Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Québec
0
3523
1142094
1132556
2026-06-07T08:51:00Z
Kurcke
37522
Coat of arms of Quebec (without crown).svg La couronne a été officiellement retirée des armoiries du Québec le 23 janvier 2026. Source: https://www.quebec.ca/gouvernement/portrait-quebec/drapeau-symboles-nationaux/armoiries
1142094
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Flag of Quebec.svg|thumb|270px|ankavanana|[[Saina]] ny Quebec]]
[[Sary:Coat of arms of Quebec (without crown).svg|thumb|240px|ankavanana|''[[marika]]'' ny Quebec]]
I '''Quebec''' dia fizaràn-tany [[Fiteny frantsay|miteny frantsay]] any atsinanana amin' i [[Kanada]]. Ny renivohiny dia i [[Québec (tanàna)|Québec]], kanefa i [[Montréal]] no metrôpôliny.
Voafaritry ny hoalan' i Ungava sy ny andilan'dranomsin' i Hudson i Quebec any avaratra, voafariry ny hoalan' i Hudson sy i Ontario any andrefana, ny faritany mizakatenan' i Maine, i New Hampshire, i Vermont sy i New York, ary voafaritr' i Nouveau Brunswick, i [[Newfoundland sy Labrador]] sy ny hoalan' i Saint-Laurent any atsinanana. Miampita ny tanin' i Quebec ny renirano Saint-Laurent.
Ny isan' ny mponina any Quebec tamin' ny taona 2008 dia nisy 7 750 000, misy vondrona ara-kolontsaina sy ara-piteny maro any Quebec, misy vahoaka tompon-tany iraika ambin' ny folo izao miaina any Quebec. Ny [[Fiteny ôfisialy|fiteny ôfisialiny]] dia fiteny frantsay. Tamin' ny taona 2006, ny olona miteny frantsay any dia lasa 79,6 isan-jato. Kanefa 81,8 isan-jaton' ny olona no lazaina fa mampiasa ny fiteny frantsay any an-tranony. Talohan' izany dia manan-tanjona hampidina ny mpiteny frantsay ny ''politique d'assimilation linguistique'' ny ''Acte d'union'' natao tamin' ny taona 1840.
== Jeôgrafia ==
[[Sary:Map of Quebec-fr.png|thumb|ankavanana|244px|Mapy ny Quebec tamy taona 2001]]
[[Sary:Quebec SPOT 1035.jpg|thumb|ankavanana|199px|Tananan'i Quebec hita taminy satellite Spot]]
[[Sary:Déversoir, Centrale hydro-électrique Robert-Bourassa.jpg|ankavanana|200px|thumb|[[Tohodrano]] Robert-Bourassa]]
Ao amin' ny jeôgrafiany, voazara faritany telo ambin' ny folo i Quebec, ny tondron' izy ireo dia toetany, jeôlôjia, hidrôgrafia, ny zava-maintso sns. Ny fandinihana ireo endrika ireo dia miankina amin' ny sampan-draharaham-panjakana iandraiketan' ny ministeran' ny fampivoarana mateza, ny ministeran' ny tontolo iainana, ny parkan' i Quebec sy ny ministeran' ny harena an-kibon' ny tany.
=== Sisintany ===
Manan-danja ny toerana misy an' i Quebec any atsinanana amin' i [[Amerika Avaratra]]. Amin' ny fivelarany, 1 667 441 {{km2}}, ny velarany dia intelon' i Frantsa metrôpôlitana, indimin' i [[Alemaina]] sy i [[Japana]], na in' efapolon' i [[Soisa]].
Maka faribolana ara-pehintany 17 i Quebec any atsinanana katrany andrefana, ary maka faribolana ara-daharan-jarahasina 22 any avaratra hatrany atsimo. Mampiasa hasin' ora roa i Quebec, indrindra ny ora atsinanana, ora tsotra na ora naroso, sy ny ora Atlantika, tsotra na naroso (ho an' ny nosy Madelena sy ny faritanin' ny reserve-n' i Listuguj), tsy mihetsika ny ora ora sasany any amin' ny faritany hafa.
Mizara sisin-tany amin' ny fanjakana mizaka tena [[Etazonia|amerikana]] efatra i Quebec, toy ny fanjakan' i [[New York]], i [[Vermont]], i [[New Hampshire]] ary i [[Maine]]. Mizara sisin-tany amin' ny faritany kanadianina hafa ihany koa i Quebec toa an' i [[Terre-Neuve-et-Labrador]], i [[Nouveau-Brunswick]], i [[Ontario]]. Manana sisin-tany amin' i Quebec koa i Nunavy, ny [[Île-du-Prince-Édouard]] sy i [[Nouvelle-Écosse]].
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ville.quebec.qc.ca tananan'i Quebec]
* [http://www.gouv.qc.ca Governemanta ny Quebec] {{Wayback|url=http://www.gouv.qc.ca/ |date=20080417213038 }}
* [http://www.stat.gouv.qc.ca/ statistika ny Quebec] {{Wayback|url=http://www.stat.gouv.qc.ca/ |date=20110216140044 }}
[[Sokajy:Kanada]]
[[Sokajy:Québec|*]]
h0itelarme1al4rpwemcr6go1lsx42c
1142095
1142094
2026-06-07T08:51:23Z
Kurcke
37522
1142095
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Flag of Quebec.svg|thumb|270px|ankavanana|[[Saina]] ny Quebec]]
[[Sary:Coat of arms of Quebec (without crown).svg|thumb|240px|ankavanana|[[Marika]] ny Quebec]]
I '''Quebec''' dia fizaràn-tany [[Fiteny frantsay|miteny frantsay]] any atsinanana amin' i [[Kanada]]. Ny renivohiny dia i [[Québec (tanàna)|Québec]], kanefa i [[Montréal]] no metrôpôliny.
Voafaritry ny hoalan' i Ungava sy ny andilan'dranomsin' i Hudson i Quebec any avaratra, voafariry ny hoalan' i Hudson sy i Ontario any andrefana, ny faritany mizakatenan' i Maine, i New Hampshire, i Vermont sy i New York, ary voafaritr' i Nouveau Brunswick, i [[Newfoundland sy Labrador]] sy ny hoalan' i Saint-Laurent any atsinanana. Miampita ny tanin' i Quebec ny renirano Saint-Laurent.
Ny isan' ny mponina any Quebec tamin' ny taona 2008 dia nisy 7 750 000, misy vondrona ara-kolontsaina sy ara-piteny maro any Quebec, misy vahoaka tompon-tany iraika ambin' ny folo izao miaina any Quebec. Ny [[Fiteny ôfisialy|fiteny ôfisialiny]] dia fiteny frantsay. Tamin' ny taona 2006, ny olona miteny frantsay any dia lasa 79,6 isan-jato. Kanefa 81,8 isan-jaton' ny olona no lazaina fa mampiasa ny fiteny frantsay any an-tranony. Talohan' izany dia manan-tanjona hampidina ny mpiteny frantsay ny ''politique d'assimilation linguistique'' ny ''Acte d'union'' natao tamin' ny taona 1840.
== Jeôgrafia ==
[[Sary:Map of Quebec-fr.png|thumb|ankavanana|244px|Mapy ny Quebec tamy taona 2001]]
[[Sary:Quebec SPOT 1035.jpg|thumb|ankavanana|199px|Tananan'i Quebec hita taminy satellite Spot]]
[[Sary:Déversoir, Centrale hydro-électrique Robert-Bourassa.jpg|ankavanana|200px|thumb|[[Tohodrano]] Robert-Bourassa]]
Ao amin' ny jeôgrafiany, voazara faritany telo ambin' ny folo i Quebec, ny tondron' izy ireo dia toetany, jeôlôjia, hidrôgrafia, ny zava-maintso sns. Ny fandinihana ireo endrika ireo dia miankina amin' ny sampan-draharaham-panjakana iandraiketan' ny ministeran' ny fampivoarana mateza, ny ministeran' ny tontolo iainana, ny parkan' i Quebec sy ny ministeran' ny harena an-kibon' ny tany.
=== Sisintany ===
Manan-danja ny toerana misy an' i Quebec any atsinanana amin' i [[Amerika Avaratra]]. Amin' ny fivelarany, 1 667 441 {{km2}}, ny velarany dia intelon' i Frantsa metrôpôlitana, indimin' i [[Alemaina]] sy i [[Japana]], na in' efapolon' i [[Soisa]].
Maka faribolana ara-pehintany 17 i Quebec any atsinanana katrany andrefana, ary maka faribolana ara-daharan-jarahasina 22 any avaratra hatrany atsimo. Mampiasa hasin' ora roa i Quebec, indrindra ny ora atsinanana, ora tsotra na ora naroso, sy ny ora Atlantika, tsotra na naroso (ho an' ny nosy Madelena sy ny faritanin' ny reserve-n' i Listuguj), tsy mihetsika ny ora ora sasany any amin' ny faritany hafa.
Mizara sisin-tany amin' ny fanjakana mizaka tena [[Etazonia|amerikana]] efatra i Quebec, toy ny fanjakan' i [[New York]], i [[Vermont]], i [[New Hampshire]] ary i [[Maine]]. Mizara sisin-tany amin' ny faritany kanadianina hafa ihany koa i Quebec toa an' i [[Terre-Neuve-et-Labrador]], i [[Nouveau-Brunswick]], i [[Ontario]]. Manana sisin-tany amin' i Quebec koa i Nunavy, ny [[Île-du-Prince-Édouard]] sy i [[Nouvelle-Écosse]].
== Rohy ivelany ==
* [http://www.ville.quebec.qc.ca tananan'i Quebec]
* [http://www.gouv.qc.ca Governemanta ny Quebec] {{Wayback|url=http://www.gouv.qc.ca/ |date=20080417213038 }}
* [http://www.stat.gouv.qc.ca/ statistika ny Quebec] {{Wayback|url=http://www.stat.gouv.qc.ca/ |date=20110216140044 }}
[[Sokajy:Kanada]]
[[Sokajy:Québec|*]]
kxi05c1cwnfggaf9dk08o0uufsjw32f
Belobaka (Mahajanga II)
0
9128
1142075
1081026
2026-06-07T06:11:43Z
HarryWurst
36292
1142075
wikitext
text/x-wiki
{{infobox tanàna
|anarana=Belobaka
|faritany=[[Faritanin'i Mahajanga|Mahajanga]]
|faritra=[[Boeny]]
|isam-ponina=?
|firenena={{Madagasikara}}
|sary=Bureau de service Commune rurale Belobaka.jpg
}}
I '''Belobaka (Mahajanga II)''' dia kaominina malagasy ao amin'ny distrikan'i [[Distrikan'i Mahajanga II|Mahajanga II]], [[Faritra Boeny]].
== Tantara ==
Voalohany dia nantsoina hoe Andavakabe ny kominana Belobaka, noho ny fisian'ny lavaka na ny "Grotte" ao aminy. Tamin'ny taona [[1930]], noho ny fandrosoana teo amin'ny fambolena sy varotra [[Paraky|lobaka]] na ny "Tabac" izay nalaina avy amin'ny teny [[Sakalava]], dia nantsoina hoe Belobaka io kaominina io.
== Jeografia ==
Ny kaominina riraly Belobaka dia voasokajy amin'ireo kaominina sivy (9) mitambatra ao anatin'ny Prefekitiora Mahajanga II, ary tafidtra ao anatin'ny prefekitiora enina (6) ao amin'ny faritra Boeny. Io renivohitra kaominina io dia 10km miala ambonivohitra [[Mahajanga |Mahajanga I]], izay manapaka ny lalam-pirenena faha 4 na " RN4" ny lalana mihazo Mahajanga sy [[Antananarivo]].
Manana fivelarana eo amin'ny 208km² eo io kaominina io
== Jereo koa ==
* [[Madagasikara]]
** [[Kaominina any Madagasikara]]
*** Belobaka (Mahajanga II)
== Rohy ivelany ==
{{Boeny}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Kaominina any Faritra Boeny]]
[[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]]
[[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]]
tapbztt19vdab6fnby3mzojco9aa8ee
Pereira Barreto
0
68879
1142049
953742
2026-06-07T03:49:11Z
HarryWurst
36292
1142049
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-20.638330|-51.109170}}
{{infobox tanàna
|anarana=Pereira Barreto
|velarantany= 978,88
|isam-ponina= 24.095
|firenena={{BRA}}
|fanjakana = {{São Paulo}}
|sary =Igrejinha na beira da rodovia - Igreja do Km 20 - panoramio.jpg
|saina =Bandeira da Estância Turística de Pereira Barreto.png
|haavo = 347
}}
[[File:SaoPaulo Municip PereiraBarreto.svg|thumb|left|Pereira Barreto]]
I '''Pereira Barreto''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{São Paulo}}, ao amin'i [[Mesoregione di Araçatuba|Araçatuba]], [[Microregione di Andradina|Andradina]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 979,960 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 24.095 (2020).
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
0qdcurezhv6hs6hw1m3a184vpvs7dr3
Quatá
0
69052
1142044
953691
2026-06-07T03:35:14Z
HarryWurst
36292
1142044
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.247500|-50.698330}}
{{infobox tanàna
|anarana=Quatá
|velarantany= 652,744
|isam-ponina= 12.147
|firenena={{BRA}}
}}
I '''Quatá''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i [[sary:Bandeira_do_estado_de_São_Paulo.svg|20px]] [[São Paulo|São Paulo]], ao amin'i [[Mesoregione di Assis|Assis]], [[Microregione di Assis|Assis]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 652,744 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 12.147.
== Mpoina==
{| border="0"
|-
|Fivoaran'ny mponina
| 1920 =
| 1940 = 20544
| 1950 = 20823
| 1960 = 12098
| 1970 = 11581
| 1980 = 8744
| 1991 = 11358
| 2000 = 11655
| 2010 = 12799
| 2022 = 13163
}}
|}
{{vangovango|tanàna ao Brazila}}
[[sokajy:Tanàna ao Brazila]]
08h3z6q2vul5wyqyr9j07joyabhos1g
1142045
1142044
2026-06-07T03:40:23Z
HarryWurst
36292
1142045
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.247500|-50.698330}}
{{infobox tanàna
|anarana=Quatá
|velarantany= 652,74
|isam-ponina= 13.412
|firenena={{BRA}}
|fanjakana = {{São Paulo}}
|sary =Letreiro de Quatá.jpg
|saina =Bandeira de Quatá.jpg
|haavo = 550
}}
[[File:SaoPaulo Municip Quata.svg|thumb|left|Quata]]
I '''Quatá''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{São Paulo}}, ao amin'i [[Mesoregione di Assis|Assis]], [[Microregione di Assis|Assis]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 652,744 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 13.412 (2025).
== jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo}]]
l75flbionr16l4wcfl0kjwmh95crx19
1142046
1142045
2026-06-07T03:40:45Z
HarryWurst
36292
1142046
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-22.247500|-50.698330}}
{{infobox tanàna
|anarana=Quatá
|velarantany= 652,74
|isam-ponina= 13.412
|firenena={{BRA}}
|fanjakana = {{São Paulo}}
|sary =Letreiro de Quatá.jpg
|saina =Bandeira de Quatá.jpg
|haavo = 550
}}
[[File:SaoPaulo Municip Quata.svg|thumb|left|Quata]]
I '''Quatá''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{São Paulo}}, ao amin'i [[Mesoregione di Assis|Assis]], [[Microregione di Assis|Assis]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 652,744 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 13.412 (2025).
== jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
g464pyfvgv3xyqusc9h9c9vv0hs9oby
Sorocaba
0
69224
1142051
1119569
2026-06-07T04:20:52Z
HarryWurst
36292
1142051
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-23.501670|-47.458060}}
{{infobox tanàna
|anarana=Sorocaba
|velarantany= 449
|isam-ponina= 723.682
|firenena={{BRA}}
|fanjakana={{São Paulo}}
|ben'ny tanàna = Rodrigo Maganhato ([[Republicanos (Brasil)|REP]], 2025–2028)
|sary =Rio Sorocaba (cropped).jpg
|saina =BandeiraSorocaba.svg
}}
[[File:SaoPaulo Municip Sorocaba.svg|thumb|left|Sorocaba]]
I '''Sorocaba''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{São Paulo}}, ao amin'i [[Mesoregione Macro Metropolitana Paulista| Macro Metropolitana Paulista]], [[Microregione di Sorocaba|Sorocaba]].
==Jeografia==
Ny isam-ponina dia 723.682. Sorocaba dia 87 km miala ny renivohitra [[São Paulo]].
==Toekarena==
Ivon-toerana indostrialy manan-danja ao amin'ny fanjakan'i São Paulo sy {{Brazila}} io tanàna io, ary mahatratra firenena 120 mahery ny famokarana indostrialy, mahatratra ny harinkarena faobe (GDP) mihoatra ny 44 miliara reais.
Ny mpanamboatra fiara [[Toyota]] dia miasa orinasa any Sorocaba.
==Fianinany Taloha==
Ny tanàna dia naorina tamin'ny 1654 tamin'ny tarika bandeirantes avy any São Paulo.
== Zanakalahy sy zanakavavin'ny Tanàna ==
* [[Antônio de Oliveira]] (1874–?), mpanoratra
* [[Danilo]] (* 1986), mpilalao baolina kitra
* [[Leandro da Silva]] (* 1988), mpilalao baolina kitra
* [[Rafael Cabral]] (* 1990), mpilalao baolina kitra
* [[Bruno Formigoni]] (* 1990), mpilalao baolina kitra
* [[Priscilla Carnaval]] (* 1993), mpitaingina bisikileta
* [[Giovanni Piccolomo]] (* 1994), mpilalao baolina kitra
* [[Patrick Luan]] (* 1998), mpilalao baolina kitra
* [[Cristiano Robert do Amaral]] (* 2001), mpilalao baolina kitra
* [[Rafael Devisate]] (* 2005), mpilalao baolina kitra Breziliana-Alemana
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
mwk6nnwehyabq6eabpape155bdsdmph
Leandro Montera da Silva
0
200833
1142050
759306
2026-06-07T04:06:47Z
HarryWurst
36292
1142050
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Leandro.jpg
|anarana=Leandro Montera da Silva
|teraka=12 Febroary 1985
|maty=
|firenena={{Brazila}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Leandro Montera da Silva''' dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i [[Brazila]] teraka ny 12 Febroary 1985 tao [[São Paulo]]
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra Brazila]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1985]]
7vwhtasr17ngswkb3o9ygutd7b9mjw1
1142054
1142050
2026-06-07T04:37:03Z
HarryWurst
36292
1142054
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=Leandro.jpg
|anarana=Leandro Montera da Silva
|teraka=12 Febroary 1985
|maty=
|firenena={{Brazila}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao baolina kitra]]
|taona niasàna=
}}
'''Leandro Montera da Silva''' dia mpilalao [[baolina kitra]] mizaka ny zom-pirenen'i [[Brazila]] teraka ny 12 Febroary 1985 tao [[São Paulo]]
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao baolina kitra Brazila]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1985]]
s3vdbvv4b48rd51j0dm1lb8r17xoh4x
Andriamanitra (tokana)
0
255406
1142019
1060703
2026-06-06T18:33:35Z
TheWikipedian1250
21364
/* */
1142019
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Jesus-bate-a-porta-02.jpg|vignette|Andriamanitra|275x275px]]
'''Andriamanitra''', araka ny [[finoana]] ao amin' ny [[fivavahana]] [[Mônôteisma|mônôteista]] maro, dia ilay [[fanahy]] ambony indrindra, tokana, [[Famoronana (finoana sy fedrà)|mpamorona]] ny zavatra rehetra ary loharanon' ny zavatra misy rehetra. Tonga lafatra izy, tsy manam-petra, tsy miova, [[mandrakizay]], tsara indrindra, [[Fahalalana ny zava-drehetra|mahalala ny zava-drehatra]] ary [[Fahefana ny zava-drehetra|mahefa ny zava-drehetra]] ary [[Andriamanitra (ankapobeny)|andriamanitra]] misahana izao rehetra izao. Mpamonjy ny olombelona sy ny [[zavaboary]] rehetra, ary nanambara tena nandritra ny [[Tantara]] izy.
Ao amin' ny [[jodaisma]] sy ny [[kristianisma]] ary ny [[silamo|finoana silamo]] dia tsy mifangaro amin' izao tontolo izao sady ambonin' izao tontolo izao ([[Fihoa-draha|mihoa-draha]]) Andriamanitra. Tokana sy manan-tsitrapo ary manam-pahatsiarovan-tena manokana izy, izany hoe ''[[Persôna (teôlôjia)|persôna]]'' izy. Ivelan' ny sehatry ny fivavahana dia misy koa ny fiheveran' ny [[Filôzôfia|filôzôfa]] ny amin' Andriamanitra tokana, ka efa hatramin' ny filôzôfia grika tamin' ny [[Andro Taloha]] izany ka hatramin' izao.
== Fiezahana hanana Andriamanitra tokana ==
Ny [[jodaisma]] sy ny [[kristianisma]] ary ny [[finoana silamo]] no tena fantatra mazava fa mino an' Andriamanitra tokana, nefa nisy fivavahana roa izay efa azo lazaina fa nanandrana ny mônôteisma na efa mônôteisma, dia ny fivavahana tamin' ny andriamanitra [[Atôna]] ([[atônisma]]) tao [[Ejipta tamin'ny Andro Taloha|Egipta]] sy ny [[zôrôastrisma]] (izay nisafidy ny iray tamin' ireo [[Andriamanitra (anarana iombonana)|andriamanitra]] maro ho andriamaniny, dia i [[Ahora Mazda]]) ka nanao ny sisa rehetra ho zavatra hafa ([[anjely]] sns). Ny fivavahan' ny [[Hebreo (mponina)|Hebreo]] dia heverin' ny mpikaroka sasany fa nandalo ny fisafidianana andriamanitra iray tao amin' ireo andriamanitra maron' ny mponina tao [[Kanaana]], dia i El na [[Iahveh]] izany andriamanitra izany, ka nomena ny anarana hoe [[iahvisma]] izany fivavahana hebreo taloha izany.
=== Ny fivavahan' ny Egiptiana tamin' i Atôna ===
Ny fivavahana tamin' i [[Atôna]], andriamanitry ny [[Ejipta tamin' ny Andro Taloha|Egiptiana taloha]] elabe, izay atao hoe [[atônisma]], dia efa nisy tamin' ny andron' ny [[farao]] [[Tôtmôsisy IV]] sy ny farao [[Amenôtepa III]], ary nanjary [[Monoteisma|andriamanitra tokana]] izy tamin' ny andron' ny farao [[Akenatôna]] tamin' ny taonjato faha-14 tal. J.K. Nanome anjara toerana lehibe ny fivavahana amin' i Atôna nandritra ny fanjakany i Amenôtepa III, nefa ny zanany atao hoe [[Amenôtepa IV]] no niantso tena hoe Akenatôna ("zanak' i Atôna"). Ny farao Akenatôna ihany no mpanelanelana ny olombelona amin' i Atôna. Tena zava-baovao izany satria nanana mpisorona manelanelana azy amin' ny andriamanitra ny fivavahana egiptiana [[Pôliteisma|pôliteista]] talohan' io.
Ninoana fa i Atôna no [[Famoronana (finoana sy fedrà)|namorona izao tontolo izao]]. I Atôna, izay sady ray no renin' ny zavaboary, dia andriamanitra tokana nanoloana ny fivavahana tamin' andriamanitra maro teo amin' ny tany manodidina ny fanjakan' ny farao tamin' izany fotoana izany. Andriamanitra mahasahana izao rehetra izao izy ka tsy voafetra ho an' ny tombontsoan' i [[Ejipta tamin' ny Andro Taloha|Egipta]] irery ihany.
Tamin' ny andron' i farao Akenatôna dia tsy nanana endrika azo tsapain-tanana hafa afa-tsy ny kapilan' ny [[masoandro]] mandefa ny tara-pahazavany isan' andro avy eny amin' ny lanitra i Atôna, ka tsy nisy sary voasokitra hafa nenti-naneho azy. Zavatra niserana fotsiny teo amin' ny tantaran' ny fivavahana tao Egipta fahiny ny fivavahana tamin' i Atôna satria taorian' ny nahafatesan' i Akenatôna dia rava ny naha andriamanitra tokana an' i Atôna<ref><small>Jan Assmann, "Le traumatisme monothéiste", in Thomas Römer (dir.), ''Enquête sur le Dieu unique'', <abbr>éd.</abbr> Bayard/Le Monde de la Bible, 2010, <abbr>p.</abbr> 76.</small></ref> ka lasa nanompo an' i [[Amôna (andriamanitra)|Amôna]] sy ny andriamanitra egiptiana maro hafa indray ny farao nandimby an' i Akenatôna.
I [[Sigmund Freud|Freud]], ilay psikanalista malaza, dia nihevitra fa ny fivavahana amin' i Atôna no niandohan' ny fivavahan' ny [[Hebreo (vahoaka)|Hebreo]] amin' Andriamanitra tokana, nefa lavin' ny mpahay tantara momba ny fivavahana izany<ref><small>Mireille Hadas-Lebel, [http://www.massorti.com/NAISSANCE-DU-MONOTHEISME.html#outil_sommaire_4 ''Monothéisme et exil de Babylone'' : 5. ''De la monolâtrie au monothéisme ?''], sur ''Massorti.com'', 17 juillet 2008, [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.massorti.com%2FNAISSANCE-DU-MONOTHEISME.html%23outil_sommaire_4 tahiry]].</small></ref>.
=== Andriamanitra tokana araka ny zôrôastrisma ===
Ny [[zôrôastrisma]] na zôrôastrianisma dia isan' ireo fivavahana azo heverina fa mônôteista voalohany mitory ny amin' ny [[famonjena]] mandrakizay any amin' ny tontolo hafa<ref name=":1"><small>Yves Lambert, ''La naissance des religions'', <abbr>éd.</abbr> Armand Colin, 2009, <abbr>p.</abbr> 307.</small></ref> <ref><small>Gherardo Gnoli, "L'Iran ancien et le zoroastrisme", in Julien Ries (dir.) ''L'Homme indo-européen et le sacré'', <abbr>éd.</abbr> Édisud, 1995.</small></ref>. I [[Ahora Mazda]] (''Ahura'' ''Mazda'') no anaran' Andriamanitra ao amin' io fivavahana io<ref><small>Jean Kellens, "Les documents d'origine : l'Avesta", in ''Religions et histoire'', <abbr>no</abbr> 44, ''Zoroastrisme, le rite pour l'éternité'', mai-juin 2012, <abbr>p.</abbr> 23.</small></ref>. Tsy noraisina ho andriamanitra ireo andriamanitry ny [[mazdeisma]] maro taloha atao hoe ''daeva'' ([[Fiteny sanskrity|sanskrity]]: ''deva'', [[Fiteny latina|latina]]: ''deus''). Andriamanitra tokana sady mpahary i Ahora Mazda izay nanambara ny tenany tamin' i [[Zaratostra]] (na Zôrôastra). Araka ny finoan' ny Zôrôastriana dia hiorina ny fanjakan' i Ahora Mazda aorian' ny ady ifanaovan' ireo zavatra kambana noforoniny, dia ny [[Tsara]] sy ny [[Ratsy]], amin' izany dia horesin' ny Tsara ny Ratsy.
Misy anefa ireo mpandinika izay tsy miombon-kevitra amin' izany fa manao ny zôrôastrisma ho fitohizan' ny [[mazdeisma]] ihany izay [[politeisma|pôliteisma]]<ref name=":1" /> nivoatra ho amin' ny [[monolatrisma|mônôlatrisma]]<ref><small>Yves Lambert, ''La naissance des religions'', <abbr>éd.</abbr> Armand Colin, 2009, <abbr>p.</abbr> 339.</small></ref>. Tsy ninoana ho tokana hatramin' ny nanombohan' ny nahafantarana azy anefa i Ahora Mazda satria ny mazdeisma, izay nipoiran' ny zôrôastrisma, dia fivavahana nino ny fisian' ny andriamanitra maro sy nanompo andriamanitra maro.
== Ny Andriamanitry ny fivavahana abrahamika ==
=== Andriamanitra, araka ny jodaisma ===
I [[IHVH]] na YHWH (izay tononina indraindray hoe [[Iahveh]]) (hebreo: ''יהוה'' / ''ihwh'') no anaran' Andriamanitra ao amin' ny [[jodaisma]]. Ny anaran' Andriamanitra hoe ''Iahveh'' dia heverina fa manam-pifandraisana amin' ny fehezan-teny azo adika hoe "Izaho no ilay misy" ([[Bokin' ny Eksôdosy|Eksaody]] 3.13-14, ''[[Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly Masina]]''). Tokana ny andriamanitry ny [[Hebreo (mponina)|Hebreo]], maha saro-piaro azy izany araka ny [[Didy Folo|didy]] hoe "Aza manana andriamani-kafa fa izaho ihany". Ny [[Tanakh]], Baibolin' ny jodaisma izay tsy inona fa ny [[Testamenta Taloha]], no loharano ahafantarana ny amin' Andriamanitra ho an' ny [[Jiosy]].
Vokatry ny sitrapon' Andriamanitra no nampisy an' izao tontolo izao tamin' ny namoronany azy, ka noho izany dia Andrimanitra no tompon' izao rehetra izao. Tsy mifangaro amin' ny [[zavaboary]] Andriamanitra fa ivelany sady amboniny ary tsy takatry ny saina, izany hoe [[Fihoa-draha|mihoa-draha]]. Tsy misy noho izany zavatra eto amin' izao tontolo izao azo anehoana an' Andriamanitra, ho [[fanompoan-tsampy]] izany raha izany no atao.
Araka ny Baiboly dia misy ampahan' ny toetr' Andriamanitra azo tarafina amin' ny toetry ny olombelona, noho ny [[Famoronana (araka ny Baiboly)|nahariany]] ny olombelona tahaka ny endriny. Ao amin' ny [[Tanakh]] dia voalaza fa manam-pihetseham-po Andriamanitra: tezitra, faly, malahelo, diso fanantenana, mitsetra, mitia, na mankahala koa. Inoana koa fa Andriamanitra hendry, marina, mpamidra fo, mahatoky ary velona i [[Iahveh]]. Afaka mampanantena zavatra, afaka ny ho tezitra ary saro-piaro izy. Andriamanitra mpanjaka sy mpitsara ary miandry ny olony sahala amin' ny mpiandry ondry izy. Sarotiny izy amin' ny fitondran-tenan' ny mpanompony. Nanao [[fanekem-pihavanana]] tamin' ny vahoakany, dia ny [[Zanak'i Israely|Zanak' i Israely,]] izy.
=== Andriamanitra, araka ny kristianisma ===
Nandova ny fiveheverana sasany ao amin' ny [[jodaisma]] ny [[kristianisma]] noho izy nampiasa ny boky masin' ny jodaisma, dia ny [[Testamenta Taloha]] ao amin' ny [[Baiboly]]. Nisy fiovany izany fiheverana izany taorian' ny niainan' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]] teto an-tany izay ataon' ny Kristiana fa [[Zanak' Andriamanitra (kristianisma)|zanak' Andriamanitra]] [[Fahatongavana ho nofo (kristianisma)|tonga nofo]] sady ilay [[Mesia]] resahin' ireo [[mpaminany]] sady nadrasana hatramin' izay. Niteraka fikorontanan' ny finoana an' [[Andriamanitra tokana|Andriamanitra]] tokana, araka ny ampianarin' ny jodaisma, izany fivoasana vaovao ny [[Soratra Masina]] izany, izay tsy ny [[Testamenta Taloha]] ihany fa ny [[Testamenta Vaovao]] koa sy ny boky sasany ataon' ny manam-pahaizana hoe ''[[Apôkrifan' ny Baiboly|apôkrifa]]'' na ''pseodepigrafa,'' izay nampiditra voambolana avy amin' ny [[filôzôfia]] grika (indrindra ny an' i [[Plato|Platôna]]) hanazavany ny toetran' ny andriamaniny.
Taty aoriana, tamin' ny taonjato faha-4, dia lanin' ny maro anisa tamin' ireo nivory nandritra ny [[Kônsily tao Nikea]] ny [[Tenim-pinoana|tenim-pinoan]]' ny [[Trinite]] izay mihevitra an' Andriamanitra ho tokana nefa manana [[Persôna (teôlôjia)|persôna]] telo, dia ny [[Andriamanitra Ray|Ray]] sy ny [[Andriamanitra Zanaka|Zanaka]] ary ny [[Fanahy Masina]]. Noraiketina tao amin' ny [[fanekem-pinoana nikeana]] izany sady nohamafisina tamin' ny [[kônsily]] hafa taty aoriana koa. [[Andriamanitra Ray|Andriamanitra ny Ray]], [[Andriamanitra Zanaka|Andriamanitra ny Zanaka]], [[Fanahy Masina (kristianisma)|Andriamanitra ny Fanahy Masina]], hoy izy ireo nefa tokana Andriamanitra. Ny tenim-pinoan' ny Trinite dia miaro ny maha tokana an' Andriamanitra sady mampivoitra ny fananan' io Andriamanitra io persôna telo izay samy manana ny anjara asany tamin' ny [[Famoronana (finoana sy fedrà)|famoronana]] izao tontolo izao sy amin' ny [[famonjena]] ny olombelona. Tsy mora ny mahazo ny tiana ho lazaina amin' ny hoe ''persôna'' satria tsy azo lazaina tanteraka ho [[Môdalisma|fomba fiseho samihafa]]<nowiki/>n' ilay Andriamanitra tokana izany araka ny hita amin' ny tantaran' ny fampanjakana ny tenim-pinoan' ny Trinite izay nanamelohana fampianarana maro toy ny [[môdalisma]] sy ny [[Doketisma|dôketisma]] ary ny maro hafa koa. Niteraka fisamatsamahan' ny kristianisma nandritra ny tantarany hatramin' izao izany toe-javatra izany. Ny [[Katolisisma|Katôlika]] sy ny ankamaroan' ny [[Prôtestantisma|Prôtestanta]] ary ny [[Kristianisma ortodoksa|Ortôdôksa]] dia mino ny Trinite.
Tsy ny fiangonana kristiana rehetra no manaiky an' izany fiheverana an' i Jesoa sy ny [[Fanahy Masina]] ho Andriamanitra izany, satria maro ny fiangonana [[Antitrinitarisma|manohitra ny Trinite]] ka mihevitra an' i Jesoa ho [[Mesia]] fotsiny fa tsy Andriamanitra, ary ny Fanahy Masina ho hery entin' Andriamanitra miasa fa tsy Andriamanitra.
=== Andriamanitra, araka ny finoana silamo ===
Ho an' ny [[finoana silamo]] indray dia i [[Allah]] no anaran' Andriamanitra tokana. Midika fotsiny hoe "Andriamanitra" io anarana io. Tsy azo aseho an-tsary Andriamanitra satria tsy mifangaro fa ivelan' ny zavatra noforoniny sady avo indrindra. I [[Mohamady]] (''Muhammad'') no mpaminanin' Andriamanitra izay inoan' ny Silamo fa namerina indray ny firesahana marina ny amin' Andriamanitra tamin' ny nahazoany ny [[Fanambaràna (finoana)|fanambaràna]] ao amin' ny [[Kor'any]].
Tamin' ny nanambaràna ny [[Soratra Masina]], Andriamanitra dia niteny tamin' ny alalan' ny [[anjely]] Jibrily ([[Gabriela (arikanjely)|Gabriela]]) sy ny mpaminany Mohamady izay nandre ny tenin' Andriamanitra fa tsy ny feony. Sady lavitra no akaiky, sady araka ny fomban' olombelona no tsy takatry ny sain' olombelona Andriamanitra, araka ny soratra ao amin' ny [[Kor'any]], ka zava-miafina tanteraka izy, na "''ghayb''", ka tsy hay ampitahaina na amin' inona na amin' inona amin' ny zavatra noforoniny. Manana toetra fito fototra i Allah, dia ny fiainana, ny fahalalana, ny hery, ny sitrapo, ny fandrenesana, ny fahitana ary ny fitenenana.
Ivon' ny finoana sy ny fomba fiainan' ny mpino silamo ny anaran' i Allah izay ifatoran' ny lafim-piainany rehetra amin' ny alalan' ny fivavahana. Tsy lahy tsy vavy Andriamanitra. Mpahary sy [[Fahefana ny zava-drehetra|mahefa ny zava-drehetra]] sy [[Fahalalana ny zava-drehetra|mahalala ny zava-drehetra]] ary [[Fihoa-draha|mihoatra ny zavaboary]] noforoniny izy. Izy no tompon' izao rehetra izao sy ny hoavy, mpitsara amin' ny [[fitsarana farany]], niseho tamin' ny mpaminany nifandimby hatramin' i [[Adama]] ka hatramin' i Mohamady. Ny [[soràta]] 112 (''Al-Ikhlas'') dia mamondrona ny fotopotony amin' ny fiheveran' ny Mozilmana an' Andriamanitra: "Izy no Allah tokana, Allah tsy takatry ny eritreritra, tsy miteraka Izy, tsy nateraka Izy, ary tsy mitovy na amin' inona na amin' inona Izy". Ny [[Kor'any]] dia manambara koa ny toetr' Andriamanitra izay [[Fihoa-draha|mihoa-draha]] tanteraka nefa milaza koa io boky io fa akaiky ny olombelona (Kor'any, [[soràta]] 50.16) sy ny zavaboary noforoniny izay isehoan' ny asany sy anehoany izany asany izany Andriamanitra<ref name=":0"><small>Paul Ballanfat, "Allâh" in M.A. Amir-Moezzi (dir.) ''Dictionnaire du Coran'', <abbr>éd.</abbr> Robert Laffont, 2007, <abbr>p.</abbr> 40-43.</small></ref>.
Mitarika ny olombelona amin' ny hoaviny izay tsy fantany na ny heviny na ny vokany Andriamanitra; afaka mitari-dalana na mampania ny olombelona Andriamanitra, manasazy sy mamela heloka izy. Fantany ny antsipirian' ny fisainan' ny olona tsirairay, izy no hitsara amin' ny [[fitsarana farany]] izay hanasaziana ny mpanota sy ny tsy mino ary hamaliana soa ny mpino mahatoky. Ambara matetika ny fahatezerany ka matetika izy dia atao hoe "ilay Mahatahotra" ([[Fiteny arabo|arabo]]: ''al-Jabbâr'' na ''al-Qahhâr''). Nefa ny toetrany misongadina indrindra dia ny halehiben' ny famindram-pony izay mahery vaika ka mahasahana ny zavatra rehetra, araka ny voasoratra ao amin' ny Kor'any<ref name=":0" />.
== Ny fiheveran' ny filôzôfa an' Andriamanitra ==
=== Andriamanitra araka ny filôzôfia grika ===
Nino fisiana [[Andriamanitra (anarana iombonana)|andriamanitra]] maro ny vahoaka grika tamin' ny [[Andro Taloha]]. Tao amin' ny fiôzôfa grika no nipoiran' ny fiheverana ny fisian' ny andriamanitra tokana. Amin' i Wilfred Monod, "Tsy mihambo hanazava ny fiavian' izao tontolo izao ny Andriamanitry ny filôzôfa grika, fa ny lamina sy ny ambaratonga izay hita ao aminy fotsiny, eo amin' ny zavatra fehezin' ny fiforonana sy ny fahasimbana"<ref><small>Wilfred Monod, ''Dieu dans l'Univers'', Fischbader, Paris, 1933, <abbr>p.</abbr> 55-56.</small></ref>.
Ny filôzôfia grika taloha, izay nisy akony lehibe tamin' ny fiheverana taty aoriana ny amin' Andriamanitra, dia tsy niraharaha firy ny resaka momba ny andriamanitra, satria maro loatra ny andriamanitra grika mameno izao tontolo izao ireo<ref name=":2"><small>Philippe Hoffmann, « Y a-t-il un monothéisme philosophique dans l'Antiquité ? », dans Thomas Römer (dir.), ''Enquête sur le Dieu unique'', <abbr>éd.</abbr> Bayard/Le Monde de la Bible, 2010, <abbr>p.</abbr> 145-153.</small></ref> ka tsy mendrika hanokanana lohateny ao amin' ny filôzôfia<ref><small>Francis Wolff, « Un démiurge moral », dans ''Le Monde des religions'', hors-série N° 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 28-32.</small></ref>. Ohatra, ao amin' ny asasoratr' i [[Aristôty]], izay nisy fiantraikany tamin' ny [[teôlôjia]] jiosy sy kristiana ary mozilmana<ref><small>Alain de Libera, ''La Philosophie médiévale'', Paris, PUF, <abbr>coll.</abbr> « Quadrige Manuels », 1993 (rééd. 2004) (<nowiki>ISBN 978-2-13-054319-0</nowiki>)</small></ref> <ref><small>Rémi Brague, ''Au moyen du Moyen Âge'', Philosophies médiévales en chrétienté, judaïsme et islam, Paris, Flammarion, Champs-Essais <abbr>no</abbr> 856, 2008 (<nowiki>ISBN 978-2-0812-1785-0</nowiki>).</small></ref>, dia ampahany kely dia kely no natokany hiresahana ny amin' ny ataony hoe andriamanitra. Noho izany, rehefa miresaka ny amin' ny andriamanitra (''to théon'') i Aristôty dia "izao tontolo izao tsy azo tsapain-tanana" no tiany ho resahina amin' izany, dia ilay fisiana voalohany indrindra, izay ampy ka tsy mitady zavatra hafa, nefa tsy "Andriamanitra" tokana sy mihoatra an' izao tontolo izao velively izany<ref name=":2" />.
Tamin' ny taonjato faha-3 taor. J.K., tamin' ny andron' ny [[Neoplatonisma|neôplatônisma]], rehefa nisy ny fifaninanana ara-tsaina sy ara-pitondran-tena tamin' ny fivavahana kristiana vao nisandratra, vao izay nanao vaindohan-draharaha ny fandinihany ara-tsaina ny amin' ny andriamanitra na ny amin' Andriamanitra ny filôzôfa toa an' i Plôtino, i Pôrfira ary i Prôklosy. I Plôtino dia namorona ny fiheverana ny ataony hoe "ny Iray" (grika: ''to en''), foto-javatra voalohany [[Fihoa-draha|mihoa-draha]] izay manjaka amin' ny zava-misy marina<ref name=":2" /> ary tsy azo fantarina afa-tsy amin' ny alalan' ireo toetra fantatra momba azy. Araka ny fanadihadian' i Mireille Hadas-Lebel, "Ao amin' ny Grika, ny foto-javatra tokana izay manetsika izao tontolo izao dia momba ny filôzôfia<ref><small>Mireille Hadas-Lebel, [https://www.massorti.com/Pourquoi-rester-juif?PHPSESSID=3d96a845dd7e9b67e262275565f04ba4 « Pourquoi rester juif »] [<nowiki/>[[tahiry]]], ''Massorti.com'', 11 novembre 2008.</small></ref>.
=== Andriamanitra araka ny filôzôfa deista ===
Ny [[deisma]] dia fanambaràna araka ny faharesen-dahatry ny saina ny amin' ny fisian' Andriamanitra, izay manolotra endrika ara-pinoana mifanentana amin' ny saina, izay ivelan' ny [[fivavahana]] miorina amin' ny [[Fanambaràna (finoana)|fanambaràn]]' Andriamanitra<ref name=":3"><small>Jacqueline Lalouette, article « Déisme et théisme », in ''Dictionnaire des faits religieux'', <abbr>éd.</abbr> Quadrige/P.U.F., 2010, <abbr>p.</abbr> 232.</small></ref>, fa manolotra fomba ahafantarana an' Andriamanitra amin' ny alalan' ny fomban' olombelona<ref><small>Bernard Sève, « Le Dieu des philosophes déistes », in ''20 clés pour comprendre Dieu'', in ''Le Monde des Religions'', h.-s. <abbr>no</abbr> 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 54.</small></ref>, nefa tsy mihambo hamaritra ny antsipirian-toetrany<ref><small>Jacqueline Lalouette, article « Déisme et théisme », in ''Dictionnaire des faits religieux'', <abbr>éd.</abbr> Quadrige/P.U.F., 2010, <abbr>p.</abbr> 233.</small></ref>. "Andriamanitry ny saina" izany fa tsy "Andriamanitry ny finoana" na "Andriamanitry ny fanompoam-pivavahana", na dia heverin' i [[Kant]] fa ny "fanompoam-pivavahana atao amin' Andriamanitra" dia tokony ho tanterahina amin' ny alalan' ny fomba fiainana "am-panahy sy am-pahamarinana"<ref><small>Bernard Sève, « Le Dieu des philosophes déistes », in ''20 clés pour comprendre Dieu'', in ''Le Monde des Religions'', h.-s. <abbr>no</abbr> 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 56.</small></ref>.
Ho an' ireo mpanao tsikera hiarovana ny finoana kristiana (apôlôjia kristiana) dia olona tsy tia vavaka sady mpanota ny deista izay mihambo tsy mila fanampianana avy amin' Andriamanitra mba hahalalany an' Andriamanitra, ka tsy mila ny fanambaràna<ref name=":3" />.
Ho an' i Kant, ny deisma dia fiheverana an' Andriamanitra ho "antom-pisian' izao tontolo izao", foto-javatra mpandrindra izay tsy mamaly tanteraka ny fiandrasan' ny olombelona; ho an' io filôzôfa io dia "fitadiavana an' Andriamanitra mba hieritreretana ny [[siansa]] amin' ny fandrosoany" ny deisma<ref><small>Henri d'Aviau de Ternay, ''Traces bibliques dans la loi morale chez Kant'', <abbr>éd.</abbr> Beauchesne, 1986, <abbr>p.</abbr> 143, [https://books.google.be/books?id=1r9L3nSbrl8C&pg=PA143 ampahan-dahatsoratra vakio eto] [tahiry].</small></ref>.
Tsy nanolotra famaritana mazava ny amin' Andriamanitra ny deisma ary ny famaritana nomeny dia mampiroaroa saina ka nahatonga ny deisma tsy nisy fanohizana tena azo tsapain-tanana ho fireham-pivavahana taty aoriana<ref><small>Bernard Sève, « Le Dieu des philosophes déistes », in ''20 clés pour comprendre Dieu'', in ''Le Monde des Religions'', h.-s. <abbr>no</abbr> 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 57.</small></ref>.
== Jereo koa ==
* [[Andriamanitra (ankapobeny)]]
* [[Mônôteisma]] - [[Henôteisma]] - [[Pôliteisma]] - [[Panteisma]]
* [[Fanekem-pinoana]]
== Loharano ==
e2utxeqovzs07pmrmf2xeqkagduql59
1142020
1142019
2026-06-06T18:35:04Z
TheWikipedian1250
21364
1142020
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Monad.svg|vignette|275x275px]]
[[Sary:Jesus-bate-a-porta-02.jpg|vignette|Andriamanitra|275x275px]]
'''Andriamanitra''', araka ny [[finoana]] ao amin' ny [[fivavahana]] [[Mônôteisma|mônôteista]] maro, dia ilay [[fanahy]] ambony indrindra, tokana, [[Famoronana (finoana sy fedrà)|mpamorona]] ny zavatra rehetra ary loharanon' ny zavatra misy rehetra. Tonga lafatra izy, tsy manam-petra, tsy miova, [[mandrakizay]], tsara indrindra, [[Fahalalana ny zava-drehetra|mahalala ny zava-drehatra]] ary [[Fahefana ny zava-drehetra|mahefa ny zava-drehetra]] ary [[Andriamanitra (ankapobeny)|andriamanitra]] misahana izao rehetra izao. Mpamonjy ny olombelona sy ny [[zavaboary]] rehetra, ary nanambara tena nandritra ny [[Tantara]] izy.
Ao amin' ny [[jodaisma]] sy ny [[kristianisma]] ary ny [[silamo|finoana silamo]] dia tsy mifangaro amin' izao tontolo izao sady ambonin' izao tontolo izao ([[Fihoa-draha|mihoa-draha]]) Andriamanitra. Tokana sy manan-tsitrapo ary manam-pahatsiarovan-tena manokana izy, izany hoe ''[[Persôna (teôlôjia)|persôna]]'' izy. Ivelan' ny sehatry ny fivavahana dia misy koa ny fiheveran' ny [[Filôzôfia|filôzôfa]] ny amin' Andriamanitra tokana, ka efa hatramin' ny filôzôfia grika tamin' ny [[Andro Taloha]] izany ka hatramin' izao.
== Fiezahana hanana Andriamanitra tokana ==
Ny [[jodaisma]] sy ny [[kristianisma]] ary ny [[finoana silamo]] no tena fantatra mazava fa mino an' Andriamanitra tokana, nefa nisy fivavahana roa izay efa azo lazaina fa nanandrana ny mônôteisma na efa mônôteisma, dia ny fivavahana tamin' ny andriamanitra [[Atôna]] ([[atônisma]]) tao [[Ejipta tamin'ny Andro Taloha|Egipta]] sy ny [[zôrôastrisma]] (izay nisafidy ny iray tamin' ireo [[Andriamanitra (anarana iombonana)|andriamanitra]] maro ho andriamaniny, dia i [[Ahora Mazda]]) ka nanao ny sisa rehetra ho zavatra hafa ([[anjely]] sns). Ny fivavahan' ny [[Hebreo (mponina)|Hebreo]] dia heverin' ny mpikaroka sasany fa nandalo ny fisafidianana andriamanitra iray tao amin' ireo andriamanitra maron' ny mponina tao [[Kanaana]], dia i El na [[Iahveh]] izany andriamanitra izany, ka nomena ny anarana hoe [[iahvisma]] izany fivavahana hebreo taloha izany.
=== Ny fivavahan' ny Egiptiana tamin' i Atôna ===
Ny fivavahana tamin' i [[Atôna]], andriamanitry ny [[Ejipta tamin' ny Andro Taloha|Egiptiana taloha]] elabe, izay atao hoe [[atônisma]], dia efa nisy tamin' ny andron' ny [[farao]] [[Tôtmôsisy IV]] sy ny farao [[Amenôtepa III]], ary nanjary [[Monoteisma|andriamanitra tokana]] izy tamin' ny andron' ny farao [[Akenatôna]] tamin' ny taonjato faha-14 tal. J.K. Nanome anjara toerana lehibe ny fivavahana amin' i Atôna nandritra ny fanjakany i Amenôtepa III, nefa ny zanany atao hoe [[Amenôtepa IV]] no niantso tena hoe Akenatôna ("zanak' i Atôna"). Ny farao Akenatôna ihany no mpanelanelana ny olombelona amin' i Atôna. Tena zava-baovao izany satria nanana mpisorona manelanelana azy amin' ny andriamanitra ny fivavahana egiptiana [[Pôliteisma|pôliteista]] talohan' io.
Ninoana fa i Atôna no [[Famoronana (finoana sy fedrà)|namorona izao tontolo izao]]. I Atôna, izay sady ray no renin' ny zavaboary, dia andriamanitra tokana nanoloana ny fivavahana tamin' andriamanitra maro teo amin' ny tany manodidina ny fanjakan' ny farao tamin' izany fotoana izany. Andriamanitra mahasahana izao rehetra izao izy ka tsy voafetra ho an' ny tombontsoan' i [[Ejipta tamin' ny Andro Taloha|Egipta]] irery ihany.
Tamin' ny andron' i farao Akenatôna dia tsy nanana endrika azo tsapain-tanana hafa afa-tsy ny kapilan' ny [[masoandro]] mandefa ny tara-pahazavany isan' andro avy eny amin' ny lanitra i Atôna, ka tsy nisy sary voasokitra hafa nenti-naneho azy. Zavatra niserana fotsiny teo amin' ny tantaran' ny fivavahana tao Egipta fahiny ny fivavahana tamin' i Atôna satria taorian' ny nahafatesan' i Akenatôna dia rava ny naha andriamanitra tokana an' i Atôna<ref><small>Jan Assmann, "Le traumatisme monothéiste", in Thomas Römer (dir.), ''Enquête sur le Dieu unique'', <abbr>éd.</abbr> Bayard/Le Monde de la Bible, 2010, <abbr>p.</abbr> 76.</small></ref> ka lasa nanompo an' i [[Amôna (andriamanitra)|Amôna]] sy ny andriamanitra egiptiana maro hafa indray ny farao nandimby an' i Akenatôna.
I [[Sigmund Freud|Freud]], ilay psikanalista malaza, dia nihevitra fa ny fivavahana amin' i Atôna no niandohan' ny fivavahan' ny [[Hebreo (vahoaka)|Hebreo]] amin' Andriamanitra tokana, nefa lavin' ny mpahay tantara momba ny fivavahana izany<ref><small>Mireille Hadas-Lebel, [http://www.massorti.com/NAISSANCE-DU-MONOTHEISME.html#outil_sommaire_4 ''Monothéisme et exil de Babylone'' : 5. ''De la monolâtrie au monothéisme ?''], sur ''Massorti.com'', 17 juillet 2008, [[http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.massorti.com%2FNAISSANCE-DU-MONOTHEISME.html%23outil_sommaire_4 tahiry]].</small></ref>.
=== Andriamanitra tokana araka ny zôrôastrisma ===
Ny [[zôrôastrisma]] na zôrôastrianisma dia isan' ireo fivavahana azo heverina fa mônôteista voalohany mitory ny amin' ny [[famonjena]] mandrakizay any amin' ny tontolo hafa<ref name=":1"><small>Yves Lambert, ''La naissance des religions'', <abbr>éd.</abbr> Armand Colin, 2009, <abbr>p.</abbr> 307.</small></ref> <ref><small>Gherardo Gnoli, "L'Iran ancien et le zoroastrisme", in Julien Ries (dir.) ''L'Homme indo-européen et le sacré'', <abbr>éd.</abbr> Édisud, 1995.</small></ref>. I [[Ahora Mazda]] (''Ahura'' ''Mazda'') no anaran' Andriamanitra ao amin' io fivavahana io<ref><small>Jean Kellens, "Les documents d'origine : l'Avesta", in ''Religions et histoire'', <abbr>no</abbr> 44, ''Zoroastrisme, le rite pour l'éternité'', mai-juin 2012, <abbr>p.</abbr> 23.</small></ref>. Tsy noraisina ho andriamanitra ireo andriamanitry ny [[mazdeisma]] maro taloha atao hoe ''daeva'' ([[Fiteny sanskrity|sanskrity]]: ''deva'', [[Fiteny latina|latina]]: ''deus''). Andriamanitra tokana sady mpahary i Ahora Mazda izay nanambara ny tenany tamin' i [[Zaratostra]] (na Zôrôastra). Araka ny finoan' ny Zôrôastriana dia hiorina ny fanjakan' i Ahora Mazda aorian' ny ady ifanaovan' ireo zavatra kambana noforoniny, dia ny [[Tsara]] sy ny [[Ratsy]], amin' izany dia horesin' ny Tsara ny Ratsy.
Misy anefa ireo mpandinika izay tsy miombon-kevitra amin' izany fa manao ny zôrôastrisma ho fitohizan' ny [[mazdeisma]] ihany izay [[politeisma|pôliteisma]]<ref name=":1" /> nivoatra ho amin' ny [[monolatrisma|mônôlatrisma]]<ref><small>Yves Lambert, ''La naissance des religions'', <abbr>éd.</abbr> Armand Colin, 2009, <abbr>p.</abbr> 339.</small></ref>. Tsy ninoana ho tokana hatramin' ny nanombohan' ny nahafantarana azy anefa i Ahora Mazda satria ny mazdeisma, izay nipoiran' ny zôrôastrisma, dia fivavahana nino ny fisian' ny andriamanitra maro sy nanompo andriamanitra maro.
== Ny Andriamanitry ny fivavahana abrahamika ==
=== Andriamanitra, araka ny jodaisma ===
I [[IHVH]] na YHWH (izay tononina indraindray hoe [[Iahveh]]) (hebreo: ''יהוה'' / ''ihwh'') no anaran' Andriamanitra ao amin' ny [[jodaisma]]. Ny anaran' Andriamanitra hoe ''Iahveh'' dia heverina fa manam-pifandraisana amin' ny fehezan-teny azo adika hoe "Izaho no ilay misy" ([[Bokin' ny Eksôdosy|Eksaody]] 3.13-14, ''[[Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly Masina]]''). Tokana ny andriamanitry ny [[Hebreo (mponina)|Hebreo]], maha saro-piaro azy izany araka ny [[Didy Folo|didy]] hoe "Aza manana andriamani-kafa fa izaho ihany". Ny [[Tanakh]], Baibolin' ny jodaisma izay tsy inona fa ny [[Testamenta Taloha]], no loharano ahafantarana ny amin' Andriamanitra ho an' ny [[Jiosy]].
Vokatry ny sitrapon' Andriamanitra no nampisy an' izao tontolo izao tamin' ny namoronany azy, ka noho izany dia Andrimanitra no tompon' izao rehetra izao. Tsy mifangaro amin' ny [[zavaboary]] Andriamanitra fa ivelany sady amboniny ary tsy takatry ny saina, izany hoe [[Fihoa-draha|mihoa-draha]]. Tsy misy noho izany zavatra eto amin' izao tontolo izao azo anehoana an' Andriamanitra, ho [[fanompoan-tsampy]] izany raha izany no atao.
Araka ny Baiboly dia misy ampahan' ny toetr' Andriamanitra azo tarafina amin' ny toetry ny olombelona, noho ny [[Famoronana (araka ny Baiboly)|nahariany]] ny olombelona tahaka ny endriny. Ao amin' ny [[Tanakh]] dia voalaza fa manam-pihetseham-po Andriamanitra: tezitra, faly, malahelo, diso fanantenana, mitsetra, mitia, na mankahala koa. Inoana koa fa Andriamanitra hendry, marina, mpamidra fo, mahatoky ary velona i [[Iahveh]]. Afaka mampanantena zavatra, afaka ny ho tezitra ary saro-piaro izy. Andriamanitra mpanjaka sy mpitsara ary miandry ny olony sahala amin' ny mpiandry ondry izy. Sarotiny izy amin' ny fitondran-tenan' ny mpanompony. Nanao [[fanekem-pihavanana]] tamin' ny vahoakany, dia ny [[Zanak'i Israely|Zanak' i Israely,]] izy.
=== Andriamanitra, araka ny kristianisma ===
Nandova ny fiveheverana sasany ao amin' ny [[jodaisma]] ny [[kristianisma]] noho izy nampiasa ny boky masin' ny jodaisma, dia ny [[Testamenta Taloha]] ao amin' ny [[Baiboly]]. Nisy fiovany izany fiheverana izany taorian' ny niainan' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]] teto an-tany izay ataon' ny Kristiana fa [[Zanak' Andriamanitra (kristianisma)|zanak' Andriamanitra]] [[Fahatongavana ho nofo (kristianisma)|tonga nofo]] sady ilay [[Mesia]] resahin' ireo [[mpaminany]] sady nadrasana hatramin' izay. Niteraka fikorontanan' ny finoana an' [[Andriamanitra tokana|Andriamanitra]] tokana, araka ny ampianarin' ny jodaisma, izany fivoasana vaovao ny [[Soratra Masina]] izany, izay tsy ny [[Testamenta Taloha]] ihany fa ny [[Testamenta Vaovao]] koa sy ny boky sasany ataon' ny manam-pahaizana hoe ''[[Apôkrifan' ny Baiboly|apôkrifa]]'' na ''pseodepigrafa,'' izay nampiditra voambolana avy amin' ny [[filôzôfia]] grika (indrindra ny an' i [[Plato|Platôna]]) hanazavany ny toetran' ny andriamaniny.
Taty aoriana, tamin' ny taonjato faha-4, dia lanin' ny maro anisa tamin' ireo nivory nandritra ny [[Kônsily tao Nikea]] ny [[Tenim-pinoana|tenim-pinoan]]' ny [[Trinite]] izay mihevitra an' Andriamanitra ho tokana nefa manana [[Persôna (teôlôjia)|persôna]] telo, dia ny [[Andriamanitra Ray|Ray]] sy ny [[Andriamanitra Zanaka|Zanaka]] ary ny [[Fanahy Masina]]. Noraiketina tao amin' ny [[fanekem-pinoana nikeana]] izany sady nohamafisina tamin' ny [[kônsily]] hafa taty aoriana koa. [[Andriamanitra Ray|Andriamanitra ny Ray]], [[Andriamanitra Zanaka|Andriamanitra ny Zanaka]], [[Fanahy Masina (kristianisma)|Andriamanitra ny Fanahy Masina]], hoy izy ireo nefa tokana Andriamanitra. Ny tenim-pinoan' ny Trinite dia miaro ny maha tokana an' Andriamanitra sady mampivoitra ny fananan' io Andriamanitra io persôna telo izay samy manana ny anjara asany tamin' ny [[Famoronana (finoana sy fedrà)|famoronana]] izao tontolo izao sy amin' ny [[famonjena]] ny olombelona. Tsy mora ny mahazo ny tiana ho lazaina amin' ny hoe ''persôna'' satria tsy azo lazaina tanteraka ho [[Môdalisma|fomba fiseho samihafa]]<nowiki/>n' ilay Andriamanitra tokana izany araka ny hita amin' ny tantaran' ny fampanjakana ny tenim-pinoan' ny Trinite izay nanamelohana fampianarana maro toy ny [[môdalisma]] sy ny [[Doketisma|dôketisma]] ary ny maro hafa koa. Niteraka fisamatsamahan' ny kristianisma nandritra ny tantarany hatramin' izao izany toe-javatra izany. Ny [[Katolisisma|Katôlika]] sy ny ankamaroan' ny [[Prôtestantisma|Prôtestanta]] ary ny [[Kristianisma ortodoksa|Ortôdôksa]] dia mino ny Trinite.
Tsy ny fiangonana kristiana rehetra no manaiky an' izany fiheverana an' i Jesoa sy ny [[Fanahy Masina]] ho Andriamanitra izany, satria maro ny fiangonana [[Antitrinitarisma|manohitra ny Trinite]] ka mihevitra an' i Jesoa ho [[Mesia]] fotsiny fa tsy Andriamanitra, ary ny Fanahy Masina ho hery entin' Andriamanitra miasa fa tsy Andriamanitra.
=== Andriamanitra, araka ny finoana silamo ===
Ho an' ny [[finoana silamo]] indray dia i [[Allah]] no anaran' Andriamanitra tokana. Midika fotsiny hoe "Andriamanitra" io anarana io. Tsy azo aseho an-tsary Andriamanitra satria tsy mifangaro fa ivelan' ny zavatra noforoniny sady avo indrindra. I [[Mohamady]] (''Muhammad'') no mpaminanin' Andriamanitra izay inoan' ny Silamo fa namerina indray ny firesahana marina ny amin' Andriamanitra tamin' ny nahazoany ny [[Fanambaràna (finoana)|fanambaràna]] ao amin' ny [[Kor'any]].
Tamin' ny nanambaràna ny [[Soratra Masina]], Andriamanitra dia niteny tamin' ny alalan' ny [[anjely]] Jibrily ([[Gabriela (arikanjely)|Gabriela]]) sy ny mpaminany Mohamady izay nandre ny tenin' Andriamanitra fa tsy ny feony. Sady lavitra no akaiky, sady araka ny fomban' olombelona no tsy takatry ny sain' olombelona Andriamanitra, araka ny soratra ao amin' ny [[Kor'any]], ka zava-miafina tanteraka izy, na "''ghayb''", ka tsy hay ampitahaina na amin' inona na amin' inona amin' ny zavatra noforoniny. Manana toetra fito fototra i Allah, dia ny fiainana, ny fahalalana, ny hery, ny sitrapo, ny fandrenesana, ny fahitana ary ny fitenenana.
Ivon' ny finoana sy ny fomba fiainan' ny mpino silamo ny anaran' i Allah izay ifatoran' ny lafim-piainany rehetra amin' ny alalan' ny fivavahana. Tsy lahy tsy vavy Andriamanitra. Mpahary sy [[Fahefana ny zava-drehetra|mahefa ny zava-drehetra]] sy [[Fahalalana ny zava-drehetra|mahalala ny zava-drehetra]] ary [[Fihoa-draha|mihoatra ny zavaboary]] noforoniny izy. Izy no tompon' izao rehetra izao sy ny hoavy, mpitsara amin' ny [[fitsarana farany]], niseho tamin' ny mpaminany nifandimby hatramin' i [[Adama]] ka hatramin' i Mohamady. Ny [[soràta]] 112 (''Al-Ikhlas'') dia mamondrona ny fotopotony amin' ny fiheveran' ny Mozilmana an' Andriamanitra: "Izy no Allah tokana, Allah tsy takatry ny eritreritra, tsy miteraka Izy, tsy nateraka Izy, ary tsy mitovy na amin' inona na amin' inona Izy". Ny [[Kor'any]] dia manambara koa ny toetr' Andriamanitra izay [[Fihoa-draha|mihoa-draha]] tanteraka nefa milaza koa io boky io fa akaiky ny olombelona (Kor'any, [[soràta]] 50.16) sy ny zavaboary noforoniny izay isehoan' ny asany sy anehoany izany asany izany Andriamanitra<ref name=":0"><small>Paul Ballanfat, "Allâh" in M.A. Amir-Moezzi (dir.) ''Dictionnaire du Coran'', <abbr>éd.</abbr> Robert Laffont, 2007, <abbr>p.</abbr> 40-43.</small></ref>.
Mitarika ny olombelona amin' ny hoaviny izay tsy fantany na ny heviny na ny vokany Andriamanitra; afaka mitari-dalana na mampania ny olombelona Andriamanitra, manasazy sy mamela heloka izy. Fantany ny antsipirian' ny fisainan' ny olona tsirairay, izy no hitsara amin' ny [[fitsarana farany]] izay hanasaziana ny mpanota sy ny tsy mino ary hamaliana soa ny mpino mahatoky. Ambara matetika ny fahatezerany ka matetika izy dia atao hoe "ilay Mahatahotra" ([[Fiteny arabo|arabo]]: ''al-Jabbâr'' na ''al-Qahhâr''). Nefa ny toetrany misongadina indrindra dia ny halehiben' ny famindram-pony izay mahery vaika ka mahasahana ny zavatra rehetra, araka ny voasoratra ao amin' ny Kor'any<ref name=":0" />.
== Ny fiheveran' ny filôzôfa an' Andriamanitra ==
=== Andriamanitra araka ny filôzôfia grika ===
Nino fisiana [[Andriamanitra (anarana iombonana)|andriamanitra]] maro ny vahoaka grika tamin' ny [[Andro Taloha]]. Tao amin' ny fiôzôfa grika no nipoiran' ny fiheverana ny fisian' ny andriamanitra tokana. Amin' i Wilfred Monod, "Tsy mihambo hanazava ny fiavian' izao tontolo izao ny Andriamanitry ny filôzôfa grika, fa ny lamina sy ny ambaratonga izay hita ao aminy fotsiny, eo amin' ny zavatra fehezin' ny fiforonana sy ny fahasimbana"<ref><small>Wilfred Monod, ''Dieu dans l'Univers'', Fischbader, Paris, 1933, <abbr>p.</abbr> 55-56.</small></ref>.
Ny filôzôfia grika taloha, izay nisy akony lehibe tamin' ny fiheverana taty aoriana ny amin' Andriamanitra, dia tsy niraharaha firy ny resaka momba ny andriamanitra, satria maro loatra ny andriamanitra grika mameno izao tontolo izao ireo<ref name=":2"><small>Philippe Hoffmann, « Y a-t-il un monothéisme philosophique dans l'Antiquité ? », dans Thomas Römer (dir.), ''Enquête sur le Dieu unique'', <abbr>éd.</abbr> Bayard/Le Monde de la Bible, 2010, <abbr>p.</abbr> 145-153.</small></ref> ka tsy mendrika hanokanana lohateny ao amin' ny filôzôfia<ref><small>Francis Wolff, « Un démiurge moral », dans ''Le Monde des religions'', hors-série N° 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 28-32.</small></ref>. Ohatra, ao amin' ny asasoratr' i [[Aristôty]], izay nisy fiantraikany tamin' ny [[teôlôjia]] jiosy sy kristiana ary mozilmana<ref><small>Alain de Libera, ''La Philosophie médiévale'', Paris, PUF, <abbr>coll.</abbr> « Quadrige Manuels », 1993 (rééd. 2004) (<nowiki>ISBN 978-2-13-054319-0</nowiki>)</small></ref> <ref><small>Rémi Brague, ''Au moyen du Moyen Âge'', Philosophies médiévales en chrétienté, judaïsme et islam, Paris, Flammarion, Champs-Essais <abbr>no</abbr> 856, 2008 (<nowiki>ISBN 978-2-0812-1785-0</nowiki>).</small></ref>, dia ampahany kely dia kely no natokany hiresahana ny amin' ny ataony hoe andriamanitra. Noho izany, rehefa miresaka ny amin' ny andriamanitra (''to théon'') i Aristôty dia "izao tontolo izao tsy azo tsapain-tanana" no tiany ho resahina amin' izany, dia ilay fisiana voalohany indrindra, izay ampy ka tsy mitady zavatra hafa, nefa tsy "Andriamanitra" tokana sy mihoatra an' izao tontolo izao velively izany<ref name=":2" />.
Tamin' ny taonjato faha-3 taor. J.K., tamin' ny andron' ny [[Neoplatonisma|neôplatônisma]], rehefa nisy ny fifaninanana ara-tsaina sy ara-pitondran-tena tamin' ny fivavahana kristiana vao nisandratra, vao izay nanao vaindohan-draharaha ny fandinihany ara-tsaina ny amin' ny andriamanitra na ny amin' Andriamanitra ny filôzôfa toa an' i Plôtino, i Pôrfira ary i Prôklosy. I Plôtino dia namorona ny fiheverana ny ataony hoe "ny Iray" (grika: ''to en''), foto-javatra voalohany [[Fihoa-draha|mihoa-draha]] izay manjaka amin' ny zava-misy marina<ref name=":2" /> ary tsy azo fantarina afa-tsy amin' ny alalan' ireo toetra fantatra momba azy. Araka ny fanadihadian' i Mireille Hadas-Lebel, "Ao amin' ny Grika, ny foto-javatra tokana izay manetsika izao tontolo izao dia momba ny filôzôfia<ref><small>Mireille Hadas-Lebel, [https://www.massorti.com/Pourquoi-rester-juif?PHPSESSID=3d96a845dd7e9b67e262275565f04ba4 « Pourquoi rester juif »] [<nowiki/>[[tahiry]]], ''Massorti.com'', 11 novembre 2008.</small></ref>.
=== Andriamanitra araka ny filôzôfa deista ===
Ny [[deisma]] dia fanambaràna araka ny faharesen-dahatry ny saina ny amin' ny fisian' Andriamanitra, izay manolotra endrika ara-pinoana mifanentana amin' ny saina, izay ivelan' ny [[fivavahana]] miorina amin' ny [[Fanambaràna (finoana)|fanambaràn]]' Andriamanitra<ref name=":3"><small>Jacqueline Lalouette, article « Déisme et théisme », in ''Dictionnaire des faits religieux'', <abbr>éd.</abbr> Quadrige/P.U.F., 2010, <abbr>p.</abbr> 232.</small></ref>, fa manolotra fomba ahafantarana an' Andriamanitra amin' ny alalan' ny fomban' olombelona<ref><small>Bernard Sève, « Le Dieu des philosophes déistes », in ''20 clés pour comprendre Dieu'', in ''Le Monde des Religions'', h.-s. <abbr>no</abbr> 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 54.</small></ref>, nefa tsy mihambo hamaritra ny antsipirian-toetrany<ref><small>Jacqueline Lalouette, article « Déisme et théisme », in ''Dictionnaire des faits religieux'', <abbr>éd.</abbr> Quadrige/P.U.F., 2010, <abbr>p.</abbr> 233.</small></ref>. "Andriamanitry ny saina" izany fa tsy "Andriamanitry ny finoana" na "Andriamanitry ny fanompoam-pivavahana", na dia heverin' i [[Kant]] fa ny "fanompoam-pivavahana atao amin' Andriamanitra" dia tokony ho tanterahina amin' ny alalan' ny fomba fiainana "am-panahy sy am-pahamarinana"<ref><small>Bernard Sève, « Le Dieu des philosophes déistes », in ''20 clés pour comprendre Dieu'', in ''Le Monde des Religions'', h.-s. <abbr>no</abbr> 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 56.</small></ref>.
Ho an' ireo mpanao tsikera hiarovana ny finoana kristiana (apôlôjia kristiana) dia olona tsy tia vavaka sady mpanota ny deista izay mihambo tsy mila fanampianana avy amin' Andriamanitra mba hahalalany an' Andriamanitra, ka tsy mila ny fanambaràna<ref name=":3" />.
Ho an' i Kant, ny deisma dia fiheverana an' Andriamanitra ho "antom-pisian' izao tontolo izao", foto-javatra mpandrindra izay tsy mamaly tanteraka ny fiandrasan' ny olombelona; ho an' io filôzôfa io dia "fitadiavana an' Andriamanitra mba hieritreretana ny [[siansa]] amin' ny fandrosoany" ny deisma<ref><small>Henri d'Aviau de Ternay, ''Traces bibliques dans la loi morale chez Kant'', <abbr>éd.</abbr> Beauchesne, 1986, <abbr>p.</abbr> 143, [https://books.google.be/books?id=1r9L3nSbrl8C&pg=PA143 ampahan-dahatsoratra vakio eto] [tahiry].</small></ref>.
Tsy nanolotra famaritana mazava ny amin' Andriamanitra ny deisma ary ny famaritana nomeny dia mampiroaroa saina ka nahatonga ny deisma tsy nisy fanohizana tena azo tsapain-tanana ho fireham-pivavahana taty aoriana<ref><small>Bernard Sève, « Le Dieu des philosophes déistes », in ''20 clés pour comprendre Dieu'', in ''Le Monde des Religions'', h.-s. <abbr>no</abbr> 11, septembre 2009, <abbr>p.</abbr> 57.</small></ref>.
== Jereo koa ==
* [[Andriamanitra (ankapobeny)]]
* [[Mônôteisma]] - [[Henôteisma]] - [[Pôliteisma]] - [[Panteisma]]
* [[Fanekem-pinoana]]
== Loharano ==
mn6xmzivrloe0nqs29slrujnn0ercmb
Andriamangarira
0
266261
1142018
1141541
2026-06-06T17:32:39Z
Hephaestus-Mrz36
22223
/* Rohy ivelany */
1142018
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tranomasin' Andriamangarira Antsahadinta.jpg|vignette|323x323px|Fasan-dakan' Andriamangarira, miloloha "Tranomasina" ao anaty Rovan' Antsahadinta|alt=]]
'''Andriamangarira''' dia mpanjaka nanorina an'Antsahadinta tamin’ny taona 1725. Teraka tao Ambohitrontsy tamin’ny taona 1695 izy ary niamboho sy nafenina tao Antsahadinta tamin’ny taona 1775 teo amin’ny fahavalopolo taonany. Andriandambozozoro no rainy ary Rasohanamanjaka no reniny, izay samy Andriamasinavalona. Andriambolamena zanany lahiaivo no nandimby azy nanjaka tao Antsahadinta rehefa niamboho izy. Nanambady maro Andriamangarira fa Ratoeboahangy vady navelan' Andriamalama tao Isoanangano, izay maty tanora, sady vady loloha no niterahany 3 mianadahy: dia Ramakilahy sy Andriambolamena ary Rahanivofotsimanjaka.
== Ny loharano nipoiran'Andriamangarira ==
Ity fehezan-tantara ity dia mikasika ny zava-niseho nanomboka tamin'ny andro nanjakan' [[Andriamasinavalona]] (1675-1710) teto Ankibonimerina.
Zanaka lahiaivon'ny mpanjaka Andriantsimitoviaminandriandehibe<ref name=":0"><small>François Callet (1908), ''Tantara ny andriana eto Madagasikara (histoire des rois)'<nowiki/>''',''''' Antananarivo: Imprimerie catholique.</small></ref>(1650-1670) izy, ary nanana anabavy maro sy rahalahy iray ray sy reny aminy. Ny anabavy iray atao hoe Ravololondrenitrimo tao Ambohimiakoja dia niteraka telo (3) mianadahy:
* Andriandambozozoro tao Malaza sy Ivatobe avaratra;
* Andrianjakatrimo tao Ivatobe atsimo;
* Razafindrahety tao Tangaina, samy amin'ny faritr'Ambodirano Imerinatsimo iny izany.
Araka ny tantara sy ny lovan-tsofina dia ity andriandahy atao hoe Andriandambozozoro, izay andriana nifehy an'Ivatobe, Androhibe, Ambohitrontsy, Malaza sy ny manodidina dia naka vady ny zanakavavin'Andriamasinavalona<ref><small>Georges Rabemanana (2000), ''Ny Andriamasinavalona ao Miadanimerina'', Fanontana manokana - Antananarivo.</small></ref><ref><small>Kaominina ambanivohitra Androhibe-Antsahadinta (2017), ''[https://fdl.mg/sites/default/myfiles/PCD/PCD/PCD%20ANTSAHADINTA/PCD_Antsahadinta.pdf Plan Communal de Developpement (PCD) de la Commune Rurale d’Androhibe Antsahadinta 2017-2021] « La culture en tant que levier du développement ''», Ministeran'ny atitany sy ny fitsinjaram-pahefana - Repoblikan'i Madagasikara, Antananarivo.</small></ref><ref><small>Rabarijaona (1938), ''Rakitry ny ela sy Généalogie mikasika ireo taranaka: Andriamasinavalona na: Andrianjakanavalondambo na: Razakalambonavalona mpanjakan'Imerina (1675-1710) sy Andriambahoakafovoanintany mpanjakan'Imamo'', Lovan-tsofina voarakitra an-tsoratra noraisina avy amin'ny Mpitandrina fiangonana kristianina iray tao Ambodirano Imerinatsimo, Ambohimahamanina.</small></ref> izay napetrany ho andriantompombodivona, masoivoham-panjakana foibe tao Ambohimahamanina.
a) Rasohanamanjaka, zanakavavin'Andriamasinavalona, dia niteraka tamin'Andriandambozozoro an'i:
[[Sary:Plaque_ANDRIAMANGARIRA.jpg|vignette|349x349px|Takelaka fahatsiarovana ao amin'ny </Br> Rovan' Antsahadinta|alt=]]
*Andriamangarira izay nanorina an'Antsahadinta ka nanjaka tao (1725-1775);
* Andriamalama tao Isoanangano;
* Ranosy (vavy) tao Androhibe;
* Rabiby tao Antalaho / Antanetibe;
*Andriamifonozozoro (Rafonozozoro, hoy i P. Callet) tao Ivatobe.
b) Rangorinimerina tao Ambohitrontsy </Br> dia niteraka indray tamin'i Andriamifonozozoro an'i:
* Andriamohara, nanjaka tao Alasora;
* Rakotomavo na Andriambelomasina tao Ambohimanga (1730-1770);
* Andriantoarano tao Alasora;
* Ramisamanjaka nonina tao Anosiarivo;
* Andriampalimanana nonina tao Tsirangaina;
* Ary ny vavy Rahisatra sy Rahira tao Manandona, Randrianizara nanambady an' Andriamborosinandriana tao Ambohipoloalina ka niteraka an' Andrianarabo, Andriantsoanandriana, Andriankotonavalona.
[[Sary:Fasan' Andriamangarira.jpg|vignette|314x314px|Tranomasin' Andriamangarira ao avaratra indrindra, ao anaty Rovan' Antsahadinta|alt=]]
Teraka tao Ambohitrontsy tany amin'ny manodidina ny taona 1695 tany ho any Andriamangarira. Araka ny lovan-tsofina dia nisy vehivavy mpampivelona sy renin-jaza mahay sy malaza tao Ambohitrontsy, ka izany no nahatonga ny nahaterahan'ny zanaky ny mpanjaka sy nifanan'ny vadin'ny mpanjaka teo.
Raha zohina ny tetiarana dia samy Andriamasinavalona Andriandambozozoro rain' Andriamangarira sy Rasohanamanjaka reniny. Koa amin'izany dia Andriamasinavalona hiringiriny Andriamangarira<ref><small>Rabenjamina (1950), ''Tantaran’Andriana: Andriamangarira, Mpanjaka fahagola teo Antsahadinta sy ny Zanamangarira taranany'', Imprimerie-Antananarivo 4 Bis, rue Gallieni.[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/02/Couverture_du_livre_de_Pasteur_RABENJAMINA_%28Andravokely%29.jpg]</small></ref><ref><small>Lucien Paul Raharison (2012), [https://drive.google.com/file/d/122IPfYEmOpTyvE5-_igf_9HtXo-IwOtZ/view?usp=sharing ''Héritage foncier, évolution du paysage agraire et de la paysannerie en Imerina (Hautes Terres Centrales de Madagascar) de la fin du XIXé siècle aux années 1990''], Thèse de Doctorat, Departemanta Tantara - Oniversiten'Antananarivo / Oniversite Paris Diderot - Paris VII. ([https://books.google.mg/books?id=S-87zAEACAAJ&dq=inauthor:%22Lucien+Raharison%22&hl=fr&sa=X&redir_esc=y ISBN 9781698427225])</small></ref><ref><small>Thomas Rakotoarivelo & Solonavalona Andriamihaja (2014), ''Andriamasinavalona, Mpanjaka tokana teto Imerina (1675-1710)'', Fanontana manokana - Ny fikambanana « Taranak'Andriamasinavalona », Antananarivo.</small></ref><ref><small>Jean Désiré Ranaivoson (2020), ''Ny Andriamaneforalambo Zanadralambo enin-toko amin'avaradrano'', Fanontana manokana - Antananarivo.[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/Ny_Andriamaneforalambo.jpg]</small></ref><ref><small>Isabelle Ratsira & Misa Rakotoariseheno (1993), ''Antsahadinta'', Livret de présentation de l'histoire d'Antsahadinta par le Syndicat d'Initiative d'Antsahadinta, SME-BP 659- DL N°058, Antananarivo.</small></ref>.
Nanorina sy nanjaka tao Antsahadinta tokony ho tamin'ny taona 1725 Andriamangarira, niamboho sy nafenina tao Antsahadinta tamin'ny taona 1775; heverina ho 80 taona ny andro niainany.
Nanambady maro Andriamangarira fa Ratoeboahangy vady navelan' Andriamalama tao Isoanangano, izay maty tanora, sady vady loloha no niterahany 3 mianadahy:
* Ramakilahy, lahimatoa nipetraka tao Ankadinanahary;
* Andriambolamena, lahiaivo, nandimby fanjakana an-drainy tao Antsahadinta;
* Rahanivofotsimanjaka izay nanambady an-dRabibilahy tao Ambohimahamanina.
Angamba mbola nisy koa zanak' Andriamangarira hafa reny any ho any saingy tsy voarain'ny tantara.
Andriamangarira no mpanjaka voalohany teo Antsahadinta, vodivona farany atsimo amin' Ivatobe, notapahan'ny hady ka lasa boribory; rakotry ny ala maitso izy satria tsy navelan' Andriamangarira ho tapahina na kapaina mihitsy ny hazo.
Hoy ny tonon-kira ilazan'ny Ntaolo io tanànan' Andriamangarira io: <blockquote>"Mananjara samy vohitra Antsahadinta. </Br> Ny ora-mirotsaka itoviana ihany, fa ny patrak’ ala vaventy tombondahiny ihany !" </blockquote>Nataony roa ny vavahady miditra amin'ny tanànany: dia eo amin'ny alahamadin'ny vohitra sy eo amin'ny adijadin'ny tanàna. Eo amin'ny asorontanin'ny vohitra dia nasiany hady fetsy misy zohy mivoaka any ivelan'ny tanàna na dia mihidy aza ny vavahady. Fahiny, fony mbola niady an-trano dia kodiaram-bato avo rindrina no mivoha maraina mirindrina hariva teo amin'ny vohitr' Andriamangarira<ref><small>Josélyne Ramamonjisoa (2003), ''[https://books.google.mg/books?id=62twAAAAMAAJ&q=andriamangarira&dq=andriamangarira&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi8jPrEgfnzAhUSQkEAHWpMAc8Q6AF6BAgKEAI Madagascar, des paysages proteiformes]'<nowiki/>''',''''' Association Malgache des Montagnes Africaines (AMMA), Antananarivo.</small></ref>.
== Ny nakan'Andrianampoinimerina an'Antsahadinta ==
Rehefa niamboho Andriamangarira, dia '''Andriambolamena''', zanany lahiaivo indray no nandimby azy nanjaka tao Antsahadinta. Andrianamboatsimarofy kosa no mpanjaka tao Antananarivo (1774-1796), nifehy an' Imerinatsimo, tamin'izany andro izany.
Efa andriana nanjaka nadritra ny 20 taona tao Antsahadinta i Andriambolamena vao resin' [[Andrianampoinimerina|Andrianampoinimerina]] i Andrianamboatsimarofy ka nanomboka nanjaka tao Antananarivo (taona 1794). Andrianamboatsimarofy kosa namaha sy nanorim-panjakana tao Anosizato nataony hoe ''Isoananjakana''. Niamboho tao Fenoarivo tamin'ny taona 1798 Andrianamboatsimarofy ary nodimbiasan'ny zanany Ramaromanompo.
Andriambolamena dia niandany mandrakariva tamin'i Andrianamboatsimarofy sy Ramaromanompo satria iray fileovana aminy ary iray fianakaviana satria Reniamboa, vavimatoan' Andriambolamena dia vadiben-dRamaromanompo ary anabavin-dRaboabe Andrianjakapingarivo. Ary izy dia nanao toeran-droa fonenany dia tao Antsahadinta nisy ny renibeny sy ny vadibeny sy Isoananjakana-Anosizato.
Misy lovan-tsofina<ref><small>Ravelojaona (1937), ''Boky firaketana ny fiteny sy ny zavatra malagasy (Dictionnaire encyclopédique Malgache). Avoakan'ny Mpiadidy ny Fiainana '<nowiki/>''',''''' Imprimerie industrielle - Antananarivo.</small></ref> milaza fa noroahin' Andrianampoinimerina hiala an' Antsahadinta Andriambolamena satria hono maditra, manambaka sy mihinam-bahoaka ary manodikodina ny hasina satria tendan-kanina ka nosaziana izy sy ny taranany. Toa resaka fisoketana ihany izany novoizin' Avaradrano izany satria tsy nifankahazo loatra ny foko roa tonta.
Toy izao kosa ny tantara niseho araka ny fahitan'ilay vazaha atao hoe Lebel<ref><small>Jean Claude Hebert (1804), ''Les tribulations de Lebel'' «'' Negociant - voyageur ''» ''sur les hauts-plateaux Malgaches (1800-1803) ''», ''In'' ''Omaly sy Anio (Hier et Aujourd’hui)'', ''Revue d’études historiques, Volume 10,'' Jolay - Desambra 1979, Oniversitean'i Madagasikara - Antananarivo''.''</small></ref>, mpividy andevo raha tonga taty Imerina izy tamin'ny taona 1803:<blockquote>«...Nantsoina hifampiraharaha amin'i Ramaromanompo tao Anosizato aho mba hanao vanja. Natao ny fifanarahana teo anatrehan'ny havan'ny mpanjaka dia ny vadibeny Reniamboa, ny zaodahiny Andriantomponimerina (ndrl na Rabehety), mpanjakan' Ambohidratrimo, afaka nandositra fa tsy novonoina akory, ny anabaviny Ravao (na Ravaonimerina) vadin' Andriantomponimerina sy Razafinamboa...».</blockquote>Volana vitsivitsy tato aoriana (aogositra 1803) maty Reniamboa, vadiben-dRamaromanompo; nisaona ny olona; nohararaotin' Andrianampoinimerina izany hanafihana an' Anosizato. Lasa nitsoaka nankeny Antsahadinta Ramaromanompo sy ny fianankaviany fa mafy fiarovana io vohitra io ("''Forteresse"'' hoy i Lebel) sady misy ny havany marobe. Nataon' Andrianampoinimerina fahirano Antsahadinta ka 15 andro (tapa-bolana) vao afaka.
Mbola afaka nandositra indray Rabehety sy ny havany akaiky, lasa nankany andrefana any [[Imamo]], fa azo sambo-belona tao kosa Ramaromanompo sy Ravaonimerina anabaviny, izay nalahelo ny vadiny lasa nandositra; dia nalain' Andrianampoinimerina ho vady indray i Ravao, napetrany tao Antananarivo. Andriambolamena sy ny taranak' Andriamangarira, Ramaromanompo sy ny havany rehetra dia noroahiny hiala sy tsy handia ny vohitra intsony. Nanomboka tamin'izay dia napetrany hitondra sy hiandry fanjakana tao Antsahadinta Rabodozafimanjaka, isan'ny vadiny roa ambin'ny folo, zanak' Andriantsira avy eny Alasora.
{| align="center"
|[[File:Ambodirano Imerinatsimo 2.png|thumb|Ampahany amin'ny faritanin'Ambodirano Imerinatsimo sy ireo vakoka tranainy|520x520px]]
|}
== Ny taranak'Andriambolamena sy ny Zanamangarira ==
Rehefa niala tao Antsahadinta Andriambolamena mianakavy dia tsy nandeha alavitra fa nanorim-ponenana teo atsimon'Antsahadinta izay nataony hoe ''Ambohitsoa''; tao izy no niamboho sy nafenina. Mbola hita ao Ambohitsoa ny fasany. Na teo aza izany dia mazava tsara fa tsy lasa menakely miankina amin' Antsahadinta mihitsy ny Zanamangarira fa fokon'Andriana mahaleotena tany Ambodirano toy ireo Andriamasinavalona tsy manana menakely.
Maro ny zanak' Andriambolamena fa ny nandimby azy dia Ramboabe Andrianjakapingarivo zanany. Tsy nijanona tao Ambohitsoa izy fa nanorim-ponenana teo ambany andrefana natao hoe ''Ampahatelo''. Taty aoriana dia niala tao Ampahatelo indray Ramboabe ka nianatsimo nankany ''Miantsoarivo'' ary nanorim-bohitra nataony hoe ''Itsarahavana''.
Niteraka marobe tao Ampahatelo i Ramboabe ka ireo zanany nahazo tantara sy notolorana vohitra hipetrahana dia:
* Andriamontandraisoa: lahimatoa, tao Ampahatelo ihany, izay nanova ny anaram-bohitra hoe ''Miadanimerina''; ny taranany dia nanorim-ponenana vaovao koa tao ''Ambatomahabodo''. Izy no niteraka an'i Rainizakamanga, nipetraka tao ''Finaritra''. Lefitry ny Printsy Ramananolona;
* Andriampakatro<ref><small>Thomas Rakotoarivelo (2016), ''Andriamangarira tao Antsahadinta sy ny Zanamangarira, Andriampakatro sy ny taranany,'' Fanontana manokana - Antananarivo.</small></ref>, napetrany tao ''Ankatsaka'', nifindra monina tany ''Isoavina - Ambohimandroso'' izy taty aoriana ary any ny taranany.
Ireo vohitra ireo sy ny manodidona azy (vodivona, tanety, lohasaha, tanimbary) no fonenan'ny </Br>
tarana-dRamboabe Andrianjakapingarivo izay namorina ny faritra naka anarana hoe: ''Anjanamangarira'' aty Ankibonimerina.
{| align="center"
|+Harem-bakoky ny taranak'Andriambolamena ao Ankibonimerina
|[[File:Vavahady Ambatomahabodo 4.jpg|thumb|Vavahady ao Ambatomahabodo / Ambodirano Imerinatsimo|265x265px]]
|[[File:Vatomasina Ambatomahabodo 3.jpg|thumb|Vatomasina (fanapahana) ao Ambatomahabodo / Ambodirano Imerinatsimo|190x190px]]
|[[File:Amontana à Ambatomahabodo.png|thumb|Amontana ao Ambatomahabodo / Ambodirano Imerinatsimo|365x365px]]
|}
== Andriampakatro ==
[[Sary:Takelaka_Andriampakatro.jpg|vignette|258x258px|Takelaka fahatsiarovana ny mpanorina an'Ambohimandroso-Gara|alt=|ankavia]]
'''Andriampakatro''' dia zanaka faralahin-dRamboabe Andrianjakapingarivo, nonina tao amin'ilay toerana atao hoe Ankatsaka. Taty aoriana anefa dia nifindra monina tao atsinanan'[[Ankaratra]] izy, atsimon'Ambatolampy ka ny tanàna lehibe ankehitriny eo dia [[Ambohimandroso|Ambohimandroso-Gara]].
Io faritany nisy an' Andriampakatro sy ireo zanany io dia voafaritra tsara: ny reniranon' Ikelilalina no mamaritra azy avy ato andrefana ka mihaona amin'ny reniranon' Ihazolava avy ato avaratra; ny reniranon' Ionive kosa no eo antsinanana ary ny reniranon'i Maromoka no farany atsimo. Io faritra io no atao hoe: ''Anjanamangarira;'' ny renivohiny fahiny dia ''Isoavina''. Tato aoriana Andriampakatro dia nifindra tao Ambatoharanana, vohitra avo misy fasana ilevenany, eo ambony andrefan'ny garan-damasinina ao Ambohimandroso.
==== Ambohimandroso-Gara ====
Ambohimandroso dia tanàna vaovao vao niforona tamin'ny fotoana namakiana ny lalamby mampitohy an' Antananarivo sy Antsirabe tamin'ny taona 1920. Eo andrefan'ilay vohitra kely atao hoe Antamboho, fonenan'ny taranaka Zanamangarira iray no nanorenan'ny vazaha Fiantsonan-dalamby (Gara) satria nisy sampanan-dàlana lehibe tao avaratra keliny: avy any Antananarivo (avaratra), Antsirabe (atsimo), Ambatotsipihina-Ankaratra (andrefana), Vakinisisaony-Antsiriribe (antsinanana) ka nomena anarana hoe Ambohimandroso. Teo no fanondranana an-dalamby ny [[manjarano]] ("g''raphite"'') avy any Anjamanga sy ny manodidina ka alefa any Toamasina ahondrana ho any am-pitan-dranomasina; teo koa no fandefasana ny kitay hazo sy ny vokatrin'ny tany samihafa amidy ao Antananarivo. Toeram-pivezivezena sy fihaonan'ny mpandraharaha maro Ambohimandroso ka nandroso vetivety tokoa araka ny anarany.
==== Ny fizaran-tany nataon' Andrianampoinimerina ====
Araka ny tantara voalazan'i P. Callet<ref><small>François Callet (1908), ''Tantaran'ny Andriana'' -Tome IV, Antananarivo: Imprimerie catholique.</small></ref>, dia toy izao no niseho:
Rehefa voavorin' Andrianampoinimerina Imerina 4-toko (Avaradrano, Vakinisisaony, Ambodirano, Marovatana) niampy an' Ivonizongo sy Imamo manontolo, dia niroso nianatsimo izy haka an'i Vakinankaratra. Ny olona nalainy hanampy azy tamin'ny hevitra sy ny tetika hanantateraka izany, ka nanao ny ainy tsy ho zavatra dia ireo ''Zanadrangorinimerina'', izay tsy iza fa havany ihany, zanak'olona iray tampo aminy.
Ireto avy izy ireo:
* Andriantsoanandriana sy Andriankotonavalona, zanak' anabavin' Andriambelomasina ao Ambohipoloalina;
* Andriamparana, zanak'i Ramisamanjakarivo tao Anosiarivo;
* Andriantsalama; zanak' Andriantoarano tao Mandrosoa;
* Andriandambovololona, Andriamahery ary Andriatsimandehairery, zanak' Andriampalimanana ao Tsirangaina.
Rehefa azo i Vakinankaratra, vita i Fisakana sy Betsileo ka tafapetraka ny rafitra fitantanana ireo faritra ireo dia nitodi-doha niverina nianavaratra Andrianampoinimerina sy ny tafika nentiny. Niakatra teo an-tampon' Ambohipeno izy, nanopy maso ny manodidina ka talanjona nahita izato tany midadasika tsy taka-maso, nefa foana tsy misy olona, na miantsinanana hatrany amoron'ala, na mianatsimo hatrany Betsileo na miankandrefana hatrany ambodin'Ankaratra; dia nantsoiny ireo andriana mpitaritafika rehetra niaraka taminy ka hoy izy:
« Voriko ny tany sy ny fanjakana, ka izao no lazaiko aminareo:
* ''Indro ianao Andriamaheritsialaintany sy Andriankotofanina, indry Hiaramalaza dia anareo iny miantsinanana ka ataovy tafapaka any amin'ny Ontaiva; koa ampifanambadio ny ankizy, ampiadio tandroka ny omby, ampiharoy volo ny akoho...;''
* ''Indro ianao Ratsimamangalahy sy Ramatoarasamoana: indro kosa Vakinilalantafika no miantsinanana, ataovy tafapaka any amin'ny Ontaiva; koa ampifanambadio ny ankizy, ampiadio tandroka ny omby, ampiharoy volo ny akoho...''»'';''
* Ary hoy Andrianampoinimerina tamin'ireo ''Zanadrangorinimerina'': « ''Kely foana no tsy nanam-boninahitra ialahy ! Fa izaho sy ianareo tsy iray ihany va ? Raha any Ambohimanga sy Antananarivo aho, manjaka; ary raha aty aho, isalahy aminareo ! Ka indro kosa ny anareo, fa voriko izaho sy ianareo ny fanjakana; hatreto Ihazolava no mianatsimo kosa, ka vakinilalantafika no miankandrefana, anareo Zanadrangorinimerina kosa izao, koa ampifanambadio ny ankizy, ampiadio tandroka ny omby, ampiharoy volo ny akoho...''»''.''
« ''Izao no didy omeko anareo, fa mandry ny fanjakana ary voriko ambanilanitra, ka izay olona miditra amin'ny taninareo voadidiko izao dia menakelinareo, fa ny tany no didiako ho anareo ! ''»
Ireo faritra rehetra nozarain' Andrianampoinimerina ireo, izay manelanelana an' Ankibonimerina sy Vakinankaratra dia mbola tany efitra tamin'izany fa vao ho voanjona olona avy aty Ankibonimerina sy Vakinankaratra. Vakinilalantafika no miankandrefana ka hatrany Ankaratra dia Menakely nofehezin'ny Zanadrangorinimerina<ref><small>Foiben'ny Arsivam-pirenena - Seria D113 - 00012 (1898), « ''Rapport sur l'ethnologie de la région d'Ambatolampy ''», ''Cabinet civil'', Repoblikan'i Madagasikara, Tsaralalàna - Antananarivo.</small></ref>; nifankatia tokoa izy 7 lahy ka tsy nozarainy ny fanjakany na ny menakeliny. Ireo taranak'izy ireo dia nanorom-bohitra sy vodivona tany amin'iny faritra iny; tao Androndra atsinanan' Ionive dia nisy taranak' Andriatsimandehairery avy ao Tsirangaina; Andriamahandry zafikeliny no niorom-ponenana tao voalohany. Torak'izany koa ny tao Rangaina, Masoandro, Androndra (samy ao avaratr'Antanifotsy manamorona an' Ionive).
Ny faritra misy ny Zanamangarira atao hoe Anjanamangarira, noho izany, dia tafiditra ao anatin'ny zaratanin'ny Zanadrangorinimerina; anefa ny Zanamangarira dia tsy menakelin'izy ireo mihitsy.
''Ka ahoana ny fanazavana izany ?''
==== Andriampakatro sy ny Zanadrangorinimerina avy ao Tsirangaina ====
Andriampakatro, araka ny tantara, dia isan'ny miaramila mpitari-tafika nandray anjara tamin'ny fakana an'i Vakinankaratra. Isan'ireo niara-dia tamin' Andriandambovololona sy Andriamahery ary Andriatsimandehairery avy ao Tsirangaina izy: nifankahalala izy ireo satria nifanila sy nifanakaiky fonenana taty Ankibonimerina (Tsirangaina sy Miadanimerina) ary mpihavana rahateo.
Rehefa nandeha hifindra monina amin'ny menakeliny vaovao tao atsimon'Ihazolava ry zareo sasany avy ao Tsirangaina, dia Andriampakatro no olona azony antoka ka nantsoiny hamaky lay izany faritra izany hanao famorian-ketra, toy ny isam-pangady, ny hajia, ny ila-vodihena; hiandry vavatany ka nipetraka teo amin'ny toerana farany avaratra indrindra amin'ny faritry ny menakely mba hanara-maso ny fidiran'ny olona honina ao; satria malalaka ny tany ary mahavokatra ka betsaka ireo avy aty Ambodirano sy Vakinisisaony no tonga nitady ravinahitra. Natao hoe ''Isoavina'' na ''Isoavinandriana'' io vohitra fiandrasana vavan-tany io tato aoriana.
Niditra ny hetra, voaara-maso ara-dalàna ny fahatongavan'ny olona hanorom-ponenana, ary nitombo fatratra ny isan'ny vahoaka menakely. Afa-po tamin'ny asa nataon' Andriampakatro ny fianakavian'i Tsirangaina. Ho fankasitrahana an' Andriampakatro tamin'ny asany dia nanome toky ry zareo Tsirangaina fa homena zara-tany honenany Andriampakatro, ho lovain-janaka aman-jafy.
Nihaona teo atsimon'ilay vohitra fonenany Andriampakatro sy ry zareo Tsirangaina niaraka namaritra ilay zaratany ho an'ny Zanamangarira. Tapaka tamin'izay fa ny renirano sy ony manodidina an'Isoavina no atao faritra mametra io zaratany io dia: ''Ionive'' no atsinanana, ''Imaromoka'' no ao atsimo, ''Ihazolava'' no ao avaratra, ary ''Ikelilalina'' no ao andrefana, izay no honenan' Andriampakatro sy ny taranany ka antsoina hoe ''Anjanamangarira faha-roa'', io faritra io, ka izay rehetra monina ivelan'io faritra io dia lasa menakelin'i Tsirangaina. Vita mazava tsara ny famaritana ka natao hoe ''Itsarafaritra'' ilay toerana nihaonana sy nizarana ny tany. Io valisoa nomena an' Andriampakatro io dia tsy azo natao menakelin'i Tsirangaina fa nahaleotena satria Andriana Andriampakatro sy ny taranany ka natao nitovy fitondrana amin' Anjanamangarira taty Ankibonimerina ihany.
Tsy maintsy nampahafantarina ny Andriamanjaka tao Antananarivo anefa izany fifanarahana fanomezana izany satria nanova ny didin' Andrianampoinimerina tamin'izy nanao ny fizaran-tany.
Niakatra tao Anatirova-Antananarivo ary izy roalahy Andriampakatro, miaramila mpitari-tafika sy Andriamahandry, tompomenakely hilazalaza ny antony sy hangataka tso-drano amin-dRadama Rainy; faly tokoa ny Andriamanjaka ka nitso-drano nanao hoe:
« ''Havako ianareo, nahafoy ny ainareo hamoriako izao fanjakako izao araka ny finari-bavan' Andrianampoinimerina ka tsofiko rano izao fangatahanareo izao, hitombo ny taranakao Andriampakatro, hihamaro ny isanareo, ka izao tany ipetrahanareo izao tsy azonareo hampidirana ny hafa, ary na iza zanaka nampanambadiana any ivelany, na iza manana fanjakana any ivelany, tsy azo enti-mandeha ny tany ary tsy omena ny hafa fa izay mitoetra mamelomaso no tompony !''
''Ary levenam-bola omeko anao, na iza hanjaka handimby ahy, na iza havako hanapaka, tsy misy mahazo mampanompo anareo tahaka ny ataon'ny Folovohitra (Hova), fa tenako ianareo ary ny taranakareo dia taranako, ka tsy manompo tena ianareo ! Ho soavin' Andriamanitra sy ho tahin'ny Roambin'ny folo manjaka anie izao fonenanao sy ny taranakao izao ! ''»
Rehefa avy nisaotra nanao tratrantitra Andriana sy nanasina Andriana tamin'ny volatsivaky izy roalahy dia nitodi-doha niverina nody tamin-kafaliana sy haravoana. Ary tonga soa tany an-toerana dia novoriana ny vahoaka nilazana ny vaovao sy hafatra ary nanome anarana hoe ''Isoavinandriana'' ilay vohitra niandohana. Nitohy izany fifampitondrana izany nandritra ny fanjakan-dRanavalona I sy ireo mpanjaka nandimby azy ary tsy niova hatramin'ny faran'ny fanjakan'Andriana na hatramin'izao fotoana izao aza.<ref><small>Centre des Archives d’Outre Mer - Seria 2D5-2D6 (1895-1946), ''Rapport économique de la province de Tananarive'', Repoblika Frantsay, Aix-En-Provence.</small></ref>
Noho izany dia nodidin'i Radama I ho lasa Vodivona i « Anjanamangarira » ka i Andriampakatro, miaramila mpitari-tafika, no Andriana mpifehy izany valisoa azony izany.
==== Andriampakatro tao Isoavina, Anjanamangarira ====
[[Sary:Andriampakatro 2.png|vignette|397x397px|Fasan'Andriampakatro, miloloha "Tranomanara" ao Ambatoharanana / Ambohimandroso-Gara|alt=|ankavia]]
Raha tombanana fa tokony ho tany amin'ny fiantombohan'ny taonjato faha-19 tany ho any Andrianampoinimerina no nandeha nanafika tany Vakinankaratra sy Betsileo, dia azo heverina fa efa tovolahy afaka niady Andriampakatro; tokony ho teraka tamin'ny taona 1770 tany ho any izy.
Taoriana kelin'ny taona 1805, izay nanaovan' Andrianampoinimerina ny fizarana ny tany tao antsinanana sy atsimon'Ankaratra ho valisoa nomena ireo andriana nitari-tafika tany Vakinankaratra sy Betsileo, no nisy ilay fifanarahana nataon' Andriampakatro sy ry zareo Zanadrangorinimerina fa hiandry vavatany ao Isoavina Andriampakatro.
Raha vao niamboho Andrianampoinimerina dia nikomy tsy nety nisaona azy ny Betsileo sasany toy tao Ambositra sy ny tany atsimon'i Matsiatra. Niverina nampanaiky ny Betsileo indray Radama I tamin'ny taona 1811, ka mbola niaraka nanafika taminy hatrany Andriampakatro; rehefa naharesy dia niverina ka nitondra babo betsaka avy any Betsileo. Ny ankamaroan'izy ireto dia natao ankizy mpanampy ka niara-nonina tamin'ny Zanamangarira tao Anjanamangarira ihany ary nomena tany ivelomany rehefa rava ny fanandevozana.
Nijanona niandry vavatany tao Isoavina izy ka natao ''Amboninjato Dimy Voninahita'' sy nomena ny faritra Anjanamangarira ho lovain'ny zanaka aman-jafiny. Ny zana-drahalahiny kosa ''Rainizakamanga'', avy ao Finaritra, dia natao lefitry ny Printsy Ramananolona tany Faradofay tamin'ny taona 1825.
Tamin'ny taona 1831, efa nanjaka Ranavalona I, dia nisy andian-tafika lehibe nentin-dRainiharo sy Rainimanonja nampandry tany tany atsimo atsinanana, Vangaindrano sy Ikongo; mbola voasoratra ho isan'ny miaramila nanafika tany koa Andriampakatro nifehy miaramila 100 lahy, na dia somary efa lehibe taona aza.
Tato aoriana izy dia tsy nandeha miaramila intsony fa natao Loholona Borozano. Lasa nanorim-ponenana vaovao teo antampon-kavoana i Andriampakatro, nataony fitazanana ny faritra Anjanamangarira rehetra, izay vohitra nofeheziny; nataony hoe ''Ambatoharanana'', ilay toerana.
Nodimandry tao Isoavina tany amin'ny manodidina ny taona 1840 tany ho any Andriampakatro, rehefa feno 70 taona; nentina nalevina tao Ankatsaka Miadanimerina - Ambodirano Imerinatsimo izy tamin'izay. Taty aoriana anefa, tokony ho tany amin'ny taona 1870, dia nalain'ireo zanany Andriampakatro ka nafindrany hanokatra fasana vaovao izay vao naorina teo Ambatoharanana (Ambohimandroso-Gara) ary ao izy no milevina hatram'izao.
== Rainizakamanga ==
Tamin'ny volana Desambra 1816 no tonga namangy an-d[[Radama I]] teto Antananarivo ny Kapiteny Anglisy atao hoe: Lesage, narahi-miaramila telopolo sy dokotera ary mpandika teny. Tamin'ny 5 Febroary 1817 vao nody ny vahiny. Ny roa lahy tamin'ny lefitry Lesage dia Brady sy Carren, dia nohazonin-dRadama hampianatra ny miaramilany araka ny fomban'ny miaramila vazaha. Samy nanana toerana fianarana matso Imerina enin-toko, ka Benasandratra atsimon'i Fenoarivo no fianaran' Ambodirano.
Ny nataon-dRadama mpifehy ambony indrindra tamin'ny miaramilan' Ambodirano, dia ny Printsy Ramananolona, zanak'olom-pirahavavy amin' Ilaidama. Ny mpifehy roa lahy manaraka azy dia Andriandahy avy amin'ny Zanamangarira avy ao Finaritra atao hoe: '''Rainizakamanga''' sy ny hovalahy Ramanasina avy ao Ambohiborona.
==== Fanafihana be voninahitra ====
Tamin'ny taona 1825, dia nisy vahiny niorim-ponenana tao ''« Fort Dauphin »''. Dia hoy Radama: « ''An' Andrianampoinimerina ny Nosy Madagasikara, fa ny ranomasina no valamparihiny. Izaho Ilaidama no fanovan'ny Ombalahibemaso, ka tompon'ny rean-tany aman-danitra ''»''.''
Namory miaramila ho any [[Tolagnaro|Fort Dauphin]] Ilaidama, ka ny lehiben' Ambodirano dia ny Printsy Ramananolona avy ao Ambohiborona.
Nampifaninanany ny miaramilan' Imerina enin-toko, koa Ambodirano no tafakatra voalohany tao Fort Dauphin. Nankasitraka fatratra ny Printsy Ramananolona sy ny Andriana Rainizakamanga ary ny hovalahy Ramanasina Ilaidalma. Tsy azo atao ho''e'' Fort Dauphin ity tanàna ity hoy Ilaidama. Antomboka no farany avaratara amin'ny taniko ary ity farany atsimo ity dia atao hoe: Faradofay.
Apetrako eto Faradofay ireto mpiady mahery fo ireto dia ny Printsy Ramananolona, ny Andriana Rainizakamanga ary ny hovalahy Ramanasina. Nomen-dRadama sabatra tsara tarehy Rainizakamanga Zanamangarira avy eo Finaritra, noho izany fandresena be voninahitra tao Faradofay izany.
==== Ranavalona I sy ny Zanamangarira ====
Voalaza tamin'ny boky ''Radama I sy Ranavalona I'', boky nosoratan-dRabenjamina Androvakely eo amin'ny pejy faha-32 fa ny Printsy Rakotobe, zanak'anabavin' Ilaidama, no notendrena handimby azy, dia hampivadiana amin-dRaketadradama zanany vavy tokana.
Hafatr' Andrianampoinimerina koa izany. Voalazan'ny bokin'ny Andriana Rabary Pastora amin'ny ''Tantaran'ny Martiora'' izany.
Imavo tonga [[Ranavalona I]], anankiray tamin'ireo vadin' Ilaidama, dia nanao izay hahafoana izany didin' Ilaidama izany. Nahazo mpiandany aminy Imavo ka nibosesehany ny Rova nony niamboho Ilaidama. Nosatrohan'ireo mpiandany aminy satroka fito rantsana Imavo, dia nomeny anaram-baovao hoe: Ranavalona I.
Rehefa nitana ny tehim-panjakana Ranavalona I dia novonoina Rakotobe, Rabodosahondra renin'i Printsy Rakotobe, Printsy Ratefinanahary, rain'i Printsy Rakotobe, Rambolamasoandro vadin' Andrianampoinimerina, reniben'i Printsy Rakotobe, Ratafika anadahin-drenin'i Printsy Rakotobe, Printsy [[Ramanetaka]], zanak'olom-pirahavavy amin' Ilaidama, nanirahan'i Ranavalona mpamono tany [[Mahajanga]]; anefa afa-nandositra tany [[Kômôro]] ka lasa mpanjaka tany. Nanirahany mpamono koa ny Printsy Ramananolona tao Faradofay, ka Rainizakamanga Zanamangarira sy Ramanasina no nasainy nanatanteraka izany.
Niraiki-po tamin'ny Printsy Ramananolona ny Andriana Rainizakamanga sy Ramanasina hovalahy; ka izao no nataony: Nanatona ny Printsy izy ka niloa-bava hoe: "''Ratsy loatra ity trano ipetrahanao ity ny Andriana, ka aoka Rainizakamanga hitondra ny miaramila haka hazo any an'ala"'' hoy Ramanasina. Nanaiky Printsy Ramananolona: niditra maraina nitondra lefom-pohy tao an-tranon-dRamananolona, Ramanasina ka raha mbola nandry tao am-pandriana ny printsy dia nolefoniny ka maty. Faly Ranavalona I, ka nataony kômandy nisolo ny Printsy Ramananolona tao Faradofay Ramanasina. Rainizakamanga Zanamangarira izay tsy mba nahafaty ny Printsy Ramananolona, dia tonga lefitr' ilay mpandraraka rà marina.
==== Fandevenana manetriketrika ====
Rehefa nodimandry tao anatirovan' Antananarivo Rainizakamanga, dia nentina teo Fenoarivo Benasandratra aloha, ka nandry indray alina teo, ary narahi-miaramila nanao rere. Niainga ho any Finaritra, anefa rehefa nandalo teo Androhibe, dia hoy ireo Andriamasinavalona taranak' Andriandambozozoro: « ''Angatahinay handry eto indray alina ny vatamangatsiakan'ny Andriana Rainizakamanga, fa Andriamasinavalona havanay ''», ka dia nijanona teo indray alina ny vatamangatsiaka ary nanaovana rere. Rehefa izay, dia nandroso ho any Finaritra, narahi-miaramila sy tafondro roa ambiny folo vava izay napoaka tao Finaritra nandritry ny herinandro. Ary ilay sabatra nomen' Ilaidama an-dRainizakamanga tamin'ny fandresena be voninahitra tany Faradofay dia niara-nasitrika taminy tao Finaritra koa.
{| align="center"
|+Harem-bakoka ao amin'ny Vohitra Finaritra
|[[File:Vavahady Finaritra 4.jpg|thumb|Vavahady ao Finaritra / Ambodirano Imerinatsimo|385x385px]]
|[[File:Vatomasina Finaritra 3.jpg|thumb|Vatomasina (fitsofan-drano) ao Finaritra / Ambodirano Imerinatsimo|200x200px]]
|[[File:Amontana Aviavy Finaritra.jpg|thumb|Amontana sy Aviavy ao Finaritra / Ambodirano Imerinatsimo|325x325px]]
|}
== Ny fomban'ny Zanamangarira ==
Amin'ny maha Andriana firazanana ny Zanamangarira dia manana ny fombany manokana toy ny andriana rehetra teto Imerina izy ireo, toy izao izany:
1) Mifampiarahaba « ''Tsara và, tompoko ''» izy samy izy;
2) Tsy manao ny fanompoana fanaon'ny Hova, izany hoe:
* Tsy manao hazo lava (tsy maka hazo any an'ala hanaovana tranon'andriana),
* Tsy mibaby na milanja andriana,
* Tsy mitondra entan'andriana,
* Tsy miambina;
3) Tsy manao horom-potsy (izany hoe tsy mitaona tany mena hanotorana fasan'andriana);
4) Tsy hani-maty momba sy tsy hanim-bodihena;
5) Ary nandritry ny fotoana ela dia izy samy Zanamangarira ihany no nifanambady na ny avy ao avaratra (Ankibonimerina) na ny avy ao atsimo (Vakinankaratra), mba hiarovana ilay hoe « ''Lova tsy mifindra ''» teo amin'ny firazanana sy teo amin'ny fananana.
== Ny toerana nielezan'ny Zanamangarira ==
Ny vohitra lehibe nonenan'ny taranak' Andriambolamena, zanaka lahiaivon' Andriamangarira, tamin'ny voalohany dia Miadanimerina, Ambatomahabodo ary Finaritra izay samy misy vatomasina sy kianja avokoa. Nanomboka ho tery io faritra nonenana io rehefa nitombo isa ny taranaka; ny tany koa tsy dia nahavokatra firy ka nanjary sarotra ny fivelomana. Betsaka noho izany ireo taranaka no nifindra monina, lasa nitady toerana malalaka sy mahavokatra kokoa.
Ramboabe Andrianjakapingarivo no nifindra monina voalohany nandeha nianatsimo tao akaikin'i Miantsoarivo ary nanorina vohitra vaovao nataony hoe: «'' Itsarahavana ''».
Nifindra monina koa tato aoriana Andriampakatro sy ny zananany, naka toerana tany amoron'ny reniranon' Ionive, any atsinanan'Ankaratra ka nahazo faritra iray vaovao mihitsy nonenan'ireo taranany izay nantsoina hoe: «'' Anjanamangarira ''»; ny vohitra voalohany nisy azy ireo dia Isoavina, Antetezambato, Itsarafaritra, Miadanimerina, Ambatoharanana, Ankotsaka, Antamika, ...
Nisy koa ireo lafin-kavan' Andriampakatro tonga nanorim-ponenana tao Anjanamangarira, toy ny tao Andohofarihy, Maromoka, ...
[[Antsirabe]] koa dia isan'ny vohitra nofidin'ny taranak' Andriamangarira honenana, ary nisy maromaro aza no lasa mihitsy hatrany Soanindrariny sy Sahanivotry. Tsy lazaina intsony ireo nifindra tao Antananarivo. Mbola betsaka koa anefa ireo taranaka no nijanona teo an-toerana ihany tao « Imerina », araka ny fomba fitenin'ny mpifindra monina, toy ny valala fiandry fasana nitandrina ny soatoavina sy ny nanabe voa ny tanindrazana.
{| align="center"
|+Harem-bakoky ny taranak' Andriamangarira avy amin' Andriampakatro
|[[File:Ambatoharanana_patrimoine.png|thumb|Vakoka ao Ambatoharanana / Ambohimandroso|350x350px]]
|[[File:Miadanimerina_patrimoine.png|thumb|Vakoka ao Miadanimerina / Ambohimandroso-Gara|350x350px]]
|}
== Rohy ivelany ==
* [http://aviavy.atspace.com/story/andriamangarira.html http://aviavy.likesyou.org/]
*[http://www.royalark.net/Madagascar/imerina2.htm http://www.royalark.net/]
== Loharano ==
<references />
[[sokajy:Tantaran'i Madagasikara]]
s3rzshpldw8ezjy8f3p17ym8ntb6rh5
Bartolomé Esteban Murillo
0
279483
1142042
1000245
2026-06-06T22:49:38Z
Ollin Masa
39614
File
1142042
wikitext
text/x-wiki
[[File:Autorretrato de Murillo.jpg|thumb|Bartolomé Esteban Murillo]]
'''Bartolomé Esteban Murilo''' teraka tamin'ny faramparan'ny Desambra 1617, natao batisa tamin'ny 1 Janoary 1618 3 aprily 1682) dia mpanao hosodoko Baroque Espaniola.
[[Sary:Bartolomé_Esteban_Perez_Murillo_014.jpg|ankavanana|vignette| ''Vehivavy roa eo am-baravarankely'', c.{{Spaces}}1655–1660, National Gallery of Art, Washington, DC]]
[[Sary:Adoración_de_los_pastores_(Murillo).jpg|vignette| ''Ny fiankohofana amin'ireo mpiandry'', c.{{Spaces}}1650, Museo del Prado]]
[[Sokajy:Maty tamin'ny taona 1682]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1617]]
it7cpwmgjso1cux4zff91qpoqu4vf5c
Acmella oleracea
0
284035
1142031
1097057
2026-06-06T20:50:21Z
Thelezifor
15140
1142031
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Spilanthes oleracea-plant.jpg|vignette|363x363px|Anamalaho]]
Ny '''''Acmella oleracea''''' dia karazana zavamaniry ahitra ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia ambolena amin' ny ankapobeny. Heverina fa avy any [[Amerika Atsimo]] ([[Brezila]] sy [[Però|Peroa]]) izy io. Anarana ahafantarana azy taloha koa ny hoe '''''Spilanthes oleracea'''''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''anamalaho''', '''anamalao''', '''kimalao''', '''anamafana''' na '''kimotodoha'''''.''
Ampiasaina hanatsarana tsiron-tsakafo noho ny tsirony somary mafanafana ny anamalaho. Raha hanina maitso tsy andrahoina izy dia manome [[Vitamina C|vitaminina C]]. Misy ovan-karazany maro ny anamalaho, ka anisan' izany ny anamalahobe, ny anamalahokely, ny anamalahombazaha, ny anamalahonkova, ary ny anamalahovavy<small>.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Acmella]]''
* ''[[Spilanthes]]''
* [[Legioma]]
* [[Anana]]
* [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]]
*[[Tongolo gasy|Tongologasy]]
t5sxrd7hflvhrt9u0n33ycmgflfzw4f
1142032
1142031
2026-06-06T20:51:30Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Anamalaho]] ho [[Acmella oleracea]] i Thelezifor
1142031
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Spilanthes oleracea-plant.jpg|vignette|363x363px|Anamalaho]]
Ny '''''Acmella oleracea''''' dia karazana zavamaniry ahitra ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia ambolena amin' ny ankapobeny. Heverina fa avy any [[Amerika Atsimo]] ([[Brezila]] sy [[Però|Peroa]]) izy io. Anarana ahafantarana azy taloha koa ny hoe '''''Spilanthes oleracea'''''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''anamalaho''', '''anamalao''', '''kimalao''', '''anamafana''' na '''kimotodoha'''''.''
Ampiasaina hanatsarana tsiron-tsakafo noho ny tsirony somary mafanafana ny anamalaho. Raha hanina maitso tsy andrahoina izy dia manome [[Vitamina C|vitaminina C]]. Misy ovan-karazany maro ny anamalaho, ka anisan' izany ny anamalahobe, ny anamalahokely, ny anamalahombazaha, ny anamalahonkova, ary ny anamalahovavy<small>.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Acmella]]''
* ''[[Spilanthes]]''
* [[Legioma]]
* [[Anana]]
* [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]]
*[[Tongolo gasy|Tongologasy]]
t5sxrd7hflvhrt9u0n33ycmgflfzw4f
1142035
1142032
2026-06-06T20:56:42Z
Thelezifor
15140
1142035
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Spilanthes oleracea-plant.jpg|vignette|363x363px|Anamalaho]]
Ny '''''Acmella oleracea''''' dia karazana zavamaniry ahitra ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ity karazana ity dia ambolena amin' ny ankapobeny. Heverina fa avy any [[Amerika Atsimo]] ([[Brezila]] sy [[Però|Peroa]]) izy io. Anarana ahafantarana azy taloha koa ny hoe '''''Spilanthes oleracea'''''. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''anamalaho''', '''anamalao''', '''kimalao''', '''anamafana''' na '''kimotodoha'''''.''
Ampiasaina hanatsarana tsiron-tsakafo noho ny tsirony somary mafanafana ny anamalaho. Raha hanina maitso tsy andrahoina izy dia manome [[Vitamina C|vitaminina C]]. Misy ovan-karazany maro ny anamalaho, ka anisan' izany ny anamalahobe, ny anamalahokely, ny anamalahombazaha, ny anamalahonkova, ary ny anamalahovavy<small>.</small>
== Kolontsaina ==
=== Ohabolana ===
* Anamalahon' Ambanidia: takalo kely no ananana azy.
* Raha [[sery]] vitan' anamalaho, aza amonoana vatotr' akoho.
== Jereo koa ==
* ''[[Acmella]]''
* ''[[Spilanthes]]''
* [[Legioma]]
* [[Anana]]
* [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]]
*[[Tongolo gasy|Tongologasy]]
a5rlsbg8fj7dypbfz6lp8zfv78b1m7s
Gascar Fenosoa
0
287774
1142053
1140473
2026-06-07T04:36:44Z
Gaël RALANTONIRINA
35834
Nanintsy voambolana
1142053
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Gascar Fenosoa Mandrindrarivony|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanao gazety taloha|asa hafa=Minisitry ny serasera sy ny kolontsaina|seha-pitiavana=Manambady|toerana=Antananarivo}}
'''Gascar Fenosoa Mandrindrarivony''', fantatra amin’ny anarana hoe <nowiki>'''Gascar Fenosoa'''</nowiki>, dia [[mpanao gazety radio]]<nowiki/>ao amin'ny [[REAL TV]] sady [[solombavambahoaka]] avy eto Madagasikara. Mpanao politika ary mpitarika fikambanana malagasy. Solombavambahoaka voafidy tao amin’ny boriborintany Tana III izy talohan’ny nanendrena azy ho Minisitry ny Serasera sy ny Kolontsaina ao anatin’ny Governemanta ho an’ny Fanarenana ny Repoblika eto Madagasikara.
== Fiainany sy ny mombamomba azy ==
Teraka sy lehibe teto Madagasikara i Mandrindrarivony Ogascar Fenosoa. Avy tao amin’ny hetsika <nowiki>'''Tily eto Madagasikara''' izy, izay sekoly lehibe namolavola ny toetrany sy ny vina entiny eo amin’ny fiainana. Tao anatin’izany hetsika izany no nahafantarana azy tamin’ny anarana hoe '''Vikiviky Manentana'''</nowiki>, noho ny fahaizany mandrisika sy mitarika olona<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/ministere-de-la-communication-et-de-la-culture-gascar-fenosoa-prend-les-renes/#google_vignette |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-05-10 |archive-date=2025-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113050955/https://midi-madagasikara.mg/ministere-de-la-communication-et-de-la-culture-gascar-fenosoa-prend-les-renes/#google_vignette |url-status=dead }}</ref>.
Liana tamin’ny tontolon’ny serasera sy ny fanehoan-kevitra ampahibemaso izy ka niditra teo amin’ny sehatry ny asa fanaovan-gazety. Nanjary fantatry ny maro tamin’ny alalan’ny fandaharana politika sy adihevitra ara-tsosialy nataony izy, noho ny fahaizany miteny sy ny fahasahiany maneho hevitra
== Politika ==
Voafidy ho <nowiki>'''</nowiki>Solombavambahoaka mahaleo tena<nowiki>'''</nowiki> nisolo tena ny boriborintany <nowiki>'''</nowiki>Tana III<nowiki>'''</nowiki> i Gascar Fenosoa. Nandritra ny naha-solombavambahoaka azy dia niasa teo akaikin’ny vahoaka sy nifandray mivantana tamin’ny olom-pirenena izy<ref>https://www.hcc.gov.mg/?p=9699</ref>.
Anisan’ireo vondrona finamanana parlemantera nandraisany anjara ny:
* Madagasikara – Rosia
* Madagasikara – Indonezia
* Madagasikara – Korea Atsimo
Nifarana ny fe-potoam-piasany taorian’ny didim-pitsarana navoakan’ny <nowiki>'''</nowiki>Fitsarana Avo momba ny Lalàm-panorenana (HCC)<nowiki>'''</nowiki> tamin’ny 27 Novambra 2025.
Taorian’ny diany teo amin’ny sehatry ny politika sy ny asa fanaovan-gazety<ref>https://www.rfi.fr/fr/afrique/20231212-madagascar-pol%C3%A9mique-apr%C3%A8s-la-convocation-%C3%A0-la-brigade-criminelle-d-un-journaliste-d-opposition</ref> dia notendrena ho <nowiki>'''</nowiki>Minisitry ny Serasera sy ny Kolontsaina<nowiki>'''</nowiki> i Gascar Fenosoa.
Nambarany fa tanjony ny hanatsara ny seraseram-panjakana mba hampanjaka ny mangarahara sy ny firaisankinam-pirenena ary hanome lanja bebe kokoa ny [[kolontsaina malagasy]] sy ny vakoka nasionaly.
Anisan’ireo tetikasa mbola eo am-panatanterahana eo anivon’ny ministera:
* ny fotodrafitrasa ANAC;
* ny Akademiam-pirenena momba ny Zavakanto sy ny Kolontsaina eny Ambohitsorohitra;
* ny fampidirana ny <nowiki>'''</nowiki>tsapiky<nowiki>'''</nowiki> ho vakoka maneran-tany ao amin’ny UNESCO;
* ary ny volavolan-dalàna momba ny fahazoam-baovao ho an’ny daholobe.
== Fiainana ara-pikambanana ==
Talohan’ny nidirany lalina teo amin’ny sehatra politika dia efa nanana andraikitra maro teo amin’ny sehatry ny fikambanana i Mandrindrarivony Ogascar Fenosoa, indrindra tao amin’ny hetsika Tily eto Madagasikara. Araka ny nambarany dia tao no nahitany ny antso ho amin’ny fanompoana sy ny fitarihana ny fiarahamonina.
== Loharano sy fanamarihana ==
* Antenimieram-pirenena Malagasy
* Governemanta ho an’ny Fanarenana ny Repoblika eto Madagasikara
* Tily eto Madagasikara
* Lahatsoratra sy tatitra an-gazety momba ny fanendrena azy ho minisitra
==Fe-potoana iasany==
Solombavambahoakan’[[Antananarivo]] (3ème arrondissement)<ref>{{Cite web |url=https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |title=Assemblée nationale : Trois journalistes et un artiste parmi les nouveaux députés |access-date=2024-06-29 |archive-date=2024-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628062339/https://midi-madagasikara.mg/assemblee-nationale-trois-journalistes-et-un-artiste-parmi-les-nouveaux-deputes/ |url-status=dead }}</ref>
2024: Indépendant
{{reflist}}
[[Sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Mpanao gazety radio malagasy]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka malagasy]]
8j6fgcaieckyj44a6k12ax7rsk7bcst
Asteraceae
0
287850
1142036
1130625
2026-06-06T21:01:06Z
Thelezifor
15140
1142036
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Asteracea poster 3.jpg|vignette|386x386px|''Asteraceae'']]
Ny '''''Asteraceae''''' dia fianakavian-javamaniry ao amin' ny filaharana [[Asterales]], misy karazana be dia be, izay antsoina koa hoe '''''Compositae''''', na '''''Compositaceae''''', izay ahitana fikambanana voniny madinika izay miseho ho toy ny voniny lehibe.
Ity fianakaviana ity dia ahitana karazana 23 500 hatramin' ny 32 000 izay voatsinjara amina vondron-karazana miisa 1 600 hatramin' ny 1 900 any ho any, izay mahatonga azy io ho fianakaviana faharoa amin' ny tontolon' ny zavamaniry sy ny voninkazo, ao aorian' ny ''[[Orchidaceae]]'' (izay misy karazana 25 000) fa eo alohan' ny ''[[Fabaceae]]''.
Ahitana an' ity fianakavian-javamaniry ity faritra rehetra eto an-tany (afa-tsy any [[Antarktika]], any amin' ny tanin-dranomandrin' i [[Groenlanda|Grinlandy]] ary any amin' ny vondronosy Arktika Kanadiana), fa indrindra any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]]. Ny karazan-javamaniry tena maneho an' ity fianakaviana ity dia maniry indrindra any amin' ny faritra misy [[haintany]], ivelan' ny faritra misy hazo any amin' ny ala trôpikaly mando. Ny ankamaroan' izy ireo dia zavamaniry [[ahitra]], na dia misy aza ny [[hazo]], [[hazobotry]] na [[vahy]] ao amin' io fianakaviana io. Anisan' izany ny [[tanamasoandro]], ny [[herokeroka]], ny [[salady]] ary ny [[beroberoka]].
== Taksinômia ==
=== Zana-pianakaviana ===
Araka ny ''[[Global Compositae Database]]'' <small>(2 Jolay 2024)</small> dia ireto ny zana-pianakaviana ao amin' ny ''Asteraceae'':
* ''[[Asteroideae]]'' (Cass.) Lindl.
* ''[[Barnadesioideae]]'' (D.Don) Bremer & Jansen
* ''[[Carduoideae]]'' Cass. ex Sweet
* ''[[Cichorioideae]]'' Chevall.
* ''[[Dicomoideae]]'' S. Ortiz
* ''[[Famatinanthoideae]]'' S.E.Freire, Ariza & Panero
* ''[[Gochnatioideae]]'' (Benth. & Hook.f.) Panero & V.A.Funk
* ''[[Gymnarrhenoideae]]'' Panero & V.A.Funk
* ''[[Hecastocleidoideae]]'' Panero & V.A.Funk
* ''[[Mutisioideae]]'' (Cass.) Lindl.
* ''[[Pertyoideae]]'' Panero & V.A.Funk
* ''[[Stifftioideae]]'' (D.Don) Panero
* ''[[Vernonioideae]]'' Lindl.
* ''[[Wunderlichioideae]]'' Panero & V.A.Funk
=== Vondron-karazana lehibe sasany ===
Ny fianakaviana ''Asteraceae'' dia ahitana vondron-karazana miisa 1 600 hatramin' ny 1 900 any ho any, nefa ireto no vondron-karazana lehibe:
* ''[[Senecio]]'' (karazana 1 000);
* ''[[Vernonia]]'' (karazana 1 000);
* ''[[Cousinia]]'' (karazana 650);
* ''Eupatorium s.l.'' (karazana 1200);
* ''[[Centaurea]]'' (karazana 600);
* ''[[Artemisia]]'' (karazana 550);
* ''[[Hieracium]]'' (karazana 500-600);
* ''[[Helichrysum]]'' (karazana 500);
* ''[[Baccharis]]'' (karazana 400);
* ''[[Mikania]]'' (karazana 400);
* ''[[Saussurea]]'' (karazana 300);
* ''[[Verbesina]]'' (karazana 300);
* ''[[Cirsium]]'' (karazana 250);
* ''[[Jurinea]]'' (karazana 250);
* ''[[Bidens]]'' (karazana 200);
* ''[[Crepis]]'' (karazana 200);
* ''[[Aster]]'' (karazana 180, tsy anisany ireo ao amin' ny ''[[Symphyotrichum]]'', ''[[Sericocarpus]]'');
* ''[[Gnaphalium]]'' (karazana 150);
* ''[[Tragopogon]]'' (karazana 110);
* ''[[Solidago]]'' (karazana 100).
=== Vondron-karazana misy eto Madagasikara ===
Ireto ny vondron-karazana tsy hita raha tsy eto [[Madagasikara]]:
* [[Humeocline|''Humeocline'']] (ahitana ny ''Humeocline madagascariensis'');
* [[Colobanthera|''Colobanthera'']] (ahitana ny ''Colobanthera waterlotii'');
* [[Madagaster|''Madagaster'']] (ahitana ny ''[[Madagaster andohahelensis]]'', ''[[Madagaster mandrarensis]]'');
* [[Humbertacalia|''Humbertacalia'']] (ahitana karazana ao [[La Réunion]] koa).
* ''[[Athroisma]]'' (hita atsy [[Afrika]] sy any [[Azia]] koa, ahitana ''[[Athroisma pinnatifidum]]'', ''[[Athroisma proteiforme]]'').
* ''[[Helichrysum]]'' (ahitana ny ''H. leucosphaerum'', ''H. triplinerve'');
* ''[[Psiadia]]'' (ahitana ny ''P. altissima'');
* ''[[Pluchea]]'' (ahitana ny ''P. bojeri'');
* ''[[Senecio]]'' (ahitana ny ''S. canaliculatus'', ''S. hildebrandtii'');
* ''[[Vernonia]]''/''[[Vernoniopsis]]'';
* ''[[Emilia]]'' (ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]);
* ''[[Mikania]]'';
* ''[[Tridax]]'';
* ''[[Distephanus]]''
== Jereo koa ==
* [[Lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny Asteraceae|Lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Asteraceae'']]
gihpv39ahiwel2nnomf4nq1ywokwdle
1142037
1142036
2026-06-06T21:03:32Z
Thelezifor
15140
Namafa soratra tsy ilaina
1142037
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Asteracea poster 3.jpg|vignette|386x386px|''Asteraceae'']]
Ny '''''Asteraceae''''' dia fianakavian-javamaniry ao amin' ny filaharana [[Asterales]], misy karazana be dia be, izay antsoina koa hoe '''''Compositae''''', na '''''Compositaceae''''', izay ahitana fikambanana voniny madinika izay miseho ho toy ny voniny lehibe.
Ity fianakaviana ity dia ahitana karazana 23 500 hatramin' ny 32 000 izay voatsinjara amina antoko miisa 1 600 hatramin' ny 1 900 any ho any, izay mahatonga azy io ho fianakaviana faharoa amin' ny tontolon' ny zavamaniry sy ny voninkazo, ao aorian' ny ''[[Orchidaceae]]'' (izay misy karazana 25 000) fa eo alohan' ny ''[[Fabaceae]]''.
Ahitana an' ity fianakavian-javamaniry ity faritra rehetra eto an-tany (afa-tsy any [[Antarktika]], any amin' ny tanin-dranomandrin' i [[Groenlanda|Grinlandy]] ary any amin' ny vondronosy Arktika Kanadiana), fa indrindra any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]]. Ny karazan-javamaniry tena maneho an' ity fianakaviana ity dia maniry indrindra any amin' ny faritra misy [[haintany]], ivelan' ny faritra misy hazo any amin' ny ala trôpikaly mando. Ny ankamaroan' izy ireo dia zavamaniry [[ahitra]], na dia misy aza ny [[hazo]], [[hazobotry]] na [[vahy]] ao amin' io fianakaviana io. Anisan' izany ny [[tanamasoandro]], ny [[herokeroka]], ny [[salady]] ary ny [[beroberoka]].
== Taksinômia ==
=== Zana-pianakaviana ===
Araka ny ''[[Global Compositae Database]]'' <small>(2 Jolay 2024)</small> dia ireto ny zana-pianakaviana ao amin' ny ''Asteraceae'':
* ''[[Asteroideae]]'' (Cass.) Lindl.
* ''[[Barnadesioideae]]'' (D.Don) Bremer & Jansen
* ''[[Carduoideae]]'' Cass. ex Sweet
* ''[[Cichorioideae]]'' Chevall.
* ''[[Dicomoideae]]'' S. Ortiz
* ''[[Famatinanthoideae]]'' S.E.Freire, Ariza & Panero
* ''[[Gochnatioideae]]'' (Benth. & Hook.f.) Panero & V.A.Funk
* ''[[Gymnarrhenoideae]]'' Panero & V.A.Funk
* ''[[Hecastocleidoideae]]'' Panero & V.A.Funk
* ''[[Mutisioideae]]'' (Cass.) Lindl.
* ''[[Pertyoideae]]'' Panero & V.A.Funk
* ''[[Stifftioideae]]'' (D.Don) Panero
* ''[[Vernonioideae]]'' Lindl.
* ''[[Wunderlichioideae]]'' Panero & V.A.Funk
=== Antoko lehibe sasany ===
Ny fianakaviana ''Asteraceae'' dia ahitana vondron-karazana miisa 1 600 hatramin' ny 1 900 any ho any, nefa ireto no vondron-karazana lehibe:
* ''[[Senecio]]'' (karazana 1 000);
* ''[[Vernonia]]'' (karazana 1 000);
* ''[[Cousinia]]'' (karazana 650);
* ''Eupatorium s.l.'' (karazana 1200);
* ''[[Centaurea]]'' (karazana 600);
* ''[[Artemisia]]'' (karazana 550);
* ''[[Hieracium]]'' (karazana 500-600);
* ''[[Helichrysum]]'' (karazana 500);
* ''[[Baccharis]]'' (karazana 400);
* ''[[Mikania]]'' (karazana 400);
* ''[[Saussurea]]'' (karazana 300);
* ''[[Verbesina]]'' (karazana 300);
* ''[[Cirsium]]'' (karazana 250);
* ''[[Jurinea]]'' (karazana 250);
* ''[[Bidens]]'' (karazana 200);
* ''[[Crepis]]'' (karazana 200);
* ''[[Aster]]'' (karazana 180, tsy anisany ireo ao amin' ny ''[[Symphyotrichum]]'', ''[[Sericocarpus]]'');
* ''[[Gnaphalium]]'' (karazana 150);
* ''[[Tragopogon]]'' (karazana 110);
* ''[[Solidago]]'' (karazana 100).
=== Antoko misy eto Madagasikara ===
Ireto ny antoko tsy hita raha tsy eto [[Madagasikara]]:
* [[Humeocline|''Humeocline'']] (ahitana ny ''Humeocline madagascariensis'');
* [[Colobanthera|''Colobanthera'']] (ahitana ny ''Colobanthera waterlotii'');
* [[Madagaster|''Madagaster'']] (ahitana ny ''[[Madagaster andohahelensis]]'', ''[[Madagaster mandrarensis]]'');
* ''[[Helichrysum]]'' (ahitana ny ''H. leucosphaerum'', ''H. triplinerve'');
* ''[[Psiadia]]'' (ahitana ny ''P. altissima'');
* ''[[Pluchea]]'' (ahitana ny ''P. bojeri'');
* ''[[Senecio]]'' (ahitana ny ''S. canaliculatus'', ''S. hildebrandtii'');
* ''[[Vernonia]]''/''[[Vernoniopsis]]'';
* ''[[Emilia]]'' (ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]);
* ''[[Mikania]]'';
* ''[[Tridax]]'';
* ''[[Distephanus]]''
== Jereo koa ==
* [[Lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny Asteraceae|Lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Asteraceae'']]
q9wpys8prh83mq8csamc9jaxeipju81
Gustavo Gayer
0
289537
1142067
1140573
2026-06-07T04:51:27Z
HarryWurst
36292
1142067
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Gustavo Gayer.jpg
|anarana=Gustavo Gayer
|teraka=13 Aprily 1981
|toerana = [[Goiânia]]
|maty=
|firenena={{Brazila}}
|mpiaraka=
|asa=* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
[[File:Gustavo Gayer.jpg|thumb|left|Gustavo Gayer]]
'''Gustavo Gayer Machado de Araújo''' teraka ny 13 Aprily 1981 tao [[Goiânia]], dia mpampianatra, mpandraharaha ary mpanao politika breziliana.
Tamin'ny 2022, voafidy ho [[solombavambahoaka]] federaly ho an'i [[Goiás]] izy tamin'ny vato faharoa ambony indrindra tao amin'ny fanjakana
*Media sosialy: [https://www.youtube.com/@GustavoGayer Pejin'i Gustavo]
==Antoko==
*Democracia Cristã (Brasil) (2020-2022)
*[[Partido Liberal]] (2022-)
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Gayer, Gustavo}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1981]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:Mpanao politika ao Goiás]]
48penw6w6mtlpq84v0dapbdz4vppo9m
Endrika:Sao Paulo
10
289779
1142048
1096845
2026-06-07T03:42:49Z
HarryWurst
36292
1142048
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Bandeira do estado de São Paulo.svg|22px]] [[São Paulo (Faritany)|São Paulo]]<noinclude>
[[Sokajy:Endrika ho an'ny firenena]]
[[Sokajy:Endrika São Paulo]]</noinclude>
nv8aun2siskt1zuxuqiqqm8u5delohb
Endrika:São Paulo
10
291431
1142047
1140889
2026-06-07T03:42:41Z
HarryWurst
36292
1142047
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Bandeira do estado de São Paulo.svg|22px]] [[São Paulo (Faritany)|São Paulo]]<noinclude>
[[Sokajy:Endrika ho an'ny firenena]]
[[Sokajy:Endrika São Paulo]]</noinclude>
nv8aun2siskt1zuxuqiqqm8u5delohb
Tabernaemontana
0
292746
1142085
1139637
2026-06-07T07:22:22Z
Thelezifor
15140
1142085
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata'']]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin'ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''Hazunta'', ''Muntafara'', ''Pagiantha'' na ''Pandaca'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana debrayi'' Pichon
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana eusepala''
* ''Tabernaemontana eusepaloides''
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Palacký
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sessilifolia'' Baker
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
== Jereo koa ==
fs2k1wp79o3m01wnbepixj025rcdsbx
1142086
1142085
2026-06-07T07:25:06Z
Thelezifor
15140
1142086
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''Hazunta'', ''Muntafara'', ''Pagiantha'' na ''Pandaca'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana debrayi'' Pichon
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana eusepala''
* ''Tabernaemontana eusepaloides''
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Palacký
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
== Jereo koa ==
foe6cffyulycefd67ad4v7qvwp74fr0
1142096
1142086
2026-06-07T08:54:34Z
Thelezifor
15140
Karazana nafindra ao
1142096
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''Hazunta'', ''Muntafara'', ''Pagiantha'' na ''Pandaca'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]]''
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]''
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC.
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
== Jereo koa ==
papuz025aq33rabf4sowp45mqnfoupr
1142097
1142096
2026-06-07T08:57:30Z
Thelezifor
15140
Karazana nafindra ao
1142097
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]]''
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]''
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC.
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
== Jereo koa ==
cfsb18fsd1yarubg5hby9dfjefjx4u9
1142098
1142097
2026-06-07T08:59:00Z
Thelezifor
15140
/* Jereo koa */
1142098
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]]''
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]''
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC.
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
b2ec5l28ac5bgmee85wfo58321384r0
1142099
1142098
2026-06-07T09:15:38Z
Thelezifor
15140
Karazana nafindra ao
1142099
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]]''
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]''
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC.
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
m9olxqskg7ksbmpb82xo3h60duxy8gu
1142101
1142099
2026-06-07T10:20:05Z
Thelezifor
15140
Anarana malagasy
1142101
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
jteyyomyt8xvfrxhxaejd3rjxa09ed2
1142102
1142101
2026-06-07T10:23:32Z
Thelezifor
15140
1142102
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''[[Pandaca]]'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny'''
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
fl8a3yyl5w1bxo6ub3cec2zolrp3zol
1142107
1142102
2026-06-07T10:42:21Z
Thelezifor
15140
Karazana nafindra ao
1142107
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''Pandaca'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Hazunta'''''
* ''Hazunta costata'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta membranacea'' (A.DC.) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta modesta'' (Baker) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta silicicola'' Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Muntafara'''''
* ''Muntafara sessilifolia'' (Baker) Pichon → ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''Tabernaemontana callosa'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC. -- andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, bekapangaka, faika, fananjake, feka, fekabe, fekandronono, feky, fotsiavadika, hazompika, hazompiky, hazonta, hazontaha, indriambavifotsy, katso, laka, mamalifolahina, mamalifolahy, maniola, repolahy, sodihazo, somorombohitse, tapolahy, tekabe, tsimanotra, tsingevika, ary tsipepolahy.
* ''Tabernaemontana crassa''
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, ary montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia|Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
iwcmeume7450wnoc0tj1q5mn9yyfus6
1142108
1142107
2026-06-07T10:55:25Z
Thelezifor
15140
Namafa soratra tsy ilaina
1142108
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''Pandaca'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Hazunta'''''
* ''Hazunta costata'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta membranacea'' (A.DC.) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta modesta'' (Baker) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta silicicola'' Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Muntafara'''''
* ''Muntafara sessilifolia'' (Baker) Pichon → ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Tabernaemontana Crassa 03.jpg|vignette|309x309px|''[[Tabernaemontana crassa]]'']]
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''[[Tabernaemontana capuronii]]'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC. -- andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, bekapangaka, faika, fananjake, feka, fekabe, fekandronono, feky, fotsiavadika, hazompika, hazompiky, hazonta, hazontaha, indriambavifotsy, katso, laka, mamalifolahina, mamalifolahy, maniola, repolahy, sodihazo, somorombohitse, tapolahy, tekabe, tsimanotra, tsingevika, ary tsipepolahy.
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''[[Tabernaemontana sambiranensis]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, ary montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia|Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
hj5i5q0odveqeq7cc6rqbbg720ilhsf
1142110
1142108
2026-06-07T11:13:42Z
Thelezifor
15140
Anarana malagasy mateti-pitranga
1142110
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''Pandaca'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Hazunta'''''
* ''Hazunta costata'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta membranacea'' (A.DC.) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta modesta'' (Baker) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta silicicola'' Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Muntafara'''''
* ''Muntafara sessilifolia'' (Baker) Pichon → ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Tabernaemontana Crassa 03.jpg|vignette|309x309px|''[[Tabernaemontana crassa]]'']]
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''[[Tabernaemontana capuronii]]'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC. -- andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, bekapangaka, faika, fananjake, feka, fekabe, fekandronono, feky, fotsiavadika, hazompika, hazompiky, hazonta, hazontaha, indriambavifotsy, katso, laka, mamalifolahina, mamalifolahy, maniola, repolahy, sodihazo, somorombohitse, tapolahy, tekabe, tsimanotra, tsingevika, ary tsipepolahy.
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''[[Tabernaemontana sambiranensis]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, ary montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
Indreto ny anarana malagasy mateti-pitranga iantsoana azy ireo:
* andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, indriambavifotsy
* antafara, antafaralahy, antafaravavy,
* faika, feka, fekabe, fekandronono, feky
* hazompika, hazompiky,
* hazonta, hazontaha,
* kaboka, kabokaberavina, kabokala, kabokalalahy, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, kabokalavavy, koboka,
* livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory
* mamalifolahina, mamalifolahy,
* mantafara, montafara, montafaralahy, montafaravavy
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia|Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
mzksvx99lijpodbnjw48f6ud62zv0sm
1142116
1142110
2026-06-07T11:26:17Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1142116
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Tabernaemontana divaricata by kadavoor.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia 2.jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana alternifolia'']]
[[Sary:Crape Jasmine (flower).jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana orientalis.JPG|vignette|205x205px|''Tabernaemontana orientalis'']]
[[Sary:Tabernaemontana litoralis SF26051-01.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana litoralis'']]
[[Sary:Tabernaemontana pandacaqui SF26115-02.jpg|vignette|207x207px|''Tabernaemontana pandacaqui'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia.jpg|vignette|278x278px]]
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''Pandaca'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Hazunta'''''
* ''Hazunta costata'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta membranacea'' (A.DC.) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta modesta'' (Baker) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta silicicola'' Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Muntafara'''''
* ''Muntafara sessilifolia'' (Baker) Pichon → ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Tabernaemontana Crassa 03.jpg|vignette|309x309px|''[[Tabernaemontana crassa]]'']]
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''[[Tabernaemontana capuronii]]'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC. -- andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, bekapangaka, faika, fananjake, feka, fekabe, fekandronono, feky, fotsiavadika, hazompika, hazompiky, hazonta, hazontaha, indriambavifotsy, katso, laka, mamalifolahina, mamalifolahy, maniola, repolahy, sodihazo, somorombohitse, tapolahy, tekabe, tsimanotra, tsingevika, ary tsipepolahy.
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''[[Tabernaemontana sambiranensis]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, ary montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
Indreto ny anarana malagasy mateti-pitranga iantsoana azy ireo:
* andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, indriambavifotsy
* antafara, antafaralahy, antafaravavy,
* faika, feka, fekabe, fekandronono, feky
* hazompika, hazompiky,
* hazonta, hazontaha,
* kaboka, kabokaberavina, kabokala, kabokalalahy, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, kabokalavavy, koboka,
* livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory
* mamalifolahina, mamalifolahy,
* mantafara, montafara, montafaralahy, montafaravavy
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia|Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
af7tumai5tov5nsw4t86rpanxzzke6q
1142117
1142116
2026-06-07T11:27:25Z
Thelezifor
15140
1142117
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Tabernaemontana divaricata by kadavoor.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia 2.jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana alternifolia'']]
[[Sary:Crape Jasmine (flower).jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana orientalis.JPG|vignette|205x205px|''Tabernaemontana orientalis'']]
[[Sary:Tabernaemontana litoralis SF26051-01.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana litoralis'']]
[[Sary:Tabernaemontana pandacaqui SF26115-02.jpg|vignette|207x207px|''Tabernaemontana pandacaqui'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia.jpg|vignette|278x278px|''Tabernaemontana'' ''alternifolia'']]
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''Pandaca'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Hazunta'''''
* ''Hazunta costata'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta membranacea'' (A.DC.) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta modesta'' (Baker) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta silicicola'' Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Muntafara'''''
* ''Muntafara sessilifolia'' (Baker) Pichon → ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Tabernaemontana Crassa 03.jpg|vignette|309x309px|''[[Tabernaemontana crassa]]'']]
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''[[Tabernaemontana capuronii]]'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC. -- andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, bekapangaka, faika, fananjake, feka, fekabe, fekandronono, feky, fotsiavadika, hazompika, hazompiky, hazonta, hazontaha, indriambavifotsy, katso, laka, mamalifolahina, mamalifolahy, maniola, repolahy, sodihazo, somorombohitse, tapolahy, tekabe, tsimanotra, tsingevika, ary tsipepolahy.
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''[[Tabernaemontana sambiranensis]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, ary montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
Indreto ny anarana malagasy mateti-pitranga iantsoana azy ireo:
* andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, indriambavifotsy
* antafara, antafaralahy, antafaravavy,
* faika, feka, fekabe, fekandronono, feky
* hazompika, hazompiky,
* hazonta, hazontaha,
* kaboka, kabokaberavina, kabokala, kabokalalahy, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, kabokalavavy, koboka,
* livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory
* mamalifolahina, mamalifolahy,
* mantafara, montafara, montafaralahy, montafaravavy
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia|Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
jxgp6smawhr17offtxc0xgjdyp7qq5j
1142121
1142117
2026-06-07T11:47:08Z
Thelezifor
15140
/* Jereo koa */
1142121
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary lanana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Tabernaemontana divaricata by kadavoor.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia 2.jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana alternifolia'']]
[[Sary:Crape Jasmine (flower).jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana orientalis.JPG|vignette|205x205px|''Tabernaemontana orientalis'']]
[[Sary:Tabernaemontana litoralis SF26051-01.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana litoralis'']]
[[Sary:Tabernaemontana pandacaqui SF26115-02.jpg|vignette|207x207px|''Tabernaemontana pandacaqui'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia.jpg|vignette|278x278px|''Tabernaemontana'' ''alternifolia'']]
[[Sary:Tabernaemontana Crassa 03.jpg|vignette|309x309px|''[[Tabernaemontana crassa]]'']]
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''Pandaca'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Hazunta'''''
* ''Hazunta costata'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta membranacea'' (A.DC.) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta modesta'' (Baker) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta silicicola'' Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Muntafara'''''
* ''Muntafara sessilifolia'' (Baker) Pichon → ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''[[Tabernaemontana capuronii]]'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC. -- andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, bekapangaka, faika, fananjake, feka, fekabe, fekandronono, feky, fotsiavadika, hazompika, hazompiky, hazonta, hazontaha, indriambavifotsy, katso, laka, mamalifolahina, mamalifolahy, maniola, repolahy, sodihazo, somorombohitse, tapolahy, tekabe, tsimanotra, tsingevika, ary tsipepolahy.
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''[[Tabernaemontana sambiranensis]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, ary montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
Indreto ny anarana malagasy mateti-pitranga iantsoana azy ireo:
* andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, indriambavifotsy
* antafara, antafaralahy, antafaravavy,
* faika, feka, fekabe, fekandronono, feky
* hazompika, hazompiky,
* hazonta, hazontaha,
* kaboka, kabokaberavina, kabokala, kabokalalahy, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, kabokalavavy, koboka,
* livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory
* mamalifolahina, mamalifolahy,
* mantafara, montafara, montafaralahy, montafaravavy
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia|Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
* [[Hazonta]] na [[hazontaha]] (''[[Diospyros humbertiana]]'' <small>H.Perrier</small>; ''[[Ehretia cymosa]]'' <small>Thonn.</small> na ''Ehretia corymbosa'' <small>Bojer</small>; ''[[Phyllanthus bojerianus]]'' <small>Müll.Arg.</small>; ''[[Rhigozum madagascariense]]'' <small>Drake</small>; ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' <small>Bojer ex A.DC.</small>)
* [[Montafara]] (''[[Asclepias curassavica]]'' <small>L.</small>; ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' <small>Baker</small> na ''Muntafara sessilifolia'' <small>(Baker) Pichon</small>; ''[[Tabernaemontana retusa]]'' <small>(Lam.) Pichon</small> na ''Pandaca retusa'' <small>(Lam.) Markgr.</small>; ''[[Voacanga thouarsii]]'' <small>Roem. & Schult.</small>)
1kvutsulsymntiq3b5fg1f0mhasn4n1
1142122
1142121
2026-06-07T11:48:16Z
Thelezifor
15140
1142122
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Tabernaemontana - Kolkata 2010-07-12 6484.JPG|vignette|''Tanernaemontana divaricata''|438x438px]]
Ny dia '''''Tabernaemontana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', maniry any amin' ny faritra trôpikaly. Misy karazana 100 ka hatramin' ny 110 ity antoko ity. Kirihitra sy hazo manana haavo 1 ka hatramin' ny 15 m ny karazana ao aminy. Maitso lalandava, mifanohitra tsiroaroa, manana halava 3 hatramin' ny 25 sm, ary misy ranony mandronono ny raviny. Mamerovero sy fotsy ary manana savaivo 1 hatramin' ny 5 sm ny voniny.
== Lisitry ny karazana ==
[[Sary:Tabernaemontana divaricata by kadavoor.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia 2.jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana alternifolia'']]
[[Sary:Crape Jasmine (flower).jpg|vignette|206x206px|''Tabernaemontana divaricata'']]
[[Sary:Tabernaemontana orientalis.JPG|vignette|205x205px|''Tabernaemontana orientalis'']]
[[Sary:Tabernaemontana litoralis SF26051-01.jpg|vignette|205x205px|''Tabernaemontana litoralis'']]
[[Sary:Tabernaemontana pandacaqui SF26115-02.jpg|vignette|207x207px|''Tabernaemontana pandacaqui'']]
[[Sary:Tabernaemontana alternifolia.jpg|vignette|278x278px|''Tabernaemontana'' ''alternifolia'']]
[[Sary:Tabernaemontana Crassa 03.jpg|vignette|309x309px|''[[Tabernaemontana crassa]]'']]
Tamin' ny volana Mey 2025, ny ''[[Plants of the World Online]]'' dia manaiky ireto karazana 126 manaraka ireto:
* ''Tabernaemontana abbreviata'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana africana'' Hook.
* ''Tabernaemontana alba'' Mill.
* ''Tabernaemontana alfaroi'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana allenii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana alternifolia'' L.
* ''Tabernaemontana amplifolia'' L.Allorge
* ''Tabernaemontana amygdalifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana angulata'' Mart. ex Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana antheonycta'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana apoda'' C.Wright
* ''Tabernaemontana arborea'' Rose
* ''Tabernaemontana attenuata'' (Miers) Urb.
* ''Tabernaemontana aurantiaca'' Gaudich.
* ''Tabernaemontana bouquetii'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana bovina'' Lour.
* ''Tabernaemontana brachyantha'' Stapf
* ''Tabernaemontana brachypoda'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana brasiliensis'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana bufalina'' Lour.
* ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Tabernaemontana capuronii'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana catharinensis'' A.DC.
* ''Tabernaemontana cerea'' (Woodson) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cerifera'' Pancher & Sebert
* ''Tabernaemontana chamelensis'' L.O.Alvarado & Lozada-Pérez
* ''Tabernaemontana chocoensis'' (A.H.Gentry) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Tabernaemontana citrifolia'' L.
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Tabernaemontana columbiensis'' (L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana contorta'' Stapf
* ''Tabernaemontana cordata'' Merr.
* ''Tabernaemontana coriacea'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana corymbosa'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana crassa'' Benth.
* ''Tabernaemontana crassifolia'' Pichon
* ''Tabernaemontana crispiflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana cumata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana cuspidata'' Rusby
* ''Tabernaemontana cymosa'' Jacq.
* ''Tabernaemontana debrayi'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana dichotoma'' Roxb. ex Wall.
* ''Tabernaemontana disticha'' A.DC.
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana donnell-smithii'' Rose
* ''Tabernaemontana eglandulosa'' Stapf
* ''Tabernaemontana elegans'' Stapf
* ''Tabernaemontana eubracteata'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana eusepala'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana eusepaloides'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana flavicans'' Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana fragrans'' Jongkind
* ''Tabernaemontana gamblei'' Subr. & A.N.Henry
* ''Tabernaemontana glabra'' (Benth.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana glandulosa'' (Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana grandiflora'' Jacq.
* ''Tabernaemontana granulosa'' Pit.
* ''Tabernaemontana hallei'' (Boiteau) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana hannae'' (M.Méndez & J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana heterophylla'' Vahl
* ''Tabernaemontana humblotii'' (Baill.) Pichon
* ''Tabernaemontana hystrix'' Steud.
* ''Tabernaemontana inconspicua'' Stapf
* ''Tabernaemontana laeta'' Mart.
* ''Tabernaemontana lagenaria'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana laurifolia'' L.
* ''Tabernaemontana leeuwenbergiana'' J.F.Morales
* ''Tabernaemontana letestui'' (Pellegr.) Pichon
* ''Tabernaemontana linkii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana litoralis'' Kunth
* ''Tabernaemontana longipes'' Donn.Sm.
* ''Tabernaemontana lorifera'' (Miers) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana macrocalyx'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana macrocarpa'' Jack
* ''Tabernaemontana markgrafiana'' J.F.Macbr.
* ''Tabernaemontana maxima'' Markgr.
* ''Tabernaemontana mixtecana'' L.O.Alvarado & Juárez-Jaimes
* ''Tabernaemontana mocquerysi'' Aug.DC.
* ''Tabernaemontana muricata'' Link ex Roem. & Schult.
* ''Tabernaemontana oaxacana'' (L.O.Alvarado) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana ochoterenae'' L.O.Alvarado & S.Islas
* ''Tabernaemontana ochroleuca'' Urb.
* ''Tabernaemontana odoratissima'' (Stapf) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana oppositifolia'' (Spreng.) Urb.
* ''Tabernaemontana ovalifolia'' Urb.
* ''Tabernaemontana pachysiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana palustris'' Markgr.
* ''Tabernaemontana panamensis'' (Markgr., Boiteau & L.Allorge) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana pandacaqui'' Poir.
* ''Tabernaemontana pauciflora'' Blume
* ''Tabernaemontana pauli'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana peduncularis'' Wall.
* ''Tabernaemontana penduliflora'' K.Schum.
* ''Tabernaemontana persicariifolia'' Jacq.
* ''Tabernaemontana peschiera'' ined.
* ''Tabernaemontana phymata'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana polyneura'' (King & Gamble) D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana psorocarpa'' (Pierre ex Stapf) Pichon
* ''Tabernaemontana remota'' Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana retusa'' (Lam.) Pichon
* ''Tabernaemontana riverae'' L.O.Alvarado & V.Saynes
* ''Tabernaemontana robinsonii'' (Woodson) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana rostrata'' Wall.
* ''Tabernaemontana rupicola'' Benth.
* ''Tabernaemontana salomonensis'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana salzmannii'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sambiranensis'' Pichon
* ''Tabernaemontana sananho'' Ruiz & Pav.
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
* ''Tabernaemontana simulans'' (J.F.Morales & Q.Jiménez) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana siphilitica'' (L.f.) Leeuwenb.
* ''Tabernaemontana solanifolia'' A.DC.
* ''Tabernaemontana sphaerocarpa'' Blume
* ''Tabernaemontana stapfiana'' Britten
* ''Tabernaemontana stellata'' Pichon
* ''Tabernaemontana stenoptera'' (Leeuwenb.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana stenosiphon'' Stapf
* ''Tabernaemontana ternifolia'' D.J.Middleton
* ''Tabernaemontana thurstonii'' Horne ex Baker
* ''Tabernaemontana tomentosa'' (Greenm.) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana undulata'' Vahl
* ''Tabernaemontana vanheurckii'' Müll.Arg.
* ''Tabernaemontana ventricosa'' Hochst. ex A.DC.
* ''Tabernaemontana venusta'' (J.F.Morales) A.O.Simões & M.E.Endress
* ''Tabernaemontana wullschlaegelii'' Griseb.
=== Karazana nafindra ao ===
'''Karazana avy ao amin' ny ''Pandaca'''''
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC.
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb.
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Hazunta'''''
* ''Hazunta costata'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta membranacea'' (A.DC.) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta modesta'' (Baker) Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
* ''Hazunta silicicola'' Pichon → ''Tabernaemontana coffeoides'' Bojer ex A.DC.
'''Karazana avy ao amin' ny ''Muntafara'''''
* ''Muntafara sessilifolia'' (Baker) Pichon → ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Hazobotry]] na [[Hazo madinika|hazo]] [[Hazo madinika|madinika]] anaty ala maina ny ankabeazan' ny karazana ''Tabernaemontana'' eto [[Madagasikara]]. Tao amin' ny antoko ''Capuronetta'', ''[[Hazunta]]'', ''[[Muntafara]]'', ''Pagiantha'' na ''[[Pandaca]]'', izay nampidirina ao amin' ny ''Tabernaemontana'' na nampitovina aminy, ny maro amin' izy ireo.
* ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky, hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''[[Tabernaemontana capuronii]]'' Leeuwenb.
* ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- babondrano, kaboka, kabokala, kabokalalahy, kotokely, montafaralahy, montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' Bojer ex A.DC. -- andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, bekapangaka, faika, fananjake, feka, fekabe, fekandronono, feky, fotsiavadika, hazompika, hazompiky, hazonta, hazontaha, indriambavifotsy, katso, laka, mamalifolahina, mamalifolahy, maniola, repolahy, sodihazo, somorombohitse, tapolahy, tekabe, tsimanotra, tsingevika, ary tsipepolahy.
* ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' Pichon -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Tabernaemontana divaricata'' (L.) R.Br. ex Roem. & Schult.
* ''[[Tabernaemontana eusepala]] --'' akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''[[Tabernaemontana eusepaloides]] --'' livoro
* ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''[[Tabernaemontana mocquerysi]]'' Aug.DC. -- andriambavifohy, antafaralahy, kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, maitsokely, obafohy
* ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Palacký -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''[[Tabernaemontana sambiranensis]]'' Pichon
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' Baker -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, ary montafaravavy
* ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
Indreto ny anarana malagasy mateti-pitranga iantsoana azy ireo:
* andembavifotsy, andrambafohy, andriambavifohy, indriambavifotsy
* antafara, antafaralahy, antafaravavy,
* faika, feka, fekabe, fekandronono, feky
* hazompika, hazompiky,
* hazonta, hazontaha,
* kaboka, kabokaberavina, kabokala, kabokalalahy, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika, kabokalavavy, koboka,
* livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory
* mamalifolahina, mamalifolahy,
* mantafara, montafara, montafaralahy, montafaravavy
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia|Muntafara]]''
* ''[[Pandaca]]''
* [[Hazonta]] na [[hazontaha]] (''[[Diospyros humbertiana]]'' <small>H.Perrier</small>; ''[[Ehretia cymosa]]'' <small>Thonn.</small> na ''Ehretia corymbosa'' <small>Bojer</small>; ''[[Phyllanthus bojerianus]]'' <small>Müll.Arg.</small>; ''[[Rhigozum madagascariense]]'' <small>Drake</small>; ''[[Tabernaemontana coffeoides]]'' <small>Bojer ex A.DC.</small>)
* [[Montafara]] (''[[Asclepias curassavica]]'' <small>L.</small>; ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' <small>Baker</small> na ''Muntafara sessilifolia'' <small>(Baker) Pichon</small>; ''[[Tabernaemontana retusa]]'' <small>(Lam.) Pichon</small> na ''Pandaca retusa'' <small>(Lam.) Markgr.</small>; ''[[Voacanga thouarsii]]'' <small>Roem. & Schult.</small>)
cctc6e9fkg9tnjrkmm9uug4ryzahion
Vahiny (tononkalo)
0
294113
1142077
1107829
2026-06-07T06:29:50Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[VAHINY (Tononkalo)]] ho [[Vahiny (Tononkalo)]] i Thelezifor
1107829
wikitext
text/x-wiki
== '''VAHINY''' ==
Mahagaga
F'eto an-tanindrazako aho, nefa tenin'olon-kafa,
no takiana mba ho haiko vao mahazo anjara asa
hamelomako ankohonana.
Sady izay nitonatonana,
fa ny vary fotsiko aza nosoloiko ireo dipaina
Vao mihevitra ny saiko fa olona miadan-tsaina
sy mba feno voninahitra...nahita angano ianao ry taniko!
Fa ny hira tiako indrindra sy tsaroako ho tena mamiko
dia ny gadona vihiny,
fa tsy'lay anao fahiny...
Mahamenatra ahy 'ty'zaho, nefa aoka habaribariko
izay mba fifaliana ho ahy? Mivarotra ny tanimbariko hividianako fiara...
Angaha tsy efa maramara
fa dia efa tsy hita intsony!
He! Jereo ange itony
Trano vitsy mba naoriko! Raha vao misy iray mitranga
dia rakofako fanitso. Fa ny tafo tanimanga?
Ny vahiny sendra teny
no mitsiriritra ireny...
Aok'izay tsy hotohizana
Sao manjary maha vizana...
Fa manitika ny saiko sady tiako hofantarina
Iza marina
no nanodina ny saiko sy ny foko sy fanahiko
ka dia nahatonga ahy hanitsakitsaka ny ahiko?
RADO
''(Dinitra, 8.1-1.71, tak.143'').
== Loharano ==
1.https://www.babelio.com/livres/Andriamanantena-Dinitra/788425
ivm2naao1p5qx40uxcbo5culkwb3odn
1142079
1142077
2026-06-07T06:54:03Z
Thelezifor
15140
Nanitatra votoatiny
1142079
wikitext
text/x-wiki
Ny [[tononkalo]] mitondra ny lohateny hoe "'''Vahiny'''" dia tononkalo nosoratan' i [[Georges Andriamanantena|Rado]] ([[Georges Andriamanantena]]) tao amin' ny boky fanangonan-tononkalo mitondra ny lohateny hoe ''Dinitra''<ref name=":0"><small>"[https://www.babelio.com/livres/Andriamanantena-Dinitra/788425 Dinitra]", ''www.babelio.com''</small></ref>.
== Fanangonana ==
"Vahiny" dia tafiditra ao amin' ny ''Dinitra'' izay fanangonana voalohany nataon' i [[Georges Andriamanantena|Rado]], nivoaka tamin' ny taona 1973, izay mirakitra ny lohahevitra rehetra averimberiny. Tafiditra ao anatin' izany ny tononkalo momba ny [[fanavakavaham-bolon-koditra]] tao [[Afrika Atsimo]], momba ny adin' ny mpirahalahy, indrindra fa ny tany Rhodesia (mahafaoka an' i [[Zambia]] sy i [[Zimbaboe]] ary i [[Malaoỳ|Malaoy]] ankehitriny), ary momba ny [[Ady tany Vietnamy]]<ref name=":0" />.
== Tononkalo ==
<poem>
Mahagaga
F'eto an-tanindrazako aho, nefa tenin'olon-kafa,
no takiana mba ho haiko vao mahazo anjara asa
hamelomako ankohonana.
Sady izay nitonatonana,
fa ny vary fotsiko aza nosoloiko ireo dipaina
Vao mihevitra ny saiko fa olona miadan-tsaina
sy mba feno voninahitra...nahita angano ianao ry taniko!
Fa ny hira tiako indrindra sy tsaroako ho tena mamiko
dia ny gadona vihiny,
fa tsy'lay anao fahiny...
Mahamenatra ahy 'ty'zaho, nefa aoka habaribariko
izay mba fifaliana ho ahy? Mivarotra ny tanimbariko hividianako fiara...
Angaha tsy efa maramara
fa dia efa tsy hita intsony!
He! Jereo ange itony
Trano vitsy mba naoriko! Raha vao misy iray mitranga
dia rakofako fanitso. Fa ny tafo tanimanga?
Ny vahiny sendra teny
no mitsiriritra ireny...
Aok'izay tsy hotohizana
Sao manjary maha vizana...
Fa manitika ny saiko sady tiako hofantarina
Iza marina
no nanodina ny saiko sy ny foko sy fanahiko
ka dia nahatonga ahy hanitsakitsaka ny ahiko?
</poem>
(''Dinitra'', 8.1-1.71, tak.143).
== Loharano ==
lnpanyxdmqoejt5wmdgz17hn65e76bj
1142080
1142079
2026-06-07T06:54:22Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Vahiny (Tononkalo)]] ho [[Vahiny (tononkalo)]] i Thelezifor
1142079
wikitext
text/x-wiki
Ny [[tononkalo]] mitondra ny lohateny hoe "'''Vahiny'''" dia tononkalo nosoratan' i [[Georges Andriamanantena|Rado]] ([[Georges Andriamanantena]]) tao amin' ny boky fanangonan-tononkalo mitondra ny lohateny hoe ''Dinitra''<ref name=":0"><small>"[https://www.babelio.com/livres/Andriamanantena-Dinitra/788425 Dinitra]", ''www.babelio.com''</small></ref>.
== Fanangonana ==
"Vahiny" dia tafiditra ao amin' ny ''Dinitra'' izay fanangonana voalohany nataon' i [[Georges Andriamanantena|Rado]], nivoaka tamin' ny taona 1973, izay mirakitra ny lohahevitra rehetra averimberiny. Tafiditra ao anatin' izany ny tononkalo momba ny [[fanavakavaham-bolon-koditra]] tao [[Afrika Atsimo]], momba ny adin' ny mpirahalahy, indrindra fa ny tany Rhodesia (mahafaoka an' i [[Zambia]] sy i [[Zimbaboe]] ary i [[Malaoỳ|Malaoy]] ankehitriny), ary momba ny [[Ady tany Vietnamy]]<ref name=":0" />.
== Tononkalo ==
<poem>
Mahagaga
F'eto an-tanindrazako aho, nefa tenin'olon-kafa,
no takiana mba ho haiko vao mahazo anjara asa
hamelomako ankohonana.
Sady izay nitonatonana,
fa ny vary fotsiko aza nosoloiko ireo dipaina
Vao mihevitra ny saiko fa olona miadan-tsaina
sy mba feno voninahitra...nahita angano ianao ry taniko!
Fa ny hira tiako indrindra sy tsaroako ho tena mamiko
dia ny gadona vihiny,
fa tsy'lay anao fahiny...
Mahamenatra ahy 'ty'zaho, nefa aoka habaribariko
izay mba fifaliana ho ahy? Mivarotra ny tanimbariko hividianako fiara...
Angaha tsy efa maramara
fa dia efa tsy hita intsony!
He! Jereo ange itony
Trano vitsy mba naoriko! Raha vao misy iray mitranga
dia rakofako fanitso. Fa ny tafo tanimanga?
Ny vahiny sendra teny
no mitsiriritra ireny...
Aok'izay tsy hotohizana
Sao manjary maha vizana...
Fa manitika ny saiko sady tiako hofantarina
Iza marina
no nanodina ny saiko sy ny foko sy fanahiko
ka dia nahatonga ahy hanitsakitsaka ny ahiko?
</poem>
(''Dinitra'', 8.1-1.71, tak.143).
== Loharano ==
lnpanyxdmqoejt5wmdgz17hn65e76bj
1142082
1142080
2026-06-07T06:58:10Z
Thelezifor
15140
1142082
wikitext
text/x-wiki
Ny [[tononkalo]] mitondra ny lohateny hoe "'''Vahiny'''" dia tononkalo nosoratan' i [[Georges Andriamanantena|Rado]] ([[Georges Andriamanantena]]) tao amin' ny boky fanangonan-tononkalo mitondra ny lohateny hoe ''Dinitra''<ref name=":0"><small>"[https://www.babelio.com/livres/Andriamanantena-Dinitra/788425 Dinitra]", ''www.babelio.com''</small></ref>.
== Fanangonana ==
"Vahiny" dia tafiditra ao amin' ny ''Dinitra'' izay fanangonana voalohany nataon' i [[Georges Andriamanantena|Rado]], nivoaka tamin' ny taona 1973, izay mirakitra ny lohahevitra rehetra averimberiny. Tafiditra ao anatin' izany ny tononkalo momba ny [[fanavakavaham-bolon-koditra]] tao [[Afrika Atsimo]], momba ny adin' ny mpirahalahy, indrindra fa ny tany Rhodesia (mahafaoka an' i [[Zambia]] sy i [[Zimbaboe]] ary i [[Malaoỳ|Malaoy]] ankehitriny), ary momba ny [[Ady tany Vietnamy]]<ref name=":0" />.
== Tononkalo ==
<poem>
Mahagaga
F'eto an-tanindrazako aho, nefa tenin'olon-kafa,
no takiana mba ho haiko vao mahazo anjara asa
hamelomako ankohonana.
Sady izay nitonatonana,
fa ny vary fotsiko aza nosoloiko ireo dipaina
Vao mihevitra ny saiko fa olona miadan-tsaina
sy mba feno voninahitra...nahita angano ianao ry taniko!
Fa ny hira tiako indrindra sy tsaroako ho tena mamiko
dia ny gadona vihiny,
fa tsy'lay anao fahiny...
Mahamenatra ahy 'ty'zaho, nefa aoka habaribariko
izay mba fifaliana ho ahy? Mivarotra ny tanimbariko hividianako fiara...
Angaha tsy efa maramara
fa dia efa tsy hita intsony!
He! Jereo ange itony
Trano vitsy mba naoriko! Raha vao misy iray mitranga
dia rakofako fanitso. Fa ny tafo tanimanga?
Ny vahiny sendra teny
no mitsiriritra ireny...
Aok'izay tsy hotohizana
Sao manjary maha vizana...
Fa manitika ny saiko sady tiako hofantarina
Iza marina
no nanodina ny saiko sy ny foko sy fanahiko
ka dia nahatonga ahy hanitsakitsaka ny ahiko?
</poem>
(''Dinitra'', 8.1-1.71, tak.143).
== Jereo koa ==
* [[Vahiny (biby)]]
== Loharano ==
ex5asxcsyjrggy229w7b96ll1sk23jp
Luiz Philippe de Orléans e Bragança
0
294783
1142058
1116254
2026-06-07T04:41:25Z
HarryWurst
36292
1142058
wikitext
text/x-wiki
[[File:Deputado Luiz Philippe de Orleans e Bragança (cropped).jpg|thumb|Luiz Philippe de Orleans e Bragança]]
'''Luiz Philippe de Orléans e Bragança'''; teraka 3 Aprily 1969 tao [[Rio de Janeiro]], dia mpanao politika [[Brazila|breziliana]], mpikatroka, mpandraharaha ary mpikambana ao amin'ny Tranon'i Orléans-Braganza teo aloha. Voafidy ho [[solombavambahoaka]] federaly ho an'i {{São Paulo}} izy tamin'ny fifidianana Breziliana 2018 ho an'ny Antoko Liberaly Sosialy tamin'ny vato 118.457. Ankehitriny izy dia anisan'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]].
Taranak'ny Emperora [[Pedro II an'i Brazila]] izy, ary noho izany dia taranaky ny fianakavian'ny mpanjaka breziliana.
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Orléans e Bragança, Luiz Philippe}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1969]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[sokajy:Partido Liberal]]
4fjtz1ch8r4letk184ieffss9s4xp0r
Republicanos (Brasil)
0
295102
1142109
1136365
2026-06-07T11:13:41Z
HarryWurst
36292
/* Gouverneurs */
1142109
wikitext
text/x-wiki
[[File:Logo of Republicanos.png|thumb|]]
Ny '''Republicanos''' dia antoko politika [[Brezila|breziliana]]. Evekan’ny fiangonana ny filohany, Marcos Pereira.
Miaraka amin'ny mpikambana 568,451 hatramin'ny Novambra 2024, io no faha-11 lehibe indrindra ao amin'ny firenena.
Ao amin'ny Kongresy Nasionaly, manana solombavambahoaka federaly 41 sy senatera 4 izy.
Ny antoko dia heverina ho mpandala ny nentin-drazana ara-tsosialy ary mifamatotra amin'ny zo ara-politika.
=== Gouverneurs ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Gouverneurs actuels (2)<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Gouverneur
! Photo
|-
| [[São Paulo|SP]]
| '''[[Tarcísio de Freitas]]'''
| [[sary:Governador do Estado de São Paulo, Tarcísio de Freitas - Foto Oficial.jpg|136x136px]]
|-
| [[Tocantins|TO]]
| '''[[Wanderlei Barbosa|Wanderley Barbosa]]'''
|[[sary:Wanderlei Barbosa, Governador em exercício do Tocantins (cropped).jpg|136x136px]]
|}
== Senadores ==
=== Gouverneurs ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Gouverneurs actuels (2)<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Senador
! Photo
|-
| [[Acre|AC]]
| '''[[Alain Rick]]'''
| [[sary:Alan Rick.jpg|136x136px]]
|-
| [[Bahia|BA]]
| '''[[Angelo Coronel]]'''
|[[sary:Senadores da 56ª Legislatura - Angelo Coronel (46293125174).jpg|136x136px]]
|-
| [[DF|DF]]
| '''[[Damares Alves]]'''
|[[File:Senadores da 57ª Legislatura (52688507962).jpg|136x136px]]
|-
| [[Minas Gerais|MG]]
| '''[[Cleitinho Azevedo]]'''
|[[File:Senadores_da_57ª_Legislatura_(52689522963).jpg|136x136px]]
|-
| [[Roraima|RR]]
| '''[[Roberta Acioly]]'''
|[[sary:Roberta Acioly6025.jpg|136x136px]]
|-
| [[Rio Grande do Sul|RS]]
| '''[[General Hamilton Mourão|Hamilton Mourão]]'''
|[[sary:Hamilton Mourão.jpg|136x136px]]
|-
|}
{{Commonscat|Republicanos}}
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
6a6ssuvxf4orxgpmvw2cwuot8aba6ov
1142115
1142109
2026-06-07T11:25:51Z
HarryWurst
36292
/* Gouverneurs */
1142115
wikitext
text/x-wiki
[[File:Logo of Republicanos.png|thumb|]]
Ny '''Republicanos''' dia antoko politika [[Brezila|breziliana]]. Evekan’ny fiangonana ny filohany, Marcos Pereira.
Miaraka amin'ny mpikambana 568,451 hatramin'ny Novambra 2024, io no faha-11 lehibe indrindra ao amin'ny firenena.
Ao amin'ny Kongresy Nasionaly, manana solombavambahoaka federaly 41 sy senatera 4 izy.
Ny antoko dia heverina ho mpandala ny nentin-drazana ara-tsosialy ary mifamatotra amin'ny zo ara-politika.
=== Gouverneurs ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Gouverneurs actuels (2)<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Gouverneur
! Photo
|-
| [[São Paulo|SP]]
| '''[[Tarcísio de Freitas]]'''
| [[sary:Governador do Estado de São Paulo, Tarcísio de Freitas - Foto Oficial.jpg|136x136px]]
|-
| [[Tocantins|TO]]
| '''[[Wanderlei Barbosa|Wanderley Barbosa]]'''
|[[sary:Wanderlei Barbosa, Governador em exercício do Tocantins (cropped).jpg|136x136px]]
|}
== Senadores ==
=== Gouverneurs ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Gouverneurs actuels (2)<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Senador
! Photo
|-
| [[Acre|AC]]
| '''[[Alan Rick]]'''
| [[sary:Alan Rick.jpg|136x136px]]
|-
| [[Bahia|BA]]
| '''[[Angelo Coronel]]'''
|[[sary:Senadores da 56ª Legislatura - Angelo Coronel (46293125174).jpg|136x136px]]
|-
| [[DF|DF]]
| '''[[Damares Alves]]'''
|[[File:Senadores da 57ª Legislatura (52688507962).jpg|136x136px]]
|-
| [[Minas Gerais|MG]]
| '''[[Cleitinho Azevedo]]'''
|[[File:Senadores_da_57ª_Legislatura_(52689522963).jpg|136x136px]]
|-
| [[Roraima|RR]]
| '''[[Roberta Acioly]]'''
|[[sary:Roberta Acioly6025.jpg|136x136px]]
|-
| [[Rio Grande do Sul|RS]]
| '''[[General Hamilton Mourão|Hamilton Mourão]]'''
|[[sary:Hamilton Mourão.jpg|136x136px]]
|-
|}
{{Commonscat|Republicanos}}
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
p4hjr2nrmqaao6tq3a2r0otjkaskf91
1142118
1142115
2026-06-07T11:27:43Z
HarryWurst
36292
/* Gouverneurs */
1142118
wikitext
text/x-wiki
[[File:Logo of Republicanos.png|thumb|]]
Ny '''Republicanos''' dia antoko politika [[Brezila|breziliana]]. Evekan’ny fiangonana ny filohany, Marcos Pereira.
Miaraka amin'ny mpikambana 568,451 hatramin'ny Novambra 2024, io no faha-11 lehibe indrindra ao amin'ny firenena.
Ao amin'ny Kongresy Nasionaly, manana solombavambahoaka federaly 41 sy senatera 4 izy.
Ny antoko dia heverina ho mpandala ny nentin-drazana ara-tsosialy ary mifamatotra amin'ny zo ara-politika.
=== Gouverneurs ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Gouverneurs actuels (2)<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Gouverneur
! Photo
|-
| [[São Paulo|SP]]
| '''[[Tarcísio de Freitas]]'''
| [[sary:Governador do Estado de São Paulo, Tarcísio de Freitas - Foto Oficial.jpg|136x136px]]
|-
| [[Tocantins|TO]]
| '''[[Wanderlei Barbosa|Wanderley Barbosa]]'''
|[[sary:Wanderlei Barbosa, Governador em exercício do Tocantins (cropped).jpg|136x136px]]
|}
== Senadores ==
=== Senadores ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Senadores<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Senador
! Photo
|-
| [[Acre|AC]]
| '''[[Alan Rick]]'''
| [[sary:Alan Rick.jpg|136x136px]]
|-
| [[Bahia|BA]]
| '''[[Angelo Coronel]]'''
|[[sary:Senadores da 56ª Legislatura - Angelo Coronel (46293125174).jpg|136x136px]]
|-
| [[Distrito Federal (Brazila)|DF]]
| '''[[Damares Alves]]'''
|[[File:Senadores da 57ª Legislatura (52688507962).jpg|136x136px]]
|-
| [[Minas Gerais|MG]]
| '''[[Cleitinho Azevedo]]'''
|[[File:Senadores_da_57ª_Legislatura_(52689522963).jpg|136x136px]]
|-
| [[Roraima|RR]]
| '''[[Roberta Acioly]]'''
|[[sary:Roberta Acioly6025.jpg|136x136px]]
|-
| [[Rio Grande do Sul|RS]]
| '''[[General Hamilton Mourão|Hamilton Mourão]]'''
|[[sary:Hamilton Mourão.jpg|136x136px]]
|-
|}
{{Commonscat|Republicanos}}
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
c2ysj24wuprpy0klh9b3cpma7z4c3r6
1142119
1142118
2026-06-07T11:29:58Z
HarryWurst
36292
/* Senadores */
1142119
wikitext
text/x-wiki
[[File:Logo of Republicanos.png|thumb|]]
Ny '''Republicanos''' dia antoko politika [[Brezila|breziliana]]. Evekan’ny fiangonana ny filohany, Marcos Pereira.
Miaraka amin'ny mpikambana 568,451 hatramin'ny Novambra 2024, io no faha-11 lehibe indrindra ao amin'ny firenena.
Ao amin'ny Kongresy Nasionaly, manana solombavambahoaka federaly 41 sy senatera 4 izy.
Ny antoko dia heverina ho mpandala ny nentin-drazana ara-tsosialy ary mifamatotra amin'ny zo ara-politika.
=== Gouverneurs ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Gouverneurs actuels (2)<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Gouverneur
! Photo
|-
| [[São Paulo|SP]]
| '''[[Tarcísio de Freitas]]'''
| [[sary:Governador do Estado de São Paulo, Tarcísio de Freitas - Foto Oficial.jpg|136x136px]]
|-
| [[Tocantins|TO]]
| '''[[Wanderlei Barbosa|Wanderley Barbosa]]'''
|[[sary:Wanderlei Barbosa, Governador em exercício do Tocantins (cropped).jpg|136x136px]]
|}
== Senadores ==
=== Senadores ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |
|-
! Etat
! Senador
! Photo
|-
| [[Acre|AC]]
| '''[[Alan Rick]]'''
| [[sary:Alan Rick.jpg|136x136px]]
|-
| [[Bahia|BA]]
| '''[[Angelo Coronel]]'''
|[[sary:Senadores da 56ª Legislatura - Angelo Coronel (46293125174).jpg|136x136px]]
|-
| [[Distrito Federal (Brazila)|DF]]
| '''[[Damares Alves]]'''
|[[File:Senadores da 57ª Legislatura (52688507962).jpg|136x136px]]
|-
| [[Minas Gerais|MG]]
| '''[[Cleitinho Azevedo]]'''
|[[File:Senadores_da_57ª_Legislatura_(52689522963).jpg|136x136px]]
|-
| [[Roraima|RR]]
| '''[[Roberta Acioly]]'''
|[[sary:Roberta Acioly6025.jpg|136x136px]]
|-
| [[Rio Grande do Sul|RS]]
| '''[[General Hamilton Mourão|Hamilton Mourão]]'''
|[[sary:Hamilton Mourão.jpg|136x136px]]
|-
|}
{{Commonscat|Republicanos}}
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
fy4tbwc1l75wp5jvu2ave4s6iktff4i
1142120
1142119
2026-06-07T11:30:29Z
HarryWurst
36292
/* Senadores */
1142120
wikitext
text/x-wiki
[[File:Logo of Republicanos.png|thumb|]]
Ny '''Republicanos''' dia antoko politika [[Brezila|breziliana]]. Evekan’ny fiangonana ny filohany, Marcos Pereira.
Miaraka amin'ny mpikambana 568,451 hatramin'ny Novambra 2024, io no faha-11 lehibe indrindra ao amin'ny firenena.
Ao amin'ny Kongresy Nasionaly, manana solombavambahoaka federaly 41 sy senatera 4 izy.
Ny antoko dia heverina ho mpandala ny nentin-drazana ara-tsosialy ary mifamatotra amin'ny zo ara-politika.
=== Gouverneurs ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |<span style="color:white"> Gouverneurs actuels (2)<ref>(pt)[https://g1.globo.com/politica/eleicoes/2022/eleicao-em-numeros/noticia/2022/10/31/republicanos-e-pt-sao-os-partidos-que-irao-governar-o-maior-numero-de-habitantes-nos-estados.ghtml Republicanos é o partido que ira governar o maior número de habitantes]</ref>
|-
! Etat
! Gouverneur
! Photo
|-
| [[São Paulo|SP]]
| '''[[Tarcísio de Freitas]]'''
| [[sary:Governador do Estado de São Paulo, Tarcísio de Freitas - Foto Oficial.jpg|136x136px]]
|-
| [[Tocantins|TO]]
| '''[[Wanderlei Barbosa|Wanderley Barbosa]]'''
|[[sary:Wanderlei Barbosa, Governador em exercício do Tocantins (cropped).jpg|136x136px]]
|}
=== Senadores ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" style="background:#115E80" width="405" |
|-
! Etat
! Senador
! Photo
|-
| [[Acre|AC]]
| '''[[Alan Rick]]'''
| [[sary:Alan Rick.jpg|136x136px]]
|-
| [[Bahia|BA]]
| '''[[Angelo Coronel]]'''
|[[sary:Senadores da 56ª Legislatura - Angelo Coronel (46293125174).jpg|136x136px]]
|-
| [[Distrito Federal (Brazila)|DF]]
| '''[[Damares Alves]]'''
|[[File:Senadores da 57ª Legislatura (52688507962).jpg|136x136px]]
|-
| [[Minas Gerais|MG]]
| '''[[Cleitinho Azevedo]]'''
|[[File:Senadores_da_57ª_Legislatura_(52689522963).jpg|136x136px]]
|-
| [[Roraima|RR]]
| '''[[Roberta Acioly]]'''
|[[sary:Roberta Acioly6025.jpg|136x136px]]
|-
| [[Rio Grande do Sul|RS]]
| '''[[General Hamilton Mourão|Hamilton Mourão]]'''
|[[sary:Hamilton Mourão.jpg|136x136px]]
|-
|}
{{Commonscat|Republicanos}}
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
mjfadck0yoi4j9m0szmoi7qa9kgygsa
Ubiratan Sanderson
0
295131
1142068
1116253
2026-06-07T04:52:27Z
HarryWurst
36292
1142068
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Ubiratan Sanderson.jpg
|anarana=Ubiratan Sanderson
|teraka= 1 Desambra 1969
|maty=
|firenena={{Brazila}}
|mpiaraka=
|asa=
*[[polisy]]
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
[[File:Ubiratan Sanderson.jpg|thumb|left|Ubiratan Sanderson]]
'''Ubiratan Antunes Sanderson''' ([[Erechim]], 1 Desambra 1969) dia mpanao politika dia polisy federaly [[Brezila|breziliana]] ary mpanao politika mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Manefa ny fe-potoam-piasany voalohany ho [[solombavambahoaka]] federaly ao {{Rio Grande do Sul}} izy amin'izao fotoana izao.
Manambady ary manan-janaka roa vavy, Sanderson dia manana asa 23 taona ao amin'ny [[polisy]] federaly. Izy dia filohan'ny Sendikan'ny polisy federaly tao [[Rio Grande do Sul]].
Antoko: [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]]
==Jereo koa==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Sanderson, Ubiratan}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1969]]
[[sokajy:polisy breziliana]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
3y6722sdxukcbg4bydyq4dbxt1i9mzm
Hélio Lopes
0
295138
1142065
1116250
2026-06-07T04:50:50Z
HarryWurst
36292
1142065
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= 2020-02-15 Cerimônia de Celebração de 40 anos da Igreja Internacional da Graça de Deus – Ano da Unção Dobrada (cropped).jpg
|anarana=Hélio Lopes
|teraka=28 Martsa 1969
|maty=
|firenena={{Brazila}}
|mpiaraka=
|asa=
*[[miaramila]]
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
[[File:14 06 2019 Abertura da Copa América Brasil 2019 (48064641803).jpg|thumb|left|Hélio Lopes sy [[Jair Bolsonaro]] tamin'ny fanokafana ny Copa América - Brezila 2019]]
'''Hélio Fernando Barbosa Lopes''' (teraka 28 Martsa 1969 tao [[Queimados]]), fantatra ihany koa amin'ny hoe ''Hélio Negão'' na ''Hélio Bolsonaro'', dia manamboninahitra miaramila misotro ronono, mpahay siansa forensika, ary mpanao politika breziliana mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]]. Izy dia [[solombavambahoaka]] federaly ao {{Rio de Janeiro}} amin'ny fe-potoam-piasana faharoa. Izy koa dia filohan'ny ''Integração PL'', vondrona ao anatin'ny Antoko Liberaly izay mikatsaka ny ''hanome feo ny mainty hoditra elatra havanana.''
Voafidy voalohany tamin'ny taona 2018, izy no lefitra federaly ambony indrindra tao amin'ny fanjakan'i [[Rio de Janeiro]].
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Lopes, Hélio}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1968]]
[[sokajy:miaramila breziliana]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
my3i944gt8hbi7n6lz2s1zuvzt4yjfq
Scaevola taccada
0
295554
1142087
1131694
2026-06-07T07:25:24Z
Thelezifor
15140
1142087
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Scaveola-taccada20.JPG|vignette|378x378px|''Scaevola taccada'']]
Ny '''''Scaevola taccada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Goodeniaceae]]'', hita any amin' ny [[ala honko]] sy amin' ny toerana amoron-tsiraka be vato na fasika any amin' ny [[Faritra trôpikaly|faritra]] [[Faritra trôpikaly|trôpikalin']] i [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Izy io dia [[hazobotry]] maniry an-torapasika, fahita manamorona ny [[Ranomasin' i Arabia]], ny [[Ranomasimbe Indiana|Ranomasimbe Indianina]] trôpikaly ary any amin' ny nosy trôpikaly ao amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]]. Antsoina hoe '''''Scaevola sericea''''' na '''''Scaevola koenigii''''' koa izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''soanarika''', '''variñato''', '''bararaka''' ary '''litsoa''', nefa mety hanondroana karazana hafa ireto teny ireo.
== Jereo koa ==
* [[Scaevola (zavamaniry)|''Scaevola'' (zavamaniry)]]
* [[Bararaka]] (''Scaevola taccada''; ''[[Muntafara sessilifolia]]'' na ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'').
* [[Variñato]] (''Scaevola taccada''; ''[[Scaevola plumieri]]'')
566umbycdpv2z3p97ma7roye7cf4whs
1142088
1142087
2026-06-07T07:44:49Z
Thelezifor
15140
Fampiasana
1142088
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Scaveola-taccada20.JPG|vignette|378x378px|''Scaevola taccada'']]
Ny '''''Scaevola taccada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Goodeniaceae]]'', hita any amin' ny [[ala honko]] sy amin' ny toerana amoron-tsiraka be vato na fasika any amin' ny [[Faritra trôpikaly|faritra]] [[Faritra trôpikaly|trôpikalin']] i [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Izy io dia [[hazobotry]] maniry an-torapasika, fahita manamorona ny [[Ranomasin' i Arabia]], ny [[Ranomasimbe Indiana|Ranomasimbe Indianina]] trôpikaly ary any amin' ny nosy trôpikaly ao amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]]. Antsoina hoe '''''Scaevola sericea''''' na '''''Scaevola koenigii''''' koa izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''soanarika''', '''variñato''', '''bararaka''' ary '''litsoa''', nefa mety hanondroana karazana hafa ireto teny ireo.
== Fampiasana ==
=== Fiarovana ny tontolo iainana ===
[[Sary:Starr 010209-0286 Scaevola taccada.jpg|vignette|''Scaevola taccada'']]
Any amin' ny nosy sasany any amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]] dia ampiasaina mba hisorohana ny [[Fikao-tany|fikao]]<nowiki/>ky ny morontsiraka ary koa amin' ny fanajariana ny tany ny ''Scaevola taccada''. Ambolena eny amoron-dranomasina ihany koa izy io mba hiarovana ny zavamaniry hafa izay ambolena eo koa.
=== Toerana firovana ho an' ny biby ===
Manome toerana azo antoka sy alokaloka ho an' ny fano maitso (''[[Chelonia mydas]]'') tonga manatody eny amin' ny morontsiraka aniriany.
=== Fitsaboana sy sakafo ===
[[Sary:Scaevola taccada kz02.jpg|vignette|274x274px|''Scaevola taccada'']]
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana pôlineziana sy aziatika ny ampahany sasany amin' ilay zavamaniry. Natete hanasitranana ny famaivain' ny mason' ny mpanjono ambany ranomasina Chamorro ao amin' ny tangoro-nosy Mariana ny ranon-javatra avy amin' ilay zavamaniry. Teo amin' ny tantara, tany [[Maldiva]] dia natao ho sakafo amin' ny [[mosary]] ny ravin' io zavamaniry io.
== Jereo koa ==
* [[Scaevola (zavamaniry)|''Scaevola'' (zavamaniry)]]
* [[Bararaka]] (''Scaevola taccada''; ''[[Muntafara sessilifolia]]'' na ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'').
* [[Variñato]] (''Scaevola taccada''; ''[[Scaevola plumieri]]'')
o3acr2inf6bsjr7xo84q1omozs3d5ev
1142089
1142088
2026-06-07T07:47:16Z
Thelezifor
15140
Anarany
1142089
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Scaveola-taccada20.JPG|vignette|378x378px|''Scaevola taccada'']]
Ny '''''Scaevola taccada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Goodeniaceae]]'', hita any amin' ny [[ala honko]] sy amin' ny toerana amoron-tsiraka be vato na fasika any amin' ny [[Faritra trôpikaly|faritra]] [[Faritra trôpikaly|trôpikalin']] i [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Izy io dia [[hazobotry]] maniry an-torapasika, fahita manamorona ny [[Ranomasin' i Arabia]], ny [[Ranomasimbe Indiana|Ranomasimbe Indianina]] trôpikaly ary any amin' ny nosy trôpikaly ao amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]]. Antsoina hoe '''''Scaevola sericea''''' na '''''Scaevola koenigii''''' koa izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''soanarika''', '''variñato''', '''bararaka''' ary '''litsoa''', nefa mety hanondroana karazana hafa ireto teny ireo.
== Anarany ==
* ''Lobelia taccada'' <small>Gaertn</small>.
* ''Scaevola frutescens'' <small>K.Krause</small>
* ''Scaevola koenigii'' <small>Vahl</small>
* ''Scaevola sericea'' <small>Vahl</small>
* ''Scaevola taccada'' <small>(Gaertn.) Roxb.</small>
== Fampiasana ==
=== Fiarovana ny tontolo iainana ===
[[Sary:Starr 010209-0286 Scaevola taccada.jpg|vignette|''Scaevola taccada'']]
Any amin' ny nosy sasany any amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]] dia ampiasaina mba hisorohana ny [[Fikao-tany|fikao]]<nowiki/>ky ny morontsiraka ary koa amin' ny fanajariana ny tany ny ''Scaevola taccada''. Ambolena eny amoron-dranomasina ihany koa izy io mba hiarovana ny zavamaniry hafa izay ambolena eo koa.
=== Toerana firovana ho an' ny biby ===
Manome toerana azo antoka sy alokaloka ho an' ny fano maitso (''[[Chelonia mydas]]'') tonga manatody eny amin' ny morontsiraka aniriany.
=== Fitsaboana sy sakafo ===
[[Sary:Scaevola taccada kz02.jpg|vignette|274x274px|''Scaevola taccada'']]
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana pôlineziana sy aziatika ny ampahany sasany amin' ilay zavamaniry. Natete hanasitranana ny famaivain' ny mason' ny mpanjono ambany ranomasina Chamorro ao amin' ny tangoro-nosy Mariana ny ranon-javatra avy amin' ilay zavamaniry. Teo amin' ny tantara, tany [[Maldiva]] dia natao ho sakafo amin' ny [[mosary]] ny ravin' io zavamaniry io.
== Jereo koa ==
* [[Scaevola (zavamaniry)|''Scaevola'' (zavamaniry)]]
* [[Bararaka]] (''Scaevola taccada''; ''[[Muntafara sessilifolia]]'' na ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'').
* [[Variñato]] (''Scaevola taccada''; ''[[Scaevola plumieri]]'')
g7lwed8tg4166we5x5ltqt1oq7wy42r
1142090
1142089
2026-06-07T07:56:47Z
Thelezifor
15140
Faritra sy toerana aniriany
1142090
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Scaveola-taccada20.JPG|vignette|378x378px|''Scaevola taccada'']]
Ny '''''Scaevola taccada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Goodeniaceae]]'', hita any amin' ny [[ala honko]] sy amin' ny toerana amoron-tsiraka be vato na fasika any amin' ny [[Faritra trôpikaly|faritra]] [[Faritra trôpikaly|trôpikalin']] i [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Izy io dia [[hazobotry]] maniry an-torapasika, fahita manamorona ny [[Ranomasin' i Arabia]], ny [[Ranomasimbe Indiana|Ranomasimbe Indianina]] trôpikaly ary any amin' ny nosy trôpikaly ao amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]]. Antsoina hoe '''''Scaevola sericea''''' na '''''Scaevola koenigii''''' koa izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''soanarika''', '''variñato''', '''bararaka''' ary '''litsoa''', nefa mety hanondroana karazana hafa ireto teny ireo.
== Anarany ==
* ''Lobelia taccada'' <small>Gaertn</small>.
* ''Scaevola frutescens'' <small>K.Krause</small>
* ''Scaevola koenigii'' <small>Vahl</small>
* ''Scaevola sericea'' <small>Vahl</small>
* ''Scaevola taccada'' <small>(Gaertn.) Roxb.</small>
== Faritra sy toerana aniriany ==
Ny ''Scaevola taccada'' dia hita any amin' ny faritra amorontsiraka any [[Okinawa (nosy)|Okinawa]], [[Taioàna|Taiwan]], [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] atsimo, [[Vietnamy]], [[Malezia]], [[Filipina]], [[Indônezia]], [[Timôro Atsinanana]], [[Aostralia]] Avaratra, [[Pôlinezia]], [[Melanezia]], [[Mikrônezia]], [[Afrika Atsinanana]], [[Madagasikara]], [[Maorisy]], [[Seisely]], [[Ômàna|Ômana]], [[Iemena]], [[India]], [[Maldiva]], [[Mianmara]], [[Tailandy]], [[Kambôdia|Kambôja]], vondron-nosy Chagos, [[Kômôro]], ary [[La Réunion]]. Ny tontolo feno sira, izay tena mampiavaka ny [[torapasika]] trôpikaly, no tian' io zavamaniry io aniriana.
== Fampiasana ==
=== Fiarovana ny tontolo iainana ===
[[Sary:Starr 010209-0286 Scaevola taccada.jpg|vignette|''Scaevola taccada'']]
Any amin' ny nosy sasany any amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]] dia ampiasaina mba hisorohana ny [[Fikao-tany|fikao]]<nowiki/>ky ny morontsiraka ary koa amin' ny fanajariana ny tany ny ''Scaevola taccada''. Ambolena eny amoron-dranomasina ihany koa izy io mba hiarovana ny zavamaniry hafa izay ambolena eo koa.
=== Toerana firovana ho an' ny biby ===
Manome toerana azo antoka sy alokaloka ho an' ny fano maitso (''[[Chelonia mydas]]'') tonga manatody eny amin' ny morontsiraka aniriany.
=== Fitsaboana sy sakafo ===
[[Sary:Scaevola taccada kz02.jpg|vignette|274x274px|''Scaevola taccada'']]
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana pôlineziana sy aziatika ny ampahany sasany amin' ilay zavamaniry. Natete hanasitranana ny famaivain' ny mason' ny mpanjono ambany ranomasina Chamorro ao amin' ny tangoro-nosy Mariana ny ranon-javatra avy amin' ilay zavamaniry. Teo amin' ny tantara, tany [[Maldiva]] dia natao ho sakafo amin' ny [[mosary]] ny ravin' io zavamaniry io.
== Jereo koa ==
* [[Scaevola (zavamaniry)|''Scaevola'' (zavamaniry)]]
* [[Bararaka]] (''Scaevola taccada''; ''[[Muntafara sessilifolia]]'' na ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'').
* [[Variñato]] (''Scaevola taccada''; ''[[Scaevola plumieri]]'')
ivwuj2436bk64xk47ak666s8v3hfgk0
1142091
1142090
2026-06-07T07:57:48Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1142091
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Scaveola-taccada20.JPG|vignette|378x378px|''Scaevola taccada'']]
Ny '''''Scaevola taccada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Goodeniaceae]]'', hita any amin' ny [[ala honko]] sy amin' ny toerana amoron-tsiraka be vato na fasika any amin' ny [[Faritra trôpikaly|faritra]] [[Faritra trôpikaly|trôpikalin']] i [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Izy io dia [[hazobotry]] maniry an-torapasika, fahita manamorona ny [[Ranomasin' i Arabia]], ny [[Ranomasimbe Indiana|Ranomasimbe Indianina]] trôpikaly ary any amin' ny nosy trôpikaly ao amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]]. Antsoina hoe '''''Scaevola sericea''''' na '''''Scaevola koenigii''''' koa izy io. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''soanarika''', '''variñato''', '''bararaka''' ary '''litsoa''', nefa mety hanondroana karazana hafa ireto teny ireo.
== Anarany ==
* ''Lobelia taccada'' <small>Gaertn</small>.
* ''Scaevola frutescens'' <small>K.Krause</small>
* ''Scaevola koenigii'' <small>Vahl</small>
* ''Scaevola sericea'' <small>Vahl</small>
* ''Scaevola taccada'' <small>(Gaertn.) Roxb.</small>
== Faritra sy toerana aniriany ==
[[Sary:Scaevola taccada 4.jpg|vignette|''Scaevola taccada'']]
Ny ''Scaevola taccada'' dia hita any amin' ny faritra amorontsiraka any [[Okinawa (nosy)|Okinawa]], [[Taioàna|Taiwan]], [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] atsimo, [[Vietnamy]], [[Malezia]], [[Filipina]], [[Indônezia]], [[Timôro Atsinanana]], [[Aostralia]] Avaratra, [[Pôlinezia]], [[Melanezia]], [[Mikrônezia]], [[Afrika Atsinanana]], [[Madagasikara]], [[Maorisy]], [[Seisely]], [[Ômàna|Ômana]], [[Iemena]], [[India]], [[Maldiva]], [[Mianmara]], [[Tailandy]], [[Kambôdia|Kambôja]], vondron-nosy Chagos, [[Kômôro]], ary [[La Réunion]]. Ny tontolo feno sira, izay tena mampiavaka ny [[torapasika]] trôpikaly, no tian' io zavamaniry io aniriana.
== Fampiasana ==
=== Fiarovana ny tontolo iainana ===
[[Sary:Starr 010209-0286 Scaevola taccada.jpg|vignette|''Scaevola taccada'']]
Any amin' ny nosy sasany any amin' ny [[Ranomasimbe Pasifika]] dia ampiasaina mba hisorohana ny [[Fikao-tany|fikao]]<nowiki/>ky ny morontsiraka ary koa amin' ny fanajariana ny tany ny ''Scaevola taccada''. Ambolena eny amoron-dranomasina ihany koa izy io mba hiarovana ny zavamaniry hafa izay ambolena eo koa.
=== Toerana firovana ho an' ny biby ===
Manome toerana azo antoka sy alokaloka ho an' ny fano maitso (''[[Chelonia mydas]]'') tonga manatody eny amin' ny morontsiraka aniriany.
=== Fitsaboana sy sakafo ===
[[Sary:Scaevola taccada kz02.jpg|vignette|274x274px|''Scaevola taccada'']]
Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana pôlineziana sy aziatika ny ampahany sasany amin' ilay zavamaniry. Natete hanasitranana ny famaivain' ny mason' ny mpanjono ambany ranomasina Chamorro ao amin' ny tangoro-nosy Mariana ny ranon-javatra avy amin' ilay zavamaniry. Teo amin' ny tantara, tany [[Maldiva]] dia natao ho sakafo amin' ny [[mosary]] ny ravin' io zavamaniry io.
== Jereo koa ==
* [[Scaevola (zavamaniry)|''Scaevola'' (zavamaniry)]]
* [[Bararaka]] (''Scaevola taccada''; ''[[Muntafara sessilifolia]]'' na ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'').
* [[Variñato]] (''Scaevola taccada''; ''[[Scaevola plumieri]]'')
hx0my6m72aunxeid4subcr4om26o1qs
André Fernandes
0
295905
1142056
1120708
2026-06-07T04:40:00Z
HarryWurst
36292
1142056
wikitext
text/x-wiki
[[File:André Fernandes (cropped).jpg|thumb|André Fernandes]]
'''André Fernandes de Moura''' (teraka ny 10 Desambra 1997 tao [[Iguatu]]) dia YouTuber sy [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]], miaraka amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL).
[[Solombavambahoaka]] federaly ho an'ny {{Ceará}} izy ary lefitry ny fanjakana taloha tao amin'io fanjakana io ihany.
==Biografia==
André Fernandes de Moura dia teraka tamin'ny 10 Desambra 1997, tao an-tanànan'i Iguatu, ao amin'ny fanjakana atsimo-atsinanan'i [[Ceará]].
Tamin'ny fifidianana 2022, nofidian'ny Antoko Liberaly ho solombavambahoaka federaly ho an'i Ceará izy, nahazo vato 229.509, vato be indrindra tao amin'ny fanjakana.<ref>[https://www.terra.com.br/noticias/brasil/politica/ce-veja-a-lista-de-deputados-federais-eleitos-em-2022,27faf965c81dd956c4e94c80ec15ad2204nr156v.html terra.com.br: CE: veja a lista de deputados federais eleitos em 2022]</ref>
==Fahombiazan'ny fifidianana==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! TAOM-
! FIFIDIANANA
! Fety
! Toerana
! vato
! %
! vokany
!
|-
| 2018
| Fifidianana Fanjakana [[Ceará]]
| [[Partido Liberal|PSL]]
| Solontenam-panjakana
| 109,742
| 2,40%
| voafidy
|
|-
| 2022
| Fifidianana fanjakana Ceará
| rowspan="3" | [[Partido Liberal|PL]]
| Solombavambahoaka federaly
| 229,509
| 4,48%
| voafidy
|
|-
| rowspan="2" |2024
| rowspan="2" |Fifidianana monisipaly ao [[Fortaleza]]
| rowspan="2" | Ben'ny tanàna
|562,305
|40,20%
|Fihodinana faharoa
| rowspan="2" |
|-
|705,295
|49,62%
''(Fihodinana faha-2)''
| Tsy voafidy
|}
==Jereo koa==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Fernandes, André}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Fortaleza]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
gq9tq63frli4tymax70b8qntv0do0bw
Sargento Nantes
0
296241
1142061
1122205
2026-06-07T04:46:01Z
HarryWurst
36292
1142061
wikitext
text/x-wiki
'''Sargento Nantes''' , anarana feno: '''Israel Nantes Santos''', (teraka ny 2 Febroary 1984 tao [[São Paulo]])<ref>[https://www.estadao.com.br/politica/eleicoes/2024/candidatos-sp/sao-paulo/vereador/sargento-nantes-11190/ Estadao.com.br: Eleiçoes]</ref> dia [[polisy]] sady mpanao politika [[Brezila|breziliana]] ao amin'ny antoko Progressistas.
Efa mpanolotsaina tao an-tanànan'i São Paulo izy nanomboka tamin'ny taona 2022.
Anisan'ny antoko [[Progressistas]] izy.
Tiktok: [https://www.tiktok.com/@sargentonantes TikTok]
==Jereo koa==
{{CLEFDETRI:Nantes, Sargento}}
[[Sokajy:Progressistas]]
[[Sokajy:Polisy breziliana]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1984]]
3qgqnto7f0k7rkik9l8lik21zf68jpe
1142064
1142061
2026-06-07T04:48:06Z
HarryWurst
36292
1142064
wikitext
text/x-wiki
'''Sargento Nantes''' , anarana feno: '''Israel Nantes Santos'''<ref>(pt) [https://www.saopaulo.sp.leg.br/vereador/sargento-nantes/ Camara Municipal de Sao Paulo]</ref>, (teraka ny 2 Febroary 1984 tao [[São Paulo]])<ref>[https://www.estadao.com.br/politica/eleicoes/2024/candidatos-sp/sao-paulo/vereador/sargento-nantes-11190/ Estadao.com.br: Eleiçoes]</ref> dia [[polisy]] sady mpanao politika [[Brezila|breziliana]] ao amin'ny antoko Progressistas.
Efa mpanolotsaina tao an-tanànan'i São Paulo izy nanomboka tamin'ny taona 2022.
Anisan'ny antoko [[Progressistas]] izy.
Tiktok: [https://www.tiktok.com/@sargentonantes TikTok]
==Jereo koa==
{{CLEFDETRI:Nantes, Sargento}}
[[Sokajy:Progressistas]]
[[Sokajy:Polisy breziliana]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1984]]
0vo0jidq1x6kzgm5ib54cbxcx6k1mcx
Delegado Palombo
0
296245
1142060
1123438
2026-06-07T04:45:20Z
HarryWurst
36292
1142060
wikitext
text/x-wiki
[[File:Dep. Delegado Palumbo.jpg|thumb|Dep. Delegado Palumbo]]
'''Mario Palumbo Junior''', fantatra kokoa amin'ny anarana hoe ''' Delegado Palumbo''' (teraka ny 16 Aogositra 1974 tao [[São Paulo]]), dia solontenan'ny [[polisy]] [[Brazila|breziliana]] sady mpanao politika, mifandray amin'ny [[Movimento Democrático Brasileiro (MDB)|Hetsika Demokratika breziliana (MDB)]].
== Tantaram-piainana ==
Voafidy ho mpanolotsainan'ny tanàna tao [[São Paulo]] tamin'ny taona 2020.
Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho [[solombavambahoaka]] federaly tao São Paulo izy tamin'ny vato 254.898 (1.07% amin'ny vato manankery).<ref>(pt) [https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/10/02/deputados-federais-sao-paulo.htm São Paulo: veja lista dos deputados federais eleitos em 2022]</ref>
==Jereo koa==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Palombo, Delegado}}
[[Sokajy:Hetsika demokratika breziliana]]
[[Sokajy:Polisy breziliana]]
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1974]]
6wp3hst2my1yoij5o0nc21k99j5y9l1
Coronel Fernanda
0
297356
1142059
1127460
2026-06-07T04:44:24Z
HarryWurst
36292
1142059
wikitext
text/x-wiki
[[File:Coronel Fernanda 01 (cropped).jpg|thumb|Coronel Fernanda]]
'''Rúbia Fernanda Diniz Robson Santos de Siqueira''' (teraka ny 13 Novambra 1974 tao [[Cuiabá]]), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Coronel Fernanda''', dia [[pôlisy]] [[miaramila]] [[Brezila|brezil]]iana sady [[mpanao politika]], mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]]<ref>(pt) [https://monitor.poder360.com.br/politicos-do-brasil/1830631?ano=2022 poder360.com.br]</ref> (PL), voafidy ho [[solombavambahoaka]] federaly ho an'i {{Mato Grosso}}.
Tamin'ny taona 2021, niditra tao amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] izy, ary tamin'ny taona 2022 dia nirotsaka hofidiana ho solombavambahoaka federaly<ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/220595 www.camara.leg.br]</ref> izy, izay voafidy tamin'ny vato 60.304.
==Jereo koa==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Fernanda, Coronel}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1974]]
[[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:Mpanao politika ao Mato Grosso]]
[[Sokajy:Polisy breziliana]]
7q6ypz0a9w1dpi2q31bu9ey3ugoqmrc
Sargento Lima
0
297910
1142062
1130568
2026-06-07T04:46:17Z
HarryWurst
36292
1142062
wikitext
text/x-wiki
'''Carlos Henrique de Lima''', fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Sargento Lima''' (teraka ny 6 Aogositra 1972 tao [[Belo Horizonte]], {{Brazila}}) dia [[polisy]] [[miaramila]] sady [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]].
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 7 Oktobra 2018, voafidy ho [[solombavambahoaka]]n'i {{Santa Catarina}} ho an'ny Antenimieram-pirenena faha-19 izy, nisolo tena ny Antoko Liberal Sosialy (PSL). Nanomboka tamin'ny Martsa 2021, dia niaraka tamin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL) izy.<ref>(pt) [https://www.alesc.sc.gov.br/deputados/sargento-lima/ Profil Assemblée de Santa Catarina]</ref>
Niasa tao amin'ny tafika izy tamin'ny 1991, tao amin'ny Bataliona faha-62 tao [[Joinville]].
== Rohy ivelany ==
{{commonscat|Sargento Lima}}
== Referansa ==
<references />
{{CLEFDETRI:Lima, Sargento}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana|Sargento Lima]]]
[[Sokajy:Mpanao politika ao Santa Catarina|Sargento Lima]]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1982]]
[[sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:polisy breziliana]]
tprv19u4j351oha7d3mm2dqczuig4wz
1142063
1142062
2026-06-07T04:46:43Z
HarryWurst
36292
1142063
wikitext
text/x-wiki
'''Carlos Henrique de Lima''', fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Sargento Lima''' (teraka ny 6 Aogositra 1972 tao [[Belo Horizonte]], {{Brazila}}) dia [[polisy]] [[miaramila]] sady [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]].
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 7 Oktobra 2018, voafidy ho [[solombavambahoaka]]n'i {{Santa Catarina}} ho an'ny Antenimieram-pirenena faha-19 izy, nisolo tena ny Antoko Liberal Sosialy (PSL). Nanomboka tamin'ny Martsa 2021, dia niaraka tamin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL) izy.<ref>(pt) [https://www.alesc.sc.gov.br/deputados/sargento-lima/ Profil Assemblée de Santa Catarina]</ref>
Niasa tao amin'ny tafika izy tamin'ny 1991, tao amin'ny Bataliona faha-62 tao [[Joinville]].
== Rohy ivelany ==
{{commonscat|Sargento Lima}}
== Referansa ==
<references />
{{CLEFDETRI:Lima, Sargento}}
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana]]
[[Sokajy:Mpanao politika ao Santa Catarina]]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1982]]
[[sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:polisy breziliana]]
msoj7dkm10tzu71vw6584xoscij1p7x
Wollastonia biflora
0
297998
1142023
1130732
2026-06-06T20:07:12Z
Thelezifor
15140
1142023
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Bhringraaja.jpg|vignette|418x418px|''Melanthera biflora'']]
Ny '''''Melanthera biflora''''' na '''''Wollastonia biflora''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] malaky mitombo, ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' avy amin' ny faritra [[Indô-Pasifika]].
== Faritra sy toerana tiany aniriana ==
Zavamaniry tia tany masira izy io ary be dia be any amin' ny faritra trôpikaly [[Indô-Pasifika]]. Amin' ny ankapobeny dia hita any amin' ny faritra amorontsiraka sy any amin' ny nosy maro izy io. Maniry eny amorontsiraka, akaikin' ny torapasika sy amin' ny sisin' ny [[ala honko]], na eny amin' ny tehezan-kavoana misy ahitra sy eny ny sisin' ala ity zavalaniry ity. Toy ny ny ''[[Portulaca oleracea]]'' sy ny ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' ary ny ''[[Digitaria ciliaris]]'' koa ny ''Melanthera biflora'' izay anisan' ny karazana zavamaniry voalohany manjanaka ny toerana voakorontana sy simba any amin' ny faritra mafana.
== Famariparitana ==
[[Sary:Wollastonia biflora.jpg|vignette|Vonin' ny ''Melanthera biflora'']]
Maniry mihoatra ny roa taona ny ''Melanthera biflora''. Mety hahatratra 2 m ny haavon' ny tahony sady mirona ho hazobotry, mitady fanohanana avy amin' ny zavamaniry hafa na tany mikintoana mba hamoronana vondrona matevina izy io. Miendrika volom-borona ny raviny izay manana sisiny somary mifanery. Kely sy mavo ny voniny, izay manana savaivony 8-10 mm. Miendrika loha makitroka ny voany.
== Anarana ==
Be dia be ny anarana mety hahafantarana azy io:
* ''Acmella biflora'' <small>(L.) Spreng.</small>
* ''Adenostemma biflorum'' <small>(L.) Less.</small>
* ''Buphthalmum australe'' <small>Spreng.</small>
* ''Eclipta scabriuscula'' <small>Wall.</small>
* ''Niebuhria biflora'' <small>(L.) Britten</small>
* ''Seruneum biflorum'' <small>(L.) Kuntze</small>
* ''Spilanthes peregrina'' <small>Blanco</small>
* ''Stemmodontia biflora'' <small>(L.)</small>
* ''Stemmodontia canescens'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Verbesina aquatilis'' <small>Burm.</small>
* ''Verbesina argentea'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina biflora'' <small>L.</small>
* ''Verbesina canescens'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina strigulosa'' <small>Gaudich.</small>
* ''Wedelia argentea'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia biflora'' <small>(L.) DC.</small>
* ''Wedelia canescens'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia chamissonis'' <small>Less.</small>
* ''Wedelia glabrata'' <small>(DC.) Boerl.</small>
* ''Wedelia rechingeriana'' <small>Muschl.</small>
* ''Wedelia strigulosa'' <small>(Gaudich.) K.Schum.</small>
* ''Wedelia tiliifolia'' <small>Rechinger & Muschl.</small>
* ''Wollastonia biflora'' <small>(L.) DC.</small>,,
* ''Wollastonia canescens'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia glabrata'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia insularis'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia scabriuscula'' <small>DC. ex Decne.</small>
* ''Wollastonia strigulosa'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Wollastonia zanzibarensis'' <small>DC.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Melanthera]]''
* ''[[Wollastonia]]''
* ''[[Melanthera scandens]]''
ndpu26ypzx23uojjs6n81io3nu53z5e
1142024
1142023
2026-06-06T20:07:30Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Melanthera biflora]] ho [[Wollastonia biflora]] i Thelezifor
1142023
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Bhringraaja.jpg|vignette|418x418px|''Melanthera biflora'']]
Ny '''''Melanthera biflora''''' na '''''Wollastonia biflora''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] malaky mitombo, ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' avy amin' ny faritra [[Indô-Pasifika]].
== Faritra sy toerana tiany aniriana ==
Zavamaniry tia tany masira izy io ary be dia be any amin' ny faritra trôpikaly [[Indô-Pasifika]]. Amin' ny ankapobeny dia hita any amin' ny faritra amorontsiraka sy any amin' ny nosy maro izy io. Maniry eny amorontsiraka, akaikin' ny torapasika sy amin' ny sisin' ny [[ala honko]], na eny amin' ny tehezan-kavoana misy ahitra sy eny ny sisin' ala ity zavalaniry ity. Toy ny ny ''[[Portulaca oleracea]]'' sy ny ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' ary ny ''[[Digitaria ciliaris]]'' koa ny ''Melanthera biflora'' izay anisan' ny karazana zavamaniry voalohany manjanaka ny toerana voakorontana sy simba any amin' ny faritra mafana.
== Famariparitana ==
[[Sary:Wollastonia biflora.jpg|vignette|Vonin' ny ''Melanthera biflora'']]
Maniry mihoatra ny roa taona ny ''Melanthera biflora''. Mety hahatratra 2 m ny haavon' ny tahony sady mirona ho hazobotry, mitady fanohanana avy amin' ny zavamaniry hafa na tany mikintoana mba hamoronana vondrona matevina izy io. Miendrika volom-borona ny raviny izay manana sisiny somary mifanery. Kely sy mavo ny voniny, izay manana savaivony 8-10 mm. Miendrika loha makitroka ny voany.
== Anarana ==
Be dia be ny anarana mety hahafantarana azy io:
* ''Acmella biflora'' <small>(L.) Spreng.</small>
* ''Adenostemma biflorum'' <small>(L.) Less.</small>
* ''Buphthalmum australe'' <small>Spreng.</small>
* ''Eclipta scabriuscula'' <small>Wall.</small>
* ''Niebuhria biflora'' <small>(L.) Britten</small>
* ''Seruneum biflorum'' <small>(L.) Kuntze</small>
* ''Spilanthes peregrina'' <small>Blanco</small>
* ''Stemmodontia biflora'' <small>(L.)</small>
* ''Stemmodontia canescens'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Verbesina aquatilis'' <small>Burm.</small>
* ''Verbesina argentea'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina biflora'' <small>L.</small>
* ''Verbesina canescens'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina strigulosa'' <small>Gaudich.</small>
* ''Wedelia argentea'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia biflora'' <small>(L.) DC.</small>
* ''Wedelia canescens'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia chamissonis'' <small>Less.</small>
* ''Wedelia glabrata'' <small>(DC.) Boerl.</small>
* ''Wedelia rechingeriana'' <small>Muschl.</small>
* ''Wedelia strigulosa'' <small>(Gaudich.) K.Schum.</small>
* ''Wedelia tiliifolia'' <small>Rechinger & Muschl.</small>
* ''Wollastonia biflora'' <small>(L.) DC.</small>,,
* ''Wollastonia canescens'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia glabrata'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia insularis'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia scabriuscula'' <small>DC. ex Decne.</small>
* ''Wollastonia strigulosa'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Wollastonia zanzibarensis'' <small>DC.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Melanthera]]''
* ''[[Wollastonia]]''
* ''[[Melanthera scandens]]''
ndpu26ypzx23uojjs6n81io3nu53z5e
1142027
1142024
2026-06-06T20:17:28Z
Thelezifor
15140
1142027
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Bhringraaja.jpg|vignette|418x418px|''Wollastonia biflora'' na ''Melanthera biflora'']]
Ny '''''Wollastonia biflora''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] malaky mitombo, ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' avy amin' ny faritra [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Melanthera biflora''''' izy.
== Faritra sy toerana tiany aniriana ==
Zavamaniry tia tany masira izy io ary be dia be any amin' ny faritra trôpikaly [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Amin' ny ankapobeny dia hita any amin' ny faritra amorontsiraka sy any amin' ny nosy maro izy io. Maniry eny amorontsiraka, akaikin' ny torapasika sy amin' ny sisin' ny [[ala honko]], na eny amin' ny tehezan-kavoana misy ahitra sy eny ny sisin' ala ity zavalaniry ity. Toy ny ny ''[[Portulaca oleracea]]'' sy ny ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' ary ny ''[[Digitaria ciliaris]]'' koa ny ''Melanthera biflora'' izay anisan' ny karazana zavamaniry voalohany manjanaka ny toerana voakorontana sy simba any amin' ny faritra mafana.
== Famariparitana ==
[[Sary:Wollastonia biflora.jpg|vignette|Vonin' ny ''Wollastonia biflora'']]
Maniry mihoatra ny roa taona ny ''Wollastonia biflora''. Mety hahatratra 2 m ny haavon' ny tahony sady mirona ho hazobotry, mitady fanohanana avy amin' ny zavamaniry hafa na tany mikintoana mba hamoronana vondrona matevina izy io. Miendrika volom-borona ny raviny izay manana sisiny somary mifanery. Kely sy mavo ny voniny, izay manana savaivony 8-10 mm. Miendrika loha makitroka ny voany.
== Anarana ==
Be dia be ny anarana mety hahafantarana azy io:
* ''Acmella biflora'' <small>(L.) Spreng.</small>
* ''Adenostemma biflorum'' <small>(L.) Less.</small>
* ''Buphthalmum australe'' <small>Spreng.</small>
* ''Eclipta scabriuscula'' <small>Wall.</small>
* ''Melanthera biflora''
* ''Niebuhria biflora'' <small>(L.) Britten</small>
* ''Seruneum biflorum'' <small>(L.) Kuntze</small>
* ''Spilanthes peregrina'' <small>Blanco</small>
* ''Stemmodontia biflora'' <small>(L.)</small>
* ''Stemmodontia canescens'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Verbesina aquatilis'' <small>Burm.</small>
* ''Verbesina argentea'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina biflora'' <small>L.</small>
* ''Verbesina canescens'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina strigulosa'' <small>Gaudich.</small>
* ''Wedelia argentea'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia biflora'' <small>(L.) DC.</small>
* ''Wedelia canescens'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia chamissonis'' <small>Less.</small>
* ''Wedelia glabrata'' <small>(DC.) Boerl.</small>
* ''Wedelia rechingeriana'' <small>Muschl.</small>
* ''Wedelia strigulosa'' <small>(Gaudich.) K.Schum.</small>
* ''Wedelia tiliifolia'' <small>Rechinger & Muschl.</small>
* ''Wollastonia canescens'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia glabrata'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia insularis'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia scabriuscula'' <small>DC. ex Decne.</small>
* ''Wollastonia strigulosa'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Wollastonia zanzibarensis'' <small>DC.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Melanthera]]''
* ''[[Wollastonia]]''
* ''[[Melanthera scandens]]''
g892rini698x1hfigpd2iq3x8honnij
1142038
1142027
2026-06-06T21:05:25Z
Thelezifor
15140
1142038
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Bhringraaja.jpg|vignette|418x418px|''Wollastonia biflora'' na ''Melanthera biflora'']]
Ny '''''Wollastonia biflora''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] malaky mitombo, ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' avy amin' ny faritra [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Melanthera biflora''''' izy.
== Faritra sy toerana tiany aniriana ==
Zavamaniry tia tany masira izy io ary be dia be any amin' ny faritra trôpikaly [[Faritra Indô-Pasifika|Indô-Pasifika]]. Amin' ny ankapobeny dia hita any amin' ny faritra amorontsiraka sy any amin' ny nosy maro izy io. Maniry eny amorontsiraka, akaikin' ny torapasika sy amin' ny sisin' ny [[ala honko]], na eny amin' ny tehezan-kavoana misy ahitra sy eny ny sisin' ala ity zavalaniry ity. Toy ny ny ''[[Portulaca oleracea]]'' sy ny ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' ary ny ''[[Digitaria ciliaris]]'' koa ny ''Melanthera biflora'' izay anisan' ny karazana zavamaniry voalohany manjanaka ny toerana voakorontana sy simba any amin' ny faritra mafana.
== Famariparitana ==
[[Sary:Wollastonia biflora.jpg|vignette|Vonin' ny ''Wollastonia biflora'']]
Maniry mihoatra ny roa taona ny ''Wollastonia biflora''. Mety hahatratra 2 m ny haavon' ny tahony sady mirona ho hazobotry, mitady fanohanana avy amin' ny zavamaniry hafa na tany mikintoana mba hamoronana vondrona matevina izy io. Miendrika volom-borona ny raviny izay manana sisiny somary mifanery. Kely sy mavo ny voniny, izay manana savaivony 8-10 mm. Miendrika loha makitroka ny voany.
== Anarana ==
Be dia be ny anarana mety hahafantarana azy io:
* ''Acmella biflora'' <small>(L.) Spreng.</small>
* ''Adenostemma biflorum'' <small>(L.) Less.</small>
* ''Buphthalmum australe'' <small>Spreng.</small>
* ''Eclipta scabriuscula'' <small>Wall.</small>
* ''Melanthera biflora''
* ''Niebuhria biflora'' <small>(L.) Britten</small>
* ''Seruneum biflorum'' <small>(L.) Kuntze</small>
* ''Spilanthes peregrina'' <small>Blanco</small>
* ''Stemmodontia biflora'' <small>(L.)</small>
* ''Stemmodontia canescens'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Verbesina aquatilis'' <small>Burm.</small>
* ''Verbesina argentea'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina biflora'' <small>L.</small>
* ''Verbesina canescens'' <small>Gaudich.</small>
* ''Verbesina strigulosa'' <small>Gaudich.</small>
* ''Wedelia argentea'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia biflora'' <small>(L.) DC.</small>
* ''Wedelia canescens'' <small>(Gaudich.) Merr.</small>
* ''Wedelia chamissonis'' <small>Less.</small>
* ''Wedelia glabrata'' <small>(DC.) Boerl.</small>
* ''Wedelia rechingeriana'' <small>Muschl.</small>
* ''Wedelia strigulosa'' <small>(Gaudich.) K.Schum.</small>
* ''Wedelia tiliifolia'' <small>Rechinger & Muschl.</small>
* ''Wollastonia canescens'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia glabrata'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia insularis'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia scabriuscula'' <small>DC. ex Decne.</small>
* ''Wollastonia strigulosa'' <small>(Gaudich.)</small>
* ''Wollastonia zanzibarensis'' <small>DC.</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Wollastonia]]''
* ''[[Melanthera scandens]]''
* ''[[Acmella]]''
* ''[[Adenostemma]]''
* ''[[Buphthalmum]]''
* ''[[Eclipta]]''
* ''[[Melanthera]]''
* ''[[Niebuhria]]''
* ''[[Seruneum]]''
* ''[[Spilanthes]]''
* ''[[Stemmodontia]]''
* ''[[Verbesina]]''
* ''[[Wedelia]]''
5deq14hnwabb1o10gltf9eh6o8aeiun
Affonso Cândido
0
298042
1142055
1131759
2026-06-07T04:39:26Z
HarryWurst
36292
1142055
wikitext
text/x-wiki
[[File:Affonso Cândido.jpg|thumb|Affonso Cândido]]
'''Affonso Antônio Cândido''', teraka ny 19 Jolay 1990, tao Ji-Paraná, dia [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]].<ref>(pt) [https://partidoliberal.org.br/categorias_filiados/deputados-estaduais/ Partido Liberal]</ref>
Mpikambana ao amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL) izy ary ben'ny tanànan'i [[Ji-Paraná]] amin'izao fotoana izao, ao {{Rondonia}}.
Nahazo diplaoma momba ny Lalàna i Cândido ary nirotsaka hofidiana voalohany tamin'ny taona 2012, rehefa voafidy ho mpanolotsaina tao Ji-Paraná. Nitana io toerana io nandritra ny fe-potoam-piasana roa izy.
Tamin'ny taona 2023, nandray ny fe-potoam-piasana voalohany tao amin'ny antenimieram-panjakana i Affonso Cândido, nahazo vato 13.665.<ref>(pt) [https://sapl.al.ro.leg.br/parlamentar/287 sapl.al.ro.leg.br]</ref>
Tamin'ny fifidianana monisipaly tamin'ny taona 2024, voafidy ho ben'ny tanànan'i [[Ji-Paraná]] izy, nandresy ny ben'ny tanàna tamin'izany fotoana izany tamin'ny fihodinana voalohany tamin'ny vato 43.371 (64.27%).
==Jereo ikoa==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Candido, Affonso}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1990]]
[[Sokajy:Partido Liberal]]
[[Sokajy:ben'ny tanànan'i Brazila]]
[[Sokajy:Politika ao Rondônia]]
mjqffyp80njqugteltcs8u3iecc0j3b
Achyranthes aspera
0
299346
1142010
1140981
2026-06-06T12:11:30Z
Thelezifor
15140
Loharano
1142010
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Achyranthes aspera , Prickly Chaff Flower.jpg|vignette|351x351px|''Achyranthes aspera'']]
Ny '''''Achyranthes aspera''''' dia karazana ahitra [[Angiospermae|mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Amaranthaceae]]'', miparitaka be any amin' ny faritra mafana. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] izy dia atao hoe '''fandrangojaza''', '''tsipolitra''', '''tsipolomanitra''', '''tsiporomanitra''', '''tsipotamena''', '''tsipotemena''', '''vatofosa''', ary '''vatomposa'''. Miparitaka manerana ny tany mafana izy io. Hita any amin' ny toerana maro izay nampidirana sy ambolena azy na maha ahi-dratsy mahazatra azy. Karazana manafika any amin' ny faritra sasany koa izy.
== Famariparitana ==
[[Sary:Achyranthes aspera kz05.jpg|ankavia|vignette|234x234px|Vondrom-bonin' ny ''Achyranthes aspera'']]
Ahafantarana ny ''Achyranthes aspera'' ny tahony mitsangana na mivelatra sy ny sampahom-boniny lava, izay misy vony maitso madinidinika, matetika miaraka amin' ny brakte (ravina niova anjara asa) henjana izay mora miraikitra amin' ny fitafiana na amin' ny hodi-biby. Amin' ny ankapobeny izy dia manana haavo 30 ka hatramin' ny 80 sm, manana taho matanjaka, indraindray efamira ary somary voloina, misy mivohitra ny tonony.
== Faritra sy toerana ahitana azy ==
[[Sary:Jarong (Achyranthes aspera)1.jpg|vignette|322x322px|Ravin' ny ''Achyranthes aspera'']]
Manjanaka ny tontolo mikorontana, toy ny sisin-dalana, ny toerana tsy misy zavamaniry, na ny tanimboly ny ''Achyranthes aspera'', ka mahatonga azy io ho zavamaniry fahita any ambanivohitra. [[Zavamaniry manafika]] koa izy io.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana ===
[[Sary:Achyranthes aspera.jpg|vignette|233x233px|Vonin' ny ''Achyranthes aspera'']]
Ampiasaina betsaka amin' ny [[Fitsaboana nentim-paharazana|fitsaboana]] [[Fitsaboana nentim-paharazana|nentim-paharazana]] any amin' ny faritra trôpikaly maro ny ''Achyranthes aspera''<ref name=":0"><small>Joseph Henry Maiden. (1889). ''[https://primo-slnsw.hosted.exlibrisgroup.com/primo-explore/fulldisplay?docid=SLNSW_ALMA21105097830002626&context=L&vid=SLNSW&search_scope=EEA&tab=default_tab&lang=en_US The useful native plants of Australia : Including Tasmania]''. Turner and Henderson, Sydney.</small></ref>. Matetika ny raviny sy ny fakany dia tanehina noho ny toetrany mampihena famaivay, mahabe [[amany]], fanasitranana [[ratra]], ary ampiasaina amin' ny fitsaboana ny [[aretin-koditra]] na ny olan' ny [[fandevonan-kanina]]. Ampiasaina hitsabona [[manirano]] (fiangonan-dranoka anaty taova na anaty tamba-tsela ka miteraka fibontsina) io zavamaniry io any [[India]]<ref name=":0" /><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3609210/ In vitro clonal propagation of Achyranthes aspera L. and Achyranthes bidentata Blume using nodal explants]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref name=":1"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/397599308_ETHNOPHARMACOLOGICAL_INSIGHTS_INTO_ACHYRANTHES_ASPERA_A_TRADITIONAL_MEDICINAL_PLANT_WITH_GLOBAL_SIGNIFICANCE Ethnopharmacological Insights into Achyranthes aspera]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>"[https://japsonline.com/admin/php/uploads/239_pdf.pdf Ethnopharmacological studies depicted its use in dropsy, skin eruptions, colic, as a diuretic]", ''japsonline.com''</small></ref>.
Ampiasaina ny vihim-boany mba hitsaboana ny hidrôfôbia (fankahalana rano izay mety hitarika amin' ny [[haromotana]]), ny kaikitry ny [[bibilava]], ary ny areti-maso sy ny aretin-koditra<ref name=":0" /><ref name=":2"><small>"[https://globalresearchonline.net/journalcontents/v48-2/01.pdf Ethnobotanical and Pharmacological Benefits of Achyranthes aspera Linn.: An overview] ", ''globalresearchonline.net''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://www.phytojournal.com/archives/2018/vol7issue2/PartM/7-2-143-499.pdf A brief review on the medicinal and phytochemical profiling of the Achyranthes aspera Linn. (Apamarga)]", ''www.phytojournal.com''</small></ref>. Anamboarana pilina hatelin' ny olona voakaikitry ny [[alika romotra]] ny salohim-boniny, nohosena miaraka amin' ny siramamy kely<ref name=":0" /><ref name=":3" /><ref name=":1" />. Apetaka amin' ny faritra nokaikerin' ny [[maingoka]] ny raviny vaovao nototoina<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref><small>"[https://www.easyayurveda.com/apamarga-achyranthes-aspera-uses-dose-side-effects/ Apamarga – Achyranthes aspera – Uses, Dose, Side Effects]", ''www.easyayurveda.com''</small></ref>. Malaza any India ho fiarovana amin' ny maingoka ny salohim-boniny, izay heverina fa mampandringa an' ilay biby<ref name=":0" /><ref><small>"[https://ijarsct.co.in/Paper28604.pdf Exploring the Medicinal Marvels of Achyranthes Aspera: Traditional Uses to Modern Applications]", ''ijarsct.co.in''</small></ref>.
=== Fanasana ===
Misy [[Pôtasy (akora mineraly)|pôtasy]] betsaka ny lavenon' ilay zavamaniry ka azo ampiasaina amin' ny fanasan-damba<ref name=":0" /><ref><small>"[https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Achyranthes+aspera Achyranthes aspera - L.]", ''pfaf.org''</small></ref><ref><small>"[https://pharmeasy.in/blog/achyranthes-aspera-chaff-flower-uses-benefits-side-effects/ Achyranthes Aspera (Chaff Flower): Uses, Benefits & Side Effects]", ''pharmeasy.in''</small></ref>.
== Jereo koa ==
* ''[[Achyranthes]]''
* [[Tsipolitra]] (''Achyranthes aspera'' <small>L.</small>; ''[[Bidens bipinnata]]'' <small>L.</small> ''[[Bidens pilosa]]'' <small>L.</small>)
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
iv2vexj50sjrqmi5qrim0h2z1hjen9v
Aretin-doha
0
299547
1142043
1137751
2026-06-07T00:25:05Z
Xqbot
802
Rôbô : mamaha olam-pihodinana mankany amin'i [[Aretina an-doha]]
1142043
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Aretina an-doha]]
9lyxsqi0r4e9bm6ivjcntqsc8htjdq4
Tabernaemontana coffeoides
0
299847
1142076
1139641
2026-06-07T06:22:12Z
Thelezifor
15140
Anarana
1142076
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Tabernaemontana coffeoides''''' dia karazana zavamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. Hazobotry na hazo madinika manana haavo 10 m sy savaivo 20 sm izy io. Misy felambony fotsy ny voniny mamerovero. Maniry eny amin' ny [[dongom-pasika]] na eny amin' ny [[vatolampy]] any amin' ny ala maina sy ny alan-kirihitra na hivoka manomboka amin' ny haabon' ny ranomasina ka hatramin' ny haabo 1 300 m.
Amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] dia ampiasaina izy mba hampihenana ny lanja sy hiadiana amin' ny havizanana. Teratany ao [[Kômôro]] sy eto [[Madagasikara]] ny ''Tabernaemontana coffeoides''. Be alkalôida indôlika izay mahaliana amin' ny [[farmakôlôjia]] izy io.
== Anarana ==
=== Anarana ara-tsiansa ===
Indreto ny anaran' ny ''Tabernaemontana coffeoides'' teo loha izay noheverna ho karazana samy hafa:
* ''Hazunta costata'' <small>Markgr.</small>
* ''Hazunta membranacea'' <small>(A.DC.) Pichon</small>
* ''Hazunta modesta'' <small>(Baker) Pichon</small>
* ''Hazunta silicicola'' <small>Pichon</small>.
Ny ''Hazunta'' dia antokon-javamaniry taloha ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', ankehitriny dia nampidirina ao anatin' ny karazana ''Tabernaemontana coffeoides'' izay rehetra noheverina ho karazana ao aminy.
=== Anarana malagasy ===
Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''andembavifotsy''', '''andrambafohy''', '''andriambavifohy''', '''bekapangaka''', '''faika''', '''fananjake''', '''feka''', '''fekabe''', '''fekandronono''', '''feky''', '''fotsiavadika''', '''hazompika''', '''hazompiky''', '''hazonta''', '''hazontaha''', '''indriambavifotsy''', '''katso''', '''laka''', '''mamalifolahina''', '''mamalifolahy''', '''maniola''', '''repolahy''', '''sodihazo''', '''somorombohitse''', '''tapolahy''', '''tekabe''', '''tsimanotra''', '''tsingevika''', ary '''tsipepolahy'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Tabernaemontana]]''
* [[Hazompika]] (''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' <small>A.DC</small>, ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' <small>(Markgr.) Leeuwenb.</small> na ''Pandaca debrayi'' <small>Markgr.</small>, ''Tabernaemontana coffeoides'' <small>Bojer ex. A.DC.</small>)
* [[Tsingevika]] (''[[Catharanthus roseus]]'' <small>(L.) G. Don</small>, ''Tabernaemontana coffeoides'' <small>Bojer ex A.DC</small>)
c3tsn1w27ajqf5fdiv8fxexiydl9k3j
1142103
1142076
2026-06-07T10:24:11Z
Thelezifor
15140
/* Anarana ara-tsiansa */
1142103
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Tabernaemontana coffeoides''''' dia karazana zavamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. Hazobotry na hazo madinika manana haavo 10 m sy savaivo 20 sm izy io. Misy felambony fotsy ny voniny mamerovero. Maniry eny amin' ny [[dongom-pasika]] na eny amin' ny [[vatolampy]] any amin' ny ala maina sy ny alan-kirihitra na hivoka manomboka amin' ny haabon' ny ranomasina ka hatramin' ny haabo 1 300 m.
Amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] dia ampiasaina izy mba hampihenana ny lanja sy hiadiana amin' ny havizanana. Teratany ao [[Kômôro]] sy eto [[Madagasikara]] ny ''Tabernaemontana coffeoides''. Be alkalôida indôlika izay mahaliana amin' ny [[farmakôlôjia]] izy io.
== Anarana ==
=== Anarana ara-tsiansa ===
Indreto ny anaran' ny ''Tabernaemontana coffeoides'' teo loha izay noheverpna ho karazana samy hafa:
* ''Hazunta costata'' <small>Markgr.</small>
* ''Hazunta membranacea'' <small>(A.DC.) Pichon</small>
* ''Hazunta modesta'' <small>(Baker) Pichon</small>
* ''Hazunta silicicola'' <small>Pichon</small>.
Ny ''Hazunta'' dia antokon-javamaniry taloha ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'', ankehitriny dia nampidirina ao anatin' ny karazana ''Tabernaemontana coffeoides'' izay rehetra noheverina ho karazana ao aminy.
=== Anarana malagasy ===
Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''andembavifotsy''', '''andrambafohy''', '''andriambavifohy''', '''bekapangaka''', '''faika''', '''fananjake''', '''feka''', '''fekabe''', '''fekandronono''', '''feky''', '''fotsiavadika''', '''hazompika''', '''hazompiky''', '''hazonta''', '''hazontaha''', '''indriambavifotsy''', '''katso''', '''laka''', '''mamalifolahina''', '''mamalifolahy''', '''maniola''', '''repolahy''', '''sodihazo''', '''somorombohitse''', '''tapolahy''', '''tekabe''', '''tsimanotra''', '''tsingevika''', ary '''tsipepolahy'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Tabernaemontana]]''
* [[Hazompika]] (''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' <small>A.DC</small>, ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' <small>(Markgr.) Leeuwenb.</small> na ''Pandaca debrayi'' <small>Markgr.</small>, ''Tabernaemontana coffeoides'' <small>Bojer ex. A.DC.</small>)
* [[Tsingevika]] (''[[Catharanthus roseus]]'' <small>(L.) G. Don</small>, ''Tabernaemontana coffeoides'' <small>Bojer ex A.DC</small>)
tsotmzr9uj722nehfiatzr00iy63ji9
Sphagneticola trilobata
0
300378
1142011
2026-06-06T12:24:59Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142011
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Asteraceaepraia1.jpg|vignette|369x369px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ny '''''Sphagneticola trilobata''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', teratany any amin' ny faritra trôpikaly amerikana. Heverina ho zavamairy manafika izy io sady voatanisa ao amin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]] ho anisan' ny karazana zavamaniry manafika 100 manimba indrindra eran-tany. Teratany any [[Meksika]], any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]] izy io, saingy maniry manerana ny [[Faritra Neôtrôpikaly]] ankehitriny. Ambolena betsaka izy io ho fandrakofana tany sy hatao haingo. Fantatra koa amin' ny anarany taloha hoe '''''Wedelia trilobata''''' koa izy.
== Famariparitana ==
=== Ravina ===
[[Sary:Wedelia.jpg|vignette|207x207px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ravina
=== Vony ===
Vony
== Jereo koa ==
* ''[[Sphagneticola]]''
* ''[[Wedelia]]''
kztoo4or9jeejeuv6kugjufcgbl7we9
1142012
1142011
2026-06-06T12:35:44Z
Thelezifor
15140
1142012
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Asteraceaepraia1.jpg|vignette|369x369px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ny '''''Sphagneticola trilobata''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', teratany any amin' ny faritra trôpikaly amerikana. Heverina ho zavamairy manafika izy io sady voatanisa ao amin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]] ho anisan' ny karazana zavamaniry manafika 100 manimba indrindra eran-tany. Teratany any [[Meksika]], any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]] izy io, saingy maniry manerana ny [[Faritra Neôtrôpikaly]] ankehitriny. Ambolena betsaka izy io ho fandrakofana tany sy hatao haingo. Fantatra koa amin' ny anarany taloha hoe '''''Wedelia trilobata''''' koa izy. Amin' ny [[Fiteny kibosy|teny malagasy kibosy]] ao [[Mayotte]] izy io dia atao hoe '''''Tsimanundrulanyitri keli tamutamu''''' (na '''tsimanondrolanyhitra kely tamotamo''').
== Famariparitana ==
=== Ravina ===
[[Sary:Wedelia.jpg|vignette|207x207px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ravina
=== Vony ===
[[Sary:Wedelia trilobata.jpg|vignette|206x206px|''Sphagneticola trilobata'']]
Vony
== Jereo koa ==
* ''[[Sphagneticola]]''
* ''[[Wedelia]]''
6b4p72lflkhiyr9aph4a1onda86ot6p
1142013
1142012
2026-06-06T12:42:30Z
Thelezifor
15140
1142013
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Asteraceaepraia1.jpg|vignette|369x369px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ny '''''Sphagneticola trilobata''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', teratany any amin' ny faritra trôpikaly amerikana. Heverina ho zavamairy manafika izy io sady voatanisa ao amin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]] ho anisan' ny karazana zavamaniry manafika 100 manimba indrindra eran-tany. Teratany any [[Meksika]], any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]] izy io, saingy maniry manerana ny [[Faritra Neôtrôpikaly]] ankehitriny. Ambolena betsaka izy io ho fandrakofana tany sy hatao haingo. Fantatra koa amin' ny anarany taloha hoe '''''Wedelia trilobata''''' koa izy. Amin' ny [[Fiteny kibosy|teny malagasy kibosy]] ao [[Mayotte]] izy io dia atao hoe '''''Tsimanundrulanyitri keli tamutamu''''' (na '''tsimanondrolanitra kely tamotamo''').
== Famariparitana ==
=== Ravina ===
[[Sary:Wedelia.jpg|vignette|207x207px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ravina
=== Vony ===
[[Sary:Wedelia trilobata.jpg|vignette|206x206px|''Sphagneticola trilobata'']]
Vony
== Jereo koa ==
* ''[[Sphagneticola]]''
* ''[[Wedelia]]''
rol564msrbr44y93xttbl7ulxdd2ejc
1142021
1142013
2026-06-06T19:39:15Z
~2026-33437-26
39917
1142021
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Asteraceaepraia1.jpg|vignette|369x369px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ny '''''Sphagneticola trilobata''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', teratany any amin' ny faritra trôpikaly amerikana. Heverina ho zavamairy manafika izy io sady voatanisa ao amin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]] ho anisan' ny karazana zavamaniry manafika 100 manimba indrindra eran-tany. Teratany any [[Meksika]], any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]] izy io, saingy maniry manerana ny [[Faritra Neôtrôpikaly]] ankehitriny. Ambolena betsaka izy io ho fandrakofana tany sy hatao haingo. Fantatra koa amin' ny anarany taloha hoe '''''Wedelia trilobata''''' koa izy. Amin' ny [[Fiteny kibosy|teny malagasy kibosy]] ao [[Mayotte]] izy io dia atao hoe '''''Tsimanundrulanyitri keli tamutamu''''' (na '''tsimanondrolanitra kely tamotamo''').
== Famariparitana ==
=== Ravina ===
[[Sary:Wedelia.jpg|vignette|207x207px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ravina
=== Vony ===
[[Sary:Wedelia trilobata.jpg|vignette|206x206px|''Sphagneticola trilobata'']]
Vony
== Jereo koa ==
* ''[[Sphagneticola]]''
* ''[[Wedlia]]''
f99yv5s3f2gzl2jrkvruidbg7gav3bc
1142026
1142021
2026-06-06T20:14:47Z
Thelezifor
15140
1142026
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Asteraceaepraia1.jpg|vignette|369x369px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ny '''''Sphagneticola trilobata''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'', teratany any amin' ny faritra trôpikaly amerikana. Heverina ho zavamairy manafika izy io sady voatanisa ao amin' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]] ho anisan' ny karazana zavamaniry manafika 100 manimba indrindra eran-tany. Teratany any [[Meksika]], any [[Amerika Afovoany]] ary any [[Karaîba|Karaiba]] izy io, saingy maniry manerana ny [[Faritra Neôtrôpikaly]] ankehitriny. Ambolena betsaka izy io ho fandrakofana tany sy hatao haingo. Fantatra koa amin' ny anarany taloha hoe '''''Wedelia trilobata''''' koa izy. Amin' ny [[Fiteny kibosy|teny malagasy kibosy]] ao [[Mayotte]] izy io dia atao hoe '''''Tsimanundrulanyitri keli tamutamu''''' (na '''tsimanondrolanitra kely tamotamo''').
== Famariparitana ==
=== Ravina ===
[[Sary:Wedelia.jpg|vignette|207x207px|''Sphagneticola trilobata'' ]]
Ravina
=== Vony ===
[[Sary:Wedelia trilobata.jpg|vignette|206x206px|''Sphagneticola trilobata'']]
Vony
== Jereo koa ==
* ''[[Sphagneticola]]''
* ''[[Wedelia]]''
rol564msrbr44y93xttbl7ulxdd2ejc
Sphagneticola
0
300379
1142014
2026-06-06T12:50:42Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142014
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Wedelia trilobata.jpg|vignette|368x368px|''[[Sphagneticola trilobata]]'']]
Ny '''''Sphagneticola''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Maniry isan-taona ny karazana ao aminy. Mandady midina amin' ny tany ny tahony.
== Lisitry ny karazana ==
* ''Sphagneticola calendulacea'' <small>(L.) Pruski</small>
* ''Sphagneticola gracilis'' <small>(L.C. Rich.) Pruski</small>
* ''Sphagneticola trilobata'' <small>(Linnaeus) Pruski</small> ← ''Wedelia trilobata'' <small>(L.) Hitch</small>.
* ''Sphagneticola ulei'' <small>O. Hoffmann</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Wedelia]]''
nyjyqw5cdqi8d465fmaw5nzldv9d71z
1142015
1142014
2026-06-06T12:51:06Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1142015
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Wedelia trilobata.jpg|vignette|368x368px|''[[Sphagneticola trilobata]]'']]
Ny '''''Sphagneticola''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Maniry isan-taona ny karazana ao aminy. Mandady midina amin' ny tany ny tahony.
== Lisitry ny karazana ==
* ''Sphagneticola calendulacea'' <small>(L.) Pruski</small>
* ''Sphagneticola gracilis'' <small>(L.C. Rich.) Pruski</small>
* ''[[Sphagneticola trilobata]]'' <small>(Linnaeus) Pruski</small> ← ''Wedelia trilobata'' <small>(L.) Hitch</small>.
* ''Sphagneticola ulei'' <small>O. Hoffmann</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Wedelia]]''
nhznofs2nr3d7m0pf22thz8jbqyhl7a
1142016
1142015
2026-06-06T12:52:21Z
Thelezifor
15140
1142016
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Wedelia trilobata.jpg|vignette|368x368px|''[[Sphagneticola trilobata]]'']]
Ny '''''Sphagneticola''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Maniry isan-taona ny karazana ao aminy. Mandady midina amin' ny tany ny tahony.
== Lisitry ny karazana ==
* ''Sphagneticola brachycarpa'' <small>(Baker) Pruski</small>
* ''Sphagneticola calendulacea'' <small>(L.) Pruski</small>
* ''Sphagneticola gracilis'' <small>(L.C. Rich.) Pruski</small>
* ''[[Sphagneticola trilobata]]'' <small>(Linnaeus) Pruski</small> ← ''Wedelia trilobata'' <small>(L.) Hitch</small>.
* ''Sphagneticola ulei'' <small>O. Hoffmann</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Wedelia]]''
e2g8sasdewathw0atudr99ongwexgkf
Wedelia
0
300380
1142017
2026-06-06T13:09:57Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142017
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Wedelia calycina kz14.jpg|vignette|373x373px|''Wedelia calycina'']]
Ny '''''Wedelia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Misy fahasahiranana momba ny fanasokajiana an' io antoko io noho ny fifandraisany tsy azo antoka amin' ny antoko hafa. Ilaina ny fandalinana fanampiny mba hanazavana ny fifandraisany momba ny taksonômia sy ny filôjenetika. Maro ny karazana noheverina ho anisan' ny ''Wedelia'' taloha fa nafindra amin' ny antoko hafa, anisan' izany ny ''Angelphytum'', ny ''Aspilia'', ny ''Baltimora'', ny ''Blainvillea'', ny ''Chrysogonum'', ny ''Eclipta'', ny ''Elaphandra'', ny ''Eleutheranthera'', ny ''Guizotia'', ny ''Heliopsis'', ny ''Kingianthus'', ny ''Lasianthaea'', ny ''Melampodium'', ny ''Melanthera'', '''ny''' ''Moonia'', ny ''[[Sphagneticola]]'', ny ''Synedrella'', ny ''Tuberculocarpus'', ny ''Verbesina'', ny ''Viguiera'', ny ''Villanova'', ny ''[[Wollastonia]]'' ary ny ''Zexmenia''.
Wedelia calycina kz14.jpg
== Lisitry ny karazana ==
Indreto ny karazana eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny Desambra 2022
* ''Wedelia acapulcensis'' Kunth
* ''Wedelia aggregata'' (Greenm.) B.L.Turner
* ''Wedelia alagoensis'' Baker
* ''Wedelia almedae'' H.Rob.
* ''Wedelia ambigens'' S.F.Blake
* ''Wedelia andersonii'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia angustifolia'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia asperrima'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia attenuata'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia aurantiaca'' (Griseb.) B.L.Turner
* ''Wedelia avilensis'' (Aristeg. & Steyerm.) B.L.Turner
* ''Wedelia ayerscottiana'' B.L.Turner
* ''Wedelia bahamensis'' O.E.Schulz
* ''Wedelia bahiensis'' H.Rob.
* ''Wedelia baorucana'' Alain
* ''Wedelia bishopii'' H.Rob.
* ''Wedelia bishoplecta'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia bonplandiana'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia cachimboensis'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia caleoides'' Aristeg.
* ''Wedelia calycina'' Rich.
* ''Wedelia camporum'' (Chodat) B.L.Turner
* ''Wedelia cardenasii'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia chihuahuana'' B.L.Turner
* ''Wedelia cordiformis'' McVaugh
* ''Wedelia cronquistii'' B.L.Turner
* ''Wedelia cylindrocephala'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia diffusiflora'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia ehrenbergii'' Less.
* ''Wedelia elata'' (Pilg.) B.L.Turner
* ''Wedelia elliptica'' (DC.) B.L.Turner
* ''Wedelia elottiana'' B.L.Turner
* ''Wedelia episcopalis'' H.Rob.
* ''Wedelia filipes'' Hemsl.
* ''Wedelia floribunda'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia foliacea'' (Spreng.) B.L.Turner
* ''Wedelia forbesii'' S.Moore
* ''Wedelia frioana'' B.L.Turner
* ''Wedelia frustrata'' B.L.Turner
* ''Wedelia fruticosa'' Jacq.
* ''Wedelia gardneri'' B.L.Turner
* ''Wedelia gaudichaudii'' DC.
* ''Wedelia gentryi'' B.L.Turner
* ''Wedelia gonzaleziarum'' B.L.Turner
* ''Wedelia goyazensis'' Gardner
* ''Wedelia grandiflora'' Benth.
* ''Wedelia grayi'' McVaugh
* ''Wedelia greenmanii'' B.L.Turner
* ''Wedelia hassleriana'' (Chodat) B.L.Turner
* ''Wedelia hatschbachii'' H.Rob.
* ''Wedelia helianthoides'' Kunth
* ''Wedelia heringeri'' H.Rob.
* ''Wedelia heringeriana'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia hintoniorum'' B.L.Turner
* ''Wedelia hispidula'' (Baker) J.U.Santos
* ''Wedelia hoffmanniana'' Bruns
* ''Wedelia holwayi'' S.F.Blake
* ''Wedelia homogama'' V.R.Bueno & J.N.Nakaj.
* ''Wedelia hookeriana'' Gardner
* ''Wedelia iners'' (S.F.Blake) Strother
* ''Wedelia isolepis'' S.F.Blake
* ''Wedelia jugata'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia juxtlahuacana'' B.L.Turner
* ''Wedelia keilii'' B.L.Turner
* ''Wedelia kerrii'' N.E.Br.
* ''Wedelia kirkbridei'' H.Rob.
* ''Wedelia laevissima'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia lanceolata'' DC.
* ''Wedelia leucanthema'' (Chodat) B.L.Turner
* ''Wedelia leucoglossa'' (Malme) B.L.Turner
* ''Wedelia ligulifolia'' (Standl. & L.O.Williams) Strother
* ''Wedelia longifolia'' Mart. ex Baker
* ''Wedelia loxensis'' H.Rob.
* ''Wedelia lundii'' DC.
* ''Wedelia macedoi'' H.Rob.
* ''Wedelia macrodonta'' DC.
* ''Wedelia martii'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia mexicana'' (Sch.Bip.) McVaugh
* ''Wedelia modesta'' Baker
* ''Wedelia montevidensis'' (Spreng.) B.L.Turner
* ''Wedelia oligocephala'' Baker
* ''Wedelia ovalifolia'' (DC.) B.L.Turner
* ''Wedelia oxylepis'' S.F.Blake
* ''Wedelia pallida'' Gardner
* ''Wedelia pascalioides'' (Griseb.) B.L.Turner
* ''Wedelia pauciflora'' V.R.Bueno, S.C.Ferreira & J.N.Nakaj.
* ''Wedelia penninervia'' S.F.Blake
* ''Wedelia pertenuis'' H.Rob.
* ''Wedelia phyllostachya'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia pimana'' B.L.Turner
* ''Wedelia podophylla'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia procumbens'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia pseudoyedaea'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia puberula'' DC.
* ''Wedelia purpurea'' (Greenm.) B.L.Turner
* ''Wedelia ramagii'' (Ridl.) J.U.Santos
* ''Wedelia reflexa'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia regis'' H.Rob.
* ''Wedelia reticulata'' DC.
* ''Wedelia riedelii'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia rosei'' (Greenm.) McVaugh
* ''Wedelia rudis'' (Baker) H.Rob.
* ''Wedelia rugosa'' Greenm.
* ''Wedelia saltensis'' Cabrera
* ''Wedelia serrata'' Rich.
* ''Wedelia serrulata'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia silphioides'' (Hook. & Arn.) B.L.Turner
* ''Wedelia simpsoniae'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia simsioides'' McVaugh
* ''Wedelia souzae'' H.Rob.
* ''Wedelia squarrosa'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia strigosa'' Hook. & Arn.
* ''Wedelia stuebelii'' Hieron.
* ''Wedelia subalpestris'' (Baker) J.U.Santos
* ''Wedelia subpetiolata'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia subvelutina'' DC.
* ''Wedelia symmetrica'' Rusby
* ''Wedelia talpana'' B.L.Turner
* ''Wedelia tambilloana'' B.L.Turner
* ''Wedelia tehuantepecana'' B.L.Turner
* ''Wedelia tenuifolia'' V.R.Bueno & J.N.Nakaj.
* ''Wedelia tomentosa'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia trichostephia'' DC.
* ''Wedelia urbanii'' O.E.Schulz
* ''Wedelia vauthieri'' DC.
* ''Wedelia veadeirosensis'' H.Rob.
* ''Wedelia vexata'' Strother
* ''Wedelia vieirae'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia villosa'' Gardner
* ''Wedelia warmingii'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia xylopoda'' (Greenm.) B.L.Turner
* ''Wedelia zuliana'' S.Jiménez
== Jereo koa ==
* ''[[Sphagneticola]]''
* ''[[Wollastonia]]''
jj8bc4pccxk7zaxdy9ekp5sm6f13sj0
1142028
1142017
2026-06-06T20:22:49Z
Thelezifor
15140
1142028
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Wedelia calycina kz14.jpg|vignette|373x373px|''Wedelia calycina'']]
Ny '''''Wedelia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Misy fahasahiranana momba ny fanasokajiana an' io antoko io noho ny fifandraisany tsy azo antoka amin' ny antoko hafa. Ilaina ny fandalinana fanampiny mba hanazavana ny fifandraisany momba ny taksonômia sy ny filôjenetika.
Maro ny karazana noheverina ho anisan' ny ''Wedelia'' taloha fa nafindra amin' ny antoko hafa, anisan' izany ny ''Angelphytum'', ny ''Aspilia'', ny ''Baltimora'', ny ''Blainvillea'', ny ''Chrysogonum'', ny ''Eclipta'', ny ''Elaphandra'', ny ''Eleutheranthera'', ny ''Guizotia'', ny ''Heliopsis'', ny ''Kingianthus'', ny ''Lasianthaea'', ny ''Melampodium'', ny ''[[Melanthera]]'', ny ''Moonia'', ny ''[[Sphagneticola]]'', ny ''Synedrella'', ny ''Tuberculocarpus'', ny ''Verbesina'', ny ''Viguiera'', ny ''Villanova'', ny ''[[Wollastonia]]'' ary ny ''Zexmenia''.
== Lisitry ny karazana ==
Indreto ny karazana eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny Desambra 2022
* ''Wedelia acapulcensis'' Kunth
* ''Wedelia aggregata'' (Greenm.) B.L.Turner
* ''Wedelia alagoensis'' Baker
* ''Wedelia almedae'' H.Rob.
* ''Wedelia ambigens'' S.F.Blake
* ''Wedelia andersonii'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia angustifolia'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia asperrima'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia attenuata'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia aurantiaca'' (Griseb.) B.L.Turner
* ''Wedelia avilensis'' (Aristeg. & Steyerm.) B.L.Turner
* ''Wedelia ayerscottiana'' B.L.Turner
* ''Wedelia bahamensis'' O.E.Schulz
* ''Wedelia bahiensis'' H.Rob.
* ''Wedelia baorucana'' Alain
* ''Wedelia bishopii'' H.Rob.
* ''Wedelia bishoplecta'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia bonplandiana'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia cachimboensis'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia caleoides'' Aristeg.
* ''Wedelia calycina'' Rich.
* ''Wedelia camporum'' (Chodat) B.L.Turner
* ''Wedelia cardenasii'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia chihuahuana'' B.L.Turner
* ''Wedelia cordiformis'' McVaugh
* ''Wedelia cronquistii'' B.L.Turner
* ''Wedelia cylindrocephala'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia diffusiflora'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia ehrenbergii'' Less.
* ''Wedelia elata'' (Pilg.) B.L.Turner
* ''Wedelia elliptica'' (DC.) B.L.Turner
* ''Wedelia elottiana'' B.L.Turner
* ''Wedelia episcopalis'' H.Rob.
* ''Wedelia filipes'' Hemsl.
* ''Wedelia floribunda'' (Gardner) B.L.Turner
* ''Wedelia foliacea'' (Spreng.) B.L.Turner
* ''Wedelia forbesii'' S.Moore
* ''Wedelia frioana'' B.L.Turner
* ''Wedelia frustrata'' B.L.Turner
* ''Wedelia fruticosa'' Jacq.
* ''Wedelia gardneri'' B.L.Turner
* ''Wedelia gaudichaudii'' DC.
* ''Wedelia gentryi'' B.L.Turner
* ''Wedelia gonzaleziarum'' B.L.Turner
* ''Wedelia goyazensis'' Gardner
* ''Wedelia grandiflora'' Benth.
* ''Wedelia grayi'' McVaugh
* ''Wedelia greenmanii'' B.L.Turner
* ''Wedelia hassleriana'' (Chodat) B.L.Turner
* ''Wedelia hatschbachii'' H.Rob.
* ''Wedelia helianthoides'' Kunth
* ''Wedelia heringeri'' H.Rob.
* ''Wedelia heringeriana'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia hintoniorum'' B.L.Turner
* ''Wedelia hispidula'' (Baker) J.U.Santos
* ''Wedelia hoffmanniana'' Bruns
* ''Wedelia holwayi'' S.F.Blake
* ''Wedelia homogama'' V.R.Bueno & J.N.Nakaj.
* ''Wedelia hookeriana'' Gardner
* ''Wedelia iners'' (S.F.Blake) Strother
* ''Wedelia isolepis'' S.F.Blake
* ''Wedelia jugata'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia juxtlahuacana'' B.L.Turner
* ''Wedelia keilii'' B.L.Turner
* ''Wedelia kerrii'' N.E.Br.
* ''Wedelia kirkbridei'' H.Rob.
* ''Wedelia laevissima'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia lanceolata'' DC.
* ''Wedelia leucanthema'' (Chodat) B.L.Turner
* ''Wedelia leucoglossa'' (Malme) B.L.Turner
* ''Wedelia ligulifolia'' (Standl. & L.O.Williams) Strother
* ''Wedelia longifolia'' Mart. ex Baker
* ''Wedelia loxensis'' H.Rob.
* ''Wedelia lundii'' DC.
* ''Wedelia macedoi'' H.Rob.
* ''Wedelia macrodonta'' DC.
* ''Wedelia martii'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia mexicana'' (Sch.Bip.) McVaugh
* ''Wedelia modesta'' Baker
* ''Wedelia montevidensis'' (Spreng.) B.L.Turner
* ''Wedelia oligocephala'' Baker
* ''Wedelia ovalifolia'' (DC.) B.L.Turner
* ''Wedelia oxylepis'' S.F.Blake
* ''Wedelia pallida'' Gardner
* ''Wedelia pascalioides'' (Griseb.) B.L.Turner
* ''Wedelia pauciflora'' V.R.Bueno, S.C.Ferreira & J.N.Nakaj.
* ''Wedelia penninervia'' S.F.Blake
* ''Wedelia pertenuis'' H.Rob.
* ''Wedelia phyllostachya'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia pimana'' B.L.Turner
* ''Wedelia podophylla'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia procumbens'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia pseudoyedaea'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia puberula'' DC.
* ''Wedelia purpurea'' (Greenm.) B.L.Turner
* ''Wedelia ramagii'' (Ridl.) J.U.Santos
* ''Wedelia reflexa'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia regis'' H.Rob.
* ''Wedelia reticulata'' DC.
* ''Wedelia riedelii'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia rosei'' (Greenm.) McVaugh
* ''Wedelia rudis'' (Baker) H.Rob.
* ''Wedelia rugosa'' Greenm.
* ''Wedelia saltensis'' Cabrera
* ''Wedelia serrata'' Rich.
* ''Wedelia serrulata'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia silphioides'' (Hook. & Arn.) B.L.Turner
* ''Wedelia simpsoniae'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia simsioides'' McVaugh
* ''Wedelia souzae'' H.Rob.
* ''Wedelia squarrosa'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia strigosa'' Hook. & Arn.
* ''Wedelia stuebelii'' Hieron.
* ''Wedelia subalpestris'' (Baker) J.U.Santos
* ''Wedelia subpetiolata'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia subvelutina'' DC.
* ''Wedelia symmetrica'' Rusby
* ''Wedelia talpana'' B.L.Turner
* ''Wedelia tambilloana'' B.L.Turner
* ''Wedelia tehuantepecana'' B.L.Turner
* ''Wedelia tenuifolia'' V.R.Bueno & J.N.Nakaj.
* ''Wedelia tomentosa'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia trichostephia'' DC.
* ''Wedelia urbanii'' O.E.Schulz
* ''Wedelia vauthieri'' DC.
* ''Wedelia veadeirosensis'' H.Rob.
* ''Wedelia vexata'' Strother
* ''Wedelia vieirae'' (H.Rob.) B.L.Turner
* ''Wedelia villosa'' Gardner
* ''Wedelia warmingii'' (Baker) B.L.Turner
* ''Wedelia xylopoda'' (Greenm.) B.L.Turner
* ''Wedelia zuliana'' S.Jiménez
== Jereo koa ==
* ''[[Sphagneticola]]''
* ''[[Wollastonia]]''
s6u4fpzho5huzwfcdzbxssk5s0ma845
Wollastonia
0
300381
1142022
2026-06-06T20:05:43Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142022
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melanthera biflora kidatihamaguruma01.jpg|vignette|368x368px|''[[Wollastonia biflora]]'']]
Ny '''''Wollastonia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anisan' izany ny karazany valo izay avy any [[Môzambika]] sy [[KwaZulu-Natal]] any atsimo-atsinanan' i [[Afrika]] ka hatrany amin' ny faritra andrefana amin' ny [[Ranomasimbe Indiana]], [[Azia]] trôpikaly sy sobtrôpikaly, any [[Aostralia]] ary any amin' ny [[nosin' i Pasifika]].
Ny karazana fantatra indrindra amin' ity antoko ity dia ny ''Wollastonia biflora'' izay hita any amin' ny faritra amorontsiraka sy amin' ny nosy amin' ny faritra trôpikaly [[Faritra Indô-Pasifika|indô-pasifika]]. Ankoatra ny ''[[Portulaca oleracea]]'' sy ny ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' ary ny ''[[Digitaria ciliaris]]'', ny ''Wollastonia biflora'' dia anisan' ny karazana voalohany manjanaka ny tontolo voakorontana na simba amin' ny faritra trôpikaly eto amin' ny planeta.
== Karazana ==
Karazana valo no ekena:
* ''[[Wollastonia biflora]]'' <small>(L.) DC.</small>
* ''Wollastonia dentata'' <small>(H.Lév. & Vaniot) Orchard</small>
* ''[[Wollastonia elongata]]'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia glabrata'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia lifuana'' <small>(Hochr.) Fosberg</small>
* ''Wollastonia scabriuscula'' <small>Sch.Bip. ex Miq.</small>
* ''Wollastonia serrulata'' <small>Miq.</small>
* ''Wollastonia uniflora'' <small>(Willd.) Orchard</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Melanthera]]''
* ''[[Wedelia]]''
bqqck12ad7hjhq7rcrqn4owmjb97iwh
1142029
1142022
2026-06-06T20:24:32Z
Thelezifor
15140
1142029
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melanthera biflora kidatihamaguruma01.jpg|vignette|368x368px|''[[Wollastonia biflora]]'']]
Ny '''''Wollastonia''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Anisan' izany ny karazany valo izay avy any [[Môzambika]] sy [[KwaZulu-Natal]] any atsimo-atsinanan' i [[Afrika]] ka hatrany amin' ny faritra andrefana amin' ny [[Ranomasimbe Indiana]], [[Azia]] trôpikaly sy sobtrôpikaly, any [[Aostralia]] ary any amin' ny [[nosin' i Pasifika]].
Ny karazana fantatra indrindra amin' ity antoko ity dia ny ''[[Wollastonia biflora]]'' izay hita any amin' ny faritra amorontsiraka sy amin' ny nosy amin' ny faritra trôpikaly [[Faritra Indô-Pasifika|indô-pasifika]]. Ankoatra ny ''[[Portulaca oleracea]]'' sy ny ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' ary ny ''[[Digitaria ciliaris]]'', ny ''Wollastonia biflora'' dia anisan' ny karazana voalohany manjanaka ny tontolo voakorontana na simba amin' ny faritra trôpikaly eto amin' ny planeta.
== Karazana ==
Karazana valo no ekena:
* ''[[Wollastonia biflora]]'' <small>(L.) DC.</small>
* ''Wollastonia dentata'' <small>(H.Lév. & Vaniot) Orchard</small>
* ''[[Wollastonia elongata]]'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia glabrata'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia lifuana'' <small>(Hochr.) Fosberg</small>
* ''Wollastonia scabriuscula'' <small>Sch.Bip. ex Miq.</small>
* ''Wollastonia serrulata'' <small>Miq.</small>
* ''Wollastonia uniflora'' <small>(Willd.) Orchard</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Melanthera]]''
* ''[[Wedelia]]''
3ax3ol4lze3n0vlnctl7azdyr9oekoo
Melanthera biflora
0
300382
1142025
2026-06-06T20:07:30Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Melanthera biflora]] ho [[Wollastonia biflora]] i Thelezifor
1142025
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Wollastonia biflora]]
6l46h8u488n18hdxq4mhbma4qswih9m
Wollastonia elongata
0
300383
1142030
2026-06-06T20:28:23Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142030
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Wollastonia''''' '''''elongata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' izay tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Wedelia elongata''''' izy. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''kimalahogasy'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Wollastonia]]''
* ''[[Wedelia]]''
gs09gpza96vcc39uidtpca2gc2io0md
1142034
1142030
2026-06-06T20:52:11Z
Thelezifor
15140
Loharano
1142034
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Wollastonia''''' '''''elongata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' izay tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Wedelia elongata''''' izy. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''kimalahogasy'''<ref name=":0"><small>"[https://tenymalagasy.org/bins/teny2?w=kimalahogasy Kimalahogasy]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>. Manana tsiro masiaka kokoa noho ny kimalaho na anamalaho (''[[Acmella oleracea]]'' na ''Spilanthes acmella'') ny ''Wollastonia elongata''<ref name=":0" />.
== Anarana ==
* ''Wedelia elongata'' <small>(DC.) Vatke</small>
* ''Wollastonia elongata'' <small>(Boj.) DC.</small>
* ''Wollastonia madagascariensis'' <small>DC.</small>
* ''Wollastonia elongatum'' <small>(Boj.) Kuntze</small>
== Jereo koa ==
* ''[[Wollastonia]]''
* ''[[Wedelia]]''
== Loharano ==
ludt25wftctpi6knykl53hw2j5fr6w2
Anamalaho
0
300384
1142033
2026-06-06T20:51:30Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Anamalaho]] ho [[Acmella oleracea]] i Thelezifor
1142033
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Acmella oleracea]]
qx37l2l9et47og44qebti3h58csx06n
Lipotriche scandens
0
300385
1142039
2026-06-06T21:33:28Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142039
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Lipotriche scandens''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Melanthera scandens''''' izy. Ilay zana-karazany atao hoe ''Lipotriche scandens'' subsp. ''madagascariensis'' (na ''Melanthera madagascariensis'' teo aloha) dia atsoina amin' ny teny malagasy hoe '''fanitso''' na '''menavony'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Melanthera]]''
* [[Fanitso (zavamaniry)|Fanitso]] (''[[Justicia haplostachya]]'' <small>(Nees) T. Anderson</small>; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
* [[Menavony]] ([[Alberta humblotii|''Alberta humblotii'' var. ''acuminata'']] <small>Cavaco</small>; [[Antidesma petiolare|''Antidesma petiolare'' var. ''brachyscyphum'']] <small>(Baker) Leandri</small>; ''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>.; ''Melanthera madagascariensis'' <small>Baker</small>; ''[[Spilanthes acmella]]'' <small>(L.) L.</small>)
1taly5btyngh7dbrixx2xm1sd2wqlvc
1142040
1142039
2026-06-06T21:33:55Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Melanthera scandens]] ho [[Lipotriche scandens]] i Thelezifor
1142039
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Lipotriche scandens''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Melanthera scandens''''' izy. Ilay zana-karazany atao hoe ''Lipotriche scandens'' subsp. ''madagascariensis'' (na ''Melanthera madagascariensis'' teo aloha) dia atsoina amin' ny teny malagasy hoe '''fanitso''' na '''menavony'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Melanthera]]''
* [[Fanitso (zavamaniry)|Fanitso]] (''[[Justicia haplostachya]]'' <small>(Nees) T. Anderson</small>; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
* [[Menavony]] ([[Alberta humblotii|''Alberta humblotii'' var. ''acuminata'']] <small>Cavaco</small>; [[Antidesma petiolare|''Antidesma petiolare'' var. ''brachyscyphum'']] <small>(Baker) Leandri</small>; ''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>.; ''Melanthera madagascariensis'' <small>Baker</small>; ''[[Spilanthes acmella]]'' <small>(L.) L.</small>)
1taly5btyngh7dbrixx2xm1sd2wqlvc
1142069
1142040
2026-06-07T05:13:41Z
Thelezifor
15140
1142069
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Lipotriche scandens''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Melanthera scandens''''' izy. Ilay zana-karazany atao hoe ''Lipotriche scandens'' subsp. ''madagascariensis'' (na ''Melanthera madagascariensis'' teo aloha) dia atsoina amin' ny teny malagasy hoe '''fanitso''' na '''menavony'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Melanthera]]''
* [[Fanitso (zavamaniry)|Fanitso]] (''[[Justicia haplostachya]]'' <small>(Nees) T. Anderson</small>; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
* [[Menavony]] (''[[Acmella oleracea]]'' <small>(L.) R.K.Jansen</small>;[[Alberta humblotii|''Alberta humblotii'' var. ''acuminata'']] <small>Cavaco</small>; [[Antidesma petiolare|''Antidesma petiolare'' var. ''brachyscyphum'']] <small>(Baker) Leandri</small>; ''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>.; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
55iuc46qxh6ii11i2dfddc6hr18walp
1142071
1142069
2026-06-07T05:18:06Z
Thelezifor
15140
1142071
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Lipotriche scandens''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Melanthera scandens''''' izy. Ilay zana-karazany atao hoe ''Lipotriche scandens'' subsp. ''madagascariensis'' (na ''Melanthera madagascariensis'' teo aloha) dia atsoina amin' ny teny malagasy hoe '''fanitso''' na '''menavony'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Melanthera]]''
* [[Fanitso (zavamaniry)|Fanitso]] (''[[Justicia haplostachya]]'' <small>(Nees) T. Anderson</small>; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
* [[Menavony]] (''[[Acmella oleracea]]'' <small>(L.) R.K.Jansen</small>; [[Alberta humblotii|''Alberta humblotii'' var. ''acuminata'']] <small>Cavaco</small>; [[Antidesma petiolare|''Antidesma petiolare'' var. ''brachyscyphum'']] <small>(Baker) Leandri</small>; ''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>.; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
277lnhdy9xrje4xv01dagu4ejshnklw
1142073
1142071
2026-06-07T05:46:46Z
Thelezifor
15140
1142073
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Lipotriche scandens''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Melanthera scandens''''' izy. Ilay zana-karazany atao hoe ''Lipotriche scandens'' subsp. ''madagascariensis'' (na ''Melanthera madagascariensis'' teo aloha) dia atsoina amin' ny teny malagasy hoe '''fanitso''' na '''menavony'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Melanthera]]''
* [[Fanitso (zavamaniry)|Fanitso]] (''[[Justicia haplostachya]]'' <small>(Nees) T. Anderson</small>; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
* [[Menavony]] (''[[Acmella oleracea]]'' <small>(L.) R.K.Jansen</small>; ''[[Alberta humblotii]]''; ''[[Antidesma petiolare]]'' <small>Leandri</small>; ''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>.; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
d11aelqw1etb44fhcf2vzrtrheg8hjj
Melanthera scandens
0
300386
1142041
2026-06-06T21:33:55Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Melanthera scandens]] ho [[Lipotriche scandens]] i Thelezifor
1142041
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Lipotriche scandens]]
j1yvsehd6nnhmlwz8znx4eoc71sswye
Melanthera
0
300387
1142052
2026-06-07T04:36:03Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142052
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melanthera nivea, altitude version. (9228981090).jpg|vignette|388x388px|''Melanthera nivea'']]
Ny '''''Melanthera''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Teratany any [[Amerika]] trôpikaly sy sobtrôpikaly izy. Na dia eo aza ny hamafin' ny ravin' ny karazana ''Melanthera'' amin' ny ankapobeny dia matetika voan' ny harafesina toy ny ''Uromyces columbianus'' sy ''Uromyces martinii''.
== Taksônômia ==
Teo aloha dia tsy azo antoka ny fanasokajiana an' io antoko io. Indraindray izy io dia nahitana karazana teratany any [[Amerika Avaratra]] sy [[Amerika Atsimo]], sady nahitana karazana teratany atỳ [[Afrika]] sy any [[Azia]] ary any Ôseania, anisan' izany i [[Hawaii|Hawaiʻi]]. Ilaina ny fandalinana fanampiny.
Ahitana karazany telo any [[Amerika]] trôpikaly ankehitriny ilay antoko. Ireo karazana napetraka tao amin' ny Melanthera teo aloha dia napetraka ao amin' ny ''Lipochaeta'' (karazana any [[Hawaii]]), ao amin' ny ''Lipotriche'' (karazana aty [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]]), ary ''[[Wollastonia]]'' (karazana avy ao [[Afrika Atsinanana|Afrika]] [[Afrika Atsinanana|Atsinanana]], any [[Azia]] trôpikaly sy sobtrôpikaly, any [[Aostralia]] ary any [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]]).
== Karazana ==
Karazana telo no ekena amin'izao fotoana izao.
* ''Melanthera latifolia'' <small>(Gardner) Cabrera</small>
* ''Melanthera nivea'' <small>(L.) Small</small>
* ''Melanthera parvifolia'' <small>Small</small>
=== Anarana tsy voapetraka ===
* ''Melanthera cinerea'' <small>Schweinf.</small>
=== Napetraka eto taloha ===
* ''Lipochaeta bryanii'' Sherff (← ''Melanthera bryanii'' <small>(Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta fauriei'' H.Lév. (← ''Melanthera fauriei'' <small>(H. Lév.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta integrifolia'' (Nutt.) A.Gray (← ''Melanthera integrifolia'' <small>(Nutt.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta kamolensis'' O.Deg. & Sherff (← ''Melanthera kamolensis'' <small>(O.Deg.) & Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta lavarum'' (Gaudich.) DC.. (← ''Melanthera lavarum'' <small>(Gaudich.) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta micrantha'' (Nutt.) A.Gray (← ''Melanthera micrantha'' <small>(Nutt.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta perdita'' Sherff (← ''Melanthera perdita'' <small>(Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta populifolia'' (Sherff) R.C.Gardner (← ''Melanthera populifolia'' <small>(Sherff) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta remyi'' A.Gray (← ''Melanthera remyi'' <small>(A.Gray) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta subcordata'' A.Gray (← ''Melanthera subcordata'' <small>(A.Gray) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta tenuis'' O.Deg. & Sherff (← ''Melanthera tenuis'' <small>(O.Deg. & Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta tenuifolia'' A.Gray (← ''Melanthera tenuifolia'' <small>(A.Gray) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta venosa'' Sherff (← ''Melanthera venosa'' <small>(Sherff) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta waimeaensis'' H.St.John (as ''Melanthera waimeaensis'' <small>(H.St.John) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipotriche abyssinica'' (Sch.Bip. ex A.Rich.) Orchard (← ''Melanthera abyssinica'' <small>(Sch.Bip. ex A.Rich.) Benth. & Hook.f. ex Vatke</small>, ''M. djalonensis'' A.Chev., and ''M. sokodensis'' Muschl. ex Hutch. & Dalziel)
* ''Lipotriche elliptica'' (O.Hoffm.) D.J.N.Hind (← ''Melanthera elliptica'' <small>O.Hoffm.</small> and ''M. chevalieri'' O.Hoffm. & Muschl.)
* ''Lipotriche felicis'' (C.D.Adams) D.J.N.Hind (← ''Melanthera felicis'' <small>C.D.Adams</small>)
* ''Lipotriche gambica'' (Hutch. & Dalziel) Orchard (← ''Melanthera gambica'' <small>Hutch. & Dalziel</small>)
* ''Lipotriche marlothiana'' (O.Hoffm.) D.J.N.Hind (← ''Melanthera marlothiana'' O.Hoffm.)
* ''Lipotriche pungens'' (Oliv. & Hiern) Orchard (← ''Melanthera pungens'' <small>Oliv. & Hiern</small>)
* ''Lipotriche rhombifolia'' (O.Hoffm. & Muschl.) D.J.N.Hind) (as ''Melanthera rhombifolia'' <small>O.Hoffm. & Muschl.</small>)
* ''Lipotriche richardsiae'' (Wild) D.J.N.Hind (← ''Melanthera richardsae'' <small>Wild</small>)
* ''Lipotriche robinsonii'' (Wild) D.J.N.Hind (← ''Melanthera robinsonii'' <small>Wild</small>)
* ''Lipotriche scaberrima'' (Hiern) D.J.N.Hind (← ''Melanthera scaberrima'' <small>Hiern</small>)
* ''[[Lipotriche scandens]]'' (Schumach. & Thonn.) Orchard (← ''Melanthera scandens'' <small>(Schumach. & Thonn.) Brenan</small>)
* ''Lipotriche tithonioides'' (Aké Assi) D.J.N.Hind (← ''Melanthera tithonioides'' Aké Assi)
* ''Lipotriche triternata'' (Klatt) Orchard (← ''Melanthera baumii'' O.Hoffm., ''M. monochaeta'' Hiern, ''M. schinziana'' S.Moore, ''M. triternata'' (Klatt) Wild, and ''M. varians'' Hiern)
* ''Wollastonia biflora'' (L.) DC. (← ''Melanthera biflora'' <small>(L.) Wild.</small>)
* ''Wollastonia dentata'' (H.Lév. & Vaniot) Orchard (← ''Melanthera prostrata'' <small>(Hemsl.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>, ''M. robusta'' (Makino) K.Ohashi & H.Ohashi, or ''M. taiwanensis'' S.S.Ying)
* ''Wollastonia lifuana'' (Hochr. (← ''Melanthera lifuana'' (Hochr.) W.L.Wagner & H.Rob.)
== Jereo koa ==
* ''[[Lipochaeta]]''
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Wollastonia]]''
eop64zu5dborvp7cydwrreu648rw4tg
1142057
1142052
2026-06-07T04:40:13Z
Thelezifor
15140
1142057
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Melanthera nivea, altitude version. (9228981090).jpg|vignette|388x388px|''Melanthera nivea'']]
Ny '''''Melanthera''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Teratany any [[Amerika]] trôpikaly sy sobtrôpikaly izy. Na dia eo aza ny hamafin' ny ravin' ny karazana ''Melanthera'' amin' ny ankapobeny dia matetika voan' ny holatra toy ny ''Uromyces columbianus'' sy ''Uromyces martinii''.
== Taksônômia ==
Teo aloha dia tsy azo antoka ny fanasokajiana an' io antoko io. Indraindray izy io dia nahitana karazana teratany any [[Amerika Avaratra]] sy [[Amerika Atsimo]], sady nahitana karazana teratany atỳ [[Afrika]] sy any [[Azia]] ary any Ôseania, anisan' izany i [[Hawaii|Hawaiʻi]]. Ilaina ny fandalinana fanampiny.
Ahitana karazany telo any [[Amerika]] trôpikaly ankehitriny ilay antoko. Ireo karazana napetraka tao amin' ny Melanthera teo aloha dia napetraka ao amin' ny ''Lipochaeta'' (karazana any [[Hawaii]]), ao amin' ny ''Lipotriche'' (karazana aty [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]]), ary ''[[Wollastonia]]'' (karazana avy ao [[Afrika Atsinanana|Afrika]] [[Afrika Atsinanana|Atsinanana]], any [[Azia]] trôpikaly sy sobtrôpikaly, any [[Aostralia]] ary any [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]]).
== Karazana ==
Karazana telo no ekena amin'izao fotoana izao.
* ''Melanthera latifolia'' <small>(Gardner) Cabrera</small>
* ''Melanthera nivea'' <small>(L.) Small</small>
* ''Melanthera parvifolia'' <small>Small</small>
=== Anarana tsy voapetraka ===
* ''Melanthera cinerea'' <small>Schweinf.</small>
=== Napetraka eto taloha ===
* ''Lipochaeta bryanii'' Sherff (← ''Melanthera bryanii'' <small>(Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta fauriei'' H.Lév. (← ''Melanthera fauriei'' <small>(H. Lév.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta integrifolia'' (Nutt.) A.Gray (← ''Melanthera integrifolia'' <small>(Nutt.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta kamolensis'' O.Deg. & Sherff (← ''Melanthera kamolensis'' <small>(O.Deg.) & Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta lavarum'' (Gaudich.) DC.. (← ''Melanthera lavarum'' <small>(Gaudich.) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta micrantha'' (Nutt.) A.Gray (← ''Melanthera micrantha'' <small>(Nutt.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta perdita'' Sherff (← ''Melanthera perdita'' <small>(Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta populifolia'' (Sherff) R.C.Gardner (← ''Melanthera populifolia'' <small>(Sherff) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta remyi'' A.Gray (← ''Melanthera remyi'' <small>(A.Gray) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta subcordata'' A.Gray (← ''Melanthera subcordata'' <small>(A.Gray) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta tenuis'' O.Deg. & Sherff (← ''Melanthera tenuis'' <small>(O.Deg. & Sherff) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta tenuifolia'' A.Gray (← ''Melanthera tenuifolia'' <small>(A.Gray) W.L.Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta venosa'' Sherff (← ''Melanthera venosa'' <small>(Sherff) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipochaeta waimeaensis'' H.St.John (as ''Melanthera waimeaensis'' <small>(H.St.John) W.L. Wagner & H.Rob.</small>)
* ''Lipotriche abyssinica'' (Sch.Bip. ex A.Rich.) Orchard (← ''Melanthera abyssinica'' <small>(Sch.Bip. ex A.Rich.) Benth. & Hook.f. ex Vatke</small>, ''M. djalonensis'' A.Chev., and ''M. sokodensis'' Muschl. ex Hutch. & Dalziel)
* ''Lipotriche elliptica'' (O.Hoffm.) D.J.N.Hind (← ''Melanthera elliptica'' <small>O.Hoffm.</small> and ''M. chevalieri'' O.Hoffm. & Muschl.)
* ''Lipotriche felicis'' (C.D.Adams) D.J.N.Hind (← ''Melanthera felicis'' <small>C.D.Adams</small>)
* ''Lipotriche gambica'' (Hutch. & Dalziel) Orchard (← ''Melanthera gambica'' <small>Hutch. & Dalziel</small>)
* ''Lipotriche marlothiana'' (O.Hoffm.) D.J.N.Hind (← ''Melanthera marlothiana'' O.Hoffm.)
* ''Lipotriche pungens'' (Oliv. & Hiern) Orchard (← ''Melanthera pungens'' <small>Oliv. & Hiern</small>)
* ''Lipotriche rhombifolia'' (O.Hoffm. & Muschl.) D.J.N.Hind) (as ''Melanthera rhombifolia'' <small>O.Hoffm. & Muschl.</small>)
* ''Lipotriche richardsiae'' (Wild) D.J.N.Hind (← ''Melanthera richardsae'' <small>Wild</small>)
* ''Lipotriche robinsonii'' (Wild) D.J.N.Hind (← ''Melanthera robinsonii'' <small>Wild</small>)
* ''Lipotriche scaberrima'' (Hiern) D.J.N.Hind (← ''Melanthera scaberrima'' <small>Hiern</small>)
* ''[[Lipotriche scandens]]'' (Schumach. & Thonn.) Orchard (← ''Melanthera scandens'' <small>(Schumach. & Thonn.) Brenan</small>)
* ''Lipotriche tithonioides'' (Aké Assi) D.J.N.Hind (← ''Melanthera tithonioides'' Aké Assi)
* ''Lipotriche triternata'' (Klatt) Orchard (← ''Melanthera baumii'' O.Hoffm., ''M. monochaeta'' Hiern, ''M. schinziana'' S.Moore, ''M. triternata'' (Klatt) Wild, and ''M. varians'' Hiern)
* ''Wollastonia biflora'' (L.) DC. (← ''Melanthera biflora'' <small>(L.) Wild.</small>)
* ''Wollastonia dentata'' (H.Lév. & Vaniot) Orchard (← ''Melanthera prostrata'' <small>(Hemsl.) W.L.Wagner & H.Rob.</small>, ''M. robusta'' (Makino) K.Ohashi & H.Ohashi, or ''M. taiwanensis'' S.S.Ying)
* ''Wollastonia lifuana'' (Hochr. (← ''Melanthera lifuana'' (Hochr.) W.L.Wagner & H.Rob.)
== Jereo koa ==
* ''[[Lipochaeta]]''
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Wollastonia]]''
8mfil29d9duxrerz6l0nmi34sh1zwh7
Lipotriche
0
300388
1142066
2026-06-07T04:51:06Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Asteraceae
1142066
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Lipotriche''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]''. Ahitana karazana 12 teratany ao [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon']] [[Afrika atsimon' i Saharà|i Sahara]] sy eto [[Madagasikara]] ary any [[Iemena]].
== Karazana ==
Karazana 12 no ekena.
* ''Lipotriche abyssinica'' (Sch.Bip. ex A.Rich.) Orchard
* ''Lipotriche elliptica'' (O.Hoffm.) D.J.N.Hind
* ''Lipotriche felicis'' (C.D.Adams) D.J.N.Hind
* ''Lipotriche gambica'' (Hutch. & Dalziel) Orchard
* ''Lipotriche marlothiana'' (O.Hoffm.) D.J.N.Hind
* ''Lipotriche pungens'' (Oliv. & Hiern) Orchard
* ''Lipotriche rhombifolia'' (O.Hoffm. & Muschl.) D.J.N.Hind
* ''Lipotriche richardsiae'' (Wild) D.J.N.Hind
* ''Lipotriche robinsonii'' (Wild) D.J.N.Hind
* ''Lipotriche scaberrima'' (Hiern) D.J.N.Hind
* ''[[Lipotriche scandens]]'' (Schumach. & Thonn.) Orchard
* ''Lipotriche tithonioides'' (Aké Assi) D.J.N.Hind
== Jereo koa ==
* ''[[Melanthera]]''
l4dgrjootmtqs9h864cfx8slne8ec9l
Fanitso (zavamaniry)
0
300389
1142070
2026-06-07T05:17:20Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry isan-karazany
1142070
wikitext
text/x-wiki
Ny '''fanitso''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' sy ao amin' ny fianakaviana ''[[Acanthaceae]]'':
* ''[[Justicia haplostachya]]'' <small>(Nees) T. Anderson</small> (''Acanthaceae'') -- fanitso, fantso, masanjerina, somotsohy, somotsy
* ''[[Lipotriche scandens]]'' <small>(Schum.) Orchard</small> (''Asteraceae'') -- fanitso, menavony
== Jereo koa ==
* [[Menavony]] (''[[Acmella oleracea]]'' <small>(L.) R.K.Jansen</small>;[[Alberta humblotii|''Alberta humblotii'' var. ''acuminata'']] <small>Cavaco</small>; [[Antidesma petiolare|''Antidesma petiolare'' var. ''brachyscyphum'']] <small>(Baker) Leandri</small>; ''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>.; ''Lipotriche scandens'' <small>(Schum.) Orchard</small>)
* [[Somotsohy]] (''[[Kigelianthe madagascariensis]]'' <small>(Baker) Sprague ex H.Perrier</small>; ''[[Deinbollia pervillei]]'' <small>(Blume) Radlk.</small>; ''[[Justicia haplostachya]]'' <small>(Nees) T. Anderson</small>; ''[[Kigelianthe coccinea]]'' <small>(Scott-Elliot) H. Perrier</small>)
22bb72icoapp9lbbowrfkzbrcidrcrk
Menavony
0
300390
1142072
2026-06-07T05:29:20Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry isan-karazany
1142072
wikitext
text/x-wiki
Ny '''menavony''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' sy ''[[Euphorbiaceae]]'' ary ''[[Rubiaceae]]'':
* ''[[Acmella oleracea]]'' <small>(L.) R.K.Jansen</small> (''Asteraceae'') -- ahimafana, felimafana, kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, mangovitra, menavony, sarinanamalao
* ''[[Alberta humblotii]]'' (''Rubiaceae'') -- menavony
* ''[[Antidesma petiolare]]'' (''Euphorbiaceae'') -- hoditrovy, menavony, mizorotany, taindalitra, tambavy, varodalitra, voafony, voalongo, voamoroma, voantaindalitra, voarona, vofona, vona, voromorona
* ''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>. (''Rubiaceae'') -- folerahala, kirondrana, kirondrona, menavony
* ''[[Lipotriche scandens]]'' <small>(Schum.) Orchard</small> (''Asteraceae'') -- fanitso, menavony
keb6fv2bfi9l81iropnbxzcvm5s4q5u
1142074
1142072
2026-06-07T05:47:11Z
Thelezifor
15140
Taksônômia
1142074
wikitext
text/x-wiki
Ny '''menavony''' dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Asteraceae]]'' sy ''[[Euphorbiaceae]]'' ary ''[[Rubiaceae]]'':
* ''[[Acmella oleracea]]'' <small>(L.) R.K.Jansen</small> (←''Spilanthes acmella'' <small>(L.) L.</small>) (''Asteraceae'') -- ahimafana, felimafana, kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, mangovitra, menavony, sarinanamalao
* ''[[Antidesma petiolatum]]'' ''<small>Airy Shaw</small>'' (←''[[Antidesma petiolare]]'') (''Euphorbiaceae'') -- hoditrovy, menavony, mizorotany, taindalitra, tambavy, varodalitra, voafony, voalongo, voamoroma, voantaindalitra, voarona, vofona, vona, voromorona
* ''[[Lipotriche scandens]]'' <small>(Schum.) Orchard</small> (←''Melanthera madagascariensis'' <small>Baker</small>) (''Asteraceae'') -- fanitso, menavony
* ''[[Paracarphalea kirondron]]'' <small>(Baill.) Razafim., Ferm, B.Bremer & Kårehed</small> (←''[[Carphalea kirondron]]'' <small>Baill</small>.) (''Rubiaceae'') -- folerahala, kirondrana, kirondrona, menavony
* ''[[Razafimandimbisonia humblotii]]'' <small>(Drake) Kainul. & B.Bremer</small> (←''Alberta humblotii'') (''Rubiaceae'') -- menavony
== Jereo koa ==
* ''[[Acmella]]''
* ''[[Antidesma]]''
* ''[[Carphalea]]''
* ''[[Lipotriche]]''
* ''[[Paracarphalea]]''
* ''[[Razafimandimbisonia]]''
* ''[[Spilanthes]]''
e4av3x7wzgyt050ernke6t9slet03kh
VAHINY (Tononkalo)
0
300391
1142078
2026-06-07T06:29:50Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[VAHINY (Tononkalo)]] ho [[Vahiny (Tononkalo)]] i Thelezifor
1142078
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Vahiny (Tononkalo)]]
nqdwod7aa7plz2i3c4z2uampx6j6amw
Vahiny (Tononkalo)
0
300392
1142081
2026-06-07T06:54:22Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Vahiny (Tononkalo)]] ho [[Vahiny (tononkalo)]] i Thelezifor
1142081
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Vahiny (tononkalo)]]
o26wpgyzaxgsfy3oo9rbbsxlh9j7g3o
Vahiny (biby)
0
300393
1142083
2026-06-07T07:08:25Z
Thelezifor
15140
Dinôzôro
1142083
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Vahiny''''' dia antokom-biby [[fôsily]] izay [[dinôzôro]] saorôpôda, titanôzôro izay niaina teto [[Madagasikara]] tamin' ny vanim-potoana Kretasea faramparany, tokony ho 72,2 ka hatramin' ny 66,0 tapitrisa taona lasa izay. Karazana fôsily iray ihany, '''''Vahiny depereti''''', no ao amin' io antoko io.,Hita avy amin' ny ampahan-karandoha tokana, tao Maevarano any avaratra andrefan' i [[Madagasikara]], ny ''Vahiny depereti''.
== Jereo koa ==
* [[Vahiny (tononkalo)]]
954g5vo6e3pfaremac0epo42ok1xbp4
1142084
1142083
2026-06-07T07:09:10Z
Thelezifor
15140
1142084
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Vahiny''''' dia antokom-biby [[fôsily]] izay [[dinôzôro]] saorôpôda, titanôzôro izay niaina teto [[Madagasikara]] tamin' ny vanim-potoana Kretasea faramparany, tokony ho 72,2 ka hatramin' ny 66,0 tapitrisa taona lasa izay. Karazana fôsily iray ihany, '''''Vahiny depereti''''', no ao amin' io antoko io. Hita avy amin' ny ampahan-karandoha tokana, tao Maevarano any avaratra andrefan' i [[Madagasikara]], ny ''Vahiny depereti''.
== Jereo koa ==
* [[Vahiny (tononkalo)]]
l19zkns57md41zzns87nvlx07qbn07z
Bararaka
0
300394
1142092
2026-06-07T08:09:12Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry isan-karazany
1142092
wikitext
text/x-wiki
Ny '''bararaka''' (vakio hoe baràraka) dia zavamaniry isan-karazany ao amin' ny fianakaviana ''[[Goodeniaceae]]'' sy ''[[Apocynaceae]]'':
* ''[[Scaevola taccada]]'' (''Goodeniaceae'') -- soanarika, variñato, bararaka, litsoa
* ''[[Tabernaemontana sessilifolia]]'' na ''Muntafara sessilifolia'' (''Apocynaceae'') -- antafara, antafaravavy, bararaka, kaboka, montafara, montafaralahy, montafaravavy
== Jereo koa ==
* ''[[Scaevola (zavamaniry)|Scaevola]]''
* ''[[Tabernaemontana]]''
4xswqafhqw991laj38835l8i92lhoiu
Tabernaemontana sessilifolia
0
300395
1142093
2026-06-07T08:13:56Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Apocynaceae
1142093
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Tabernaemontana sessilifolia''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. Tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] izy. Antsoina hoe '''''Muntafara sessilifolia''''' na koa izy teo aloha. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''antafara''', '''antafaravavy''', '''bararaka''', '''kaboka''', '''montafara''', '''montafaralahy''', ary '''montafaravavy'''.
== Jereo koa ==
* ''[[Tabernaemontana]]''
* [[Bararaka]] (''[[Scaevola taccada]]''; ''Tabernaemontana sessilifolia'')
* [[Antafara]]
* [[Kaboka]]
* [[Montafara]]
* [[Montafaralahy]]
* [[Montafaravavy]]
c5viwns0ftdejve7gabe2hxa5icruaz
Pandaca
0
300396
1142100
2026-06-07T09:36:33Z
Thelezifor
15140
Antokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Apocynaceae
1142100
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Pandaca''''' dia antokon-javamaniry taloha ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]'' izay efa nafindra ao amin' ny antoko ''[[Tabernaemontana]]'' ny karazana tao aminy.
== Karazana nafindra ==
Indreto ny karazana tao amin' ny ''Pandaca'' misy eto [[Madagasikara]] izay efa nafindra:
* ''Pandaca affinis'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana calcarea]]'' Pichon -- hazompiky
* ''Pandaca anisophylla'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana ciliata]]'' Pichon -- kaboka, montafaralahy, montafaravavy
* ''Pandaca boiteaui'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana mocquerysii]]'' Aug.DC. -- kabokala, kabokalamadinidravina, kabokalamadinika
* ''Pandaca calcarea'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana calcarea'' Pichon -- hibake, mamalifolahy, popoly, sarikaboka
* ''Pandaca callosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon -- kabokalalahy, kotokely
* ''Pandaca ciliata'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon -- babondrano
* ''Pandaca crassifolia'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana crassifolia]]'' Pichon -- antafara, kabokala, livoro, lovory
* ''Pandaca debrayi'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana debrayi]]'' (Markgr.) Leeuwenb. -- babondrano, hazompika, mantafara
* ''Pandaca eusepala'' (Aug.DC.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepala]]'' Aug.DC. -- akangarano, antafara, babokala, livorimadinidravina, livoro, lovorimadinidravina, lovory, tsindranadrena, voatsindrenarena
* ''Pandaca eusepaloides'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana eusepaloides]]'' (Markgr.) Leeuwenb. -- livoro
* ''Pandaca longituba'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana ciliata'' Pichon -- kabokala
* ''Pandaca mocquerysii'' (Aug.DC.) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC. -- andriambavifohy, maitsokely, obafohy
* ''Pandaca retusa'' (Lam.) Markgr. → ''[[Tabernaemontana retusa]]'' (Lam.) Pichon -- antafara, kabokaberavina, kabokala, kabokalavavy, koboka, livoro, lovory, montafara, montafaralahy, morogasy, ravintafara
* ''Pandaca speciosa'' Markgr. → ''[[Tabernaemontana humblotii]]'' (Baill.) Pichon -- kabokalalahy
* ''Pandaca stellata'' (Pichon) Markgr. → ''[[Tabernaemontana stellata]]'' Pichon -- kabokala
* ''Pandaca verrucosa'' (Pichon) Markgr. → ''Tabernaemontana mocquerysii'' Aug.DC. -- antafaralahy
== Jereo koa ==
* ''[[Hazunta]]''
* ''[[Muntafara]]''
6f82dyfrkcdvry0zmsb79zgxfxd641c
Hazunta
0
300397
1142104
2026-06-07T10:27:05Z
Thelezifor
15140
Fihodinana
1142104
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA[[Tabernaemontana coffeoides]]
adpd2hvxg0lnmsldi6zj68m2zrcike2
Muntafara
0
300398
1142105
2026-06-07T10:41:02Z
Thelezifor
15140
Fihodinana
1142105
wikitext
text/x-wiki
#FIHOIDINANA[[Tabernaemontana sessilifolia]]
6yxp24tolt8lpjk6jvti5cad6h4027v
1142106
1142105
2026-06-07T10:41:23Z
Thelezifor
15140
Pejy fihodinana mankany [[Tabernaemontana sessilifolia]]
1142106
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA[[Tabernaemontana sessilifolia]]
hka3smuk86ks3db05c0ys77iobmpy2i
Alain Rick
0
300399
1142111
2026-06-07T11:20:13Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Alan Rick.jpg|thumb|Alan Rick]] '''Alan Rick Miranda''' (teraka ny 23 Oktobra 1976 tao [[Rio Branco]]) dia mpanao politika avy any {{Acre}}, mpanao gazety, mpitantana orinasa ary mpanoratra. Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho Senatera ao amin'ny Repoblika ho an'i Acre izy. Talohan'izay, nisolo tena an'i [[Acre]] tao amin'ny Antenimieran'ny Solombavambahoakan'i {{Brazila}} izy, voafidy tamin'ny taona 2014 ary voafidy indray tamin'ny ta... »
1142111
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alan Rick.jpg|thumb|Alan Rick]]
'''Alan Rick Miranda''' (teraka ny 23 Oktobra 1976 tao [[Rio Branco]]) dia mpanao politika avy any {{Acre}}, mpanao gazety, mpitantana orinasa ary mpanoratra. Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho Senatera ao amin'ny Repoblika ho an'i Acre izy.
Talohan'izay, nisolo tena an'i [[Acre]] tao amin'ny Antenimieran'ny Solombavambahoakan'i {{Brazila}} izy, voafidy tamin'ny taona 2014 ary voafidy indray tamin'ny taona 2018.
Amin'izao fotoana izao dia mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republikana]] (REP) izy.
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Rick, Alain}}
[[pt:Rick Alain]]
[[sokajy:mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:Senatera breziliana]]
[[Sokajy:Senatera ao Acre]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]]
pwxelwt22ts6r7wjbsolx41id36pqzl
Sokajy:Senatera ao Acre
14
300400
1142112
2026-06-07T11:22:05Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Mpanao politika ao Acre]] [[Sokajy:Politika ao Acre]] [[Sokajy:Senatera breziliana|Acre]] »
1142112
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Mpanao politika ao Acre]]
[[Sokajy:Politika ao Acre]]
[[Sokajy:Senatera breziliana|Acre]]
qfdaeww03zw6wz68drt5lpeg5msy1g6
Sokajy:Mpanao politika ao Acre
14
300401
1142113
2026-06-07T11:23:21Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[Sokajy:Politika ao Acre]] »
1142113
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:Politika ao Acre]]
hxfhjtzsbz8kh1049mwnfhwwhox5wo8
Alan Rick
0
300402
1142114
2026-06-07T11:24:53Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Alan Rick.jpg|thumb|Alan Rick]] '''Alan Rick Miranda''' (teraka ny 23 Oktobra 1976 tao [[Rio Branco]]) dia mpanao politika avy any {{Acre}}, mpanao gazety, mpitantana orinasa ary mpanoratra. Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho Senatera ao amin'ny Repoblika ho an'i Acre izy. Talohan'izay, nisolo tena an'i [[Acre]] tao amin'ny Antenimieran'ny Solombavambahoakan'i {{Brazila}} izy, voafidy tamin'ny taona 2014 ary voafidy indray tamin'ny ta... »
1142114
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alan Rick.jpg|thumb|Alan Rick]]
'''Alan Rick Miranda''' (teraka ny 23 Oktobra 1976 tao [[Rio Branco]]) dia mpanao politika avy any {{Acre}}, mpanao gazety, mpitantana orinasa ary mpanoratra. Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho Senatera ao amin'ny Repoblika ho an'i Acre izy.
Talohan'izay, nisolo tena an'i [[Acre]] tao amin'ny Antenimieran'ny Solombavambahoakan'i {{Brazila}} izy, voafidy tamin'ny taona 2014 ary voafidy indray tamin'ny taona 2018.
Amin'izao fotoana izao dia mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republikana]] (REP) izy.
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
{{CLEFDETRI:Rick, Alan}}
[[pt:Alan Rick]]
[[sokajy:mpanao politika breziliana]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:Senatera breziliana]]
[[Sokajy:Senatera ao Acre]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]]
ivta5v4chdhazl412ra1vjrrhbm6v78