia phlomoides'' Muschl. * ''Vernonia pierrei'' Gagnep. * ''Vernonia pinarensis'' Kitan. * ''Vernonia platylepis'' Drake * ''Vernonia plumbaginifolia'' Fenzl * ''Vernonia poggeana'' O. Hoffm. * ''Vernonia polyantha'' Warb. * ''Vernonia popeana'' C. Jeffrey * ''Vernonia potamophila'' Baker * ''Vernonia praticola'' S. Moore * ''Vernonia prolifera'' DC. * ''Vernonia pseudoappendiculata'' Humbert * ''Vernonia pseudojugalis'' Muschl. * ''Vernonia pulchella'' Small * ''Vernonia pulgarensis'' Elmer * ''Vernonia pygmaea'' O. Hoffm. === Q === * ''Vernonia quangensis'' O. Hoffm. === R === * ''Vernonia raui'' B.P Uniyal * ''Vernonia recurvata'' G. M. Barroso * ''Vernonia reinwardtiana'' De Vriese & Miq. ex Miq. * ''Vernonia retifolia'' S. Moore * ''Vernonia revoluta'' Buch.-Ham. * ''Vernonia rhodanthoidea'' Muschl. * ''Vernonia rhodesiana'' S. Moore * ''Vernonia rhodophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia robecchiana'' Muschl. * ''Vernonia robinsonii'' H. Wild * ''Vernonia rosenii'' R.E. Fr. * ''Vernonia roseoviolacea'' De Wild. * ''Vernonia rothii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia rubens'' H. Wild * ''Vernonia rufuensis'' Muschl. * ''Vernonia rupicola'' Ridley * ''Vernonia ruvungatundu'' C. Jeffrey * ''Vernonia ruwenzoriensis'' S. Moore === S === * ''Vernonia sabulosa'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia saigonensis'' Gagnep. * ''[[Vernonia sakalava]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia sambiranensis]]'' (Humbert) Humbert (*) * ''Vernonia sangka'' Kerr * ''Vernonia sapinii'' De Wild. * ''Vernonia scaettae'' Humbert & Staner * ''Vernonia schlechteri'' O. Hoffm. * ''Vernonia schliebenii'' Mattf. * ''Vernonia schubotziana'' Muschl. * ''Vernonia schweinfurthii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia sclerophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia scoparia'' O. Hoffm. * ''Vernonia sechellensis'' Baker * ''Vernonia sengana'' S. Moore * ''Vernonia sericolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia seyrigii'' Humbert * ''Vernonia shabaensis'' K. Kalanda * ''Vernonia sidamensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia solweziensis'' H. Wild * ''Vernonia spathulata'' (Forsk.) Sch. Bip. * ''Vernonia speiracephala'' Baker * ''Vernonia spenceriana'' Muschl. * ''Vernonia sphacelata'' Klatt * ''Vernonia stahelinoides'' Harv. * ''Vernonia stuhlmannii'' O. Hoffm. * ''Vernonia subacaulis'' Gagnep. * ''Vernonia subdentata'' J.Kost. * ''Vernonia subplumosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia subscandens'' R.E. Fr. * ''Vernonia subsimplex'' Miq. * ''Vernonia subtilis'' J.Kost. * ''Vernonia sumbavensis'' J.Kost. * ''Vernonia suprafastigiata'' Klatt * ''Vernonia syringifolia'' O. Hoffm. === T === * ''[[Vernonia tanalensis]]'' Baker (*) * ''Vernonia tanganyikensis'' R.E. Fr. * ''Vernonia temnolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia tengwallii'' J.Kost. * ''Vernonia teucrioides'' Welw. ex O. Hoffm. * ''Vernonia teusczii'' Klatt ex Schinz * ''Vernonia tewoldei'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia texana'' (A. Gray) Small * ''Vernonia thodei'' Phillips * ''Vernonia thomsonii'' Hook. fil. * ''Vernonia thulinii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia timorensis'' J.Kost. * ''Vernonia timpermaniana'' K. Kalanda * ''Vernonia tinctosetosa'' C. Jeffrey * ''Vernonia trachyphylla'' Muschl. * ''Vernonia tricholoba'' C. Jeffrey * ''Vernonia tropophila'' Humbert * ''Vernonia tuberifera'' R.E. Fr. === U === * ''Vernonia unicata'' C. Jeffrey * ''Vernonia upembaensis'' K. Kalanda === V === * ''Vernonia vaginata'' O. Hoffm. * ''Vernonia vallicola'' S. Moore * ''Vernonia verdickii'' O. Hoffm. & Muschl. * ''Vernonia verrucosa'' Klatt * ''Vernonia vietnamensis'' Bien * ''Vernonia violacea'' Oliv. & Hiern ex Oliv. * ''Vernonia violaceo-papposa'' De Wild. * ''[[Vernonia vohemarensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia vollesenii'' C. Jeffrey * ''Vernonia vulturina'' Shinners === W === * ''Vernonia wakefieldii'' Oliv. * ''Vernonia walshae'' J.Kost. * ''Vernonia welwitschii'' O. Hoffm. * ''Vernonia wetarensis'' J.Kost. * ''Vernonia wollastonii'' S. Moore === Y === * ''Vernonia yabelloana'' Mesfin Tadesse === Z === * ''Vernonia zambiana'' G.V. Pope * ''Vernonia zernyi'' Gilli == Fampiasana ny karazana sasany == Ny ravin' ny karazana ''Vernonia amygdalina'' sy ''Vernonia hymenolepis'' ary ''Vernonia calvoana'' dia ampiasaina any [[Kamerona]] sy any [[Nizerià]] mba hanamboarana sakafo antsoina hoe ''ndolé''. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' == Rohy ivelany == * "''[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]''", ''tenymalagasy.org'' (marihina fa efa lany andro ny anarana ara-tsiansa sasany omen' ity rakipahalalana ity) == Loharano sy fanamarihana == crcbwshk22pojyk8u13qexarr3m4o2d 1141205 1141137 2026-05-31T08:15:52Z Thelezifor 15140 Karazana misy eto Madagasikara 1141205 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vernonia noveboracensis 1.JPG|vignette|''[[Vernonia noveboracensis]]''|366x366px]] [[Sary:Vernonia baldwinii.jpg|vignette|''[[Vernonia baldwinii]]''|296x296px]] Ny '''''Vernonia''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Misy karazana 350 any ho any, izay maniry amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[hazobotry]] ity vondrona ity. Ny karazana sasany amin' ity vondrona ity dia fantatra amin' ny anarana hoe ironweeds. Ny karazana sasany dia azo hanina sy manan-danja ara-toekarena. Fantatra amin' ny fananany [[Voninkazo|voniny]] volomparasy marevaka izy ireo. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Vernonia galamensis (25396105376).jpg|vignette|209x209px|''[[Vernonia galamensis]]'']] Ny karazana ao amin' io vondron-karazana io dia hita any [[Amerika Atsimo]], aty [[Afrika]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]] ary any [[Amerika Avaratra]]. Ny vondron-karazana ''Vernonia'' dia afaka manome karazana safiotra amin' ny alalan' ny karazana maromaro mitovy ao amin' ny faritra ahita,a azy ireo. Misy karazana 350 eo ho eo ao amin' ity vondron-karazana ity. Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(24</small> <small>Jolay 2017)</small><ref><small>''[https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/647MF Catalogue of Life Checklist]'', notsidihina tamin' ny 24 juillet 2017.</small></ref>: === A === * ''[[Vernonia acaulis]]'' (Walt.) Gleason * ''[[Vernonia acrophila]]'' Merr. * ''[[Vernonia actaea]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia acuminatissima]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adenocephala]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adulteriana]]'' Thell. * ''[[Vernonia albifolia]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia albosquama]]'' Y.-L. Chen * ''[[Vernonia alleizettei]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia alticola]]'' G.V. Pope * ''[[Vernonia amboinensis]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia ambolensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia ambrensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia amoena]]'' S. Moore * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia anamallica]]'' Bedd. ex Gamble * ''[[Vernonia anandrioides]]'' S. Moore * ''[[Vernonia andapensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia angustifolia]]'' Michx. * ''[[Vernonia annamensis]]'' S. Moore * ''[[Vernonia antunesii]]'' O.Hoffm. * ''[[Vernonia aosteana]]'' Buscalioni & Muschl. * ''[[Vernonia apoensis]]'' Elmer * ''[[Vernonia arabica]]'' F. G. Davies * ''[[Vernonia areysiana]]'' Defl. * ''[[Vernonia arkansana]]'' DC. * ''[[Vernonia aschersonii]]'' Sch. Bip. * ''[[Vernonia aschersonioides]]'' Chiov. === B === * ''[[Vernonia baillonii]]'' S. Elliot * ''[[Vernonia balansae]]'' Gagnep. * ''[[Vernonia baldwinii]]'' Torr. * ''[[Vernonia bambilorensis]]'' Berhaut * ''[[Vernonia bauchiensis]]'' Hutch. & Dalziel * ''[[Vernonia bealliae]]'' McVaugh * ''[[Vernonia beddomei]]'' Hook. fil. * ''[[Vernonia benguellensis]]'' Hiern * ''Vernonia benguetensis'' Elmer * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' Baker (*) * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' Drake (*) * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia bipontini]]'' Vatke * ''[[Vernonia blodgettii]]'' Small * ''[[Vernonia bonapartei]]'' Gagnep. * ''Vernonia bontocensis'' Merr. * ''Vernonia boquerona'' B.L. Turner * ''Vernonia borneensis'' Miq. * ''Vernonia bottae'' Jaub. & Spach * ''Vernonia bourneana'' W. W. Smith * ''Vernonia brachytrichoides'' C. Jeffrey * ''Vernonia brazzavillensis'' Aubrev. ex Compere * ''Vernonia brideliifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia britteniana'' Hiern * ''Vernonia bruceae'' C. Jeffrey * ''Vernonia bruceana'' H. Wild * ''Vernonia buchingeri'' Sch. Bip. ex Steetz * ''Vernonia buloburtiensis'' Mesfin Tadesse === C === * ''Vernonia calulu'' Hiern * ''Vernonia campicola'' S. Moore * ''Vernonia capituliflora'' Miq. * ''Vernonia carnea'' Hiern * ''Vernonia carnotiana'' Humbert * ''[[Vernonia cephalophora]]'' Oliv. (*) * ''[[Vernonia chapmanii]]'' C. D. Adams (*) * ''Vernonia chevalieri'' Gagnep. * ''Vernonia chiliocephala'' O. Hoffm. * ''Vernonia cleanthoides'' O. Hoffm. * ''Vernonia clinopodioides'' O. Hoffm. * ''Vernonia cockburniana'' Balf. fil. * ''Vernonia coerulea'' J.Kost. * ''Vernonia colorata'' (Willd.) Drake * ''Vernonia concinna'' S. Moore * ''Vernonia confusa'' Redonda-Mart., Villaseñor & A.Campos * ''Vernonia congolensis'' De Wild. & Muschl. * ''Vernonia conyzoides'' DC. in Wight * ''Vernonia corchoroides'' Muschl. * ''Vernonia coronata'' J.Kost. * ''Vernonia cryptocephala'' Baker * ''Vernonia cylindrica'' Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia cymosa'' Bl. === D === * ''Vernonia dalettiensis'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia daphnifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia decaryana'' Humbert * ''[[Vernonia delapsa]]'' Baker (*) * ''Vernonia dembocola'' K. Kalanda * ''Vernonia devredii'' K. Kalanda * ''Vernonia dewildemaniana'' Muschl. * ''Vernonia didessana'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia dissimilis'' Gleason * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Boj. ex DC. (*) * ''Vernonia divulgata'' S. Moore * ''Vernonia djalonensis'' A. Cheval., * ''Vernonia dranensis'' S. Moore * ''Vernonia drymaria'' Klatt. * ''Vernonia durifolia'' J.Kost. * ''Vernonia duvigneaudii'' K. Kalanda === E === * ''Vernonia echioides'' Less. * ''Vernonia elmeri'' Merr. * ''Vernonia evrardiana'' K. Kalanda * ''Vernonia extranea'' S. Moore * ''Vernonia eylesii'' S. Moore === F === * ''Vernonia fasciculata'' Michx. * ''Vernonia faustiana'' (Chapman & Jones) B.L. Turner * ''Vernonia fimbrillata'' J.Kost. * ''Vernonia fischeri'' O. Hoffm. * ''Vernonia flaccidifolia'' Small * ''Vernonia flanaganii'' (E.P. Phillips) O.M. Hilliard * ''Vernonia floresiana'' J.Kost. * ''Vernonia forbesii'' S. Moore * ''Vernonia fractiflexa'' H. Wild * ''Vernonia friisii'' Mesfin === G === * ''[[Vernonia galamensis]]'' (Cass.) Less. (*) * ''Vernonia galpinii'' Klatt * ''Vernonia ganevii'' D.J.N. Hind * ''Vernonia georgiana'' Bartlett * ''Vernonia gerrardii'' Harv. * ''Vernonia gertii'' Dematt. * ''Vernonia gigantea'' (Walt.) Trel. ex Branner & Coville * ''Vernonia gilbertii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia glandulifolia'' Merr. * ''Vernonia glauca'' (L.) Willd. * ''Vernonia goetzenii'' O. Hoffm. * ''Vernonia gofensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia golungensis'' Welw. ex Mendonca * ''Vernonia gossweileri'' S. Moore * ''Vernonia gossypina'' Gamble * ''Vernonia graniticola'' G.V. Pope * ''Vernonia greggii'' A. Gray * ''Vernonia griseopapposa'' G.V. Pope * ''Vernonia guadalupensis'' Heller === H === * ''Vernonia hamata'' Klatt * ''Vernonia helenae'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia helferi'' Hook. fil. * ''Vernonia helodea'' H. Wild * ''Vernonia hispidula'' Drake * ''Vernonia holstii'' O. Hoffm. * ''Vernonia homolleae'' Humbert * ''Vernonia huillensis'' Hiern * ''Vernonia humillima'' Humbert * ''Vernonia hyalina'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia ianthina'' Muschl. === I === * ''[[Vernonia ikongensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia inanis'' S. Moore * ''Vernonia incana'' Less. * ''[[Vernonia isalensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia ischnophylla'' Muschl. * ''Vernonia isoetifolia'' H. Wild === J === * ''Vernonia jaegeri'' C. D. Adams * ''Vernonia joyaliae'' B.L. Turner * ''Vernonia junghuhniana'' J.Kost. === K === * ''Vernonia kabaensis'' J.Kost. * ''Vernonia kamerunensis'' Mattf. * ''Vernonia kandtii'' Muschl. * ''Vernonia kannikattiensis'' Rajakumar, Selvak., S.Murug. & Chellap. * ''Vernonia kapirensis'' De Wild. * ''Vernonia kapolowensis'' K. Kalanda * ''Vernonia karvinskiana'' DC. * ''Vernonia kasaiensis'' K. Kalanda * ''Vernonia kawoziensis'' F.G. Davies * ''Vernonia kayuniana'' G.V. Pope * ''Vernonia kenteocephala'' Baker * ''Vernonia kigomae'' C. Jeffrey * ''Vernonia klattii'' N.F.F. MacLeish * ''Vernonia klossii'' S. Moore * ''Vernonia kradungensis'' H.Koyama * ''Vernonia lafukensis'' S. Moore === L === * ''Vernonia lamii'' J.Kost. * ''Vernonia lancifolia'' Merr. * ''Vernonia larsenii'' B.L. King & S.B. Jones * ''Vernonia latisquamata'' (Humbert) Humbert * ''Vernonia lavandulifolia'' Muschl. ex De Wild. * ''Vernonia leandrii'' Humbert * ''Vernonia ledermannii'' Mattf. * ''Vernonia ledocteana'' P. Duvigneaud & L. Van Bockstal * ''Vernonia lemurica'' Humbert * ''Vernonia leonensis'' A.L. Cabrera * ''Vernonia leptantha'' Klatt * ''Vernonia letiensis'' J.Kost. * ''Vernonia lettermannii'' Engelm. ex A. Gray * ''Vernonia limosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia lindheimeri'' Gray & Engelm. * ''Vernonia lisowskii'' K. Kalanda * ''Vernonia loandensis'' S. Moore * ''Vernonia longibracteata'' S. Ortiz & Rodr. Oubina * ''Vernonia lualabensis'' De Wild. * ''Vernonia luhomeroensis'' Q.Luke & Beentje * ''Vernonia lundiensis'' (Hutch.) H. Wild & G.V. Pope * ''Vernonia luxuriosa'' J.Kost. * ''Vernonia lycioides'' H. Wild === M === * ''Vernonia macrachaenia'' Gagnep. * ''Vernonia madefacta'' H. Wild * ''Vernonia malabarica'' Hook. fil. * ''[[Vernonia mandrarensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia manongarivensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia marginata'' (Torr.) Rafin. * ''[[Vernonia marojejyensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia mastersii'' Watt ex Kanjilal & al. * ''Vernonia mazzocchii-alemannii'' Chiov. * ''Vernonia mbalensis'' G.V. Pope * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' Baker (*) * ''Vernonia meeboldii'' W. W. Smith * ''Vernonia melanocoma'' C. Jeffrey * ''Vernonia mesogramme'' O. Hoffm. * ''Vernonia mikumiensis'' C. Jeffrey * ''Vernonia milanjiana'' S. Moore * ''Vernonia mildbraedii'' Muschl. * ''Vernonia mindanaensis'' Merr. * ''Vernonia miombicola'' H. Wild * ''Vernonia miombicoloides'' C. Jeffrey * ''Vernonia missurica'' Rafin. * ''Vernonia mogadoxensis'' Chiov. * ''Vernonia moluccensis'' (Bl.) Miq. * ''Vernonia monantha'' Humbert * ''Vernonia moritziana'' Sch. Bip. * ''Vernonia mossambicensis'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia muelleri'' H. Wild * ''Vernonia mumpullensis'' Hiern * ''Vernonia mushituensis'' H. Wild * ''Vernonia mutimushii'' H. Wild === N === * ''Vernonia najas'' H. Wild * ''Vernonia napus'' O. Hoffm. * ''Vernonia neocoursiana'' Humbert * ''Vernonia neoperrieriana'' Humbert * ''Vernonia nepetifolia'' H. Wild * ''Vernonia neumanniana'' O. Hoffm. * ''Vernonia newbouldii'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia noveboracensis'' (L.) Willd. * ''Vernonia nuxioides'' O Hoffm. & Muschl. === O === * ''Vernonia obionifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia ochyrae'' S. Lisowski * ''Vernonia orchidorrhiza'' Welw. ex Hiern * ''Vernonia orgyalis'' S. Moore * ''Vernonia ornata'' S. Moore * ''Vernonia otophora'' Mattf. === P === * ''Vernonia pachyclada'' Baker * ''Vernonia pandurata'' Hort. Vindob. ex Link * ''Vernonia papillosissima'' Chiov. * ''Vernonia papuana'' Lauterb. * ''Vernonia parapetersii'' C. Jeffrey * ''Vernonia parryae'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia patentissima'' J.Kost. * ''Vernonia pellegrini'' Humbert ex Basse * ''Vernonia phanerophlebia'' Merr. * ''Vernonia phillipsiae'' S. Moore * ''Vernonia phlomoides'' Muschl. * ''Vernonia pierrei'' Gagnep. * ''Vernonia pinarensis'' Kitan. * ''Vernonia platylepis'' Drake * ''Vernonia plumbaginifolia'' Fenzl * ''Vernonia poggeana'' O. Hoffm. * ''Vernonia polyantha'' Warb. * ''Vernonia popeana'' C. Jeffrey * ''Vernonia potamophila'' Baker * ''Vernonia praticola'' S. Moore * ''Vernonia prolifera'' DC. * ''Vernonia pseudoappendiculata'' Humbert * ''Vernonia pseudojugalis'' Muschl. * ''Vernonia pulchella'' Small * ''Vernonia pulgarensis'' Elmer * ''Vernonia pygmaea'' O. Hoffm. === Q === * ''Vernonia quangensis'' O. Hoffm. === R === * ''Vernonia raui'' B.P Uniyal * ''Vernonia recurvata'' G. M. Barroso * ''Vernonia reinwardtiana'' De Vriese & Miq. ex Miq. * ''Vernonia retifolia'' S. Moore * ''Vernonia revoluta'' Buch.-Ham. * ''Vernonia rhodanthoidea'' Muschl. * ''Vernonia rhodesiana'' S. Moore * ''Vernonia rhodophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia robecchiana'' Muschl. * ''Vernonia robinsonii'' H. Wild * ''Vernonia rosenii'' R.E. Fr. * ''Vernonia roseoviolacea'' De Wild. * ''Vernonia rothii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia rubens'' H. Wild * ''Vernonia rufuensis'' Muschl. * ''Vernonia rupicola'' Ridley * ''Vernonia ruvungatundu'' C. Jeffrey * ''Vernonia ruwenzoriensis'' S. Moore === S === * ''Vernonia sabulosa'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia saigonensis'' Gagnep. * ''[[Vernonia sakalava]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia sambiranensis]]'' (Humbert) Humbert (*) * ''Vernonia sangka'' Kerr * ''Vernonia sapinii'' De Wild. * ''Vernonia scaettae'' Humbert & Staner * ''Vernonia schlechteri'' O. Hoffm. * ''Vernonia schliebenii'' Mattf. * ''Vernonia schubotziana'' Muschl. * ''Vernonia schweinfurthii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia sclerophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia scoparia'' O. Hoffm. * ''Vernonia sechellensis'' Baker * ''Vernonia sengana'' S. Moore * ''Vernonia sericolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia seyrigii'' Humbert * ''Vernonia shabaensis'' K. Kalanda * ''Vernonia sidamensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia solweziensis'' H. Wild * ''Vernonia spathulata'' (Forsk.) Sch. Bip. * ''Vernonia speiracephala'' Baker * ''Vernonia spenceriana'' Muschl. * ''Vernonia sphacelata'' Klatt * ''Vernonia stahelinoides'' Harv. * ''Vernonia stuhlmannii'' O. Hoffm. * ''Vernonia subacaulis'' Gagnep. * ''Vernonia subdentata'' J.Kost. * ''Vernonia subplumosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia subscandens'' R.E. Fr. * ''Vernonia subsimplex'' Miq. * ''Vernonia subtilis'' J.Kost. * ''Vernonia sumbavensis'' J.Kost. * ''Vernonia suprafastigiata'' Klatt * ''Vernonia syringifolia'' O. Hoffm. === T === * ''[[Vernonia tanalensis]]'' Baker (*) * ''Vernonia tanganyikensis'' R.E. Fr. * ''Vernonia temnolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia tengwallii'' J.Kost. * ''Vernonia teucrioides'' Welw. ex O. Hoffm. * ''Vernonia teusczii'' Klatt ex Schinz * ''Vernonia tewoldei'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia texana'' (A. Gray) Small * ''Vernonia thodei'' Phillips * ''Vernonia thomsonii'' Hook. fil. * ''Vernonia thulinii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia timorensis'' J.Kost. * ''Vernonia timpermaniana'' K. Kalanda * ''Vernonia tinctosetosa'' C. Jeffrey * ''Vernonia trachyphylla'' Muschl. * ''Vernonia tricholoba'' C. Jeffrey * ''Vernonia tropophila'' Humbert * ''Vernonia tuberifera'' R.E. Fr. === U === * ''Vernonia unicata'' C. Jeffrey * ''Vernonia upembaensis'' K. Kalanda === V === * ''Vernonia vaginata'' O. Hoffm. * ''Vernonia vallicola'' S. Moore * ''Vernonia verdickii'' O. Hoffm. & Muschl. * ''Vernonia verrucosa'' Klatt * ''Vernonia vietnamensis'' Bien * ''Vernonia violacea'' Oliv. & Hiern ex Oliv. * ''Vernonia violaceo-papposa'' De Wild. * ''[[Vernonia vohemarensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia vollesenii'' C. Jeffrey * ''Vernonia vulturina'' Shinners === W === * ''Vernonia wakefieldii'' Oliv. * ''Vernonia walshae'' J.Kost. * ''Vernonia welwitschii'' O. Hoffm. * ''Vernonia wetarensis'' J.Kost. * ''Vernonia wollastonii'' S. Moore === Y === * ''Vernonia yabelloana'' Mesfin Tadesse === Z === * ''Vernonia zambiana'' G.V. Pope * ''Vernonia zernyi'' Gilli === Karazana misy eto Madagasikara === Ny ankamùaroan' ny karazana tao amin' ny ''Vernonia'' dia nafindra any amin' ny antokon-javamaniry hafa ka ireto ihany no sisa (miisa 17): * ''Vernonia alleizettei'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ambolensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ambrensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia andapensis]]'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia baillonii'' <small>Scott Elliot</small> * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' <small>Drake</small> * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia diversifolia'' <small>Bojer ex DC.</small> * ''Vernonia kenteocephala'' <small>Baker</small> * ''[[Vernonia latisquamata]]'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia leandrii]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' <small>Baker</small> * ''[[Vernonia pachyclada]]'' <small>Baker</small> * ''Vernonia sakalava'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia sambiranensis'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia tanalensis]]'' <small>Baker</small> Indreto ny karazana nafindra ao amin' ny karazana hafa (''[[Bechium]], [[Crystallopollen]], [[Cyanthillium]], [[Distephanus]]'', ''[[Gymnanthemum]]'', ''[[Polydora]]'') (miisa 22): # Vernonia ambongensis Humbert → Distephanus ambongensis (Humbert) H. Rob. # Vernonia amygdalina Delile → Gymnanthemum amygdalinum (Delile) Sch. Bip. ex Walp. # Vernonia appendiculata Less. → Gymnanthemum appendiculatum (Less.) H. Rob. -- ambiaty. # Vernonia bakeri Vatke → Distephanus bakeri (Vatke) V.A. Funk & H. Rob. # Vernonia bara Humbert → Distephanus bara (Humbert) H. Rob. # Vernonia baronii Baker → Gymnanthemum baronii (Baker) H. Rob. # ''Vernonia betonicifolia'' Baker → ''Cyanthillium cinereum'' -- kilahimena. # ''Vernonia betsilensis'' Drake → Distephanus trinervis Bojer ex DC. # Vernonia capuronii Humbert → Distephanus capuronii (Humbert) V.A. Funk & H. Rob. # ''Vernonia cinerea'' (L.) Less. → Cyanthillium cinereum (L.) H. Rob. # Vernonia colorata (Willd.) Drake → Gymnanthemum coloratum (Willd.) H. Rob. & B. Kahn # ''Vernonia erythromarula'' Klatt → ''[[Bechium rubricaule]]'' -- kilahimena. # Vernonia grevei Drake → Distephanus grevei (Drake) V.A. Funk & H. Rob. # Vernonia ibityensis Humbert → Distephanus ibityensis (Humbert) V.A. Funk & H. Rob. # ''Vernonia nudicaulis'' Less. → ''[[Bechium nudicaule]]'' – kilahimena # Vernonia poissonii Humbert → Distephanus poissonii (Humbert) V.A. Funk & H. Rob. # Vernonia polytricholepis Baker → Distephanus polytricholepis (Baker) V.A. Funk & H. Rob. # ''Vernonia poskeana'' Vatke & Hildebr. → ''Polydora poskeana'' (Vatke & Hildebr.) H.Rob. → ''Crystallopollen angustifolium'' Steetz. # Vernonia quartziticola Humbert → Distephanus quartziticola (Humbert) V.A. Funk & H. Rob. # Vernonia rhodopappa Baker → Distephanus rhodopappus (Baker) V.A. Funk & H. Rob. # Vernonia spiciformis Klatt → Distephanus spiciformis (Klatt) V.A. Funk & H. Rob. # ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC.) Drake. → ''Distephanus trinervis'' <small>Bojer ex DC.</small> ? == Fampiasana ny karazana sasany == Ny ravin' ny karazana ''Vernonia amygdalina'' sy ''Vernonia hymenolepis'' ary ''Vernonia calvoana'' dia ampiasaina any [[Kamerona]] sy any [[Nizerià]] mba hanamboarana sakafo antsoina hoe ''ndolé''. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Distephanus]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' == Rohy ivelany == * "''[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]''", ''tenymalagasy.org'' (marihina fa efa lany andro ny anarana ara-tsiansa sasany omen' ity rakipahalalana ity) == Loharano sy fanamarihana == 14hp54l7on7mxv043gqsujl6t2ikzo0 1141210 1141205 2026-05-31T09:02:36Z Thelezifor 15140 Karazana misy eto Madagasikara 1141210 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vernonia noveboracensis 1.JPG|vignette|''[[Vernonia noveboracensis]]''|366x366px]] [[Sary:Vernonia baldwinii.jpg|vignette|''[[Vernonia baldwinii]]''|296x296px]] Ny '''''Vernonia''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Misy karazana 350 any ho any, izay maniry amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[hazobotry]] ity vondrona ity. Ny karazana sasany amin' ity vondrona ity dia fantatra amin' ny anarana hoe ironweeds. Ny karazana sasany dia azo hanina sy manan-danja ara-toekarena. Fantatra amin' ny fananany [[Voninkazo|voniny]] volomparasy marevaka izy ireo. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Vernonia galamensis (25396105376).jpg|vignette|209x209px|''[[Vernonia galamensis]]'']] Ny karazana ao amin' io vondron-karazana io dia hita any [[Amerika Atsimo]], aty [[Afrika]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]] ary any [[Amerika Avaratra]]. Ny vondron-karazana ''Vernonia'' dia afaka manome karazana safiotra amin' ny alalan' ny karazana maromaro mitovy ao amin' ny faritra ahita,a azy ireo. Misy karazana 350 eo ho eo ao amin' ity vondron-karazana ity. Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(24</small> <small>Jolay 2017)</small><ref><small>''[https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/647MF Catalogue of Life Checklist]'', notsidihina tamin' ny 24 juillet 2017.</small></ref>: === A === * ''[[Vernonia acaulis]]'' (Walt.) Gleason * ''[[Vernonia acrophila]]'' Merr. * ''[[Vernonia actaea]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia acuminatissima]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adenocephala]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adulteriana]]'' Thell. * ''[[Vernonia albifolia]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia albosquama]]'' Y.-L. Chen * ''[[Vernonia alleizettei]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia alticola]]'' G.V. Pope * ''[[Vernonia amboinensis]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia ambolensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia ambrensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia amoena]]'' S. Moore * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia anamallica]]'' Bedd. ex Gamble * ''[[Vernonia anandrioides]]'' S. Moore * ''[[Vernonia andapensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia angustifolia]]'' Michx. * ''[[Vernonia annamensis]]'' S. Moore * ''[[Vernonia antunesii]]'' O.Hoffm. * ''[[Vernonia aosteana]]'' Buscalioni & Muschl. * ''[[Vernonia apoensis]]'' Elmer * ''[[Vernonia arabica]]'' F. G. Davies * ''[[Vernonia areysiana]]'' Defl. * ''[[Vernonia arkansana]]'' DC. * ''[[Vernonia aschersonii]]'' Sch. Bip. * ''[[Vernonia aschersonioides]]'' Chiov. === B === * ''[[Vernonia baillonii]]'' S. Elliot * ''[[Vernonia balansae]]'' Gagnep. * ''[[Vernonia baldwinii]]'' Torr. * ''[[Vernonia bambilorensis]]'' Berhaut * ''[[Vernonia bauchiensis]]'' Hutch. & Dalziel * ''[[Vernonia bealliae]]'' McVaugh * ''[[Vernonia beddomei]]'' Hook. fil. * ''[[Vernonia benguellensis]]'' Hiern * ''Vernonia benguetensis'' Elmer * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' Baker (*) * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' Drake (*) * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia bipontini]]'' Vatke * ''[[Vernonia blodgettii]]'' Small * ''[[Vernonia bonapartei]]'' Gagnep. * ''Vernonia bontocensis'' Merr. * ''Vernonia boquerona'' B.L. Turner * ''Vernonia borneensis'' Miq. * ''Vernonia bottae'' Jaub. & Spach * ''Vernonia bourneana'' W. W. Smith * ''Vernonia brachytrichoides'' C. Jeffrey * ''Vernonia brazzavillensis'' Aubrev. ex Compere * ''Vernonia brideliifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia britteniana'' Hiern * ''Vernonia bruceae'' C. Jeffrey * ''Vernonia bruceana'' H. Wild * ''Vernonia buchingeri'' Sch. Bip. ex Steetz * ''Vernonia buloburtiensis'' Mesfin Tadesse === C === * ''Vernonia calulu'' Hiern * ''Vernonia campicola'' S. Moore * ''Vernonia capituliflora'' Miq. * ''Vernonia carnea'' Hiern * ''Vernonia carnotiana'' Humbert * ''[[Vernonia cephalophora]]'' Oliv. (*) * ''[[Vernonia chapmanii]]'' C. D. Adams (*) * ''Vernonia chevalieri'' Gagnep. * ''Vernonia chiliocephala'' O. Hoffm. * ''Vernonia cleanthoides'' O. Hoffm. * ''Vernonia clinopodioides'' O. Hoffm. * ''Vernonia cockburniana'' Balf. fil. * ''Vernonia coerulea'' J.Kost. * ''Vernonia colorata'' (Willd.) Drake * ''Vernonia concinna'' S. Moore * ''Vernonia confusa'' Redonda-Mart., Villaseñor & A.Campos * ''Vernonia congolensis'' De Wild. & Muschl. * ''Vernonia conyzoides'' DC. in Wight * ''Vernonia corchoroides'' Muschl. * ''Vernonia coronata'' J.Kost. * ''Vernonia cryptocephala'' Baker * ''Vernonia cylindrica'' Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia cymosa'' Bl. === D === * ''Vernonia dalettiensis'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia daphnifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia decaryana'' Humbert * ''[[Vernonia delapsa]]'' Baker (*) * ''Vernonia dembocola'' K. Kalanda * ''Vernonia devredii'' K. Kalanda * ''Vernonia dewildemaniana'' Muschl. * ''Vernonia didessana'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia dissimilis'' Gleason * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Boj. ex DC. (*) * ''Vernonia divulgata'' S. Moore * ''Vernonia djalonensis'' A. Cheval., * ''Vernonia dranensis'' S. Moore * ''Vernonia drymaria'' Klatt. * ''Vernonia durifolia'' J.Kost. * ''Vernonia duvigneaudii'' K. Kalanda === E === * ''Vernonia echioides'' Less. * ''Vernonia elmeri'' Merr. * ''Vernonia evrardiana'' K. Kalanda * ''Vernonia extranea'' S. Moore * ''Vernonia eylesii'' S. Moore === F === * ''Vernonia fasciculata'' Michx. * ''Vernonia faustiana'' (Chapman & Jones) B.L. Turner * ''Vernonia fimbrillata'' J.Kost. * ''Vernonia fischeri'' O. Hoffm. * ''Vernonia flaccidifolia'' Small * ''Vernonia flanaganii'' (E.P. Phillips) O.M. Hilliard * ''Vernonia floresiana'' J.Kost. * ''Vernonia forbesii'' S. Moore * ''Vernonia fractiflexa'' H. Wild * ''Vernonia friisii'' Mesfin === G === * ''[[Vernonia galamensis]]'' (Cass.) Less. (*) * ''Vernonia galpinii'' Klatt * ''Vernonia ganevii'' D.J.N. Hind * ''Vernonia georgiana'' Bartlett * ''Vernonia gerrardii'' Harv. * ''Vernonia gertii'' Dematt. * ''Vernonia gigantea'' (Walt.) Trel. ex Branner & Coville * ''Vernonia gilbertii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia glandulifolia'' Merr. * ''Vernonia glauca'' (L.) Willd. * ''Vernonia goetzenii'' O. Hoffm. * ''Vernonia gofensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia golungensis'' Welw. ex Mendonca * ''Vernonia gossweileri'' S. Moore * ''Vernonia gossypina'' Gamble * ''Vernonia graniticola'' G.V. Pope * ''Vernonia greggii'' A. Gray * ''Vernonia griseopapposa'' G.V. Pope * ''Vernonia guadalupensis'' Heller === H === * ''Vernonia hamata'' Klatt * ''Vernonia helenae'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia helferi'' Hook. fil. * ''Vernonia helodea'' H. Wild * ''Vernonia hispidula'' Drake * ''Vernonia holstii'' O. Hoffm. * ''Vernonia homolleae'' Humbert * ''Vernonia huillensis'' Hiern * ''Vernonia humillima'' Humbert * ''Vernonia hyalina'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia ianthina'' Muschl. === I === * ''[[Vernonia ikongensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia inanis'' S. Moore * ''Vernonia incana'' Less. * ''[[Vernonia isalensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia ischnophylla'' Muschl. * ''Vernonia isoetifolia'' H. Wild === J === * ''Vernonia jaegeri'' C. D. Adams * ''Vernonia joyaliae'' B.L. Turner * ''Vernonia junghuhniana'' J.Kost. === K === * ''Vernonia kabaensis'' J.Kost. * ''Vernonia kamerunensis'' Mattf. * ''Vernonia kandtii'' Muschl. * ''Vernonia kannikattiensis'' Rajakumar, Selvak., S.Murug. & Chellap. * ''Vernonia kapirensis'' De Wild. * ''Vernonia kapolowensis'' K. Kalanda * ''Vernonia karvinskiana'' DC. * ''Vernonia kasaiensis'' K. Kalanda * ''Vernonia kawoziensis'' F.G. Davies * ''Vernonia kayuniana'' G.V. Pope * ''Vernonia kenteocephala'' Baker * ''Vernonia kigomae'' C. Jeffrey * ''Vernonia klattii'' N.F.F. MacLeish * ''Vernonia klossii'' S. Moore * ''Vernonia kradungensis'' H.Koyama * ''Vernonia lafukensis'' S. Moore === L === * ''Vernonia lamii'' J.Kost. * ''Vernonia lancifolia'' Merr. * ''Vernonia larsenii'' B.L. King & S.B. Jones * ''Vernonia latisquamata'' (Humbert) Humbert * ''Vernonia lavandulifolia'' Muschl. ex De Wild. * ''Vernonia leandrii'' Humbert * ''Vernonia ledermannii'' Mattf. * ''Vernonia ledocteana'' P. Duvigneaud & L. Van Bockstal * ''Vernonia lemurica'' Humbert * ''Vernonia leonensis'' A.L. Cabrera * ''Vernonia leptantha'' Klatt * ''Vernonia letiensis'' J.Kost. * ''Vernonia lettermannii'' Engelm. ex A. Gray * ''Vernonia limosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia lindheimeri'' Gray & Engelm. * ''Vernonia lisowskii'' K. Kalanda * ''Vernonia loandensis'' S. Moore * ''Vernonia longibracteata'' S. Ortiz & Rodr. Oubina * ''Vernonia lualabensis'' De Wild. * ''Vernonia luhomeroensis'' Q.Luke & Beentje * ''Vernonia lundiensis'' (Hutch.) H. Wild & G.V. Pope * ''Vernonia luxuriosa'' J.Kost. * ''Vernonia lycioides'' H. Wild === M === * ''Vernonia macrachaenia'' Gagnep. * ''Vernonia madefacta'' H. Wild * ''Vernonia malabarica'' Hook. fil. * ''[[Vernonia mandrarensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia manongarivensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia marginata'' (Torr.) Rafin. * ''[[Vernonia marojejyensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia mastersii'' Watt ex Kanjilal & al. * ''Vernonia mazzocchii-alemannii'' Chiov. * ''Vernonia mbalensis'' G.V. Pope * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' Baker (*) * ''Vernonia meeboldii'' W. W. Smith * ''Vernonia melanocoma'' C. Jeffrey * ''Vernonia mesogramme'' O. Hoffm. * ''Vernonia mikumiensis'' C. Jeffrey * ''Vernonia milanjiana'' S. Moore * ''Vernonia mildbraedii'' Muschl. * ''Vernonia mindanaensis'' Merr. * ''Vernonia miombicola'' H. Wild * ''Vernonia miombicoloides'' C. Jeffrey * ''Vernonia missurica'' Rafin. * ''Vernonia mogadoxensis'' Chiov. * ''Vernonia moluccensis'' (Bl.) Miq. * ''Vernonia monantha'' Humbert * ''Vernonia moritziana'' Sch. Bip. * ''Vernonia mossambicensis'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia muelleri'' H. Wild * ''Vernonia mumpullensis'' Hiern * ''Vernonia mushituensis'' H. Wild * ''Vernonia mutimushii'' H. Wild === N === * ''Vernonia najas'' H. Wild * ''Vernonia napus'' O. Hoffm. * ''Vernonia neocoursiana'' Humbert * ''Vernonia neoperrieriana'' Humbert * ''Vernonia nepetifolia'' H. Wild * ''Vernonia neumanniana'' O. Hoffm. * ''Vernonia newbouldii'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia noveboracensis'' (L.) Willd. * ''Vernonia nuxioides'' O Hoffm. & Muschl. === O === * ''Vernonia obionifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia ochyrae'' S. Lisowski * ''Vernonia orchidorrhiza'' Welw. ex Hiern * ''Vernonia orgyalis'' S. Moore * ''Vernonia ornata'' S. Moore * ''Vernonia otophora'' Mattf. === P === * ''Vernonia pachyclada'' Baker * ''Vernonia pandurata'' Hort. Vindob. ex Link * ''Vernonia papillosissima'' Chiov. * ''Vernonia papuana'' Lauterb. * ''Vernonia parapetersii'' C. Jeffrey * ''Vernonia parryae'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia patentissima'' J.Kost. * ''Vernonia pellegrini'' Humbert ex Basse * ''Vernonia phanerophlebia'' Merr. * ''Vernonia phillipsiae'' S. Moore * ''Vernonia phlomoides'' Muschl. * ''Vernonia pierrei'' Gagnep. * ''Vernonia pinarensis'' Kitan. * ''Vernonia platylepis'' Drake * ''Vernonia plumbaginifolia'' Fenzl * ''Vernonia poggeana'' O. Hoffm. * ''Vernonia polyantha'' Warb. * ''Vernonia popeana'' C. Jeffrey * ''Vernonia potamophila'' Baker * ''Vernonia praticola'' S. Moore * ''Vernonia prolifera'' DC. * ''Vernonia pseudoappendiculata'' Humbert * ''Vernonia pseudojugalis'' Muschl. * ''Vernonia pulchella'' Small * ''Vernonia pulgarensis'' Elmer * ''Vernonia pygmaea'' O. Hoffm. === Q === * ''Vernonia quangensis'' O. Hoffm. === R === * ''Vernonia raui'' B.P Uniyal * ''Vernonia recurvata'' G. M. Barroso * ''Vernonia reinwardtiana'' De Vriese & Miq. ex Miq. * ''Vernonia retifolia'' S. Moore * ''Vernonia revoluta'' Buch.-Ham. * ''Vernonia rhodanthoidea'' Muschl. * ''Vernonia rhodesiana'' S. Moore * ''Vernonia rhodophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia robecchiana'' Muschl. * ''Vernonia robinsonii'' H. Wild * ''Vernonia rosenii'' R.E. Fr. * ''Vernonia roseoviolacea'' De Wild. * ''Vernonia rothii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia rubens'' H. Wild * ''Vernonia rufuensis'' Muschl. * ''Vernonia rupicola'' Ridley * ''Vernonia ruvungatundu'' C. Jeffrey * ''Vernonia ruwenzoriensis'' S. Moore === S === * ''Vernonia sabulosa'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia saigonensis'' Gagnep. * ''[[Vernonia sakalava]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia sambiranensis]]'' (Humbert) Humbert (*) * ''Vernonia sangka'' Kerr * ''Vernonia sapinii'' De Wild. * ''Vernonia scaettae'' Humbert & Staner * ''Vernonia schlechteri'' O. Hoffm. * ''Vernonia schliebenii'' Mattf. * ''Vernonia schubotziana'' Muschl. * ''Vernonia schweinfurthii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia sclerophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia scoparia'' O. Hoffm. * ''Vernonia sechellensis'' Baker * ''Vernonia sengana'' S. Moore * ''Vernonia sericolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia seyrigii'' Humbert * ''Vernonia shabaensis'' K. Kalanda * ''Vernonia sidamensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia solweziensis'' H. Wild * ''Vernonia spathulata'' (Forsk.) Sch. Bip. * ''Vernonia speiracephala'' Baker * ''Vernonia spenceriana'' Muschl. * ''Vernonia sphacelata'' Klatt * ''Vernonia stahelinoides'' Harv. * ''Vernonia stuhlmannii'' O. Hoffm. * ''Vernonia subacaulis'' Gagnep. * ''Vernonia subdentata'' J.Kost. * ''Vernonia subplumosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia subscandens'' R.E. Fr. * ''Vernonia subsimplex'' Miq. * ''Vernonia subtilis'' J.Kost. * ''Vernonia sumbavensis'' J.Kost. * ''Vernonia suprafastigiata'' Klatt * ''Vernonia syringifolia'' O. Hoffm. === T === * ''[[Vernonia tanalensis]]'' Baker (*) * ''Vernonia tanganyikensis'' R.E. Fr. * ''Vernonia temnolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia tengwallii'' J.Kost. * ''Vernonia teucrioides'' Welw. ex O. Hoffm. * ''Vernonia teusczii'' Klatt ex Schinz * ''Vernonia tewoldei'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia texana'' (A. Gray) Small * ''Vernonia thodei'' Phillips * ''Vernonia thomsonii'' Hook. fil. * ''Vernonia thulinii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia timorensis'' J.Kost. * ''Vernonia timpermaniana'' K. Kalanda * ''Vernonia tinctosetosa'' C. Jeffrey * ''Vernonia trachyphylla'' Muschl. * ''Vernonia tricholoba'' C. Jeffrey * ''Vernonia tropophila'' Humbert * ''Vernonia tuberifera'' R.E. Fr. === U === * ''Vernonia unicata'' C. Jeffrey * ''Vernonia upembaensis'' K. Kalanda === V === * ''Vernonia vaginata'' O. Hoffm. * ''Vernonia vallicola'' S. Moore * ''Vernonia verdickii'' O. Hoffm. & Muschl. * ''Vernonia verrucosa'' Klatt * ''Vernonia vietnamensis'' Bien * ''Vernonia violacea'' Oliv. & Hiern ex Oliv. * ''Vernonia violaceo-papposa'' De Wild. * ''[[Vernonia vohemarensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia vollesenii'' C. Jeffrey * ''Vernonia vulturina'' Shinners === W === * ''Vernonia wakefieldii'' Oliv. * ''Vernonia walshae'' J.Kost. * ''Vernonia welwitschii'' O. Hoffm. * ''Vernonia wetarensis'' J.Kost. * ''Vernonia wollastonii'' S. Moore === Y === * ''Vernonia yabelloana'' Mesfin Tadesse === Z === * ''Vernonia zambiana'' G.V. Pope * ''Vernonia zernyi'' Gilli === Karazana misy eto Madagasikara === Ny ankamaroan' ny karazana tao amin' ny ''Vernonia'' dia nafindra any amin' ny antokon-javamaniry hafa ka ireto ihany no sisa: * ''[[Vernonia alleizettei]]'' <small>Humbert</small> -- ambiatilahy * ''[[Vernonia ambolensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ambrensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia andapensis]]'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia baillonii'' <small>Scott Elliot</small> * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' <small>Drake</small> * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia diversifolia]]'' <small>Bojer ex DC.</small> -- ariandromanga, mangatovo, satrikoazamaratra, tsiatosika * ''Vernonia kenteocephala'' <small>Baker</small> * ''[[Vernonia latisquamata]]'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia leandrii]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' <small>Baker</small> -- beaty * ''[[Vernonia pachyclada]]'' <small>Baker</small> * ''Vernonia sakalava'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia sambiranensis'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia tanalensis]]'' <small>Baker</small> Indreto ny karazana nafindra ao amin' ny karazana hafa (''[[Bechium]], [[Crystallopollen]], [[Cyanthillium]], [[Distephanus]]'', ''[[Gymnanthemum]]'', ''[[Polydora]]''): * Vernonia ambongensis Humbert → Distephanus ambongensis (Humbert) H. Rob. * Vernonia amygdalina Delile → Gymnanthemum amygdalinum (Delile) Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia appendiculata'' <small>Less.</small> → ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' <small>(Less.) H. Rob.</small> -- ambiaty. * Vernonia bakeri Vatke → Distephanus bakeri (Vatke) V.A. Funk & H. Rob. * Vernonia bara Humbert → Distephanus bara (Humbert) H. Rob. -- kilangolahy * Vernonia baronii Baker → Gymnanthemum baronii (Baker) H. Rob. * ''Vernonia betonicifolia'' Baker → ''Cyanthillium cinereum'' -- kilahimena. * Vernonia capuronii Humbert → Distephanus capuronii (Humbert) V.A. Funk & H. Rob. * ''Vernonia cinerea'' (L.) Less. → Cyanthillium cinereum (L.) H. Rob. -- ramitsiry * Vernonia colorata (Willd.) Drake → Gymnanthemum coloratum (Willd.) H. Rob. & B. Kahn * ''Vernonia erythromarula'' <small>Klatt</small> → ''[[Bechium rubricaule]]'' -- kilahimena, lahimena * ''Vernonia grevei'' <small>Drake</small> → ''[[Distephanus grevei]]'' <small>(Drake) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- tsivonina * ''Vernonia ibityensis'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus ibityensis]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- mananotra, ramanjoko * ''Vernonia nudicaulis'' Less. → ''[[Bechium nudicaule]]'' – kilahimena, lahimena * ''Vernonia poissonii'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus poissonii]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- kilanga, sidikadambo * ''Vernonia polytricholepis'' <small>Baker</small> → ''[[Distephanus polytricholepis]]'' <small>(Baker) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- hovonjy * ''Vernonia poskeana'' Vatke & Hildebr. → ''Polydora poskeana'' (Vatke & Hildebr.) H.Rob. → ''Crystallopollen angustifolium'' Steetz. * ''Vernonia quartziticola'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus quartziticola]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- ramanjoko * Vernonia rhodopappa Baker → Distephanus rhodopappus (Baker) V.A. Funk & H. Rob. -- * ''Vernonia spiciformis'' <small>Klatt</small> → ''[[Distephanus spiciformis]]'' <small>(Klatt) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- kilahimena * ''Vernonia trinervis'' <small>(Bojer ex DC.) Drake</small>. → ''[[Distephanus trinervis]]'' <small>Bojer ex DC.</small> ? -- anambohitra, kijejalahinala, kijejalahy, longolongo, rambiazina == Fampiasana ny karazana sasany == Ny ravin' ny karazana ''Vernonia amygdalina'' sy ''Vernonia hymenolepis'' ary ''Vernonia calvoana'' dia ampiasaina any [[Kamerona]] sy any [[Nizerià]] mba hanamboarana sakafo antsoina hoe ''ndolé''. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Distephanus]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' == Rohy ivelany == * "''[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]''", ''tenymalagasy.org'' (marihina fa efa lany andro ny anarana ara-tsiansa sasany omen' ity rakipahalalana ity) == Loharano sy fanamarihana == dkf6zjbl7clkq4tlv1zrnvudai0cfz3 1141211 1141210 2026-05-31T09:03:19Z Thelezifor 15140 /* Karazana misy eto Madagasikara */ 1141211 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vernonia noveboracensis 1.JPG|vignette|''[[Vernonia noveboracensis]]''|366x366px]] [[Sary:Vernonia baldwinii.jpg|vignette|''[[Vernonia baldwinii]]''|296x296px]] Ny '''''Vernonia''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Misy karazana 350 any ho any, izay maniry amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[hazobotry]] ity vondrona ity. Ny karazana sasany amin' ity vondrona ity dia fantatra amin' ny anarana hoe ironweeds. Ny karazana sasany dia azo hanina sy manan-danja ara-toekarena. Fantatra amin' ny fananany [[Voninkazo|voniny]] volomparasy marevaka izy ireo. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Vernonia galamensis (25396105376).jpg|vignette|209x209px|''[[Vernonia galamensis]]'']] Ny karazana ao amin' io vondron-karazana io dia hita any [[Amerika Atsimo]], aty [[Afrika]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]] ary any [[Amerika Avaratra]]. Ny vondron-karazana ''Vernonia'' dia afaka manome karazana safiotra amin' ny alalan' ny karazana maromaro mitovy ao amin' ny faritra ahita,a azy ireo. Misy karazana 350 eo ho eo ao amin' ity vondron-karazana ity. Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(24</small> <small>Jolay 2017)</small><ref><small>''[https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/647MF Catalogue of Life Checklist]'', notsidihina tamin' ny 24 juillet 2017.</small></ref>: === A === * ''[[Vernonia acaulis]]'' (Walt.) Gleason * ''[[Vernonia acrophila]]'' Merr. * ''[[Vernonia actaea]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia acuminatissima]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adenocephala]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adulteriana]]'' Thell. * ''[[Vernonia albifolia]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia albosquama]]'' Y.-L. Chen * ''[[Vernonia alleizettei]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia alticola]]'' G.V. Pope * ''[[Vernonia amboinensis]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia ambolensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia ambrensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia amoena]]'' S. Moore * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia anamallica]]'' Bedd. ex Gamble * ''[[Vernonia anandrioides]]'' S. Moore * ''[[Vernonia andapensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia angustifolia]]'' Michx. * ''[[Vernonia annamensis]]'' S. Moore * ''[[Vernonia antunesii]]'' O.Hoffm. * ''[[Vernonia aosteana]]'' Buscalioni & Muschl. * ''[[Vernonia apoensis]]'' Elmer * ''[[Vernonia arabica]]'' F. G. Davies * ''[[Vernonia areysiana]]'' Defl. * ''[[Vernonia arkansana]]'' DC. * ''[[Vernonia aschersonii]]'' Sch. Bip. * ''[[Vernonia aschersonioides]]'' Chiov. === B === * ''[[Vernonia baillonii]]'' S. Elliot * ''[[Vernonia balansae]]'' Gagnep. * ''[[Vernonia baldwinii]]'' Torr. * ''[[Vernonia bambilorensis]]'' Berhaut * ''[[Vernonia bauchiensis]]'' Hutch. & Dalziel * ''[[Vernonia bealliae]]'' McVaugh * ''[[Vernonia beddomei]]'' Hook. fil. * ''[[Vernonia benguellensis]]'' Hiern * ''Vernonia benguetensis'' Elmer * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' Baker (*) * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' Drake (*) * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia bipontini]]'' Vatke * ''[[Vernonia blodgettii]]'' Small * ''[[Vernonia bonapartei]]'' Gagnep. * ''Vernonia bontocensis'' Merr. * ''Vernonia boquerona'' B.L. Turner * ''Vernonia borneensis'' Miq. * ''Vernonia bottae'' Jaub. & Spach * ''Vernonia bourneana'' W. W. Smith * ''Vernonia brachytrichoides'' C. Jeffrey * ''Vernonia brazzavillensis'' Aubrev. ex Compere * ''Vernonia brideliifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia britteniana'' Hiern * ''Vernonia bruceae'' C. Jeffrey * ''Vernonia bruceana'' H. Wild * ''Vernonia buchingeri'' Sch. Bip. ex Steetz * ''Vernonia buloburtiensis'' Mesfin Tadesse === C === * ''Vernonia calulu'' Hiern * ''Vernonia campicola'' S. Moore * ''Vernonia capituliflora'' Miq. * ''Vernonia carnea'' Hiern * ''Vernonia carnotiana'' Humbert * ''[[Vernonia cephalophora]]'' Oliv. (*) * ''[[Vernonia chapmanii]]'' C. D. Adams (*) * ''Vernonia chevalieri'' Gagnep. * ''Vernonia chiliocephala'' O. Hoffm. * ''Vernonia cleanthoides'' O. Hoffm. * ''Vernonia clinopodioides'' O. Hoffm. * ''Vernonia cockburniana'' Balf. fil. * ''Vernonia coerulea'' J.Kost. * ''Vernonia colorata'' (Willd.) Drake * ''Vernonia concinna'' S. Moore * ''Vernonia confusa'' Redonda-Mart., Villaseñor & A.Campos * ''Vernonia congolensis'' De Wild. & Muschl. * ''Vernonia conyzoides'' DC. in Wight * ''Vernonia corchoroides'' Muschl. * ''Vernonia coronata'' J.Kost. * ''Vernonia cryptocephala'' Baker * ''Vernonia cylindrica'' Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia cymosa'' Bl. === D === * ''Vernonia dalettiensis'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia daphnifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia decaryana'' Humbert * ''[[Vernonia delapsa]]'' Baker (*) * ''Vernonia dembocola'' K. Kalanda * ''Vernonia devredii'' K. Kalanda * ''Vernonia dewildemaniana'' Muschl. * ''Vernonia didessana'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia dissimilis'' Gleason * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Boj. ex DC. (*) * ''Vernonia divulgata'' S. Moore * ''Vernonia djalonensis'' A. Cheval., * ''Vernonia dranensis'' S. Moore * ''Vernonia drymaria'' Klatt. * ''Vernonia durifolia'' J.Kost. * ''Vernonia duvigneaudii'' K. Kalanda === E === * ''Vernonia echioides'' Less. * ''Vernonia elmeri'' Merr. * ''Vernonia evrardiana'' K. Kalanda * ''Vernonia extranea'' S. Moore * ''Vernonia eylesii'' S. Moore === F === * ''Vernonia fasciculata'' Michx. * ''Vernonia faustiana'' (Chapman & Jones) B.L. Turner * ''Vernonia fimbrillata'' J.Kost. * ''Vernonia fischeri'' O. Hoffm. * ''Vernonia flaccidifolia'' Small * ''Vernonia flanaganii'' (E.P. Phillips) O.M. Hilliard * ''Vernonia floresiana'' J.Kost. * ''Vernonia forbesii'' S. Moore * ''Vernonia fractiflexa'' H. Wild * ''Vernonia friisii'' Mesfin === G === * ''[[Vernonia galamensis]]'' (Cass.) Less. (*) * ''Vernonia galpinii'' Klatt * ''Vernonia ganevii'' D.J.N. Hind * ''Vernonia georgiana'' Bartlett * ''Vernonia gerrardii'' Harv. * ''Vernonia gertii'' Dematt. * ''Vernonia gigantea'' (Walt.) Trel. ex Branner & Coville * ''Vernonia gilbertii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia glandulifolia'' Merr. * ''Vernonia glauca'' (L.) Willd. * ''Vernonia goetzenii'' O. Hoffm. * ''Vernonia gofensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia golungensis'' Welw. ex Mendonca * ''Vernonia gossweileri'' S. Moore * ''Vernonia gossypina'' Gamble * ''Vernonia graniticola'' G.V. Pope * ''Vernonia greggii'' A. Gray * ''Vernonia griseopapposa'' G.V. Pope * ''Vernonia guadalupensis'' Heller === H === * ''Vernonia hamata'' Klatt * ''Vernonia helenae'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia helferi'' Hook. fil. * ''Vernonia helodea'' H. Wild * ''Vernonia hispidula'' Drake * ''Vernonia holstii'' O. Hoffm. * ''Vernonia homolleae'' Humbert * ''Vernonia huillensis'' Hiern * ''Vernonia humillima'' Humbert * ''Vernonia hyalina'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia ianthina'' Muschl. === I === * ''[[Vernonia ikongensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia inanis'' S. Moore * ''Vernonia incana'' Less. * ''[[Vernonia isalensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia ischnophylla'' Muschl. * ''Vernonia isoetifolia'' H. Wild === J === * ''Vernonia jaegeri'' C. D. Adams * ''Vernonia joyaliae'' B.L. Turner * ''Vernonia junghuhniana'' J.Kost. === K === * ''Vernonia kabaensis'' J.Kost. * ''Vernonia kamerunensis'' Mattf. * ''Vernonia kandtii'' Muschl. * ''Vernonia kannikattiensis'' Rajakumar, Selvak., S.Murug. & Chellap. * ''Vernonia kapirensis'' De Wild. * ''Vernonia kapolowensis'' K. Kalanda * ''Vernonia karvinskiana'' DC. * ''Vernonia kasaiensis'' K. Kalanda * ''Vernonia kawoziensis'' F.G. Davies * ''Vernonia kayuniana'' G.V. Pope * ''Vernonia kenteocephala'' Baker * ''Vernonia kigomae'' C. Jeffrey * ''Vernonia klattii'' N.F.F. MacLeish * ''Vernonia klossii'' S. Moore * ''Vernonia kradungensis'' H.Koyama * ''Vernonia lafukensis'' S. Moore === L === * ''Vernonia lamii'' J.Kost. * ''Vernonia lancifolia'' Merr. * ''Vernonia larsenii'' B.L. King & S.B. Jones * ''Vernonia latisquamata'' (Humbert) Humbert * ''Vernonia lavandulifolia'' Muschl. ex De Wild. * ''Vernonia leandrii'' Humbert * ''Vernonia ledermannii'' Mattf. * ''Vernonia ledocteana'' P. Duvigneaud & L. Van Bockstal * ''Vernonia lemurica'' Humbert * ''Vernonia leonensis'' A.L. Cabrera * ''Vernonia leptantha'' Klatt * ''Vernonia letiensis'' J.Kost. * ''Vernonia lettermannii'' Engelm. ex A. Gray * ''Vernonia limosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia lindheimeri'' Gray & Engelm. * ''Vernonia lisowskii'' K. Kalanda * ''Vernonia loandensis'' S. Moore * ''Vernonia longibracteata'' S. Ortiz & Rodr. Oubina * ''Vernonia lualabensis'' De Wild. * ''Vernonia luhomeroensis'' Q.Luke & Beentje * ''Vernonia lundiensis'' (Hutch.) H. Wild & G.V. Pope * ''Vernonia luxuriosa'' J.Kost. * ''Vernonia lycioides'' H. Wild === M === * ''Vernonia macrachaenia'' Gagnep. * ''Vernonia madefacta'' H. Wild * ''Vernonia malabarica'' Hook. fil. * ''[[Vernonia mandrarensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia manongarivensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia marginata'' (Torr.) Rafin. * ''[[Vernonia marojejyensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia mastersii'' Watt ex Kanjilal & al. * ''Vernonia mazzocchii-alemannii'' Chiov. * ''Vernonia mbalensis'' G.V. Pope * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' Baker (*) * ''Vernonia meeboldii'' W. W. Smith * ''Vernonia melanocoma'' C. Jeffrey * ''Vernonia mesogramme'' O. Hoffm. * ''Vernonia mikumiensis'' C. Jeffrey * ''Vernonia milanjiana'' S. Moore * ''Vernonia mildbraedii'' Muschl. * ''Vernonia mindanaensis'' Merr. * ''Vernonia miombicola'' H. Wild * ''Vernonia miombicoloides'' C. Jeffrey * ''Vernonia missurica'' Rafin. * ''Vernonia mogadoxensis'' Chiov. * ''Vernonia moluccensis'' (Bl.) Miq. * ''Vernonia monantha'' Humbert * ''Vernonia moritziana'' Sch. Bip. * ''Vernonia mossambicensis'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia muelleri'' H. Wild * ''Vernonia mumpullensis'' Hiern * ''Vernonia mushituensis'' H. Wild * ''Vernonia mutimushii'' H. Wild === N === * ''Vernonia najas'' H. Wild * ''Vernonia napus'' O. Hoffm. * ''Vernonia neocoursiana'' Humbert * ''Vernonia neoperrieriana'' Humbert * ''Vernonia nepetifolia'' H. Wild * ''Vernonia neumanniana'' O. Hoffm. * ''Vernonia newbouldii'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia noveboracensis'' (L.) Willd. * ''Vernonia nuxioides'' O Hoffm. & Muschl. === O === * ''Vernonia obionifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia ochyrae'' S. Lisowski * ''Vernonia orchidorrhiza'' Welw. ex Hiern * ''Vernonia orgyalis'' S. Moore * ''Vernonia ornata'' S. Moore * ''Vernonia otophora'' Mattf. === P === * ''Vernonia pachyclada'' Baker * ''Vernonia pandurata'' Hort. Vindob. ex Link * ''Vernonia papillosissima'' Chiov. * ''Vernonia papuana'' Lauterb. * ''Vernonia parapetersii'' C. Jeffrey * ''Vernonia parryae'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia patentissima'' J.Kost. * ''Vernonia pellegrini'' Humbert ex Basse * ''Vernonia phanerophlebia'' Merr. * ''Vernonia phillipsiae'' S. Moore * ''Vernonia phlomoides'' Muschl. * ''Vernonia pierrei'' Gagnep. * ''Vernonia pinarensis'' Kitan. * ''Vernonia platylepis'' Drake * ''Vernonia plumbaginifolia'' Fenzl * ''Vernonia poggeana'' O. Hoffm. * ''Vernonia polyantha'' Warb. * ''Vernonia popeana'' C. Jeffrey * ''Vernonia potamophila'' Baker * ''Vernonia praticola'' S. Moore * ''Vernonia prolifera'' DC. * ''Vernonia pseudoappendiculata'' Humbert * ''Vernonia pseudojugalis'' Muschl. * ''Vernonia pulchella'' Small * ''Vernonia pulgarensis'' Elmer * ''Vernonia pygmaea'' O. Hoffm. === Q === * ''Vernonia quangensis'' O. Hoffm. === R === * ''Vernonia raui'' B.P Uniyal * ''Vernonia recurvata'' G. M. Barroso * ''Vernonia reinwardtiana'' De Vriese & Miq. ex Miq. * ''Vernonia retifolia'' S. Moore * ''Vernonia revoluta'' Buch.-Ham. * ''Vernonia rhodanthoidea'' Muschl. * ''Vernonia rhodesiana'' S. Moore * ''Vernonia rhodophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia robecchiana'' Muschl. * ''Vernonia robinsonii'' H. Wild * ''Vernonia rosenii'' R.E. Fr. * ''Vernonia roseoviolacea'' De Wild. * ''Vernonia rothii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia rubens'' H. Wild * ''Vernonia rufuensis'' Muschl. * ''Vernonia rupicola'' Ridley * ''Vernonia ruvungatundu'' C. Jeffrey * ''Vernonia ruwenzoriensis'' S. Moore === S === * ''Vernonia sabulosa'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia saigonensis'' Gagnep. * ''[[Vernonia sakalava]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia sambiranensis]]'' (Humbert) Humbert (*) * ''Vernonia sangka'' Kerr * ''Vernonia sapinii'' De Wild. * ''Vernonia scaettae'' Humbert & Staner * ''Vernonia schlechteri'' O. Hoffm. * ''Vernonia schliebenii'' Mattf. * ''Vernonia schubotziana'' Muschl. * ''Vernonia schweinfurthii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia sclerophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia scoparia'' O. Hoffm. * ''Vernonia sechellensis'' Baker * ''Vernonia sengana'' S. Moore * ''Vernonia sericolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia seyrigii'' Humbert * ''Vernonia shabaensis'' K. Kalanda * ''Vernonia sidamensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia solweziensis'' H. Wild * ''Vernonia spathulata'' (Forsk.) Sch. Bip. * ''Vernonia speiracephala'' Baker * ''Vernonia spenceriana'' Muschl. * ''Vernonia sphacelata'' Klatt * ''Vernonia stahelinoides'' Harv. * ''Vernonia stuhlmannii'' O. Hoffm. * ''Vernonia subacaulis'' Gagnep. * ''Vernonia subdentata'' J.Kost. * ''Vernonia subplumosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia subscandens'' R.E. Fr. * ''Vernonia subsimplex'' Miq. * ''Vernonia subtilis'' J.Kost. * ''Vernonia sumbavensis'' J.Kost. * ''Vernonia suprafastigiata'' Klatt * ''Vernonia syringifolia'' O. Hoffm. === T === * ''[[Vernonia tanalensis]]'' Baker (*) * ''Vernonia tanganyikensis'' R.E. Fr. * ''Vernonia temnolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia tengwallii'' J.Kost. * ''Vernonia teucrioides'' Welw. ex O. Hoffm. * ''Vernonia teusczii'' Klatt ex Schinz * ''Vernonia tewoldei'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia texana'' (A. Gray) Small * ''Vernonia thodei'' Phillips * ''Vernonia thomsonii'' Hook. fil. * ''Vernonia thulinii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia timorensis'' J.Kost. * ''Vernonia timpermaniana'' K. Kalanda * ''Vernonia tinctosetosa'' C. Jeffrey * ''Vernonia trachyphylla'' Muschl. * ''Vernonia tricholoba'' C. Jeffrey * ''Vernonia tropophila'' Humbert * ''Vernonia tuberifera'' R.E. Fr. === U === * ''Vernonia unicata'' C. Jeffrey * ''Vernonia upembaensis'' K. Kalanda === V === * ''Vernonia vaginata'' O. Hoffm. * ''Vernonia vallicola'' S. Moore * ''Vernonia verdickii'' O. Hoffm. & Muschl. * ''Vernonia verrucosa'' Klatt * ''Vernonia vietnamensis'' Bien * ''Vernonia violacea'' Oliv. & Hiern ex Oliv. * ''Vernonia violaceo-papposa'' De Wild. * ''[[Vernonia vohemarensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia vollesenii'' C. Jeffrey * ''Vernonia vulturina'' Shinners === W === * ''Vernonia wakefieldii'' Oliv. * ''Vernonia walshae'' J.Kost. * ''Vernonia welwitschii'' O. Hoffm. * ''Vernonia wetarensis'' J.Kost. * ''Vernonia wollastonii'' S. Moore === Y === * ''Vernonia yabelloana'' Mesfin Tadesse === Z === * ''Vernonia zambiana'' G.V. Pope * ''Vernonia zernyi'' Gilli === Karazana misy eto Madagasikara === Ny ankamaroan' ny karazana tao amin' ny ''Vernonia'' dia nafindra any amin' ny antokon-javamaniry hafa ka ireto ihany no sisa: * ''[[Vernonia alleizettei]]'' <small>Humbert</small> -- ambiatilahy * ''[[Vernonia ambolensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ambrensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia andapensis]]'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia baillonii'' <small>Scott Elliot</small> * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' <small>Drake</small> * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia diversifolia]]'' <small>Bojer ex DC.</small> -- ariandromanga, mangatovo, satrikoazamaratra, tsiatosika * ''Vernonia kenteocephala'' <small>Baker</small> * ''[[Vernonia latisquamata]]'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia leandrii]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' <small>Baker</small> -- beaty * ''[[Vernonia pachyclada]]'' <small>Baker</small> * ''Vernonia sakalava'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia sambiranensis'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia tanalensis]]'' <small>Baker</small> Indreto ny karazana nafindra ao amin' ny antokon-javamaniry hafa (''[[Bechium]], [[Crystallopollen]], [[Cyanthillium]], [[Distephanus]]'', ''[[Gymnanthemum]]'', ''[[Polydora]]''): * Vernonia ambongensis Humbert → Distephanus ambongensis (Humbert) H. Rob. * Vernonia amygdalina Delile → Gymnanthemum amygdalinum (Delile) Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia appendiculata'' <small>Less.</small> → ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' <small>(Less.) H. Rob.</small> -- ambiaty. * Vernonia bakeri Vatke → Distephanus bakeri (Vatke) V.A. Funk & H. Rob. * Vernonia bara Humbert → Distephanus bara (Humbert) H. Rob. -- kilangolahy * Vernonia baronii Baker → Gymnanthemum baronii (Baker) H. Rob. * ''Vernonia betonicifolia'' Baker → ''Cyanthillium cinereum'' -- kilahimena. * Vernonia capuronii Humbert → Distephanus capuronii (Humbert) V.A. Funk & H. Rob. * ''Vernonia cinerea'' (L.) Less. → Cyanthillium cinereum (L.) H. Rob. -- ramitsiry * Vernonia colorata (Willd.) Drake → Gymnanthemum coloratum (Willd.) H. Rob. & B. Kahn * ''Vernonia erythromarula'' <small>Klatt</small> → ''[[Bechium rubricaule]]'' -- kilahimena, lahimena * ''Vernonia grevei'' <small>Drake</small> → ''[[Distephanus grevei]]'' <small>(Drake) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- tsivonina * ''Vernonia ibityensis'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus ibityensis]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- mananotra, ramanjoko * ''Vernonia nudicaulis'' Less. → ''[[Bechium nudicaule]]'' – kilahimena, lahimena * ''Vernonia poissonii'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus poissonii]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- kilanga, sidikadambo * ''Vernonia polytricholepis'' <small>Baker</small> → ''[[Distephanus polytricholepis]]'' <small>(Baker) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- hovonjy * ''Vernonia poskeana'' Vatke & Hildebr. → ''Polydora poskeana'' (Vatke & Hildebr.) H.Rob. → ''Crystallopollen angustifolium'' Steetz. * ''Vernonia quartziticola'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus quartziticola]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- ramanjoko * Vernonia rhodopappa Baker → Distephanus rhodopappus (Baker) V.A. Funk & H. Rob. -- * ''Vernonia spiciformis'' <small>Klatt</small> → ''[[Distephanus spiciformis]]'' <small>(Klatt) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- kilahimena * ''Vernonia trinervis'' <small>(Bojer ex DC.) Drake</small>. → ''[[Distephanus trinervis]]'' <small>Bojer ex DC.</small> ? -- anambohitra, kijejalahinala, kijejalahy, longolongo, rambiazina == Fampiasana ny karazana sasany == Ny ravin' ny karazana ''Vernonia amygdalina'' sy ''Vernonia hymenolepis'' ary ''Vernonia calvoana'' dia ampiasaina any [[Kamerona]] sy any [[Nizerià]] mba hanamboarana sakafo antsoina hoe ''ndolé''. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Distephanus]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' == Rohy ivelany == * "''[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]''", ''tenymalagasy.org'' (marihina fa efa lany andro ny anarana ara-tsiansa sasany omen' ity rakipahalalana ity) == Loharano sy fanamarihana == eyyos34k9m0fjyqutvvkz3j3l5u49fu 1141212 1141211 2026-05-31T09:05:48Z Thelezifor 15140 1141212 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vernonia noveboracensis 1.JPG|vignette|''[[Vernonia noveboracensis]]''|366x366px]] [[Sary:Vernonia baldwinii.jpg|vignette|''[[Vernonia baldwinii]]''|296x296px]] Ny '''''Vernonia''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Misy karazana 350 any ho any, izay maniry amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[hazobotry]] ity vondrona ity. Ny karazana sasany amin' ity vondrona ity dia fantatra amin' ny anarana hoe ironweeds. Ny karazana sasany dia azo hanina sy manan-danja ara-toekarena. Fantatra amin' ny fananany [[Voninkazo|voniny]] volomparasy marevaka izy ireo. == Lisitry ny karazana == [[Sary:Vernonia galamensis (25396105376).jpg|vignette|209x209px|''[[Vernonia galamensis]]'']] Ny karazana ao amin' io vondron-karazana io dia hita any [[Amerika Atsimo]], aty [[Afrika]], any [[Azia Atsimo-Atsinanana]] ary any [[Amerika Avaratra]]. Ny vondron-karazana ''Vernonia'' dia afaka manome karazana safiotra amin' ny alalan' ny karazana maromaro mitovy ao amin' ny faritra ahita,a azy ireo. Misy karazana 350 eo ho eo ao amin' ity vondron-karazana ity. Inty ny lisitry ny karazana araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(24</small> <small>Jolay 2017)</small><ref><small>''[https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/647MF Catalogue of Life Checklist]'', notsidihina tamin' ny 24 juillet 2017.</small></ref>: === A === * ''[[Vernonia acaulis]]'' (Walt.) Gleason * ''[[Vernonia acrophila]]'' Merr. * ''[[Vernonia actaea]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia acuminatissima]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adenocephala]]'' S. Moore * ''[[Vernonia adulteriana]]'' Thell. * ''[[Vernonia albifolia]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia albosquama]]'' Y.-L. Chen * ''[[Vernonia alleizettei]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia alticola]]'' G.V. Pope * ''[[Vernonia amboinensis]]'' J.Kost. * ''[[Vernonia ambolensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia ambrensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia amoena]]'' S. Moore * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia anamallica]]'' Bedd. ex Gamble * ''[[Vernonia anandrioides]]'' S. Moore * ''[[Vernonia andapensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia angustifolia]]'' Michx. * ''[[Vernonia annamensis]]'' S. Moore * ''[[Vernonia antunesii]]'' O.Hoffm. * ''[[Vernonia aosteana]]'' Buscalioni & Muschl. * ''[[Vernonia apoensis]]'' Elmer * ''[[Vernonia arabica]]'' F. G. Davies * ''[[Vernonia areysiana]]'' Defl. * ''[[Vernonia arkansana]]'' DC. * ''[[Vernonia aschersonii]]'' Sch. Bip. * ''[[Vernonia aschersonioides]]'' Chiov. === B === * ''[[Vernonia baillonii]]'' S. Elliot * ''[[Vernonia balansae]]'' Gagnep. * ''[[Vernonia baldwinii]]'' Torr. * ''[[Vernonia bambilorensis]]'' Berhaut * ''[[Vernonia bauchiensis]]'' Hutch. & Dalziel * ''[[Vernonia bealliae]]'' McVaugh * ''[[Vernonia beddomei]]'' Hook. fil. * ''[[Vernonia benguellensis]]'' Hiern * ''Vernonia benguetensis'' Elmer * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' Baker (*) * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' Drake (*) * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia bipontini]]'' Vatke * ''[[Vernonia blodgettii]]'' Small * ''[[Vernonia bonapartei]]'' Gagnep. * ''Vernonia bontocensis'' Merr. * ''Vernonia boquerona'' B.L. Turner * ''Vernonia borneensis'' Miq. * ''Vernonia bottae'' Jaub. & Spach * ''Vernonia bourneana'' W. W. Smith * ''Vernonia brachytrichoides'' C. Jeffrey * ''Vernonia brazzavillensis'' Aubrev. ex Compere * ''Vernonia brideliifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia britteniana'' Hiern * ''Vernonia bruceae'' C. Jeffrey * ''Vernonia bruceana'' H. Wild * ''Vernonia buchingeri'' Sch. Bip. ex Steetz * ''Vernonia buloburtiensis'' Mesfin Tadesse === C === * ''Vernonia calulu'' Hiern * ''Vernonia campicola'' S. Moore * ''Vernonia capituliflora'' Miq. * ''Vernonia carnea'' Hiern * ''Vernonia carnotiana'' Humbert * ''[[Vernonia cephalophora]]'' Oliv. (*) * ''[[Vernonia chapmanii]]'' C. D. Adams (*) * ''Vernonia chevalieri'' Gagnep. * ''Vernonia chiliocephala'' O. Hoffm. * ''Vernonia cleanthoides'' O. Hoffm. * ''Vernonia clinopodioides'' O. Hoffm. * ''Vernonia cockburniana'' Balf. fil. * ''Vernonia coerulea'' J.Kost. * ''Vernonia colorata'' (Willd.) Drake * ''Vernonia concinna'' S. Moore * ''Vernonia confusa'' Redonda-Mart., Villaseñor & A.Campos * ''Vernonia congolensis'' De Wild. & Muschl. * ''Vernonia conyzoides'' DC. in Wight * ''Vernonia corchoroides'' Muschl. * ''Vernonia coronata'' J.Kost. * ''Vernonia cryptocephala'' Baker * ''Vernonia cylindrica'' Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia cymosa'' Bl. === D === * ''Vernonia dalettiensis'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia daphnifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia decaryana'' Humbert * ''[[Vernonia delapsa]]'' Baker (*) * ''Vernonia dembocola'' K. Kalanda * ''Vernonia devredii'' K. Kalanda * ''Vernonia dewildemaniana'' Muschl. * ''Vernonia didessana'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia dissimilis'' Gleason * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Boj. ex DC. (*) * ''Vernonia divulgata'' S. Moore * ''Vernonia djalonensis'' A. Cheval., * ''Vernonia dranensis'' S. Moore * ''Vernonia drymaria'' Klatt. * ''Vernonia durifolia'' J.Kost. * ''Vernonia duvigneaudii'' K. Kalanda === E === * ''Vernonia echioides'' Less. * ''Vernonia elmeri'' Merr. * ''Vernonia evrardiana'' K. Kalanda * ''Vernonia extranea'' S. Moore * ''Vernonia eylesii'' S. Moore === F === * ''Vernonia fasciculata'' Michx. * ''Vernonia faustiana'' (Chapman & Jones) B.L. Turner * ''Vernonia fimbrillata'' J.Kost. * ''Vernonia fischeri'' O. Hoffm. * ''Vernonia flaccidifolia'' Small * ''Vernonia flanaganii'' (E.P. Phillips) O.M. Hilliard * ''Vernonia floresiana'' J.Kost. * ''Vernonia forbesii'' S. Moore * ''Vernonia fractiflexa'' H. Wild * ''Vernonia friisii'' Mesfin === G === * ''[[Vernonia galamensis]]'' (Cass.) Less. (*) * ''Vernonia galpinii'' Klatt * ''Vernonia ganevii'' D.J.N. Hind * ''Vernonia georgiana'' Bartlett * ''Vernonia gerrardii'' Harv. * ''Vernonia gertii'' Dematt. * ''Vernonia gigantea'' (Walt.) Trel. ex Branner & Coville * ''Vernonia gilbertii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia glandulifolia'' Merr. * ''Vernonia glauca'' (L.) Willd. * ''Vernonia goetzenii'' O. Hoffm. * ''Vernonia gofensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia golungensis'' Welw. ex Mendonca * ''Vernonia gossweileri'' S. Moore * ''Vernonia gossypina'' Gamble * ''Vernonia graniticola'' G.V. Pope * ''Vernonia greggii'' A. Gray * ''Vernonia griseopapposa'' G.V. Pope * ''Vernonia guadalupensis'' Heller === H === * ''Vernonia hamata'' Klatt * ''Vernonia helenae'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia helferi'' Hook. fil. * ''Vernonia helodea'' H. Wild * ''Vernonia hispidula'' Drake * ''Vernonia holstii'' O. Hoffm. * ''Vernonia homolleae'' Humbert * ''Vernonia huillensis'' Hiern * ''Vernonia humillima'' Humbert * ''Vernonia hyalina'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia ianthina'' Muschl. === I === * ''[[Vernonia ikongensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia inanis'' S. Moore * ''Vernonia incana'' Less. * ''[[Vernonia isalensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia ischnophylla'' Muschl. * ''Vernonia isoetifolia'' H. Wild === J === * ''Vernonia jaegeri'' C. D. Adams * ''Vernonia joyaliae'' B.L. Turner * ''Vernonia junghuhniana'' J.Kost. === K === * ''Vernonia kabaensis'' J.Kost. * ''Vernonia kamerunensis'' Mattf. * ''Vernonia kandtii'' Muschl. * ''Vernonia kannikattiensis'' Rajakumar, Selvak., S.Murug. & Chellap. * ''Vernonia kapirensis'' De Wild. * ''Vernonia kapolowensis'' K. Kalanda * ''Vernonia karvinskiana'' DC. * ''Vernonia kasaiensis'' K. Kalanda * ''Vernonia kawoziensis'' F.G. Davies * ''Vernonia kayuniana'' G.V. Pope * ''Vernonia kenteocephala'' Baker * ''Vernonia kigomae'' C. Jeffrey * ''Vernonia klattii'' N.F.F. MacLeish * ''Vernonia klossii'' S. Moore * ''Vernonia kradungensis'' H.Koyama * ''Vernonia lafukensis'' S. Moore === L === * ''Vernonia lamii'' J.Kost. * ''Vernonia lancifolia'' Merr. * ''Vernonia larsenii'' B.L. King & S.B. Jones * ''Vernonia latisquamata'' (Humbert) Humbert * ''Vernonia lavandulifolia'' Muschl. ex De Wild. * ''Vernonia leandrii'' Humbert * ''Vernonia ledermannii'' Mattf. * ''Vernonia ledocteana'' P. Duvigneaud & L. Van Bockstal * ''Vernonia lemurica'' Humbert * ''Vernonia leonensis'' A.L. Cabrera * ''Vernonia leptantha'' Klatt * ''Vernonia letiensis'' J.Kost. * ''Vernonia lettermannii'' Engelm. ex A. Gray * ''Vernonia limosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia lindheimeri'' Gray & Engelm. * ''Vernonia lisowskii'' K. Kalanda * ''Vernonia loandensis'' S. Moore * ''Vernonia longibracteata'' S. Ortiz & Rodr. Oubina * ''Vernonia lualabensis'' De Wild. * ''Vernonia luhomeroensis'' Q.Luke & Beentje * ''Vernonia lundiensis'' (Hutch.) H. Wild & G.V. Pope * ''Vernonia luxuriosa'' J.Kost. * ''Vernonia lycioides'' H. Wild === M === * ''Vernonia macrachaenia'' Gagnep. * ''Vernonia madefacta'' H. Wild * ''Vernonia malabarica'' Hook. fil. * ''[[Vernonia mandrarensis]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia manongarivensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia marginata'' (Torr.) Rafin. * ''[[Vernonia marojejyensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia mastersii'' Watt ex Kanjilal & al. * ''Vernonia mazzocchii-alemannii'' Chiov. * ''Vernonia mbalensis'' G.V. Pope * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' Baker (*) * ''Vernonia meeboldii'' W. W. Smith * ''Vernonia melanocoma'' C. Jeffrey * ''Vernonia mesogramme'' O. Hoffm. * ''Vernonia mikumiensis'' C. Jeffrey * ''Vernonia milanjiana'' S. Moore * ''Vernonia mildbraedii'' Muschl. * ''Vernonia mindanaensis'' Merr. * ''Vernonia miombicola'' H. Wild * ''Vernonia miombicoloides'' C. Jeffrey * ''Vernonia missurica'' Rafin. * ''Vernonia mogadoxensis'' Chiov. * ''Vernonia moluccensis'' (Bl.) Miq. * ''Vernonia monantha'' Humbert * ''Vernonia moritziana'' Sch. Bip. * ''Vernonia mossambicensis'' Buscalioni & Muschl. * ''Vernonia muelleri'' H. Wild * ''Vernonia mumpullensis'' Hiern * ''Vernonia mushituensis'' H. Wild * ''Vernonia mutimushii'' H. Wild === N === * ''Vernonia najas'' H. Wild * ''Vernonia napus'' O. Hoffm. * ''Vernonia neocoursiana'' Humbert * ''Vernonia neoperrieriana'' Humbert * ''Vernonia nepetifolia'' H. Wild * ''Vernonia neumanniana'' O. Hoffm. * ''Vernonia newbouldii'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia noveboracensis'' (L.) Willd. * ''Vernonia nuxioides'' O Hoffm. & Muschl. === O === * ''Vernonia obionifolia'' O. Hoffm. * ''Vernonia ochyrae'' S. Lisowski * ''Vernonia orchidorrhiza'' Welw. ex Hiern * ''Vernonia orgyalis'' S. Moore * ''Vernonia ornata'' S. Moore * ''Vernonia otophora'' Mattf. === P === * ''Vernonia pachyclada'' Baker * ''Vernonia pandurata'' Hort. Vindob. ex Link * ''Vernonia papillosissima'' Chiov. * ''Vernonia papuana'' Lauterb. * ''Vernonia parapetersii'' C. Jeffrey * ''Vernonia parryae'' C. E. C. Fischer * ''Vernonia patentissima'' J.Kost. * ''Vernonia pellegrini'' Humbert ex Basse * ''Vernonia phanerophlebia'' Merr. * ''Vernonia phillipsiae'' S. Moore * ''Vernonia phlomoides'' Muschl. * ''Vernonia pierrei'' Gagnep. * ''Vernonia pinarensis'' Kitan. * ''Vernonia platylepis'' Drake * ''Vernonia plumbaginifolia'' Fenzl * ''Vernonia poggeana'' O. Hoffm. * ''Vernonia polyantha'' Warb. * ''Vernonia popeana'' C. Jeffrey * ''Vernonia potamophila'' Baker * ''Vernonia praticola'' S. Moore * ''Vernonia prolifera'' DC. * ''Vernonia pseudoappendiculata'' Humbert * ''Vernonia pseudojugalis'' Muschl. * ''Vernonia pulchella'' Small * ''Vernonia pulgarensis'' Elmer * ''Vernonia pygmaea'' O. Hoffm. === Q === * ''Vernonia quangensis'' O. Hoffm. === R === * ''Vernonia raui'' B.P Uniyal * ''Vernonia recurvata'' G. M. Barroso * ''Vernonia reinwardtiana'' De Vriese & Miq. ex Miq. * ''Vernonia retifolia'' S. Moore * ''Vernonia revoluta'' Buch.-Ham. * ''Vernonia rhodanthoidea'' Muschl. * ''Vernonia rhodesiana'' S. Moore * ''Vernonia rhodophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia robecchiana'' Muschl. * ''Vernonia robinsonii'' H. Wild * ''Vernonia rosenii'' R.E. Fr. * ''Vernonia roseoviolacea'' De Wild. * ''Vernonia rothii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia rubens'' H. Wild * ''Vernonia rufuensis'' Muschl. * ''Vernonia rupicola'' Ridley * ''Vernonia ruvungatundu'' C. Jeffrey * ''Vernonia ruwenzoriensis'' S. Moore === S === * ''Vernonia sabulosa'' Beentje & Mesfin * ''Vernonia saigonensis'' Gagnep. * ''[[Vernonia sakalava]]'' Humbert (*) * ''[[Vernonia sambiranensis]]'' (Humbert) Humbert (*) * ''Vernonia sangka'' Kerr * ''Vernonia sapinii'' De Wild. * ''Vernonia scaettae'' Humbert & Staner * ''Vernonia schlechteri'' O. Hoffm. * ''Vernonia schliebenii'' Mattf. * ''Vernonia schubotziana'' Muschl. * ''Vernonia schweinfurthii'' Oliv. & Hiern * ''Vernonia sclerophylla'' O. Hoffm. * ''Vernonia scoparia'' O. Hoffm. * ''Vernonia sechellensis'' Baker * ''Vernonia sengana'' S. Moore * ''Vernonia sericolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia seyrigii'' Humbert * ''Vernonia shabaensis'' K. Kalanda * ''Vernonia sidamensis'' O. Hoffm. * ''Vernonia solweziensis'' H. Wild * ''Vernonia spathulata'' (Forsk.) Sch. Bip. * ''Vernonia speiracephala'' Baker * ''Vernonia spenceriana'' Muschl. * ''Vernonia sphacelata'' Klatt * ''Vernonia stahelinoides'' Harv. * ''Vernonia stuhlmannii'' O. Hoffm. * ''Vernonia subacaulis'' Gagnep. * ''Vernonia subdentata'' J.Kost. * ''Vernonia subplumosa'' O. Hoffm. * ''Vernonia subscandens'' R.E. Fr. * ''Vernonia subsimplex'' Miq. * ''Vernonia subtilis'' J.Kost. * ''Vernonia sumbavensis'' J.Kost. * ''Vernonia suprafastigiata'' Klatt * ''Vernonia syringifolia'' O. Hoffm. === T === * ''[[Vernonia tanalensis]]'' Baker (*) * ''Vernonia tanganyikensis'' R.E. Fr. * ''Vernonia temnolepis'' O. Hoffm. * ''Vernonia tengwallii'' J.Kost. * ''Vernonia teucrioides'' Welw. ex O. Hoffm. * ''Vernonia teusczii'' Klatt ex Schinz * ''Vernonia tewoldei'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia texana'' (A. Gray) Small * ''Vernonia thodei'' Phillips * ''Vernonia thomsonii'' Hook. fil. * ''Vernonia thulinii'' Mesfin Tadesse * ''Vernonia timorensis'' J.Kost. * ''Vernonia timpermaniana'' K. Kalanda * ''Vernonia tinctosetosa'' C. Jeffrey * ''Vernonia trachyphylla'' Muschl. * ''Vernonia tricholoba'' C. Jeffrey * ''Vernonia tropophila'' Humbert * ''Vernonia tuberifera'' R.E. Fr. === U === * ''Vernonia unicata'' C. Jeffrey * ''Vernonia upembaensis'' K. Kalanda === V === * ''Vernonia vaginata'' O. Hoffm. * ''Vernonia vallicola'' S. Moore * ''Vernonia verdickii'' O. Hoffm. & Muschl. * ''Vernonia verrucosa'' Klatt * ''Vernonia vietnamensis'' Bien * ''Vernonia violacea'' Oliv. & Hiern ex Oliv. * ''Vernonia violaceo-papposa'' De Wild. * ''[[Vernonia vohemarensis]]'' Humbert (*) * ''Vernonia vollesenii'' C. Jeffrey * ''Vernonia vulturina'' Shinners === W === * ''Vernonia wakefieldii'' Oliv. * ''Vernonia walshae'' J.Kost. * ''Vernonia welwitschii'' O. Hoffm. * ''Vernonia wetarensis'' J.Kost. * ''Vernonia wollastonii'' S. Moore === Y === * ''Vernonia yabelloana'' Mesfin Tadesse === Z === * ''Vernonia zambiana'' G.V. Pope * ''Vernonia zernyi'' Gilli === Karazana misy eto Madagasikara === Ny ankamaroan' ny karazana tao amin' ny ''Vernonia'' dia nafindra any amin' ny antokon-javamaniry hafa ka ireto ihany no sisa: * ''[[Vernonia alleizettei]]'' <small>Humbert</small> -- ambiatilahy * ''[[Vernonia ambolensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ambrensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia ampandrandavensis]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia andapensis]]'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia baillonii'' <small>Scott Elliot</small> * ''[[Vernonia betsiliensis]]'' <small>Drake</small> * ''[[Vernonia betsimisaraka]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia diversifolia]]'' <small>Bojer ex DC.</small> -- ariandromanga, mangatovo, satrikoazamaratra, tsiatosika * ''Vernonia kenteocephala'' <small>Baker</small> * ''[[Vernonia latisquamata]]'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia leandrii]]'' <small>Humbert</small> * ''[[Vernonia mecistophylla]]'' <small>Baker</small> -- beaty * ''[[Vernonia pachyclada]]'' <small>Baker</small> * ''Vernonia sakalava'' <small>Humbert</small> * ''Vernonia sambiranensis'' <small>(Humbert) Humbert</small> * ''[[Vernonia tanalensis]]'' <small>Baker</small> Indreto ny karazana nafindra ao amin' ny antokon-javamaniry hafa (''[[Bechium]], [[Crystallopollen]], [[Cyanthillium]], [[Distephanus]]'', ''[[Gymnanthemum]]'', ''[[Polydora]]''): * Vernonia ambongensis Humbert → Distephanus ambongensis (Humbert) H. Rob. * Vernonia amygdalina Delile → Gymnanthemum amygdalinum (Delile) Sch. Bip. ex Walp. * ''Vernonia appendiculata'' <small>Less.</small> → ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' <small>(Less.) H. Rob.</small> -- ambiaty. * Vernonia bakeri Vatke → Distephanus bakeri (Vatke) V.A. Funk & H. Rob. * Vernonia bara Humbert → Distephanus bara (Humbert) H. Rob. -- kilangolahy * Vernonia baronii Baker → Gymnanthemum baronii (Baker) H. Rob. * '''''[[Vernonia betonicifolia]]'' Baker → ''[[Cyanthillium cinereum]]'' -- kilahimena.''' * Vernonia capuronii Humbert → Distephanus capuronii (Humbert) V.A. Funk & H. Rob. * ''Vernonia cinerea'' (L.) Less. → ''[[Cyanthillium cinereum]]'' (L.) H. Rob. -- ramitsiry * Vernonia colorata (Willd.) Drake → Gymnanthemum coloratum (Willd.) H. Rob. & B. Kahn * ''Vernonia erythromarula'' <small>Klatt</small> → ''[[Bechium rubricaule]]'' -- kilahimena, lahimena * ''Vernonia grevei'' <small>Drake</small> → ''[[Distephanus grevei]]'' <small>(Drake) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- tsivonina * ''Vernonia ibityensis'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus ibityensis]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- mananotra, ramanjoko * ''Vernonia nudicaulis'' Less. → ''[[Bechium nudicaule]]'' – kilahimena, lahimena * ''Vernonia poissonii'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus poissonii]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- kilanga, sidikadambo * ''Vernonia polytricholepis'' <small>Baker</small> → ''[[Distephanus polytricholepis]]'' <small>(Baker) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- hovonjy * ''Vernonia poskeana'' Vatke & Hildebr. → ''Polydora poskeana'' (Vatke & Hildebr.) H.Rob. → ''Crystallopollen angustifolium'' Steetz. * ''Vernonia quartziticola'' <small>Humbert</small> → ''[[Distephanus quartziticola]]'' <small>(Humbert) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- ramanjoko * Vernonia rhodopappa Baker → Distephanus rhodopappus (Baker) V.A. Funk & H. Rob. -- * ''Vernonia spiciformis'' <small>Klatt</small> → ''[[Distephanus spiciformis]]'' <small>(Klatt) V.A. Funk & H. Rob.</small> -- kilahimena * ''Vernonia trinervis'' <small>(Bojer ex DC.) Drake</small>. → ''[[Distephanus trinervis]]'' <small>Bojer ex DC.</small> -- anambohitra, kijejalahinala, kijejalahy, longolongo, rambiazina == Fampiasana ny karazana sasany == Ny ravin' ny karazana ''Vernonia amygdalina'' sy ''Vernonia hymenolepis'' ary ''Vernonia calvoana'' dia ampiasaina any [[Kamerona]] sy any [[Nizerià]] mba hanamboarana sakafo antsoina hoe ''ndolé''. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Distephanus]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' == Rohy ivelany == * "''[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]''", ''tenymalagasy.org'' (marihina fa efa lany andro ny anarana ara-tsiansa sasany omen' ity rakipahalalana ity) == Loharano sy fanamarihana == 98z3iugxu19mf12oht5jtbrqw8oluih 0 294902 1141145 1115239 2026-05-31T05:30:25Z Thelezifor 15140 1141145 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia''''' '''''betonicifolia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] (''[[Angiospermae|angiosmermae]]'') ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]]<ref name=":0"><small>"[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.p00588731? Filed as Vernonia betonicaefolia Baker subvar. sericea Humbert]", ''plants.jstor.org''</small> </ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ity zavamaniry ity dia atap hoe '''kilahimena'''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>, nefa tsy io irery ny karazan-javamaniry antsoina amin' io anarana io<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Ny santionany nangonin' i [[Jean-Henri Humbert]] tamin' ny Novambra-Desambra 1933, tao amin' ny lohasahan' i Sakamalio, sakelidranon' i Manambolo, ao amin' ny sahan-dranon' i [[Mandrare]], amin' ny haavo 900–1&nbsp;100 metatra, eny amin' ny tany be vato gnesy. Nisy santionany iray hafa voaangona tao amin' ny tendrombohitra Vohipolaka, ao avaratr' i [[Betroka]] ([[Faritanin' i Toliara|Toliara]]), amin' ny haavon' ny 1&nbsp;200 m eo ho eo<ref name=":0" />. == Jereo koa == * [[Kilahimena]] * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' == Loharano sy fanamarihana == 904i1ft157i7n4xvoza21w0eipuqlu5 1141146 1141145 2026-05-31T05:31:24Z Thelezifor 15140 1141146 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia''''' '''''betonicifolia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] (''[[Angiospermae|angiosmermae]]'') ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]]<ref name=":0"><small>"[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.p00588731? Filed as Vernonia betonicaefolia Baker subvar. sericea Humbert]", ''plants.jstor.org''</small> </ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ity zavamaniry ity dia atap hoe '''kilahimena'''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>, nefa tsy io irery ny karazan-javamaniry antsoina amin' io anarana io<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Ny santionany nangonin' i [[Jean-Henri Humbert]] tamin' ny Novambra-Desambra 1933, tao amin' ny lohasahan' i Sakamalio, sakelidranon' i Manambolo, ao amin' ny sahan-dranon' i [[Mandrare]], amin' ny haavo 900–1&nbsp;100 metatra, eny amin' ny tany be vato gnesy. Nisy santionany iray hafa voaangona tao amin' ny tendrombohitra Vohipolaka, ao avaratr' i [[Betroka]] ([[Faritanin' i Toliara|Toliara]]), amin' ny haavon' ny 1&nbsp;200 m eo ho eo<ref name=":0" />. == Jereo koa == * [[Kilahimena]] * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Vernonia betonicaefolia]]'' == Loharano sy fanamarihana == 5u6pz9gkdnbl46au641hhxpxsjkupnt 1141166 1141146 2026-05-31T06:19:26Z Thelezifor 15140 Nanitatra votoatiny 1141166 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia''''' '''''betonicifolia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] (''Angiosmermae'') ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]]<ref name=":0"><small>"[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.p00588731? Filed as Vernonia betonicaefolia Baker subvar. sericea Humbert]", ''plants.jstor.org''</small> </ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ity zavamaniry ity dia atap hoe '''kilahimena'''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>, nefa tsy io irery ny karazan-javamaniry antsoina amin' io anarana io<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Anarany koa ny hoe '''''Cyanthillium cinereum'' var. ''cinereum'''''<ref><small>"[https://colplanta.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:257943-1 ''Vernonia betonicifolia'' Baker]", ''colplanta.org''</small></ref> ''sy '''Vernonia betonicaefolia''''' <small>Baker.</small> Ny santionany nangonin' i [[Jean-Henri Humbert]] tamin' ny Novambra-Desambra 1933, tao amin' ny lohasahan' i Sakamalio, sakelidranon' i Manambolo, ao amin' ny sahan-dranon' i [[Mandrare]], amin' ny haavo 900–1&nbsp;100 metatra, eny amin' ny tany be vato gnesy. Nisy santionany iray hafa voaangona tao amin' ny tendrombohitra Vohipolaka, ao avaratr' i [[Betroka]] ([[Faritanin' i Toliara|Toliara]]), amin' ny haavon' ny 1&nbsp;200 m eo ho eo<ref name=":0" />. == Jereo koa == * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == p1yxnyhiouo5t4me95p95yn7agtkw1e 1141173 1141166 2026-05-31T06:30:30Z Thelezifor 15140 1141173 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia''''' '''''betonicifolia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] (''Angiosmermae'') ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]]<ref name=":0"><small>"[https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.p00588731? Filed as Vernonia betonicaefolia Baker subvar. sericea Humbert]", ''plants.jstor.org''</small> </ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ity zavamaniry ity dia atap hoe '''kilahimena'''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/Vernonia?w=Vernonia Vernonia]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>, nefa tsy io irery ny karazan-javamaniry antsoina amin' io anarana io<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Anarany koa ny hoe '''''Cyanthillium cinereum'' var. ''cinereum'''''<ref><small>"[https://colplanta.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:257943-1 ''Vernonia betonicifolia'' Baker]", ''colplanta.org''</small></ref> ''sy '''Vernonia betonicaefolia''''' <small>Baker.</small> Ny santionany nangonin' i [[Jean-Henri Humbert]] tamin' ny Novambra-Desambra 1933, tao amin' ny lohasahan' i Sakamalio, sakelidranon' i Manambolo, ao amin' ny sahan-dranon' i [[Mandrare]], amin' ny haavo 900–1&nbsp;100 metatra, eny amin' ny tany be vato gnesy. Nisy santionany iray hafa voaangona tao amin' ny tendrombohitra Vohipolaka, ao avaratr' i [[Betroka]] ([[Faritanin' i Toliara|Toliara]]), amin' ny haavon' ny 1&nbsp;200 m eo ho eo<ref name=":0" />. == Jereo koa == * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Cyanthillium cinereum]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == dde266q3mohbgwsor25c6bsqt2rrd1h 0 294904 1141185 1115311 2026-05-31T06:50:49Z Thelezifor 15140 Anarana vaovao 1141185 wikitext text/x-wiki Ny '''kilahimena''' na '''lahimena''' dia [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''<ref name=":0" />. Niovaova ny vondron-karazana nanasokajiana azy ireo ka anisan' izany ny ''[[Vernonia]]'', ny ''[[Bechium]]'', ny ''[[Cacalia]]'', ny ''[[Cyanthillium]]'', ny ''[[Vernoniastrum]]'' ary ny ''[[Distephanus]]''. == Toetra ankapobeny == Ireo zavamaniry ireo, amin' ny ankapobeny, dia maniry amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] mihoatra ny roa taona noho fananany taovany any ambanin' ny tany. Mavokely na mena na volomparasy ny [[Voninkazo|voni]]<nowiki/>n' izy ireo. Maro amin' izy ireo no mamoaka antôsianinina. Miloko mena ny [[Taho|tahony]], toraka izany koa ny vondrom-boniny mbola kely. Araka izany dia tsy manondro karazana tokana ny anarana hoe ''kilahimena'' nefa tsy manondro ny vondron-karazana iray manontolo<ref name=":0"><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena#mg.n Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Anarana siantifika == Nosokajina tao amin' ny vondron-karazana ''[[Vernonia]]'' izy ireo taloha ka ireto ny anarana siantifikan' ny karazana tondroina amin' ny hoe "kilahimena" araka ny hita ao amin' ny ''Dictionnaire des noms malgaches de végétaux'' (1999)<ref name=":0" />: * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' <small>Less.</small> (→ ''[[Bechium nudicaule]]'' <small>(Less.) H.Rob.</small>) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' <small>Klatt</small> (→ [[Bechium rubricaule|''Bechium'' ''rubricaule'']] <small>DC.</small>) * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' <small>Baker</small> (→ [[Cyanthillium cinereum|''Cyanthillium cinereum'' var. ''cinereum'']] ← ''[[Vernonia betonicaefolia]]'' <small>Baker</small>) * ''[[Vernonia rhodolepis]]'' <small>Baker</small> (→ ''[[Bechium rhodolepis]]'' <small>(Baker) H.Rob.</small>) * ''[[Vernonia aemulans]]'' Vatke (→ ''[[Vernoniastrum aemulans]]'' <small>(Vatke) H.Rob.</small>) * ''[[Vernonia spiciforma]]'' Klatt (→ ''[[Vernonia spiciformis]]'' <small>Klatt</small> → ''[[Distephanus spiciformis]]'' <small>(Klatt) V.A.Funk & H.Rob.</small>) Atao hoe "lahimena" ny ''Vernonia erythromarula'' sy ny ''Vernonia nudicaulis''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Fampiasana azy == Izy rehetra ireo dia misy akora mangidy ary ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana malagasy. Ny rano mafana nandomana ny voniny na ny tahony nitondra ny voniny dia omena ny marary manavy mba hanakanana ny maloiloy sy hamerenana ny fahazotoan-komana. Ny fakany, mbola vaovao na nendasina maina, dia matetika ampiasaina amin' ny fanaovana tambavy izay malaza ho mampatanjaka<ref name=":0" />. == Jereo koa == * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' == Tahirin-kevitra == * Boiteau Marthe, Allorge-Boiteau Lucile, Boiteau Pierre, ''[https://www.ilerouge.org/livre-dictionnaire-des-noms-malgaches-des-vegetaux/ Dictionnaire des noms malgaches de végétaux]'', Editions Alzieu. 1999. * M. Edouard Heckel, "[https://ia802902.us.archive.org/17/items/mobot31753002439302/mobot31753002439302.pdf Les plantes utiles de Madagascar]", in ''Annales de Musée Colonial de Marseille'' (année 1910). == Loharano sy fanamarihana == a37evax2e45m21vrhwq2uf0vbuzbchv 1141186 1141185 2026-05-31T06:55:58Z Thelezifor 15140 Nanatsara votoatiny 1141186 wikitext text/x-wiki Ny '''kilahimena''' na '''lahimena''' dia [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''<ref name=":0" />. Niovaova ny vondron-karazana nanasokajiana azy ireo ka anisan' izany ny ''[[Vernonia]]'', ny ''[[Bechium]]'', ny ''[[Cacalia]]'', ny ''[[Cyanthillium]]'', ny ''[[Vernoniastrum]]'' ary ny ''[[Distephanus]]''. == Toetra ankapobeny == Ireo zavamaniry ireo, amin' ny ankapobeny, dia maniry amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] mihoatra ny roa taona noho fananany taovany any ambanin' ny tany. Mavokely na mena na volomparasy ny [[Voninkazo|voni]]<nowiki/>n' izy ireo. Maro amin' izy ireo no mamoaka antôsianinina. Miloko mena ny [[Taho|tahony]], toraka izany koa ny vondrom-boniny mbola kely. Araka izany dia tsy manondro karazana tokana ny anarana hoe ''kilahimena'' nefa tsy manondro ny vondron-karazana iray manontolo<ref name=":0"><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena#mg.n Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Anarana siantifika == Nosokajina tao amin' ny vondron-karazana ''[[Vernonia]]'' izy ireo taloha ka ireto ny anarana siantifikan' ny karazana tondroina amin' ny hoe "kilahimena" araka ny hita ao amin' ny ''Dictionnaire des noms malgaches de végétaux'' (1999)<ref name=":0" />: * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' <small>Less.</small> (→ ''[[Bechium nudicaule]]'' <small>(Less.) H.Rob.</small>) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' <small>Klatt</small> (→ [[Bechium rubricaule|''Bechium'' ''rubricaule'']] <small>DC.</small>) * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' <small>Baker</small> (→ [[Cyanthillium cinereum|''Cyanthillium cinereum'' var. ''cinereum'']] ← ''[[Vernonia betonicaefolia]]'' <small>Baker</small>) * ''[[Vernonia rhodolepis]]'' <small>Baker</small> (→ ''[[Bechium rhodolepis]]'' <small>(Baker) H.Rob.</small>) * ''[[Vernonia aemulans]]'' Vatke (→ ''[[Vernoniastrum aemulans]]'' <small>(Vatke) H.Rob.</small>) * ''[[Vernonia spiciforma]]'' Klatt (→ ''[[Vernonia spiciformis]]'' <small>Klatt</small> → ''[[Distephanus spiciformis]]'' <small>(Klatt) V.A.Funk & H.Rob.</small>) Atao hoe "lahimena" koa ny [[Bechium rubricaule|''Bechium'' ''rubricaule'']] (na ''Vernonia erythromarula'') sy ny ''[[Bechium nudicaule]]'' (na ''Vernonia nudicaulis'')<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Fampiasana azy == Misy akora mangidy sy ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana malagasy izy rehetra ireo. Ampisotroina ny marary [[Tazo|manavy]] mba hanakanana ny maloiloy sy hamerenana ny fahazotoan-komana ny rano mafana nandomana ny voniny na ny tahony nitondra ny voniny. Matetika ampiasaina amin' ny fanaovana tambavy izay malaza ho mampatanjaka ny fakany mbola vaovao na nendasina maina<ref name=":0" />. == Jereo koa == * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Distephanus]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' == Tahirin-kevitra == * Boiteau Marthe, Allorge-Boiteau Lucile, Boiteau Pierre, ''[https://www.ilerouge.org/livre-dictionnaire-des-noms-malgaches-des-vegetaux/ Dictionnaire des noms malgaches de végétaux]'', Editions Alzieu. 1999. * M. Edouard Heckel, "[https://ia802902.us.archive.org/17/items/mobot31753002439302/mobot31753002439302.pdf Les plantes utiles de Madagascar]", in ''Annales de Musée Colonial de Marseille'' (année 1910). == Loharano sy fanamarihana == 7fosaek8vf67ecucgp5kihk4ug85ctl 0 294906 1141139 1115308 2026-05-31T05:24:29Z Thelezifor 15140 1141139 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia nudicaulis''''' Less. dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Lessing tamin' ny taona 1831. Arany koa ny hoe '''''Bechium'' ''nudicaule''''' (Less.) H.Rob. sy '''''Vernonia'' ''scapiformis''''' (DC.) Drake<ref><small>"[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-37544 Vernonia nudicaulis]", ''The Plant List'' (2010).</small> </ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', na '''lahimena''' nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * [[Kilahimena]] * [[Lahimena]] == Loharano sy fanamarihana == kj9t56zww76c9dx9pmblvtkf0j4ayc3 1141157 1141139 2026-05-31T06:04:10Z Thelezifor 15140 Nanova anarana 1141157 wikitext text/x-wiki Ny '''''Bechium'' ''nudicaule''''' <small>(Less.) H.Rob.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Lessing tamin' ny taona 1831. Arany koa ny hoe '''''Vernonia nudicaulis''''' <small>Less</small>. sy '''''Vernonia'' ''scapiformis''''' <small>(DC.) Drake</small><ref><small>"[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-37544 Vernonia nudicaulis]", ''The Plant List'' (2010).</small> </ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', na '''lahimena''' nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * [[Kilahimena]] * [[Lahimena]] == Loharano sy fanamarihana == 2rollhqmiqjuxwit10ncs2vv0h0v7bn 1141158 1141157 2026-05-31T06:04:31Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia nudicaulis]] ho [[Bechium nudicaule]] i Thelezifor 1141157 wikitext text/x-wiki Ny '''''Bechium'' ''nudicaule''''' <small>(Less.) H.Rob.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Lessing tamin' ny taona 1831. Arany koa ny hoe '''''Vernonia nudicaulis''''' <small>Less</small>. sy '''''Vernonia'' ''scapiformis''''' <small>(DC.) Drake</small><ref><small>"[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-37544 Vernonia nudicaulis]", ''The Plant List'' (2010).</small> </ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', na '''lahimena''' nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * [[Kilahimena]] * [[Lahimena]] == Loharano sy fanamarihana == 2rollhqmiqjuxwit10ncs2vv0h0v7bn 0 294907 1141141 1115307 2026-05-31T05:26:43Z Thelezifor 15140 1141141 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia erythromarula''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Klatt tamin' ny taona 1892. Aarany koa ny hoe '''''Bechium'' ''rubricaule''''' DC. sy '''''Cacalia'' ''candollei''''' (Mart. ex DC.) Kuntze <ref><small>The Plant List (2010). "[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-133739 Vernonia erythromarula]".</small></ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''' na '''lahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * [[Kilahimena]] * [[Lahimena]] == Loharano sy fanamarihana == pjb2x77s74jxihw3oh4ptxi94gp84nl 1141142 1141141 2026-05-31T05:27:05Z Thelezifor 15140 1141142 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia erythromarula''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Klatt tamin' ny taona 1892. Anarany koa ny hoe '''''Bechium'' ''rubricaule''''' DC. sy '''''Cacalia'' ''candollei''''' (Mart. ex DC.) Kuntze <ref><small>The Plant List (2010). "[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-133739 Vernonia erythromarula]".</small></ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''' na '''lahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * [[Kilahimena]] * [[Lahimena]] == Loharano sy fanamarihana == cjvapvarumculldg6gt1vjjozjwta8k 1141149 1141142 2026-05-31T05:33:10Z Thelezifor 15140 1141149 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia erythromarula''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Klatt tamin' ny taona 1892. Anarany koa ny hoe '''''Bechium'' ''rubricaule''''' DC. sy '''''Cacalia'' ''candollei''''' (Mart. ex DC.) Kuntze <ref><small>The Plant List (2010). "[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-133739 Vernonia erythromarula]".</small></ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe [[kilahimena]] na ''lahimena'', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe lahimena. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == dcjip0u6wnns7ajoodbbgerhqgf365j 1141161 1141149 2026-05-31T06:11:21Z Thelezifor 15140 Nanova anarana 1141161 wikitext text/x-wiki Ny '''''Bechium'' ''rubricaule''''' <small>DC.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Klatt tamin' ny taona 1892. Anarany koa ny hoe '''''Vernonia erythromarula''''' <small>Klatt</small> sy '''''Cacalia'' ''candollei''''' <small>(Mart. ex DC.) Kuntze</small> <ref><small>The Plant List (2010). "[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-133739 Vernonia erythromarula]".</small></ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe [[kilahimena]] na ''lahimena'', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe lahimena. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == mq6wo61dy25tb42qe08gifk9n32sjem 1141162 1141161 2026-05-31T06:11:39Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia erythromarula]] ho [[Bechium rubricaule]] i Thelezifor 1141161 wikitext text/x-wiki Ny '''''Bechium'' ''rubricaule''''' <small>DC.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia nahazo famaritana ara-tsiansa voalohany nataon' i Klatt tamin' ny taona 1892. Anarany koa ny hoe '''''Vernonia erythromarula''''' <small>Klatt</small> sy '''''Cacalia'' ''candollei''''' <small>(Mart. ex DC.) Kuntze</small> <ref><small>The Plant List (2010). "[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-133739 Vernonia erythromarula]".</small></ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe [[kilahimena]] na ''lahimena'', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref><ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/lahimena# Lahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe lahimena. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == mq6wo61dy25tb42qe08gifk9n32sjem 0 294908 1141143 1115304 2026-05-31T05:27:59Z Thelezifor 15140 1141143 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia betonicaefolia''''' Baker dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anarany koa ny hoe '''''Cyanthillium cinereum'' var. ''cinereum'''''<ref><small>"[https://colplanta.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:257943-1 ''Vernonia betonicifolia'' Baker]", ''colplanta.org''</small></ref>''.'' Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>.'' == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == 83aspeb5ju3zfue4xsd3oq0498lji2k 1141144 1141143 2026-05-31T05:29:58Z Thelezifor 15140 1141144 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia betonicaefolia''''' Baker dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anarany koa ny hoe '''''Cyanthillium cinereum'' var. ''cinereum'''''<ref><small>"[https://colplanta.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:257943-1 ''Vernonia betonicifolia'' Baker]", ''colplanta.org''</small></ref>''.'' Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mitondra izany anarana izany''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>.'' == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == ol6nasy7e9x4ktzpo2slpw6ntlp9abh 1141147 1141144 2026-05-31T05:31:54Z Thelezifor 15140 1141147 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia betonicaefolia''''' Baker dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anarany koa ny hoe '''''Cyanthillium cinereum'' var. ''cinereum'''''<ref><small>"[https://colplanta.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:257943-1 ''Vernonia betonicifolia'' Baker]", ''colplanta.org''</small></ref>''.'' Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mitondra izany anarana izany''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>.'' == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * [[Kilahimena]] * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' == Loharano sy fanamarihana == rk4u1harccsg876d6p23x2q917in2c4 1141165 1141147 2026-05-31T06:19:07Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1141165 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Vernonia betonicifolia]] l9eggnlmel4qaq31rorkmtft08myv6v 0 294909 1141150 1115305 2026-05-31T05:41:16Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia rhodolepis]] ho [[Bechium rhodolepis]] i Thelezifor 1115305 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia rhodolepis''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anarany koa ny hoe '''''Bechium rhodolepis''''' (Baker) H.Rob. sy ny hoe '''''Vernonia'' ''purpureoglandulosa''''' Klatt<ref><small>"[https://wfoplantlist.org/taxon/wfo-0000005699-2023-06?matched_id=wfo-0000086667 Bechium rhodolepis (Baker) H.Rob.]", ''wfoplantlist.org''</small></ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe ''[[kilahimena]]'', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' == Loharano sy fanamarihana == ny256bospldv43b4mlkplv48rmk9n89 1141152 1141150 2026-05-31T05:45:35Z Thelezifor 15140 1141152 wikitext text/x-wiki Ny '''''Bechium rhodolepis''''' <small>(Baker) H.Rob.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anarany koa ny hoe '''''Vernonia rhodolepis''''' sy ny hoe '''''Vernonia'' ''purpureoglandulosa''''' Klatt<ref><small>"[https://wfoplantlist.org/taxon/wfo-0000005699-2023-06?matched_id=wfo-0000086667 Bechium rhodolepis (Baker) H.Rob.]", ''wfoplantlist.org''</small></ref>. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Bechium]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == ohw2s92s8it4c9k4uay5dxhp1agowz7 0 294914 1141178 1115306 2026-05-31T06:35:46Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia aemulans]] ho [[Vernoniastrum aemulans]] i Thelezifor 1115306 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernonia aemulans''''' Vatke dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anarany koe ny hoe '''''Vernoniastrum aemulans''''' (Vatke) H.Rob''.'' Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe [[Kilahimena|''kilahimena'']], nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' == Loharano sy fanamarihana == 6ore5tcmtjgnfapfinvwye0z5m6pe6g 1141180 1141178 2026-05-31T06:37:26Z Thelezifor 15140 Nanova anarana 1141180 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernoniastrum aemulans''''' <small>(Vatke) H.Rob''.''</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anarany koe ny hoe '''''Vernonia aemulans''''' <small>Vatke.</small> Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Asteraceae]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == fi31kvo98ieh2gpsiwqy0007vb3clhy 0 294915 1141182 1115296 2026-05-31T06:49:44Z Thelezifor 15140 Nanolo anarana 1141182 wikitext text/x-wiki Ny '''''Distephanus spiciformis''''' <small>(Klatt) V.A.Funk & H.Rob.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Taloha izy io dia nantsoina hoe '''''Vernonia spiciforma''''' <small>Klatt</small> na '''''Vernonia spiciformis''''' <small>Klatt</small>. == Jereo koa == * ''[[Distephanus]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == oerkcn4phczdu8sieh1rpvv1dxuzigk 1141183 1141182 2026-05-31T06:50:00Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia spiciforma]] ho [[Distephanus spiciformis]] i Thelezifor 1141182 wikitext text/x-wiki Ny '''''Distephanus spiciformis''''' <small>(Klatt) V.A.Funk & H.Rob.</small> dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy io dia atao hoe '''kilahimena''', nefa tsy io irery no zavamaniry mirondra izany anarana izany<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/kilahimena?w=kilahimena Kilahimena]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Taloha izy io dia nantsoina hoe '''''Vernonia spiciforma''''' <small>Klatt</small> na '''''Vernonia spiciformis''''' <small>Klatt</small>. == Jereo koa == * ''[[Distephanus]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Gymnanthemum]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == oerkcn4phczdu8sieh1rpvv1dxuzigk 0 294916 1141160 1115354 2026-05-31T06:05:47Z Thelezifor 15140 1141160 wikitext text/x-wiki Ny '''''Bechium''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ny faritra ahitana azy dia i [[Madagasikara]]<ref name=":0"><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:7866-1 Bechium DC. | Plants of the World Online | Kew Science]". ''[[Plants of the World Online]]''. Notsidihina tamin' ny 19 Marsa 2021.</small></ref>. Telo ny karazana voafariparitra ao aminy<ref><small>"''[https://web.archive.org/web/20130719171124/http://compositae.landcareresearch.co.nz/Default.aspx?Page=NameSearch&searchText=Bechium Bechium]"'', Global Compositae</small></ref><ref><small>"''[http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=Bechium Bechium]",'' ''[[PlantList]]''</small></ref>. Nofaritan' i Augustin Pyrame de Candolle ity vondron-karazana ity ary navoaka tao amin' ny ''Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis'' 5: 70. 1836<ref><small>"[https://www.tropicos.org/Name/40025825 Bechium]". ''Tropicos.org''. [[Missouri Botanical Garden]]. Consultado el 21 Aogositra 2012.</small></ref>.​ == Karazana == Ireto ny karazana hita ao amin' io vondron-karazana io<ref name=":0" />: * ''[[Bechium nudicaule]]'' (Less.) H.Rob. * ''[[Bechium rhodolepis]]'' (Baker) H.Rob. * ''[[Bechium rubricaule]]'' DC. == Jereo koa == * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Vernoniastrum]]'' * [[Kilahimena]] == Loharano sy fanamarihana == bdix14mik7zzjee0e03qui6vnpnrkpj 0 294921 1141175 1116312 2026-05-31T06:31:43Z Thelezifor 15140 1141175 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr-140909-1802-Cyanthillium cinereum-flowers-Wailua-Maui (24615302484).jpg|vignette|''Cyanthillium cinereum'']] Ny '''''Cyanthillium cinereum''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny ''[[Asteraceae]]''. Ity zavamaniry ity dia [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] maniry isan-taona izay manana halava hatramin' ny 120 sm<ref name=":0"><small>"[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242315954 Cyanthillium cinereum (Linnaeus) H. Robinson]", ''Flora of North America''</small></ref>. Mamokatra vondrom-bony fisaka izy io. Maitso sy manjelatra ny [[Ravina (zavamaniry)|raviny]], ary fotsy na volomparasy ny [[Voninkazo|voniny]]. Nantsoina hoe '''''Vernonia cinerea''''' izy io taloha, saingy nisy ny fanavaozana momba ny taksônômia, taloha kelin' ny fiandohan' ny taona 2014. Mety hifangaro amin' ny ''[[Emilia sonchifolia]]'' ity karazana ity, fa ny [[Felambony|felam-boni]]<nowiki/>n' ity farany dia lava kokoa ary miendrika vazy. Teratany aty [[Afrika Trôpikaly|Afrika]] [[Afrika Trôpikaly|Trôpikaly]] sy any [[Azia Trôpikaly|Azia]] [[Azia Trôpikaly|Trôpikaly]] ([[India]], [[Srilanka]], [[Indôsina]], [[Indônezia]], sns) io vondrona io ary lasa voajanahary any [[Aostralia]], any [[Mesôamerika]], [[Amerika Atsimo]] Tropikaly,any amin'ny faritra [[Karaîba|Karaiba]], ary any [[Etazonia]] any [[Florida]]<ref><small>"[https://web.archive.org/web/20140222030226/http://www.oswaldasia.org/species/v/venci/venci_en.html Open Source for Weed Assessment in Lowland Paddy Fields]".</small></ref><ref><small>"[https://www.anbg.gov.au/cgi-bin/apni?taxon_id=131973 Cyanthillium cinereum (L.) H.Rob] {{Wayback|url=https://www.anbg.gov.au/cgi-bin/apni?taxon_id=131973 |date=20231128192841 }}". ''Australian Plant Name Index'' (APNI), IBIS database. Centre for Plant Biodiversity Research, Australian Government.</small></ref><ref><small>"[https://bie.ala.org.au/species/https://id.biodiversity.org.au/taxon/apni/51298364#overview Cyanthillium cinereum (L.) H.Rob]". ''Atlas of Living Australia''.</small></ref><ref><small>Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. ''Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contributions from the United States National Herbarium'' 55: 1–584</small></ref><ref><small>Carnevali, G., J. L. Tapia-Muñoz, R. Duno de Stefano & I. M. Ramírez Morillo. 2010. ''Flora Ilustrada de la Peninsula Yucatán: Listado Florístico'' 1–326</small></ref><ref><small>García-Mendoza, A. J. & J. A. Meave. 2011. ''Diversidad Florística de Oaxaca: de Musgos a Angispermas'' 1–351. Universidad Nacional Autónoma de México, Ciudad Universitaria</small></ref><ref name=":0" />. [[Sary:Cyanthillium cinereum - flower.JPG|ankavia|vignette|231x231px|''Cyanthillium cinereum'']] Ny zana-karazany ''Vernonia cinerea subsp.vialis'' (DC.), izay ampiasaina amin' ny fitsaboana ny aretin' ny maso, dia atao amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] hoe '''''ramitsiry'''''<ref><small>"[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/ramitsiry#mg.n Ramitsiry]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Atao hoe ''poovamkurunnal'' na ''poovamkurunnila'' izy amin' ny [[Fiteny malaialama|teny malaiamama]] ary ''monara kudumbiya'' amin' ny [[Fiteny singaley|teny singaley]]. Antsoina koa hoe ''sadevi'' izy io<ref><small>"[https://www.bundelkhand24x7.com/2025/04/sahadevi-plant.html Sahadevi Plant: सहदेवी का पौधा और उसके औषधीय गुण]", ''www.bundelkhand24x7.com''</small></ref>. [[Sary:Cyanthillium cinereum 7.jpg|vignette|204x204px|''Cyanthillium cinereum'']] Ity zavamaniry ity dia fanao fanafody ao amin' ny fitsaboana ''Ayurveda''. Ny fampiasana ity zavamaniry ity dia manampy amin' ny fanamafisana ny hery fiarovana ao amin' ny vatana. Any amin' ny faritra mafana sy mando no tena ambolena azy. Ny ''Cyanthillium cinereum'' dia nampiasaina tamin' ny fampitsaharana ny fifohana [[sigara]] any [[Tailandy]] sy any amin' ny firenena hafa, ary ho fanamaivanana ny [[sery]]<ref><small>Wongwiwatthananukit, Supakit (January 2009). "[https://www.researchgate.net/publication/242590444_Efficacy_of_Vernonia_cinera_for_smoking_cessation Efficacy of Vernonia cinerea for smoking cessation]". ''Journal of Health Research''. 23 (1). Bangkok, Thailand: College of Public Health Sciences, Chulalongkorn University: 31–6.</small></ref>. == Jereo koa == * ''[[Cyanthillium]]'' * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Vernonia betonicifolia]]'' == Loharano sy fanamarihana == 7esoo7lyz5ye1vv6edd1xe3sdfoxv67 0 294930 1141181 1115353 2026-05-31T06:38:01Z Thelezifor 15140 1141181 wikitext text/x-wiki Ny '''''Vernoniastrum''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ao [[Afrika Trôpikaly]] sy [[Faritra Atsimo ao Afrika|Afrika Atsimo]] ary eto [[Madagasikara]] no faritra aniriany. Nofaritan' i Harold E. Robinson ity vondron-karazana ity ary navoaka tao amin' ny ''Proceedings of the Biological Society of Washington'' 112(1): 233. 1999. == Karazana == Inty ny lisitra araka abidin' ny karazana ao amin' ny ''Vernoniastrum'' izay nekena tamin' ny Jolay 2012. * ''[[Vernoniastrum aemulans]]'' (Vatke) H.Rob. * ''Vernoniastrum ambiguum'' (Kotschy & Peyr.) H.Rob. * ''Vernoniastrum latifolium'' (Steetz) H.Rob. * ''Vernoniastrum musofense'' (S.Moore) H.Rob. * ''Vernoniastrum nestor'' (S.Moore) H.Rob. * ''Vernoniastrum ugandense'' (S.Moore) H.Rob. * ''Vernoniastrum uncinatum'' (Oliv. & Hiern) H.Rob. * ''Vernoniastrum viatorum'' (S.Moore) H.Rob. == Jereo koa == * [[Kilahimena]] * ''[[Vernonia]]'' * ''[[Bechium]]'' * ''[[Cacalia]]'' * ''[[Cyanthillium]]'' c2zb49ky63ucxtbk1po791yc4a9fdri 0 295926 1140970 1140303 2026-05-30T13:07:19Z ~2026-32195-42 39839 Nampiditra infobox 1140970 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Zafisambo Ruphin Fortunat|firenena=Madagasikara|asa=Miaramila,|asa hafa=Mpiraiminisitra|image=Zafisambo ruphin.jpg|teraka=Farafangana|toerana=Farafangana}} '''Zafisambo Ruphin''' dia miaramila sy mpanao pôlitika malagasy, voatendry ho [[Praiminisitra malagasy|Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara]] tamin'ny 6 Oktobra 2025<ref name=":0">{{Cite news|language=en|title=Madagascar president names military general as new prime minister|newspaper=Reuters|date=2025-10-06|url=https://www.reuters.com/world/africa/madagascar-president-names-military-general-new-prime-minister-2025-10-06/|access-date=2025-10-06}}</ref> hatramin'ny 20 Oktobra 2025. == Tantaram-piainana == Zafisambo Ruphin Fortunat Dimbisoa dia miaramila malagasy nanomboka nianatra tany amin'ny [[Akademia Miaramila Antsirabe|Akademia miaramilan'Antsirabe]] izy tamin'ny 1991. Nohazony ny fanabeazana miaramila faharoa any Frantsa izy<ref name=":1">{{Cite web |language=fr |title=Madagascar: le général Ruphin Fortunat Zafisambo nommé Premier ministre |url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20251006-madagascar-le-g%C3%A9n%C3%A9ral-ruphin-fortunat-zafisambo-nomm%C3%A9-premier-ministre |website=RFI |date=2025-10-06 |access-date=2025-10-06}}</ref>. Namita ny fianarany tany [[Aljeria]], Ary tany [[Montpellier]] any [[Frantsa]], la namarana teto [[Madagasikara]] izy<ref name=":2">{{Cite web |language=fr-FR |title=Andry Rajoelina nomme un militaire comme Premier ministre, le général Ruphin Fortunat Zafisambo |url=https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/andry-rajoelina-nomme-un-militaire-comme-premier-ministre-le-general-ruphin-fortunat-zafisambo-1630184.html |website=Réunion la 1ère |date=2025-10-06 |access-date=2025-10-06}}</ref>. Voatendry izy tamin'ny 2019 ho sekretera jeneralin'ny governemanta izy, talohan'ny nahendry azy ho lehiben'ny birao miaramila tamin'ny Praiminisitra [[Christian Ntsay]] tamin'ny 2020<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |language=fr-FR |last=Rakotoarivelo |first=Julian |title=Mahazoarivo : Un général à la tête du cabinet civil - |url=https://midi-madagasikara.mg/mahazoarivo-un-general-a-la-tete-du-cabinet-civil/ |website=Midi Madagasikara |date=2020-06-27 |access-date=2025-10-06 |archive-date=2025-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250520043059/https://midi-madagasikara.mg/mahazoarivo-un-general-a-la-tete-du-cabinet-civil/ |url-status=dead }}</ref>. Tamin'ny 6 Oktobra 2025, dia voatendry ho [[Praiminisitra malagasy|Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara]] izy, nandimby an'i [[Christian Ntsay]] izay nesorina tamin'ny toerany herinandro taloha<ref name=":0" />. Tamin'ny maha-zava-baovao ny fidirany, satria tsy nisy niandry ny anarany ho isan'ireo kandidà mety hitondra ny firenena<ref name=":1" />. Misy ihany koa loharano milaza fa: -mpankafy mozika sy disc Jockey (DJ) izy. -ary zanak'i Georges Ruffin Zafisambo, izay efa ministra sy ambasadaoro taloha Mari-boninahitra Nahazo : --Chevalier de l'ordre National --Commandeur -Grand Officier de l'ordre National Malagasy Mpandimby: [[Herintsalama Rajaonarivelo]] == Rohy ivelany == {{Reflist}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] cqh3tjt8q63dp8bl2f9zt8755yy4p9q 0 298086 1141024 1138979 2026-05-30T20:23:54Z Thelezifor 15140 /* Jereo koa */ 1141024 wikitext text/x-wiki [[Sary:Litchi chinensis fruits.JPG|vignette|408x408px|[[Litisia|Letisia]] (''[[Litchi chinensis]]'')]] Inty ny '''lisitry ny hazo fihinam-boa eto Madagasikara'''. Marihina fa ny teny hoe "hazo" ampiasaina eto dia anondroana ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]], ny [[hazobotry]], ny [[kirihitra]], ary ny [[vahy]], eny fa na ny zavamaniry atao amin' ny anarana hoe [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] rehefa tena lehibe (ohatra: [[akondro]]) na ireo ivelan' ny fanasokajiana mahazatra (toy ny [[raketa]]) koa aza. Misy amin' ny zavamaniry hotanisaina eto ny tsy misy afa-tsy eto [[Madagasikara]], ny sasany hita ihany koa any amin' ny firenena sy faritra any ivelany ary ny hafa nampidirina teto. == Lisitry ny vondron-karazana sy ny finakaviana == === Lisitry ny fianakaviana === [[Sary:Starr 020803-0117 Psidium guajava.jpg|vignette|Goavy (''[[Psidium guajava]]'')]][[Sary:Adansonia rubrostipa 03.jpg|vignette|Ringy na fony (''[[Adansonia rubrostipa]]'')]]Inty ny lisitry ny fianakavian-javamaniry ahitana ny karazana fihinam-boa maniry eto [[Madagasikara]], nalahatra araka ny abidy: * ''[[Anacardiaceae]]'' ''- [[Anisophylleaceae]] - [[Annonaceae]] - [[Apocynaceae]] - [[Arecaceae]] - [[Bombacaceae]]'' (ankehitriny nampidirina ao amin' ny ''[[Malvaceae]]'') - ''[[Bromeliaceae]]'' ''- [[Burseraceae]] - [[Cactaceae]] - [[Caricaceae]] - [[Celastraceae]] - [[Clusiaceae]] - [[Combretaceae]] - [[Ebenaceae]] - [[Fabaceae]] - [[Lauraceae]] - [[Loganiaceae]] - [[Malvaceae]]'' (ankehitriny dia tafiditra ao ny ''[[Bombacaceae]]'') - ''[[Menispermaceae]]'' ''- [[Moraceae]] - [[Musaceae]] - [[Myrtaceae]] - [[Orchidaceae]] - [[Pandanaceae]] - [[Passifloraceae]] - [[Phyllanthaceae]] - [[Piperaceae]] - [[Proteaceae]] - [[Rosaceae]] - [[Rubiaceae]] - [[Rutaceae]] - [[Sapindaceae]] - [[Sapotaceae]] - [[Solanaceae]] - [[Vitaceae]]'' === Lisitry ny vondron-karazana === [[Sary:Mangifera indica 1a 13.jpg|vignette|Manga (''[[Mangifera indica]]'')]] [[Sary:Tapia Uapaca bojeri Ibity.jpg|vignette|Tapia (''[[Uapaca bojeri]]'')]]Inty ny lisitry ny vondron-karazan-javamaniry ahitana ny karazana fihinam-boa maniry eto [[Madagasikara]], nalahatra araka ny abidy: * ''[[Adansonia]] - [[Ananas]] - [[Anisophyllea]] - [[Annona]] - [[Bismarckia]] - [[Borassus]] - [[Bromelia]] - [[Canarium (zavamaniry)|Canarium]] - [[Carica]] - [[Carissa]] - [[Causonis]] - [[Cayratia]] - [[Cereus]] - [[Cissus]] - [[Citrus]] - [[Cocos (zavamaniry)|Cocos]] - [[Cola (zavamaniry)|Cola]] - [[Cyphomandra]] - [[Cyphostemma]] - [[Dilobeia]] - [[Diospyros]] - [[Dypsis]] - [[Elaeis]] - [[Eugenia]] - [[Ficus]] - [[Fragaria]] - [[Hylocereus]] - [[Hyphaene]] - [[Labramia]] - [[Landolphia]] - [[Leuenbergeria]] - [[Litchi]] - [[Malus]] - [[Mangifera]] - [[Mimusops]] - [[Musa]] - [[Opuntia]] - [[Pandanus]] - [[Passiflora]] - [[Persea]] - [[Pereskia]]'' (jereo koa: ''[[Leuenbergeria]]'' sy ''[[Rhodocactus]]'') ''- [[Phoenix]] - [[Piper]] - [[Poivrea]] - [[Physalis]] - [[Prunus]] - [[Psidium]] - [[Pyrus]] - [[Raphia]] - [[Ravenea]] - [[Rheedia]] - [[Rhipsalis]] - [[Rhodocactus]] - [[Rubus]] - [[Saba (zavamaniry)|Saba]]'' - ''[[Salacia]] - [[Satranala]] - [[Selenicereus]] - [[Sorindeia]] - [[Spondias]] - [[Strychnos]] - [[Solanum]] - [[Symphonia]] - [[Syzygium]] - [[Tamarindus]] - [[Treculia]] - [[Uapaca]] - [[Vangueria]] - [[Vasconcellea]] - [[Vanilla]] - [[Vitis]]'' == Lisitry ny karazana (anarana ara-tsiansa) == [[Sary:Musa acuminata 337319858.jpg|vignette|309x309px|Akondro (''[[Musa acuminata]]'')]]Inty ny lisitry ny karazan-javamaniry fihinam-boa maniry eto [[Madagasikara]], nalahatra araka ny abidy: === A === * ''[[Adansonia digitata]]'' [''[[Bombacaceae]]'' na ''[[Malvaceae]]''] -- baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana, vontona * ''[[Adansonia grandidieri]]'' [''Bombacaceae'' na ''Malvaceae''] -- renala, reniala, renibeala, vonoa * ''[[Adansonia madagascariensis]]'' [''Bombacaceae'' na ''Malvaceae''] -- bontana, bontona, bozy, fony, mboio, reniala * ''[[Adansonia perrieri]]'' [''Bombacaceae'' na ''Malvaceae''] – za * ''[[Adansonia rubrostipa]]'' [''Bombacaceae'' na ''Malvaceae''] -- ringy * ''[[Adansonia suarezensis]]'' [''Bombacaceae'' na ''Malvaceae''] -- vonoa, za * ''[[Adansonia za]]'' [''Bombacaceae'' na ''Malvaceae''] -- bontana, bontona, boringy, bozo, bozy, fony, mboio, ringy, voajabo, za, zabo * ''[[Ananas bracteatus]]'' [''[[Bromeliaceae]]''] -- * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' (= ''Bromelia ananas'') [''Bromeliaceae''] -- fandra, fandrana, mananasy, satra, voafandrana * ''[[Anisophyllea anisophyllea]]'' [''[[Anisophylleaceae]]''] -- ambalasira * ''[[Anisophyllea fallax]]'' [''Anisophylleaceae''] -- hazomamy * ''[[Anisophyllea madagascarensis]]'' [''Anisophylleaceae''] -- * ''[[Anisophyllea masoalensis]]'' [''Anisophylleaceae''] -- * ''[[Anisophyllea parafallax]]'' [''Anisophylleaceae''] -- * ''[[Anisophyllea purpurascens]]'' [''Anisophylleaceae''] -- * ''[[Anisophyllea schatzii]]'' [''Anisophylleaceae''] -- * ''[[Annona muricata]]'' [''[[Annonaceae]]''] -- karaosoly, koropataka, kôrôsôly // voantsokona, voatsiriry, * ''[[Annona squamosa]]'' [''Annonaceae''] -- konikony, konokono // voasaritany * ''[[Artocarpus altilis]]'' [''[[Moraceae]]''] -- [[soanambo]], tsirapay * [[Ampalibe|''Artocarpus heterophyllus'']] [''Moraceae''] -- ampalibe * ''[[Artocarpus integer]]'' (= ''Artocarpus integrifolia'') [''Moraceae''] -- finesy, kimahatorolela, sonambo, voanampalibe === B === * ''[[Bismarckia nobilis]]'' [''[[Arecaceae]]''] -- [[satrana]] * ''[[Borassus aethiopum]]'' [''Arecaceae''] -- * ''[[Borassus madagascariensis]]'' [''Arecaceae''] – dimaka, befelatanana: * ''[[Borassus madagascariensis]]'' [''Arecaceae''] – voanio * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' [''[[Menispermaceae]]''] -- amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, ralakamisy, vodihazo // madiriandro === C === * ''[[Canarium madagascariensis]]'' [''[[Burseraceae]]''] -- aramy, haramy, ramy, tambazotse * ''[[Carica papaya]]'' [''[[Caricaceae]]''] -- [[papay]], mapaza * ''[[Carissa boiviniana]]'' [''[[Apocynaceae]]''] -- * ''[[Carissa comorensis]]'' [''Apocynaceae''] -- voamantsoana, taolanomby * ''[[Carissa densiflora]]'' [''Apocynaceae''] -- mango ** ''Carissa densiflora'' var ''microphylla'' -- mango * ''[[Carissa macrocarpa]]'' [''Apocynaceae''] -- * ''[[Carissa pichoniana]]'' [''Apocynaceae''] -- hazombato * ''[[Carissa sessiliflora]]'' [''Apocynaceae''] -- tavaka, voantsikomoka, voantsikopiky * ''[[Carissa spinarum]]'' (= ''Carissa edulis'' = ''Carissa pubescens'') [''Apocynaceae''] -- taolana, voakandrina * ''[[Cayratia lenticellata]]'' (= Vitis lenticellata Baker) [''[[Vitaceae]]''] -- vahintakifitra * ''[[Cayratia trifolia]]'' (= ''Causonis trifolia'') [''Vitaceae''] -- * ''[[Cereus peruvianus]]'' [''[[Cactaceae]]''] -- * ''[[Cissus quadrangularis]]'' [''[[Vitaceae]]''] -- * ''[[Cissus verticillata]]'' [''Vitaceae''] -- voalobokadia * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' na ''Citrus aurantifolia'' [''[[Rutaceae]]''] -- angy, besenta, hangy, matsitso, soa, tsirebika, voantolongo, voasarimakirana, voasarimamy, voasarimandina, voasarisoa, voasary * ''[[Citrus aurantium]]'' (= ''Citrus paradisi'') [''Rutaceae''] -- voangikely, voatolongo * ''[[Citrus grandis]]'' (= ''[[Citrus maxima]]'') [''Rutaceae''] -- angibe, hangibe, papelimosy, pilionosy, tremo, voahangibe, voasaribe, voasarihangibe // vangisay * ''[[Citrus hystrix]]'' [''Rutaceae''] -- voangabe, voangibe // kaombava * ''[[Citrus limon]]'' [''Rutaceae''] -- voasarimakirana * ''[[Citrus medica]]'' [''Rutaceae''] -- voantolongo, voasarimandina ** ''Citrus medica'' subsp. ''bajoum'' -- tolongo, tsilongo, voatsilongo * ''[[Citrus reticulata]]'' [''Rutaceae''] -- // mandarina * ''[[Citrus sinensis]]'' [''Rutaceae''] -- voasarimamy, voasary * ''[[Citrus voangiala]]'' [''[[Rutaceae]]''] -- * ''[[Cocos nucifera]]'' [''[[Arecaceae]]''] -- [[voanio]] * ''[[Cola acuminata]]'' [''[[Malvaceae]]''] -- kôlà * ''[[Cola nitida]]'' [''Malvaceae''] -- kôla * ''[[Cola perrieri]]'' [''Malvaceae''] -- * ''[[Combretum grandidieri]]'' (= ''Calopyxis grandidieri'') [''[[Combretaceae]]''] -- tamenaka * ''[[Combretum calopyxis]]'' (= ''Calopyxis eriantha'') [''Combretaceae''] -- boka, matitihena, tamenaka, temenaka, voantamenaka * ''[[Combretum coccineum]]'' [''Combretaceae''] -- halaitra, manikibonga * ''[[Combretum coursianum]]'' (= ''Calopyxis coursiana'') [''Combretaceae''] -- tamenaka, voatamenaka * ''[[Combretum eriogynum]]'' (= ''Calopyxis eriogyna'') [''Combretaceae''] -- voatamenaka * ''[[Combretum indicum]]'' [''Combretaceae''] -- * ''[[Combretum macrocalyx]]'' (= ''Calopyxis bernieriana'') (= Poivrea bernieriana) [''Combretaceae''] -- voantamenaka, voatamenaka * ''[[Combretum oxygonium]]'' (= ''Calopyxis oxygonia'') [''Combretaceae''] -- menakabongo, voantamenaka * ''[[Combretum sphaeroides]]'' (= ''Calopyxis brevistyla'') [''[[Combretaceae]]''] -- voantamenaka * ''[[Combretum subumbellatum]]'' (= ''Calopyxis subumbellata'') [''Combretaceae''] -- mangitohezitra, tamenaka, vakakoana, voantamenaka, voatamenaka // voanjonala * ''[[Cyphostemma greveanum]]'' [''[[Vitaceae]]''] -- vahimboamena * ''[[Cyphostemma microadiparthros]]'' / ''[[Cyphostemma microadiparthra]]'' (= ''Cissus microadiparthros'') [''Vitaceae''] -- * ''[[Cyphostemma montagnacii]]'' [''Vitaceae''] -- === D === * ''[[Dilobeia thouarsii]]'' [''[[Proteaceae]]''] – bakaravina, hazobaka, hazontavolo, hovao, makaleona, mankaleo, ovao, ramandriona, rihaona, tambelomanana, tavolohazo, tavolopika, vazano, vivaona * ''[[Diospyros ferrea]]'' [''[[Ebenaceae]]''] -- * ''[[Diospyros kaki]]'' [''Ebenaceae''] -- kaky * ''[[Diospyros mespiliformis]]'' [''Ebenaceae''] -- * ''[[Diospyros perrieri]]'' [''Ebenaceae''] -- hazoarina, hazozoby, lopingo, mapingo, pingo, volombodimpoina * ''[[Diospyros sakalavarum]]'' [''Ebenaceae''] -- hazomafana * ''[[Diospyros squamosa]]'' [''Ebenaceae''] -- * ''[[Dypsis baronii]]'' [''[[Arecaceae]]''] -- * ''[[Dypsis lutescens]]'' [''Arecaceae''] -- lafahazo, lafaza, lafohaza, na rehazo. * ''[[Dypsis madagascariensis]]'' [''Arecaceae''] – // farihazo, hirihiry === E === * ''[[Elaeis guineensis]]'' [''[[Arecaceae]]''] – palmie fanaova-menaka,  tsingilo ** ''Elaeis guineensis'' var ''madagascariensis'' (= ''Elaeis madagascariensis'') --  tsingilo * ''[[Epiphyllum anguliger]]'' [''[[Cactaceae]]''] -- * ''[[Epiphyllum oxypetalum]]'' [''Cactaceae''] – * ''[[Epiphyllum phyllanthus]]'' [''Cactaceae''] -- * ''[[Eugenia brasiliensis]]'' [''[[Myrtaceae]]''] -- * ''[[Eugenia cotinifolia]]'' [''Myrtaceae''] -- mangidika, mantsidika * ''[[Syzygium emirnense|Eugenia emirnensis]]'' (→ ''[[Syzygium emirnense]]'') [''Myrtaceae''] - * ''[[Eugenia hazomamy]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Eugenia jambolana]]'' (→ ''[[Syzygium cumini]]'') [''Myrtaceae''] -- rotra, rotazo * ''[[Eugenia jambos]]'' (→ ''[[Syzygium jambos]]'') [''[[Myrtaceae]]''] -- * ''[[Eugenia lokhensis]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Eugenia louvelii]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Eugenia lucida]]'' [''Myrtaceae''] -- atsingilo, tsaringila * ''[[Eugenia nosibensis]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Eugenia parkeri]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Eugenia uniflora]]'' [''[[Myrtaceae]]''] -- === F === * ''[[Ficus carica]]'' L. [''[[Moraceae]]''] – aviavimbazaha * ''[[Ficus grevei]]'' [''Moraceae''] -- fihamy * ''[[Ficus lutea]]'' Vahl [''Moraceae''] – amontana,  mandresy , nonokalika, aviavy * ''[[Ficus pachyclada]]'' [''Moraceae''] -- adabo * ''[[Ficus polita]]'' [''Moraceae''] -- mandresy, tsaramady. * ''[[Ficus reflexa]]'' Thunb. [''[[Moraceae]]''] -- * ''[[Ficus sakalavarum]]'' [''Moraceae''] – adabo * ''[[Ficus sur]]'' [''Moraceae''] -- * ''[[Ficus sycomorus]]'' L. [''Moraceae''] -- amontana * ''[[Ficus trichoclada]]'' Baker [''Moraceae''] -- * ''[[Ficus tiliifolia]]'' Baker (ou ''Ficus trichophlebia'') [''[[Moraceae]]''] -- voara, ara, aviavy, amontana * ''[[Fragaria × ananassa]]'' [''[[Rosaceae]]''] -- [[frezy]] * ''[[Fragaria vesca]]'' [''Rosaceae''] -- === G === * ''[[Garcinia aphanophlebia]]'' (= ''[[Rheedia aphanophlebia]]'') [''[[Clusiaceae]]''] -- * ''[[Garcinia chapelieri]]'' (= ''[[Rheedia chapelieri]]'') [''Clusiaceae''] -- dampy, vandrika, leandriaka. * ''[[Garcinia madagascariensis]]'' (= ''[[Rheedia madagascariensis]]'') [''Clusiaceae''] -- * ''[[Garcinia mangorensis]]'' [''[[Clusiaceae]]''] – vandrika * [[Garcinia mangostana|Garcinia ''mangostana'']] [''Clusiaceae''] – mangostana * ''[[Garcinia pauciflora]]'' [''Clusiaceae''] – vandrikala * ''[[Garcinia verrucosa]]'' [''Clusiaceae''] -- dampy * ''[[Garcinia zeylanica]]'' [''[[Clusiaceae]]''] -- === H === * ''[[Hyphaene compressa]]'' H.Wendl. [''[[Arecaceae]]''] -- * ''[[Hyphaene coriacea]]'' (Gaertn.) [''Arecaceae''] -- babangy, lokoko // satramira * ''[[Hyphaene shatan]]'' [''Arecaceae''] -- dana,  satra, satrakely, satramira, satrana, satrantoloho, satraviehy, satsa, taliona === L === * ''[[Labramia ambondrombeensis]]'' [''[[Sapotaceae]]''] -- * ''[[Labramia boivinii]]'' [''Sapotaceae''] -- faho, mantsadaka * ''[[Labramia bojeri]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Labramia costata]]'' [''Sapotaceae''] -- todinga * ''[[Labramia platyphylla]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Landolphia kirkii]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Landolphia madagascariensis]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Landolphia myrtifolia]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Landolphia perrieri]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Litchi chinensis]]'' [''[[Sapindaceae]]''] -- [[litisia]], letisy === M === * ''[[Malus domestica]]'' [''Rosaceae''] -- paoma * ''[[Malus × robusta]]'' [''[[Rosaceae]]''] -- * ''[[Malus pumila]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Mangifera foetida]]'' [''[[Anacardiaceae]]''] -- * ''[[Mangifera indica]]'' [''Anacardiaceae''] -- manga * ''[[Mangifera odorata]]'' [''Anacardiaceae''] -- * ''[[Mimusops commersonii]]'' (= ''[[Mimusops coriacea]]'') [''[[Sapotaceae]]''] -- * ''[[Mimusops coriacea]]'' [''Sapotaceae''] -- tsirika, vohimpiky * ''[[Mimusops elengi]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Mimusops obtusifolia]]'' [''Sapotaceae''] -- * ''[[Musa × paradisiaca]]'' (safiotra M. acuminata × M. balbisiana) [''[[Musaceae]]''] -- akondrofify * ''[[Musa acuminata]]'' [''Musaceae''] -- foignonana, akondro * ''[[Musa balbisiana]]'' [''Musaceae''] -- * ''[[Musa perrieri]]'' [''Musaceae''] -- ontsy, hontsy * ''[[Musa sapientum]]'' [''Musaceae''] -- === O === * ''[[Opuntia dillenii]]'' [''[[Cactaceae]]''] -- * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' [''Cactaceae''] -- * ''[[Opuntia monacantha]]'' [''Cactaceae''] -- raketa malady * ''[[Opuntia stricta]]'' [''Cactaceae''] -- raketa mena === P === * ''[[Pandanus tectorius]]'' [''[[Pandanaceae]]''] -- * ''[[Pandanus utilis]]'' [''Pandanaceae''] -- * ''[[Passiflora caerulea]]'' [''[[Passifloraceae]]''] -- * ''[[Passiflora edulis]]'' [''Passifloraceae''] -- ** ''Passiflora edulis'' f. ''edulis'' -- ** ''Passiflora edulis'' f. ''flavicarpa'' -- * ''[[Passiflora foetida]]'' [''Passifloraceae''] -- tsipopoka * ''[[Passiflora incarnata]]'' [''Passifloraceae''] -- * ''[[Passiflora laurifolia]]'' [''Passifloraceae''] --- * ''[[Passiflora ligularis]]'' [''Passifloraceae''] -- * ''[[Passiflora quadrangularis]]'' [''Passifloraceae''] -- * ''[[Pereskia aculeata]]'' [''[[Cactaceae]]''] -- * ''[[Pereskia grandifolia]]'' [''Cactaceae''] -- * ''[[Persea americana]]'' [''[[Lauraceae]]''] -- [[Zavôka|zavôkà]] * ''[[Phoenix canariensis]]'' [''[[Arecaceae]]''] -- * ''[[Phoenix dactylifera]]'' [''Arecaceae''] -- [[Antrendry (zavamaniry)|antrendry]] // rofiavahiny * ''[[Phoenix reclinata]]'' [''Arecaceae''] -- antrendry, kalabo, kalalo, dara, daro, taratra, taratsa, taratsy * ''[[Phoenix roebelenii]]'' [''Arecaceae''] -- * ''[[Physalis angulata]]'' [''[[Solanaceae]]''] -- * ''[[Physalis minima]]'' [''Solanaceae''] -- * ''[[Physalis peruviana]]'' [''Solanaceae''] -- * ''[[Piper borbonense]]'' [''[[Piperaceae]]''] -- tsiperifery, voatsiperifery * ''[[Piper guineense]]'' [''Piperaceae''] -- kisiditry * ''[[Piper nigrum]]'' [''Piperaceae''] -- * ''[[Piper pachyphyllum]]'' [''Piperaceae''] -- * ''[[Piper pyrifolium]]'' [''Piperaceae''] -- voatsiperifery * ''[[Prunus africana]]'' (= ''[[Pygeum africanum]]'') [ ''[[Rosaceae]]''] -- kotofihy * ''[[Prunus armeniaca]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Prunus avium]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Prunus cerasifera]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Prunus cerasus]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Prunus domestica]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Prunus persica]]'' [''[[Rosaceae]]''] -- [[paiso]] * ''[[Psidium cattleianum]]'' [''[[Myrtaceae]]''] -- goavimena * ''[[Psidium guajava]]'' [''[[Myrtaceae]]''] -- [[Goavy (zavamaniry)|goavy]] * [[Psidium guineense|''Psidium guineens''e]] [''[[Myrtaceae]]''] -- * ''[[Pyrus communis]]'' [''[[Rosaceae]]''] -- [[poara]] * ''[[Pyrus pyrifolia]]'' [''Rosaceae''] -- === R === * ''[[Raphia farinifera]]'' (= ''Raphia ruffia'') [''[[Arecaceae]]''] -- rofia * ''[[Ravenea dransfieldii]]'' [''Arecaceae''] -- * ''[[Ravenea madagascariensis]]'' [''Arecaceae''] – gora, matitanana * ''[[Ravenea rivularis]]'' [''Arecaceae''] --  // akoraka, bakaly, gora, gory, ravina * ''[[Ravenea sambiranensis]]'' [''Arecaceae''] – manarana, sira * ''[[Rhipsalis baccifera]]'' [''[[Cactaceae]]''] -- ** [[Rhipsalis baccifera subsp. horrida|''Rhipsalis baccifera'' subsp. ''horrida'']] (= ''[[Rhipsalis horrida]]'') -- ** [[Rhipsalis baccifera subsp. mauritiana|''Rhipsalis baccifera'' subsp. ''mauritiana'']] (= ''[[Rhipsalis mauritiana]]'') -- * ''[[Rhipsalis madagascariensis]]'' [''Cactaceae''] -- * ''[[Rubus alceifolius]]'' [''[[Rosaceae]]''] -- * ''[[Rubus apetalus]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Rubus eichleri]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Rubus fraxinifolius]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Rubus fruticosus]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Rubus idaeus]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Rubus pauciflorus]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Rubus pyrifolius]]'' [''Rosaceae''] -- * ''[[Rubus rosifolius]]'' [''[[Rosaceae]]''] -- voafotsy === S === * ''S[[aba comorensis]]'' [''[[Apocynaceae]]''] –  vandribanga  // vontaka, made * ''[[Salacia leptoclada]]'' [''[[Celastraceae]]''] -- * ''[[Salacia leptoclada]]'' [''Celastraceae''] -- * ''[[Salacia madagascariensis]]'' [''Celastraceae''] -- * ''[[Satranala decussilvae]]'' [''[[Arecaceae]]''] -- satranala * ''[[Selenicereus costaricensis]]'' (= ''[[Hylocereus costaricensis]]'', ''[[Hylocereus polyrhizus]]'') [''[[Cactaceae]]''] -- * ''[[Selenicereus megalanthus]]'' (= ''[[Hylocereus megalanthus]]'') [''Cactaceae''] -- * ''[[Selenicereus undatus]]'' (= ''[[Hylocereus undatus]]'') [''Cactaceae''] -- * ''[[Solanum betaceum]]'' (= ''[[Cyphomandra betacea]]'') [''[[Solanaceae]]''] – voatabiahazo * ''[[Sorindeia madagascariensis]]'' [''[[Anacardiaceae]]''] -- sorindrano * ''[[Spondias dulcis]]'' (← ''Spondias cytherea'') [''[[Anacardiaceae]]''] -- sakoagna, sakoamanga * ''[[Spondias mombin]]'' [''Anacardiaceae''] -- * ''[[Spondias purpurea]]'' [''Anacardiaceae''] -- * ''[[Spondias tefyi]]'' [''Anacardiaceae''] -- [[sakoa]] * ''[[Strychnos madagascariensis]]'' [''[[Loganiaceae]]''] -- mokotra * ''[[Strychnos spinosa]]'' [''Loganiaceae''] -- mokotra * ''[[Symphonia louvelii]]'' [''[[Clusiaceae]]''] -- * ''[[Symphonia globulifera]]'' [''Clusiaceae''] -- * ''[[Symphonia urophylla]]'' [''Clusiaceae''] -- sirambo * ''[[Syzygium cumini]]'' [''[[Myrtaceae]]''] -- rotra, rôtra * ''[[Syzygium guineense]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Syzygium jambos]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Syzygium madagascariense]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Syzygium malaccense]]'' [''Myrtaceae''] -- makoba * ''[[Syzygium samarangense]]'' [''Myrtaceae''] -- * ''[[Syzygium tsimihetyglandulosum]]'' [''Myrtaceae''] -- === T === * ''[[Tamarindus indica]]'' [''[[Fabaceae]]''] -- [[kily]], madilo, madiro * ''[[Treculia africana]]'' [''[[Moraceae]]''] -- * ''[[Treculia lamiana]]'' [''Moraceae''] -- ampalibeala * ''[[Treculia madagascarica]]'' [''Moraceae''] -- ampalibeala, dipaka, famelona, tapabatry, fantsinakoho, sakoambitsy, tsipaka ** ''Treculia madagascarica'' var. ''sambiranensis'' -- dipaka, tsipaka, tsitimpahy, foza * ''[[Treculia obovoidea]]'' [''Moraceae''] -- * ''[[Treculia perrieri]]'' (= ''Treculia africana'' var. ''ilicifolia'') [''Moraceae''] -- obory, katoka, tsipa, tsitendry === U === * ''[[Uapaca ambanjensis]]'' [''[[Phyllanthaceae]]''] -- * ''[[Uapaca betamponensis]]'' [''Phyllanthaceae''] -- * ''[[Uapaca bojeri]]'' [''Phyllanthaceae''] -- tapia, voapaka * ''[[Uapaca densifolia]]'' [''Phyllanthaceae''] -- * ''[[Uapaca ferruginea]]'' [''Phyllanthaceae''] -- * ''[[Uapaca louvelii]]'' [''Phyllanthaceae''] -- anisena * ''[[Uapaca thouarsii]]'' [''[[Phyllanthaceae]]''] -- voapaka === V === * ''[[Vangueria edulis]]'' [''[[Rubiaceae]]''] -- voavandrika * ''[[Vasconcellea×heilbornii]]'' [''[[Caricaceae]]''] -- * ''[[Vangueria infausta]]'' [''Rubiaceae''] -- * ''[[Vangueria madagascariensis]]'' (= ''Vangueria edulis'') [''Rubiaceae''] -- voavanga, vavandrika * ''[[Vanilla planifolia]]'' [''[[Orchidaceae]]''] – vanila, lavanila * ''[[Vasconcellea cundinamarcensis]]'' (= ''Vasconcellea x heilbornii'') [''Caricaceae''] -- * ''[[Vasconcellea pubescens]]'' [''Caricaceae''] -- papaimbohitra * ''[[Vitis labrusca]]'' [''[[Vitaceae]]''] -- voaloboka * [[Vitis lenticellata]] [''Vitaceae''] -- vahintakifitra,vahintankifotra * ''[[Vitis microdiptera]]'' [''Vitaceae''] -- divay, famakientana * ''[[Vitis vinifera]]'' [''Vitaceae''] -- [[voaloboka]] == Anarana amin' ny teny malagasy == [[Sary:Citrus-aurantiifolia-fruits.JPG|vignette|Voasary (''[[Citrus aurantiifolia]]'')]]Inty ny lisitry ny anarana amin' ny teny malagasy anondroana ny zavamaniry fihinam-boa maniry eto [[Madagasikara]], nalahatra araka ny abidy: === A === * [[adabo]] * [[akondro]] * [[akondrofify]] * [[ambalasira]] * [[amontana]] * [[ampalibe]] * [[ampalibeala]] * [[anisena]] * [[atsingilo]] * [[aviavy]] === B === * [[boka]] * [[bozy]] === D === * [[dampy]] * [[dipaka]] * [[dipaka]] * [[divay (zavamaniry)]] === F === * [[faho]] * [[famakientana]] * [[famelona]] * [[fantsinakoho]] * [[foignonana]] * [[foza (zavamaniry)]] * [[frezy]] === G === * [[goavy]] === H === * [[hontsy]] === K === * [[kaky]] * [[kaombava]] * [[katoka]] * [[kily]] * [[kôrôsôly]] * [[kotofihy]] === L === * [[letisy]] * [[leandriaka]] * [[litsia]] === M === * [[madilo]] * [[madiriandro]] * [[madiro]] * [[makoba]] * [[mananasy]] * [[mandarina]] * [[manga]] * [[mangidika]] * [[mantsadaka]] * [[mantsidika]] * [[matitihena]] * [[mokotra]] * [[mokotra]] === O === * [[obory]] * [[ontsy]] === P === * [[paiso]] * [[paoma]] * [[papaimbohitra]] * [[papay]] * [[poara]] === R === * [[ramy]] * [[reniala]] * [[rofia]] * [[rofiavahiny]] * [[rotazo]] * [[rotra]] === S === * [[sakoa]] * [[sakoagna]] * [[sakoamanga]] * [[sakoambitsy]] * [[satranala]] * [[sirambo]] * [[sorindrano]] === T === * [[tamenaka]] * [[taolanomby]] * [[tapabatry]] * [[tapia]] * [[todinga]] * [[tsaringila]] * [[tsipa]] * [[tsipaka]] * [[tsipopoka]] * [[tsirika]] * [[tsitendry]] * [[tsitimpahy]] === V === * [[vahintakifitra]] * [[vahintankifotra]] * [[vandrika]] * [[vangisay]] * [[vavandrika]] * [[vivaona]] * [[voafotsy]] * [[voaloboka]] * [[voaloboka]] * [[voalobokadia]] * [[voamantsoana]] * [[voanjonala]] * [[voantamenaka]] * [[voantsokona]] * [[voapaka]] * [[voapaka]] * [[voasarimakirana]] * [[voasarimamy]] * [[voatamenaka]] * [[voatsiriry]] * [[voavandrika]] * [[voavanga]] * [[vohimpiky]] === Z === * [[za]] * [[Zavôka|zavokà]] == Jereo koa == * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] * [[Legioma]] * [[Anana]] * [[Voamaina]] * [[Voamadinika]] szsl0b7xi0kbtt3hfbksyzv58896f6w 0 298263 1141001 1140469 2026-05-30T17:12:53Z Quinze2001 34461 /* Tantarany */ 1141001 wikitext text/x-wiki I '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia vehivavy frantsay-malagasy, mpahay siansa, mpanao pôlitika, mpanoratra, teraka ny 17 Aprily 1956 Hajasoa Vololona Picard Ravololo dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. l4hrfepqe14fdcxpdip7umnipze4938 1141002 1141001 2026-05-30T17:16:21Z Quinze2001 34461 1141002 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. 763bkaxfm5enaoi1rmov2yzbsh1rqyq 1141004 1141002 2026-05-30T17:18:33Z Quinze2001 34461 1141004 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. === Asa akademika === Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981.[1] Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy talohan'ny nifindrany tany La Réunion ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.[1] Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie.[2][3] Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.”[4] Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[3]. == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. 85v566rh7mdkzidqxe0anxkrdr8u0i0 1141005 1141004 2026-05-30T17:20:39Z Quinze2001 34461 /* Tantarany */ 1141005 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. === Asa akademika === Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981.[1] Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy talohan'ny nifindrany tany La Réunion ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.[1] Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie.[2][3] Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.”[4] Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[3]. === Fifandraisana ara-politika === Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[3]. == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. pqnisfz8pqg08mpmpvdbok6pmo2pvf9 1141006 1141005 2026-05-30T17:20:46Z Chirocca77 30720 Nanova firafitra 1141006 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Asa akademika == Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981.[1] Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy talohan'ny nifindrany tany La Réunion ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.[1] Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie.[2][3] Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.”[4] Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[3]. === Fifandraisana ara-politika === Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[3]. == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. ==Loharano== {{Reflist}} 7041h48gxhmbh00nvc3ajzerl66xwzk 1141007 1141006 2026-05-30T17:24:32Z Quinze2001 34461 /* Fifandraisana ara-politika */ 1141007 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Asa akademika == Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981.[1] Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy talohan'ny nifindrany tany La Réunion ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.[1] Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie.[2][3] Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.”[4] Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[3]. == Fifandraisana ara-politika == Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[3]. == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. ==Loharano== {{Reflist}} ooc4fiumj1kepjablxfuu6ivmjqqi5e 1141008 1141007 2026-05-30T17:26:14Z Quinze2001 34461 /* Fifandraisana ara-politika */ 1141008 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Asa akademika == Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981.[1] Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy talohan'ny nifindrany tany La Réunion ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.[1] Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie.[2][3] Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.”[4] Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[3]. == Fifandraisana ara-politika == Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[3]. == Asa literatiora == Navoaka tamin'ny 1998 ny fanangonana tononkalony, De Jaspe et de sang (Ny Jasper sy ny Ra). Ny asa dia maneho ny fahasahiranana natrehiny tamin'ny naha-vehivavy azy, niharan'ny fanavakavahana, sady manambara ny firaiketam-pony amin'ny tanindrazany, Madagasikara.[3] Tao amin'ny Le Soir, i Pierre Maury dia naneho hevitra momba ny aingam-panahy azony avy amin'ny tanindrazany: ny tontolony, ny fombafombany, ary indrindra ny fankalazana ny maty ataon'ny velona mandritra ny fihodinan'ny taolana isan-taona. Ny "Vieille chanson d'Imerina" (Hira Talohan'Imerina), miorina amin'ny andinin-teny malagasy hain-teny, dia ohatra iray amin'ny fiantraikan'ny teny espaniola koa ny tononkalony.[6] == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. ==Loharano== {{Reflist}} ls2sordou2o06qoa74i2ndb8qyxfnsr 1141009 1141008 2026-05-30T17:30:24Z Quinze2001 34461 /* Loharano */ 1141009 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay siansa, mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Asa akademika == Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981.[1] Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy talohan'ny nifindrany tany La Réunion ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.[1] Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie.[2][3] Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.”[4] Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[3]. == Fifandraisana ara-politika == Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[3]. == Asa literatiora == Navoaka tamin'ny 1998 ny fanangonana tononkalony, De Jaspe et de sang (Ny Jasper sy ny Ra). Ny asa dia maneho ny fahasahiranana natrehiny tamin'ny naha-vehivavy azy, niharan'ny fanavakavahana, sady manambara ny firaiketam-pony amin'ny tanindrazany, Madagasikara.[3] Tao amin'ny Le Soir, i Pierre Maury dia naneho hevitra momba ny aingam-panahy azony avy amin'ny tanindrazany: ny tontolony, ny fombafombany, ary indrindra ny fankalazana ny maty ataon'ny velona mandritra ny fihodinan'ny taolana isan-taona. Ny "Vieille chanson d'Imerina" (Hira Talohan'Imerina), miorina amin'ny andinin-teny malagasy hain-teny, dia ohatra iray amin'ny fiantraikan'ny teny espaniola koa ny tononkalony.[6] == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. ==Loharano== {{Reflist}} {{Portail|littérature|Madagascar}} {{CLEDETRI:Picard}} [[Catégorie:Naissance en avril 1956]] [[Catégorie:Naissance à Antananarivo]] [[Catégorie:Écrivaine malgache]] [[Catégorie:Poétesse française du XXe siècle]] [[Catégorie:Femme politique française]] a3oyiqgti2ygrufpnzt9csnh3zyr6j6 1141010 1141009 2026-05-30T18:13:10Z Chirocca77 30720 nandrafitra 1141010 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay [[siansa]], mpanao politika, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Asa akademika == Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981. Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'Antananarivo]] izy talohan'ny nifindrany tany [[La Réunion]] ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.<ref>[https://viadeo.journaldunet.com/p/picard-hajasoa-4996007 Picard HAJASOA (Université de la Réunion à Sainte-Clotilde) - Viadeo]</ref>Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie. Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.” Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[; == Fifandraisana ara-politika == Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[. == Asa literatiora == Navoaka tamin'ny 1998 ny fanangonana tononkalony, De Jaspe et de sang (Ny Jasper sy ny Ra). Ny asa dia maneho ny fahasahiranana natrehiny tamin'ny naha-vehivavy azy, niharan'ny fanavakavahana, sady manambara ny firaiketam-pony amin'ny tanindrazany, Madagasikara.[3] Tao amin'ny Le Soir, i Pierre Maury dia naneho hevitra momba ny aingam-panahy azony avy amin'ny tanindrazany: ny tontolony, ny fombafombany, ary indrindra ny fankalazana ny maty ataon'ny velona mandritra ny fihodinan'ny taolana isan-taona. Ny "Vieille chanson d'Imerina" (Hira Talohan'Imerina), miorina amin'ny andinin-teny malagasy hain-teny, dia ohatra iray amin'ny fiantraikan'ny teny espaniola koa ny tononkalony.[6] == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. ==Loharano== {{Reflist}} {{Portail|littérature|Madagascar}} {{CLEDETRI:Picard}} [[Catégorie:Naissance en avril 1956]] [[Catégorie:Naissance à Antananarivo]] [[Catégorie:Écrivaine malgache]] [[Catégorie:Poétesse française du XXe siècle]] [[Catégorie:Femme politique française]] sns6qrw1jq1mwtbztc0qi5lc4gcx3ra 1141011 1141010 2026-05-30T18:17:54Z Chirocca77 30720 mise en forme 1141011 wikitext text/x-wiki '''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay [[siansa]], mpanao politika, mpanoratra<ref name=":0">[https://books.google.fr/books?id=OYPIAQAACAAJ&redir_esc=y De jaspe et de sang - Vololona Picard - Google Livres]</ref> mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Asa akademika == Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981. Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'Antananarivo]] izy talohan'ny nifindrany tany [[La Réunion]] ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.<ref>[https://viadeo.journaldunet.com/p/picard-hajasoa-4996007 Picard HAJASOA (Université de la Réunion à Sainte-Clotilde) - Viadeo]</ref>Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie. Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.” Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[; == Fifandraisana ara-politika == Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[. == Asa literatiora == Navoaka tamin'ny 1998 ny fanangonana tononkalony, De Jaspe et de sang (Ny Jasper sy ny Ra)<ref name=":0" />. Ny asa dia maneho ny fahasahiranana natrehiny tamin'ny naha-vehivavy azy, niharan'ny fanavakavahana, sady manambara ny firaiketam-pony amin'ny tanindrazany, Madagasikara.[Tao amin'ny Le Soir, i Pierre Maury dia naneho hevitra momba ny aingam-panahy azony avy amin'ny tanindrazany: ny tontolony, ny fombafombany, ary indrindra ny fankalazana ny maty ataon'ny velona mandritra ny fihodinan'ny taolana isan-taona. Ny "Vieille chanson d'Imerina" (Hira Talohan'Imerina), miorina amin'ny andinin-teny malagasy hain-teny, dia ohatra iray amin'ny fiantraikan'ny teny espaniola koa ny tononkalony.[ == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. ==Loharano== {{Reflist}} {{Portail|littérature|Madagascar}} 0spu8zi838blr6v6d657qwt6hms0f4l 1141012 1141011 2026-05-30T18:23:04Z Chirocca77 30720 mis en forme 1141012 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Hajasoa Vololona Picard|firenena=Madagasikara|asa=mparoratra}}'''Hajasoa Vololona Picard Ravololo''' dia mpahay [[siansa]], mpanao politika, mpanoratra<ref name=":0">[https://books.google.fr/books?id=OYPIAQAACAAJ&redir_esc=y De jaspe et de sang - Vololona Picard - Google Livres]</ref> mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Aprily 1956 Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny 1982, dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-politika maro tany La Réunion. Navitrika tamin’ny fikambanam-piarahamonina koa izy. Teo amin'ny faha-28 taonany, dia lasa filohan'ny fikambanana Axes Océan Indien izy ary mpikambana mpanorina ny Éditions Grand Océan, trano fanontana natokana ho an'ny famoahana sy fampiroboroboana ireo mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy ireo firenena manodidina. Ny asa soratr'i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana, tantara foronina ary tononkalo. == Asa akademika == Taorian'ny nahazoany ny bakalorea tamin'ny 1973, dia nahazo ny mari-pahaizana licence momba ny literatiora maoderina izy, narahin'ny mari-pahaizana maîtrise, izay nahafahan'izy ireo hamita ny diplaoma momba ny linguistika ankapobeny tao amin'ny Oniversiten'i Paris-Sorbonne tamin'ny 1981. Tany am-piandohan'ireo taona 1980 dia nampianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'Antananarivo]] izy talohan'ny nifindrany tany [[La Réunion]] ary nanohy ny asany tao amin'ny Oniversiten'i La Réunion.<ref>[https://viadeo.journaldunet.com/p/picard-hajasoa-4996007 Picard HAJASOA (Université de la Réunion à Sainte-Clotilde) - Viadeo]</ref>Nanomboka ny taona 2001, dia nampianatra teny frantsay sy literatiora teny amin’ny Oniversiten’i La Réunion izy sady lehiben’ny fianarana teny malagasy tao amin’io oniversite io, izay nanaovany fikarohana momba ny teny, manokana momba ny morphologie. Ny volana novambra 2013, dia nanolotra ny lahatsoratra hoe “Mankany amin’ny fandikana indray ny fenitra derivative amin’ny teny malagasy” izy nandritra ny fihaonambe iraisam-pirenena “Dikan-teny-famadihana.” Efa misotro ronono i Hajasoa Vololona Picard, manohy ny fikarohana momba ny linguistika, eo amin’ny sehatry ny leksika sy ny fiteny maro samihafa[; == Fifandraisana ara-politika == Zanakavavin'ny Malagasy mpikatroka ny fahaleovantena tamin'ny faramparan'ny taona 1950, dia niditra tamin'ny politika izy rehefa tonga tany La Réunion, ary sekreteran'ny Antoko Sosialista. Lefitry ny ben'ny tanàna tao Saint-Denis, La Réunion, nandritra ny fe-potoan'i Gilbert Annette ho ben'ny tanàna[. == Asa literatiora == Navoaka tamin'ny 1998 ny fanangonana tononkalony, De Jaspe et de sang (Ny Jasper sy ny Ra)<ref name=":0" />. Ny asa dia maneho ny fahasahiranana natrehiny tamin'ny naha-vehivavy azy, niharan'ny fanavakavahana, sady manambara ny firaiketam-pony amin'ny tanindrazany, Madagasikara.[Tao amin'ny Le Soir, i Pierre Maury dia naneho hevitra momba ny aingam-panahy azony avy amin'ny tanindrazany: ny tontolony, ny fombafombany, ary indrindra ny fankalazana ny maty ataon'ny velona mandritra ny fihodinan'ny taolana isan-taona. Ny "Vieille chanson d'Imerina" (Hira Talohan'Imerina), miorina amin'ny andinin-teny malagasy hain-teny, dia ohatra iray amin'ny fiantraikan'ny teny espaniola koa ny tononkalony.[ == Tantarany == Hatramin'ny nahazoany zom-pirenena frantsay tamin'ny taona 1982 dia nitana toerana ara-kolontsaina sy ara-pôlitika maro tao [[La Réunion]] izy. Navitrika tamin' ny mpikatroka anaty fikambana koa izy. Teo amin' ny faha-28 taonany izy dia lasa filohan'ny fikambanana "Axes Océan Indien" mpiahy ny mahaolona izy ary mpikambana mpanorina ny edision Grand Océan, trano fanontana natokana ho an' ny famoahana sy fampiroboroboana ny asan' ny mpanoratra vao misondrotra avy any La Réunion sy avy amin' ny firenena manodidina. Ny asa soratr' i Hajasoa Vololona Picard dia ahitana andrana sy tantara foronina ary tononkalo. ==Loharano== {{Reflist}} {{Portail|littérature|Madagascar}} fpprzlmnpsnhmvgte56o2uef3d413az 0 298520 1140983 1140359 2026-05-30T15:26:21Z Quinze2001 34461 /* Fanoratana */ 1140983 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny fianakaviana [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[Hainteny|hain-teny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena voataonan’ny kolontsaina am-bava malagasy, indrindra ny <nowiki>''</nowiki>hain-teny<nowiki>''</nowiki>, ny ohabolana ary ny ankamantatra. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana malagasy tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. == Sangan' asany == * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''Littérature magache'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] cbmbafglhr6g9vbg6nmw2bnq56qtiop 1140984 1140983 2026-05-30T15:27:24Z Quinze2001 34461 /* Fanoratana */ 1140984 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny fianakaviana [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[Hainteny|hain-teny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena voataonan’ny kolontsaina am-bava malagasy, indrindra ny <nowiki>''</nowiki>hain-teny<nowiki>''</nowiki>, ny ohabolana ary ny ankamantatra. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana malagasy tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony no fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. == Sangan' asany == * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''Littérature magache'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] r59wshdodf9218zi7186kd5d068nvoe 1140985 1140984 2026-05-30T15:28:09Z Quinze2001 34461 /* Fanoratana */ 1140985 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny fianakaviana [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[Hainteny|hain-teny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena voataonan’ny kolontsaina am-bava malagasy, indrindra ny <nowiki>''</nowiki>hain-teny<nowiki>''</nowiki>, ny ohabolana ary ny ankamantatra. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana malagasy tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony no fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. Anisan’ny lohahevitra hita matetika ao amin’ny sanganasany ny fifandraisan’olombelona amin’ny zavaboary, ny fitiavana tanindrazana, ny fahatsiarovana ary ny soatoavina malagasy. == Sangan' asany == * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''Littérature magache'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] 62mukyjufms5g3w58m16ze4m3jvrolo 1140988 1140985 2026-05-30T15:48:07Z Quinze2001 34461 /* Fanoratana */ 1140988 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny fianakaviana [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[hainteny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena mifantoka amin'ny [[kolontsaina]] malagasy am-bava , indrindra ny [[hainteny]], ny [[ohabolana]] ary ny [[ankamantatra]]. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony na fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. Anisan’ny lohahevitra hita matetika ao amin’ny sanganasany ny fifandraisan’olombelona amin’ny [[zavaboary]], ny fitiavana tanindrazana, ny fahatsiarovana ary ny soatoavina malagasy. == Sangan' asany == * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''Littérature magache'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] lyr2l84a9nvnea8ff40tuikm5f3v4a5 1140989 1140988 2026-05-30T15:49:59Z Quinze2001 34461 /* Sangan' asany */ 1140989 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny fianakaviana [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[hainteny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena mifantoka amin'ny [[kolontsaina]] malagasy am-bava , indrindra ny [[hainteny]], ny [[ohabolana]] ary ny [[ankamantatra]]. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony na fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. Anisan’ny lohahevitra hita matetika ao amin’ny sanganasany ny fifandraisan’olombelona amin’ny [[zavaboary]], ny fitiavana tanindrazana, ny fahatsiarovana ary ny soatoavina malagasy. == Sangan' asany == Anisan’ireo boky sy asa soratra navoakan’i Flavien Ranaivo ireto : * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''Littérature magache'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] m00nwuc3swl7vowo0bjrb1jbyumbz3o 1140992 1140989 2026-05-30T15:59:28Z Quinze2001 34461 /* Sangan' asany */ 1140992 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny fianakaviana [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[hainteny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena mifantoka amin'ny [[kolontsaina]] malagasy am-bava , indrindra ny [[hainteny]], ny [[ohabolana]] ary ny [[ankamantatra]]. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony na fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. Anisan’ny lohahevitra hita matetika ao amin’ny sanganasany ny fifandraisan’olombelona amin’ny [[zavaboary]], ny fitiavana tanindrazana, ny fahatsiarovana ary ny soatoavina malagasy. == Sangan' asany == Anisan’ireo boky sy asa soratra navoakan’i Flavien Ranaivo ireto : * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''[[Literatiora malagasy|Littérature magache]]'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] * Haisoratra malagasy o7pyqdcdjp9rbtg7dwcv8ctepad5wyw 1140993 1140992 2026-05-30T16:03:12Z Quinze2001 34461 /* Jereo koa */ 1140993 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny fianakaviana [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[hainteny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena mifantoka amin'ny [[kolontsaina]] malagasy am-bava , indrindra ny [[hainteny]], ny [[ohabolana]] ary ny [[ankamantatra]]. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony na fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. Anisan’ny lohahevitra hita matetika ao amin’ny sanganasany ny fifandraisan’olombelona amin’ny [[zavaboary]], ny fitiavana tanindrazana, ny fahatsiarovana ary ny soatoavina malagasy. == Sangan' asany == Anisan’ireo boky sy asa soratra navoakan’i Flavien Ranaivo ireto : * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''[[Literatiora malagasy|Littérature magache]]'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] * Haisoratra malagasy == Loharano sy fanovozan-kevitra == {{Lien web|url=https://data.bnf.fr/|titre=Flavien Ranaivo|site=Bibliothèque nationale de France|consulté le=27 Mey 2026}} {{Lien web|url=https://www.universalis.fr/|titre=Flavien Ranaivo|site=Encyclopædia Universalis|consulté le=27 Mey 2026}} {{Lien web|url=https://www.lehman.cuny.edu/|titre=Poésie malgache et Flavien Ranaivo|site=City University of New York|consulté le=27 Mey 2026}} o7upqzwzvq882aotwdjjxkxyb7ub9tl 1140995 1140993 2026-05-30T16:25:15Z Quinze2001 34461 /* Fiainany */ 1140995 wikitext text/x-wiki '''Flavien Ranaivo''' {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} dia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny [[fianakaviana]] [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[hainteny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena mifantoka amin'ny [[kolontsaina]] malagasy am-bava , indrindra ny [[hainteny]], ny [[ohabolana]] ary ny [[ankamantatra]]. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony na fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. Anisan’ny lohahevitra hita matetika ao amin’ny sanganasany ny fifandraisan’olombelona amin’ny [[zavaboary]], ny fitiavana tanindrazana, ny fahatsiarovana ary ny soatoavina malagasy. == Sangan' asany == Anisan’ireo boky sy asa soratra navoakan’i Flavien Ranaivo ireto : * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''[[Literatiora malagasy|Littérature magache]]'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] * Haisoratra malagasy == Loharano sy fanovozan-kevitra == {{Lien web|url=https://data.bnf.fr/|titre=Flavien Ranaivo|site=Bibliothèque nationale de France|consulté le=27 Mey 2026}} {{Lien web|url=https://www.universalis.fr/|titre=Flavien Ranaivo|site=Encyclopædia Universalis|consulté le=27 Mey 2026}} {{Lien web|url=https://www.lehman.cuny.edu/|titre=Poésie malgache et Flavien Ranaivo|site=City University of New York|consulté le=27 Mey 2026}} 6cxq4jv6zk44pfunbljdg1gj7qi1ysi 1141014 1140995 2026-05-30T18:31:22Z Chirocca77 30720 1141014 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Flavien Ranaivo|teraka=13 Mey 1914|toerana=Arivonimamo|maty=20 Desambra 1999|firenena=Madagascar|asa=Mpanoratra}} Flavien Ravahikannadia pôeta, mpanoratra ary mpanao gazety malagasy, teraka tamin’ny 13 Mey 1914 tao [[Arivonimamo]] ary nodimandry tamin’ny 20 Desambra 1999 tao Troyes. Anisan’ireo olo-malaza teo amin’ny haisoratra malagasy miteny frantsay izy, ary fantatra tamin’ny fomba fanoratany nampifangaro ny kolontsaina sy ny fomba fiteny [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tamin’ny literatiora maoderina. == Fiainany == Avy amin’ny [[fianakaviana]] [[andriana]] i Flavien Ranaivo. Hatramin’ny fahazazany dia efa naneho fahalianana tamin’ny teny sy ny [[kolontsaina]] malagasy izy. Tao anatin’ny tontolo nisy ny fomba amam-panao sy ny hain-teny malagasy no nitomboany, ka izany no lasa iray amin’ireo fototra lehibe nanefy ny asa sorany tatỳ aoriana. Ankoatra ny maha mpanoratra azy dia niasa teo amin’ny sehatry ny fanaovan-gazety sy ny raharaham-panjakana ihany koa izy. Nandray anjara tamin’ny fiainam-pirenena sy ny fampiroboroboana ny [[kolontsaina]] malagasy izy nandritra ny androm-piainany. Fantatra fa nifandray akaiky tamin’ireo mpanoratra sy manampahaizana afrikanina maro i Ranaivo, isan’izany i Léopold Sédar Senghor, izay nankasitraka ny hakanton’ny tononkalony sy ny fomba nampidirany ny maha malagasy tao anatin’ny literatiora amin’ny teny frantsay. == Fanoratana == Fantatr' i [[Léopold Sédar Senghor]] i Ranaivo. Niala tamin' ny fitaoman' ny fanaovana tononkalo frantsay izy ka nampifanaraka (na nandika mihitsy aza) ny tononkalo malagasy [[Hainteny|hain-teny]]. Voataonan' ny hira sy ny tononkalo malagasy, indrindra ny [[hainteny]] ny sangan' asany. Indraindray mitovy amin' ny [[ankamantatra]] ny tononkalony fohy, manambatra vazivazy sy fahendrena, ohabolana sy tandindona. Ny asa soratr’i Flavien Ranaivo dia tena mifantoka amin'ny [[kolontsaina]] malagasy am-bava , indrindra ny [[hainteny]], ny [[ohabolana]] ary ny [[ankamantatra]]. Niezaka izy hampiditra ny firafitry ny tononkalo sy ny fahendrena nentim-paharazana [[Malagasy (vahoaka)|malagasy]] tao anatin’ny fanoratana amin’ny teny frantsay. Maro amin’ireo tononkalony na fohy aza dia lalina hevitra, ary matetika mampifangaro vazivazy, tandindona ary filozofia malagasy. Tsy nanaraka tanteraka ny fomba fanoratra eoropeana izy fa namorona endrika manokana izay mampiavaka azy eo amin’ny literatiora afrikanina sy malagasy. Anisan’ny lohahevitra hita matetika ao amin’ny sanganasany ny fifandraisan’olombelona amin’ny [[zavaboary]], ny fitiavana tanindrazana, ny fahatsiarovana ary ny soatoavina malagasy. == Sangan' asany == Anisan’ireo boky sy asa soratra navoakan’i Flavien Ranaivo ireto : * ''L'ombre et le vent'' (1947) * ''Mes chansons de toujours'' (1955) * ''Le retour au bercail'' (1962) * ''[[Literatiora malagasy|Littérature magache]]'' (1956) * ''Images de Madagascar'' (1968) == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] * Haisoratra malagasy == Loharano sy fanovozan-kevitra == {{Lien web|url=https://data.bnf.fr/|titre=Flavien Ranaivo|site=Bibliothèque nationale de France|consulté le=27 Mey 2026}} {{Lien web|url=https://www.universalis.fr/|titre=Flavien Ranaivo|site=Encyclopædia Universalis|consulté le=27 Mey 2026}} {{Lien web|url=https://www.lehman.cuny.edu/|titre=Poésie malgache et Flavien Ranaivo|site=City University of New York|consulté le=27 Mey 2026}} 38sx4r5lrztbh9c2296yag6srusmd61 0 298522 1141003 1139260 2026-05-30T17:18:06Z Chirocca77 30720 Nanova firafitra 1141003 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=David Jaomanoro|teraka=30 desambra 1953|toerana=Anivorano-Nord|maty=7 desambra 2014|firenena=Mayotte|asa=Mpanoratra}} '''David Jaomanoro''' dia [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]], mpanoratra tantara fohy sy tantara tsangana ary tononkalo. Teraka tamin' ny 30 Desambra 1953 tao [[Anivorano Nord]] izy. Niasa tany [[Mayotte]] izy, ary maty tao tamin' ny 7 Desambra 2014. == Ny mombamomba azy == Jaomanoro David dia teratany Malagasy ,teraka ny taona 30 Desambra 1953 tao [[ Anivorano Nord]].Mpampianatra Sady mpanoratra no asany ;<ref>[http://africultures.com/personnes/?no=8018&utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=569 David Jaomanoro - Fiche Personne sur Africultures]</ref>Nanoratra tononkalo izy hatrany amin' ny sekoly ambaratonga faharoa (kôlejy).Nodimandry tamin'ny 7 desambra 2014 tao Mamoudzou Mayotte izy.<ref>[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fdeces.matchid.io%2Fid%2FwZnUr8bTtWAA Wikiwix Archives]</ref> Nampianatra tao amin'ny [[Antsiranana|sekoly Antsiranana]] nandritra ny 10 taona izy, nanomboka ny taona 1972 ka hatramin'ny taona 1982<ref name=":0">[https://ile-en-ile.org/jaomanoro/ David Jaomanoro - Île en île]</ref>. Taorian' izay dia nianatra ny teny aman-tsoratra frantsay (''lettres françaises'') tao amin' ny École Normale Supérieure ao [[Antananarivo]] izy . Nahazo mari-pahaizana ''Diplôme d'études approfondies'' (DEA) momba ny literatiora izay miompana amin' ny angano nentim-paharazana malagasy tany amin' ny Oniversiten' i Limoges (Frantsa) .Tamin' ny taona 1988 dia lasa mpampianatra [[Fiteny frantsay|teny frantsay]] tao Antsiranana izy.<ref name=":0" /> == Loka sy mari-pankasitrahana == Tamin' ny taona 1987, fony mbola mpianatra izy, dia nahazo [[loka]] momba ny tononkalo noho ny fanangonana kely nataony tsy mbola nivoaka: ''Quat'am's j'aime ça''. Taty aoriana, tamin' ny naha mpampianatra azy, dia nanoratra tantara an-tsehatra sy lahatsoratra mitsikera ny fiarahamonina momba ny sesitanin' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] sy [[Kômôro|Kômôrianina]] any Mayotte izy. Namoaka tantara fohy tao amin' ny gazetiboky sy tamin' ny boky iaraha-manoratra izy. Izy no lany ho ny Olo-malazan' ny Taona 1997 (''Homme de l'année 1997'') teto Madagasikara tamin' ny taona 1997 teo amin' ny taranja Zava-kanto sy Kolontsaina (Arts et Culture). Na izany aza dia tamin' ny taona 2006 vao nivoaka ny amboaran-tantara fohy voalohany nosoratany: ''Pirogue sur le vide''.<ref name=":0" /> Ao amin' ny tohan-kevitra nataon' i Fara Lee Rabenarivo, dia voasokajy ho "anisan' ny mpanoratra malaza tamin' ny taranaka farany" i Jaomanoro. Ny sasany amin' ny tantara fohy nosoratany dia nadikan' ilay mpandika teny neerlandey [[Marjolijn de Jager]] amin' ny teny anglisy. == Sangan' asa == * 1987 – ''Quatram's j'aime ça'', inédit. * 1988 – ''Le dernier caïman'' (théâtre) inédit<ref name=":1">[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.linternaute.com%2Fsortir%2Flivre%2Flitterature-francophone%2Fdiaporama%2F6.shtml Wikiwix Archives]</ref> * 1988 – ''J'ai marché dessus'' Radio France Internationale (<abbr>XVI^e</abbr> concours théâtral interafricain), édition ronéotypé * 1990 – ''La Retraite'', théâtre, éditions Promotion Théâtre, Carnières-Morlanwelz - rééd. 2006, Lansman, <small>(<nowiki>ISBN 2-87282-516-9</nowiki>)</small><ref>[https://books.google.nl/books?id=PYuMAQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false World Encyclopedia of Contemporary Theatre: Africa - Google Boeken]</ref> * 1991 – ''Docteur parvenu'', Les Carnets de l'exotisme * 1992 – ''Funérailles d'un cochon et 13 autres nouvelles'' (collectif), Éditions Sepia, <small>(<nowiki>ISBN 978-2907888455</nowiki>)</small><ref>[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.lesfrancophonies.com%2Fmaison-des-auteurs%2Fjaomanoro-david Wikiwix Archives]</ref> * 1997 – ''Joambilo'', Revue Noire<ref name=":1" /> * 2006 – ''Pirogue sur le vide et autres nouvelles'', Éditions de l’Aube, <small>(<nowiki>ISBN 978-2752601797</nowiki>)</small>,<ref name=":1" /> * 2011 – ''Publics d’alphabétisation à Mayotte'', essai, Éditions universitaires européennes. <small>(<nowiki>ISBN 9786131587979</nowiki>)</small> * 2013 – ''Le Mangeur de cactus'' (récit) Éditions L’Harmattan, <small>(<nowiki>ISBN 978-2336301877</nowiki>)</small> * 2017 – ''Œuvres complètes : Poésie, Théâtre, Nouvelles'', éd. Dominique Ranaivoson, Éditions L’Harmattan, <small>(<nowiki>ISBN 9791033401254</nowiki>)</small> == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] == Loharano == {{Reflist}} mx4aefu9kg4alcx1o79nh82mebz9wo1 0 298931 1141015 1134588 2026-05-30T18:58:50Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Tapaka lalan-dra]] ho [[Fahatapahan'ny lalan-dra]] i Thelezifor 1134588 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition |name =Stroke |synonym =Cerebrovascular accident (CVA), cerebrovascular insult (CVI), brain attack |image =MCA Territory Infarct.svg |image_size = |image_thumbtime = |alt = |caption =[[CT scan]] of the brain showing a prior right-sided [[ischemic]] stroke from blockage of an artery. Changes on a CT may not be visible early on.<ref>{{cite web |last1=Gaillard |first1=Frank |title=Ischaemic stroke |url=https://radiopaedia.org/articles/ischaemic-stroke |website=radiopaedia.org |access-date=3 June 2018 |language=en |archive-date=28 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128000612/https://radiopaedia.org/articles/ischaemic-stroke |url-status=live }}</ref> |pronounce = |specialty =[[Neurology]], stroke medicine |symptoms =[[hemiplegia|Inability to move or feel]] on one side of the body, [[receptive aphasia|problems understanding]] or [[expressive aphasia|speaking]], [[dizziness]], [[Homonymous hemianopsia|loss of vision to one side]]<ref name=Donnan2008/><ref name=HLB2014S/> |onset = |duration = |causes =[[brain ischemia|Ischemic]] (blockage) and [[intracranial hemorrhage|hemorrhagic]] (bleeding)<ref name=HLB2014W/> |risks =[[hypertension|High blood pressure]], [[tobacco smoking]], [[obesity]], [[hypercholesterolemia|high blood cholesterol]], [[diabetes mellitus]], previous [[Transient ischemic attack|TIA]], [[end-stage kidney disease]], [[atrial fibrillation]]<ref name=Donnan2008/><ref name=HLB2014C/><ref name="Hu2018"/> |diagnosis =Based on symptoms with [[medical imaging]] typically used to rule out bleeding<ref name=HLB2014D/><ref name=AFP2009/> |differential =[[Hypoglycemia|Low blood sugar]]<ref name=HLB2014D/> |prevention = |treatment =Based on the type<ref name=Donnan2008/> |medication = |prognosis =Average life expectancy 1 year<ref name=Donnan2008/> |frequency =42.4 million (2015)<ref name=GBD2015Pre/> |deaths =6.3 million (2015)<ref name=GBD2015De/> }}Ny '''fahatapahan'ny lalan-dra''' dia [[aretina]] iray izay mahatonga ny tsy fikorianan'ny ra mankany amin'ny [[atidoha]] ho faty.<ref name="HLB2014W" /> Misy karazany roa lehibe ny fahatapahan'ny lalan-dra: ny fahatapahan'ny lalan-dra ischemic, vokatry ny tsy fahampian'ny fikorianan'ny ra, ary ny fahatapahan'ny lalan-dra hemorrhagic, vokatry ny rà mandriaka.<ref name="HLB2014W" /> Samy mahatonga ny ampahany amin'ny atidoha tsy hiasa tsara izy roa ireo.<ref name="HLB2014W">{{Cite web|title=What Is a Stroke?|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke|website=www.nhlbi.nih.gov/|access-date=26 February 2015|date=March 26, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150218230259/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/|archive-date=18 February 2015|df=}}</ref> Ny famantarana sy soritr'aretin'ny fahatapahan'ny lalan-dra dia mety ahitana ny tsy fahafahana mihetsika na mahatsapa amin'ny ilany iray amin'ny vatana, ny olana amin'ny fahatakarana na ny fitenenana, ny fanina, na ny fahaverezan'ny fahitana amin'ny ilany iray.<ref name="HLB2014S" /> Matetika ny famantarana sy ny soritr'aretina dia miseho avy hatrany aorian'ny fahatapahan'ny lalan-dra.<ref name="HLB2014S" /> Raha latsaky ny adiny iray na roa ny faharetan'ny soritr'aretina, dia antsoina hoe " transient ischemic attack " (TIA) ny fahatapahan'ny lalan-dra, izay antsoina koa hoe "mini-stroke".<ref name="HLB2014S">{{Cite web|title=What Are the Signs and Symptoms of a Stroke?|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/signs|website=www.nhlbi.nih.gov|access-date=27 February 2015|date=March 26, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227083736/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/signs|archive-date=27 February 2015|df=}}</ref> Mety mifandray amin'ny aretin'andoha mafy ihany koa ny fahatapahan'ny lalan-dra ao amin'ny atidoha (AVC).<ref name="HLB2014S" /> Mety haharitra ela ny soritr'aretin'ny fahatapahan'ny lalan-dra.<ref name="HLB2014W" /> Mety ahitana pnemonia sy fahaverezan'ny fifehezana ny tatavia ny fahasarotana maharitra.<ref name="HLB2014S" /> Ny anton-javatra mampidi-doza lehibe indrindra amin'ny fahatapahan'ny lalan-dra dia ny fiakaran'ny tosidrà.<ref name="HLB2014C">{{Cite web|title=Who Is at Risk for a Stroke?|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/atrisk|website=www.nhlbi.nih.gov|access-date=27 February 2015|date=March 26, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227085058/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/atrisk|archive-date=27 February 2015|df=}}</ref> Anisan'ny anton-javatra mety hampidi-doza hafa ny fifohana sigara, ny hatavezana, ny kolesterola avo ao amin'ny ra, [[Diabeta|ny diabeta]], ny TIA teo aloha, ny aretin'ny voa efa ho tapitra ny dingana farany, ary ny fibrillation atrial.<ref name="HLB2014C" /><ref name="Hu2018">{{Cite journal|last=Hu|first=A|last2=Niu|first2=J|last3=Winkelmayer|first3=WC|title=Oral Anticoagulation in Patients With End-Stage Kidney Disease on Dialysis and Atrial Fibrillation.|journal=Seminars in Nephrology|date=November 2018|volume=38|issue=6|pages=618–28|doi=10.1016/j.semnephrol.2018.08.006|pmid=30413255|pmc=6233322}}</ref> Ny fahatapahan'ny lalan-dra ao amin'ny atidoha (AVC ischemic) dia matetika vokatry ny fikatonan'ny lalan-dra, na dia misy ihany koa ireo antony tsy dia fahita firy.<ref name="HLB2014T" /><ref>{{Cite book|last=Roos|first=Karen L.|title=Emergency Neurology|date=2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-0-387-88584-1|page=360|url=https://books.google.com/books?id=0jH7TZW8WVAC&pg=PA360|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108190342/https://books.google.com/books?id=0jH7TZW8WVAC&pg=PA360|archive-date=2017-01-08}}</ref><ref>{{Cite book|last=Wityk|first=Robert J.|last2=Llinas|first2=Rafael H.|title=Stroke|date=2007|publisher=ACP Press|isbn=978-1-930513-70-9|page=296|url=https://books.google.com/books?id=Ispt6JRBgU4C&pg=PA296|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108185918/https://books.google.com/books?id=Ispt6JRBgU4C&pg=PA296|archive-date=2017-01-08}}</ref> Ny fahatapahan'ny lalan-dra ao amin'ny atidoha dia vokatry ny rà mandriaka mivantana ao amin'ny atidoha na ao amin'ny toerana eo anelanelan'ny fonon'ny atidoha.<ref name="HLB2014T">{{Cite web|title=Types of Stroke|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/types|website=www.nhlbi.nih.gov|access-date=27 February 2015|date=March 26, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319163549/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/types|archive-date=19 March 2015|df=}}</ref><ref name="Feigin05">{{Cite journal|vauthors=Feigin VL, Rinkel GJ, Lawes CM, Algra A, Bennett DA, van Gijn J, Anderson CS|title=Risk factors for subarachnoid hemorrhage: an updated systematic review of epidemiological studies|journal=Stroke|volume=36|issue=12|pages=2773–80|date=December 2005|pmid=16282541|doi=10.1161/01.STR.0000190838.02954.e8|doi-access=free}}</ref> Mety hitranga ny rà mandriaka noho ny fahatapahan'ny aneurysm ao amin'ny atidoha.<ref name="HLB2014T" /> Matetika ny aretina dia mifototra amin'ny fizahana ara-batana ary tohanan'ny sary ara-pitsaboana toy ny scan CT na MRI.<ref name="HLB2014D" /> Afaka manaporofo ny fisian'ny rà mandriaka ny fitiliana CT scan, saingy mety tsy voatery hanaporofo ny fisian'ny ischemia, izay matetika tsy hita amin'ny fitiliana CT scan raha vao manomboka.<ref name="AFP2009">{{Cite journal|vauthors=Yew KS, Cheng E|title=Acute stroke diagnosis|journal=American Family Physician|volume=80|issue=1|pages=33–40|date=July 2009|pmid=19621844|pmc=2722757}}</ref> Misy fitiliana hafa toy ny electrocardiogram (ECG) sy fitiliana ra atao mba hamaritana ireo anton-javatra mety hampidi-doza sy hanilihana ireo antony hafa mety hitranga.<ref name="HLB2014D" /> Mety hiteraka soritr'aretina mitovy amin'izany ny siramamy ambany ao amin'ny ra.<ref name="HLB2014D">{{Cite web|title=How Is a Stroke Diagnosed?|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/diagnosis|website=www.nhlbi.nih.gov|access-date=27 February 2015|date=March 26, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227083640/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/stroke/diagnosis|archive-date=27 February 2015|df=}}</ref> Ny fisorohana dia ahitana ny fampihenana ireo anton-javatra mety hampidi-doza, ny fandidiana hanokafana ny lalan-dra mankany amin'ny atidoha ho an'ireo izay manana olana amin'ny fampihenana ny tahan'ny fo ao amin'ny carotid, ary ny fampiasana warfarin na fanafody hafa manakana ny fiforonan'ny ra ao amin'ny olona voan'ny atrial fibrillation.<ref name="Donnan2008" /> Mety ho soso-kevitra ny fampiasana [[Aspirinina|aspirine]] na statins ho fisorohana.<ref name="Donnan2008" /> Matetika ny fahatapahan'ny lalan-dra na ny TIA dia mitaky fitsaboana maika.<ref name="HLB2014W" /> Ny fahatapahan'ny lalan-dra iskemika, raha hita ao anatin'ny telo ka hatramin'ny efatra ora sy sasany, dia azo tsaboina amin'ny fanafody afaka manapaka ny fivontosan'ny lalan-dra.<ref name="Donnan2008" /> Misy ihany koa ireo fahatapahan'ny lalan-dra vokatry ny fandidiana.<ref name="Donnan2008" /> Ny fitsaboana mba hamerenana amin'ny laoniny ny fiasan'ny atidoha very dia antsoina hoe fanarenana ny fahatapahan'ny lalan-dra, ary tsara indrindra raha atao ao amin'ny sampana fitsaboana ny fahatapahan'ny lalan-dra; na izany aza, tsy misy izany any amin'ny ankamaroan'ny firenena eran-tany. Tamin'ny taona 2013, olona 6.9 tapitrisa eo ho eo no voan'ny fahatapahan'ny lalan-dra ao amin'ny atidoha ary 3.4 tapitrisa no voan'ny fahatapahan'ny lalan-dra ao amin'ny atidoha.<ref>{{Cite journal|last=Global Burden of Disease Study 2013 Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=The Lancet|volume=386|issue=9995|pages=743–800|date=August 2015|pmid=26063472|pmc=4561509|doi=10.1016/s0140-6736(15)60692-4}}</ref> Tamin'ny taona 2015 dia nisy tokony ho 42.4&nbsp;olona an-tapitrisany izay efa voan'ny fahatapahan'ny lalan-dra teo aloha ary mbola velona ihany.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=The Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}</ref> Teo anelanelan'ny taona 1990 sy 2010, nihena 10% teo ho eo ny isan'ny fahatapahan'ny lalan-dra isan-taona tany amin'ireo [[firenena mandroso]] ary nitombo 10% tany amin'ireo firenena an-dalam-pandrosoana.<ref name="Fei2013" /> Tamin'ny taona 2015, ny fahatapahan'ny lalan-dra no antony faharoa mahatonga fahafatesana matetika indrindra aorian'ny aretin'ny lalan-dra ao am-po, izay mitentina 6.3&nbsp;tapitrisa ny fahafatesana (11% amin'ny fitambarany).<ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=The Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|date=October 2016|pmid=27733281|pmc=5388903|doi=10.1016/S0140-6736(16)31012-1}}</ref> Maty teo amin'ny 3.0 tapitrisa teo ho eo ny olona voan'ny stroke ischemic raha 3.3 tapitrisa kosa ny olona maty vokatry ny stroke hemorrhagic.<ref name="GBD2015De" /> Manodidina ny antsasaky ny olona voan'ny fahatapahan'ny lalan-dra no miaina latsaky ny herintaona. Amin'ny ankapobeny, ny roa ampahatelon'ny fahatapahan'ny lalan-dra dia nitranga tamin'ireo mihoatra ny 65 taona.<ref name="Fei2013">{{Cite journal|vauthors=Feigin VL, Forouzanfar MH, Krishnamurthi R, Mensah GA, Connor M, Bennett DA, Moran AE, Sacco RL, Anderson L, Truelsen T, O'Donnell M, Venketasubramanian N, Barker-Collo S, Lawes CM, Wang W, Shinohara Y, Witt E, Ezzati M, Naghavi M, Murray C|display-authors=6|title=Global and regional burden of stroke during 1990-2010: findings from the Global Burden of Disease Study 2010|journal=The Lancet|volume=383|issue=9913|pages=245–54|date=January 2014|pmid=24449944|pmc=4181600|doi=10.1016/S0140-6736(13)61953-4}}</ref> == References == <references /> [[Category:Translated from MDWiki]] di17xwllzc3swzxe6jj082u5zy1wpqg 0 298988 1140967 1140390 2026-05-30T12:46:48Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1140967 wikitext text/x-wiki [[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]] Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). == Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody == === Mitsabo aretina maro === [[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]] I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3&nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. [[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]] Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). === Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany === [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]] Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina. === Fetra === Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana. == Lisitra == [[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]] Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana. === A === [[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza * ''[[Abelmoschus manihot]]'' * ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) * ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm) * ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky * ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà * ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, * ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy * ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]'''''] * ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]'''''] * ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato * ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) * ''[[Acanthopale madagascariensis]]'' * ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika * ''[[Acanthus montanus]]'' * ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana) * ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga * ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona. * ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa. * ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga * ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga * ''[[Adenia gummifera]]'' * ''[[Adenium obesum]]'' * ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'') * ''[[Adiantum caudatum]]'' * ''[[Adiantum philippense]]'' * ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy * ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra). * ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano). * ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u> * [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']] * ''[[Afzelia bijuga]]'' * ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana) * [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana) * ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy * ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty) * ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso * ''[[Aidia densiflora]]'' * ''[[Aidia micrantha]]'' * ''[[Alangium salviifolium]]'' * ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña * ''[[Albizia aurisparsa]]'' Drake. (Masinanio) * ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara * ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'') * ''[[Albizzia fastigiata]]'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña * ''[[Albuca humilis]]'' * ''[[Alchemilla cryptantha]]'' Steudel. (Mahatanandofotsy I) * ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana * ''[[Allamanda cathartica]]'' * ''[[Allium cepa]]'' * ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova * ''[[Allophylus africanus]]'' * ''[[Allophylus trichodesmus]]'' <small>Radlkofer</small>. (Sanatrinamboa) * ''[[Aloe capitata]]'' Baker ** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' <small>H. Perr.</small> (Vahon'olona). * ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano * ''[[Aloe macroclada]]'' <small>Baker</small>. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona * ''[[Alphonsea madagascariensis]]'' * ''[[Alpinia galanga]]'' * ''[[Alpinia zerumbet]]'' * ''[[Alstonia boonei]]'' * ''[[Alternanthera pungens]]'' * ''[[Alternanthera sessilis]]'' * ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' ADC. (Foko lahy). * ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena). * ''[[Alysicarpus ovalifolius]]'' * ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm) * ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy). * ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody). * ''[[Alysicarpus vaginalis]]'' * ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby) * ''[[Amaranthus dubius]]'' Martius (Kiatondrambohira) * ''[[Amaranthus hybridus]]'' Linné (Anamena) * ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy * ''[[Amaranthus viridis]]'' * ''[[Ambavia gerrardii]]'' * ''[[Ambrosia artemisiifolia]]'' * ''[[Ambrosia maritima]]'' DC (Damsissa) * ''[[Ammi majus]]'' * ''[[Ammi visnaga]]'' * ''[[Amygadalus persica]]'' Linné. (Paiso) * ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika * ''[[Anacolosa pervilleana]]'' * ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' Baker. (Tsangamanitramparihy) * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra. * ''[[Andasonia]] sp.'' (Za) * ''[[Andrographis paniculata]]'' * ''[[Andropogon gayanus]]'' * ''[[Andropogon schoenanthus]]'' Linné (Veromanitra) * ''[[Androya decaryi]]'' * ''[[Angraecum sesquipedale]]'' * ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy); * ''[[Anisopappus chinensis]]'' * ''[[Anisotes madagascariensis]]'' * ''[[Annona muricata]]'' * ''[[Annona squamosa]]'' * ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille) * ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ; * ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy) * ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza) * ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga) * ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona * ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony) * ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana * ''[[Apodytes dimidiata]]'' * ''[[Aponogeton madagascariensis]]'' * ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo). * ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' Baker. (Hazotohobavy) * ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa * ''[[Aristolochia acuminata]]'' Lamarck (Sovy) * ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) * ''[[Aristolochia petersiana]]'' * ''[[Artabotrys hexapetalus]]'' * ''[[Artemisia afra]]'' * ''[[Artemisia annua]]'' -- * ''[[Artemisia vulgaris]]'' * ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe * ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II) * ''[[Asparagus africanus]]'' * ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra) * ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo) * ''[[Aspilia africana]]'' * ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra) * ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo) * ''[[Aster bakerianus]]'' * ''[[Aster perrieri]]'' * ''[[Asystasia gangetica]]'' * ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy) * ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy) * ''[[Athyrium filix-femina]]'' * ''[[Averrhoa carambola]]'' * ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm) * ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo * ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo === B === [[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Bacopa monnieri]]'' * ''[[Bakarella baronii]]'' Baker. (Tongoalahy). * ''[[Balanites madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa vulgaris]]'' * ''[[Baphia madagascariensis]]'' * ''[[Barleria lupulina]]'' * ''[[Barleria madagascariensis]]'' * ''[[Barleria prionitis]]'' L. (Rointsokina II) * ''[[Barringtonia asiatica]]'' * ''[[Barringtonia madagascariensis]]'' * ''[[Barringtonia racemosa]]'' * ''[[Basella alba]]'' * ''[[Baudouinia fluggeiformis]]'' * ''[[Baudouinia rouxevillei]]'' * ''[[Bauhinia grandidieri]]'' * ''[[Bauhinia hildebrandtii]]'' * ''[[Bauhinia madagascariensis]]'' * ''[[Bauhinia monandra]]'' * ''[[Bauhinia purpurea]]'' * ''[[Bauhinia variegata]]'' * ''[[Begonia lyallii]]'' * ''[[Begonia madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera pervilleana]]'' * ''[[Bidens pilosa]]'' Linné (Tsipolitra) * ''[[Biophytum sensitivum]]'' (Linné) DC. (Kifohafoha) * ''[[Bixa orellana]]'' * ''[[Blechnum tabulare]]'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a) * ''[[Blepharis bojeriana]]'' * ''[[Blumea balsamifera]]'' * ''[[Blumea lacera]]'' * ''[[Blumea madagascariensis]]'' * ''[[Blumea mollis]]'' * ''[[Boerhavia coccinea]]'' * ''[[Boerhavia diffusa]]'' * ''[[Boerhavia repens]]'' * ''[[Bolbitis madagascariensis]]'' * ''[[Bonamia madagascariensis]]'' * ''[[Borassus madagascariensis]]'' * ''[[Borreria verticillata]]'' * ''[[Boscia madagascariensis]]'' * ''[[Boswellia madagascariensis]]'' * ''[[Brachylaena merana]]'' * ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha) * ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona * ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'') * ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) * ''[[Brexia madagascariensis]]'' * ''[[Brexia pluriflora]]'' * ''[[Bridelia madagascariensis]]'' * ''[[Bridelia micrantha]]'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''[[Brillantaisia madagascariensis]]'' * ''[[Brochoneura voury]]'' Warburg. (Raraha). * ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy * ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'') * ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'') * ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'') * ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa) * ''[[Buchnera madagascariensis]]'' * ''[[Buddleja axillaris]]'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy) * ''[[Buddleja fusca]]'' Baker. (Seva Lahy) * ''[[Buddleja indica]]'' * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' * ''[[Bulbophyllum madagascariense]]'' * ''[[Bulbostylis madagascariensis]]'' * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo * ''[[Burasia gracilis]]'' Decaisne. (Kotolahy) * ''[[Burasia madagascariensis]]'' Duperit Thouars. (Ody Tohina) * ''[[Burmannia madagascariensis]]'' * ''[[Bursera madagascariensis]]'' * ''[[Buxus madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria melleri]]'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) * ''[[Byttneria pervillei]]'' === C === [[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]] [[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]] [[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka) * ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small> * ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm) * ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) * ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --'' * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) * ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja * ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry). * ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo) * ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I) * ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I) * ''Callisternum'' sp. (Niaouli) * ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona * ''[[Calophyllum madagascariensis]]'' * ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina) * ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka) * ''[[Calotropis gigantea]]'' * ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy * ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse * ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse * ''Cannabis indica'' Linné (Rongony) * ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) * ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa) * ''Canthium'' sp. (Farimay) * ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) * ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) * ''[[Capsicum frutescens]]'' * ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo) * ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II; * ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u> * ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) * ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) * ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana * ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) * ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) * ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) * ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra) * ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ; * ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina * ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) * ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ; * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe * ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika) * ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ; * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety * ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto) * ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely) * ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka) * ''Cereus sp.'' (Raketa) * ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm) * ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo) * ''[[Chassalia bojeri]]'' * ''[[Chassalia princei]]'' * ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm) * ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina) * ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena) * ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy) * ''[[Chromolaena odorata]]'' * ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba) * ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza) * ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II) * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara * ''[[Cinnamomum verum]]'' -- * ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro * ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- * ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra * ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina) * ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo) * ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra) * ''[[Cissus quadrangularis]]'' * ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm) * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy * ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo). * ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe * ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana * ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) * ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa) * ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy * ''[[Cleistanthus madagascariensis]]'' * ''[[Cleistopholis madagascariensis]]'' * ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty) * ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka) * ''[[Cleome gynandra]]'' * ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm) * ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa) * ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV) * ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana) * ''[[Clerodendrum myricoides]]'' * ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva). * ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba * ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy * ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio * ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy) * ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia) * ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy) * ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy) * ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo) * ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano) * ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm) * ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba) * ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina * ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina. * ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga) * ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina) * ''[[Commiphora madagascariensis]]'' * ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm) * ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II) * ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika) * ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka) * ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm) * ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos) * ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika) * ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona) * ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo) * ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo) * ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona) * ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry). * ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg). * ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika * ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra). * ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II). * ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana). * ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko). * ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I). * ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy) * ''[[Croton dichogamus]]'' * ''[[Croton malgassicus]]'' * ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy * ''Croton sp.'' (Somorona hazo) * ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily) * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara * ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo) * ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm) * ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo) * ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) * ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) * ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany * ''[[Curcuma zedoaria]]'' -- * ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo * ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana) * ''[[Cussonia spicata]]'' * ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona) * ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona) * ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika. * ''[[Cymbopogon nardus]]'' * ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato) * ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut) * ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka * ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty) * ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha * ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala) * ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II) * ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka * ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) * ''[[Cyperus rotundus]]'' * ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u> === D === [[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy) * ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika). * ''Dalbergia'' sp. (Lanary). * ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina) * ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany) * ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano) * ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) * ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'') * ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm) * ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm) * ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana). * ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra). * ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana). * ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano). * ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra). * ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra) * ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka) * ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina) * ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana) * ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra) * ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina) * ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha * ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina) * ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm) * ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra) * ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II) * ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana) * ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana) * ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy) * ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala) * ''Diospyros sp.'' (Hazondriana) * ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana) * ''Dombeya'' sp. (Fimpona) * ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra) * ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola) * ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina) * ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--'' * ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u> * ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika) === E === [[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III) * ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I) * ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra) * ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako) * ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina) * ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy) * ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala) * ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy) * ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary) * ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona) * ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II) * ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo) * ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano) * ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana * ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy) * ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty) * ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy) * ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny) * ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy) * ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy) * ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra). * ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo) * ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony) * ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana) * ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary) * ''Eucalyptus'' spp. -- kininina * ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo) * ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory). * ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra * ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra) * ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra) * ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony) * ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II) * ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm) * ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm) * ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm) * [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I) * ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro * ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm) * ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina) * ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika) * ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy) * ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo) * ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa) === F === [[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa) * ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm) * ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe). * ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe * ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'') * ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina) * ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona) * ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina) * ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) * ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly) * [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy) * ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm) * ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika) * ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao) * ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm) === G === [[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II) * ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II) * ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I) * ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra) * ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy) * ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy) * ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II) * ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha) * ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory) * ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena * ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm) * ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily). * ''Grewia'' sp. (Mandrianketra) * ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina) * ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]] * ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina) * ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II) * ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm) * ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany) === H === [[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy) * ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra) * ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka * ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy) * ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana) * ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala) * ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u> * ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III) * ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I) * ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay) * ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala) * ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava) * ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II) * ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy) * ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro) * ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I) * ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty) * ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I) * ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo) * ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato) * ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano) * ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy) * ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona). * ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano) * ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano) * ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana) * ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana) * ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy) ** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana) * ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika) * ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm) * ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I) * ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka) * ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava) * ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka) === I === [[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]] [[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Ichnocarpus frutescens'' * ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy * ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety). * ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano) * ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo) * ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm) * ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra * ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala). * ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy). * ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro). * ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy). * ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena). * ''Indigofera'' sp. (Maitsokely). * ''[[Indigofera spicata]]'' * ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy). * ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra * ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry * ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala) * ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby) * ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika * ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm) * ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy) * ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona) * ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra) * ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana * ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'') * ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika) * ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy * ''Ixora coccinea'' * ''Ixora neriifolia'' * ''Ixora perrieri'' === J === [[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm) * ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra) * ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano) === K === [[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga) * ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy * ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo) * ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy) * ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana) * ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo) * ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy). * ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose) === L === [[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana). * ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka) * ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano) * ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga) * ''Laggera alata'' Linné (Arasoy) * ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm) * ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera) * ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana). * ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ; * ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy) * ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy) * ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena) * ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy) * ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy) * ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy). * ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy). * ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u> * ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm) * ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana) * ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana). * ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ; * ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I) * ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga). * ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy) * ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana) * ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy) * ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia) * ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I). * ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina). * ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina) * ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito * ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II). === M === [[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana) * ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena) * ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa) * ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy) * ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I) * ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina) * ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm) * ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy). * ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany) * ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u> * ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo * ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II). * ''Marchantia sp.'' (Vahohotany) * ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I) * ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm) * ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa) * ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm) * ''Medinilla'' sp. (Takasina II) * ''Medinilla'' sp. (Voatotongana) * ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly * ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly) * ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm) * ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha) * ''Mentha sp.'' (Solila) * ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo) * ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II) * ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana) * ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana) * ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ; * ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ; * ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ; * ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy). * ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany). * ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy * ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm) * ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm) * ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra). * ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina). * ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I). * ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II). * ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II). * ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I). * ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm) * ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa * ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro). * ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity) * ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora) * ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ; * ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana). * ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ; * ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka). * ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II) === N === [[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]] [[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa) * ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]] * ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo) * ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady) * ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify) * ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody) * ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm) * ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo) * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra). * ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy) * ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga) * ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby) * ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka) * ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda) * ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy). * ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy). * ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata * ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay) * ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra * ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika) * ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl)) * ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga) * ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga)) * ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]). === O === [[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]] [[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm) * ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm) * ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby * ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm) * ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany * ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany) * ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay) * ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy) * ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm) * ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava) * ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina) * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa) * ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra) * ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy). === P === [[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]] [[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato) * ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy) * ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina) * ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm) * ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana). * '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)''' * ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela) * ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm) * ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga) * ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona). * ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira * ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy) * ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a) * ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany) * ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm) * ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II) * ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy) * ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny) * ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy) * ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]). * ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy) * ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry). * ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho) * ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia) * ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm) * ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm) ** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika) * ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy) * ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga) * ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm) * ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo) * ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra) * ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana) * ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana) * ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga). * ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa) * ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana) * ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo) * ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka). * ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II) * ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka * ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary * ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra) * ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron) * ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre) * ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery) * ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra). * ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy) * ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm); * ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra). * ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo) * ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm) * ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely) * ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso) * ''Plectronia'' sp. (Tomenjana) * ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm) * ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm) * ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm) * ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier) * [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier) * ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm) * ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra) * ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]]) * ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty) * ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa) * ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona) * ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry) * ''Polystachia'' sp. (Valily lahy) * ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm) * ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka). * ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I) * ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso * ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina * ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy) * ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm) * ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy) * ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy) * ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy) * ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II) * ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra) * ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I) * ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy) * ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika) * ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra) * ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata) * ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita) * ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais * ''Pycreus sp.'' (Lohakoho) * ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'') * <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u> === Q === [[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba * ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'') === R === [[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha) * ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany) * ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' * ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> →''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo) * ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I) * ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy) * ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa) * ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm) * ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm) * ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy) * ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II) * ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka). * ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela) === S === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' [[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]] * ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy) * ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa) * ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm) * ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho). * ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm) * ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika) * ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II) * ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova). * ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy). * ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka) * ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila) * ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary) * ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa) * ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa ** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm) * ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm) * ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena) * ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry) * ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II). * ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha) * ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita) * ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra) * ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika) * ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy) * ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II) * ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy) * ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I) * ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana) * ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra) * ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala) * ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany) * ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm) * ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'') * ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm) * ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona) * ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho). * ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm) * ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara * ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy) * ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm) * ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro) * ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita) * ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana * ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy). * ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena). * ''[[Solanum aethiopicum]]'' -- * ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm) * ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe) * ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy) * ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana) * ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy) * ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy) * ''Solanum'' sp. (Voanjomora) * ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka) * ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ; * ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ; * ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao) * ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana) * ''Stachys sp.'' (Gaga) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ; * ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ; * ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra) * ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka) * ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra) * ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso). * ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady) * ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa) * ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy === T === [[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]] [[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony * ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo). * ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga) * ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava) * ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany) * ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm) * ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy) * ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy). * ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa) * ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy). * ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe). * ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga). * ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm) * ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy). * ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm) * ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna) * ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona) * ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy) * ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm) * ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana) * ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety) * ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba) * ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy) * ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy) * ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta) * ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo) * ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka) * ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm) * ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) * ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala). * ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona). * ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha) === U === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia * ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy, * ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo). * ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo). * ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria) === V === [[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza) * ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm) * ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano) * ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina) * ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato) * ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy) * ''[[Vernonia appendiculata]]'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u> * ''Vernonia capitata'' Baker (Kijelajahy) * ''Vernonia cinerea'' Less (Ramiary I) * ''Vernonia diversifolia'' Bojer ex DC (Tsiatosika) * ''Vernonia erythromarula'' Klatt (Lahimena II) * ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Hazomavo) * ''Vernonia garnieriana'' Klatt (Pela Lahy) * ''Vernonia glutinosa'' DC (Kanda) * ''Vernonia nudicaulis'' Lers (Lahimena I) * ''Vernonia pectoralis'' Baker (Sakatavilotra) * ''Vernonia polygalaefolia'' Lessing (Ramanjoko) * ''Vernonia pratensis'' Klatt (Anambohitra I) * ''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'' Humbert (Masimposaina) * ''Vernonia sp.'' (Reniomby) * ''Vernonia trinervis'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II) * ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko). * ''Vigna capensis'' Walpig. (Masontantely). * ''Vitex betsiliensis'' Humbert. (Sevambato) * ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano === W === [[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy) * ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy) * ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina) * ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia) * ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona) * ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana === X === [[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro) * ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm) * ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra). === Y === [[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Youngia japonica]]'' * ''[[Yushania madagascariensis]]'' === Z === [[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]] [[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) * ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza * ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana * ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza * ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza * ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm) * ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala) * ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo) * ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro * ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo) * ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy). * ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj) * ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana) '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' == Jereo koa == * [[Zavamaniry eto Madagasikara]] * [[Zavamaniry fanao fanafody]] * [[Tambavy]] * [[Jardins du monde]] * [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA) * [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP) * [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT) == Fanovozan-kevitra == * Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023 * ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023. * Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer. * Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]'' * Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie. * Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar. * Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p * Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971. * Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975 * Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar. * Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''. * Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p. * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005. * Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p. * L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic. * Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''. * Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press. * Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar. * Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p. * Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997. * Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986. * ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015. * Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO. * Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''. * Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo. * Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology. * ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013. * Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales. * Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019. == Loharano == 06tz6zu6f2rx5z4z499qw0wofgq4ko4 1141148 1140967 2026-05-31T05:32:53Z Thelezifor 15140 1141148 wikitext text/x-wiki [[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]] Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). == Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody == === Mitsabo aretina maro === [[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]] I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3&nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. [[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]] Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). === Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany === [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]] Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina. === Fetra === Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana. == Lisitra == [[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]] Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana. === A === [[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza * ''[[Abelmoschus manihot]]'' * ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) * ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm) * ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky * ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà * ''Acacia farnesiana'' <small>DC</small>. (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, * ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy * ''[[Acalypha indica]]'' ['''''[[:en:Acalypha_indica|e]]'''''] * ''[[Acalypha radula]]'' Baker (Tsiety) ['''''[[:ceb:Acalypha_radula|c]]'''''] * ''[[Acalypha reticulata]]'' (Poiret) (Fanavy/ Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato * ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) * ''[[Acanthopale madagascariensis]]'' * ''[[Acanthospermum hispidum]]'' D.C (Bakakely) -- bakakely, fatika * ''[[Acanthus montanus]]'' * ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Acmella oleracea]]'' (sady anana) * ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga * ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona. * ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa. * ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga * ''[[Adenia boinensis]]'' <small>Per de la Bathie --</small> vahiranga * ''[[Adenia gummifera]]'' * ''[[Adenium obesum]]'' * ''[[Adhatoda vasica]]'' (→ ''[[Justicia adhatoda]]'') * ''[[Adiantum caudatum]]'' * ''[[Adiantum philippense]]'' * ''[[Aerva lanata]]'' (L.) Juss (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy * ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' Poiret. (Sindahonimbohitra). * ''[[Aeschynomene uniflora]]'' E. Meyer. (Sindahorindrano). * ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' K. Schum. -- <u>longoza</u> * [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']] * ''[[Afzelia bijuga]]'' * ''[[Agauria salicifolia]] Hook'' (Angavodiana) * [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] Hook (Angavodiana) * ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy * ''[[Agelaea pentagyna]]'' (Lamk) Baillon (Vahy mainty) * ''[[Ageratum conyzoides]]'' Linné -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso * ''[[Aidia densiflora]]'' * ''[[Aidia micrantha]]'' * ''[[Alangium salviifolium]]'' * ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña * ''[[Albizia aurisparsa]]'' Drake. (Masinanio) * ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara * ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'') * ''[[Albizzia fastigiata]]'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña * ''[[Albuca humilis]]'' * ''[[Alchemilla cryptantha]]'' Steudel. (Mahatanandofotsy I) * ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana * ''[[Allamanda cathartica]]'' * ''[[Allium cepa]]'' * ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova * ''[[Allophylus africanus]]'' * ''[[Allophylus trichodesmus]]'' <small>Radlkofer</small>. (Sanatrinamboa) * ''[[Aloe capitata]]'' Baker ** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' <small>H. Perr.</small> (Vahon'olona). * ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano * ''[[Aloe macroclada]]'' <small>Baker</small>. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona * ''[[Alphonsea madagascariensis]]'' * ''[[Alpinia galanga]]'' * ''[[Alpinia zerumbet]]'' * ''[[Alstonia boonei]]'' * ''[[Alternanthera pungens]]'' * ''[[Alternanthera sessilis]]'' * ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' ADC. (Foko lahy). * ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' ADC. (Mangorodefona, Vavonikena). * ''[[Alysicarpus ovalifolius]]'' * ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm) * ''Alysicarpus'' sp. (Foko vavy). * ''Alysicarpus'' sp. (Tokambody). * ''[[Alysicarpus vaginalis]]'' * ''[[Amanita tainaomby]]'' R. Heim (Ola Tain'Omby) * ''[[Amaranthus dubius]]'' Martius (Kiatondrambohira) * ''[[Amaranthus hybridus]]'' Linné (Anamena) * ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy * ''[[Amaranthus viridis]]'' * ''[[Ambavia gerrardii]]'' * ''[[Ambrosia artemisiifolia]]'' * ''[[Ambrosia maritima]]'' DC (Damsissa) * ''[[Ammi majus]]'' * ''[[Ammi visnaga]]'' * ''[[Amygadalus persica]]'' Linné. (Paiso) * ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika * ''[[Anacolosa pervilleana]]'' * ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' Baker. (Tsangamanitramparihy) * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' Merrill -- fandra, <u>mananasy</u>, satra. * ''[[Andasonia]] sp.'' (Za) * ''[[Andrographis paniculata]]'' * ''[[Andropogon gayanus]]'' * ''[[Andropogon schoenanthus]]'' Linné (Veromanitra) * ''[[Androya decaryi]]'' * ''[[Angraecum sesquipedale]]'' * ''[[Angraecum]]'' sp. (Valily vavy); * ''[[Anisopappus chinensis]]'' * ''[[Anisotes madagascariensis]]'' * ''[[Annona muricata]]'' * ''[[Annona squamosa]]'' * ''[[Anthemis nobilis]]'' Linné (Camomille) * ''[[Antherotoma naudini]]'' Hooker fils. (Kimamimamitamabina) ; * ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' Baker. (Ndanidemy) * ''[[Anthospermum antsirabense]]'' A.M. Homolle. (Ahipoza) * ''[[Anthospermum eminense]]'' Baker. (Alamiainga) * ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona * ''[[Antidesma petiolare]]'' Tulas. (Voavony) * ''[[Aphloia theiformis]]'' Bennet ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana * ''[[Apodytes dimidiata]]'' * ''[[Aponogeton madagascariensis]]'' * ''[[Arachis hypogaea]]'' Linné. (Voanjo). * ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' Baker. (Hazotohobavy) * ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa * ''[[Aristolochia acuminata]]'' Lamarck (Sovy) * ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) * ''[[Aristolochia petersiana]]'' * ''[[Artabotrys hexapetalus]]'' * ''[[Artemisia afra]]'' * ''[[Artemisia annua]]'' -- * ''[[Artemisia vulgaris]]'' * ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe * ''[[Asclepia curassavica]]'' Linné (Fanoromena II) * ''[[Asparagus africanus]]'' * ''[[Asparagus simulans]]'' Baker. (Ahitsifantatra) * ''[[Asparagus vaginellatus]]'' Bojer. (Roimboalavo) * ''[[Aspilia africana]]'' * ''[[Aspilia bojeri]]'' DC (Ampalimbohitra) * ''[[Asplenium]]'' (Sensu stricto) (Tsipalo) * ''[[Aster bakerianus]]'' * ''[[Aster perrieri]]'' * ''[[Asystasia gangetica]]'' * ''[[Athania brownii]]'' Hochr (Ramiary II, Ramizengy) * ''[[Athrixia debilis]]'' DC (Anjavidy lahy) * ''[[Athyrium filix-femina]]'' * ''[[Averrhoa carambola]]'' * ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm) * ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo * ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo === B === [[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Bacopa monnieri]]'' * ''[[Bakarella baronii]]'' Baker. (Tongoalahy). * ''[[Balanites madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa vulgaris]]'' * ''[[Baphia madagascariensis]]'' * ''[[Barleria lupulina]]'' * ''[[Barleria madagascariensis]]'' * ''[[Barleria prionitis]]'' L. (Rointsokina II) * ''[[Barringtonia asiatica]]'' * ''[[Barringtonia madagascariensis]]'' * ''[[Barringtonia racemosa]]'' * ''[[Basella alba]]'' * ''[[Baudouinia fluggeiformis]]'' * ''[[Baudouinia rouxevillei]]'' * ''[[Bauhinia grandidieri]]'' * ''[[Bauhinia hildebrandtii]]'' * ''[[Bauhinia madagascariensis]]'' * ''[[Bauhinia monandra]]'' * ''[[Bauhinia purpurea]]'' * ''[[Bauhinia variegata]]'' * ''[[Begonia lyallii]]'' * ''[[Begonia madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera pervilleana]]'' * ''[[Bidens pilosa]]'' Linné (Tsipolitra) * ''[[Biophytum sensitivum]]'' (Linné) DC. (Kifohafoha) * ''[[Bixa orellana]]'' * ''[[Blechnum tabulare]]'' (Thunberg Kuhn) (Tsipahonamalon'a) * ''[[Blepharis bojeriana]]'' * ''[[Blumea balsamifera]]'' * ''[[Blumea lacera]]'' * ''[[Blumea madagascariensis]]'' * ''[[Blumea mollis]]'' * ''[[Boerhavia coccinea]]'' * ''[[Boerhavia diffusa]]'' * ''[[Boerhavia repens]]'' * ''[[Bolbitis madagascariensis]]'' * ''[[Bonamia madagascariensis]]'' * ''[[Borassus madagascariensis]]'' * ''[[Borreria verticillata]]'' * ''[[Boscia madagascariensis]]'' * ''[[Boswellia madagascariensis]]'' * ''[[Brachylaena merana]]'' * ''[[Brachylaena microphylla]]'' Humbert (Peha) * ''[[Brachylaena ramiflora]]'' (DC) H. Humbert ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona * ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'') * ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) * ''[[Brexia madagascariensis]]'' * ''[[Brexia pluriflora]]'' * ''[[Bridelia madagascariensis]]'' * ''[[Bridelia micrantha]]'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''[[Brillantaisia madagascariensis]]'' * ''[[Brochoneura voury]]'' Warburg. (Raraha). * ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy * ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'') * ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'') * ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'') * ''[[Buchnera hispida]]'' Hamilt. (Tamborokijoa) * ''[[Buchnera madagascariensis]]'' * ''[[Buddleja axillaris]]'' Willd ex Roemer et Schultes. (Seva Fotsy) * ''[[Buddleja fusca]]'' Baker. (Seva Lahy) * ''[[Buddleja indica]]'' * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' * ''[[Bulbophyllum madagascariense]]'' * ''[[Bulbostylis madagascariensis]]'' * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo * ''[[Burasia gracilis]]'' Decaisne. (Kotolahy) * ''[[Burasia madagascariensis]]'' Duperit Thouars. (Ody Tohina) * ''[[Burmannia madagascariensis]]'' * ''[[Bursera madagascariensis]]'' * ''[[Buxus madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria melleri]]'' Baker var. triloba J. Ar. (Fanary) * ''[[Byttneria pervillei]]'' === C === [[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]] [[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]] [[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Cabucala crassifolia'' Pichon (Hazotandroka) * ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small> * ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm) * ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) * ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --'' * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) * ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja * ''Cajanus indicus'' Spreng. (Ambiatry). * ''Calantica cerasifolia'' Tul. (Hazoambo) * ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I) * ''Calliandra alternans'' Bentham. (Mandravasarotra I) * ''Callisternum'' sp. (Niaouli) * ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, 24 voakoly, voakotry, voalavenona * ''[[Calophyllum madagascariensis]]'' * ''Calophyllum parviflorum'' Baker (Vintanina) * ''Calopyxis bernieriana'' (Tulasne) Perrier de la Bathie (Voatamenaka) * ''[[Calotropis gigantea]]'' * ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy * ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse * ''[[Canarium madagascariense]]'' (←''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse * ''Cannabis indica'' Linné (Rongony) * ''Canthium baxifolium'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) * ''Canthium erythroxyloides'' Baillon. (Ananamboa) * ''Canthium'' sp. (Farimay) * ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) * ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) * ''[[Capsicum frutescens]]'' * ''Capsium annuum'' Linné. (Sakaipilo) * ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II; * ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u> * ''Carissa edulis'' Vahl var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) * ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) * ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana * ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) * ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) * ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (= ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) * ''Cassinopsis madagascariensis'' H. Bn. (Hazomafaitra) * ''Cassytha filiformis'' Linné. (Tsihiatofotra) ; * ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina * ''Catharanthus trichophyllus'' sy ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) * ''Caucalis melanatha'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) ; * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe * ''Celosia trigyna'' L. (Velomitsotsorika) * ''Centella asiatica'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) ; * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety * ''Cephalanthus spathelliformis'' Baker. (Sidindranto) * ''Cerastinum africanum'' Oliv (Tsivahadrenikely) * ''Cerasus padus'' DC. (Paiso voaloboka) * ''Cereus sp.'' (Raketa) * ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm) * ''Chapeliera madagascariensis'' AR. RH. (Ravimbolo) * ''[[Chassalia bojeri]]'' * ''[[Chassalia princei]]'' * ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm) * ''Chenopodium bonum henricum'' Linné (Takasimboloina) * ''Chenopodium murale'' Linné (Anambodihena) * ''Chlerodendron heretophyllum'' R. Br. (Fantsinakohoy) * ''[[Chromolaena odorata]]'' * ''Chrysanthellum indicum'' Linné (Trakambazimba) * ''Cineraria anampoza'' Baker (Anampoza) * ''Cinnamomosma fragrans'' Baillon (Mandravasarotra II) * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara * ''[[Cinnamomum verum]]'' -- * ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' Breyn. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, motrobeantinena, saro * ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- * ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra * ''Cissampelos pareira'' Linné. (Vahivoriavina) * ''Cissampelos perrieri'' Diels. (Vahimavo) * ''Cissampelos'' sp. (Ramilelatra) * ''[[Cissus quadrangularis]]'' * ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm) * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy * ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo). * ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe * ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana * ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) * ''Claoxylon bakerianum'' Baillon (Sitrakafavoa) * ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy * ''[[Cleistanthus madagascariensis]]'' * ''[[Cleistopholis madagascariensis]]'' * ''Clematis mauritiana'' Lamarck. (Farimaty) * ''Clematis trifida'' Hook. (Fotsivolomanoka) * ''[[Cleome gynandra]]'' * ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm) * ''Clerodendron hircinum'' Schauer var. dentatum Moldenke. (Vanginamboa) * ''Clerodendron putre'' Sch. (Tsantsambaitra IV) * ''Clerodendron pyrifolium'' J.G. Baker. (Vatoana) * ''[[Clerodendrum myricoides]]'' * ''Climatis mauritiana'' Lamarck. (Vahintseva). * ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba * ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy * ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio * ''Coffea arabica'' Pierre. (Kafe gasy) * ''Coffea liberica'' Pierre. (Kafe Liberia) * ''Coleus aromaticus'' Benth (Ahibitsy) * ''Coleus bojeri'' Baker (Bororom-parihy) * ''Colocasia antiquorum'' Sch (Saonjo) * ''[[Colocasia esculenta]]'' (Linné) Schot var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano) * ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''Quisqualis indica'') -- halaitra, tamenake (jm) * ''Combretum micrantum'' G. Don (Kankiliba) * ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina * ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina. * ''Commelina madagascariensis'' Clarke (Nifinankanga) * ''Commelina nudiflora'' Linné (Tsimativonoina) * ''[[Commiphora madagascariensis]]'' * ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm) * ''Conyza aegyptiaca'' Aiton (DC) (Kelivoloina II) * ''Conyza garnieri'' Klatt (Miandramidrika) * ''Conyza hitella'' A. de Candolle (Dingandingantahalaka) * ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm) * ''Cosmos bipinnatus'' Linné (Cosmos) * ''Craspidospermum verticillatum'' Bojer (Vandrika) * ''Crassocephalum bojeri'' (DC) Robyns (Kimalahona) * ''Crassocephalum rubens'' (Jacquin) Sp Moore (Anandrambo) * ''Crassocephalum sarcobasis'' DC (Anandrambo) * ''Crinum asiaticum'' Roxb (Tsitsaontsaona) * ''Crotalaria diosmaefolia'' Bentham. (Voatelinondry). * ''Crotalaria fulva'' Roxberg. (Crotalaria fulva Roxberg). * ''[[Crotalaria retusa]]'' Linné -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika * ''Crotalaria saltiana'' Andrew. (Ambiatrimbohitra). * ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II). * ''Crotalaria striata'' DC. (Voakirintsana). * ''Crotalaria tenuis'' Baker. (Foko). * ''Crotalaria xanthoclada'' Bojer. (Maitsoririnina I). * ''Croton catatii'' Baillon. (Andriambolafotsy) * ''[[Croton dichogamus]]'' * ''[[Croton malgassicus]]'' * ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy * ''Croton sp.'' (Somorona hazo) * ''Croton stannaeum'' Baillon (Sily) * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara * ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo) * ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm) * ''Cucurbita maxima'' Linné (Voatavo) * ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) * ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) * ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany * ''[[Curcuma zedoaria]]'' -- * ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo * ''Cussonia fraxinifolia'' Baker (Vatsilana) * ''[[Cussonia spicata]]'' * ''Cyanotis nodiflora'' Kunt (Evonevona) * ''Cyathula cylindrica'' (Bojer) Moquin (Tangongona) * ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika. * ''[[Cymbopogon nardus]]'' * ''Cynanchum andrigitrense'' Choux (Vahinato) * ''Cynara scolimus'' L. (Artichaut) * ''[[Cynodon dactylon]]'' Pers -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka * ''Cynoglossum rochelia'' DC (Anamaoty) * ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha * ''Cyperus compactus'' Lamarck (Fitohizam-balala) * ''Cyperus distans'' L.F. (Kirindrambohitra II) * ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka * ''Cyperus madagascariensis'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) * ''[[Cyperus rotundus]]'' * ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u> === D === [[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy) * ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika). * ''Dalbergia'' sp. (Lanary). * ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina) * ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany) * ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano) * ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) * ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'') * ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm) * ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm) * ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana). * ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra). * ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana). * ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano). * ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra). * ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra) * ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka) * ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina) * ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana) * ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra) * ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina) * ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha * ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina) * ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm) * ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra) * ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II) * ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana) * ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana) * ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy) * ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala) * ''Diospyros sp.'' (Hazondriana) * ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana) * ''Dombeya'' sp. (Fimpona) * ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra) * ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola) * ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina) * ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--'' * ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u> * ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika) === E === [[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III) * ''[[Eleodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I) * ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra) * ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako) * ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina) * ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy) * ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala) * ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy) * ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary) * ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona) * ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II) * ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo) * ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano) * ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana * ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy) * ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty) * ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy) * ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny) * ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy) * ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy) * ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra). * ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo) * ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony) * ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana) * ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary) * ''Eucalyptus'' spp. -- kininina * ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo) * ''Eugenia cyclophylla'' Baker. (Voaoriory). * ''[[Eugenia jambolana]]'' L. -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra * ''Eugenia phillyreaefolia'' Baker. (Rotra) * ''Eulalia villosa'' (Thunb) Nees (Mafáibaratra) * ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony) * ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II) * ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm) * ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm) * ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm) * [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I) * ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro * ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm) * ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina) * ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika) * ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy) * ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo) * ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa) === F === [[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa) * ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm) * ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe). * ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe * ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'') * ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina) * ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona) * ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina) * ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) * ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly) * [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy) * ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm) * ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika) * ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao) * ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm) === G === [[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky, landihazo (''[[Gossypium herbaceum]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II) * ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II) * ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I) * ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra) * ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy) * ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy) * ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II) * ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha) * ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory) * ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena * ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm) * ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily). * ''Grewia'' sp. (Mandrianketra) * ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina) * ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]] * ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina) * ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II) * ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm) * ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany) === H === [[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy) * ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra) * ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka * ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy) * ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana) * ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala) * ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u> * ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III) * ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I) * ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay) * ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala) * ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava) * ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II) * ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy) * ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro) * ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I) * ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty) * ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I) * ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo) * ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato) * ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano) * ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy) * ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona). * ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano) * ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano) * ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana) * ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana) * ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy) ** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana) * ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika) * ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm) * ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I) * ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka) * ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava) * ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka) === I === [[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]] [[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Ichnocarpus frutescens'' * ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy * ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety). * ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano) * ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo) * ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm) * ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra * ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala). * ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy). * ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro). * ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy). * ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena). * ''Indigofera'' sp. (Maitsokely). * ''[[Indigofera spicata]]'' * ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy). * ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra * ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry * ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala) * ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby) * ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika * ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm) * ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy) * ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona) * ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra) * ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana * ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'') * ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika) * ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy * ''Ixora coccinea'' * ''Ixora neriifolia'' * ''Ixora perrieri'' === J === [[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm) * ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra) * ''[[Justitia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano) === K === [[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|238x238px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' Baker (Kilenga) * ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, lalampobohitsa, mongy, sofisofy * ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' Baker (Toareny Hazo) * ''[[Kalanchoe pannosa]]'' Baker (Rengirengy) * ''[[Kalanchoe prolifera]]'' R. Hamet (Sodifafana) * ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo) * ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy). * ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose) === L === [[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana). * ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka) * ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano) * ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga) * ''Laggera alata'' Linné (Arasoy) * ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm) * ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera) * ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana). * ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ; * ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy) * ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy) * ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena) * ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy) * ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy) * ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy). * ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy). * ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u> * ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm) * ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana) * ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana). * ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ; * ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I) * ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga). * ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy) * ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana) * ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy) * ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia) * ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I). * ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina). * ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina) * ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito * ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II). === M === [[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana) * ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena) * ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa) * ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy) * ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I) * ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina) * ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm) * ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy). * ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany) * ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u> * ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo * ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II). * ''Marchantia sp.'' (Vahohotany) * ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I) * ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm) * ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa) * ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm) * ''Medinilla'' sp. (Takasina II) * ''Medinilla'' sp. (Voatotongana) * ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly * ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly) * ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm) * ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha) * ''Mentha sp.'' (Solila) * ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo) * ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II) * ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana) * ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana) * ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ; * ''Mimosa pudica'' Linné. (Ramirena) ; * ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ; * ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy). * ''Mollugo nudicaulis ficoides'' Lamarck. (Aferontany). * ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy * ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm) * ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm) * ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra). * ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina). * ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I). * ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II). * ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II). * ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I). * ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm) * ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa * ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro). * ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity) * ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora) * ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ; * ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana). * ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ; * ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka). * ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II) === N === [[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]] [[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa) * ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]] * ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo) * ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady) * ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify) * ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody) * ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm) * ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo) * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra). * ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy) * ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga) * ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby) * ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka) * ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda) * ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy). * ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy). * ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata * ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay) * ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra * ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika) * ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl)) * ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga) * ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga)) * ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]). === O === [[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]] [[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm) * ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm) * ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby * ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm) * ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany * ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany) * ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay) * ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy) * ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm) * ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava) * ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina) * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa) * ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra) * ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy). === P === [[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]] [[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato) * ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy) * ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina) * ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm) * ''[[Pandanus utilis]]'' Bory. (Vakoana). * '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)''' * ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela) * ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm) * ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga) * ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona). * ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira * ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy) * ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a) * ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany) * ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm) * ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II) * ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy) * ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny) * ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy) * ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]). * ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy) * ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry). * ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho) * ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia) * ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm) * ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm) ** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika) * ''Phyllanthus decipiens'' (Baillon) Muller d'Argovie (Hazotanalahy) * ''Phyllanthus cf echinocarpa'' Baker. (Haga) * ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm) * ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo) * ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra) * ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana) * ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana) * ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga). * ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa) * ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana) * ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo) * ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka). * ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II) * ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka * ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary * ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra) * ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron) * ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre) * ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery) * ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra). * ''Pistia stratiotes'' Linné (Azafy) * ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm); * ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra). * ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo) * ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm) * ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely) * ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso) * ''Plectronia'' sp. (Tomenjana) * ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm) * ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm) * ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm) * ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier) * [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier) * ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm) * ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra) * ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]]) * ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty) * ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa) * ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona) * ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry) * ''Polystachia'' sp. (Valily lahy) * ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm) * ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka). * ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I) * ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso * ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina * ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy) * ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm) * ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy) * ''Psindia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy) * ''Psindia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy) * ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II) * ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra) * ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I) * ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy) * ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika) * ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra) * ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata) * ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita) * ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais * ''Pycreus sp.'' (Lohakoho) * ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'') * <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines);</u> === Q === [[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba * ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'') === R === [[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha) * ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany) * ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' * ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> →''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo) * ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I) * ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy) * ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa) * ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm) * ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm) * ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy) * ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II) * ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka). * ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela) === S === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' [[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]] * ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy) * ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa) * ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm) * ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho). * ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm) * ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika) * ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II) * ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova). * ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy). * ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka) * ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila) * ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary) * ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa) * ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa ** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm) * ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm) * ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena) * ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry) * ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II). * ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha) * ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita) * ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra) * ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika) * ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy) * ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II) * ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy) * ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I) * ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana) * ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra) * ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala) * ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany) * ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm) * ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'') * ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm) * ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona) * ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho). * ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm) * ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara * ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy) * ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm) * ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro) * ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita) * ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana * ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy). * ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena). * ''[[Solanum aethiopicum]]'' -- * ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm) * ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe) * ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy) * ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana) * ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy) * ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy) * ''Solanum'' sp. (Voanjomora) * ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka) * ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) ; * ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) ; * ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao) * ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana) * ''Stachys sp.'' (Gaga) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) ; * ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) ; * ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra) * ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka) * ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra) * ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso). * ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady) * ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa) * ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy === T === [[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]] [[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony * ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo). * ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga) * ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava) * ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany) * ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm) * ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy) * ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy). * ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa) * ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy). * ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe). * ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga). * ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm) * ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy). * ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm) * ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna) * ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona) * ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy) * ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm) * ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana) * ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety) * ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba) * ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy) * ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy) * ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta) * ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo) * ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka) * ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm) * ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) * ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala). * ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona). * ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha) === U === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia * ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy, * ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo). * ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo). * ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria) === V === [[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza) * ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm) * ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano) * ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina) * ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato) * ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy) * ''Vernonia appendiculata'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u> * ''[[Vernonia capitata]]'' Baker (Kijelajahy) * ''[[Vernonia cinerea]]'' Less (Ramiary I) * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Bojer ex DC (Tsiatosika) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' Klatt (Lahimena II) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Hazomavo) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Pela Lahy) * ''[[Vernonia glutinosa]]'' DC (Kanda) * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' Lers (Lahimena I) * ''[[Vernonia pectorali]]<nowiki/>s'' Baker (Sakatavilotra) * ''[[Vernonia polygalaefolia]]'' Lessing (Ramanjoko) * ''[[Vernonia pratensis]]'' Klatt (Anambohitra I) * [[Vernonia secundifolia|''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'']] Humbert (Masimposaina) * ''[[Vernonia]] sp.'' (Reniomby) * ''[[Vernonia trinervis]]'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II) * ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko). * ''[[Vigna capensis]]'' Walpig. (Masontantely). * ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert. (Sevambato) * ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano === W === [[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy) * ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy) * ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina) * ''[[Weinmannia bojeriana]]'' Tulasne (Sokia) * ''[[Weinmannia lucens]]'' Baker (Lalona) * ''[[Woodfordia fructicosa]]'' (L) S. Kurtz. (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana === X === [[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Xerochlamys pilosa]]'' Baker (Laro) * ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm) * ''[[Xyris semifuscata]]'' Bojer. (Sorobatritra). === Y === [[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Youngia japonica]]'' * ''[[Yushania madagascariensis]]'' === Z === [[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]] [[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) * ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza * ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana * ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza * ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza * ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm) * ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala) * ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo) * ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro * ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo) * ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy). * ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj) * ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana) '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' == Jereo koa == * [[Zavamaniry eto Madagasikara]] * [[Zavamaniry fanao fanafody]] * [[Tambavy]] * [[Jardins du monde]] * [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA) * [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP) * [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT) == Fanovozan-kevitra == * Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023 * ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023. * Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer. * Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]'' * Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie. * Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar. * Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p * Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971. * Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975 * Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar. * Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''. * Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p. * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005. * Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p. * L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic. * Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''. * Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press. * Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar. * Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p. * Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997. * Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986. * ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015. * Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO. * Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''. * Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo. * Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology. * ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013. * Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales. * Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019. == Loharano == 0ssw3usgtmjtzbd5xefyjtyibfv2jib 0 299035 1141126 1139431 2026-05-31T05:08:04Z HarryWurst 36292 1141126 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=[[Céline Ratsiraka]]|teraka=30 janoary 1938|maty=22 aogositra 2025|firenena=[[Madagasikara]]|seha-pitiavana=manambady|karazana=vadin'ny filoham-pirenena taloha [[Didier Ratsiraka]]}} '''Céline Ratsiraka''', teraka '''Céline Marthe Velonjara''' tamin'ny 30 janoary 1938 nandritra ny [[Madagasikara zanatany frantsay|zanatany Madagasikara zanatany frantsay]] ary maty tamin'ny 22 aogositra 2025 teto [[Antananarivo]], dia mpanao politika [[Madagasikara|malagasy]] sady vadin'ny [[Lisitry ny filohan' i Madagasikara|filoha]] [[Ratsiraka Didier|Didier Ratsiraka]] . == Tantaram-piainana == Vadin'ny Filoha teto Madagasikara nitana izany toerana zany maharitra indrindra teo amin'ny tantaran'ny firenena, satria nitana io toerana io nanomboka tamin'ny taona 1975 ka hatramin'ny taona 1993 sy ny taona 1997 ka hatramin'ny taona 2002 <ref name=":0">{{Cite web |title=Madagascar First ladies : De Justine à Voahangy, en passant par les deux Thérèse |url=https://www.madagate.org/reportages/manifestation/3911-madagascar-first-ladies-de-justine-a-voahangy-en-passant-par-les-deux-therese.html |access-date=2024-04-03 |website=www.madagate.org}}</ref>. Vehivavy nanana ny anjara toerany koa tao amin'ny antoko [[Andry sy Rihana Enti-Manavotra an' i Madagasikara|Andry sy Rihana Enti-Manavotra an'i Madagasikara]] (AREMA) izay nitondra ny firenena nandritra ny taompolo 1970 ka hatramin'ny taompolo 1990, indrindra fa tao amin'ny elatra havia tao amin'ny antoko no nisy azy <ref name=":1">{{Cite book |last=Marcus |first=Richard R. |date=2016-02-10 |title=The Politics of Institutional Failure in Madagascar's Third Republic |url=https://books.google.com/books?id=oq_NCwAAQBAJ&dq=C%C3%A9line+Ratsiraka+sister+AREMA&pg=PA120 |language=en |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-8161-4 |access-date=2024-04-03}}</ref> , <ref name=":2">{{Cite web |title=Write A Book And Publish - PDF Free Download |url=https://epdf.pub/ |access-date=2024-04-03 |website=epdf.pub |language=en}}</ref> . Teraka tamin'ny [[30 Janoary]] [[1938]] izy <ref>http://www.madagate.org/reportages/manifestation/3911-madagascar-first-ladies-de-justine-a-voahangy-en-passant-par-les-deux-therese.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20171015120738/http://www.madagate.org/reportages/manifestation/3911-madagascar-first-ladies-de-justine-a-voahangy-en-passant-par-les-deux-therese.html</ref> ary maty tamin'ny 22 aogositra 2025 teto [[Antananarivo]] <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Décès de l’ancienne Première Dame, Céline Ratsiraka à l’âge de 87 ans |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-d%C3%A9c%C3%A8s-de-l-ancienne-premi%C3%A8re-dame-c%C3%A9line-ratsiraka-%C3%A0-l-%C3%A2ge-de-87-ans/3666634 |access-date=2025-08-23 |website=www.aa.com.tr}}</ref>. Zanakavavin'i [[Pascal Velonjara]], parlemantera nandritra ny vanim-potoanan'ny [[fanjanahantany frantsay]] anisan'ny mpanorina ny [[Parti des déshérités de Madagascar]] (PADESM). Tamin'ny taona 1964 izy natao mariazy tamin' i [[Didier Ratsiraka]], izay tanora manamboninahitry ny Tafika an-dranomasina tamin'izany fotoana izany, teo ambany fanamasinan'ny Père [[Armand Gaétan Razafindratandra|Armand Gaëtan Razafindratandra]] araka ny fomban'ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katolika Apostolika Romana]]. Nanan-janaka efatra izy mivady ka vavy ny telo dia i Olga, Sophie ary i Annick, ary lahy kosa ny iray izay antsoina hoe Xavier. == Vadin'ny filoham-pirenena teo aloha == Nandray ny fahefana ho Filohan'ny Filankevitra Faratampon'ny Tolom-Piavotana i Didier Ratsiraka tamin'ny taona 1975. Lasa vehivavy nanana ny lanjany teo amin'ny politika Malagasy sy teo anivon' ny antoko AREMA i Céline Ratsiraka nandritra ny fitondran'ny vadiny tao anatin' ny fehim-potoana mitohy voalohany tamin'ny taona 1975 ka hatramin'ny taona 1993, noho izy vadin'ny filoha sady Ramatoan'ny Firenena rahateo.<ref>Marcus, Richard R. (10 February 2016). "The Politics of Institutional Failure in Madagascar's Third Republic". Lexington Books (Google Books). ISBN 9780739181614. Retrieved 5 August 2018.</ref> Nitarika ny [[elatra|helatra]] havia tao amin'ny antoko AREMA ry Céline Ratsiraka sy ny rahavaviny, [[Hortense Raveloson Mahasampo]], izay niasa ho toy ny mpanitsy ireo mpitarika ao amin'ny elatra havanan 'ny antoko ahitana an'i [[Rakotomavo Pascal]] sy [[Rakotovao Razakaboana]]. Navitrika ihany koa ry zareo nandamina sy nitarika ny sampana [[vehivavy]] ao amin'ny antoko, fantatra amin'ny anarana hoe Vehivavy AREMA. Ankoatra izany, navitrika ihany koa tamin'ny fananganana ireo [[Koperativa|koperativa]] nanerana ny firenena i Céline Ratsiraka mbamin'ny [[Akanin-jaza|akanin-jaza]] ary ny sampan'asa toy ny procoops. Nanao sesitany ny tenany voalohany izy mivady tamin'ny taona 1993 rehefa resin'i [[Zafy Albert]], mpitariky ny [[Hery Velona Rasalama]], tamin'ny fifidianana filoham-pirenena voalohany tamin'ny [[Repoblikan' i Madagasikara (1992-2009)|Repoblika fahatelo]]. Na dia tafaverina teo amin'ny fitondrana aza Didier Ratsiraka vadiny, dia tsy nisehoseho fahitalavitra sy fampitam-baovao isankarazany tahaka ny tamin'ny [[Repoblika Demôkratika Malagasy|Repoblika Faharoa]] intsony i Céline Ratsiraka. Nanao sesitany ny tenany fanindroany tany Frantsa i Didier sy Céline Ratsiraka tamin'ny [[Jolay 2002]], namarana ny krizy politika taorian'ny fifidianana filoham-pirenena tamin'ny taona 2001 ary naharitra fito volana. Nifandona tamin'izany krizy izany moa i Didier Ratsiraka sy i [[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]]<ref>https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/2115198.stm</ref>, izay nandresy tamin'io fifidianana io. Nitodi-doha teto [[Madagasikara]] indray ny fianakaviana Ratsiraka tamin'ny Avrily 2013 rehefa nanao sesitany ny tenan-dry zareo tany Frantsa nandritra ny iraika ambin'ny folo taona mba hahafahan'ny vadiny mifaninana amin'ny [[Fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2013|fifidianana filoham-pirenena taona 2013]].<ref>Iloniaina, Alain (27 April 2013). "Former Madagascar president Ratsiraka to contest July election". Reuters News. Archived from the original on 5 August 2018. Retrieved 5 August 2018.</ref> Nesorin'ny Vaomieram-Pirenena misahana ny fifidianana anefa ny vadiny Didier Ratsiraka tamin'ny Aogositra 2013 satria tsy nahafeno ny fe-potoana nipetrahana enim-bolana teto an-toerana.<ref>Ilioniania, Alain (22 August 2013). "Madagascar pushes back presidential election to October". Reuters. Retrieved 25 August 2025. "The election was postponed to July when the electoral commission said it was unprepared to hold the poll. It was then pushed back to late August because the decision by Rajoelina and Ravalomanana's wife to stand led to donors suspending financing for the poll. At the weekend, the electoral court banned Rajoelina and Ravalomanana's wife, Lalao, from standing in the poll. The court also struck former President Didier Ratsiraka from the list of candidates."</ref><ref>Müller, Friederike (20 August 2013). "Overdue elections". Deutsche Welle. Retrieved 25 August 2025. "... all presidential hopefuls must have lived in Madagascar for at at least 6 months before declaring their candidacy. This also applies to ex-President Didier Ratsiraka who lived in exile in France until recently."</ref> Tamin'ny 22 Martsa 2021, samy nampidirina hopitaly tao amin'ny Hopitaly Miaramila Soavinandriana (CENHOSOA) tao Antananarivo i Céline Ratsiraka sy ny vadiny, noho ny fitsaboana "gripa kely", araka ny filazan'ny havany.<ref>"Madagascar: Atteint d'une "petite grippe"? Didier Ratsiraka hospitalisé au CENHOSOA". Midi Madagasikara. AllAfrica.com. 24 March 2021. Archived from the original on 29 March 2021. Retrieved 29 March 2021.</ref> Maty tao amin'ny hopitaly i Didier Ratsiraka noho ny fijanonan'ny fo andro vitsivitsy taty aoriana tamin'ny 28 Martsa 2021, teo amin'ny faha-84 taonany.<ref>"Madagascar: l'ancien président Didier Ratsiraka est mort". Jeune Afrique. 28 March 2021. Archived from the original on 28 March 2021. Retrieved 29 March 2021.</ref> Maty teo amin'ny faha-87 taonany tamin'ny 22 Aogositra 2025 kosa i Céline Ratsiraka.<ref>"Madagascar : Décès de l'ancienne Première Dame, Céline Ratsiraka à l'âge de 87 ans". Anadolu Ajansi. Retrieved 25 August 2025.</ref> == Naoty sy tondro == {{Reflist}} [[Sokajy:Didier Ratsiraka]] qsh3wxuu1pamisx8ho7sts2a3gumvrc 1141128 1141126 2026-05-31T05:10:15Z HarryWurst 36292 1141128 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=[[Céline Ratsiraka]]|teraka=30 janoary 1938|maty=22 aogositra 2025|firenena=[[Madagasikara]]|seha-pitiavana=manambady|karazana=vadin'ny filoham-pirenena taloha [[Didier Ratsiraka]]}} '''Céline Ratsiraka''', teraka '''Céline Marthe Velonjara''' tamin'ny 30 janoary 1938 nandritra ny [[Madagasikara zanatany frantsay|zanatany Madagasikara zanatany frantsay]] ary maty tamin'ny 22 aogositra 2025 teto [[Antananarivo]], dia mpanao politika [[Madagasikara|malagasy]] sady vadin'ny [[Lisitry ny filohan' i Madagasikara|filoha]] [[Ratsiraka Didier|Didier Ratsiraka]] . == Tantaram-piainana == Vadin'ny Filoha teto Madagasikara nitana izany toerana zany maharitra indrindra teo amin'ny tantaran'ny firenena, satria nitana io toerana io nanomboka tamin'ny taona 1975 ka hatramin'ny taona 1993 sy ny taona 1997 ka hatramin'ny taona 2002 <ref name=":0">{{Cite web |title=Madagascar First ladies : De Justine à Voahangy, en passant par les deux Thérèse |url=https://www.madagate.org/reportages/manifestation/3911-madagascar-first-ladies-de-justine-a-voahangy-en-passant-par-les-deux-therese.html |access-date=2024-04-03 |website=www.madagate.org}}</ref>. Vehivavy nanana ny anjara toerany koa tao amin'ny antoko [[Andry sy Rihana Enti-Manavotra an' i Madagasikara|Andry sy Rihana Enti-Manavotra an'i Madagasikara]] (AREMA) izay nitondra ny firenena nandritra ny taompolo 1970 ka hatramin'ny taompolo 1990, indrindra fa tao amin'ny elatra havia tao amin'ny antoko no nisy azy <ref name=":1">{{Cite book |last=Marcus |first=Richard R. |date=2016-02-10 |title=The Politics of Institutional Failure in Madagascar's Third Republic |url=https://books.google.com/books?id=oq_NCwAAQBAJ&dq=C%C3%A9line+Ratsiraka+sister+AREMA&pg=PA120 |language=en |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-8161-4 |access-date=2024-04-03}}</ref> , <ref name=":2">{{Cite web |title=Write A Book And Publish - PDF Free Download |url=https://epdf.pub/ |access-date=2024-04-03 |website=epdf.pub |language=en}}</ref> . Teraka tamin'ny [[30 Janoary]] [[1938]] izy <ref>http://www.madagate.org/reportages/manifestation/3911-madagascar-first-ladies-de-justine-a-voahangy-en-passant-par-les-deux-therese.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20171015120738/http://www.madagate.org/reportages/manifestation/3911-madagascar-first-ladies-de-justine-a-voahangy-en-passant-par-les-deux-therese.html</ref> ary maty tamin'ny 22 aogositra 2025 teto [[Antananarivo]] <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Décès de l’ancienne Première Dame, Céline Ratsiraka à l’âge de 87 ans |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-d%C3%A9c%C3%A8s-de-l-ancienne-premi%C3%A8re-dame-c%C3%A9line-ratsiraka-%C3%A0-l-%C3%A2ge-de-87-ans/3666634 |access-date=2025-08-23 |website=www.aa.com.tr}}</ref>. Zanakavavin'i [[Pascal Velonjara]], parlemantera nandritra ny vanim-potoanan'ny [[fanjanahantany frantsay]] anisan'ny mpanorina ny [[Parti des déshérités de Madagascar]] (PADESM). Tamin'ny taona 1964 izy natao mariazy tamin' i [[Didier Ratsiraka]], izay tanora manamboninahitry ny Tafika an-dranomasina tamin'izany fotoana izany, teo ambany fanamasinan'ny Père [[Armand Gaétan Razafindratandra|Armand Gaëtan Razafindratandra]] araka ny fomban'ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katolika Apostolika Romana]]. Nanan-janaka efatra izy mivady ka vavy ny telo dia i Olga, Sophie ary i Annick, ary lahy kosa ny iray izay antsoina hoe Xavier. == Vadin'ny filoham-pirenena teo aloha == Nandray ny fahefana ho Filohan'ny Filankevitra Faratampon'ny Tolom-Piavotana i Didier Ratsiraka tamin'ny taona 1975. Lasa vehivavy nanana ny lanjany teo amin'ny politika Malagasy sy teo anivon' ny antoko AREMA i Céline Ratsiraka nandritra ny fitondran'ny vadiny tao anatin' ny fehim-potoana mitohy voalohany tamin'ny taona 1975 ka hatramin'ny taona 1993, noho izy vadin'ny filoha sady Ramatoan'ny Firenena rahateo.<ref>Marcus, Richard R. (10 February 2016). "The Politics of Institutional Failure in Madagascar's Third Republic". Lexington Books (Google Books). ISBN 9780739181614. Retrieved 5 August 2018.</ref> Nitarika ny [[elatra|helatra]] havia tao amin'ny antoko AREMA ry Céline Ratsiraka sy ny rahavaviny, [[Hortense Raveloson Mahasampo]], izay niasa ho toy ny mpanitsy ireo mpitarika ao amin'ny elatra havanan 'ny antoko ahitana an'i [[Rakotomavo Pascal]] sy [[Rakotovao Razakaboana]]. Navitrika ihany koa ry zareo nandamina sy nitarika ny sampana [[vehivavy]] ao amin'ny antoko, fantatra amin'ny anarana hoe Vehivavy AREMA. Ankoatra izany, navitrika ihany koa tamin'ny fananganana ireo [[Koperativa|koperativa]] nanerana ny firenena i Céline Ratsiraka mbamin'ny [[Akanin-jaza|akanin-jaza]] ary ny sampan'asa toy ny procoops. Nanao sesitany ny tenany voalohany izy mivady tamin'ny taona 1993 rehefa resin'i [[Zafy Albert]], mpitariky ny [[Hery Velona Rasalama]], tamin'ny fifidianana filoham-pirenena voalohany tamin'ny [[Repoblikan' i Madagasikara (1992-2009)|Repoblika fahatelo]]. Na dia tafaverina teo amin'ny fitondrana aza Didier Ratsiraka vadiny, dia tsy nisehoseho fahitalavitra sy fampitam-baovao isankarazany tahaka ny tamin'ny [[Repoblika Demôkratika Malagasy|Repoblika Faharoa]] intsony i Céline Ratsiraka. Nanao sesitany ny tenany fanindroany tany Frantsa i Didier sy Céline Ratsiraka tamin'ny [[Jolay 2002]], namarana ny krizy politika taorian'ny fifidianana filoham-pirenena tamin'ny taona 2001 ary naharitra fito volana. Nifandona tamin'izany krizy izany moa i Didier Ratsiraka sy i [[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]]<ref>https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/2115198.stm</ref>, izay nandresy tamin'io fifidianana io. Nitodi-doha teto [[Madagasikara]] indray ny fianakaviana Ratsiraka tamin'ny Avrily 2013 rehefa nanao sesitany ny tenan-dry zareo tany Frantsa nandritra ny iraika ambin'ny folo taona mba hahafahan'ny vadiny mifaninana amin'ny [[Fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2013|fifidianana filoham-pirenena taona 2013]].<ref>Iloniaina, Alain (27 April 2013). "Former Madagascar president Ratsiraka to contest July election". Reuters News. Archived from the original on 5 August 2018. Retrieved 5 August 2018.</ref> Nesorin'ny Vaomieram-Pirenena misahana ny fifidianana anefa ny vadiny Didier Ratsiraka tamin'ny Aogositra 2013 satria tsy nahafeno ny fe-potoana nipetrahana enim-bolana teto an-toerana.<ref>Ilioniania, Alain (22 August 2013). "Madagascar pushes back presidential election to October". Reuters. Retrieved 25 August 2025. "The election was postponed to July when the electoral commission said it was unprepared to hold the poll. It was then pushed back to late August because the decision by Rajoelina and Ravalomanana's wife to stand led to donors suspending financing for the poll. At the weekend, the electoral court banned Rajoelina and Ravalomanana's wife, Lalao, from standing in the poll. The court also struck former President Didier Ratsiraka from the list of candidates."</ref><ref>Müller, Friederike (20 August 2013). "Overdue elections". Deutsche Welle. Retrieved 25 August 2025. "... all presidential hopefuls must have lived in Madagascar for at at least 6 months before declaring their candidacy. This also applies to ex-President Didier Ratsiraka who lived in exile in France until recently."</ref> Tamin'ny 22 Martsa 2021, samy nampidirina hopitaly tao amin'ny Hopitaly Miaramila Soavinandriana (CENHOSOA) tao Antananarivo i Céline Ratsiraka sy ny vadiny, noho ny fitsaboana "gripa kely", araka ny filazan'ny havany.<ref>"Madagascar: Atteint d'une "petite grippe"? Didier Ratsiraka hospitalisé au CENHOSOA". Midi Madagasikara. AllAfrica.com. 24 March 2021. Archived from the original on 29 March 2021. Retrieved 29 March 2021.</ref> Maty tao amin'ny hopitaly i Didier Ratsiraka noho ny fijanonan'ny fo andro vitsivitsy taty aoriana tamin'ny 28 Martsa 2021, teo amin'ny faha-84 taonany.<ref>"Madagascar: l'ancien président Didier Ratsiraka est mort". Jeune Afrique. 28 March 2021. Archived from the original on 28 March 2021. Retrieved 29 March 2021.</ref> Maty teo amin'ny faha-87 taonany tamin'ny 22 Aogositra 2025 kosa i Céline Ratsiraka.<ref>"Madagascar : Décès de l'ancienne Première Dame, Céline Ratsiraka à l'âge de 87 ans". Anadolu Ajansi. Retrieved 25 August 2025.</ref> == Naoty sy tondro == {{Reflist}} [[Sokajy:Didier Ratsiraka]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1938]] [[Sokajy:Maty tamin'ny taona 2025]] acdhx1wkbro9u5pfd8jxx4gxtxn6j3c 0 299345 1140980 1136658 2026-05-30T15:12:30Z Thelezifor 15140 1140980 wikitext text/x-wiki [[Sary:A splendens.jpg|vignette|364x364px|''Achyranthes'' ''splendens'']] Ny '''''Achyranthes''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] roa [[ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Caryophyllales]]. Fahita amin' ny zavamaniry ao amin' ity antoko ity ny voniny toy ny akofa. Fanao fanafody na fanao haingon-trano izy ireo any amin' ny faritra sasany eto amin' izao tontolo izao. Nampitambatra ny antoko ''Achyropsis'' sy ny antoko ''Nototrichium'' any Hawaii ho ao amin' ny antoko ''Achyranthes'' ny fandalinana nataon' i Vanessa Di Vincenzo sy ny namany tamin' ny taona 2024 ka hahatonga azy ho mônôfletika. Fantatra amin' ny voniny mitokana sy lonaka ity antoko ity. == Lisitry ny karazana == Inty ny lisitryny karazana 33 araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny : * ''Achyranthes abyssinica'' <small>Nees</small> * ''Achyranthes ancistrophora'' <small>C.C.Towns.</small> * ''Achyranthes annua'' Dinter * ''Achyranthes arborescens'' <small>R.Br.</small> * ''[[Achyranthes aspera]]'' <small>L.</small> (← ''Achyranthes argentea'') * ''Achyranthes atollensis'' (lany tamingana) * ''Achyranthes avicularis'' <small>E.Mey. ex Moq.</small> * ''Achyranthes bidentata'' <small>Blume</small> (← ''Achyranthes japonica'' <small>(Miq.) Nakai</small>) * ''Achyranthes borbonica'' <small>Willd. ex Schult.</small> * ''Achyranthes coynei'' <small>Santapau</small> * ''Achyranthes diandra'' <small>Roxb.</small> * ''Achyranthes divaricata'' <small>(Lorence) Di Vincenzo, Berends., Wondafr. & Borsch</small> * ''Achyranthes fasciculata'' <small>(Suess.) C.C.Towns.</small> * ''Achyranthes fruticulosa'' <small>(C.B.Clarke) Di Vincenzo, Berends., Wondafr. & Borsch</small> * ''Achyranthes graminiformis'' <small>Di Vincenzo, Berends., Wondafr. & Borsch</small> * ''Achyranthes humilis'' (Hillebr.) <small>Di Vincenzo, Berends., Wondafr. & Borsch</small> * ''Achyranthes laniceps'' <small>(C.B.Clarke) Di Vincenzo, Berends., Wondafr. & Borsch</small> * ''Achyranthes leptostachya'' <small>E.Mey. ex Meisn.</small> * ''Achyranthes mangarevica'' <small>Suess.</small> * ''Achyranthes marchionica'' <small>R.Br.</small> * ''Achyranthes margaretarum'' <small>de Lange</small> * ''Achyranthes mauritiana'' <small>Moq</small>. * ''Achyranthes mutica'' <small>A.Gray ex H.Mann</small> * ''Achyranthes porphyrostachya'' <small>Wall. ex Moq.</small> * ''Achyranthes sandwicensis'' <small>(A.Gray) Di Vincenzo, Berends., Wondafr. & Borsch</small> * ''Achyranthes schinzii'' <small>(Standl.) Cufod.</small> * ''Achyranthes seychellensis'' <small>Sukhor</small>. * ''Achyranthes shahii'' <small>M.R.Almeida & S.M.Almeida</small> * ''Achyranthes sicula'' <small>(L.) All.</small> * ''Achyranthes splendens'' <small>Mart. ex Moq.</small> * ''Achyranthes talbotii'' <small>Hutch. & Dalziel</small> * ''Achyranthes velutina'' <small>Hook. & Arn.</small> * ''Achyranthes viridis'' <small>Lopr</small>. * ''Achyranthes viriditepala'' <small>Di Vincenzo, Berends., Wondafr. & Borsch</small> === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Achyranthes aspera kz1.jpg|vignette|282x282px|''[[Achyranthes aspera]]'']] Ny ''[[Achyranthes aspera]]'' <small>L.</small> (← ''Achyranthes argentea''), izay atao amin' ny teny malagasy hoe "fandrangojaza", "tsipolitra", "tsipolomanitra", "tsiporomanitra", "tsipotamena", "tsipotemena", "vatofosa", "vatomposa", no karazana tena fantatra fa maniry eto [[Madagasikara]]. == Jereo koa == * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] tdi8thujrk45cle0p3ev5eeqytttaz9 0 299346 1140981 1140302 2026-05-30T15:14:51Z Thelezifor 15140 1140981 wikitext text/x-wiki [[Sary:Achyranthes aspera , Prickly Chaff Flower.jpg|vignette|351x351px|''Achyranthes aspera'']] Ny '''''Achyranthes aspera''''' dia karazana ahitra [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', miparitaka be any amin' ny faritra mafana. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''fandrangojaza''', '''tsipolitra''', '''tsipolomanitra''', '''tsiporomanitra''', '''tsipotamena''', '''tsipotemena''', '''vatofosa''', ary '''vatomposa'''. Miparitaka manerana ny tany mafana izy io. Hita any amin' ny toerana maro izay nampidirana sy ambolena azy na maha ahi-dratsy mahazatra azy. Karazana manafika any amin' ny faritra sasany koa izy. == Famariparitana == [[Sary:Achyranthes aspera kz05.jpg|ankavia|vignette|234x234px|Vondrom-bonin' ny ''Achyranthes aspera'']] Ahafantarana ny ''Achyranthes aspera'' ny tahony mitsangana na mivelatra sy ny sampahom-boniny lava, izay misy vony maitso madinidinika, matetika miaraka amin' ny brakte (ravina niova anjara asa) henjana izay mora miraikitra amin' ny fitafiana na amin' ny hodi-biby. Amin' ny ankapobeny izy dia manana haavo 30 ka hatramin' ny 80 sm, manana taho matanjaka, indraindray efamira ary somary voloina, misy mivohitra ny tonony. == Faritra sy toerana ahitana azy == [[Sary:Jarong (Achyranthes aspera)1.jpg|vignette|322x322px|Ravin' ny ''Achyranthes aspera'']] Manjanaka ny tontolo mikorontana, toy ny sisin-dalana, ny toerana tsy misy zavamaniry, na ny tanimboly ny ''Achyranthes aspera'', ka mahatonga azy io ho zavamaniry fahita any ambanivohitra. [[Zavamaniry manafika]] koa izy io. == Fampiasana == === Fitsaboana === [[Sary:Achyranthes aspera.jpg|vignette|233x233px|Vonin' ny ''Achyranthes aspera'']] Ampiasaina betsaka amin' ny [[Fitsaboana nentim-paharazana|fitsaboana]] [[Fitsaboana nentim-paharazana|nentim-paharazana]] any amin' ny faritra trôpikaly maro ny ''Achyranthes aspera''. Matetika ny raviny sy ny fakany dia tanehina noho ny toetrany mampihena famaivay, mahabe [[amany]], fanasitranana ratra, ary ampiasaina amin' ny fitsaboana ny [[aretin-koditra]] na ny olan' ny [[fandevonan-kanina]]. Ampiasaina hitsabona [[manirano]] (fiangonan-dranoka anaty taova na anaty tamba-tsela ka miteraka fibontsina) io zavamaniry io any [[India]]. Ampiasaina ny vihim-boany mba hitsaboana ny hidrôfôbia (fankahalana rano izay mety hitarika amin' ny [[haromotana]]), ny kaikitry ny [[bibilava]], ary ny areti-maso sy ny aretin-koditra. Anamboarana pilina hatelin' ny olona voakaikitry ny alika romotra ny salohim-boniny, nohosena miaraka amin' ny siramamy kely. Apetaka amin' ny faritra nokaikerin' ny [[maingoka]] ny raviny vaovao nototoina. Malaza any India ho fiarovana amin' ny maingoka ny salohim-boniny, izay heverina fa mampandringa an' ilay biby. === Fanasana === Misy [[Pôtasy (akora mineraly)|pôtasy]] betsaka ny lavenon' ilay zavamaniry ka azo ampiasaina amin' ny fanasan-damba. == Jereo koa == * ''[[Achyranthes]]'' * [[Tsipolitra]] (''Achyranthes aspera'' <small>L.</small>; ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small> ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>) * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] buvrahi7xwuqwzryt5ua8za9evk2uj6 0 299347 1140968 1136708 2026-05-30T12:54:28Z Thelezifor 15140 Ohabolana 1140968 wikitext text/x-wiki [[Sary:Achyranthes aspera kz04.jpg|vignette|282x282px|''[[Achyranthes aspera]]'']] Ny '''tsipolitra''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' (filaharana [[Caryophyllales]]) sy ''[[Asteraceae]]'' (filaharana [[Asterales]]). Ireto izy ireo: * ''[[Achyranthes aspera]]'' (''Amaranthaceae'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Bidens bipinnata]]'' (''Asteraceae'') -- anantsinahilahy, anantsinahy, anatsinahy, ravintsipolitra, trakajea, trakavola, tsipolitra, voatraka * ''[[Bidens pilosa]]'' (''[[Asteraceae]]'') -- anantsinahibavy, anantsinahivavy, anantsinahy, ravintsipolitra, traka, trakandrazana, trakaraza, trakavola, tsipolitra, voatraka [[Sary:Bidens bipinnata, 2020-09-02, Beechview, 01.jpg|ankavia|vignette|209x209px|''[[Bidens bipinnata]]'']]'''Fanamarihana''' Amin' ny ohabolana malagasy misy ny teny hoe "tsipolitra" dia ny ''Bidens bipinnata'' na ''Bidens pilosa'' no resahina. == Kolontsdaina == === Ohabolana === * Mandalo dia raikitra ohatra ny tsipolitra antitra. * Nahoana no tony tanora tsy miala nenina, ka efa tsipolitra antitra vao tia [[sangy]]? * Tsy hita hanaovana, ohatra ny [[Ondry|ondrikely]] sarak' andro: avela an-tanana, ivorian' ny [[lalitra]]; entina an-tsaha, iangonan' ny tsipolitra. * Tsipolitra antitra ka manara-[[Lamba (malagasy)|damba]] mandalo. * Toy ny tsipolitra, ka antitra vao tia sangy. == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' * ''[[Achyranthe]]'' 74k247mhlbfynrczl0etwdnbnf26pgt 1140979 1140968 2026-05-30T15:10:55Z Thelezifor 15140 1140979 wikitext text/x-wiki [[Sary:Achyranthes aspera kz04.jpg|vignette|282x282px|''[[Achyranthes aspera]]'']] Ny '''tsipolitra''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'' (filaharana [[Caryophyllales]]) sy ''[[Asteraceae]]'' (filaharana [[Asterales]]). Ireto izy ireo: * ''[[Achyranthes aspera]]'' (''Amaranthaceae'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Bidens bipinnata]]'' (''Asteraceae'') -- anantsinahilahy, anantsinahy, anatsinahy, ravintsipolitra, trakajea, trakavola, tsipolitra, voatraka * ''[[Bidens pilosa]]'' (''[[Asteraceae]]'') -- anantsinahibavy, anantsinahivavy, anantsinahy, ravintsipolitra, traka, trakandrazana, trakaraza, trakavola, tsipolitra, voatraka [[Sary:Bidens bipinnata, 2020-09-02, Beechview, 01.jpg|ankavia|vignette|209x209px|''[[Bidens bipinnata]]'']]'''Fanamarihana''' Amin' ny ohabolana malagasy misy ny teny hoe "tsipolitra" dia ny ''Bidens bipinnata'' na ''Bidens pilosa'' no resahina. == Kolontsdaina == === Ohabolana === * Mandalo dia raikitra ohatra ny tsipolitra antitra. * Nahoana no tony tanora tsy miala nenina, ka efa tsipolitra antitra vao tia [[sangy]]? * Tsy hita hanaovana, ohatra ny [[Ondry|ondrikely]] sarak' andro: avela an-tanana, ivorian' ny [[lalitra]]; entina an-tsaha, iangonan' ny tsipolitra. * Tsipolitra antitra ka manara-[[Lamba (malagasy)|damba]] mandalo. * Toy ny tsipolitra, ka antitra vao tia sangy. == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' * ''[[Achyranthes]]'' p7qj2bx3c93ok96suxxgkuecbe877bx 0 299382 1141018 1136907 2026-05-30T19:33:26Z Thelezifor 15140 1141018 wikitext text/x-wiki [[Sary:Tanrek.jpg|vignette|348x348px|''Tenrec ecaudatus'']] Ny '''''Tenrecidae''''' dia fianakaviana [[biby mampinono]] madinika, mpihinana [[bibikely]], ao amin' ny filaharana [[Afrosoricida]], sady hany fianakaviana ao amin' ny zana-pilaharana '''Tenrecommorpha'''. Ny fanasokajiana ny fianakaviana ''Tenrecidae'' dia iadian-kevitra amin' izao fotoana izao, saingy matetika izy io no apetraka ao amin' ny filaharana Afrosoricida. Mizara ho zana-pianakaviana efatra izy io. Hita ao [[Afrika Atsinanana]] ny sasany fa ny ankamaroan' ny karazana ao aminy dia tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. == Fanasokajiana anatiny == === Lisitry ny zana-pianakaviana === Inty ny lisitry ny zana-pianakaviana ao amin' ny ''Tenrecidae'' araka ny [[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]: * ''Geogalinae'' <small>Trouessart, 1881</small> (antoko: ''Geogale'') * ''Oryzorictinae'' <small>Dobson, 1882</small> (antoko: ''Limnogale'', ''Microgale, Oryzorictes'') * ''Potamogalinae'' <small>Allman, 1865</small> (antoko: ''Micropotamogale, Potamogale'') * ''[[Tenrecinae]]'' <small>Gray, 1821</small> (antoko: ''Echinops'', ''Hemicentetes, Setifer'', ''Tenrec'') === Lisitry ny antoko === * ''Echinops'' <small>Martin, 1838</small> (karazana: ''[[Echinops telfairi]]'' -- tambotriky) * ''Geogale'' <small>Milne-Edwards et Grandidier, 1872</small> (karazana: ''[[Geogale aurita]]'') * ''[[Hemicentetes]]'' <small>Mivart, 1871</small> (karazana: ''[[Hemicentetes semispinosus]], [[Hemicentetes nigriceps]]'' -- ambiko, sora) * ''Limnogale'' <small>Major, 1896</small> (karazana: ''[[Limnogale mergulus]]'') * ''[[Microgale]]'' <small>Thomas, 1882</small> (karazana: miisa manodididina ny 20, anisany ny ''[[Microgale mergulus]]'' -- voalavon-drano) * ''[[Micropotamogale]]'' <small>Heim de Balsac, 1954</small> (karazana: ''[[Micropotamogale lamottei]], [[Micropotamogale ruwenzorii]]'') * ''[[Oryzorictes]]'' <small>Grandidier, 1870</small> (karazana: ''[[Oryzorictes hova]], [[Oryzorictes tetradactylus]]'') * ''Potamogale'' <small>Du Chaillu, 1860</small> (karazana: ''[[Potamogale velox]]'') * ''Setifer'' <small>Froriep (de), 1806</small> (karazana: ''[[Setifer setosus]]'' -- sokina) * Tenrec <small>Lacépède, 1799</small> (karazana: ''[[Tenrec ecaudatus]]'' -- kelora, tandraka, trandraka) === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === Indreto ny vondron-karazana misy eto [[Madagasikara]]: == Faritra misy azy == Ny faritra anitana ny karazana amin' ny ''Tenrecidae'' dia voafetra ho eto [[Madagasikara]] sy ao [[Afrika Atsinanana]]. Ao anatin' ity fianakaviana ity, izay afaka nivoatra tamim-pilaminana teto Madagasikara, dia misy endrika maro izay mibodo akany ara-tontolo iainana onenan' ny fianakaviana hafa any an-faritra hafa eto an-tany izay miaina ambanin' ny tany na eny amin' ny tany anaty hazo na anaty rano. == Jereo koa == * ''[[Hemicentetes|Sora]]'' * ''[[Trandraka]]'' * ''[[Sokina]]'' * ''[[Tambotriky]]'' jdrbncpi58a8jgsmrrjlb17lzqao1s6 0 299522 1141117 1140301 2026-05-31T04:59:15Z Thelezifor 15140 1141117 wikitext text/x-wiki [[Sary:Acanthospermum hispidum W2 IMG 2208.jpg|vignette|353x353px|''Acanthospermum hispidum'']] Ny '''''Acanthospermum hispidum''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Maniry isan-taona izy io izay avy any [[Amerika Afovoany]] sy [[Amerika Atsimo|Atsimo]]. Ity zavamaniry ity dia voatanisa ho ahidratsin' ny fambolena [[landihazo]] any [[Brezila]] ary ampiasaina ho zavamaniry fanafody ihany koa. Izy io dia nentina any amin' ny toerana maro miparitaka any [[Eorazia]] sy aty [[Afrika]] ary any [[Amerika Avaratra]] ary lasa maniry hoazy any. Toraka izany koa izy any Aostralia izay iheverana azy ho ahidratsy any [[Western Australia]]. == Anarana == Ny anarany feno dia ''Acanthospermum hispidum'' <small>DC</small>. Anarany teo aloha ny hoe ''Acanthospermum humile'' var. ''hispidum'' <small>(DC.) Kuntze</small>. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''bakakely''' na '''fatika'''. == Famariparitana == [[Sary:Acanthospermum hispidum-1-ghat road-yercaud-salem-India.jpg|ankavia|vignette|205x205px|''Acanthospermum hispidum'']] Ahitra be volovolo misy rantsana misampana tsiroaroa ary misy fakany mahitsy hodidinin' ny zana-paka ny ''Acanthospermum hispidum''. === Ravina === [[Sary:Acanthospermum hispidum 01.jpg|vignette|234x234px|''Acanthospermum hispidum'']] Mifanohitra ny ravin' ny ''Acanthospermum hispidum'' sady somary mibikan' atody na miendrika [[miraefadafy]], ary tsy misy [[Tangozan-dravina|tangozany]]. === Vony === [[Sary:Acanthospermum hispidum - flower head (8644478683).jpg|ankavia|vignette|207x207px|''Acanthospermum hispidum'']] Mitambatra ny vonin' ny ''Acanthospermum hispidum'' ka manome [[vondrombony]] madinika misy [[felambony]] mavo hita eo amin' ny fihaonan' ny rantsana. === Voa === [[Sary:Acanthospermum hispidum, groen vrugte, Steenbokpan,a.jpg|vignette|209x209px|''Acanthospermum hispidum'']] Mamokatra voa voalamina ho toy ny kintana misy tsilo mifaingoka izay misokatra rehefa matoy ka mamela ny vihiny hiparitaka ny ''Acanthospermum hispidum''. Ny voa tsirairay dia misy tsilo roa lehibe sy matanjaka kokoa eo amin' ny tampony. == Fampiasana nentim-paharazana == === Fitsaboana === Ampiasaina amin' ny aretin-koditra toy ny [[ekzema]] sy ny [[Herpes|herpesy]] ary ny [[ratra]] ny ''Acanthospermum hispidum''. Ity zavamaniry ity koa dia ampiasaina amin' ny aretin' ny [[Taovam-pananahan' ny vehivavy|fivaviana]], ny [[kohaka]], ny [[sita]], ny [[sohika]], ny [[tazo]] ary ny fihazonan-drano. Ny fakany sy ny raviny no ampiasaina amin' izany. Ny fampiasana azy any anatin' ny vatana (atelina na fohina) dia tokony hohalavirina satria mahafa-jaza sy manimba endrika ny tsaika ao an-kibo io zavamaniry io. Mety hiteraka fahaverezan-dra sy fahasimban' ny [[aty]] koa izany. == Jereo koa == * ''[[Acanthospermum]]'' * [[Bakakely]]: ''Acanthospermum hispidum'' (''[[Asteraceae]]''), ''[[Xanthium spinosum]]'' (''[[Asteraceae]]''), ''[[Tribulus terrestris]]'' (''[[Zygophyllaceae]]'') * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] lfhixydlt69zp39zyg45bj6yzum1nws 1141120 1141117 2026-05-31T05:01:03Z Thelezifor 15140 1141120 wikitext text/x-wiki [[Sary:Acanthospermum hispidum W2 IMG 2208.jpg|vignette|353x353px|''Acanthospermum hispidum'']] Ny '''''Acanthospermum hispidum''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Maniry isan-taona izy io izay avy any [[Amerika Afovoany]] sy [[Amerika Atsimo|Atsimo]]. Ity zavamaniry ity dia voatanisa ho ahidratsin' ny fambolena [[landihazo]] any [[Brezila]] ary ampiasaina ho zavamaniry fanafody ihany koa. Izy io dia nentina any amin' ny toerana maro miparitaka any [[Eorazia]] sy atỳ [[Afrika]] ary any [[Amerika Avaratra]] ary lasa maniry hoazy any. Toraka izany koa izy any [[Aostralia]] izay iheverana azy ho ahidratsy any [[Western Australia]]. == Anarana == Ny anarany feno dia ''Acanthospermum hispidum'' <small>DC</small>. Anarany teo aloha ny hoe ''Acanthospermum humile'' var. ''hispidum'' <small>(DC.) Kuntze</small>. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''bakakely''' na '''fatika'''. == Famariparitana == [[Sary:Acanthospermum hispidum-1-ghat road-yercaud-salem-India.jpg|ankavia|vignette|205x205px|''Acanthospermum hispidum'']] Ahitra be volovolo misy rantsana misampana tsiroaroa ary misy fakany mahitsy hodidinin' ny zana-paka ny ''Acanthospermum hispidum''. === Ravina === [[Sary:Acanthospermum hispidum 01.jpg|vignette|234x234px|''Acanthospermum hispidum'']] Mifanohitra ny ravin' ny ''Acanthospermum hispidum'' sady somary mibikan' atody na miendrika [[miraefadafy]], ary tsy misy [[Tangozan-dravina|tangozany]]. === Vony === [[Sary:Acanthospermum hispidum - flower head (8644478683).jpg|ankavia|vignette|207x207px|''Acanthospermum hispidum'']] Mitambatra ny vonin' ny ''Acanthospermum hispidum'' ka manome [[vondrombony]] madinika misy [[felambony]] mavo hita eo amin' ny fihaonan' ny rantsana. === Voa === [[Sary:Acanthospermum hispidum, groen vrugte, Steenbokpan,a.jpg|vignette|209x209px|''Acanthospermum hispidum'']] Mamokatra voa voalamina ho toy ny kintana misy tsilo mifaingoka izay misokatra rehefa matoy ka mamela ny vihiny hiparitaka ny ''Acanthospermum hispidum''. Ny voa tsirairay dia misy tsilo roa lehibe sy matanjaka kokoa eo amin' ny tampony. == Fampiasana nentim-paharazana == === Fitsaboana === Ampiasaina amin' ny aretin-koditra toy ny [[ekzema]] sy ny [[Herpes|herpesy]] ary ny [[ratra]] ny ''Acanthospermum hispidum''. Ity zavamaniry ity koa dia ampiasaina amin' ny aretin' ny [[Taovam-pananahan' ny vehivavy|fivaviana]], ny [[kohaka]], ny [[sita]], ny [[sohika]], ny [[tazo]] ary ny fihazonan-drano. Ny fakany sy ny raviny no ampiasaina amin' izany. Ny fampiasana azy any anatin' ny vatana (atelina na fohina) dia tokony hohalavirina satria mahafa-jaza sy manimba endrika ny tsaika ao an-kibo io zavamaniry io. Mety hiteraka fahaverezan-dra sy fahasimban' ny [[aty]] koa izany. == Jereo koa == * ''[[Acanthospermum]]'' * [[Bakakely]]: ''Acanthospermum hispidum'' (''[[Asteraceae]]''), ''[[Xanthium spinosum]]'' (''[[Asteraceae]]''), ''[[Tribulus terrestris]]'' (''[[Zygophyllaceae]]'') * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] c1ewlqvyyizi535z4qqb5jwqndhtow7 0 299627 1141129 1140494 2026-05-31T05:10:34Z HarryWurst 36292 1141129 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Christine Razanamahasoa|teraka=29 jolay 1951|toerana=[[Ambatofinandrahana]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny fitsarana teo aloha|asa hafa=Filohan'ny antenimieram-pirenena teo aloha|taona niasana=16 jolay 2019 – 29 mars 2024}} '''Christine Razanamahasoa''', dia teraka ny 29 Jolay 1951 tao [[Ambatofinandrahana]], Vehivavy Malagasy [[mpanao politika]] izy. Voatendry im-betsaka ho minisitra izy, ka Minisitry ny Fitsaràna teo anelanelan'ny taona 2009 sy 2013, dépioté ary Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena|Antenimieram-pirenana]] Malagasy ny Febroary hatramin'ny May 2014, nahatonga azy ho vehivavy voalohany nisahana an'io andraikitra io. Voatendry indray izy ny 16 Jolay 2019, ary voafidy ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena nasionaly Malagasy. Nisahana hatrany io andraikitra io izy hatramin'ny Aprily 2024, saingy tsy maintsy niala kosa io asany io rehefa voaisotra tamin'ny antokony. Voatendry ho Minisitry ny raharaham-bahiny izy ny 28 Oktobra 2025. == Tantaram-piainana == Teraka tamin'ny 29 Jolay 1951 tao Ambatofinandrahana i Christine Razanamahasoa, ary niofana ho mpisolovava<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref>. Lasa mpitsara izy taty aoriana[2].<ref>https://web.archive.org/web/20160205125705/http://www.newsmada.com/2014/10/15/christine-razanamahasoa-que-lexecutif-demissionne/</ref> == Krizy Politika sy Fiakarana eo amin'ny Fitondrana tamin'ny 2009 == Tamin'ny 17 Martsa 2009, taorian'ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika]] Malagasy tamin'ny 2009, dia voaongana ny [[Ravalomanana Marc|fFiloha Marc Ravalomanana]], ary nalain'i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ny fahefana. Noheverin'ny mpandinika iraisam-pirenena maro ho fanonganam-panjakana ity fakana fahefana ity. Lasa filoha i Andry Rajoelina, ary lasa Praiminisitra i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]], ka namorona governemanta tsy eken'ny vondrona iraisam-pirenena izy ireo. Voafidy ho Minisitry ny Fitsarana tao anatin'ity governemanta ity i Christine Razanamahasoa. Tamin'ny 28 Oktobra 2011, noravan'i Rajoelina ny governemanta ary nangataka an'i Jean-Omer Beriziky mba hanangana governemanta vaovao. Niditra tao anatin'ny governemanta vaovao i Razanamahasoa, avy eo nametra-pialana tamin'ny 31 Oktobra 2013 ary nosoloin'i Florent Rakotoarisoa, izay nanosika azy hiala noho ny fikasany handray anjara amin'ny fifidianana nasionaly manaraka.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.madagate.org%2Fmadagascar-informations-politiques%2Fproduction-video%2F5148-madagascar-justice-christine-razanamahasoa-passation-video-et-photos-.html</ref> == Filohan'ny Antenimieram-pirenena == Tamin'ny taona 2013, voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena tao amin'ny distrikan'i Ambatofinandrahana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-AfriquePanorama2019-2</ref>, nisolo tena ny vondrona MAPAR, na "[[:fr:Nous_tous,_ensemble_avec_Andry_Rajoelina|Miaraka Amin'i Prezidà Andry Rajoelina]]," naorin'ny filoha teo aloha Andry Rajoelina. Niasa ho Filohan'ny Antenimieram-pirenena Madagasikara izy nanomboka ny volana Febroary ka hatramin'ny volana Mey 2014, vehivavy Malagasy voalohany nitàna io toerana io. Tamin'ny 5 Mey 2014, nifidy Filoha vaovao ny Parlemanta ary nanala an'i Razanamahasoa tamin'ny toerany. <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-10</ref>Nolavin'ny Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana ny fanoherany ny maha-ara-dalàna ity latsa-bato ity. Mbola mpikambana ao amin'ny Parlemanta sy mpandrindra nasionalin'ny MAPAR izy. Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Parlemanta indray izy tamin'ny fifidianana solombavambahoaka Malagasy tamin'ny taona 2019 ary lasa Filohan'ny Antenimieram-pirenena indray tamin'ny 16 Jolay 2019<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-11</ref>. == Fifidianana Filoham-pirenena 2023: Mihataka amin'ny governemanta ary avy eo dia voaroaka amin'ny antokony == Mba hahafahana mirotsaka hofidiana amin'ny fifidianana filoham-pirenena Malagasy tamin'ny taona 2023, dia nametra-pialana ny Filoha Andry Rajoelina tamin'ny 9 Septambra 2023, araka ny takian'ny [[lalàmpanorenana]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-12</ref>. Tokony ho filoha vonjimaika ny Filohan'ny Antenimieran-doholona izy saingy nisafidy ny hiala rehefa nahazo fandrahonana ho faty sy nolazaina fa misy olana ara-tsaina<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-13</ref>. Taorian'ny fifanakalozan-kevitra tamin'ny mpanohitra, izay notarihin'ny Filankevitry ny [[Fiangonana Kristiana sy Fiangonan' i Kristy|Fiangonana Kristiana]] Manerantany, dia niantso ny fampiatoana ny fizotran'ny fifidianana i Christine Razanamahasoa tamin'ny 9 Novambra 2023.Naneho hevitra ny governemanta tamin'io andro io ihany, niantso ny fangatahana ho "hevitra lavitra ezaka" ary nilaza fa "tsy misy manamarina" ny fanemorana ny fifidianana. Tamin'ny volana Novambra 2023 ihany koa, nangataka fanampiana tamin'ny [[Southern African Development Community]] (SADC) izy mba "hihetsika araka izany" mba "hanemorana ny fifidianana filoham-pirenena" ary handresy lahatra ny filoha ankehitriny, Andry Rajoelina, kandidà amin'ny fe-potoana iray hafa, "hipetraka eo amin'ny latabatra fifampiraharahana mba hiresaka momba ny fitsipika hahazoana antoka fa fifidianana ara-drariny sy eken'ny rehetra."<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-LM2023-16</ref> Noho ny fitomboan'ny fanakianana ny fitondrana, dia noroahina tao amin'ny antokony izy ary nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta noho ny nialany tamin'ny fitsipiky ny antoko. Nanohitra ny fanapahan-kevitra izy, niantso izany ho "tsy ara-dalàna" ary nilaza fa 48 ora monja no nananany hanomanana ny fiarovan-tenany, raha 30 andro kosa ny fotoana nomena handaminana ny fiarovan-tena. Tamin'ny volana Martsa 2024, nanambara ny [[Fitsaràna Avo momba ny Lalàmpanorenana (Madagasikara)|Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana]] (HCC) fa nesorina tamin'ny toerany tao amin'ny parlemanta i Christine Razanamahasoa "miaraka amin'ny vokany ara-dalàna rehetra." == Adihevitra == Tamin'ny Jolay 2019, raha mbola Filohan'ny [[Antenimieram-pirenena]] izy, dia niaro ny fividianana fiara 4x4 ho an'ny solombavambahoaka tsirairay tamin'ny fandaniam-bolam-panjakana mitentina dimy ambin'ny folo lavitrisa ariary (telo tapitrisa enina hetsy euros tamin'ny 2019), tao anatin'ny toe-javatra misy ny fitsitsiana sy ny fampihenana ny tetibola<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Christine_Razanamahasoa#cite_note-19</ref>. == Rohy ivelany == https://www.assemblee-nationale.fr/dyn/16/evenements/sommet-des-presidentes-assemblee/les-presidentes-assemblee/christine-harijaona-razanamahasoa == Referansa == [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1951]] kluu926x6i37zo7pngoduz42con7grj 0 299693 1141124 1140800 2026-05-31T05:06:18Z HarryWurst 36292 1141124 wikitext text/x-wiki '''Johanita Bénédicte Ndahimananjara''' (teraka ny 5 Jona 1960, tao [[Maroantsetra]] ) dia [[Dokotera|mpitsabo]] sady [[Madagasikara|mpanao politika Malagasy]] . Mpikambana ao amin'ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimieran-doholona ao Madagasikara]] ho an'i [[Faritra Analanjirofo|Analanjirofo]] izy, ary mpikambana ao amin'ny [[Asa Vita Ifampitsarana|antoko AVI]] . <ref>{{Cite news|title=Des sénateurs d'ouverture !|newspaper=Madagascar Tribune|date=28 April 2008|language=fr|url=https://www.madagascar-tribune.com/Des-senateurs-d-ouverture,6271.html|access-date=24 February 2021}}</ref> Izy no: * [[Minister of Water Ressources (Madagascar)|Minisitry ny Rano]] tao amin'ny governemantan'i [[Roger Kolo]] (Aprily 2014 - 2016) * Minisitry ny Fahasalamana eto Madagasikara (2016 -). <ref>{{Cite web |title=Commissioner: J. Ndahimananjara, MD |url=https://gahp.net/commissioner-j-ndahimananjara-md/ |access-date=2020-08-23 |website=GAHP {{!}} Global Alliance on Health and Pollution |language=en-US}}</ref> Minisitry ny Tontolo Iainana ihany koa izy. <ref>{{Cite news|title=Hong Kong Faces New Rules on Illegal Timber Flooding China|newspaper=[[Jakarta Globe]]|date=15 December 2016|url=https://jakartaglobe.id/news/hong-kong-faces-new-rules-illegal-timber-flooding-china|access-date=24 February 2021}}</ref> == Loharanon-kevitra == {{Reflist}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1960]] [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] aszf6zp6oyhl3cbz60g3xqfjh6i1kkw 0 299707 1141110 1138722 2026-05-31T04:49:25Z Thelezifor 15140 1141110 wikitext text/x-wiki [[Sary:Acalypha hispida.jpg|vignette|368x368px|''Acalypha hispida'']] Ny '''''Acalypha''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Euphorbiaceae]]''. Zavamaniry ahitra, hazo na kirihitra na hazo madinika izy ireo. Hita indrindra any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly ny karazana ao aminy. Teratany any [[Amerika]] ny 60 % amin' ireo karazana ireo fa ny 30 % kosa atỳ [[Afrika]]. == Karazana notsongaina == Indreto ny karazana ''Acalypha'' notsonaina: * ''Acalypha alopecuroidea'' Jacq. * ''Acalypha amentacea'' Roxb. * ''Acalypha arvensis'' Poepp. * ''Acalypha australis'' L. * ''Acalypha berteroana'' Müll. Arg. * ''Acalypha bisetosa'' Bertero ex Spreng. * ''Acalypha californica'' Benth. * ''Acalypha caturus'' Blume * ''Acalypha chamaedrifolia'' (Lam.) Müll. Arg. * ''Acalypha deamii'' (Weath.) H.E. Ahles * ''Acalypha gibsonii'' (J. Graham) M.R. Almeida * ''Acalypha glechomaefolia'' A. Rich. * ''Acalypha gracilens'' A. Gray * ''Acalypha havanensis'' Müll. Arg. * ''Acalypha hispida'' Burm. f. * ''Acalypha indica'' L. * ''Acalypha lanceolata'' Willd. * ''Acalypha leptomyura'' Baill. * ''Acalypha mexicana'' Müll. Arg. * ''Acalypha mogotensis'' Urb. * ''Acalypha monococca'' (Engelm. ex A. Gray) Lill. W. Mill. & Gandhi * ''Acalypha monostachya'' Cav. * ''Acalypha neomexicana'' Müll. Arg. * ''Acalypha ostryifolia'' Riddell * ''Acalypha phleoides'' Cav. * ''Acalypha poiretii'' Spreng. * ''Acalypha portoricensis'' Müll. Arg. * ''Acalypha radians'' Torr. * ''Acalypha reptans'' Sw. * ''Acalypha rhomboidea'' Raf. * ''Acalypha setosa'' A. Rich. * ''Acalypha virginica'' L. * ''Acalypha wilkesiana'' Müll. Arg. === Karazana misy eto Madagasikara === Eto [[Madagasikara]] dia misy karazana ''Acalypha'' 28 hatramin' ny 39, araka ny loharanom-baovao. Nivoatra hatrany anefa ny fikarohana ka nahatonga io isa io hitombo. Ny ankamaroan' ny karazana ''Acalypha'' voatanisa dia tsy hita afa-tsy eto Madagasikara na teratany eto. Indreto ny sasany amin' izy ireo: * ''[[Acalypha andringitrensis]]'' * ''Acalypha ankaranensis'' * ''[[Acalypha bailloniana]]'' * ''Acalypha bardotiana'' * ''[[Acalypha baretiae]]'' * ''[[Acalypha boinensis]]'' * ''[[Acalypha boiviniana]]'' * ''[[Acalypha burmanii]]'' * ''Acalypha cardielii'' * ''[[Acalypha chibomboa]]'' * ''[[Acalypha decaryana]] --'' reapy, sandrahakibo, tadikitra * ''[[Acalypha diminuta]]'' -- kifio * ''[[Acalypha emirnensis]]'' -- tsimbilaotra * ''[[Acalypha fasciculata]]'' -- volitra ''?'' * ''[[Acalypha filiformis]]'' (← ''Acalypha reticulata'') ''--'' bemangitra, marompototra, tsimbaleotra, vahizato * ''[[Acalypha fimbriata]]'' * ''[[Acalypha gracilipes]]'' * ''[[Acalypha hispida]]'' * ''[[Acalypha humbertii]]'' * ''Acalypha inaequibracteata'' * ''[[Acalypha indica]]'' * ''[[Acalypha integrifolia]]'' * ''[[Acalypha isaloensis]]'' * ''[[Acalypha lanceolata]]'' ** ''Acalypha lanceolata var. glandulosa'' * ''Acalypha leandrii'' * ''[[Acalypha leonii]]'' * ''[[Acalypha leptomyura]]'' -- kifio, kifioho, tsimbilaotra * ''Acalypha levinii'' * ''[[Acalypha linearifolia]]'' * ''[[Acalypha lyallii]] --'' volitra * ''Acalypha magistri'' * ''[[Acalypha menavody]]'' -- menavody * ''[[Acalypha nusbaumeri]]'' * '''''Acalypha pervilleana''''' '''(← ''Acalypha paxii'')''' * ''[[Acalypha perrieri]]'' * ''[[Acalypha rabesahalana]]'' * ''[[Acalypha radula]]'' * ''Acalypha sotonii'' * ''[[Acalypha spachiana]]'' -- marina, tsimbilaotra * ''[[Acalypha urophylla]] -''- bemangitra, tsangatsanga, vahizato * ''[[Acalypha vulneraria]]'' -- kililo * ''[[Acalypha wilkesiana]]'' == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Acalypha|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Acalypha'']] 0aycxma9109wjzmn5uujpk6hdo08ie1 1141112 1141110 2026-05-31T04:54:40Z Thelezifor 15140 1141112 wikitext text/x-wiki [[Sary:Acalypha hispida.jpg|vignette|368x368px|''Acalypha hispida'']] Ny '''''Acalypha''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Euphorbiaceae]]''. Zavamaniry ahitra, hazo na kirihitra na hazo madinika izy ireo. Hita indrindra any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly ny karazana ao aminy. Teratany any [[Amerika]] ny 60 % amin' ireo karazana ireo fa ny 30 % kosa atỳ [[Afrika]]. == Karazana notsongaina == Indreto ny karazana ''Acalypha'' notsonaina: * ''Acalypha alopecuroidea'' Jacq. * ''Acalypha amentacea'' Roxb. * ''Acalypha arvensis'' Poepp. * ''Acalypha australis'' L. * ''Acalypha berteroana'' Müll. Arg. * ''Acalypha bisetosa'' Bertero ex Spreng. * ''Acalypha californica'' Benth. * ''Acalypha caturus'' Blume * ''Acalypha chamaedrifolia'' (Lam.) Müll. Arg. * ''Acalypha deamii'' (Weath.) H.E. Ahles * ''Acalypha gibsonii'' (J. Graham) M.R. Almeida * ''Acalypha glechomaefolia'' A. Rich. * ''Acalypha gracilens'' A. Gray * ''Acalypha havanensis'' Müll. Arg. * ''Acalypha hispida'' Burm. f. * ''Acalypha indica'' L. * ''Acalypha lanceolata'' Willd. * ''Acalypha leptomyura'' Baill. * ''Acalypha mexicana'' Müll. Arg. * ''Acalypha mogotensis'' Urb. * ''Acalypha monococca'' (Engelm. ex A. Gray) Lill. W. Mill. & Gandhi * ''Acalypha monostachya'' Cav. * ''Acalypha neomexicana'' Müll. Arg. * ''Acalypha ostryifolia'' Riddell * ''Acalypha phleoides'' Cav. * ''Acalypha poiretii'' Spreng. * ''Acalypha portoricensis'' Müll. Arg. * ''Acalypha radians'' Torr. * ''Acalypha reptans'' Sw. * ''Acalypha rhomboidea'' Raf. * ''Acalypha setosa'' A. Rich. * ''Acalypha virginica'' L. * ''Acalypha wilkesiana'' Müll. Arg. === Karazana misy eto Madagasikara === Eto [[Madagasikara]] dia misy karazana ''Acalypha'' 28 hatramin' ny 39, araka ny loharanom-baovao. Nivoatra hatrany anefa ny fikarohana ka nahatonga io isa io hitombo. Ny ankamaroan' ny karazana ''Acalypha'' voatanisa dia tsy hita afa-tsy eto Madagasikara na teratany eto. Indreto ny sasany amin' izy ireo: * ''[[Acalypha andringitrensis]]'' * ''Acalypha ankaranensis'' * ''[[Acalypha bailloniana]]'' * ''Acalypha bardotiana'' * ''[[Acalypha baretiae]]'' * ''[[Acalypha boinensis]]'' * ''[[Acalypha boiviniana]]'' * ''[[Acalypha burmanii]]'' * ''Acalypha cardielii'' * ''[[Acalypha chibomboa]]'' * ''[[Acalypha decaryana]] --'' reapy, sandrahakibo, tadikitra * ''[[Acalypha diminuta]]'' -- kifio * ''[[Acalypha emirnensis]]'' -- tsimbilaotra * ''[[Acalypha fasciculata]]'' -- volitra ''?'' * ''[[Acalypha filiformis]]'' (← ''Acalypha reticulata'') ''--'' bemangitra, marompototra, tsimbaleotra, vahizato * ''[[Acalypha fimbriata]]'' * ''[[Acalypha gracilipes]]'' * ''[[Acalypha hispida]]'' * ''[[Acalypha humbertii]]'' * ''Acalypha inaequibracteata'' * ''[[Acalypha indica]]'' * ''[[Acalypha integrifolia]]'' * ''[[Acalypha isaloensis]]'' * ''[[Acalypha lanceolata]]'' ** ''Acalypha lanceolata var. glandulosa'' * ''Acalypha leandrii'' * ''[[Acalypha leonii]]'' * ''[[Acalypha leptomyura]]'' -- kifio, kifioho, tsimbilaotra * ''Acalypha levinii'' * ''[[Acalypha linearifolia]]'' * ''[[Acalypha lyallii]] --'' volitra * ''Acalypha magistri'' * ''[[Acalypha menavody]]'' -- menavody * ''[[Acalypha nusbaumeri]]'' * ''Acalypha pervilleana'' (← ''Acalypha paxii'') * ''[[Acalypha perrieri]]'' * ''[[Acalypha rabesahalana]]'' * ''[[Acalypha radula]]'' * ''Acalypha sotonii'' * ''[[Acalypha spachiana]]'' -- marina, tsimbilaotra * ''[[Acalypha urophylla]] -''- bemangitra, tsangatsanga, vahizato * ''[[Acalypha vulneraria]]'' -- kililo * ''[[Acalypha wilkesiana]]'' == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Acalypha|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Acalypha'']] 3egi9l5xk9o44ly7bs9a6migj8hkw1u 0 299769 1141136 1140735 2026-05-31T05:23:11Z HarryWurst 36292 1141136 wikitext text/x-wiki == Tantaram-piainany == Voahangy Soarimalala<ref name=":0">https://press.uchicago.edu/ucp/books/author/S/V/au19283083.html</ref> dia isan’ireo mpikaroka ambony miasa ao amin’ny Vahatra<ref>https://www.vahatra.mg/fr/activities/list/3/projet/7/recherches-scientifique</ref> ao {{Madagasikara}}ary sady mpampianatra ao amin’ny '''[[Oniversiten' i Fianarantsoa|Oniversiten'i Fianarantsoa]]''' ihany koa. Nahavita fianarana ambony momba ny biolojia, ny ekolojia ary ny fiarovana ny biby izy ka nahazo mari-pahaizana Doctorat (PhD) tao amin’ny [[Oniversiten' Antananarivo|'''Oniversiten'Antananarivo''']]'''.''' Nandritra ny taona maro nanaovany fikarohana ara-tsiantifika, dia efa nitety sy niasa tamina toerana maherin’ny 200 manerana an’i Madagasikara i Voahangy, ka nahafahany nandalina ireo karazana tontolo iainana samihafa misy ao amin’ny Nosy. Ankoatra ny fikarohana ataony dia mandray anjara lehibe amin’ny fanofanana sy fampivoarana ny fahaiza-manaon’ireo tanora biolojista sy mpiaro ny tontolo iainana ihany koa izy, mba hanamafisana ny taranaka vaovao hirotsaka amin’ny sehatry ny siansa sy ny fiarovana ny harena voajanahary.<ref name=":1">https://provost.ncsu.edu/global-one-health-academy/people/voahangy-soarimalala/</ref> Efa namoaka asa soratra sy fikarohana ara-tsiansa miisa 58 i Voahangy, ary isan’ireo mpiara-manoratra ny boky mitondra ny lohateny hoe "'''Guide des petits mammifères de Madagascar"'''<ref>https://www.amazon.fr/Petits-Mammiferes-Madagascar-Voahangy-Soarimalala/dp/2953892311</ref>. Ny sehatra tena mahaliana azy dia ny mammalogy, izany hoe ny fandalinana ireo biby mampinono, indrindra ny biolojia, ny ekolojia, ny evolisiona, ny rafitra ary ny biogeografia momba azy ireo. Manana fahalalana lalina momba ny zava-mananaina sy ny tantara voajanahary ao Madagasikara i Voahangy, ka mandray anjara amin’ny fanangonana sy fanamarinana ireo angona biolojika mikasika ny biby mampinono madinika, izay ampiasaina amin’ny fanombanana ny harena sy ny fahasamihafan’ny zava-mananaina. Ho fanampin’izany dia manohana ara-tsiansa ireo tompon’andraikitra amin’ny fitantanana ny harena voajanahary izy, mba hanamafisana ny ezaka fiarovana ny zava-mananaina sy ny tontolo iainana ao Madagasikara.<ref name=":1" /> Voahangy Soarimalala dia manana traikefa sy fahaiza-manao amin’ny fitantanana ary fikarakarana ireo santionany siantifika voatahiry ao amin’ny tranombakoka, ka mahafehy ny fomba fitehirizana sy fanasokajiana azy ireny mba haharetany sy hahafahana mampiasa azy amin’ny fikarohana ara-tsiantifika<ref name=":0" /> Hatramin’ny taona 2007 dia nandray anjara mavitrika tamin’ireo fikarohana momba ny loza mety ateraky ny aretina zoonotika ao Madagasikara Voahangy Soarimalala. Tao anatin’izany asa fikarohana izany dia niasa amin’ny maha mpiara-mitarika tetikasa azy (Co-PI), sady nandrindra no nandray anjara mivantana tamin’ireo asa teny an-kianja mifandraika amin’ny tetikasa siantifika maro samihafa. Izany dia nahafahany nandray anjara lehibe tamin’ny fanangonana sy fanadihadiana ireo angona ara-tsiansa mifandraika amin’ny aretina mety hifindra avy amin’ny biby mankany amin’ny olombelona.<ref name=":1" /> == Loharano == [[Sokajy:Mpikaroka malagasy]] kiavrnj35wn3xm4zg16vk6ss4a8587i 1141138 1141136 2026-05-31T05:24:11Z HarryWurst 36292 1141138 wikitext text/x-wiki == Tantaram-piainany == Voahangy Soarimalala<ref name=":0">https://press.uchicago.edu/ucp/books/author/S/V/au19283083.html</ref> dia isan’ireo mpikaroka ambony miasa ao amin’ny Vahatra<ref>https://www.vahatra.mg/fr/activities/list/3/projet/7/recherches-scientifique</ref> ao {{Madagasikara}}ary sady mpampianatra ao amin’ny '''[[Oniversiten' i Fianarantsoa|Oniversiten'i Fianarantsoa]]''' ihany koa. Nahavita fianarana ambony momba ny biolojia, ny ekolojia ary ny fiarovana ny biby izy ka nahazo mari-pahaizana Doctorat (PhD) tao amin’ny [[Oniversiten' Antananarivo|'''Oniversiten'Antananarivo''']]'''.''' Nandritra ny taona maro nanaovany fikarohana ara-tsiantifika, dia efa nitety sy niasa tamina toerana maherin’ny 200 manerana an’i Madagasikara i Voahangy, ka nahafahany nandalina ireo karazana tontolo iainana samihafa misy ao amin’ny Nosy. Ankoatra ny fikarohana ataony dia mandray anjara lehibe amin’ny fanofanana sy fampivoarana ny fahaiza-manaon’ireo tanora biolojista sy mpiaro ny tontolo iainana ihany koa izy, mba hanamafisana ny taranaka vaovao hirotsaka amin’ny sehatry ny siansa sy ny fiarovana ny harena voajanahary.<ref name=":1">https://provost.ncsu.edu/global-one-health-academy/people/voahangy-soarimalala/</ref> Efa namoaka asa soratra sy fikarohana ara-tsiansa miisa 58 i Voahangy, ary isan’ireo mpiara-manoratra ny boky mitondra ny lohateny hoe "'''Guide des petits mammifères de Madagascar"'''<ref>https://www.amazon.fr/Petits-Mammiferes-Madagascar-Voahangy-Soarimalala/dp/2953892311</ref>. Ny sehatra tena mahaliana azy dia ny mammalogy, izany hoe ny fandalinana ireo biby mampinono, indrindra ny biolojia, ny ekolojia, ny evolisiona, ny rafitra ary ny biogeografia momba azy ireo. Manana fahalalana lalina momba ny zava-mananaina sy ny tantara voajanahary ao Madagasikara i Voahangy, ka mandray anjara amin’ny fanangonana sy fanamarinana ireo angona biolojika mikasika ny [[biby mampinono]] madinika, izay ampiasaina amin’ny fanombanana ny harena sy ny fahasamihafan’ny zava-mananaina. Ho fanampin’izany dia manohana ara-tsiansa ireo tompon’andraikitra amin’ny fitantanana ny harena voajanahary izy, mba hanamafisana ny ezaka fiarovana ny zava-mananaina sy ny tontolo iainana ao Madagasikara.<ref name=":1" /> Voahangy Soarimalala dia manana traikefa sy fahaiza-manao amin’ny fitantanana ary fikarakarana ireo santionany siantifika voatahiry ao amin’ny tranombakoka, ka mahafehy ny fomba fitehirizana sy fanasokajiana azy ireny mba haharetany sy hahafahana mampiasa azy amin’ny fikarohana ara-tsiantifika<ref name=":0" /> Hatramin’ny taona 2007 dia nandray anjara mavitrika tamin’ireo fikarohana momba ny loza mety ateraky ny aretina zoonotika ao Madagasikara Voahangy Soarimalala. Tao anatin’izany asa fikarohana izany dia niasa amin’ny maha mpiara-mitarika tetikasa azy (Co-PI), sady nandrindra no nandray anjara mivantana tamin’ireo asa teny an-kianja mifandraika amin’ny tetikasa siantifika maro samihafa. Izany dia nahafahany nandray anjara lehibe tamin’ny fanangonana sy fanadihadiana ireo angona ara-tsiansa mifandraika amin’ny aretina mety hifindra avy amin’ny biby mankany amin’ny olombelona.<ref name=":1" /> == Loharano == [[Sokajy:Mpikaroka malagasy]] 1tezzfmlt9dnx14kpo89p18177lqbsj 0 299770 1141140 1140734 2026-05-31T05:26:10Z HarryWurst 36292 1141140 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Georgette Ranivoarivelo Gabrielle|teraka=30 desambra 1932|toerana=Brickaville|maty=2008|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra malagasy|asa hafa=Mpikabary|seha-pitiavana=Nanambady an-dRakotomalala Emile Solo}} [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]], izay fantatra amin’ny fanafohezana hoe G.R.G., dia mpanoratra malagasy teraka tao [[Brickaville]] ny 30 desambra 1932. Izy dia zanak’i Randrianarivelo Jean sy Razafiarimanana Séraphine. Nanambady an-dRakotomalala Emile Solo izy ary niteraka enina mianadahy, dia lahy efatra sy vavy roa. Nodimandry tamin’ny volana septambra taona 2008 izy.<ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref> == Tantaram-piainany == Olona nanana toerana lehibe teo amin’ny tontolon’ny haisoratra malagasy i G.R.G. Hatramin’ny fahazazany dia efa tena tia tononkalo sy tantara izy, ka tsy mahagaga raha ireo sehatra ireo no tena nivelarany tatỳ aoriana. Tsaroany fa tamin’ny taona 1944 izy no nanoratra ny tononkalony voalohany, ary tamin’ny taona 1957 kosa no nanoratany ny tantarany voalohany. Midika izany fa efa lalim-paka tao aminy hatramin’ny fahatanorany ny fitiavana manoratra sy mamorona.<ref name=":0">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> Na dia nanana talenta aza izy dia tsy nionona tamin’izany fotsiny fa niezaka nanatsara hatrany ny fahaizany tamin’ny alalan’ny fianarana sy fanofanan-tena. Nambarany mihitsy fa tsy lova no nahatonga azy ho mahay kanto fa vokatry ny ezaka sy ny fianarana nataony. Anisan’ireo olona tia mianatra samirery i G.R.G., satria nandany fotoana betsaka tamin’ny famakiana boky sy fihainoana ny zava-bitan’ny hafa izy. Ho azy dia sakafo ho an’ny saina ny literatiora ka lasa filàna lehibe teo amin’ny fiainany izany.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> Tsy vitan’izany fa nanaraka fiofanana sy fampianarana ara-drafitra ihany koa izy. Tamin’ny taona 1984 dia nianatra nikabary izy ary nahazo taratasy fanamarinana momba izany. Nandalina ny fomba fanolorana tononkalo an-tsehatra koa izy, ary niezaka hatrany hampivelatra sy hampiroborobo ny kolontsaina malagasy amin’ny alalan’ny asa sorany sy ny fandraisany anjara amin’ny sehatra ara-kolontsaina.<ref name=":1">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> == Ny fitiavany ny teny Malagasy == Tena raiki-pitia tamin’ny teny malagasy i G.R.G. ary hitany fa manana hakanto sy haren-tsaina miavaka izany teny izany. Noheveriny ho adidy lehibe ny miaro sy manandratra azy amin’ny alalan’ny haisoratra. Hatramin’ny fotoana nahafatesany tamin’ny taona 2008 dia mbola nanohy nanoratra sy namoaka boky izy. Anisan’ireo boky nivoaka tamin’izany ny "'''Fisainana G.R.G. tononkalo"''' sy "'''Fisainana G.R.G. tantara sy sombon-tantara"'''.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> Ny antony nanosika azy hanohy tsy an-kijanona ny asa soratra dia ny fahatsapany fa tena kanto sy sarobidy ny teny malagasy, ka mendrika hotehirizina sy hampitaina amin’ny alalan’ny haisoratra izany. Noho izany dia niezaka nandalina lalina ny teny malagasy izy tamin’ny alalan’ny fikarohana sy famakiana boky tranainy izay nahitana fahalalana sy haren-tsaina maro. Fantatra ihany koa fa tena nitandrina sy nanaja fatratra ny tsipelina sy ny fomba fanoratra marina amin’ny teny malagasy izy.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> == Poetan'ny fisainana == Anisan’ny tena mampiavaka an’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]] ny fanoratany andian-teny sy andalana mampieritreritra ny olona. Matetika ireo teny ireo no averimberin’ny maro satria hita fa tena marina sy manan-danja eo amin’ny fiainana andavanandro. Mora tadidy izy ireny ary manampy ny olona amin’ny fomba fiaina sy ny fiaraha-monina.Hita ao anatin’ny asa sorany ihany koa ny fananarana sy fampitandremana omeny ny olona. Ohatra amin’izany ny hoe : “Etsy ange!…”, lohateny nampiasainy mba hanaitra ireo olona variana na misalasala amin’ny fanapahan-kevitra raisiny, satria mety hiteraka olana sy fahasahiranana ho an’ny hafa izany.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> Ohatra amin'izany ity sombina tononkalo ity: ''“Aleo manda mahavita,'' ''Toy izay manaiky tsy mahatanteraka,'' ''Fa…ny manao am-pitiavana'' ''no mendrika indrindra.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> Teo amin’ny fomba fiaina dia nanome ohatra momba ny tokony ho endriky ny vehivavy i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]], na amin’ny fitafy izany na amin’ny fitondran-tena. Araka ny tononkalony hoe: “Vehivavy hendry, firenena vanona”, dia nasehony fa ny vehivavy manana fahendrena sy fitondran-tena tsara dia manampy amin’ny fanatsarana sy fampandrosoana ny firenena. Ohatra :<ref name=":2">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref> ''“Maotina fiaina ny vehivavy mendrika,'' ''Tsy taitran’esoeso,tsy laitran’endrikendrika,'' ''Manolokolo hatrany ny zanaka amam-parany,'' ''Ny tokatrano koa hajainy fa anjarany.”''<ref name=":2" /> Nandritra ny fahazazany sy ny ampahany voalohany tamin’ny fiainany dia niaina tao anatin’ny fanjanahan-tany i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. Noho izany dia hita taratra tao amin’ny tononkalony ny fitiavan-tanindrazana sy ny fiahiany ny fireneny. Nitohy hatrany izany fitiavana an’i Madagasikara izany tatỳ aoriana, ka nahatonga azy hiresaka sy hanasongadina ireo tena olana fototra sedrain’ny firenena. Olona mahitsy fiteny izy teo amin’ny fiainana andavanandro, ary hita mazava tao amin’ny asa sorany izany, indrindra ao amin’ilay tononkalo hoe: “Eny indrisy! Ny fanahy Malagasy". Anisan'izany ity sombin-tononkalo nosoratany ity:<ref name=":0" /> ''"Misy poizina tafiditra eto Madagasikara ka mandripaka fanahy,''<ref name=":0" /> ''Ny fanahy Malagasy izay voarombak’i Satana tamim-pomba sahisahy,''<ref name=":2" /> ''Oh!manjakazaka eto ireo fitiavan-tena maro,izay fahavalom-pirenena,''<ref name=":2" /> ''Mandoto ireo fanahy,dia ireo fanahy Malagasy mpankato ny fahendrena".''<ref name=":3">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref> Olona be fitiavana sy mora maneho ny ao am-pony izy. Izany indrindra no nahatonga azy hanoratra tononkalo miresaka fitiavana sy fihetseham-po, toy ny hoe : “Izaho sy ianao”, “Ilay fitia kisendrasendra”, ary “Soa aho manana anao!...”.<ref name=":1" /> ''“Eh!...ry mamiko indrindra…'' ''Soa aho manana anao,'' ''Raha marary misy mpitsabo,'' ''Raha salama voatambitamby.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref> Hita tao amin’ny asa sorany ihany koa ny fitiavany sy ny fiahiany ny fianakaviany. Nasongadiny tao amin’ireo tononkalo hoe : “Neny”, “Dada”, ary “Ny Zanaka” izany, ka nampisehoany ny lanjan’ny ray aman-dreny sy ny ankohonana eo amin’ny fiainan’ny olona. Toy ny hoe: <ref name=":2" /> ''"Ny zanaka?'' ''Io no sarobidy indrindra amin'ny zavatry ny tany,'' <ref name=":3" /> ''Hilofosana tokoa ny hamelomana azy hatrany,'' ''Na lelavola an-tapitrisa na volamena sesehena ,'' ''Tsy mahasolo velively izay taranaky ny tena" .''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref> Mikasika ny ezaka natao ho fanatsarana ny kalitaon’ny asa soratra, dia misy matoanteny telo afaka mamintina ny fisainan’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. ''“Mikiry sy mandalina ary mianatra”''. Ireo no maneho ny fomba fijeriny sy ny tanjony teo amin’ny fanoratana sy ny literatiora.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> Manampy amin’ny fanazavana izany ihany koa ity andalan-tononkalony ao amin’ny tononkalo “Manantena voka-tsoa” nosoratan’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. Ao anatin’izany no anehoany ny fanantenany sy ny hevitra tiany hampitaina momba ny ezaka sy ny vokatra tsara andrasana.<ref name=":0" /> ''“Matoa ny dinitro mijohy! Manorika ny tava,'' ''Matoa aho mikiry tsy mitandro hasasarana.'' ''Somokotra miasa ka mitozo lalandava:'' ''Manantena voka-tsoa ,hianoka hasambarana.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref> == Olon'ny fitenenana == Anisan’ireo vehivavy nahay niteny sy nikabary i G.R.G, na dia mbola vitsy aza ny vehivavy mpikabary tamin’ny androny. Tamin’ny taona 1963 izy no nanomboka  nikabary voalohany, ary mbola nampivelatra izany fahaizany izany tamin’ny alalan’ny fianarana sy fanazarantena nataony. Izy no vehivavy fahatelo tafiditra tao amin’ny FIMPIMA<ref>https://fimpima.org/</ref>, izay fikambanana lehibe sy tranainy indrindra misy ireo mpikabary malaza eto Madagasikara.Naneho ny talentany tamin’ny kabary fanaon’ny Malagasy izy, toy ny kabary amin’ny fandevenana, fampakaram-bady ary lanonana isan-karazany. Tsy teo amin’ny kabary ihany anefa no nahafantarana azy, fa mbola nisongadina koa teo amin’ny sehatry ny fitoriana teny am-piangonana, satria mpitoriteny nahay sy tena nanolo-tena i G.R.G.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref> == Olon'ny sehatra == Niavaka teo amin’ny sehatry ny fampisehoana i G.R.G, nahasarika sy nampiaiky ny mpijery ny fomba fanehoany ny tononkalo. Ny feony mamy sy ny fahaizany manova izany arakaraka ny hafatra tiany hampitaina no tena nanintona ny olona. Raha tononkalo mampalahelo no natolony dia hita tamin’ny feony sy ny endriny ny alahelo; raha tononkalo falifaly kosa dia niseho ny hafaliana sy ny tsiky; raha tononkalo maneho hatezerana dia nasehony tamin’ny fihetsiny sy ny feony izany; ary raha tononkalom-pitiavana dia tsapa mihitsy ny hafaliany sy ny fitiavana tao anatiny. Nazava sy velona teo anatrehan’ny mpijery ny hevitra tian’ny tononkalony hampitaina. Nomeny lanja lehibe koa ny fijerin’ny mpanatrika, ka nitafy akanjo mihaja sy mendrika hatrany izy rehefa niakatra an-tsehatra. Tsy nionona tamin’ny talentany fotsiny anefa i G.R.G fa mbola nanohy nianatra sy nanatsara ny fahaizany teo amin’ny sehatry ny fampisehoana. Tiany ho lavorary sy hahafa-po ny mpijery hatrany izay rehetra natolony.Na dia teo aza anefa izany finiavana izany dia maro ny olana ara-bola sy ara-pitaovana natrehiny. Lafo ny fikarakarana fampisehoana satria mila mandoa hofan-trano, karaman’ireo mpanakanto sy mpihira, hofan-javamaneno, mpandravaka ary mpiambina fiara. Araka ny nambarany dia tena sarotra ho an’ny olona manan-talenta nefa te hampiseho ny asany amin’ny vahoaka izany rehetra izany.Na teo aza ireo fahasahiranana ireo dia tsy vola no tena nokendren’i G.R.G tamin’ny fampisehoana nataony, fa ny hampita ny talentany sy hanome fahafaham-po ny mpankafy azy. Anisan’ny tena nahafantarana azy manokana ny fampisehoana nataony tao amin’ny “Cinéma Kanto” tao Antananarivo.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> Ireto avy ireo toerana sy taona niakarany an-tsehatra: * 1967 : Tranompokonolona Toliary * 1982 : Tranompokonolona Isotry, Antananarivo * 1982 : “Cinéma Kanto”, Antananarivo * 1983 – 1984 – 1985 : Kolejy Rasalama, Antananarivo <ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> == Fikambanana nisy azy == Georgette Ranivoarivelo Gabrielle, izay fantatra amin’ny fanafohezana hoe G.R.G, dia poeta malagasy sady mpikambana tao amin’ny [[Havatsa-UPEM]], fikambanan’ireo poeta sy mpanoratra malagasy. Izy ihany koa no vehivavy fahatelo tafiditra tao amin’ny FIMPIMA, fikambanan’ny mpikabary malagasy. Ankoatra izany dia mpanoratra sy mpitory ny teny malagasy izy, ka nandray anjara lehibe tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra sy ny kolontsaina malagasy.<ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref> == Mari-boninahitra == 1987: Chevalier de l’Ordre National 2003: Officier de l’ordre National<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> == Sangan'asany == Izy dia fantatra tamin’ny alalan’ny tantara fohy navoakan’ny gazety: “Finoan-jaza”, “Fanoitra”, “Tsinaimbalala”, “Tsy tao an-kibon-dreniko”…<ref name=":0" /> Tamin'ny Jona 2008, namoaka miaraka amin'ny Imprimerie 2000 izy, fitambarana “Fasainana” izay navondrona ny sasany amin'ireo sanganasany: Tantara fohy sy tononkalo:- Hasin’ny fitiavana madio - Finoan-jaza - Vehivavy tsy manambady - Tsy tao an-kibon-dreniko - Fanoitra - Indro manina ny didinao aho, velona amin'ny Fahamarinana “Sal.119/40″- Tsy mpifady toaka aho. <ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref> Tononkalo: Neny, Dada, Ny zanaka, ny tanora, vehivavy Hendry, firenena vanona, Eny indrisy!...<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref> == Fanaparihana tononkalo == Gazety boky Madagasikara  sy ny Tanorany ,1971 Boky fianarana Malagasy  ara-drafitra kilasy 4-3 (Razafindrakoto),1975<ref name=":0" /> Gazety Madagasika Mahaleotena Gazety [[Midi Madagasikara]] Gazety boky vokovokomanga FJKM Tantara indray miseho iray sy tononkalo maro tao amin’ny [[Radio Madagasikara]]<ref name=":0" /> Fandaharana manokana I Fisainana G.R.G tao amin’ny [[Televiziona Malagasy]], 19-12-85<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref> == Loharano == [[Sokajy:mpanoratra malagasy]] 6y7pf9dc6bt7hde32pbyu8imnfafflp 0 299821 1141132 1140671 2026-05-31T05:14:01Z HarryWurst 36292 1141132 wikitext text/x-wiki '''Ulisses Correia e Silva''' José Ulisses de Pina Correia e Silva (fanononana portogey: [ʒuˈzɛ uˈlisɨʒ dɨ ˈpinɐ kuˈʁejɐ i ˈsilvɐ]; teraka ny 4 Jiona 1962) dia mpandraharaha ary mpanao politika any [[Cabo Verde]] izay praiminisitra any Cape Verde nanomboka tamin'ny 20162 Aprily. <ref>[https://web.archive.org/web/20210711202613/https://www.conexaolusofona.org/chefe-do-executivo-cabo-verdiano-promete-respostas-rapidas-mas-alerta-que-nao-ha-solucoes-milagrosas/]</ref> == Ny fiainana tany am-boalohany sy ny fanabeazana == {{infobox olona |sary=José Ulisses Correia e Silva & Jutta Urpilainen (2023) (cropped).jpg |anarana=Ulisses Correia e Silva |teraka=4 jona 1962 |maty=27 Jolay 1980 |firenena=Praia |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= |image=José Ulisses Correia e Silva & Jutta Urpilainen (2023) (cropped).jpg|taona niasana=22 Aogositra 2016}} Silva dia teraka tao Praia, Cape Verde. Zanakalahin’i Virgílio Correia e Silva sy Isolina de Pena vadiny izy.[https://www.barrosbrito.com/16501.html]Tamin'ny 1988, Silva dia nahazo diplaoma avy amin'ny Sekolin'ny Toekarena sy ny Fitantanana raharaham-barotra ao amin'ny Oniversite Teknika any Lisbonne.[http://www.conexaolusofona.org/ulisses-correia-e-silva-e-eleito-primeiro-ministro-de-cabo-verde/] {{Wayback|url=http://www.conexaolusofona.org/ulisses-correia-e-silva-e-eleito-primeiro-ministro-de-cabo-verde/ |date=20200804021412 }} == Asa aloha == Nanomboka ny asany teo amin'ny sehatry ny banky i Silva. Talen'ny fitantanan-draharaha tao amin'ny Bank of Cape Verde izy,nanomboka tamin'ny 1989 ka hatramin'ny 1994. Nampianatra tao amin'ny Oniversite Jean Piaget any Cape Verde ihany koa izy.[http://www.conexaolusofona.org/ulisses-correia-e-silva-e-eleito-primeiro-ministro-de-cabo-verde/] {{Wayback|url=http://www.conexaolusofona.org/ulisses-correia-e-silva-e-eleito-primeiro-ministro-de-cabo-verde/ |date=20200804021412 }} == Asa ara-politika == Silva dia niasa tao amin'ny governemantan'i Cape Verde ho Sekreteram-panjakana misahana ny Fitantanam-bola nanomboka tamin'ny 1995 ka hatramin'ny 1998 ary Minisitry ny Fitantanam-bola nanomboka tamin'ny 1999 hatramin'ny 2001.[https://web.archive.org/web/20191209103752/https://www.mf.gov.cv/web/mf/antigos-ministros][https://web.archive.org/web/20181117022449/http://www.laht.com/article.asp?CategoryId=12395&ArticleId=2408207]{{commonscat}} == Loharano == {{Reflist}} [[sokajy:Biôgrafia]] [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:injeniera]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1962]] masycz4s2eb1855qaguu5zcqns8gcjh 0 299871 1141125 1139875 2026-05-31T05:07:17Z HarryWurst 36292 1141125 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=[[Lantosoa Rakotomalala]]|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Ambassadrice de Madagascar aux États-Unis|taona niasana=15 janoary 2025}} '''Lantosoa Rakotomalala''' dia [[:fr:Chef_d'entreprise|vehivavy mpandraharaha]] sady [[mpanao politika]] malagasy. == Tantaram-piainany == [[:fr:Expert-comptable|Manam-pahaizana momba ny fitantanam-bola]] i Lantosoa Rakokômalala, izay nianatra manokana momba izany<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref>. Nandritra ny fanavaozana ny governemanta nataon'ny Filoha Malagasy [[Andry Rajoelina]] tamin'ny 29 Janoary 2020, dia notendrena ho lehiben'ny departemantan'ny minisitra miandraikitra ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-3</ref><ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:1-4</ref>. Talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Indostria, ny Varotra ary ny Asa Tanana, dia niasa tamin'ny [[:fr:Organisation_internationale|fikambanana iraisam-pirenena]] isan-karazany sy tany amin'ny firenena miisa 13 i Lantosoa Rakokômalala<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-:0-2</ref> Taorian'ny nanendrena azy ho Masoivoho Manokana sy Feno an'i Madagasikara ho any [[Etazonia]] tamin'ny alalan'ny Filankevitry ny Minisitra tamin'ny 6 Novambra 2024[1], dia nanomboka ny asany tamin'ny 5 Desambra 2024<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Lantosoa_Rakotomalala#cite_note-DIPLOMATIE_%E2%80%93_Lantosoa_Rakotomalala_officiellement_nomm%C3%A9e_ambassadrice_de_Madagascar_aux_Etats-Unis-1</ref> izy ary nanolotra ny [[:fr:Lettres_de_créance|taratasy fanomezan-dalana]] azy tamin'ny Filoha Amerikana [[Joe Biden]] tamin'ny 15 Janoary 2025[3]. == Referansa == [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] iob0uwz24iy52y4d1plqf7snzv4wiv7 0 299877 1141122 1139972 2026-05-31T05:04:58Z HarryWurst 36292 1141122 wikitext text/x-wiki {{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}} Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] . == Tantaram-piainany == Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy. == Asa == Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy. Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-1</ref>. Tamin'ny taona 2009 ka hatramin'ny taona 2013, mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]], nanomboka, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny. Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny i Béatrice Atallah tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i [[Jean Ravelonarivo]]. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy. Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny 12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> . == Lahatsoratra mifandraika amin'izany == * Lisitry ny vehivavy mpitarika politika == Referansa == [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] 0odan94pqwhn0j03jnkja12dw4h8jr6 1141131 1141122 2026-05-31T05:11:34Z HarryWurst 36292 1141131 wikitext text/x-wiki {{Infobox Personnalité politique|charte=|nom=Béatrice Attalah|image=Béatrice Atallah 2016 (cropped).jpg|légende=|fonction1=Ministre malgache des Affaires étrangères|à partir du fonction1={{date|25|janvier|2015}}|jusqu'au fonction1={{date|26|août|2017}}<br/><small>({{durée|25|01|2015|26|08|2017}})</small>|président 1=[[Hery Rajaonarimampianina]]|premier ministre 1=[[Jean Ravelonarivo]]<br />[[Olivier Mahafaly Solonandrasana]]|gouvernement 1=|prédécesseur 1=[[Arisoa Razafitrimo]]|successeur 1=Henry Rabary-Njaka|nom de naissance=Béatrice Jeanine Atallah|date de naissance={{date de naissance|17|août|1959|âge=oui}}|lieu de naissance=Anosy|date de décès=|lieu de décès=|nature du décès=|sépulture=|nationalité=[[Madagascar|Malgache]]|parti=|père=|mère=|fratrie=|conjoint=|enfants=|entourage=|université=|profession=[[Juriste]]|religion=|résidence=|signature=|emblème=|liste=}}{{Infobox olona|anarana=Béatrice Attalah|firenena=[[Madagasikara]]|asa=Minisitry ny Raharaham-bahiny|taona niasana=25 janoary 2015 – 26 aogositra 2017|teraka=17 août 1959|toerana=Anosy|karazana=Malagasy}} Mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Béatrice Atallah''' . Izy no Minisitry ny Raharaham-bahiny nanomboka ny volana janoary 2015 hatramin'ny volana 2017 tao anatin’ny governemantan’i [[Jean Ravelonarivo]] sy ny solombavambahoaka [[Mahafaly Solonandrasana Olivier|Olivier Mahafaly Solonandrasana]] . == Tantaram-piainany == Teraka tao Anosy tamin'ny 1959 i Béatrice Atallah. Nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny lalàna tsy miankina (1988) sy mari-pahaizana momba ny fianarana diplaomatika avy amin'ny Foibe ho an'ny Fianarana Stratejika sy Diplomatika (2009) izy. == Asa == Mpitsara izy, izay efa niasa telo ambin'ny folo taona tao amin'ny Fitsarana Ambony tao Antananarivo. Manambara ny tenany ho tsy miandany amin'ny politika izy. Nanomboka tamin'ny taona 2002 ka hatramin'ny taona 2009, mpikambana tao amin'ny Filankevitra Nasionaly momba ny Fifidianana izy<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-1</ref>. Tamin'ny taona 2009 ka hatramin'ny taona 2013, mpanolotsaina ho an'ny Minisitry ny Fitantanam-bola tamin'izany fotoana izany, [[Rajaonarimampianina Hery|Hery Rajaonarimampianina]], nanomboka, talohan'ny nanendrena azy ho filohan'ny Vaomieran'ny Fifidianana Nasionaly Mahaleo Tena ho an'ny Tetezamita na CENI-T<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9atrice_Attalah#cite_note-2</ref> nanomboka tamin'ny Desambra 2013 ka hatramin'ny Janoary 2015, nitantana ny fifidianana tamin'ny 2013 izay nandresen'i Rajaonarimampianina. Nisy ny fiampangana momba ny fandoavana vola "tsy ara-dalàna" avy amin'ny vaomiera nangonina hanenjehana azy, izay nolaviny. Voatendry ho Minisitry ny Raharaham-bahiny i Béatrice Atallah tamin'ny 25 Janoary 2015, tao amin'ny governemantan'i [[Jean Ravelonarivo]]. Notendren'i Olivier Mahafaly Solonandrasana ho amin'io toerana io indray izy tamin'ny Aprily 2016. Filohan'ny Vaomieran'ny Ranomasimbe Indiana ihany koa izy. Nanomboka tamin'ny taona 2018, izy no nitarika ny Federasiona Baolina Kitra Malagasy, mandra-pahatongan'ny 12 mai 2019 miaraka amin'ireo filoha lefitra José Andriatianarivelo, mpitsara iraisam-pirenena teo aloha sady mpampanoa lalàna tao amin'ny Fitsarana Tampony, Sahondra Rabenarivo sy Benony Jacques. Ity ekipa ity koa dia manana ny iraka hanomanana ny [[Barea]] (ekipa nasionaly) ho amin'ny fiadiana ny amboara eran-tany Afrikana 2019 any [[Kamerona]] <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2018-11-24 |title=Football : Attalah Béatrice à la tête du comité de normalisation - |url=https://midi-madagasikara.mg/football-attalah-beatrice-a-la-tete-du-comite-de-normalisation/ |access-date=2024-04-11 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR}}</ref> . == Lahatsoratra mifandraika amin'izany == * Lisitry ny vehivavy mpitarika politika == Referansa == [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1959]] h3lfgtikvnb4tj1ms9lara7do2rhtku 0 299879 1141121 1140805 2026-05-31T05:04:10Z HarryWurst 36292 1141121 wikitext text/x-wiki   '''Arisoa Lala Razafitrimo''' (teraka ny 26 Aprily 1954) dia mpanao politika [[Madagasikara|Malagasy]] izay Minisitry ny Raharaham-bahiny teto {{Madagasikara}}nanomboka tamin'ny 2014 ka hatramin'ny 2015. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.lexpressmada.com/blog/actualites/gis-m-reunion-durgence-a-ankorondrano-19215 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028104103/http://www.lexpressmada.com/blog/actualites/gis-m-reunion-durgence-a-ankorondrano-19215 |archive-date=2014-10-28 |access-date=2014-10-28}}</ref> Nianatra tao amin'ny Oniversiten'i Madagasikara izy. <ref>{{Cite web |date=29 January 2017 |title=Logiciel Gestion Commerciale 2021 : Comparatif des 4 meilleurs |url=http://ledaily.mg/wp-content/uploads/2014/04/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028044516/http://ledaily.mg/wp-content/uploads/2014/04/CV-MAE-Arisoa-Razafitrimo.pdf |archive-date=28 October 2014 |access-date=28 October 2014}}</ref> == Loharanon-kevitra == {{Reflist}} [[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1954]] [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] 3uratjjdjkuf468bpqz6s3e9rm8m4kd 0 299931 1141135 1140472 2026-05-31T05:19:59Z HarryWurst 36292 1141135 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Abdelnasser Abdelfattah|teraka=1 Martsa 1984|firenena={{Iràna}}|asa=[[Pôlitika]]|taona niasana=[[1995]]|asa hafa=([[Al-Agha Group]] 1 Janoary 1995<br>[[Al-Agha Company]] 1 Janoary 1995)<ref>[https://shams-alyaoum.com/en/abdelnasser-abdelfattah-is-an-egyptian-muslim-businessman-born-to-a-turkish-father-and-an-egyptian-mother-he-was-born-on-march-1-1984-in-qena-governorate-qus/]Abdelnasser Abdelfattah dia mpandraharaha Silamo Ejiptiana teraka tamin'ny rainy Tiorka ary reny Ejiptiana iray. Teraka tamin'ny 1 martsa 1984 tao amin'ny Governora Qena, Qus.</ref>}} '''Abdelnasser Abdelfattah''' Mpandraharaha [[Pôlitika]] [[Iràna]] avy any [[Tiorkia]]( ny 1 Martsa 1984)<ref>[https://shufunews.com/%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%ad%d8%8c-%d8%aa%d8%a7%d8%ac%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%87%d9%84-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87/]Abdulnaser Abdulfattah dia mpandraharaha [[Tiorkia|Tiorka]] nahazo zom-[[Iràna|Irana]] Iraniana.</ref> == Voalohandohan'ny fiainana == Abdelnasser dia teraka tao amin'ny tanànan'i Qus, [[Ejipta]], tamin'ny 1 Martsa 1984.Ny fianakaviany dia misy raim-pianakaviana Tiorka sy reny Ejiptiana iray.Toa nanomboka ny asany tamin'ny fahasivy taonany izy tamin'ny naha-teknisianina fametrahana resevera ary nafana fo tamin'ny tontolon'ny [[Haikoriam-boanaratra|elektronika]].<ref>[https://shufunews.com/abdel-nasser-abdel-fattah/]Abdelnasser Abdelfattah</ref> == Sandam-bola == Niorina tamin'ny taona 1995, ny orinasa Al-Agha dia notarihin'i Abdel Nasser Abdel Fattah, izay nitarika ny fitomboany sy ny fanitarana azy mandra-pahatongany ho iray amin'ireo konglomeraty lehibe indrindra sy isan-karazany indrindra any Ejipta, miaraka amin'ny tombom-barotra lehibe. Abdel Nasser koa dia nandray anjara lehibe tamin'ny fananganana ny vondrona Al-Agha sy ny sehatry ny ICT ao amin'ny Governora Qena, Ejipta.Ny fahombiazana miavaka amin'ireo tetikasa ireo dia nitarika ny fanapahan-kevitry ny mpitantana hizara ny Agha Group ho orinasa miasa misaraka: Agha Company, ilay orinasa ray aman-dreny naorina tamin'ny 1 Janoary 1995, ho an'ny indostrian'ny kojakoja ao an-tokantrano, ary Agha Company for Projects and Tourism Development.Andriamatoa Abdel Nasser amin'izao fotoana izao dia Filohan'ny Filankevi-pitantanan'ny Al-Agha Holding, orinasa lehibe mitana eran-tany miasa tsy miankina amin'ny tsena Ejiptiana eo amin'ny sehatry ny kojakoja elektrika sy tokantrano, tolotra aterineto, zanabolana ary tolotra fifandraisandavitra mifandraika amin'izany. Al-Agha Holding dia mampiasa vola any amin'ny firenena sivy samy hafa manerana an'i Moyen Orient, Afrika ary Azia Atsimo, ary ny fampiasam-bolany dia misy ny asa sy ny mpanome tolotra aterineto.Atoa Abdel Nasser dia manome tolotra [[zanabolana]] izay manompo olona 300 tapitrisa eo ho eo. Mpikambana ao amin'ny Filankevi-pitantanana sy ny Biraon'ny Tale ao amin'ny Arab Thought Foundation izy, mpikambana ao amin'ny Filankevi-pitantanan'ny Anjerimanontolon'i Frantsa ao Kairo ary Filohan'ny Komitin'ny Fitantanam-bolany, ary mpikambana ao amin'ny Filankevi-pitantanan'ny Filankevitra Ejiptiana momba ny Raharaham-bahiny sy ny Fikambanana Miaro ny mpanjifa.<ref>[https://economygates.com/abdelnasser-abdelfattah-is-an-egyptian-muslim-businessman-born-to-a-turkish-father-and-an-egyptian-mother-he-was-born-on-march-1-1984-in-qena-governorate-qus/]Abdelnasser Abdelfattah dia mpandraharaha Silamo Ejiptiana teraka tamin'ny rainy Tiorka ary reny Ejiptiana iray. Teraka tamin'ny 1 martsa 1984 tao amin'ny Governora Qena, Qus</ref> == FAMPIANARANA == Abdelnasser Abdelfattah dia nanomboka ny fianarany tany [[Cairo]], tao anatin'ny dimy taona voalohany nanomboka tamin'ny 1990 ka hatramin'ny 1994, tany amin'ny sekoly ambaratonga voalohany, avy eo dia niditra tao amin'ny sekoly fanomanana nandritra ny 3 taona nanomboka tamin'ny 1997, ary nahavita ny fianarany faharoa nandritra ny 3 taona ary nahazo diplaoma tamin'ny lisea tamin'ny 2000, avy eo nifindra tany amin'ny United States of America tamin'ny 2001 izy tao amin'ny Oniversiten'i Keck any [[kalifornia]], any atsimon'i California. ary nahavita dimy taona nanomboka tamin'ny 2001 ka hatramin'ny 2005, avy eo nahavita roa taona ary nahazo diplaoma tamin'ny 2007.<ref>[https://economygates.com/abdelnasser-abdelfattah-se-graduo-de-la-facultad-de-medicina-de-estados-unidos/]Abdelnasser Abdelfattah dia nahazo diplaoma tamin'ny sekoly ara-pitsaboana any [[Etazonia]].</ref> == Loharano == {{Reflist}} [[sokajy:Biôgrafia]] [[sokajy:mpanao politika iràna]] [[sokajy:injeniera iràna]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1984]] duqtovi7frgn2ffe248rlg4a4nwb4c4 0 300015 1140966 1140789 2026-05-30T12:20:00Z Thelezifor 15140 1140966 wikitext text/x-wiki Ny '''Faritra''' '''arovana Tsinjoriake''' dia iray amin' ny faritra arovana any amin' ny [[Faritra Atsimo-Andrefana]] eto [[Madagasikara]]. Manana velarana manodidina ny 5&nbsp;900 ha eo akaikin' i [[Toliara]] ity faritra arovana ity, izay miavaka noho ny ala maina sy be tsilo sy ny Hantsan' Andatabo. Miaro ny lalantsaran-javaboary marefo izay mipaka hatrany amin' ny [[Saikinosin' i Sarodrano]] sy ny [[Helodranon' i Saint-Augustin|helodranon']] [[Helodranon' i Saint-Augustin|i Saint-Augustin]] ity faritra arovana ity. == Toerana misy azy == Anisan' ny vondrona ara-[[tontolo iainana]] sy arak' [[endri-paritra]] miavaka indrindra any amin' ny [[Faritra Atsimo-Andrefana]] eto [[Madagasikara]] ny Faritra arovana Tsinjoriake. Manodidina ny 16 km miala avy eo amin' ny tanànan' i [[Toliara]], manamorona ny lalam-pirenena faha-7 izay mihazo an' [[Antananarivo]] no misy azy, manomboka eo amin' ny hantsan'&nbsp;Andatabo — eo amin' ny Tendrombohitra Andatabo — hatrany amin' ny tanàna amorontsiraka [[Saint Augustin|Saint-Augustin]], akaikin' ny vavan' i [[Onilahy (ony)|Onilahy]]. Eo anelanelan' ny 5&nbsp;500 ka hatramin' ny 5&nbsp;900 hektara eo ho eo ny velarany, arakaraka ny famaritan' ny fandinihana samihafa, ary mahafaoka ny morontsiraka efa ho 15 km. Nekena tamin' ny fomba ôfisialy ho faritra arovana vaovao tamin' ny Avrily 2015 teo ity toerana ity araka ny satan' ny "Landscape Protected Harmonious" ("Endri-paritra Voaaro Mirindra"), izay tafiditra voalohany indrindra ao anatin' ny sokajy III sy sokajy V ao amin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]]. == Fitantanana == Mifototra amin' ny fomba fiasa mampandray anjara ny vondron' olona ny fitantanana izay iantohan' ny fikambanana Tahosoa Alandriake Mitambatse Ianantsono Andatabo (TAMIA) itambaran' ny vondrom-piarahamonina maro eo an-toerana, indrindra ny [[Vezo]] sy ny [[Tanalana]]. Mahazo fanohanana ara-teknika avy amin' ny mpiara-miombon' antoka toy ny masoivoho alemàna momba ny fampandrosoana, dia ny [[Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit]] (GIZ) sy ny fikambanana Community Conservation ny izany rafitra izany. Tanjona ny hampifanaraka ny fiarovana ny [[tontolo iainana]] sy ny fanomezana lanjany ny [[kolontsaina]] ary ny [[Fampandrosoana ara-toekarena sy ara-piarahamonina|fampandrosoana]] eo an-toerana. == Zavaboary == Misongadina i Tsinjoriake noho ny fisian' ny fahasamihafan' ny [[Rohivoahary|rohivoary]] mampiavaka ny faritra atsimon' i [[Madagasikara]]. Ny faritra arovana dia ahitana indrindra ala maina midadasika mivelatra anjakan' ny zavamaniry misy tsilo eo amin' ny [[lembalemba]] [[vatosokay]], ny hantsana amorontsiraka mahafinaritra, ny tora-pasika amorontsiraka, indrindra ny [[ala honko]] any atsimo manodidina an' i [[Onilahy (ony)|Onilahy]], ary koa [[zohy]] na [[lava-bato]] misy [[ranomamy]] na lava-bato masina. Io faritra io koa dia lalantsara lehibe mampitohy ny [[Ala Mikea|Alan' ny Mikea]] any avaratra amin' ny [[Lembalemba Mahafaly]] any atsimo, manome lanja ara-biôlôjika stratejika amin' ny fiarovana ny tontolo voajanahary any atsimo-andrefan' i Madagasikara. Miavaka ny zavamaniry ao noho ny habetsahan' ny karazana izay tsy fahita raha tsy ao amin' ilay faritra arovana sy ny fifanarahany amin' ny toetany maina. Hita ao ny kirihitra tsilo izay mampiavaka ny faritra atsimon' i Madagasikara, ny karazana ''[[Moringa]]'' izay tsy fahita firy, ny [[zavamaniry fanao fanafody]] eo an-toerana, ary ny karazana tsy fahita firy toy ny tsikivahombaho (''[[Aloe antandroi]]'') sy ny mongy (''[[Kalanchoe grandidieri]]'') ary ny ''[[Euphorbia]]'' sasany any an-toerana izay ahitana indrindra ny fandrivotse (''[[Euphorbia pervilleana]]''). Ny vondron-javamaniry ao Tsinjoriake koa dia ahitana karazana manokana mifanaraka amin' ny tany sokay sy ny tany efitra. Hita taratra amin' ny fisian' ny karazana biby maro ihany koa ny haren' io faritra io, anisan' izany ny biby malaza eran-tany izay tsy fahita raha tsy eto Madagasikara. Karazana gidro maromaro no hita ao, anisan' izany ny [[hira]] (''Lemur catta'') sy ny tsidy (''[[Microcebus]]'') isan-karazany. Ny faritra arovana koa dia mandray [[vorona]] maro tsy fahita firy, [[Reptilia|biby mandady]], [[ramanavy]] ary, any amin' ny faritra mando sy morontsiraka, sama (''[[Phoenicopterus roseus]]''). == Lanja ara-kolontsaina == Ankoatra ny lanja ara-tontolo iainana ananany dia manana ny lanjany ara-kolontsaina sy ara-panahy matanjaka i Tsinjoriake. Ahitana fasan' ny mpanjaka, toerana masina, tanàna mpanjono Vezo, ary lava-bato ampiasaina amin' ny fombafomba nentim-paharazana io faritra io. Anisan' ny toerana tena misongadina noho ny lanjany ara-kolontsaina sy ara-pivavahana ny lava-baton' i Sarodrano sy ny an' i Binabe. == Olana == Na dia eo aza ny lanjany ara-tontolo iainana sy ara-kolotsaina dia iharan' ny tsindry lehibe ity faritra arovana ity. Ny loza mananontanona lehibe fantatra dia vokatry ny famokarana [[arina]] tsy ara-dalàna, ny [[Fitrandrahana ala|fitrandrahana hazo]] ho an' ny fanorenana, ny [[fihazana]] tsy ara-dalàna, ny fiitaran' ny tanàn' i [[Toliara]], ary ny [[Fitrandrahana ny harena voajanahary|fitrandrahana]] tafahoatra ny [[harena voajanahary]] isan-karazany. Manakorontana ny fifandanjana marefo ireo asan' ny olombelona ireo ao amin' ity ala maina tsy manam-paharoa ity ary manasarotra ny ezaka fiarovana izay tarihin' ny vondron' olona eo an-toerana sy ny mpiara-miombon' antoka aminy izany. == Jereo koa == * [[Faritra arovana]] * [[Faritra arovana eto Madagasikara]] om6g9bpmrnckdn38rmvqk0n2pjf65dk 0 300029 1140964 1140947 2026-05-30T12:16:01Z Thelezifor 15140 1140964 wikitext text/x-wiki [[Sary:Kalanchoe grandidieri grandidieri 564275627.jpg|vignette|341x341px|(''Kalanchoe grandidieri'')]] [[Sary:Kalanchoe grandidieri.jpg|vignette|Vonin' ny ]] Ny '''''Kalanchoe grandidieri''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Crassulaceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''isaka''', '''mongy''' na '''sofisofy'''. == Jereo koa == * ''[[Kalanchoe]]'' * [[Isaka (zavamaniry)|Isaka]] (''Kalanchoe grandidieri'' <small>Baill.</small>; ''[[Combretum grandidieri]]'' <small>Drake</small> na ''Poivrea grandidieri'' <small>(Drake) H.Perrier</small>) * [[Mongy (zavamaniry)|Mongy]] (''[[Canthium alleizettei]]'' <small>(Dubard et Dop) Cavaco</small>; ''[[Croton mongue]]'' Baill.; ''Macaranga obovata'' <small>Boivin.</small>; ''[[Dombeya heimii]]'' <small>Arènes</small>; ''[[Hernandia peltata]]'' <small>Meisn.</small>; ''[[Hernandia peltata]]'' <small>Meisn.</small>; ''[[Hibiscus lasiococcus]]'' <small>L.</small>; ''[[Kalanchoe beharensis]]'' <small>Drake</small>; ''Kalanchoe grandidieri'' <small>Baill.</small>; ''[[Pittosporum polyspermum]]'' <small>Tul.</small>; ''[[Tournefortia argentea]]'' <small>L.f.</small>) * [[Sofisofy]] (''Kalanchoe grandidieri'' <small>Baill.</small>; ''[[Combretum grandidieri]]'' <small>Drake</small> na ''Poivrea grandidieri'' <small>(Drake) H.Perrier</small>) 591fl3yswap5naqvk5e3bcy93l0ahp9 0 300033 1140963 2026-05-30T12:14:16Z Thelezifor 15140 Zavamaniry isan-karazany 1140963 wikitext text/x-wiki Ny '''mongy''' dia zavamaniry mamony isan-karazany ao anatin' ny fianakaviana ''[[Boraginaceae]]'', ''[[Crassulaceae]]'', ''[[Euphorbiaceae]]'', ''[[Hernandiaceae]]'', ''[[Malvaceae]]'', ''[[Pittosporaceae]]'' ary ''[[Rubiaceae]]'': * ''[[Canthium alleizettei]]'' <small>(Dubard et Dop) Cavaco</small> (''[[Rubiaceae]]'') -- mongy * ''[[Croton mongue]]'' <small>Baill</small>. (''[[Euphorbiaceae]]'') -- molanga, monge, mongy, motafara * ''[[Dombeya heimii]]'' <small>Arènes</small> (''[[Malvaceae]]'') -- hafotra, mongihafotra, mongy, valotra * ''[[Hernandia peltata]]'' <small>Meisn.</small> (''[[Hernandiaceae]]'') -- amongy, mongilahy, mongina, mongy * ''[[Hibiscus lasiococcus]]'' <small>L.</small> (''Malvaceae'') -- alampo, alampona, alamponavavy, hafotra, mongy * ''[[Kalanchoe beharensis]]'' <small>Drake</small> (''[[Crassulaceae]]'') -- mongy, rongy, tavitavy * ''[[Kalanchoe grandidieri]]'' <small>Baill.</small> (''Crassulaceae'') -- isaka, mongy, sofisofy * ''[[Macaranga obovata]]'' <small>Boivin.</small>; (''Euphorbiaceae'') -- makaranga, makarangiana, mokarana, mokaranana * ''[[Pittosporum polyspermum]]'' <small>Tul.</small> (''[[Pittosporaceae]]'') -- fantsikala, hazombarimadinidravina, hazombary, maimbovitsika, maimbovitsikala, membovitsika, mongiberavina, mongy, nantofotsy, sanganakoholahy * ''[[Tournefortia argentea]]'' <small>L.f.</small> (''[[Boraginaceae]]'') -- mongy == Jereo koa == * ''[[Canthium]]'' * ''[[Croton]]'' * ''[[Dombeya]]'' * ''[[Hernandia]]'' * ''[[Hibiscus]]'' * ''[[Kalanchoe]]'' * ''[[Macaranga]]'' * ''[[Pittosporum]]'' * ''[[Tournefortia]]'' 31ccbwg8p7s0qxemtdutpwnif9ntma8 0 300034 1140965 2026-05-30T12:18:11Z Thelezifor 15140 Zavamaniry isan-karazany 1140965 wikitext text/x-wiki Ny '''sofisofy''' dia zavamaniry mamony isan-karazany ao anatin' ny fianakaviana ''[[Crassulaceae]]'' sy ''[[Combretaceae]]'': * ''[[Combretum grandidieri]]'' na ''Poivrea grandidieri'' <small>(Drake) H.Perrier</small> (''Combretaceae'') -- boramena, isaka, ringy, salingolahy, sofisofy, voantamenaka * ''[[Kalanchoe grandidieri]]'' <small>Baill.</small> (''Crassulaceae'') -- isaka, mongy, sofisofy == Jereo koa == * ''[[Combretum]]'' * ''[[Kalanchoe]]'' * ''[[Poivrea]]'' ebheari5ntx1jl0m3kchk2hnmccd831 0 300035 1140971 2026-05-30T13:23:23Z Thelezifor 15140 karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae 1140971 wikitext text/x-wiki [[Sary:Bidens bipinnata, 2020-09-02, Beechview, 04.jpg|vignette|340x340px|''Bidens bipinnata'']] Ny '''''Bidens bipinnata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''anantsinahilahy''', '''anantsinahy''', '''anatsinahy''', '''trakajea''', '''trakavola''', '''tsipolitra''', '''voatraka'''. [[Sary:Bidens bipinnata, 2020-09-02, Beechview, 01.jpg|ankavia|vignette|235x235px|''Bidens bipinnata'']] Mbola tsy fantatra mazava ny faritra niaviany noho ny fahitana azy amin' ny faritra maneran-tany, saingy ny fiheverana manjaka dia mametraka ny fiaviany any [[Azia]] sy [[Amerika Avaratra]]. Ahitra maniry isan-taona ny ''Bidens bipinnata'' izay mety mahatratra haavo hatramin' ny 150 sm. [[Sary:BidensBipinnata5.jpg|vignette|180x180px|Voan' ny ''Bidens bipinnata'']] Mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy na mavo izay samy misy vony miendrika varingarina izy. Maniry eny an-tsaha sy any anaty ala ary eny amin' ny toerana voakorontana toy ny [[handrin-tany]] sy ny toeram-pambolena avela hanirian' ahitra ity zavamaniry ity. Mirona ho karazana [[Ahidratsy|ahi-dratsy]] ny ''Bidens'' ''pinnata''. Mety aminy tany mando sy be fasika ary ny toerana misy alokaloka. == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' * [[Anantsinahy]] na [[Voatraka]] (''Bidens bipinnata'' <small>L.</small>; ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>), * [[Trakavola]] ([[Achyranthes aspera|''Achyranthes aspera'' f. ''excelsa'']] <small>Cavaco</small>; ''Bidens bipinnata'' <small>L.</small>; ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>) * [[Tsipolitra]] (''[[Achyranthes aspera]]''; ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small> ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>) 0t83eiti296a2tgn3hi4yhcutuai6xk 1140972 1140971 2026-05-30T13:24:41Z Thelezifor 15140 1140972 wikitext text/x-wiki [[Sary:Bidens bipinnata, 2020-09-02, Beechview, 04.jpg|vignette|340x340px|''Bidens bipinnata'']] Ny '''''Bidens bipinnata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''anantsinahilahy''', '''anantsinahy''', '''anatsinahy''', '''trakajea''', '''trakavola''', '''tsipolitra''', '''voatraka'''. [[Sary:Bidens bipinnata, 2020-09-02, Beechview, 01.jpg|ankavia|vignette|235x235px|''Bidens bipinnata'']] Mbola tsy fantatra mazava ny faritra niaviany noho ny fahitana azy amin' ny faritra maneran-tany, saingy ny fiheverana manjaka dia mametraka ny fiaviany any [[Azia]] sy [[Amerika Avaratra]]. Ahitra maniry isan-taona ny ''Bidens bipinnata'' izay mety mahatratra haavo hatramin' ny 150 sm. [[Sary:BidensBipinnata5.jpg|vignette|180x180px|Voan' ny ''Bidens bipinnata'']] Mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy na mavo izay samy misy vony miendrika varingarina izy. Maniry eny an-tsaha sy any anaty ala ary eny amin' ny toerana voakorontana toy ny [[handrin-tany]] sy ny toeram-pambolena avela hanirian' ahitra ity zavamaniry ity. Mirona ho karazana [[Ahidratsy|ahi-dratsy]] ny ''Bidens'' ''pinnata''. Mety aminy tany mando sy be fasika ary ny toerana misy alokaloka. == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' * [[Anantsinahy]] na [[Voatraka]] (''Bidens bipinnata'' <small>L.</small>; ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>), * [[Trakavola]] ([[Achyranthes aspera|''Achyranthes aspera'' f. ''excelsa'']] <small>Cavaco</small>; ''Bidens bipinnata'' <small>L.</small>; ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>) * [[Tsipolitra]] (''[[Achyranthes aspera]]''; ''Bidens bipinnata'' <small>L.</small> ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>) 8l8hr1lz6v0kwax1rk6sr6aifo1cjv1 0 300036 1140973 2026-05-30T13:41:02Z Thelezifor 15140 karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae 1140973 wikitext text/x-wiki [[Sary:Bidens pilosa kz04.jpg|vignette|''Bidens'' ''pilosa'']] Ny '''''Bidens''''' '''''pilosa''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''anamadinika''', '''anantsinahibavy''', '''anantsinahivavy''', '''anantsinahy''', '''ravintsipolitra''', '''traka''', '''trakandrazana''', '''trakaraza''', '''trakavola''', '''tsipolitra''', '''voatraka'''. [[Sary:Bidens pilosa - Asteraceae.jpg|ankavia|vignette|219x219px|''Bidens pilosa'']] Ahitra maniry any amin' ny faritra maro maneran-tany ny ''Bidens pilosa'' izay teratany any [[Amerika Atsimo]]. Miely patrana izy taorian' ny nampidirana azy any amin' ny faritra hafa, ao anatin' izany i [[Eorazia]], i [[Afrika]], i [[Aostralia]], i [[Amerika Atsimo]] ary ny [[nosin' i Pasifika]], ary sokajiana ho karazana [[Zavamaniry manafika|manafika]] any amin' ny faritra sasany amin' izao tontolo izao. [[Sary:Bidens pilosa 13.jpg|ankavia|vignette|180x180px|''Bidens pilosa'']] Ahitra mitsangana maniry isan-taona izy io ary mahatratra 1 m ny haavony. Any amin' ny faritr' i [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]] dia ampiasaina hatao anana ny tsimoka malemy sy ny raviny vaovao na nohamainina, indrindra amin' ny fotoan' ny mosary. == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' * [[Anantsinahy]] na [[Voatraka]] (''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small>; ''Bidens pilosa'' <small>L.</small>), * [[Trakavola]] ([[Achyranthes aspera|''Achyranthes aspera'' f. ''excelsa'']] <small>Cavaco</small>; ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small>; ''Bidens pilosa'' <small>L.</small>) * [[Tsipolitra]] (''[[Achyranthes aspera]]''; ''Bidens bipinnata'' <small>L.</small> ''Bidens pilosa'' <small>L.</small>) hwmwaygjaak5svnwoe31cy9xofgnd83 1140974 1140973 2026-05-30T13:46:49Z Thelezifor 15140 1140974 wikitext text/x-wiki [[Sary:Bidens pilosa kz04.jpg|vignette|''Bidens'' ''pilosa'']] Ny '''''Bidens''''' '''''pilosa''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''anamadinika''', '''anantsinahibavy''', '''anantsinahivavy''', '''anantsinahy''', '''ravintsipolitra''', '''traka''', '''trakandrazana''', '''trakaraza''', '''trakavola''', '''tsipolitra''', '''voatraka'''. [[Sary:Bidens pilosa - Asteraceae.jpg|ankavia|vignette|219x219px|''Bidens pilosa'']] Ahitra maniry any amin' ny faritra maro maneran-tany ny ''Bidens pilosa'' izay teratany any [[Amerika Atsimo]]. Miely patrana izy taorian' ny nampidirana azy any amin' ny faritra hafa, ao anatin' izany i [[Eorazia]], i [[Afrika]], i [[Aostralia]], i [[Amerika Atsimo]] ary ny [[nosin' i Pasifika]], ary sokajiana ho karazana [[Zavamaniry manafika|manafika]] any amin' ny faritra sasany amin' izao tontolo izao. [[Sary:Bidens pilosa 13.jpg|ankavia|vignette|180x180px|''Bidens pilosa'']] Ahitra mitsangana maniry isan-taona izy io ary mahatratra 1 m ny haavony. Any amin' ny faritr' i [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]] dia ampiasaina hatao anana ny tsimoka malemy sy ny raviny vaovao na nohamainina, indrindra amin' ny fotoan' ny mosary. == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' * [[Anantsinahy]] na [[Voatraka]] (''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small>; ''Bidens pilosa'' <small>L.</small>), * [[Trakavola]] ([[Achyranthes aspera|''Achyranthes aspera'' f. ''excelsa'']] <small>Cavaco</small>; ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small>; ''Bidens pilosa'' <small>L.</small>) * [[Tsipolitra]] (''[[Achyranthes aspera]]''; ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small> ''Bidens pilosa'' <small>L.</small>) f09r6bi1h5mf1k172y57tam0boq1k9o 0 300037 1140975 2026-05-30T14:43:46Z Thelezifor 15140 Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae 1140975 wikitext text/x-wiki [[Sary:BidensTripartita.jpg|vignette|329x329px|''Bidens tripartita'']] Ny '''''Bidens''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity antoko ity dia ahitana karazana 230 eo ho eo izay miparitaka eran-tany. Na dia eo aza ny tsinjara toerany maneran-tany, ny sistematika sy ny taksônômian' io antoko io dia heverina ho saro-drafitra sy tsy voalamina. Ny anaran' ilay antoko hoe "Bidens" dia avy amin' ny teny latinina hoe ''bi'' ("roa") sy ''dens'' ("nify"). == Karazana == === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Bidens pilosa kz04.jpg|vignette|256x256px|''[[Bidens pilosa]]'']] Araka ny angon-drakitra bôtanika sy ara-tantara momba ny zavamaniry eto Madagasikara, dia asehon' ny karazana nampidirina sy lasa maniry hoazy ary nanjary ahidratsy amin' ny voly sy tany voakorontana ny antoko ''Bidens'', indriohdra ny ''Bidens pilosa''. Ireto ireo karazana ireo: * ''[[Bidens bipinnata]]'' – anantsinahilahy, anantsinahy, anatsinahy, trakajea, trakavola, tsipolitra, voatraka. * ''[[Bidens leucantha]]'' – ananatsinahy * ''[[Bidens pilosa]]'' – anamadinika, ananatsinahy, anantsinahibavy, anantsinahy, anantsipolitra, anatsinahy, traka, trakavola, trakavolo, tsipolitra, tsipolotra. == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Bidens|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Bidens'']] 9n8g3y9mdsmahlj7y5u49gckrishnk2 1140976 1140975 2026-05-30T14:53:07Z Thelezifor 15140 Karazana notsongaina 1140976 wikitext text/x-wiki [[Sary:BidensTripartita.jpg|vignette|329x329px|''Bidens tripartita'']] Ny '''''Bidens''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity antoko ity dia ahitana karazana 230 eo ho eo izay miparitaka eran-tany. Na dia eo aza ny tsinjara toerany maneran-tany, ny sistematika sy ny taksônômian' io antoko io dia heverina ho saro-drafitra sy tsy voalamina. Ny anaran' ilay antoko hoe "Bidens" dia avy amin' ny teny latinina hoe ''bi'' ("roa") sy ''dens'' ("nify"). == Karazana == === Karazana notsongaina === Indreto misy karazana notsongaina: * ''Bidens alba'' (L.) DC. * ''Bidens amplectens'' Sherff * ''Bidens amplissima'' Greene * ''Bidens aristosa'' (Michx.) Britt. * ''Bidens asymmetrica'' (Levl.) Sherff * ''Bidens aurea'' (Ait.) Sherff * ''Bidens bidentoides'' (Nutt.) Britt. * ''Bidens bigelovii'' Gray * ''[[Bidens bipinnata]]'' L. * ''Bidens campylotheca'' Schultz-Bip. * ''Bidens cernua'' L. * ''Bidens cervicata'' Sherff * ''Bidens conjuncta'' Sherff * ''Bidens connata'' Muhl. ex Willd. * ''Bidens coronata'' (L.) Britt. * ''Bidens cosmoides'' (Gray) Sherff * ''Bidens cuneata'' Sherff * ''Bidens cynapiifolia'' Kunth * ''Bidens discoidea'' (Torr. & Gray) Britt. * ''Bidens eatonii'' Fern. * ''Bidens ferulifolia'' (Jacq.) DC. * ''Bidens forbesii'' Sherff * ''Bidens frondosa'' L. * ''Bidens gardneri'' Baker * ''Bidens hawaiensis'' Gray * ''Bidens heterodoxa'' (Fern.) Fern. & St.John ** ''Bidens heterodoxa var. heterodoxa'' (Fern.) Fern. & St.John * ''Bidens heterosperma'' Gray * ''Bidens hillebrandiana'' (Drake) O. Deg. * ''Bidens hyperborea'' Greene ** ''Bidens hyperborea var. arcuans'' Fern. ** ''Bidens hyperborea var. gaspensis'' Fern. * ''Bidens kamerunensis'' Sherff * ''Bidens laevis'' (L.) B.S.P. * ''Bidens lemmonii'' Gray * ''Bidens leptocephala'' Sherff * ''Bidens macrocarpa'' (Gray) Sherff * ''Bidens mannii'' T.G.J.Rayner * ''Bidens mauiensis'' (Gray) Sherff * ''Bidens menziesii'' (Gray) Sherff * ''Bidens micrantha'' Gaud. * ''Bidens mitis'' (Michx.) Sherff * ''Bidens molokaiensis'' (Hbd.) Sherff * ''Bidens × multiceps'' Fassett * ''[[Bidens pilosa]]'' L. * ''Bidens populifolia'' Sherff * ''Bidens reptans'' (L.) G. Don * ''Bidens sandvicensis'' Less. * ''Bidens squarrosa'' Kunth * ''Bidens tenuisecta'' Gray * ''Bidens torta'' Sherff * ''Bidens tripartita'' L. -- Bident à feuilles tripartites, Chanvre d'eau * ''Bidens valida'' Sherff * ''Bidens vulgata'' Greene * ''Bidens wiebkei'' Sherff === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Bidens pilosa kz04.jpg|vignette|256x256px|''[[Bidens pilosa]]'']] Araka ny angon-drakitra bôtanika sy ara-tantara momba ny zavamaniry eto Madagasikara, dia asehon' ny karazana nampidirina sy lasa maniry hoazy ary nanjary ahidratsy amin' ny voly sy tany voakorontana ny antoko ''Bidens'', indriohdra ny ''Bidens pilosa''. Ireto ireo karazana ireo: * ''[[Bidens bipinnata]]'' – anantsinahilahy, anantsinahy, anatsinahy, trakajea, trakavola, tsipolitra, voatraka. * ''[[Bidens pilosa]]'' (na ''Bidens leucantha'') – anamadinika, ananatsinahy, anantsinahibavy, anantsinahy, anantsipolitra, anatsinahy, traka, trakavola, trakavolo, tsipolitra, tsipolotra. == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Bidens|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Bidens'']] 6mbzv6n9qzrdibdqz2nex2qe3k8nki1 0 300038 1140977 2026-05-30T15:00:07Z Thelezifor 15140 Lisitra karazana 1140977 wikitext text/x-wiki Inty ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Bidens''''' araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny Novambra 2024, izay ahitana karazana miisa 219. * ''Bidens acrifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens acuticaulis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens aequisquama'' <small>(Fernald) Sherff.</small> * ''Bidens alba'' <small>(L.) DC.</small> * ''Bidens amplectens'' <small>Sherff</small> * ''Bidens amplissima'' <small>Greene</small> * ''Bidens andicola'' <small>Kunth</small> * ''Bidens andongensis'' <small>Hiern</small> * ''Bidens andrei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens angustissima'' <small>Kunth</small> * ''Bidens anthemoides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens anthriscoides'' <small>DC.</small> * ''Bidens aoraiensis'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens arenicola'' <small>Sherff</small> * ''Bidens aristosa'' <small>(Michx.) Britton</small> * ''Bidens asperata'' <small>(Hutch. & Dalziel) Sherff</small> * ''Bidens asymmetrica'' <small>Sherff</small> * ''Bidens aurea'' <small>(Aiton) Sherff</small> * ''Bidens balsana'' <small>Melchert</small> * ''Bidens barteri'' <small>(Oliv. & Hiern) T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens baumii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens beckiana'' <small>(F.Br.) Sherff</small> * ''Bidens beckii'' <small>Torr. ex Spreng.</small> * ''Bidens bicolor'' <small>Greenm.</small> * ''Bidens bidentoides'' <small>(Nutt.) Britton</small> * ''Bidens bigelovii'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens bipinnata'' <small>L.</small> * ''Bidens bipontina'' <small>Sherff</small> * ''Bidens biternata'' <small>(Lour.) Merr. & Sherff</small> * ''Bidens blakei'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens borianiana'' <small>(Sch.Bip. ex Schweinf.) Cufod.</small> * ''Bidens brandegeei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens brasiliensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens buchneri'' <small>Sherff</small> * ''Bidens burundiensis'' <small>M.Tadesse</small> * ''Bidens cabopulmensis'' <small>León de la Luz & B.L.Turner</small> * ''Bidens campanulata'' <small>Bringel & T.B.Cavalc.</small> * ''Bidens camporum'' <small>(Hutch.) Mesfin</small> * ''Bidens campylotheca'' <small>Sch.Bip.</small> * ''Bidens carinata'' <small>Cufod. ex Mesfin</small> * ''Bidens cernua'' <small>L.</small> * ''Bidens cervicata'' <small>Sherff</small> * ''Bidens chiapensis'' <small>Brandegee</small> * ''Bidens chippii'' <small>(M.B.Moss) Mesfin</small> * ''Bidens chodatii'' <small>Hassl.</small> * ''Bidens chrysanthemifolia'' <small>(Kunth) Sherff</small> * ''Bidens cinerea'' <small>Sherff</small> * ''Bidens clarendonensis'' <small>Britton</small> * ''Bidens clavata'' <small>Ballard</small> * ''Bidens colimana'' <small>Melchert</small> * ''Bidens conjuncta'' <small>Sherff</small> * ''Bidens connata'' <small>Muhl. ex Willd.</small> * ''Bidens cordifolia'' <small>Sch.Bip.</small> * ''Bidens cordylocarpa'' <small>(A.Gray) D.J.Crawford</small> * ''Bidens cornuta'' <small>Sherff</small> * ''Bidens cosmoides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens crocea'' <small>Welw. ex O.Hoffm.</small> * ''Bidens cronquistii'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens cynapiifolia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens deltoidea'' <small>J.W.Moore</small> * ''Bidens discoidea'' <small>Britton</small> * ''Bidens diversa'' <small>Sherff</small> * ''Bidens domingensis'' <small>O.E.Schulz</small> * ''Bidens eatonii'' <small>Fernald</small> * ''Bidens edentula'' <small>G.M.Barroso</small> * ''Bidens ekmanii'' <small>O.E.Schulz ex Urb.</small> * ''Bidens elgonensis'' <small>(Sherff) Agnew</small> * ''Bidens elliotii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens engleri'' <small>O.E.Schulz</small> * ''Bidens esmartinezii'' <small>Villaseñor</small> * ''Bidens evapelliana'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens exigua'' <small>Sherff</small> * ''Bidens fischeri'' <small>(O.Hoffm.) Sherff</small> * ''Bidens fistulosa'' <small>Sch.Bip. ex Baker</small> * ''Bidens flabellata'' <small>O.Hoffm.</small> * ''Bidens flagellaris'' <small>Baker</small> * ''Bidens flagellata'' <small>(Sherff) Mesfin</small> * ''Bidens forbesii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens frondosa'' <small>L.</small> * ''Bidens gardneri'' <small>Baker</small> * ''Bidens gentryi'' <small>Sherff</small> * ''Bidens ghedoensis'' <small>Mesfin</small> * ''Bidens glandulifera'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens goiana'' <small>B.L.Turner</small> * ''Bidens gracillima'' <small>Sherff</small> * ''Bidens grantii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens graveolens'' <small>Mart.</small> * ''Bidens gypsophila'' <small>Miranda</small> * ''Bidens hassleriana'' <small>(Chodat) A.A.Sáenz</small> * ''Bidens hawaiensis'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens hendersonensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens henryi'' <small>Sherff</small> * ''Bidens herzogii'' <small>(Sherff) D.J.N.Hind</small> * ''Bidens heterodoxa'' <small>Fernald & H.St.John</small> * ''Bidens heterosperma'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens hildebrandtii'' <small>O.Hoffm.</small> * ''Bidens hillebrandiana'' <small>(Drake) O.Deg. ex Sherff</small> * ''Bidens hintonii'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens holstii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens holwayi'' <small>Sherff & S.F.Blake</small> * ''Bidens hyperborea'' <small>Greene</small> * ''Bidens insolita'' <small>Sherff</small> * ''Bidens isostigmatoides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens kamerunensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens kamtschatica'' <small>Vassilcz.</small> * ''Bidens kilimandscharica'' <small>(O.Hoffm.) Sherff</small> * ''Bidens kirkii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens laevis'' <small>(L.) Britton, Sterns & Poggenb.</small> * ''Bidens lantanoides'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens lejolyana'' <small>Lisowski</small> * ''Bidens lemmonii'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens leptocephala'' <small>Sherff</small> * ''Bidens leptophylla'' <small>C.H.An</small> * ''Bidens lineariloba'' <small>Oliv.</small> * ''Bidens longistyla'' <small>C.R.Hart</small> * ''Bidens macrocarpa'' <small>Sherff</small> * ''Bidens macroptera'' <small>(Sch.Bip. ex Chiov.) Mesfin</small> * ''Bidens magnifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens malawiensis'' <small>Mesfin</small> * ''Bidens mandonii'' <small>(Sherff) Cabrera</small> * ''Bidens mannii'' <small>T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens mathewsii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mauiensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens maximowicziana'' <small>Oett.</small> * ''Bidens melchertii'' <small>B.L.Turner</small> * ''Bidens menziesii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mesfinii'' <small>Anderb.</small> * ''Bidens mexicana'' <small>Sherff</small> * ''Bidens meyeri'' <small>V.A.Funk & K.R.Wood</small> * ''Bidens micrantha'' <small>Gaudich.</small> * ''Bidens microcephala'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens microphylla'' <small>Sherff</small> * ''Bidens minensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mitis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mollifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens molokaiensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens monticola'' <small>Poepp.</small> * ''Bidens mooreensis'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens moorei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens nana'' <small>M.O.Dillon</small> * ''Bidens negriana'' <small>(Sherff) Cufod.</small> * ''Bidens nobilioides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens nudata'' <small>Brandegee</small> * ''Bidens oaxacana'' <small>Melchert</small> * ''Bidens oblonga'' <small>(Sherff) Wild</small> * ''Bidens occidentalis'' <small>(Hutch. & Dalziel) Mesfin</small> * ''Bidens ocellata'' <small>(Greenm.) Melchert</small> * ''Bidens ochracea'' <small>Sherff</small> * ''Bidens odora'' <small>(Sherff) T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens oerstediana'' <small>Sherff</small> * ''Bidens oligantha'' <small>Brandegee</small> * ''Bidens oligoflora'' <small>(Klatt) Wild</small> * ''Bidens orofenensis'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens ostruthioides'' <small>(DC.) Sch.Bip.</small> * ''Bidens pachyloma'' <small>(Oliv. & Hiern) Cufod.</small> * ''Bidens paniculata'' <small>Hook. & Arn.</small> * ''Bidens parviflora'' <small>Willd.</small> * ''Bidens pilosa'' <small>L.</small> * ''Bidens pinnatipartita'' <small>(O.Hoffm.) Wild</small> * ''Bidens polycephala'' <small>Sch.Bip.</small> * ''Bidens polylepis'' <small>S.F.Blake</small> * ''Bidens populifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens prestinaria'' <small>(Sch.Bip. ex Walp.) Cufod.</small> * ''Bidens pringlei'' <small>Greenm.</small> * ''Bidens pseudalausensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens pseudocosmos'' <small>Sherff</small> * ''Bidens radiata'' <small>Thuill.</small> * ''Bidens raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Bidens reptans'' <small>G.Don</small> * ''Bidens riedelii'' <small>Baker</small> * ''Bidens riparia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens rosemaniana'' <small>B.L.Turner & Melchert</small> * ''Bidens rostrata'' <small>Melchert</small> * ''Bidens rubicundula'' <small>Sherff</small> * ''Bidens rubifolia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens rueppellii'' <small>(Sch.Bip. ex Walp.) Sherff</small> * ''Bidens ruyigiensis'' <small>T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens saint-johniana'' <small>Sherff</small> * ''Bidens saltillensis'' <small>Melchert</small> * ''Bidens sambucifolia'' <small>Cav.</small> * ''Bidens sandvicensis'' <small>Less.</small> * ''Bidens schaffneri'' <small>(A.Gray) Sherff</small> * ''Bidens schimperi'' <small>Sch.Bip. ex Walp.</small> * ''Bidens segetum'' <small>Mart. ex Colla</small> * ''Bidens serboana'' <small>B.L.Turner</small> * ''Bidens serrulata'' <small>(Poir.) Desf.</small> * ''Bidens setigera'' <small>(Sch.Bip. ex Walp.) Sherff</small> * ''Bidens sharpii'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens shrevei'' <small>Britton</small> * ''Bidens sierra-leonensis'' <small>Mesfin</small> * ''Bidens simplicifolia'' <small>C.H.Wright</small> * ''Bidens societatis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Bidens socorrensis'' <small>Moran & G.A.Levin</small> * ''Bidens somaliensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens steppia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens steyermarkii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens subalternans'' <small>DC.</small> * ''Bidens subspiralis'' <small>McVaugh</small> * ''Bidens taylorii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens tenera'' <small>O.E.Schulz</small> * ''Bidens tenuisecta'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens ternata'' <small>(Chiov.) Sherff</small> * ''Bidens tetraspinosa'' <small>Majeed Kak & Javeid</small> * ''Bidens torta'' <small>Sherff</small> * ''Bidens trelawniensis'' <small>Proctor</small> * ''Bidens trichosperma'' <small>(Michx.) Britton</small> * ''Bidens tripartita'' <small>L.</small> * ''Bidens triplinervia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens uapensis'' <small>(F.Br.) Sherff</small> * ''Bidens ugandensis'' <small>(S.Moore) Sherff</small> * ''Bidens urceolata'' <small>De Wild.</small> * ''Bidens urophylla'' <small>Sherff</small> * ''Bidens valida'' <small>Sherff</small> * ''Bidens vulgata'' <small>Greene</small> * ''Bidens wailele'' <small>K.R.Wood & Knope</small> * ''Bidens whytei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens wichmanii'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens wiebkei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens woodii'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens xanti'' <small>(A.Gray) B.L.Turner</small> * ''Bidens xilinensis'' <small>Y.Z.Zhao & L.Q.Zhao</small> * ''Bidens zairensis'' <small>Lisowski</small> * ''Bidens zavattarii'' <small>Cufod.</small> === Lisitry ny safiotra === Tamin' ny Novambra 2024, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky safiotra maniry hoazy efatra ao amin' ny antoko ''Bidens''. * ''Bidens × decipiens'' <small>Warnst.</small> * ''Bidens × garumnae'' <small>Jeanj. & Debray</small> * ''Bidens × multiceps'' <small>Fassett</small> * ''Bidens × polakii'' <small>Velen.</small> == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' p5u5b24gnm6iwnqqi8iulnose8aum8q 1140978 1140977 2026-05-30T15:05:12Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1140978 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 080601-5248 Bidens alba var. radiata.jpg|vignette|346x346px|''Bidens alba'']] Inty ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Bidens''''' araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny Novambra 2024, izay ahitana karazana miisa 219. * ''Bidens acrifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens acuticaulis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens aequisquama'' <small>(Fernald) Sherff.</small> * ''Bidens alba'' <small>(L.) DC.</small> * ''Bidens amplectens'' <small>Sherff</small> * ''Bidens amplissima'' <small>Greene</small> * ''Bidens andicola'' <small>Kunth</small> * ''Bidens andongensis'' <small>Hiern</small> * ''Bidens andrei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens angustissima'' <small>Kunth</small> * ''Bidens anthemoides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens anthriscoides'' <small>DC.</small> * ''Bidens aoraiensis'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens arenicola'' <small>Sherff</small> * ''Bidens aristosa'' <small>(Michx.) Britton</small> * ''Bidens asperata'' <small>(Hutch. & Dalziel) Sherff</small> * ''Bidens asymmetrica'' <small>Sherff</small> * ''Bidens aurea'' <small>(Aiton) Sherff</small> * ''Bidens balsana'' <small>Melchert</small> * ''Bidens barteri'' <small>(Oliv. & Hiern) T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens baumii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens beckiana'' <small>(F.Br.) Sherff</small> * ''Bidens beckii'' <small>Torr. ex Spreng.</small> * ''Bidens bicolor'' <small>Greenm.</small> * ''Bidens bidentoides'' <small>(Nutt.) Britton</small> * ''Bidens bigelovii'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens bipinnata'' <small>L.</small> * ''Bidens bipontina'' <small>Sherff</small> * ''Bidens biternata'' <small>(Lour.) Merr. & Sherff</small> * ''Bidens blakei'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens borianiana'' <small>(Sch.Bip. ex Schweinf.) Cufod.</small> * ''Bidens brandegeei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens brasiliensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens buchneri'' <small>Sherff</small> * ''Bidens burundiensis'' <small>M.Tadesse</small> * ''Bidens cabopulmensis'' <small>León de la Luz & B.L.Turner</small> * ''Bidens campanulata'' <small>Bringel & T.B.Cavalc.</small> * ''Bidens camporum'' <small>(Hutch.) Mesfin</small> * ''Bidens campylotheca'' <small>Sch.Bip.</small> * ''Bidens carinata'' <small>Cufod. ex Mesfin</small> * ''Bidens cernua'' <small>L.</small> * ''Bidens cervicata'' <small>Sherff</small> * ''Bidens chiapensis'' <small>Brandegee</small> * ''Bidens chippii'' <small>(M.B.Moss) Mesfin</small> * ''Bidens chodatii'' <small>Hassl.</small> * ''Bidens chrysanthemifolia'' <small>(Kunth) Sherff</small> * ''Bidens cinerea'' <small>Sherff</small> * ''Bidens clarendonensis'' <small>Britton</small> * ''Bidens clavata'' <small>Ballard</small> * ''Bidens colimana'' <small>Melchert</small> * ''Bidens conjuncta'' <small>Sherff</small> * ''Bidens connata'' <small>Muhl. ex Willd.</small> * ''Bidens cordifolia'' <small>Sch.Bip.</small> * ''Bidens cordylocarpa'' <small>(A.Gray) D.J.Crawford</small> * ''Bidens cornuta'' <small>Sherff</small> * ''Bidens cosmoides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens crocea'' <small>Welw. ex O.Hoffm.</small> * ''Bidens cronquistii'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens cynapiifolia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens deltoidea'' <small>J.W.Moore</small> * ''Bidens discoidea'' <small>Britton</small> * ''Bidens diversa'' <small>Sherff</small> * ''Bidens domingensis'' <small>O.E.Schulz</small> * ''Bidens eatonii'' <small>Fernald</small> * ''Bidens edentula'' <small>G.M.Barroso</small> * ''Bidens ekmanii'' <small>O.E.Schulz ex Urb.</small> * ''Bidens elgonensis'' <small>(Sherff) Agnew</small> * ''Bidens elliotii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens engleri'' <small>O.E.Schulz</small> * ''Bidens esmartinezii'' <small>Villaseñor</small> * ''Bidens evapelliana'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens exigua'' <small>Sherff</small> * ''Bidens fischeri'' <small>(O.Hoffm.) Sherff</small> * ''Bidens fistulosa'' <small>Sch.Bip. ex Baker</small> * ''Bidens flabellata'' <small>O.Hoffm.</small> * ''Bidens flagellaris'' <small>Baker</small> * ''Bidens flagellata'' <small>(Sherff) Mesfin</small> * ''Bidens forbesii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens frondosa'' <small>L.</small> * ''Bidens gardneri'' <small>Baker</small> * ''Bidens gentryi'' <small>Sherff</small> * ''Bidens ghedoensis'' <small>Mesfin</small> * ''Bidens glandulifera'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens goiana'' <small>B.L.Turner</small> * ''Bidens gracillima'' <small>Sherff</small> * ''Bidens grantii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens graveolens'' <small>Mart.</small> * ''Bidens gypsophila'' <small>Miranda</small> * ''Bidens hassleriana'' <small>(Chodat) A.A.Sáenz</small> * ''Bidens hawaiensis'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens hendersonensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens henryi'' <small>Sherff</small> * ''Bidens herzogii'' <small>(Sherff) D.J.N.Hind</small> * ''Bidens heterodoxa'' <small>Fernald & H.St.John</small> * ''Bidens heterosperma'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens hildebrandtii'' <small>O.Hoffm.</small> * ''Bidens hillebrandiana'' <small>(Drake) O.Deg. ex Sherff</small> * ''Bidens hintonii'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens holstii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens holwayi'' <small>Sherff & S.F.Blake</small> * ''Bidens hyperborea'' <small>Greene</small> * ''Bidens insolita'' <small>Sherff</small> * ''Bidens isostigmatoides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens kamerunensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens kamtschatica'' <small>Vassilcz.</small> * ''Bidens kilimandscharica'' <small>(O.Hoffm.) Sherff</small> * ''Bidens kirkii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens laevis'' <small>(L.) Britton, Sterns & Poggenb.</small> * ''Bidens lantanoides'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens lejolyana'' <small>Lisowski</small> * ''Bidens lemmonii'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens leptocephala'' <small>Sherff</small> * ''Bidens leptophylla'' <small>C.H.An</small> * ''Bidens lineariloba'' <small>Oliv.</small> * ''Bidens longistyla'' <small>C.R.Hart</small> * ''Bidens macrocarpa'' <small>Sherff</small> * ''Bidens macroptera'' <small>(Sch.Bip. ex Chiov.) Mesfin</small> * ''Bidens magnifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens malawiensis'' <small>Mesfin</small> * ''Bidens mandonii'' <small>(Sherff) Cabrera</small> * ''Bidens mannii'' <small>T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens mathewsii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mauiensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens maximowicziana'' <small>Oett.</small> * ''Bidens melchertii'' <small>B.L.Turner</small> * ''Bidens menziesii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mesfinii'' <small>Anderb.</small> * ''Bidens mexicana'' <small>Sherff</small> * ''Bidens meyeri'' <small>V.A.Funk & K.R.Wood</small> * ''Bidens micrantha'' <small>Gaudich.</small> * ''Bidens microcephala'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens microphylla'' <small>Sherff</small> * ''Bidens minensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mitis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens mollifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens molokaiensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens monticola'' <small>Poepp.</small> * ''Bidens mooreensis'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens moorei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens nana'' <small>M.O.Dillon</small> * ''Bidens negriana'' <small>(Sherff) Cufod.</small> * ''Bidens nobilioides'' <small>Sherff</small> * ''Bidens nudata'' <small>Brandegee</small> * ''Bidens oaxacana'' <small>Melchert</small> * ''Bidens oblonga'' <small>(Sherff) Wild</small> * ''Bidens occidentalis'' <small>(Hutch. & Dalziel) Mesfin</small> * ''Bidens ocellata'' <small>(Greenm.) Melchert</small> * ''Bidens ochracea'' <small>Sherff</small> * ''Bidens odora'' <small>(Sherff) T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens oerstediana'' <small>Sherff</small> * ''Bidens oligantha'' <small>Brandegee</small> * ''Bidens oligoflora'' <small>(Klatt) Wild</small> * ''Bidens orofenensis'' <small>M.L.Grant</small> * ''Bidens ostruthioides'' <small>(DC.) Sch.Bip.</small> * ''Bidens pachyloma'' <small>(Oliv. & Hiern) Cufod.</small> * ''Bidens paniculata'' <small>Hook. & Arn.</small> * ''Bidens parviflora'' <small>Willd.</small> * ''Bidens pilosa'' <small>L.</small> * ''Bidens pinnatipartita'' <small>(O.Hoffm.) Wild</small> * ''Bidens polycephala'' <small>Sch.Bip.</small> * ''Bidens polylepis'' <small>S.F.Blake</small> * ''Bidens populifolia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens prestinaria'' <small>(Sch.Bip. ex Walp.) Cufod.</small> * ''Bidens pringlei'' <small>Greenm.</small> * ''Bidens pseudalausensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens pseudocosmos'' <small>Sherff</small> * ''Bidens radiata'' <small>Thuill.</small> * ''Bidens raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Bidens reptans'' <small>G.Don</small> * ''Bidens riedelii'' <small>Baker</small> * ''Bidens riparia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens rosemaniana'' <small>B.L.Turner & Melchert</small> * ''Bidens rostrata'' <small>Melchert</small> * ''Bidens rubicundula'' <small>Sherff</small> * ''Bidens rubifolia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens rueppellii'' <small>(Sch.Bip. ex Walp.) Sherff</small> * ''Bidens ruyigiensis'' <small>T.G.J.Rayner</small> * ''Bidens saint-johniana'' <small>Sherff</small> * ''Bidens saltillensis'' <small>Melchert</small> * ''Bidens sambucifolia'' <small>Cav.</small> * ''Bidens sandvicensis'' <small>Less.</small> * ''Bidens schaffneri'' <small>(A.Gray) Sherff</small> * ''Bidens schimperi'' <small>Sch.Bip. ex Walp.</small> * ''Bidens segetum'' <small>Mart. ex Colla</small> * ''Bidens serboana'' <small>B.L.Turner</small> * ''Bidens serrulata'' <small>(Poir.) Desf.</small> * ''Bidens setigera'' <small>(Sch.Bip. ex Walp.) Sherff</small> * ''Bidens sharpii'' <small>(Sherff) Melchert</small> * ''Bidens shrevei'' <small>Britton</small> * ''Bidens sierra-leonensis'' <small>Mesfin</small> * ''Bidens simplicifolia'' <small>C.H.Wright</small> * ''Bidens societatis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Bidens socorrensis'' <small>Moran & G.A.Levin</small> * ''Bidens somaliensis'' <small>Sherff</small> * ''Bidens steppia'' <small>Sherff</small> * ''Bidens steyermarkii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens subalternans'' <small>DC.</small> * ''Bidens subspiralis'' <small>McVaugh</small> * ''Bidens taylorii'' <small>Sherff</small> * ''Bidens tenera'' <small>O.E.Schulz</small> * ''Bidens tenuisecta'' <small>A.Gray</small> * ''Bidens ternata'' <small>(Chiov.) Sherff</small> * ''Bidens tetraspinosa'' <small>Majeed Kak & Javeid</small> * ''Bidens torta'' <small>Sherff</small> * ''Bidens trelawniensis'' <small>Proctor</small> * ''Bidens trichosperma'' <small>(Michx.) Britton</small> * ''Bidens tripartita'' <small>L.</small> * ''Bidens triplinervia'' <small>Kunth</small> * ''Bidens uapensis'' <small>(F.Br.) Sherff</small> * ''Bidens ugandensis'' <small>(S.Moore) Sherff</small> * ''Bidens urceolata'' <small>De Wild.</small> * ''Bidens urophylla'' <small>Sherff</small> * ''Bidens valida'' <small>Sherff</small> * ''Bidens vulgata'' <small>Greene</small> * ''Bidens wailele'' <small>K.R.Wood & Knope</small> * ''Bidens whytei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens wichmanii'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens wiebkei'' <small>Sherff</small> * ''Bidens woodii'' <small>W.L.Wagner, J.R.Clark & Lorence</small> * ''Bidens xanti'' <small>(A.Gray) B.L.Turner</small> * ''Bidens xilinensis'' <small>Y.Z.Zhao & L.Q.Zhao</small> * ''Bidens zairensis'' <small>Lisowski</small> * ''Bidens zavattarii'' <small>Cufod.</small> === Lisitry ny safiotra === Tamin' ny Novambra 2024, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia nanaiky safiotra maniry hoazy efatra ao amin' ny antoko ''Bidens''. * ''Bidens × decipiens'' <small>Warnst.</small> * ''Bidens × garumnae'' <small>Jeanj. & Debray</small> * ''Bidens × multiceps'' <small>Fassett</small> * ''Bidens × polakii'' <small>Velen.</small> == Jereo koa == * ''[[Bidens]]'' p1fank1h8e9upm90l1hbz0lnyspbc23 0 300039 1140987 2026-05-30T15:45:11Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Araceae 1140987 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lagune Lamraro - Ambavarana 11.jpg|vignette|480x480px|''Typhonodorum lindleyanum'' (eo anelanelan' ny farihin' i Lanirano sy Ambavarana)]] Ny '''''Typhonodorum lindleyanum''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', zana-pianakaviana ''Aroideae''. Ity karazana zavamaniry ity dia teratany ao [[Kômôro]], eto [[Madagasikara]], ao [[Maorisy]] ary ao [[Tanzania]]. Maniry eny amoron' ny renirano sy ny farihy ary eny amin' ny honahona izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambia''', '''horiridrano''', '''mangaoka''', '''mangibo''', '''mangilo''', '''mangoka''', '''via''', ary '''viha'''. Ahitra lehibe maniry anaty rano izy io, izay hita any amin' ny faritra mando na somary mando, eny amin' ny [[ala honko]], eny amin' ny tany mandon-dranomamy, amin' ny haabo 0 hatramin' ny 1&nbsp;000 m. == Jereo koa == * ''[[Typhonodorum]]'' in5ekqxyx7akmihvn8rjgnahuotp2ge 1141113 1140987 2026-05-31T04:57:39Z HarryWurst 36292 1141113 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lagune Lamraro - Ambavarana 11.jpg|vignette|480x480px|''Typhonodorum lindleyanum'' (eo anelanelan' ny farihin' i Lanirano sy Ambavarana)]] Ny '''''Typhonodorum lindleyanum''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', zana-pianakaviana ''Aroideae''. Ity karazana zavamaniry ity dia teratany ao [[Kômôro]], eto [[Madagasikara]], ao [[Maorisy]] ary ao [[Tanzania]]. Maniry eny amoron' ny renirano sy ny farihy ary eny amin' ny honahona izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambia''', '''horiridrano''', '''mangaoka''', '''mangibo''', '''mangilo''', '''mangoka''', '''via''', ary '''viha'''. Ahitra lehibe maniry anaty rano izy io, izay hita any amin' ny faritra mando na somary mando, eny amin' ny [[ala honko]], eny amin' ny tany mandon-dranomamy, amin' ny haabo 0 hatramin' ny 1&nbsp;000 m. == Jereo koa == * ''[[Typhonodorum]]'' [[Sokajy:Araceae,]] 3tikisdjvtljemn4wf7ji78m5h1n93u 1141114 1141113 2026-05-31T04:57:50Z HarryWurst 36292 1141114 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lagune Lamraro - Ambavarana 11.jpg|vignette|480x480px|''Typhonodorum lindleyanum'' (eo anelanelan' ny farihin' i Lanirano sy Ambavarana)]] Ny '''''Typhonodorum lindleyanum''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', zana-pianakaviana ''Aroideae''. Ity karazana zavamaniry ity dia teratany ao [[Kômôro]], eto [[Madagasikara]], ao [[Maorisy]] ary ao [[Tanzania]]. Maniry eny amoron' ny renirano sy ny farihy ary eny amin' ny honahona izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambia''', '''horiridrano''', '''mangaoka''', '''mangibo''', '''mangilo''', '''mangoka''', '''via''', ary '''viha'''. Ahitra lehibe maniry anaty rano izy io, izay hita any amin' ny faritra mando na somary mando, eny amin' ny [[ala honko]], eny amin' ny tany mandon-dranomamy, amin' ny haabo 0 hatramin' ny 1&nbsp;000 m. == Jereo koa == * ''[[Typhonodorum]]'' [[Sokajy:Araceae]] 99bq9zpj2fx19q8r6kftnxds9a1892u 0 300040 1141016 2026-05-30T18:58:51Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Tapaka lalan-dra]] ho [[Fahatapahan'ny lalan-dra]] i Thelezifor 1141016 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Fahatapahan'ny lalan-dra]] 2dnjf1kykya6u1pzpc4vp6j8q517tvj 0 300041 1141017 2026-05-30T19:27:45Z HF Active 39844 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= |anarana=Camilo Sesto |teraka=16 Septambra 1946 |maty=8 Septambra 2019 |firenena=Espaina |mpiaraka= |asa= * [[mpitendry mozika]] |taona niasàna= }} [[Sary:Camilo Sesto.jpg|thumb|right|190px|Camilo Sesto 2017]] '''Camilo Sesto''' dia mpitendry mozika mizaka ny zom-pirenen'i [[Espaina]] teraka ny 16 Septambra 1946 tao [[Alcoy]] ary maty ny 8 Septambra 2019 tao [[Madrid]]. == Jereo koa == [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} sokaj... » 1141017 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Camilo Sesto |teraka=16 Septambra 1946 |maty=8 Septambra 2019 |firenena=Espaina |mpiaraka= |asa= * [[mpitendry mozika]] |taona niasàna= }} [[Sary:Camilo Sesto.jpg|thumb|right|190px|Camilo Sesto 2017]] '''Camilo Sesto''' dia mpitendry mozika mizaka ny zom-pirenen'i [[Espaina]] teraka ny 16 Septambra 1946 tao [[Alcoy]] ary maty ny 8 Septambra 2019 tao [[Madrid]]. == Jereo koa == [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:mpitendry mozika espaniola]] dlmski98x43navh6r6y0trdhhyo63f2 1141025 1141017 2026-05-30T20:31:28Z HF Active 39844 1141025 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Camilo Sesto.jpg |anarana=Camilo Sesto |teraka=16 Septambra 1946 |maty=8 Septambra 2019 |firenena=[[Espaina]] |mpiaraka= |asa = * mpihira * mpamorona hira * mpamokatra mozika }} I '''Camilo Blanes Cortés''', fantatra kokoa amin'ny anarana ara-javakanto hoe '''Camilo Sesto''' ([[Alcoy]], [[Alicante]], 16 Septambra 1946 – [[Madrid]], 8 Septambra 2019), dia mpihira, mpamorona hira ary mpamokatra mozika espaniola. Nahatratra fahombiazana teo amin'ny sehatra iraisam-pirenena ny asany nandritra ny folo taona 1970 sy 1980. Izy no iray tamin'ireo feo niavaka indrindra tamin'ny mozika amin'ny teny espaniola. Nahatratra maherin'ny 100 tapitrisa ny rakikira namidy eran-tany ary nahavita nametraka hira 52 teo amin'ny laharana voalohany tany amin'ny firenena maro izy.<ref>{{cite web |url=https://www.billboard.com/music/latin/camilo-sesto-obituary-8529409/ |title=Camilo Sesto, Spanish Singer & Songwriter, Dies at 72 |author=Billboard Staff |date=September 8, 2019 |publisher=Billboard |language=en}}</ref> Nihira tamin'ny teny espaniola, anglisy, italianina, portogey, alemà, valentiniana ary japoney izy. Niezaka niely maneran-tany ny lova navelany tamin'ny alalan'ireo dika hira maro nodihavin'ireo mpanakanto iraisam-pirenena tamin'ny teny sy ny karazan-kira maro samihafa. == Rakikira == === Tarika === * 1964: Los Dayson * 1966: Los Botines === Studio alboma === * 1970: Llegará el verano / Sin dirección * 1971: Algo de mí * 1972: Sólo un hombre * 1973: Algo más * 1974: Camilo * 1975: Amor libre * 1975: Jesucristo Superstar * 1976: Memorias * 1976: Look in the eye * 1977: Rasgos * 1977: Entre amigos * 1978: Sentimientos * 1979: Horas de amor * 1980: Amaneciendo * 1981: Más y más * 1982: Camilo (amin'ny teny anglisy) * 1983: Con ganas * 1984: Amanecer/84 * 1985: Tuyo * 1986: Agenda de baile * 1991: A voluntad del cielo * 1992: Huracán de amor * 1994: Amor sin vértigo * 2002: Alma (miaraka amin'i Isabel Patton) * 2003: Alma (Edisiona faharoa, miaraka amin'i Andrea Bronston) * 2010: Todo de mí (2 CD sy DVD. Mivantana tany Madrid) === Raki-kira voafantina === * 1982: Muy Personal * 1997: Camilo Superstar * 2004: Camilo Sesto Nº 1 * 2005: Jesucristo Superstar (Edisiona faha-30 taona) * 2016: Camilo 70 * 2018: Camilo Sinfónico * 2022: Camilo Forever * 2025: Camilo Love Sound Typhoon (Mivantana tany Osaka '85) == Tsiahy == {{reflist}} [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:mpitendry mozika espaniola]] 7u6vxpjhmgdyle6xgp0l0tizsrhchxn 1141026 1141025 2026-05-30T21:20:03Z HF Active 39844 1141026 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Camilo Sesto.jpg |anarana=Camilo Sesto |teraka=16 Septambra 1946 |maty=8 Septambra 2019 |firenena=[[Espaina]] |mpiaraka= |asa = * mpihira * mpamorona hira * mpamokatra mozika }} I '''Camilo Blanes Cortés''', fantatra kokoa amin'ny anarana ara-javakanto hoe '''Camilo Sesto''' ([[Alcoy]], [[Alicante]], 16 Septambra 1946 – [[Madrid]], 8 Septambra 2019), dia mpihira, mpamorona hira ary mpamokatra mozika espaniola. Nahatratra fahombiazana teo amin'ny sehatra iraisam-pirenena ny asany nandritra ny folo taona 1970 sy 1980. Izy no iray tamin'ireo feo niavaka indrindra tamin'ny mozika amin'ny teny espaniola. Nahatratra maherin'ny 100 tapitrisa ny rakikira namidy eran-tany ary nahavita nametraka hira 52 teo amin'ny laharana voalohany tany amin'ny firenena maro izy.<ref>{{cite web |url=https://www.billboard.com/music/latin/camilo-sesto-obituary-8529409/ |title=Camilo Sesto, Spanish Singer & Songwriter, Dies at 72 |author=Billboard Staff |date=September 8, 2019 |publisher=Billboard |language=en}}</ref> Nihira tamin'ny teny espaniola, anglisy, italianina, portogey, alemà, valensiana ary japoney izy. Niezaka niely maneran-tany ny lova navelany tamin'ny alalan'ireo dika hira maro nodihavin'ireo mpanakanto iraisam-pirenena tamin'ny teny sy ny karazan-kira maro samihafa. == Discography == === Tarika === * 1964: Los Dayson * 1966: Los Botines === Studio alboma === * 1970: Llegará el verano / Sin dirección * 1971: Algo de mí * 1972: Sólo un hombre * 1973: Algo más * 1974: Camilo * 1975: Amor libre * 1975: Jesucristo Superstar * 1976: Memorias * 1976: Look in the eye * 1977: Rasgos * 1977: Entre amigos * 1978: Sentimientos * 1979: Horas de amor * 1980: Amaneciendo * 1981: Más y más * 1982: Camilo (amin'ny teny anglisy) * 1983: Con ganas * 1984: Amanecer/84 * 1985: Tuyo * 1986: Agenda de baile * 1991: A voluntad del cielo * 1992: Huracán de amor * 1994: Amor sin vértigo * 2002: Alma (miaraka amin'i Isabel Patton) * 2003: Alma (Edisiona faharoa, miaraka amin'i Andrea Bronston) * 2010: Todo de mí (2 CD sy DVD. Mivantana tany Madrid) === Raki-kira voafantina === * 1982: Muy Personal * 1997: Camilo Superstar * 2004: Camilo Sesto Nº 1 * 2005: Jesucristo Superstar (Edisiona faha-30 taona) * 2016: Camilo 70 * 2018: Camilo Sinfónico * 2022: Camilo Forever * 2025: Camilo Love Sound Typhoon (Mivantana tany Osaka '85) == Tsiahy == {{reflist}} == Rohy ivelany == * [https://camilosestooficial.com/ Website Camilo Sesto] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:mpitendry mozika espaniola]] 1sken8eujx88mc5wwpbz8d01inxi2ae 1141115 1141026 2026-05-31T04:58:24Z HarryWurst 36292 1141115 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Camilo Sesto.jpg |anarana=Camilo Sesto |teraka=16 Septambra 1946 |maty=8 Septambra 2019 |firenena={{Espaina}} |mpiaraka= |asa = * mpihira * mpamorona hira * mpamokatra mozika }} I '''Camilo Blanes Cortés''', fantatra kokoa amin'ny anarana ara-javakanto hoe '''Camilo Sesto''' ([[Alcoy]], [[Alicante]], 16 Septambra 1946 – [[Madrid]], 8 Septambra 2019), dia mpihira, mpamorona hira ary mpamokatra mozika espaniola. Nahatratra fahombiazana teo amin'ny sehatra iraisam-pirenena ny asany nandritra ny folo taona 1970 sy 1980. Izy no iray tamin'ireo feo niavaka indrindra tamin'ny mozika amin'ny teny espaniola. Nahatratra maherin'ny 100 tapitrisa ny rakikira namidy eran-tany ary nahavita nametraka hira 52 teo amin'ny laharana voalohany tany amin'ny firenena maro izy.<ref>{{cite web |url=https://www.billboard.com/music/latin/camilo-sesto-obituary-8529409/ |title=Camilo Sesto, Spanish Singer & Songwriter, Dies at 72 |author=Billboard Staff |date=September 8, 2019 |publisher=Billboard |language=en}}</ref> Nihira tamin'ny teny espaniola, anglisy, italianina, portogey, alemà, valensiana ary japoney izy. Niezaka niely maneran-tany ny lova navelany tamin'ny alalan'ireo dika hira maro nodihavin'ireo mpanakanto iraisam-pirenena tamin'ny teny sy ny karazan-kira maro samihafa. == Discography == === Tarika === * 1964: Los Dayson * 1966: Los Botines === Studio alboma === * 1970: Llegará el verano / Sin dirección * 1971: Algo de mí * 1972: Sólo un hombre * 1973: Algo más * 1974: Camilo * 1975: Amor libre * 1975: Jesucristo Superstar * 1976: Memorias * 1976: Look in the eye * 1977: Rasgos * 1977: Entre amigos * 1978: Sentimientos * 1979: Horas de amor * 1980: Amaneciendo * 1981: Más y más * 1982: Camilo (amin'ny teny anglisy) * 1983: Con ganas * 1984: Amanecer/84 * 1985: Tuyo * 1986: Agenda de baile * 1991: A voluntad del cielo * 1992: Huracán de amor * 1994: Amor sin vértigo * 2002: Alma (miaraka amin'i Isabel Patton) * 2003: Alma (Edisiona faharoa, miaraka amin'i Andrea Bronston) * 2010: Todo de mí (2 CD sy DVD. Mivantana tany Madrid) === Raki-kira voafantina === * 1982: Muy Personal * 1997: Camilo Superstar * 2004: Camilo Sesto Nº 1 * 2005: Jesucristo Superstar (Edisiona faha-30 taona) * 2016: Camilo 70 * 2018: Camilo Sinfónico * 2022: Camilo Forever * 2025: Camilo Love Sound Typhoon (Mivantana tany Osaka '85) == Tsiahy == {{reflist}} {{commonscat}} [[sokajy:mpitendry mozika espaniola]] hry9jli6k2xhr2baq040my78rz3jknw 0 300042 1141019 2026-05-30T19:51:47Z Thelezifor 15140 Karazan-kazo ao amin' ny fianakaviana Phyllanthaceae 1141019 wikitext text/x-wiki [[Sary:Tapia_Uapaca_bojeri_Ibity.jpg|vignette|Tapia (''Uapaca bojeri'')]] [[Sary:Tapia Uapaca bojeri.JPG|vignette|208x208px|Tapia maniry amin' ny toerana misolampy]] [[Sary:Tapia-fleurs.JPG|vignette|208x208px]] [[Sary:Tapia-fruits.JPG|vignette|208x208px|Voan' ny tapia]] [[Sary:Borocera madagascariensis cocoon on tapia.jpg|vignette]] Ny '''''Uapaca bojeri''''' dia karazana hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Phyllanthaceae]]''. Hazo tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''tapia'''. Hita any afovoan-tany izy, eny amin' ny karazana ala mahazaka haintany sy hafanana maharitra. Manana lanja ara-tontolo iainana ambony io zavamaniry io noho ny fisian-karazam-[[biby]] sy karazan-[[Plantae|javamaniry]] ary karazana [[holatra]] izay ampiantranoiny, ary zava-dehibe amin' ny mponina eo an-toerana izy, indrindra amin' ny fanangonana ny voany, ny kitay avy aminy, ny [[holatra]] na [[bibin-dandy]], ary ny [[fihazana]]. Ny [[doro tanety]] sy ny fanapahana dia heverin' ny olona ho tsy misy fiantraikany ratsy kanefa tsy hita afa-tsy amin' ny toerana miparitaka sy mitoka-monina izay mahatratra 132&nbsp;255 hekitara ny ala tapia amin' izao fotoana izao. Mihamitombo hatrany ny [[sahalava]] any amin' ny faritra afovoany izay misolo ny ala, noho ny fahatetehan' ny doro tanety satria may isan-taona ireo toerana ireo. == Famariparitana == [[Sary:Tapia Uapaca bojeri Ibity burnt trunk.jpg|vignette|209x209px|Vatan' ny tapia]] Hazo afaka mitombo hatramin' ny haavo 10-12 m ny tapia, saingy matetika mijanona eo anelanelan' ny 3 sy 5 m. Matevina sy misy vakivaky ny hodiny. === Ravina === Mifandimby sy mahazaka hafanana sy toetany maina maharitra ny ravin' ny tapia. === Vony === Zavamaniry [[mônôika]] ny tapia. Miseho manomboka amin' ny Marsa ka hatramin' ny Septambra ny famelanany. Manana lahimbony dimy sy felambony dimy, ary mamorona [[vondrombony]] boribory matevina hodidinin' ny [[brakte]] miisa 7 na 8 ny voniny lahy. Tsy ahitana afa-tsy vony iray misy [[fihary atodinaina]] miefitra telo, voahodidina brakte maromaro koa ny vondrombony vavy. === Voa === Misy nofony malemy manana savaivo 2 hatramin' ny 3 sm ny voan' ny tapia, izay maitso hatramin' ny mavo, ary lasa volontakatra rehefa masaka sady mamy ary ahitana [[vihim-boa]] telo. == Faritra sy toerana aniriany == [[Sary:Tapia Uapaca bojeri Itremo 1.jpg|vignette|206x206px]] Tsy fahita afa-tsy any amin' ny faritra afovoan' i Madagasikara ny tapia, indrindra amin' ny faritry ny ala somary mando, amin' ny haabo 500 ka hatramin' ny 1&nbsp;800 m. Faritra tena ahitana azy ny faritr' [[Imamo]] ao andrefan' [[Antananarivo]], ny Col des Tapia eo anelanelan' [[Antsirabe]] sy [[Ambositra]], ny [[tangoron-tendrombohitra Itremo]], ary ny [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]]. Hita any amin' ny faritra maina kokoa sy tsy dia misy orana ny ala tapia, indrindra amin' ny tany asidra misy [[vatovary]] sy [[vatokaranana]] ary [[sista]]. == Fampiasana == Ampiasain' ny mponina ho amin' ny tanjona maromaro ny hazo tapia sy ny ala tapia. Angonina ny voany azo haninarehefa mihintsana, satria fady ny mioty azy mivantana avy eny amin' ny hazo tapia. Tsy hatao sakafo ihany no ilan' ny mponina any an-toerana ny voany fa hamidy koa. Angonina ihany koa ny tranon' ny landibe (''[[Borocera cajani]]'') ary ampiasaina amin' ny famokarana [[lambamena]] fanao amin' ny fandevenana. Manana ny lanjany ara-barotra eo an-toerana ihany koa ity landy ity. Ilaina koa io zavamaniry io amin' ny fanangonana ny sampany sy ny rantsany maina hatao kitay, amin' ny fanangonana ny [[holatra]], ny voany, ny [[Insecta|bibikely]] azo hanina, amin' ny fanaovana azy ho [[Zavamaniry eto Madagasikara|fanafody zavamaniry]], ary amin' ny [[fihazana]] (anisan' izany ny karazana [[Tenrecidae|trandraka]] roa). == Jereo koa == * ''[[Uapaca]]'' 1wfe2e7vrh0rh9rlzab7sk0x05f0164 1141020 1141019 2026-05-30T19:58:24Z Thelezifor 15140 Nandamina sary 1141020 wikitext text/x-wiki [[Sary:Tapia_Uapaca_bojeri_Ibity.jpg|vignette|Tapia (''Uapaca bojeri'')|426x426px]] Ny '''''Uapaca bojeri''''' dia karazana hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Phyllanthaceae]]''. Hazo tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''tapia'''. Hita any afovoan-tany izy, eny amin' ny karazana ala mahazaka haintany sy hafanana maharitra. Manana lanja ara-tontolo iainana ambony io zavamaniry io noho ny fisian-karazam-[[biby]] sy karazan-[[Plantae|javamaniry]] ary karazana [[holatra]] izay ampiantranoiny, ary zava-dehibe amin' ny mponina eo an-toerana izy, indrindra amin' ny fanangonana ny voany, ny kitay avy aminy, ny [[holatra]] na [[bibin-dandy]], ary ny [[fihazana]]. Ny [[doro tanety]] sy ny fanapahana dia heverin' ny olona ho tsy misy fiantraikany ratsy kanefa tsy hita afa-tsy amin' ny toerana miparitaka sy mitoka-monina izay mahatratra 132&nbsp;255 hekitara ny ala tapia amin' izao fotoana izao. Mihamitombo hatrany ny [[sahalava]] any amin' ny faritra afovoany izay misolo ny ala, noho ny fahatetehan' ny doro tanety satria may isan-taona ireo toerana ireo. == Famariparitana == [[Sary:Tapia Uapaca bojeri Ibity burnt trunk.jpg|vignette|209x209px|Vatan' ny tapia|ankavia]] Hazo afaka mitombo hatramin' ny haavo 10-12 m ny tapia, saingy matetika mijanona eo anelanelan' ny 3 sy 5 m. Matevina sy misy vakivaky ny hodiny. === Ravina === Mifandimby sy mahazaka hafanana sy toetany maina maharitra ny ravin' ny tapia. === Vony === [[Sary:Tapia-fleurs.JPG|vignette|208x208px|ankavia|Vonin' ny tapia]] Zavamaniry [[mônôika]] ny tapia. Miseho manomboka amin' ny Marsa ka hatramin' ny Septambra ny famelanany. Manana lahimbony dimy sy felambony dimy, ary mamorona [[vondrombony]] boribory matevina hodidinin' ny [[brakte]] miisa 7 na 8 ny voniny lahy. Tsy ahitana afa-tsy vony iray misy [[fihary atodinaina]] miefitra telo, voahodidina brakte maromaro koa ny vondrombony vavy. === Voa === [[Sary:Tapia-fruits.JPG|vignette|208x208px|Voan' ny tapia]] Misy nofony malemy manana savaivo 2 hatramin' ny 3 sm ny voan' ny tapia, izay maitso hatramin' ny mavo, ary lasa volontakatra rehefa masaka sady mamy ary ahitana [[vihim-boa]] telo. == Faritra sy toerana aniriany == [[Sary:Tapia Uapaca bojeri.JPG|vignette|208x208px|Tapia maniry amin' ny toerana misolampy|ankavia]] [[Sary:Tapia Uapaca bojeri Itremo 1.jpg|vignette|206x206px|Hazo tapia mitandahatra any amin' ny faritr' Itremo]] Tsy fahita afa-tsy any amin' ny faritra afovoan' i Madagasikara ny tapia, indrindra amin' ny faritry ny ala somary mando, amin' ny haabo 500 ka hatramin' ny 1&nbsp;800 m. Faritra tena ahitana azy ny faritr' [[Imamo]] ao andrefan' [[Antananarivo]], ny Col des Tapia eo anelanelan' [[Antsirabe]] sy [[Ambositra]], ny [[tangoron-tendrombohitra Itremo]], ary ny [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]]. Hita any amin' ny faritra maina kokoa sy tsy dia misy orana ny ala tapia, indrindra amin' ny tany asidra misy [[vatovary]] sy [[vatokaranana]] ary [[sista]]. == Fampiasana == [[Sary:Borocera madagascariensis cocoon on tapia.jpg|vignette|198x198px|Hoditry ny vatan' ny tapia ahitana landin' ny [[Borocera madagascariensis|''Borocera madagascariensi''s]] ]] Ampiasain' ny mponina ho amin' ny tanjona maromaro ny hazo tapia sy ny ala tapia. Angonina ny voany azo haninarehefa mihintsana, satria fady ny mioty azy mivantana avy eny amin' ny hazo tapia. Tsy hatao sakafo ihany no ilan' ny mponina any an-toerana ny voany fa hamidy koa. Angonina ihany koa ny tranon' ny landibe (''[[Borocera cajani]]'') ary ampiasaina amin' ny famokarana [[lambamena]] fanao amin' ny fandevenana. Manana ny lanjany ara-barotra eo an-toerana ihany koa ity landy ity. Ilaina koa io zavamaniry io amin' ny fanangonana ny sampany sy ny rantsany maina hatao kitay, amin' ny fanangonana ny [[holatra]], ny voany, ny [[Insecta|bibikely]] azo hanina, amin' ny fanaovana azy ho [[Zavamaniry eto Madagasikara|fanafody zavamaniry]], ary amin' ny [[fihazana]] (anisan' izany ny karazana [[Tenrecidae|trandraka]] roa). == Jereo koa == * ''[[Uapaca]]'' 5j1o4a2uor3h0r3wvro67tq6iu8a0mb 1141021 1141020 2026-05-30T20:09:19Z Thelezifor 15140 Nandamina lahatsoratra 1141021 wikitext text/x-wiki [[Sary:Tapia_Uapaca_bojeri_Ibity.jpg|vignette|Tapia (''Uapaca bojeri'')|426x426px]] Ny '''''Uapaca bojeri''''' dia karazana hazo ao amin' ny fianakaviana ''[[Phyllanthaceae]]''. Hazo tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''hazondandy''', '''tapia''', '''voampaka'''. Hita any afovoan-tany izy, eny amin' ny karazana ala mahazaka haintany sy hafanana maharitra. Manana lanja ara-tontolo iainana ambony io zavamaniry io noho ny fisian-karazam-[[biby]] sy karazan-[[Plantae|javamaniry]] ary karazana [[holatra]] izay ampiantranoiny, ary zava-dehibe amin' ny mponina eo an-toerana izy, indrindra amin' ny fanangonana ny voany, ny kitay avy aminy, ny [[holatra]] na [[bibin-dandy]], ary ny [[fihazana]]. Ny [[doro tanety]] sy ny fanapahana dia heverin' ny olona ho tsy misy fiantraikany ratsy kanefa tsy hita afa-tsy amin' ny toerana miparitaka sy mitoka-monina izay mahatratra 132&nbsp;255 hekitara ny ala tapia amin' izao fotoana izao. Mihamitombo hatrany ny [[sahalava]] any amin' ny faritra afovoany izay misolo ny ala, noho ny fahatetehan' ny doro tanety satria may isan-taona ireo toerana ireo. == Famariparitana == [[Sary:Tapia Uapaca bojeri Ibity burnt trunk.jpg|vignette|209x209px|Vatan' ny tapia|ankavia]] Hazo afaka mitombo hatramin' ny haavo 10-12 m ny tapia, saingy matetika mijanona eo anelanelan' ny 3 sy 5 m. Matevina sy misy vakivaky ny hodiny. === Ravina === Mifandimby sy mahazaka hafanana sy toetany maina maharitra ny ravin' ny tapia. === Vony === [[Sary:Tapia-fleurs.JPG|vignette|208x208px|ankavia|Vonin' ny tapia]] Zavamaniry [[mônôika]] ny tapia. Miseho manomboka amin' ny Marsa ka hatramin' ny Septambra ny famelanany. Manana lahimbony dimy sy felambony dimy, ary mamorona [[vondrombony]] boribory matevina hodidinin' ny [[brakte]] miisa 7 na 8 ny voniny lahy. Tsy ahitana afa-tsy vony iray misy [[fihary atodinaina]] miefitra telo, voahodidina brakte maromaro koa ny vondrombony vavy. === Voa === [[Sary:Tapia-fruits.JPG|vignette|208x208px|Voan' ny tapia]] Misy nofony malemy manana savaivo 2 hatramin' ny 3 sm ny voan' ny tapia, izay maitso hatramin' ny mavo, ary lasa volontakatra rehefa masaka sady mamy ary ahitana [[vihim-boa]] telo. == Faritra sy toerana aniriany == [[Sary:Tapia Uapaca bojeri.JPG|vignette|208x208px|Tapia maniry amin' ny toerana misolampy|ankavia]] [[Sary:Tapia Uapaca bojeri Itremo 1.jpg|vignette|206x206px|Hazo tapia mitandahatra any amin' ny faritr' Itremo]] Tsy fahita afa-tsy any amin' ny faritra afovoan' i Madagasikara ny tapia, indrindra amin' ny faritry ny ala somary mando, amin' ny haabo 500 ka hatramin' ny 1&nbsp;800 m. Faritra tena ahitana azy ny faritr' [[Imamo]] ao andrefan' [[Antananarivo]], ny Col des Tapia eo anelanelan' [[Antsirabe]] sy [[Ambositra]], ny [[tangoron-tendrombohitra Itremo]], ary ny [[Valan-javaboarim-pirenena Isalo]]. Hita any amin' ny faritra maina kokoa sy tsy dia misy orana ny ala tapia, indrindra amin' ny tany asidra misy [[vatovary]] sy [[vatokaranana]] ary [[sista]]. == Fampiasana == [[Sary:Borocera madagascariensis cocoon on tapia.jpg|vignette|198x198px|Hoditry ny vatan' ny tapia ahitana landin' ny [[Borocera madagascariensis|''Borocera madagascariensi''s]] ]] Ampiasain' ny mponina ho amin' ny tanjona maromaro ny hazo tapia sy ny ala tapia. Angonina ny voany azo haninarehefa mihintsana, satria fady ny mioty azy mivantana avy eny amin' ny hazo tapia. Tsy hatao sakafo ihany no ilan' ny mponina any an-toerana ny voany fa hamidy koa. Angonina ihany koa ny tranon' ny landibe (''[[Borocera cajani]]'') ary ampiasaina amin' ny famokarana [[lambamena]] fanao amin' ny fandevenana. Manana ny lanjany ara-barotra eo an-toerana ihany koa ity landy ity. Ilaina koa io zavamaniry io amin' ny fanangonana ny sampany sy ny rantsany maina hatao kitay, amin' ny fanangonana ny [[holatra]], ny voany, ny [[Insecta|bibikely]] azo hanina, amin' ny fanaovana azy ho [[Zavamaniry eto Madagasikara|fanafody zavamaniry]], ary amin' ny [[fihazana]] (anisan' izany ny karazana [[Tenrecidae|trandraka]] roa). == Jereo koa == * ''[[Uapaca]]'' * [[Hazondandy]] (''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' <small>(L.) Huth</small>; ''[[Crotalaria ibityensis]]'' <small>R.Vig. & Humbert</small>; ''[[Dodonaea madagascariensis]]'' <small>Radlk</small>.; ''[[Rhopalocarpus coriaceus]]'' <small>(Scott-Elliot) Capuron</small>; ''Uapaca bojeri'' <small>Baill.</small>) t5hv8ef7m7e4pidydbi7nmttwzcf34t 0 300043 1141027 2026-05-30T23:48:53Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|50|56|N|00|17|W}} {{infobox tanàna |tanàna=Sussex Atsinanana (East Sussex) |velarantany= 1.709 |isam-ponina=844.985 |sary=Lewes Road - geograph.org.uk - 1474715.jpg |saina=Flag of East Sussex.svg |ben'ny tanàna= |tanànan-dehibe= |firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}} |faritany= East Sussex }} [[File:East Sussex UK locator map 2010.svg|thumb|left|Sussex Atsinanana]] '''Sussex Atsinanana''' ([[fiteny anglisy|anglisy]]: ''East Sussex'')... » 1141027 wikitext text/x-wiki {{coord|50|56|N|00|17|W}} {{infobox tanàna |tanàna=Sussex Atsinanana (East Sussex) |velarantany= 1.709 |isam-ponina=844.985 |sary=Lewes Road - geograph.org.uk - 1474715.jpg |saina=Flag of East Sussex.svg |ben'ny tanàna= |tanànan-dehibe= |firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}} |faritany= East Sussex }} [[File:East Sussex UK locator map 2010.svg|thumb|left|Sussex Atsinanana]] '''Sussex Atsinanana''' ([[fiteny anglisy|anglisy]]: ''East Sussex'') dia faritany ao atsimo-atsinanan'i {{Angletera}}. Mifanitsy amin'i [[Kent]], [[Surrey]], [[West Sussex]], ary ny Lakandranon'i Angletera any atsimo izy. Ny tanànan'i [[Lewes]] no foiben'ny distrika. Hatramin'ny taona 1888, ny distrikan'i Sussex dia nozaraina ho faritra roa ara-pitantanana, samy manana ny tanànany manokana avy. Na izany aza, nijanona ho distrika mahaleo tena i Sussex hatramin'ny taona 1974, rehefa nozaraina ho distrika vaovao East Sussex sy [[West Sussex]] (''Sussex Andrefana''). Tamin'ny taona 1997, i [[Brighton]] sy [[Hove]] dia lasa fahefana tokana. == Tantara == Ny iray amin'ireo zava-nitranga ara-tantara manan-danja indrindra tao {{Angletera}} dia nitranga tao amin'izay antsoina ankehitriny hoe East Sussex: ny [[Adin'i Hastings]], izay natao teto tamin'ny 14 Oktobra 1066. Ny monasitera taloha izay rava ampahany ankehitriny, Battle Abbey, ao amin'ny tanàna kelin'i [[Battle]], dia naorina araka ny baikon'i [[William the Conqueror]] (1027/28–1087) ho fahatsiarovana ireo mpiray tanindrazana izay namoy ny ainy tamin'ny ady. == Tsiahy == {{ref}} {{commonscat|East Sussex}} [[Sokajy:East Sussex]] [[sokajy:Faritany ao Angletera]] edg30nqlrcf9q9gjxjsuf7mb55hxf4q 14 300044 1141028 2026-05-30T23:49:03Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Faritany ao Angletera]] » 1141028 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Faritany ao Angletera]] 1ia1njnkfe21wrpccfevfuibznh2wzk 0 300045 1141029 2026-05-30T23:49:51Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Sussex Atsinanana]] 1141029 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sussex Atsinanana]] 4n5mwd6v2t7xznv08moarlioy9b0q2b 0 300046 1141030 2026-05-31T00:02:07Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|50|57|N|00|25|W}} {{infobox tanàna |tanàna=Sussex Andrefana (West Sussex) |velarantany= 1.991 |isam-ponina=858.825 |sary=Chichester Cathedral Exterior, West Sussex, UK - Diliff.jpg |saina=Flag of West Sussex.svg |ben'ny tanàna= |tanànan-dehibe= |firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}} |faritany= West Sussex }} [[File:West Sussex UK locator map 2010.svg|thumb|left|Sussex Andrefana]] '''Sussex Andrefana''' ([[fiteny anglisy|anglisy]]: ''We... » 1141030 wikitext text/x-wiki {{coord|50|57|N|00|25|W}} {{infobox tanàna |tanàna=Sussex Andrefana (West Sussex) |velarantany= 1.991 |isam-ponina=858.825 |sary=Chichester Cathedral Exterior, West Sussex, UK - Diliff.jpg |saina=Flag of West Sussex.svg |ben'ny tanàna= |tanànan-dehibe= |firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}} |faritany= West Sussex }} [[File:West Sussex UK locator map 2010.svg|thumb|left|Sussex Andrefana]] '''Sussex Andrefana''' ([[fiteny anglisy|anglisy]]: ''West Sussex'') dia faritany ao atsimon'i {{Angletera}}. Mifanitsy amin'i [[Sussex Atsinanana]] (anisan'izany i [[Brighton]] sy [[Hove]]), [[Hampshire]], ary [[Surrey]] izy. Nizara roa ny kaominina Sussex nentim-paharazana, samy nanana ny tanànany manokana, tamin'ny 1888. Nijanona ho kaominina manokana i Sussex hatramin'ny 1974. Ny foibem-pitantanan'i West Sussex dia i [[Chichester]]. Ny tanàna lehibe indrindra dia [[Crawley]]. == Tsiahy == {{ref}} {{commonscat|West Sussex}} [[Sokajy:West Sussex]] [[sokajy:Faritany ao Angletera]] 48obfgwcf6kiumsyngl0mi7zafua5v7 0 300047 1141032 2026-05-31T00:02:47Z HarryWurst 36292 nanova ny anaran'i [[Crawley]] ho [[Crawley (Western Australia)]] i HarryWurst 1141032 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Crawley (Western Australia)]] kpq017y96xhllgacxvmaibyot52mcyq 1141033 1141032 2026-05-31T00:03:30Z HarryWurst 36292 Pejy nofotsiana 1141033 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 300048 1141035 2026-05-31T00:05:06Z HarryWurst 36292 nanova ny anaran'i [[Brighton]] ho [[Brighton (Queensland)]] i HarryWurst 1141035 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Brighton (Queensland)]] dyz8dlleuu4noyh2byxlrbp1iehidyu 1141036 1141035 2026-05-31T00:05:21Z HarryWurst 36292 Pejy nofotsiana 1141036 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1141053 1141036 2026-05-31T02:02:26Z HarryWurst 36292 1141053 wikitext text/x-wiki {{coord|50|49|N|00|08|E}} {{infobox tanàna |anarana = Brighton |velarantany = 82,67 |haavo = |faritany = [[Sussex Atsinanana]] |isam-ponina = 277.965 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =Brighton 2023 7.jpg |saina = }} '''Brighton''' dia renivohitry ny faritany'i [[Sussex Atsinanana]] any atsimon'i {{Angletera}}. Ny isam-ponina dia 29.407 mponina tamin'ny taona 2017. Eo amin'ny morontsirak'i Lakandranon'i Angletera no misy ny tanàna, ary miaraka amin'ny tanànan'i Hove izay mifanila aminy, dia mamorona ny fahefana iraisan'i Brighton sy Hove. Ity tanàna ity no toeram-pialan-tsasatra amoron-dranomasina lehibe indrindra sy malaza indrindra any {{Fanjakana Mitambatra}}. == Jereo koa == * [[Angletera]] ** [[Sussex Atsinanana]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[en:Brighton]] [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Tanàna ao East Sussex]] 4eqxa47bukq06v51jatyzntwijmq29p 14 300049 1141038 2026-05-31T00:06:25Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Kent]] » 1141038 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Kent]] mfqqv6sx1g0z9syiietjqy4pdwaf6yl 0 300050 1141039 2026-05-31T00:13:02Z HarryWurst 36292 vaovao 1141039 wikitext text/x-wiki {{coord|50|50|N|00|47|E}} {{infobox tanàna |anarana = Chichester |velarantany = 10.67 |haavo = |faritany = [[Sussex Andrefana]] |isam-ponina = 29.407 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =The Market Cross Chichester 1026826 20230815 0001.jpg |saina =ChichesterCOA.png }} '''Maidstone''' dia renivohitry ny faritany'i [[Sussex Andrefana]] any atsimon'i {{Angletera}}. Ny isam-ponina dia 29.407 mponina tamin'ny taona 2017. == Jereo koa == * [[Angletera]] ** [[Sussex Andrefana]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Tanàna ao West Sussex]] c8akqtme5t6bifd7xu9wjnahf0kj23k 1141040 1141039 2026-05-31T00:13:25Z HarryWurst 36292 1141040 wikitext text/x-wiki {{coord|50|50|N|00|47|E}} {{infobox tanàna |anarana = Chichester |velarantany = 10.67 |haavo = |faritany = [[Sussex Andrefana]] |isam-ponina = 29.407 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =The Market Cross Chichester 1026826 20230815 0001.jpg |saina =ChichesterCOA.png }} '''Maidstone''' dia renivohitry ny faritany'i [[Sussex Andrefana]] any atsimon'i {{Angletera}}. Ny isam-ponina dia 29.407 mponina tamin'ny taona 2017. == Jereo koa == * [[Angletera]] ** [[Sussex Andrefana]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[en:Chichester]] [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Tanàna ao West Sussex]] 5020t5gbfcxtm4hjr8jjedw751f6fgq 1141052 1141040 2026-05-31T01:53:38Z HarryWurst 36292 1141052 wikitext text/x-wiki {{coord|50|50|N|00|47|E}} {{infobox tanàna |anarana = Chichester |velarantany = 10.67 |haavo = |faritany = [[Sussex Andrefana]] |isam-ponina = 29.407 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =The Market Cross Chichester 1026826 20230815 0001.jpg |saina =ChichesterCOA.png }} '''Chichester''' dia renivohitry ny faritany'i [[Sussex Andrefana]] any atsimon'i {{Angletera}}. Ny isam-ponina dia 29.407 mponina tamin'ny taona 2017. == Jereo koa == * [[Angletera]] ** [[Sussex Andrefana]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[en:Chichester]] [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Tanàna ao West Sussex]] g5oid0ht2sgdier8kvpa9qgnn2ily7u 14 300051 1141041 2026-05-31T00:13:51Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:West Sussex]] » 1141041 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:West Sussex]] 7nrvdobcqry54w6ou51k0f9q0uygd2z 14 300052 1141042 2026-05-31T00:15:03Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Faritany ao Angletera]] » 1141042 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Faritany ao Angletera]] 1ia1njnkfe21wrpccfevfuibznh2wzk 14 300053 1141046 2026-05-31T01:43:23Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Vato]] » 1141046 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Vato]] p17qs0y4jlh7arqqwywwn0bzmwv4q77 1141047 1141046 2026-05-31T01:44:04Z HarryWurst 36292 1141047 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Vato]] [[Sokajy:Vatosakay]] fa8xwd9ulmwyy9o1wjfj09m5ukemjxp 1141051 1141047 2026-05-31T01:45:56Z HarryWurst 36292 1141051 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Vato]] [[Sokajy:Vatosokay]] 5u07rpbivt8u68i1r9tquvx6ij3do8f 14 300054 1141050 2026-05-31T01:45:18Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Vato]] » 1141050 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Vato]] p17qs0y4jlh7arqqwywwn0bzmwv4q77 14 300055 1141054 2026-05-31T02:02:43Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:East Sussex]] » 1141054 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:East Sussex]] pas9t92lal35vrzo9r4dgzq6s7nxxk8 0 300056 1141055 2026-05-31T02:18:06Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|50|22|N|04|08|W}} {{infobox tanàna |anarana = Plymouth |velarantany = 80 |haavo = 0 - 155 |faritany = [[Devon]] |isam-ponina = 277.695 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =Plymouth City.JPG |saina =Flag of Plymouth.svg }} [[File:Plymouth UK locator map.svg|thumb|Plymouth UK locator map]] '''Plymouth''', dia tanàna seranan-tsambo ao [[Devon]], {{Angletera}}. Eo amin'ny morontsiraka atsimon'i D... » 1141055 wikitext text/x-wiki {{coord|50|22|N|04|08|W}} {{infobox tanàna |anarana = Plymouth |velarantany = 80 |haavo = 0 - 155 |faritany = [[Devon]] |isam-ponina = 277.695 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =Plymouth City.JPG |saina =Flag of Plymouth.svg }} [[File:Plymouth UK locator map.svg|thumb|Plymouth UK locator map]] '''Plymouth''', dia tanàna seranan-tsambo ao [[Devon]], {{Angletera}}. Eo amin'ny morontsiraka atsimon'i Devon no misy azy, eo anelanelan'ny renirano Plym sy Tamar, eo amin'ny 58 km atsimo andrefan'i [[Exeter]] ary 311 km atsimo andrefan'i [[Londona]]. Izy no tanàna be mponina indrindra ao Devon. == Jereo koa == * [[Angletera]] ** [[Devon]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[en:Plymouth]] [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Tanàna ao Devon]] b930whsshnusw6xn1lys49hsf79lcs5 1141056 1141055 2026-05-31T02:18:25Z HarryWurst 36292 1141056 wikitext text/x-wiki {{coord|50|22|N|04|08|W}} {{infobox tanàna |anarana = Plymouth |velarantany = 80 |haavo = 0 - 155 |faritany = [[Devon]] |isam-ponina = 277.695 |firenena = {{Angletera}} |ben'ny tanàna = |sary =Plymouth City.JPG |saina =Flag of Plymouth.svg }} [[File:Plymouth UK locator map.svg|thumb|left|Plymouth]] '''Plymouth''', dia tanàna seranan-tsambo ao [[Devon]], {{Angletera}}. Eo amin'ny morontsiraka atsimon'i Devon no misy azy, eo anelanelan'ny renirano Plym sy Tamar, eo amin'ny 58 km atsimo andrefan'i [[Exeter]] ary 311 km atsimo andrefan'i [[Londona]]. Izy no tanàna be mponina indrindra ao Devon. == Jereo koa == * [[Angletera]] ** [[Devon]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat}} [[en:Plymouth]] [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Tanàna ao Devon]] fpn437y0stvo30kxglxkvwlvp0lks9p 14 300057 1141057 2026-05-31T02:19:09Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Devon]] » 1141057 wikitext text/x-wiki [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Devon]] kb570ipu6606ldbjeuijbe1i97dywfo 14 300058 1141059 2026-05-31T02:23:04Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]] » 1141059 wikitext text/x-wiki [[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]] gvrzw5b2vlrqls9xoudiayqseb8wnfm 1141060 1141059 2026-05-31T02:23:31Z HarryWurst 36292 1141060 wikitext text/x-wiki [[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]] [[sokajy:mpilalao sarimihetsika vetaveta]] h2h6cshmirq2izv7iyq700w23cms6ws 10 300059 1141063 2026-05-31T03:12:56Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Image:Flag of Bulgaria.svg|18px]]&nbsp;[[Biolgaria]]<noinclude> [[Catégorie:Endrika ho an'ny firenena]][[Sokajy:Endrika Biolgaria]]</noinclude> » 1141063 wikitext text/x-wiki [[Image:Flag of Bulgaria.svg|18px]]&nbsp;[[Biolgaria]]<noinclude> [[Catégorie:Endrika ho an'ny firenena]][[Sokajy:Endrika Biolgaria]]</noinclude> 184n56pxobzdxjpufwyuc26iztfip0z 1141066 1141063 2026-05-31T03:15:12Z HarryWurst 36292 1141066 wikitext text/x-wiki [[Image:Flag of Bulgaria.svg|22px]]&nbsp;[[Biolgaria]]<noinclude> [[Catégorie:Endrika ho an'ny firenena]][[Sokajy:Endrika Biolgaria]]</noinclude> dzf3d2fy99ostnt5u5y8yvoo344yjnq 14 300060 1141064 2026-05-31T03:13:33Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Endrika]] [[Sokajy:Biolgaria]] » 1141064 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Endrika]] [[Sokajy:Biolgaria]] 5brfcmion7alg4wzrlotj35yust6t79 0 300061 1141065 2026-05-31T03:14:21Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Empira Ôtômàna]] 1141065 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Empira Ôtômàna]] hu8ackio8209qikgytum2vgyml0d1wb 0 300062 1141069 2026-05-31T03:24:12Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Edirne]] 1141069 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Edirne]] pg03na8xnflthkzagth51mppikglv3r 0 300063 1141070 2026-05-31T03:24:38Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Edirne]] 1141070 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Edirne]] pg03na8xnflthkzagth51mppikglv3r 0 300064 1141071 2026-05-31T03:25:35Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Edirne]] 1141071 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Edirne]] pg03na8xnflthkzagth51mppikglv3r 0 300065 1141072 2026-05-31T03:26:08Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Edirne]] 1141072 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Edirne]] pg03na8xnflthkzagth51mppikglv3r 0 300066 1141078 2026-05-31T03:40:48Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « # REDIRECT [[Niš]] » 1141078 wikitext text/x-wiki # REDIRECT [[Niš]] js1fpabq8yl4l7aoqr9d2fynpklgvw1 1141079 1141078 2026-05-31T03:41:10Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Niš]] 1141079 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Niš]] nzus1mwdd9unb5ehok35opagi3co0nh 0 300067 1141082 2026-05-31T03:53:40Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|45|15|N|15|51|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= |isam-ponina=414.718 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 it... » 1141082 wikitext text/x-wiki {{coord|45|15|N|15|51|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= |isam-ponina=414.718 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 ity tanàna ity. == Tantara== Teraka tao Niš na nampiasa azy io ho fonenana ireo emperora romana maromaro: [[Constantine Lehibe]], emperora kristiana voalohany sady mpanorina an'i [[Kônstantinôpôlisy]], [[Kônstantino III]], Constans, Vetranio, Julian, [[Valentinien Ier]], Valens; ary [[Jostiniano I]]. Nandresy tanteraka ny Goths tamin'ny Adin'i Naissus (Niš ankehitriny) ny emperora [[Claudius Gothicus]]. {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Tanàna ao Serbia]] 3p6zcffrz4gctyjwg85l7nwhufgy816 1141083 1141082 2026-05-31T03:55:30Z HarryWurst 36292 1141083 wikitext text/x-wiki {{coord|45|15|N|15|51|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= |isam-ponina=414.718 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 ity tanàna ity. == Tantara== Teraka tao Niš na nampiasa azy io ho fonenana ireo emperora romana maromaro: [[Constantine Lehibe]], emperora kristiana voalohany sady mpanorina an'i [[Kônstantinôpôlisy]], [[Kônstantino III]], Constans, Vetranio, Julian, [[Valentinien Ier]], Valens; ary [[Jostiniano I]]. Nandresy tanteraka ny Goths tamin'ny Adin'i Naissus (Niš ankehitriny) ny emperora [[Klaodio II Gôtika|Claudius Gothicus]]. {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Tanàna ao Serbia]] ny9vw1h1wg3xa79ze5i27hdi7ltvwdz 1141084 1141083 2026-05-31T03:56:33Z HarryWurst 36292 1141084 wikitext text/x-wiki {{coord|45|15|N|15|51|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= |isam-ponina=414.718 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 ity tanàna ity. == Tantara== Teraka tao Niš na nampiasa azy io ho fonenana ireo emperora romana maromaro: [[Kônstantino Lehibe]], emperora kristiana voalohany sady mpanorina an'i [[Kônstantinôpôlisy]], [[Kônstantino III]], Constans, Vetranio, Julian, [[Valentinien Ier]], Valens; ary [[Jostiniano I]]. Nandresy tanteraka ny Goths tamin'ny Adin'i Naissus (Niš ankehitriny) ny emperora [[Klaodio II Gôtika|Claudius Gothicus]]. {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Tanàna ao Serbia]] gpbsdfme2iij7cwx0j1xk2k8c8avgoi 1141085 1141084 2026-05-31T03:58:29Z HarryWurst 36292 1141085 wikitext text/x-wiki {{coord|45|15|N|15|51|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= |isam-ponina=414.718 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 ity tanàna ity. == Tantara== Teraka tao Niš na nampiasa azy io ho fonenana ireo emperora romana maromaro: [[Kônstantino Lehibe]], emperora kristiana voalohany sady mpanorina an'i [[Kônstantinôpôlisy]], [[Kônstantino III]], Constans, Vetranio, [[Joliano (emperora)]], [[Valentinien Ier]], Valens; ary [[Jostiniano I]]. Nandresy tanteraka ny Goths tamin'ny Adin'i Naissus (Niš ankehitriny) ny emperora [[Klaodio II Gôtika|Claudius Gothicus]]. {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Tanàna ao Serbia]] 7bw597v6bd5lvx37v409m7xxevbz1pk 1141086 1141085 2026-05-31T03:59:20Z HarryWurst 36292 1141086 wikitext text/x-wiki {{coord|45|15|N|15|51|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= 42 |isam-ponina=249.501 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 ity tanàna ity. == Tantara== Teraka tao Niš na nampiasa azy io ho fonenana ireo emperora romana maromaro: [[Kônstantino Lehibe]], emperora kristiana voalohany sady mpanorina an'i [[Kônstantinôpôlisy]], [[Kônstantino III]], Constans, Vetranio, [[Joliano (emperora)]], [[Valentinien Ier]], Valens; ary [[Jostiniano I]]. Nandresy tanteraka ny Goths tamin'ny Adin'i Naissus (Niš ankehitriny) ny emperora [[Klaodio II Gôtika|Claudius Gothicus]]. {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Tanàna ao Serbia]] srrq2i4559gwlbpmnvf5cz95xe049e9 1141087 1141086 2026-05-31T04:00:10Z HarryWurst 36292 1141087 wikitext text/x-wiki {{coord|43|19|N|21|54|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= 42 |isam-ponina=249.501 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 ity tanàna ity. == Tantara== Teraka tao Niš na nampiasa azy io ho fonenana ireo emperora romana maromaro: [[Kônstantino Lehibe]], emperora kristiana voalohany sady mpanorina an'i [[Kônstantinôpôlisy]], [[Kônstantino III]], Constans, Vetranio, [[Joliano (emperora)]], [[Valentinien Ier]], Valens; ary [[Jostiniano I]]. Nandresy tanteraka ny Goths tamin'ny Adin'i Naissus (Niš ankehitriny) ny emperora [[Klaodio II Gôtika|Claudius Gothicus]]. {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Tanàna ao Serbia]] 5ue827xtvjv09hncz5ven5uhoargvjp 1141088 1141087 2026-05-31T04:00:47Z HarryWurst 36292 1141088 wikitext text/x-wiki {{coord|43|19|N|21|54|E}} {{infobox tanàna |tanàna=Niš |saina=Flag of Niš.gif |sary= |firenena= {{Serbia}} |velarantany= 42 |isam-ponina=249.501 | haavo = 195 |tanànan-dehibe= |ben'ny tanàna= }} I '''Niš''' (Serbiana Sirilika: ''Ниш''), no tanàna fahatelo lehibe indrindra any {{Serbia}} ary foibem-pitantanana ao amin'ny Distrikan'i Nišava. Any amin'ny faritra atsimon'i Serbia no misy azy. Araka ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2022, dia manana mponina 178 976 ity tanàna ity. == Tantara== Teraka tao Niš na nampiasa azy io ho fonenana ireo emperora romana maromaro: [[Kônstantino Lehibe]], emperora kristiana voalohany sady mpanorina an'i [[Kônstantinôpôlisy]], [[Kônstantino III]], Constans, Vetranio, [[Joliano (emperora)]], [[Valentinien Ier]], Valens; ary [[Jostiniano I]]. Nandresy tanteraka ny Goths tamin'ny Adin'i Naissus (Niš ankehitriny) ny emperora [[Klaodio II Gôtika|Claudius Gothicus]]. {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Tanàna ao Serbia]] dme7e5h3g572ccdkvrlmtgpi3cblobj 0 300068 1141089 2026-05-31T04:02:19Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Niš]] 1141089 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Niš]] nzus1mwdd9unb5ehok35opagi3co0nh 0 300069 1141091 2026-05-31T04:15:18Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Statue of emperor Valentinian II.JPG |anarana=Valentinian II |teraka= 371 |maty= 15 Mey 392 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[Emperora]] * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:INC-2965-a Солид. Валентиниан II. Ок. 388—392 гг. (аверс).png|thumb|left|solidus Vanentinian II]] I''' Valentinian II''' ([[Fiteny latina|latina]]:'' Valentinianus''; 371 – 15 Mey 392) dia emperora romana tao amin'ny... » 1141091 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Statue of emperor Valentinian II.JPG |anarana=Valentinian II |teraka= 371 |maty= 15 Mey 392 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[Emperora]] * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:INC-2965-a Солид. Валентиниан II. Ок. 388—392 гг. (аверс).png|thumb|left|solidus Vanentinian II]] I''' Valentinian II''' ([[Fiteny latina|latina]]:'' Valentinianus''; 371 – 15 Mey 392) dia emperora romana tao amin'ny faritra andrefan'ny Empira romana teo anelanelan'ny taona 375 sy 392 taorian'i JK. Izy no mpiara-manapaka zandriny tamin'ny rahalahiny iray tampo aminy tamin'ny voalohany, avy eo dia noroahin'ny mpandrombaka fahefana, ary farany dia lasa mpitondra tokana taorian'ny taona 388. [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 371]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 392]] [[Sokajy:emperora romanina]] h3r8tr5r6vk5wesnggejpbjmkx6oyxg 1141095 1141091 2026-05-31T04:23:39Z HarryWurst 36292 1141095 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Statue of emperor Valentinian II.JPG |anarana=Valentinian II |teraka= 371 |maty= 15 Mey 392 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[Emperora]] * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:INC-2965-a Солид. Валентиниан II. Ок. 388—392 гг. (аверс).png|thumb|left|solidus Vanentinian II]] I''' Valentinian II''' ([[Fiteny latina|latina]]:'' Valentinianus''; 371 – 15 Mey 392) dia emperora romana tao amin'ny faritra andrefan'ny Empira romana teo anelanelan'ny taona 375 sy 392 taorian'i JK. Izy no mpiara-manapaka zandriny tamin'ny rahalahiny iray tampo aminy tamin'ny voalohany, avy eo dia noroahin'ny mpandrombaka fahefana, ary farany dia lasa mpitondra tokana taorian'ny taona 388. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinien Ier]] <br/> || [[Valentian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 371]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 392]] [[Sokajy:emperora romanina]] asfmtn7yi9nqpxrvg3sy1n1s03k5u2c 1141098 1141095 2026-05-31T04:31:53Z HarryWurst 36292 1141098 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Statue of emperor Valentinian II.JPG |anarana=Valentinian II |teraka= 371 |maty= 15 Mey 392 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[Emperora]] * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:INC-2965-a Солид. Валентиниан II. Ок. 388—392 гг. (аверс).png|thumb|left|solidus Vanentinian II]] I''' Valentinian II''' ([[Fiteny latina|latina]]:'' Valentinianus''; 371 – 15 Mey 392) dia emperora romana tao amin'ny faritra andrefan'ny Empira romana teo anelanelan'ny taona 375 sy 392 taorian'i JK. Izy no mpiara-manapaka zandriny tamin'ny rahalahiny iray tampo aminy tamin'ny voalohany, avy eo dia noroahin'ny mpandrombaka fahefana, ary farany dia lasa mpitondra tokana taorian'ny taona 388. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinien Ier]] <br/> || [[Valentinian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 371]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 392]] [[Sokajy:emperora romanina]] 86fdoizrgql510vyqj8wt5ej72e1yl7 1141100 1141098 2026-05-31T04:34:40Z HarryWurst 36292 1141100 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Statue of emperor Valentinian II.JPG |anarana=Valentinian II |teraka= 371 |maty= 15 Mey 392 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[Emperora]] * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:INC-2965-a Солид. Валентиниан II. Ок. 388—392 гг. (аверс).png|thumb|left|solidus Vanentinian II]] I''' Valentinian II''' ([[Fiteny latina|latina]]:'' Valentinianus''; 371 – 15 Mey 392) dia emperora romana tao amin'ny faritra andrefan'ny Empira romana teo anelanelan'ny taona 375 sy 392 taorian'i JK. Izy no mpiara-manapaka zandriny tamin'ny rahalahiny iray tampo aminy tamin'ny voalohany, avy eo dia noroahin'ny mpandrombaka fahefana, ary farany dia lasa mpitondra tokana taorian'ny taona 388. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinien Ier]] <br/> || [[Valentinian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} {{Commonscat|Valentinianus_II}} [[en:Valentinian II]] [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 371]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 392]] [[Sokajy:emperora romanina]] 59iq3tbfzzf8a1jv30qxkg669tc2ldx 1141101 1141100 2026-05-31T04:36:06Z HarryWurst 36292 1141101 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Statue of emperor Valentinian II.JPG |anarana=Valentinian II |teraka= 371 |maty= 15 Mey 392 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[Emperora]] * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:INC-2965-a Солид. Валентиниан II. Ок. 388—392 гг. (аверс).png|thumb|left|solidus Vanentinian II]] I''' Valentinian II''' ([[Fiteny latina|latina]]:'' Valentinianus''; 371 – 15 Mey 392) dia emperora romana tao amin'ny faritra andrefan'ny [[Empira rômana]] teo anelanelan'ny taona 375 sy 392 taorian'i JK. Izy no mpiara-manapaka zandriny tamin'ny rahalahiny iray tampo aminy tamin'ny voalohany, avy eo dia noroahin'ny mpandrombaka fahefana, ary farany dia lasa mpitondra tokana taorian'ny taona 388. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinien Ier]] <br/> || [[Valentinian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} {{Commonscat|Valentinianus_II}} [[en:Valentinian II]] [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 371]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 392]] [[Sokajy:emperora romanina]] 2jdq4h5lzi5nmt7krmr0msgshlbgqyr 1141109 1141101 2026-05-31T04:46:55Z HarryWurst 36292 1141109 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Statue of emperor Valentinian II.JPG |anarana=Valentinian II |teraka= 371 |maty= 15 Mey 392 |firenena=Roma Taloha |mpiaraka= |asa= * [[Emperora]] * [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:INC-2965-a Солид. Валентиниан II. Ок. 388—392 гг. (аверс).png|thumb|left|solidus Vanentinian II]] I''' Valentinian II''' ([[Fiteny latina|latina]]:'' Valentinianus''; 371 – 15 Mey 392) dia emperora romana tao amin'ny faritra andrefan'ny [[Empira rômana]] teo anelanelan'ny taona 375 sy 392 taorian'i JK. Izy no mpiara-manapaka zandriny tamin'ny rahalahiny iray tampo aminy tamin'ny voalohany, avy eo dia noroahin'ny mpandrombaka fahefana, ary farany dia lasa mpitondra tokana taorian'ny taona 388. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Valentinien Ier]] <br/> || [[Valentinian II]] <br/> 375-392 || [[Teôdôsio I]]<br/> 379–395 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} {{Commonscat|Valentinianus_II}} [[en:Valentinian II]] [[sokajy:mpanao politika]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 371]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 392]] [[Sokajy:emperora romanina]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] i50dz9gy1rpxqk8xjztcxjdr0zjbopu 14 300070 1141093 2026-05-31T04:17:02Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-4]] » 1141093 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-4]] shpatzizaeykjdyux5ietpu7gnp1jpl 14 300071 1141094 2026-05-31T04:17:22Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-4]] » 1141094 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-4]] 7bvuogdhmuchlb7vz8kn9i4odaf564p 0 300072 1141102 2026-05-31T04:36:48Z HarryWurst 36292 Pejy fihodinana mankany [[Empira rômana]] 1141102 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Empira rômana]] o2h2ndiom375gph1tzhbu375msdm76h 14 300073 1141116 2026-05-31T04:59:01Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mpitendry espaniola]] [[sokajy:mozika espaniola]] » 1141116 wikitext text/x-wiki [[sokajy:mpitendry espaniola]] [[sokajy:mozika espaniola]] cwx0nkd6kppo43vuvtw7ul1mqh5k3nw 14 300074 1141118 2026-05-31T04:59:17Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mozika]] » 1141118 wikitext text/x-wiki [[sokajy:mozika]] 5sxns5t9sx2x4ybgenacaiuosjw8i3y 14 300075 1141119 2026-05-31T04:59:35Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mozika espaniola]] » 1141119 wikitext text/x-wiki [[sokajy:mozika espaniola]] 1g46yleudjv8vuboog91rchbfu1g40v 0 300076 1141151 2026-05-31T05:41:16Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia rhodolepis]] ho [[Bechium rhodolepis]] i Thelezifor 1141151 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Bechium rhodolepis]] nbycj4walviittsf6pftexnsxd68k4p 0 300077 1141153 2026-05-31T05:46:03Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Theodosius II Louvre Ma1036.jpg |anarana=Teôdôsio II |teraka=10 Aprily 401 |maty=maty ny28 Jolay 450 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Theodosius II solidus.jpg|thumb|left|Theodosius II solidus]] I '''Teôdôsio I|''' dia emperora rômana. Teraka ny 10 Aprily 401 – maty ny28 Jolay 450), antsoina hoe "ilay Kaligrafy", dia emperora Romana nanomboka tamin'ny 402 ka hatramin'ny 450. Nambara ho Augustus i... » 1141153 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Theodosius II Louvre Ma1036.jpg |anarana=Teôdôsio II |teraka=10 Aprily 401 |maty=maty ny28 Jolay 450 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Theodosius II solidus.jpg|thumb|left|Theodosius II solidus]] I '''Teôdôsio I|''' dia emperora rômana. Teraka ny 10 Aprily 401 – maty ny28 Jolay 450), antsoina hoe "ilay Kaligrafy", dia emperora Romana nanomboka tamin'ny 402 ka hatramin'ny 450. Nambara ho Augustus izy fony mbola zaza ary nitondra ho hany emperora tao amin'ny Empira Atsinanana taorian'ny nahafatesan'ny rainy [[Arkadios]] tamin'ny 408. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Honorius]] sy [[Arkadios]]<br/> 395 –408 || [[Theodosius II]]<br/>402-450 || [[Marcian]]<br/>450-457 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == [[en:Theodosius II]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 401]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 450]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] lfyp6evcoswnqaudmkszb4o77dzl7am 1141164 1141153 2026-05-31T06:14:52Z HarryWurst 36292 1141164 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Theodosius II Louvre Ma1036.jpg |anarana=Teôdôsio II |teraka=10 Aprily 401 |maty=maty ny28 Jolay 450 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Theodosius II solidus.jpg|thumb|left|Theodosius II solidus]] I '''Teôdôsio I|''' dia emperora rômana. Teraka ny 10 Aprily 401 – maty ny28 Jolay 450), antsoina hoe "ilay Kaligrafy", dia emperora Romana nanomboka tamin'ny 402 ka hatramin'ny 450. Nambara ho Augustus izy fony mbola zaza ary nitondra ho hany emperora tao amin'ny Empira Atsinanana taorian'ny nahafatesan'ny rainy [[Arkadios]] tamin'ny 408. == Fahafatesana == Maty tamin'ny 28 Jolay 450 i Theodosius vokatry ny fianjerany tamin'ny soavaliny. Tamin'ny 25 Novambra, nanambady an'i [[Marcian]], mpanompo tao an-trano teo ambany fitarihan'ny jeneraly Aspar, ny anabaviny Pulcheria, ary lasa emperora izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Honorius]] sy [[Arkadios]]<br/> 395 –408 || [[Theodosius II]]<br/>402-450 || [[Marcian]]<br/>450-457 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == [[en:Theodosius II]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 401]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 450]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] 2ou69aakfoybzjuqm4f4mez5xfhisz9 0 300078 1141155 2026-05-31T05:59:45Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Leo I Louvre Ma1012 n2.jpg|thumb|Leo I]] '''Leo II''' (467 – 474), antsoina hoe Zandriny, dia nanjaka vetivety ho emperora zaza tao amin'ny Empira Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 473 ka hatramin'ny 474. Zanakalahin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]], jeneraly Isauriana sady emperora ho avy, sy Ariadne, zanakavavin'ny emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]] izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-co... » 1141155 wikitext text/x-wiki [[File:Leo I Louvre Ma1012 n2.jpg|thumb|Leo I]] '''Leo II''' (467 – 474), antsoina hoe Zandriny, dia nanjaka vetivety ho emperora zaza tao amin'ny Empira Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 473 ka hatramin'ny 474. Zanakalahin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]], jeneraly Isauriana sady emperora ho avy, sy Ariadne, zanakavavin'ny emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]] izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Leo I (emperora)|Leo I]]<br/>457–474 || [[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>472-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 467]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 474]] bbu0ey54f8gpxk30pugwa73czhozk3t 1141171 1141155 2026-05-31T06:27:16Z HarryWurst 36292 1141171 wikitext text/x-wiki [[File:Leo I Louvre Ma1012 n2.jpg|thumb|Leo I]] '''Leo II''' (467 – 474), antsoina hoe Zandriny, dia nanjaka vetivety ho emperora zaza tao amin'ny Empira Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 473 ka hatramin'ny 474. Zanakalahin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]], jeneraly Isauriana sady emperora ho avy, sy Ariadne, zanakavavin'ny emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]] izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Leo I (emperora)|Leo I]]<br/>457–474 || [[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 467]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 474]] 1imsfefw3uvpq3yo3lwwunbf6xp29zc 1141172 1141171 2026-05-31T06:30:20Z HarryWurst 36292 1141172 wikitext text/x-wiki [[File:Leo (474)-coin.jpg|thumb|Leo II]] '''Leo II''' (467 – 474), antsoina hoe Zandriny, dia nanjaka vetivety ho emperora zaza tao amin'ny Empira Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 473 ka hatramin'ny 474. Zanakalahin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]], jeneraly Isauriana sady emperora ho avy, sy Ariadne, zanakavavin'ny emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]] izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Leo I (emperora)|Leo I]]<br/>457–474 || [[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 467]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 474]] b1jdo5ykbhny67591n04d3muhtduism 1141174 1141172 2026-05-31T06:31:23Z HarryWurst 36292 1141174 wikitext text/x-wiki [[File:Leo (474)-coin.jpg|thumb|Leo II]] '''Leo II''' (467 – 474), antsoina hoe Zandriny, dia nanjaka vetivety ho emperora zaza tao amin'ny Empira Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 473 ka hatramin'ny 474. Zanakalahin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]], jeneraly Isauriana sady emperora ho avy, sy Ariadne, zanakavavin'ny emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]] izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Leo I (emperora)|Leo I]]<br/>457–474 || [[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} {{commonscat|Flavius Leo}} [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 467]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 474]] 1v6ylh6w92its9kxk01oo63e8oi5x8d 1141176 1141174 2026-05-31T06:32:58Z HarryWurst 36292 1141176 wikitext text/x-wiki [[File:Leo (474)-coin.jpg|thumb|Leo II]] '''Leo II''' (467 – 474), antsoina hoe Zandriny, dia nanjaka vetivety ho emperora zaza tao amin'ny Empira Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 473 ka hatramin'ny 474. Zanakalahin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]], jeneraly Isauriana sady emperora ho avy, sy Ariadne, zanakavavin'ny emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]] izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Leo I (emperora)|Leo I]]<br/>457–474 || [[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} {{commonscat|Flavius Leo}} [[en:Leo_II_(emperor)]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 467]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 474]] 5rls2hvsbifj6tj9mtlm9uu9d4tqck8 1141177 1141176 2026-05-31T06:34:04Z HarryWurst 36292 1141177 wikitext text/x-wiki [[File:Leo (474)-coin.jpg|thumb|Leo II]] '''Leo II''' (467 – 474), antsoina hoe Zandriny, dia nanjaka vetivety ho emperora zaza tao amin'ny Empira Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 473 ka hatramin'ny 474. Zanakalahin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]], jeneraly Isauriana sady emperora ho avy, sy Ariadne, zanakavavin'ny emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]] izy. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Leo I (emperora)|Leo I]]<br/>457–474 || [[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} {{commonscat|Leo II (imperator)}} [[en:Leo_II_(emperor)]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 467]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 474]] 9svllx8bo4gbuqb5ob4bvvufz7yormw 14 300079 1141156 2026-05-31T06:00:29Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-5]] » 1141156 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-5]] cbex0sfz9ma134vv03o0n7pjum1rsus 0 300080 1141159 2026-05-31T06:04:31Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia nudicaulis]] ho [[Bechium nudicaule]] i Thelezifor 1141159 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Bechium nudicaule]] rx0u09eluq2oppqxbebglz8kk5lygxz 0 300081 1141163 2026-05-31T06:11:39Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia erythromarula]] ho [[Bechium rubricaule]] i Thelezifor 1141163 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Bechium rubricaule]] k4q8ng9k2rnn05ewgl6nsdnb9vobf8l 0 300082 1141167 2026-05-31T06:22:26Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Solidus of Marcian.png |anarana=Marcia |teraka= 392 |maty=27 Janoary 457 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Marcian''' (teraka 392 – maty 27 Janoary 457), dia emperora Romana tany Atsinanana nanomboka tamin'ny 450 ka hatramin'ny 457. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany !Sary:Vexilloid... » 1141167 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Solidus of Marcian.png |anarana=Marcia |teraka= 392 |maty=27 Janoary 457 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} I '''Marcian''' (teraka 392 – maty 27 Janoary 457), dia emperora Romana tany Atsinanana nanomboka tamin'ny 450 ka hatramin'ny 457. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Theodosius II]]<br/>402-450 || [[Marcian]]<br/>450-457 || [[Leo I (emperora)|Leo I]] <br/>457-474 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == [[en:Marcian]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 392]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 457]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] gd669vptnlm9fn7zpnvqhxf2vssji53 14 300083 1141169 2026-05-31T06:23:20Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-5]] » 1141169 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-5]] r3bd818jsse4yay9r8mdnw8zqx35wdx 0 300084 1141179 2026-05-31T06:35:46Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia aemulans]] ho [[Vernoniastrum aemulans]] i Thelezifor 1141179 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Vernoniastrum aemulans]] m6s8scv9vtvdycsd4vuvpl5lrhdyx15 0 300085 1141184 2026-05-31T06:50:00Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vernonia spiciforma]] ho [[Distephanus spiciformis]] i Thelezifor 1141184 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Distephanus spiciformis]] crm9ns01p9cc35ersdtgu0wf3aa181j 0 300086 1141187 2026-05-31T07:26:44Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Solidus of Roman emperor Zeno.jpg |anarana=Zeno |teraka= 425 |maty= 9 Aprily 491 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Zeno Solidus CNG (obverse).jpg|thumb|left|Zeno Solidus ]] '''Zeno''' ([[Fiteny grika|Grika]] Fahiny: ''Ζήνων'', nohavaozina ho romana: ''Zēnōn''; t. 425 – 9 Aprily 491) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 474 ka hatramin'ny 475 ary indray nanomboka tamin'ny 476 ka hatram... » 1141187 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Solidus of Roman emperor Zeno.jpg |anarana=Zeno |teraka= 425 |maty= 9 Aprily 491 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Zeno Solidus CNG (obverse).jpg|thumb|left|Zeno Solidus ]] '''Zeno''' ([[Fiteny grika|Grika]] Fahiny: ''Ζήνων'', nohavaozina ho romana: ''Zēnōn''; t. 425 – 9 Aprily 491) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 474 ka hatramin'ny 475 ary indray nanomboka tamin'ny 476 ka hatramin'ny 491. Niharan'ny fikomiana anatiny sy ny fifandirana ara-pivavahana ny fanjakany, saingy nahomby kokoa teo amin'ny sehatra ivelany. Voalaza fa izy no nanamafy ny fanjakana Atsinanana, raha nianjera kosa ny Empira Romana Andrefana taorian'ny nanesorana an'i [[Romulus Augustulus]]. Teraka tao Isauria, i Zeno dia fantatra tamin'ny anarana hoe Tarasis talohan'ny nandraisany ny anarany grika sy ny naha-mpiara-dia azy tamin'ny Emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]]. == Jereo koa == {{commonscat|Zeno (imperator)}} [[en:Zeno (emperor)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 425]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 491]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] 6x2xaaogdd1j5zbpzbv2ms9d10d7z5x 1141190 1141187 2026-05-31T07:31:46Z HarryWurst 36292 1141190 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Solidus of Roman emperor Zeno.jpg |anarana=Zeno |teraka= 425 |maty= 9 Aprily 491 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Zeno Solidus CNG (obverse).jpg|thumb|left|Zeno Solidus ]] '''Zeno''' ([[Fiteny grika|Grika]] Fahiny: ''Ζήνων'', nohavaozina ho romana: ''Zēnōn''; t. 425 – 9 Aprily 491) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 474 ka hatramin'ny 475 ary indray nanomboka tamin'ny 476 ka hatramin'ny 491. Niharan'ny fikomiana anatiny sy ny fifandirana ara-pivavahana ny fanjakany, saingy nahomby kokoa teo amin'ny sehatra ivelany. Voalaza fa izy no nanamafy ny fanjakana Atsinanana, raha nianjera kosa ny Empira Romana Andrefana taorian'ny nanesorana an'i [[Romulus Augustulus]]. Teraka tao Isauria, i Zeno dia fantatra tamin'ny anarana hoe Tarasis talohan'ny nandraisany ny anarany grika sy ny naha-mpiara-dia azy tamin'ny Emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]]. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" |[[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Basiliskus]]<br/> 475-476 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Zeno (imperator)}} [[en:Zeno (emperor)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 425]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 491]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] dg1dhka6j7z33hpo6bkdhn36oblznrn 1141191 1141190 2026-05-31T07:34:13Z HarryWurst 36292 1141191 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Solidus of Roman emperor Zeno.jpg |anarana=Zeno |teraka= 425 |maty= 9 Aprily 491 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Zeno Solidus CNG (obverse).jpg|thumb|left|Zeno Solidus ]] '''Zeno''' ([[Fiteny grika|Grika]] Fahiny: ''Ζήνων'', nohavaozina ho romana: ''Zēnōn''; t. 425 – 9 Aprily 491) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 474 ka hatramin'ny 475 ary indray nanomboka tamin'ny 476 ka hatramin'ny 491. Niharan'ny fikomiana anatiny sy ny fifandirana ara-pivavahana ny fanjakany, saingy nahomby kokoa teo amin'ny sehatra ivelany. Voalaza fa izy no nanamafy ny fanjakana Atsinanana, raha nianjera kosa ny Empira Romana Andrefana taorian'ny nanesorana an'i [[Romulus Augustulus]]. Teraka tao Isauria, i Zeno dia fantatra tamin'ny anarana hoe Tarasis talohan'ny nandraisany ny anarany grika sy ny naha-mpiara-dia azy tamin'ny Emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]]. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" |[[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Basiliskus]]<br/> 475-476 sy<br/> [[Anastasius I Dicorus]] <br/> 491–518 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Zeno (imperator)}} [[en:Zeno (emperor)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 425]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 491]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] e7wxlg7hx7hf3h34n6w1bx11x59xpnk 1141192 1141191 2026-05-31T07:34:33Z HarryWurst 36292 1141192 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Solidus of Roman emperor Zeno.jpg |anarana=Zeno |teraka= 425 |maty= 9 Aprily 491 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:Zeno Solidus CNG (obverse).jpg|thumb|left|Zeno Solidus ]] '''Zeno''' ([[Fiteny grika|Grika]] Fahiny: ''Ζήνων'', nohavaozina ho romana: ''Zēnōn''; t. 425 – 9 Aprily 491) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 474 ka hatramin'ny 475 ary indray nanomboka tamin'ny 476 ka hatramin'ny 491. Niharan'ny fikomiana anatiny sy ny fifandirana ara-pivavahana ny fanjakany, saingy nahomby kokoa teo amin'ny sehatra ivelany. Voalaza fa izy no nanamafy ny fanjakana Atsinanana, raha nianjera kosa ny Empira Romana Andrefana taorian'ny nanesorana an'i [[Romulus Augustulus]]. Teraka tao Isauria, i Zeno dia fantatra tamin'ny anarana hoe Tarasis talohan'ny nandraisany ny anarany grika sy ny naha-mpiara-dia azy tamin'ny Emperora [[Leo I (emperora)|Leo I]]. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" |[[Leo II (emperora)|Leo II]]<br/>473-474 || [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Basiliskus]]<br/> 475-476 sy<br/> [[Anastasius I Dikorus]] <br/> 491–518 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Zeno (imperator)}} [[en:Zeno (emperor)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 425]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 491]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] 5mdgy7zs9qr5h92gl59n0t03rplipbs 0 300087 1141193 2026-05-31T07:43:16Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Flavius Anastasius Probus 01c (Anastasius I) (cropped).JPG |anarana=Anastasius I Dikorus |teraka= 431 |maty= 9 Jolay 518 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Anastasius I Dikorus''', (t. 431 – 9 Jolay 518) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 491 ka hatramin'ny 518. Mpiasa sivily izy, niakatra teo amin'ny seza fiandrianana tamin'ny faha-61 taonany rehefa nofidin'i Ariadne, vadin'i Zeno (emperor... » 1141193 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Flavius Anastasius Probus 01c (Anastasius I) (cropped).JPG |anarana=Anastasius I Dikorus |teraka= 431 |maty= 9 Jolay 518 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Anastasius I Dikorus''', (t. 431 – 9 Jolay 518) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 491 ka hatramin'ny 518. Mpiasa sivily izy, niakatra teo amin'ny seza fiandrianana tamin'ny faha-61 taonany rehefa nofidin'i Ariadne, vadin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]] teo alohany. Ny fanjakany dia niavaka tamin'ny fanavaozana sy fanatsarana ny governemanta, ny fitantanam-bola, ny toekarena ary ny biraokrasia. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Anastasius I Dikorus]] <br/> 491–518 || [[Justin I (emperora)|Justin I]]<br/> 518-527 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Anastasius I, Byzantine Emperor}} [[en:Anastasius I Dicorus)]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 425]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 491]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] 7caa2nswl45xh0aokeo5730glaa2gz1 1141194 1141193 2026-05-31T07:43:38Z HarryWurst 36292 1141194 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Flavius Anastasius Probus 01c (Anastasius I) (cropped).JPG |anarana=Anastasius I Dikorus |teraka= 431 |maty= 9 Jolay 518 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Anastasius I Dikorus''', (t. 431 – 9 Jolay 518) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 491 ka hatramin'ny 518. Mpiasa sivily izy, niakatra teo amin'ny seza fiandrianana tamin'ny faha-61 taonany rehefa nofidin'i Ariadne, vadin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]] teo alohany. Ny fanjakany dia niavaka tamin'ny fanavaozana sy fanatsarana ny governemanta, ny fitantanam-bola, ny toekarena ary ny biraokrasia. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Anastasius I Dikorus]] <br/> 491–518 || [[Justin I (emperora)|Justin I]]<br/> 518-527 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Anastasius I, Byzantine Emperor}} [[en:Anastasius I Dicorus]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 425]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 491]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] 1boaakjbtbqblci4sp79autjzdey6um 1141195 1141194 2026-05-31T07:43:58Z HarryWurst 36292 1141195 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Flavius Anastasius Probus 01c (Anastasius I) (cropped).JPG |anarana=Anastasius I Dikorus |teraka= 431 |maty= 9 Jolay 518 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Anastasius I Dikorus''', (t. 431 – 9 Jolay 518) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 491 ka hatramin'ny 518. Mpiasa sivily izy, niakatra teo amin'ny seza fiandrianana tamin'ny faha-61 taonany rehefa nofidin'i Ariadne, vadin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]] teo alohany. Ny fanjakany dia niavaka tamin'ny fanavaozana sy fanatsarana ny governemanta, ny fitantanam-bola, ny toekarena ary ny biraokrasia. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Anastasius I Dikorus]] <br/> 491–518 || [[Justin I (emperora)|Justin I]]<br/> 518-527 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Anastasius I, Byzantine Emperor}} [[en:Anastasius I Dicorus]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 431]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 418]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] nqlj8xx77obeyjtk8g2htanq5ahktht 1141197 1141195 2026-05-31T07:44:57Z HarryWurst 36292 1141197 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Flavius Anastasius Probus 01c (Anastasius I) (cropped).JPG |anarana=Anastasius I Dikorus |teraka= 431 |maty= 9 Jolay 518 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} '''Anastasius I Dikorus''', (t. 431 – 9 Jolay 518) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 491 ka hatramin'ny 518. Mpiasa sivily izy, niakatra teo amin'ny seza fiandrianana tamin'ny faha-61 taonany rehefa nofidin'i Ariadne, vadin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]] teo alohany. Ny fanjakany dia niavaka tamin'ny fanavaozana sy fanatsarana ny governemanta, ny fitantanam-bola, ny toekarena ary ny biraokrasia. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Anastasius I Dikorus]] <br/> 491–518 || [[Justin I (emperora)|Justin I]]<br/> 518-527 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Anastasius I, Byzantine Emperor}} [[en:Anastasius I Dicorus]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 431]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 518]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] 1z2u8g8eir79v5o9sn8t767e8ppifbq 1141200 1141197 2026-05-31T07:48:45Z HarryWurst 36292 1141200 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= Flavius Anastasius Probus 01c (Anastasius I) (cropped).JPG |anarana=Anastasius I Dikorus |teraka= 431 |maty= 9 Jolay 518 |firenena=Rôma Taloha |mpiaraka= |asa= |taona niasàna= }} [[File:730654 ANASTASIUS I Gold Tremissis.jpg|thumb|left|Anastasius I gold coin]] '''Anastasius I Dikorus''', (t. 431 – 9 Jolay 518) no emperora Romana Atsinanana nanomboka tamin'ny 491 ka hatramin'ny 518. Mpiasa sivily izy, niakatra teo amin'ny seza fiandrianana tamin'ny faha-61 taonany rehefa nofidin'i Ariadne, vadin'i [[Zeno (emperora)|Zeno]] teo alohany. Ny fanjakany dia niavaka tamin'ny fanavaozana sy fanatsarana ny governemanta, ny fitantanam-bola, ny toekarena ary ny biraokrasia. == Emperora romanina == {|border="1" align="center" style="border: 10px solid #0; background-color:#FFFFFF" |-align="center" bgcolor="DDEEFF" !nodimbiasany ![[Sary:Vexilloid of the Roman Empire.svg|40px]] [[Empira Rômana|Emperora romanina]] !mpandimby |-align="center" | [[Zeno (emperora)|Zeno]]<br/> 474–475 sy <br/>476-491 || [[Anastasius I Dikorus]] <br/> 491–518 || [[Justin I (emperora)|Justin I]]<br/> 518-527 |-bgcolor="#DDEEFF" |- |} == Jereo koa == {{commonscat|Anastasius I, Byzantine Emperor}} [[en:Anastasius I Dicorus]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 431]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 518]] [[Sokajy:Emperora Bizantina]] ip22asrrc758kk5wwkjvjsofjd6lk7o 14 300088 1141196 2026-05-31T07:44:43Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-5]] » 1141196 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-5]] r3bd818jsse4yay9r8mdnw8zqx35wdx 14 300089 1141198 2026-05-31T07:45:08Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-6]] » 1141198 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-6]] j4c55jxfip5m1wozfkfmyd4g8acs00a 14 300090 1141199 2026-05-31T07:45:28Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-5]] » 1141199 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-5]] cbex0sfz9ma134vv03o0n7pjum1rsus 14 300091 1141203 2026-05-31T08:04:13Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-6]] » 1141203 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Maty tamin'ny taonjato faha-6]] j4c55jxfip5m1wozfkfmyd4g8acs00a 14 300092 1141204 2026-05-31T08:04:43Z HarryWurst 36292 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-5]] » 1141204 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Teraka tamin'ny taonjato faha-5]] cbex0sfz9ma134vv03o0n7pjum1rsus 0 300093 1141207 2026-05-31T08:25:34Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Ambiaty]] ho [[Gymnanthemum appendiculatum]] i Thelezifor 1141207 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Gymnanthemum appendiculatum]] g040taxfpq0awtjejnc7awu6hypowxx