Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Riaillé
0
171960
1142404
1088726
2026-06-09T14:05:10Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1142404
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|47.5197|-1.2942}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Riaillé
|firenena={{Frantsa}}
|faritany=[[Pays de la Loire]]
|velarantany=50.02
|isam-ponina=1898
|ben'ny tanàna=Patrice Chevalier
}}
[[sary:Blason ville fr Riaillé (Loire-Atlantique ).svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Riaillé]]
I '''Riaillé''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Ancenis, ao amin'ny departemantan'i [[Loire-Atlantique]], ao amin'ny faritr'i [[Pays de la Loire]], ao [[Frantsa]].
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 44144.
I Patrice Chevalier no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays d'Ancenis
== Jeografia ==
Ny isam-ponin'i Riaillé dia 1898 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 17 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 88 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.5197° ary -1.2942° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.pays-ancenis.com/index.php?id {{Wayback|url=http://www.pays-ancenis.com/index.php?id |date=20210728192648 }} : Tranonkala
* [http://www.communes.com/recherche/?q=Riaillé Eo amin'i www.communes.com] {{Wayback|url=http://www.pays-ancenis.com/index.php?id |date=20210728192648 }}
<references/>
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Loire-Atlantique]]
is2c3naehaiyvkj8smynuzt5w5p7mur
Vallet
0
172144
1142415
1013912
2026-06-09T16:49:00Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1142415
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|47.1622|-1.2656}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Vallet
|firenena={{Frantsa}}
|faritany=[[Pays de la Loire]]
|velarantany=58.96
|isam-ponina=7906
|ben'ny tanàna=Nicole Lacoste
}}
[[sary:Blason ville fr Vallet (Loire-Atlantique).svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Vallet]]
I '''Vallet''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Nantes, ao amin'ny departemantan'i [[Loire-Atlantique]], ao amin'ny faritr'i [[Pays de la Loire]], ao [[Frantsa]].
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 44212.
I Nicole Lacoste no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Vallet
== Jeografia ==
Ny isam-ponin'i Vallet dia 7906 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 6 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 98 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.1622° ary -1.2656° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.cc-vallet.fr/index.php?id {{Wayback|url=http://www.cc-vallet.fr/index.php?id |date=20160304191258 }} : Tranonkala
* [http://www.communes.com/recherche/?q=Vallet Eo amin'i www.communes.com] {{Wayback|url=http://www.cc-vallet.fr/index.php?id |date=20160304191258 }}
<references/>
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Loire-Atlantique]]
nxahe4uvoyoc8mulj5aoyuo9xnoo8eg
West Fork, Arkansas
0
184209
1142416
947246
2026-06-09T17:33:19Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1142416
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|35.9325|-94.1825}}
{{infobox tanàna
|tanàna=West Fork, Arkansas
|firenena={{Etazonia}}
|faritany=Arkansas
|velarantany=8.6
|isam-ponina=2042
|ben'ny tanàna=
}}
'''West Fork, Arkansas''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Arkansas]], ao [[Etazonia]]. 72774.
== Jeografia ==
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 35.9325 ary -94.1825.
Ny faritr'ora dia GMT -6.
== Jereo koa ==
* [[Arkansas]]
* [[Etazonia]]
== Rohy ivelany ==
* [http://www.westforkar.com/ The City of West Fork, Arkansas] {{Wayback|url=http://www.westforkar.com/ |date=20170324211633 }}
{{vangovango}}
[[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Arkansas]]
jbjupek1n46x1o81o7i4csvjm2yty80
Robinson Jean-Louis
0
190416
1142424
1126775
2026-06-09T19:59:05Z
Victoria Prestige
39773
1142424
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Jean-Louis Robinson
|teraka=22 Martsa 1952
|maty=
|firenena=Madagasikara
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpanao politika]]
|taona niasàna=
}}
'''Jean-Louis Robinson''', teraka tamin'ny 1952 tao [[Ampasikely]], dia [[mpanao politika]] [[Madagasikara|malagasy]].
Tamin'ny governemantan'i [[Marc Ravalomanana|Ravalomanana]] izy dia minisitry ny [[fanatanjahan-tena]], ny [[fahasalamana]], ny fandrindram-piterahana, ny [[fiarovana ara-tsôsialy]] (2004-2008) ary minisitry ny [[kolontsaina]].
Kandidà ny antoko [[AVANA]] amin'ny [[Fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2013|fifidianana filoham-pirenena malagasin'ny taona 2013]] ary lohalaharana tamin'ny fihodinana voalohany.
== Biôgrafia ==
Teraka tao Ampasikely tamin'ny 1952 i Jean-Louis Robinson.
Nianatra tao amin'ny ESSCA Antanimena ary nahazo ny bakalaorea Siansa ara-traikefa tamin'ny 1970, nianatra tao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo]] izy ary nivoaka ho dokotera tamin'ny 1980.
== Jereo koa ==
== N'y fiainany amin'ny ankapobeny==
* [[Fifidianana filoham-pirenena ao Madagasikara 2013]]
{{vangovango}}
[[sokajy:Mpanao politika malagasy]]
[[Sokajy:Minisitry ny fanatanjahan-tena malagasy]]
[[Sokajy:Tiako i Madagasikara]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1952]]
fetweggbbi20orpm2ravlighsc0s9ze
Penny Flame
0
214072
1142408
720411
2026-06-09T15:06:37Z
HarryWurst
36292
1142408
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Penny Flame
|teraka=22 Febroary 1983
|maty=
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[talen-koronantsary]]
|taona niasàna=
}}
'''Penny Flame''' dia talen-koronantsary mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 22 Febroary 1983 tao [[Aurora]].
Talohan'ny taona 2009, niasa ho mpilalao sarimihetsika sady talen-koronantsary vetaveta izy tamin'ny anarana hoe ''Penny Flame''.
== Jereo koa ==
{{CLEFDETRI:Flame, Penny}}
{{commonscat}}
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]]
[[sokajy:talen-koronantsary amerikanina]]
[[Sokajy:Mpilalao sarimihetsika vetaveta amerikanina]]
0xy7qw282xat92856bwbjx92vdnjjf2
Jenna Jameson
0
215389
1142407
1133035
2026-06-09T14:55:03Z
HarryWurst
36292
1142407
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Jenna_Jameson_2.jpg
|anarana=Jenna Jameson
|teraka=9 Aprily 1974
|maty=
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[talen-koronantsary]]
* [[mpiantoka]]
* [[mpilalao sarimihetsika vetaveta]]
* [[mpanoratra ny tantaran'ny fiainany]]
|taona niasàna=
}}
'''Jenna Jameson''' dia talen-koronantsary, mpiantoka, mpilalao sarimihetsika vetaveta, mpanoratra ny tantaran'ny fiainany mizaka ny zom-pirenen'i [[Etazonia]] teraka ny 9 Aprily 1974
==Ny fiainany manokana==
Ny vadiny dia [[Brad Armstrong]] (Jay Grdina).
== Jereo koa ==
===Rohy ivelany===
{{commonscat}}
[[sokajy:talen-koronantsary]]
[[sokajy:mpiantoka amerikanina]]]]
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]]
[[sokajy:mpanoratra ny tantaran'ny fiainany]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1974]]
[[Sokajy:Mpilalao sarimihetsika vetaveta amerikanina]]
464zl6203jk6xfxflm0tybb2epdfsot
Léo Westermann
0
224043
1142443
976921
2026-06-10T08:03:30Z
HarryWurst
36292
1142443
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Léo Westermann 9 Fenerbahçe Basketball 20190923 (3).jpg
|anarana=Léo Westermann
|teraka=24 Jolay 1992
|maty=
|firenena=Frantsa
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpilalao basikety]]
* [[mpanatanja-tena]]
|taona niasàna=
}}
[[File:Léo Westermann 9 PBC CSKA Moscow 20171027 (cropped).jpg|thumb|200px|Westermann in 2017]]
'''Léo Westermann''' dia mpilalao basikety, mpanatanja-tena mizaka ny zom-pirenen'i [[Frantsa]] teraka ny 24 Jolay 1992
== Jereo koa ==
{{commonscat}}
[[sokajy:mpilalao basikety frantsay]]
[[sokajy:mpanatanja-tena]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1992]]
8rs0g7vst1pbbpkjhre7tp1p2z2e9an
Fahapelahana
0
231275
1142385
1135529
2026-06-09T13:37:06Z
Mammysou17
34685
1142385
wikitext
text/x-wiki
[[File:05.TwoMen.Midtown.BaltimoreMD.27May2019.jpg|thumb|Mpifankatia samy lehilahy]]
[[File:Motor City Pride 2011 - participants - 071.jpg|thumb|Mpifankatia samy vehivavy]]
[[File:LGBT rights at the UN.svg|thumb|Fanambaràn' ny [[Firenena Mikambana]] ny zon' ny LGBT<br>
{{legend|#5b92e5|Manohana (2008 or 2011)}}
{{legend|#aa0000|Manohitra}}
]]
Ny '''fahapelahana''' dia [[fitiavana]] sy [[firaisana ara-nofo]] eo amin' ny mitovy fananahana.Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia mamela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza ny fanatontoloana, indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, politika ary fahasalamana. Mizara tantara izay indraindray mifamatotra, indraindray mivoatra miaraka ihany koa ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny bisexuality ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy ara-pananahana hafa.
[[File:World laws pertaining to homosexual relationships and expression.svg|thumb|center|upright=1.5|Lalàna isam-pirenena<br>
{{legend|#025|Fanambadiana ara-dalàna}}
{{legend|#06F|Endrika hafa isehoan' ny maha mpifankatia}}
{{legend|#decd87|Raran' ny lalàna ny fampisehoana}}
{{legend|#f9dc36|Lamandy na famonjana (tsy mihatra)}}
{{legend|#ec8028|Lamandy na famonjana}}
{{legend|#c63|Fanamelohana ho faty (tsy mihatra)}}
{{legend|#800000|Fanamelohana ho faty}}
]]
kci55fyc7z6ydcis2om8cz34p2hv94z
1142386
1142385
2026-06-09T13:37:43Z
Mammysou17
34685
1142386
wikitext
text/x-wiki
[[File:05.TwoMen.Midtown.BaltimoreMD.27May2019.jpg|thumb|Mpifankatia samy lehilahy]]
[[File:Motor City Pride 2011 - participants - 071.jpg|thumb|Mpifankatia samy vehivavy]]
[[File:LGBT rights at the UN.svg|thumb|Fanambaràn' ny [[Firenena Mikambana]] ny zon' ny LGBT<br>
{{legend|#5b92e5|Manohana (2008 or 2011)}}
{{legend|#aa0000|Manohitra}}
]]
Ny '''fahapelahana''' dia [[fitiavana]] sy [[firaisana ara-nofo]] eo amin' ny mitovy fananahana. Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia mamela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza ny [[fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, politika ary fahasalamana. Mizara tantara izay indraindray mifamatotra, indraindray mivoatra miaraka ihany koa ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny bisexuality ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy ara-pananahana hafa.
[[File:World laws pertaining to homosexual relationships and expression.svg|thumb|center|upright=1.5|Lalàna isam-pirenena<br>
{{legend|#025|Fanambadiana ara-dalàna}}
{{legend|#06F|Endrika hafa isehoan' ny maha mpifankatia}}
{{legend|#decd87|Raran' ny lalàna ny fampisehoana}}
{{legend|#f9dc36|Lamandy na famonjana (tsy mihatra)}}
{{legend|#ec8028|Lamandy na famonjana}}
{{legend|#c63|Fanamelohana ho faty (tsy mihatra)}}
{{legend|#800000|Fanamelohana ho faty}}
]]
gh95lvjrp13zcvm61io44nokbz4rzmu
1142387
1142386
2026-06-09T13:38:49Z
Mammysou17
34685
1142387
wikitext
text/x-wiki
[[File:05.TwoMen.Midtown.BaltimoreMD.27May2019.jpg|thumb|Mpifankatia samy lehilahy]]
[[File:Motor City Pride 2011 - participants - 071.jpg|thumb|Mpifankatia samy vehivavy]]
[[File:LGBT rights at the UN.svg|thumb|Fanambaràn' ny [[Firenena Mikambana]] ny zon' ny LGBT<br>
{{legend|#5b92e5|Manohana (2008 or 2011)}}
{{legend|#aa0000|Manohitra}}
]]
Ny '''fahapelahana''' dia [[fitiavana]] sy [[firaisana ara-nofo]] eo amin' ny mitovy fananahana. Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia mamela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza ny [[fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny [[kolontsaina]], [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mifamatotra, indraindray mivoatra miaraka ihany koa ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka.
Ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olonoa manana taovam-pananahana roa ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy ara-pananahana hafa.
[[File:World laws pertaining to homosexual relationships and expression.svg|thumb|center|upright=1.5|Lalàna isam-pirenena<br>
{{legend|#025|Fanambadiana ara-dalàna}}
{{legend|#06F|Endrika hafa isehoan' ny maha mpifankatia}}
{{legend|#decd87|Raran' ny lalàna ny fampisehoana}}
{{legend|#f9dc36|Lamandy na famonjana (tsy mihatra)}}
{{legend|#ec8028|Lamandy na famonjana}}
{{legend|#c63|Fanamelohana ho faty (tsy mihatra)}}
{{legend|#800000|Fanamelohana ho faty}}
]]
4mydlba3unk3bilkfp3r4yekgrszpc9
1142388
1142387
2026-06-09T13:39:51Z
Mammysou17
34685
1142388
wikitext
text/x-wiki
[[File:05.TwoMen.Midtown.BaltimoreMD.27May2019.jpg|thumb|Mpifankatia samy lehilahy]]
[[File:Motor City Pride 2011 - participants - 071.jpg|thumb|Mpifankatia samy vehivavy]]
[[File:LGBT rights at the UN.svg|thumb|Fanambaràn' ny [[Firenena Mikambana]] ny zon' ny LGBT<br>
{{legend|#5b92e5|Manohana (2008 or 2011)}}
{{legend|#aa0000|Manohitra}}
]]
Ny '''fahapelahana''' dia [[fitiavana]] sy [[firaisana ara-nofo]] eo amin' ny mitovy fananahana. Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia mamela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza ny [[fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny [[kolontsaina]], [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mifamatotra, indraindray mivoatra miaraka ihany koa ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka.
Ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olonoa manana taovam-pananahana roa ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy ara-pananahana hafa.
== Tantara Manerantany ==
Hatramin'ny faran'ny taonjato faha-19, tsy nisy tantara manerantany miray momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy, fa tantara eo an-toerana voafaritry ny sehatra ara-pitenenana, ara-kolontsaina, ara-pivavahana ary ara-politika.
Nisy andiana zava-nitranga telo nitarika ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy: ny fanjanahantany Eoropeana, izay niaraka tamin'ny fiparitahan'ny Kristianisma sy ny rafitra tandrefana momba ny lahy sy ny vavy tany Amerika, Afrika ary Azia; ny fipoiran'ny hetsika pelaka voalohany, izay taty aoriana dia nivoatra ho hetsika LGBT ary nahafahana naneho ny fitakiana ara-politika manerantany; ny fanatontoloana, izay namela ny asa mozika, sinema ary literatiora hiely eran-tany; ary farany, ny valan'aretina, indrindra ny SIDA sy ny COVID-19, izay nisy fiantraikany tamin'ny vondrom-piarahamonina pelaka rehetra manerantany.[[File:World laws pertaining to homosexual relationships and expression.svg|thumb|center|upright=1.5|Lalàna isam-pirenena<br>
{{legend|#025|Fanambadiana ara-dalàna}}
{{legend|#06F|Endrika hafa isehoan' ny maha mpifankatia}}
{{legend|#decd87|Raran' ny lalàna ny fampisehoana}}
{{legend|#f9dc36|Lamandy na famonjana (tsy mihatra)}}
{{legend|#ec8028|Lamandy na famonjana}}
{{legend|#c63|Fanamelohana ho faty (tsy mihatra)}}
{{legend|#800000|Fanamelohana ho faty}}
]]
d5z7gryg61hts4ixve6ung3l2k5c13i
1142389
1142388
2026-06-09T13:40:39Z
Mammysou17
34685
/* Tantara Manerantany */
1142389
wikitext
text/x-wiki
[[File:05.TwoMen.Midtown.BaltimoreMD.27May2019.jpg|thumb|Mpifankatia samy lehilahy]]
[[File:Motor City Pride 2011 - participants - 071.jpg|thumb|Mpifankatia samy vehivavy]]
[[File:LGBT rights at the UN.svg|thumb|Fanambaràn' ny [[Firenena Mikambana]] ny zon' ny LGBT<br>
{{legend|#5b92e5|Manohana (2008 or 2011)}}
{{legend|#aa0000|Manohitra}}
]]
Ny '''fahapelahana''' dia [[fitiavana]] sy [[firaisana ara-nofo]] eo amin' ny mitovy fananahana. Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia mamela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza ny [[fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny [[kolontsaina]], [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mifamatotra, indraindray mivoatra miaraka ihany koa ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka.
Ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olonoa manana taovam-pananahana roa ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy ara-pananahana hafa.
== Tantara Manerantany ==
Hatramin'ny faran'ny taonjato faha-19, tsy nisy tantara manerantany miray momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy, fa tantara eo an-toerana voafaritry ny sehatra ara-pitenenana, ara-kolontsaina, ara-pivavahana ary ara-politika.
Nisy andiana zava-nitranga telo nitarika ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy: ny fanjanahantany [[Eorôpeana (vahoaka)|Eoropeana]], izay niaraka tamin'ny fiparitahan'ny [[Kristianisma]] sy ny rafitra tandrefana momba ny lahy sy ny vavy tany Amerika, Afrika ary Azia; ny fipoiran'ny hetsika pelaka voalohany, izay taty aoriana dia nivoatra ho hetsika LGBT ary nahafahana naneho ny fitakiana ara-politika manerantany; ny fanatontoloana, izay namela ny asa mozika, sinema ary literatiora hiely eran-tany; ary farany, ny valan'aretina, indrindra ny SIDA sy ny COVID-19, izay nisy fiantraikany tamin'ny vondrom-piarahamonina pelaka rehetra manerantany.[[File:World laws pertaining to homosexual relationships and expression.svg|thumb|center|upright=1.5|Lalàna isam-pirenena<br>
{{legend|#025|Fanambadiana ara-dalàna}}
{{legend|#06F|Endrika hafa isehoan' ny maha mpifankatia}}
{{legend|#decd87|Raran' ny lalàna ny fampisehoana}}
{{legend|#f9dc36|Lamandy na famonjana (tsy mihatra)}}
{{legend|#ec8028|Lamandy na famonjana}}
{{legend|#c63|Fanamelohana ho faty (tsy mihatra)}}
{{legend|#800000|Fanamelohana ho faty}}
]]
npqbhvt24bx4by160exxth0nattlyj6
1142390
1142389
2026-06-09T13:41:24Z
Mammysou17
34685
/* Tantara Manerantany */
1142390
wikitext
text/x-wiki
[[File:05.TwoMen.Midtown.BaltimoreMD.27May2019.jpg|thumb|Mpifankatia samy lehilahy]]
[[File:Motor City Pride 2011 - participants - 071.jpg|thumb|Mpifankatia samy vehivavy]]
[[File:LGBT rights at the UN.svg|thumb|Fanambaràn' ny [[Firenena Mikambana]] ny zon' ny LGBT<br>
{{legend|#5b92e5|Manohana (2008 or 2011)}}
{{legend|#aa0000|Manohitra}}
]]
Ny '''fahapelahana''' dia [[fitiavana]] sy [[firaisana ara-nofo]] eo amin' ny mitovy fananahana. Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia mamela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza ny [[fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny [[kolontsaina]], [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mifamatotra, indraindray mivoatra miaraka ihany koa ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka.
Ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olonoa manana taovam-pananahana roa ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy ara-pananahana hafa.
== Tantara Manerantany ==
Hatramin'ny faran'ny taonjato faha-19, tsy nisy tantara manerantany miray momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy, fa tantara eo an-toerana voafaritry ny sehatra ara-pitenenana, ara-kolontsaina, ara-pivavahana ary ara-politika.
Nisy andiana zava-nitranga telo nitarika ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy: ny fanjanahantany [[Eorôpeana (vahoaka)|Eoropeana]], izay niaraka tamin'ny fiparitahan'ny [[Kristianisma]] sy ny rafitra tandrefana momba ny lahy sy ny vavy tany [[Amerika]], [[Afrika]] ary [[Azia]]; ny fipoiran'ny hetsika pelaka voalohany, izay taty aoriana dia nivoatra ho hetsika LGBT ary nahafahana naneho ny fitakiana ara-politika manerantany; ny fanatontoloana, izay namela ny asa mozika, sinema ary literatiora hiely eran-tany; ary farany, ny valan'aretina, indrindra ny SIDA sy ny COVID-19, izay nisy fiantraikany tamin'ny vondrom-piarahamonina pelaka rehetra manerantany.[[File:World laws pertaining to homosexual relationships and expression.svg|thumb|center|upright=1.5|Lalàna isam-pirenena<br>
{{legend|#025|Fanambadiana ara-dalàna}}
{{legend|#06F|Endrika hafa isehoan' ny maha mpifankatia}}
{{legend|#decd87|Raran' ny lalàna ny fampisehoana}}
{{legend|#f9dc36|Lamandy na famonjana (tsy mihatra)}}
{{legend|#ec8028|Lamandy na famonjana}}
{{legend|#c63|Fanamelohana ho faty (tsy mihatra)}}
{{legend|#800000|Fanamelohana ho faty}}
]]
7h11a1ne4r2fgx1jchfx6g50lnqxf75
Milenarisma
0
240283
1142421
1092649
2026-06-09T19:29:48Z
Thelezifor
15140
1142421
wikitext
text/x-wiki
Ny '''milenarisma''' na '''kiliasma''' na '''milenialisma''' dia fampianarana na fanantenana ny fahatongavan' ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] izay mitondra fiadanana sy manafoana ny [[ratsy]] rehetra eto an-tany.
Ny eo amin' ny tontolon' ny [[Fivavahana amin' ny razana|fivavahana]] no tena misy an' izany nefa ahitana azy koa na ny ivelan' ny fivavahana. Matetika ny milenarisma dia miara-dalana amin' ny atao hoe [[mesianisma]] (finoana ny fahatongavan' ny olona iray hanatanteraka ny [[famonjena]]) ka amin' ny ankapobeny dia any amin' ny atao hoe [[andro farany]] no itrangan' ilay fiovana antenaina. Araka io finoana io dia hisy [[Andro Volamena]] na hisy [[paradisa]] haorina eto an-tany alohan' ny [[fitsarana farany]] sy ny toetra mandrakizain' ny "tontolo hoavy" izay ho avy.
Manamarina ny finoany amin' ny soratra ao amin' ny [[Tanakh]] na ny [[Baiboly]] na ny [[Korana|Kor'any]] na ny boky masina hafa ny milenarista arakaraka ny fivavahana misy azy. Ny [[kristianisma]] sy ny [[jodaisma]] dia samy namokatra [[Mesianisma|hetsika mesianika]] izay nampiseho fampianarana milenarista (momba ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]]) — toy ny fiheverana fa efa akaiky ny [[fanjakan' Andriamanitra]] eto an-tany. Matetika niteraka korontana ara-piarahamonina be dia be ireny hetsika milenarista ireny. Ireo milenarista kristiana dia mampiasa indrindraindrindra ny [[Bokin' ny mpaminany (Baiboly)|bokin' ny mpaminany]] sy ny bokin' ny ''[[Apôkalipsan' i Joany|Apôkalipsy]]''. Efa hatramin' ny andro tany aloha ka hatramin' izao no ahitana antokom-pivavahana milenarista; amin' ny ankapobeny dia voasokajy ao amin' ireo atao hoe [[Herezia|heretika]] (tamin' ny [[Andro Taloha]]) na [[sekta]] (amin' izao fotoana izao) izy ireo.
Misy fitoviana amin' ny milenialisma ihany koa ny ao amin' ny [[zôrôastrisma]], izay namaritra vanim-potoana arivo taona nifandimby, izay samy hiafara amin' ny loza ateraky ny [[fampianaran-diso]] sy fandravana, mandra-pahatongan' ny fandringanana farany ny [[ratsy]] sy ny fandringanana farany ny fanahin' ny ratsy hataon' ny mpanjakan' ny fiadanana izay handresy amin' ny faran' ny arivo taona farany. "Ary ny Saoshyant dia hanadio ny zavaboary indray, ary ny fitsanganana amin' ny maty sy ny fisiana hoavy" ''(Zand-i Vohuman Yasht'' 3:62).
Nampifandraisin' ny manam-pahaizana ihany koa ny hetsika ara-piarahamonina sy ara-pôlitika samihafa, na ara-pivavahana na tsy ara-pivavahana, amin' ny fanoharana milenarista.
== Fiforonan-teny ==
Ny teny hoe ''milenarisma'' dia avy amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] hoe ''millenarius'' izay midika hoe "misy arivo". Avy amin' ny teny latina hoe ''millennium'' izay midika hoe "arivo taona" kosa ny teny hoe ''milenialisma''. Ny teny hoe ''kiliasma'' indray dia avy amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe χιλιασμός / ''khiliasmos'', nisampana avy amin' ny teny hoe χίλιοι / ''khilioi'' izay midika hoe "arivo".
== Ny milenarisma jiosy ==
Efa nisy firehana milenarista tamin' ny [[jodaisma]] taloha sy ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] araka ny hita ao amin' ny ''[[Bokin' ny Salamo]]'' (Sal. 90:4: "Fa eo imasonao ny arivo taona dia toy ny fandalon' ny omaly, Ary tahaka ny fotoam-piambenana iray amin' ny alina.")<ref name=":0"><small>"Millénarisme" ao amin'ny ''Encyclopædia Universalis'' 1996.</small></ref>.
Nipoitra voalohany tao amin' ny [[Apôkrifa jiosy|literatiora apôkrifa jiosy]] tamin' ny [[Vanimpotoan' ny Tempoly Faharoa|vanim-potoan' ny Tempoly Faharoa]] ny fiheverana milenarista, i Gerschom Scholem, nanoratra ny fampianarana milenarista jiosy tamin' ny [[Andro Antenatenany]] sy tany amin' ny fiandohan' ny [[Andro Vaovao]] ao amin' ny bokiny mitondra ny lohateny hoe ''Sabbatai Sevi'', ''ilay Mesia mistika'', izay mifantoka amin' ny hetsika tamin' ny taonjato faha-17 niompana amin' ny filazan' i [[Sabbatai Zevi]] (1626–1676) ny tenany ho [[Mesia]] (1648).
Indreto ny soratra jiosy miresaka ny arivo taona:
* ny [[Salamon' i Salômôna|''Salamon' i Sôlômôna'']];
* ny [[Bokin' i Henôka]]''[[Bokin' i Henôka]]'';
* ny [[Bokin' i Daniela]]''[[Bokin' i Daniela]]'';
* ny [[Apôkalipsan' i Baroka]]''[[Apôkalipsan' i Baroka]]'' (ny ''[[Boky faharoan' i Baroka]]'', izay atao hoe ''Apôkalipsy siriakan' i Baroka'' koa), sy ny ''[[Boky fahatelon' i Baroka]],'' izay atao hoe ''Apôkalipsy grikan' i Baroka'');
* ny [[Bokin' ny Jobily]]''[[Bokin' ny Jobily]]''.
== Ny milenarisma kristiana ==
Ny milenarisma ao amin' ny kristianisma dia fampianarana na finoana ny fanjakan' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]] mandritra ny arivo taona ara-bakiteny eto an-tany. Mifanohitra amin' izany ny fampianarana atao hoe [[amilenarisma]] izay tsy mandray ara-bakiteny fa am-panoharana ny hevitry ny isa "arivo" sy ny hoe "fanjakana ety an-tany".
=== Loharano kristiana ===
Ny ankamaroan' ny fomba fisainana milenialista kristiana dia mifototra amin' ny [[Apôkalipsin' i Joany|Bokin' ny Apôkalipsy]], indrindra ny [[Apôkalipsy toko faha-20|Apôkalipsy 20]], izay mitantara ny fahitana [[anjely]] iray izay nidina avy any an-danitra niaraka amin' ny rojo vy lehibe sy ny fanalahidin' ny [[lavaka tsy hita noanoa]], ary nisambotra an' i [[Satana]], nanagadra azy nandritra ny arivo taona:
"<sup>1</sup> ''Ary hitako fa, indro, nisy anjely nidina avy tany an-danitra, nanana ny fanalahidin' ny lavaka tsy hita noanoa sy gadra lehibe eny an-tànany;'' <sup>2</sup> ''dia nisambotra ilay dragona izy (dia ilay menarana ela, ny [[devoly]] sy [[Satana]] izany) ka namatotra ary arivo taona,'' <sup>3</sup> ''dia nanipy ary ho amin' ny lavaka tsy hita noanoa ka nanidy izany, dia nanisy tombo-kase teo amboniny, mba tsy hamitahany ny firenena maro intsony mandra-pahatapitry ny arivo taona; ary rehefa afaka izany, dia tsy maintsy hovahana kelikely aloha izy''." (Apôkalipsy 20:1–3, ''[[Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly]]'')
Ny Bokin' ny Apôkalipsy avy eo dia milazalaza an' ireo mpitsara maromaro nipetraka eo amin' ny seza fiandrianana, ary koa ny [[Fahitana (finoana)|fahitan]]' i [[Joany mpanoratra evanjely sy epistily ary apôkalipsy|Joany]] ny [[Fanahin' ny vatana|fanahi]]<nowiki/>n' ireo izay notapahin-doha noho ny fijoroany ho vavolombelon' i Jesoa sy ny fandavany ny mariky ny bibidia:
"<sup>4</sup> ''Ary nahita seza fiandrianana maro aho, ary nisy nipetraka teo amboniny, ary nomena fahefana hitsara izy; ary hitako koa ny fanahin' izay notapahin-doha noho ny filazana an' i Jesosy sy ny tenin' Andriamanitra sy izay rehetra tsy niankohoka teo anoloan' ny bibi-dia na teo anoloan' ny sariny ary tsy nandray ny marika ho eo amin' ny handriny na ho eo amin' ny tànany; ary velona izy ka niara-nanjaka tamin' i Kristy arivo taona.'' <sup>5</sup> ''Fa ny sisa amin' ny maty dia tsy mbola velona mandra-pahatapitry ny arivo taona. Izany no fitsanganana voalohany.'' <sup>6</sup> ''Sambatra sy masina izay manana anjara amin' ny fitsanganana voalohany; ireo tsy mba ananan' ny fahafatesana faharoa fahefana, fa ho mpisoron' Andriamanitra sy Kristy ireo ka hiara-manjaka aminy arivo taona''." (Apôkalipsy 20:4–6, ''Ny Baiboly'')
=== Tantaran' ny milenarisma kristiana ===
Ny milenarisma kristiana tamin' ny [[Andro Antenatenany]] dia nanankina ny fampianarany tamin' ny soratra sasany ao amin' ny [[Baiboly]] ([[Bokin' i Daniela|Daniela]], [[Apôkalipsin' i Joany|Apôkalipsy]], sns) ka nanao kajikajy momba ny andro farany, indrindra fa momba ny hahatongavan' ny arivo taona hanjakan' ny fiadanana. Ireto ny ohatra amin' izany<ref name=":0" />:
* ny amin' ireo 2 300 hariva – 7 herinandro – 62 herinandro – iray herinandro – antsasa-kerinandro izay hialoha ny fahavetavetan' ny faharavana (Dan. 9.24-27)<ref><small>Dan. 9.24-27:</small> <small>"24 Fito-polo herinandro no voatendry ho an'ny firenenao sy ny tanànanao masina, hahatapaka ny fahadisoana sy hanampina ny fahotana, ary hanao fanavotana noho ny heloka sy hampiditra fahamarinana mandrakizay, ary hanisy tombo-kase ny fahitana sy ny faminaniana sy hanosotra izay masina indrindra. 25 Koa aoka ho fantatrao sy ho azonao fa hatramin'ny hivoahan'ny didy hanavaozana sy hanamboarana an'i Jerosalema ka hatramin'i Mesia Andriana dia ho fito herinandro sy roa amby enim-polo herinandro; hamboarina indray ny lalana sy ny hady, dia amin'izay andro mampahory. 26 Ary rehefa afaka ny roa amby enim-polo herinandro, dia hovonoina ny Mesia ka tsy hanana; ary ny vahoaky ny mpanjaka izay ho avy dia handrava ny tanana sy ny fitoerana masina; ary ny farany dia hisy safotra, ary hatramin'ny farany dia hisy ady sy fandravana voatendry. 27 Ary hanorina fanekena ho herinandro amin'ny maro izy ary hampitsahatra ny fanatitra alatsa-drà sy ny fanatitra hafa hatramin'ny antsasaky ny herinandro, ary amin'ny elatry ny fahavetavetana no nihavian'ny mpandrava, hatramin'ny fahafonganana voatendry, izay haidina amin'ny mpandrava".</small></ref>
* ireo 1 290 andron' ny fisedrana sy ny 1 335 andron' ny fiaretana (Dan. 12.11-12)<ref><small>Dan. 12.11-12: "11 Ary hatramin'ny andro hampitsaharana ny fanatitra isan'andro sy hampidirana ny fahavetavetana mahatonga fandravana dia hisy andro sivifolo sy roan-jato amby arivo. 12 Sambatra izay miandry sy mahatratra ny andro dimy amby telo-polo amby telon-jato sy arivo."</small></ref>;
* ireo "144 000" (Apôk. 7.1-4)<ref><small>Apok. 7.1-4: "1 Rehefa afaka izany, dia hitako fa, indreo, nisy anjely efatra nitsangana teo amin'ny vazan-tany efatra, nihazona ny rivotra efatra amin'ny tany, mba tsy nisy rivotra hitsoka amin'ny tany, na amin'ny ranomasina, na amin'ny hazo akory aza. 2 Ary hitako fa, indro, nisy anjely hafa koa niakatra avy tany amin'ny fiposahan'ny masoandro, nanana ny fanombohan-kasen'Andriamanitra velona; ary iry niantso ny anjely efatra izay navela hanimba ny tany sy ny ranomasina tamin'ny feo mahery nanao hoe: 3 Aza manimba ny tany, na ny ranomasina, na ny hazo, mandra-panisinay tombo-kase eo anin'ny handrin'ny mpanompon'Andriamanitsika. 4 Ary nahare ny isan'izay voaisy tombo-kase aho: efatra arivo amby efatra alina amby iray hetsy no voaisy tombo-kase avy tamin'ny firenen'ny Zanak'Isiraely rehetra."</small></ref>;
* ireo "666 – isan' ny Bibidia – fanisan' olombelona" (Apôk. 13.18)<ref><small>Apok. 13.18: "Indro ny fahendrena. Aoka izay manan-tsaina hanisa ny isan'ny bibi-dia, fa fanisan'olona izany; ary enina amby enim-polo amby enin-jato no isany."</small></ref>
=== Ny karazana milenarisma kristiana ===
Mizara roa lehibe ny milenarisma kristiana dia ny [[premilenarisma]] sy ny [[pôstmilenarisma]].
==== Ny premilenarisma ====
Ny [[premilenarisma]] no be mpanaraka amin' izy roa ireo ka ahitana indrindra ny [[Evanjelisma|Fiangonana evanjelijka]], ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito|Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]], ny [[Vavolombelon'i Jehovah|Vavolombelon' i Jehovah]] ary ny [[Fiangonan'i Jesoa Kristy ho an'ny Olomasin'ny Andro Farany|Olomasin' ny Andro Farany]]. Ny premileranista dia mampianatra sady mino fa ny fiavian' i [[Jesosy|Jesoa Kristy]] fanindroany eto an-tany dia hitranga alohan' izany arivo taona izany.
==== Ny pôstmilenarisma ====
Ny [[pôstmilenarisma]] dia fampianarana sy finoana ny fiavian' i Jesoa Kristy fanindroany eto an-tany aorian' ny arivo taona.
== Ny milenarisma ao amin' ny finoana silamo ==
Ao amin' ny [[finoana silamo]] koa dia miresaka momba ny arivo taona, izay nolovany tamin' ny fivavahana jiosy sy kristiana, araka ny hita ao amin' ny [[Kor'any]] (Kor'any 22.46-47)<ref><small>Kor'any 22.46-47: "Ny iray andro ao amin'i Allah dia sahala amin'ny arivo taona amin'ny fanisanareo"</small></ref><ref name=":0" />.
Ireo fivavahana heverin' ny sasany fa manao [[fampianaran-diso]] ao amin' ny finoana silamo, indrindra ireo [[Siisma|Siita]], dia mihevitra fa ny imama faha-12, atao hoe Mohammad Abul-al-Kazin, izay nanjavona tamin' ny fahafito taonany, dia tsy maty fa hiverina indray hamerina amin' ny laoniny ny fivavahana silamo marina. Izany no niteraka ny hetsika silamo atao hoe [[mahdisma]] izay miorina amin' ny karazana [[mesia]] atao hoe ''Mahdi'', hamerina eto an-tany ny fanjakan' ny fandriampahalemana alohan' ny [[fitsarana farany]].<ref name=":0" />.
== Ny milenarisma amin' ny fivavahana hafa ==
=== Ny milenarisma zôrôastriana ===
Ny fifandimbiasan' ny ny fotoana maharitra arivo taona dia voaresaka ao amin' ny [[Zôrôastrisma|fivavahana zôrôastriana]] ka ny fe-potoana arivo taona tsirairay dia miafara amin' ny loza ateraky ny fampianaran-diso sy ny fandravana. Ireo fotoana ireo dia mipaka amin' ny fara tampony amin' ny fandravana farany ny [[ratsy]] amin' ny alalan' ny fandresen' ny karazana mesia, atao hoe ''Saoshyant'', any amin' ny fiafaran' ny fe-potoana arivo taona farany. Io ''Saoshyant'' io dia hanatanteraka ny fanadiovana ity tontolo ity izay efa simban' ny saina ratsy sy ny fitondran-tena ratsy, araka ny voalaza ao amin' ny ''Zand-i Vohuman Yasht'' hoe: "Ny Saoshyant dia hanadio indray ny zavaboary, sady ny [[fitsanganan-ko velona]] sy ny fisiana amin' ny hoavy dia ho tanteraka". Izany trangan-javatra izany dia atao hoe ''Frashokereti''.
=== Ny mileranisma ao amin' ny fivavahana bahay ===
Ao amin' ny [[fivavahana bahay]] dia nilaza i [[Baháʼu'lláh|Baha'u'llah]] ao amin' ny Kitab-i-Iqan fa hanavao ny "Tanànan' Andriamanitra" isan' arivo taona Andriamanitra, sady nilaza koa izy fa tsy hisy Fisehoan' Andriamanitra ao amin' ireo arivo taona (taona 1893-2893) nanambaràn' i Baha'u'llah ny hafany, nefa haharitra hatramin' ny 500 000 taona ny fahefan' ny hafatr' i Baha'u'llah.
== Jereo koa ==
* [[Eskatôlôjia]]
* [[Mesianisma]]
* [[Restaorasiônisma]]
*[[Arivo taona (kristianisma)]]
'''Fomba fiasa sy foto-pampianarana momba ny faminaniana'''
* [[Histôrisisma (kristianisma)|Histôrisisma]]
* [[Preterisma]]
* [[Amilenarisma]]
* [[Pôstmilenarisma]]
* [[Fotorisma (kristianisma)|Fotorisma]]
* [[Milenarisma]]
* [[Idealisma (eskatôlôjia kristiana)|Idealisma]]
== Loharano sy fanamarihana ==
i1ug3sq4fn5l0ygdgaehlh9itacsqcg
1142422
1142421
2026-06-09T19:30:28Z
Thelezifor
15140
1142422
wikitext
text/x-wiki
Ny '''milenarisma''' na '''kiliasma''' na '''milenialisma''' dia fampianarana na fanantenana ny fahatongavan' ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] izay mitondra fiadanana sy manafoana ny [[ratsy]] rehetra eto an-tany.
Ny eo amin' ny tontolon' ny [[Fivavahana amin' ny razana|fivavahana]] no tena misy an' izany nefa ahitana azy koa na ny ivelan' ny fivavahana. Matetika ny milenarisma dia miara-dalana amin' ny atao hoe [[mesianisma]] (finoana ny fahatongavan' ny olona iray hanatanteraka ny [[famonjena]]) ka amin' ny ankapobeny dia any amin' ny atao hoe [[andro farany]] no itrangan' ilay fiovana antenaina. Araka io finoana io dia hisy [[Andro Volamena]] na hisy [[paradisa]] haorina eto an-tany alohan' ny [[fitsarana farany]] sy ny toetra mandrakizain' ny "tontolo hoavy" izay ho avy.
Manamarina ny finoany amin' ny soratra ao amin' ny [[Tanakh]] na ny [[Baiboly]] na ny [[Korana|Kor'any]] na ny boky masina hafa ny milenarista arakaraka ny fivavahana misy azy. Ny [[kristianisma]] sy ny [[jodaisma]] dia samy namokatra [[Mesianisma|hetsika mesianika]] izay nampiseho fampianarana milenarista (momba ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]]) — toy ny fiheverana fa efa akaiky ny [[fanjakan' Andriamanitra]] eto an-tany. Matetika niteraka korontana ara-piarahamonina be dia be ireny hetsika milenarista ireny. Ireo milenarista kristiana dia mampiasa indrindraindrindra ny [[Bokin' ny mpaminany (Baiboly)|bokin' ny mpaminany]] sy ny bokin' ny ''[[Apôkalipsan' i Joany|Apôkalipsy]]''. Efa hatramin' ny andro tany aloha ka hatramin' izao no ahitana antokom-pivavahana milenarista; amin' ny ankapobeny dia voasokajy ao amin' ireo atao hoe [[Herezia|heretika]] (tamin' ny [[Andro Taloha]]) na [[sekta]] (amin' izao fotoana izao) izy ireo.
Misy fitoviana amin' ny milenialisma ihany koa ny ao amin' ny [[zôrôastrisma]], izay namaritra vanim-potoana arivo taona nifandimby, izay samy hiafara amin' ny loza ateraky ny [[fampianaran-diso]] sy fandravana, mandra-pahatongan' ny fandringanana farany ny [[ratsy]] sy ny fandringanana farany ny fanahin' ny ratsy hataon' ny mpanjakan' ny fiadanana izay handresy amin' ny faran' ny arivo taona farany. "Ary ny Saoshyant dia hanadio ny zavaboary indray, ary ny fitsanganana amin' ny maty sy ny fisiana hoavy" ''(Zand-i Vohuman Yasht'' 3:62).
Nampifandraisin' ny manam-pahaizana ihany koa ny hetsika ara-piarahamonina sy ara-pôlitika samihafa, na ara-pivavahana na tsy ara-pivavahana, amin' ny fanoharana milenarista.
== Fiforonan-teny ==
Ny teny hoe ''milenarisma'' dia avy amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] hoe ''millenarius'' izay midika hoe "misy arivo". Avy amin' ny teny latina hoe ''millennium'' izay midika hoe "arivo taona" kosa ny teny hoe ''milenialisma''. Ny teny hoe ''kiliasma'' indray dia avy amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe χιλιασμός / ''khiliasmos'', nisampana avy amin' ny teny hoe χίλιοι / ''khilioi'' izay midika hoe "arivo".
== Ny milenarisma jiosy ==
Efa nisy firehana milenarista tamin' ny [[jodaisma]] taloha sy ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] araka ny hita ao amin' ny ''[[Bokin' ny Salamo]]'' (Sal. 90:4: "Fa eo imasonao ny arivo taona dia toy ny fandalon' ny omaly, Ary tahaka ny fotoam-piambenana iray amin' ny alina.")<ref name=":0"><small>"Millénarisme" ao amin'ny ''Encyclopædia Universalis'' 1996.</small></ref>.
Nipoitra voalohany tao amin' ny [[Apôkrifa jiosy|literatiora apôkrifa jiosy]] tamin' ny [[Vanimpotoan' ny Tempoly Faharoa|vanim-potoan' ny Tempoly Faharoa]] ny fiheverana milenarista, i Gerschom Scholem, nanoratra ny fampianarana milenarista jiosy tamin' ny [[Andro Antenatenany]] sy tany amin' ny fiandohan' ny [[Andro Vaovao]] ao amin' ny bokiny mitondra ny lohateny hoe ''Sabbatai Sevi'', ''ilay Mesia mistika'', izay mifantoka amin' ny hetsika tamin' ny taonjato faha-17 niompana amin' ny filazan' i [[Sabbatai Zevi]] (1626–1676) ny tenany ho [[Mesia]] (1648).
Indreto ny soratra jiosy miresaka ny arivo taona:
* ny [[Salamon' i Salômôna|''Salamon' i Sôlômôna'']];
* ny [[Bokin' i Henôka]]''[[Bokin' i Henôka]]'';
* ny [[Bokin' i Daniela]]''[[Bokin' i Daniela]]'';
* ny ''[[Apôkalipsan' i Baroka]]'' (ny ''[[Boky faharoan' i Baroka]]'', izay atao hoe ''Apôkalipsy siriakan' i Baroka'' koa), sy ny ''[[Boky fahatelon' i Baroka]],'' izay atao hoe ''Apôkalipsy grikan' i Baroka'');
* ny [[Bokin' ny Jobily]]''[[Bokin' ny Jobily]]''.
== Ny milenarisma kristiana ==
Ny milenarisma ao amin' ny kristianisma dia fampianarana na finoana ny fanjakan' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]] mandritra ny arivo taona ara-bakiteny eto an-tany. Mifanohitra amin' izany ny fampianarana atao hoe [[amilenarisma]] izay tsy mandray ara-bakiteny fa am-panoharana ny hevitry ny isa "arivo" sy ny hoe "fanjakana ety an-tany".
=== Loharano kristiana ===
Ny ankamaroan' ny fomba fisainana milenialista kristiana dia mifototra amin' ny [[Apôkalipsin' i Joany|Bokin' ny Apôkalipsy]], indrindra ny [[Apôkalipsy toko faha-20|Apôkalipsy 20]], izay mitantara ny fahitana [[anjely]] iray izay nidina avy any an-danitra niaraka amin' ny rojo vy lehibe sy ny fanalahidin' ny [[lavaka tsy hita noanoa]], ary nisambotra an' i [[Satana]], nanagadra azy nandritra ny arivo taona:
"<sup>1</sup> ''Ary hitako fa, indro, nisy anjely nidina avy tany an-danitra, nanana ny fanalahidin' ny lavaka tsy hita noanoa sy gadra lehibe eny an-tànany;'' <sup>2</sup> ''dia nisambotra ilay dragona izy (dia ilay menarana ela, ny [[devoly]] sy [[Satana]] izany) ka namatotra ary arivo taona,'' <sup>3</sup> ''dia nanipy ary ho amin' ny lavaka tsy hita noanoa ka nanidy izany, dia nanisy tombo-kase teo amboniny, mba tsy hamitahany ny firenena maro intsony mandra-pahatapitry ny arivo taona; ary rehefa afaka izany, dia tsy maintsy hovahana kelikely aloha izy''." (Apôkalipsy 20:1–3, ''[[Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy|Ny Baiboly]]'')
Ny Bokin' ny Apôkalipsy avy eo dia milazalaza an' ireo mpitsara maromaro nipetraka eo amin' ny seza fiandrianana, ary koa ny [[Fahitana (finoana)|fahitan]]' i [[Joany mpanoratra evanjely sy epistily ary apôkalipsy|Joany]] ny [[Fanahin' ny vatana|fanahi]]<nowiki/>n' ireo izay notapahin-doha noho ny fijoroany ho vavolombelon' i Jesoa sy ny fandavany ny mariky ny bibidia:
"<sup>4</sup> ''Ary nahita seza fiandrianana maro aho, ary nisy nipetraka teo amboniny, ary nomena fahefana hitsara izy; ary hitako koa ny fanahin' izay notapahin-doha noho ny filazana an' i Jesosy sy ny tenin' Andriamanitra sy izay rehetra tsy niankohoka teo anoloan' ny bibi-dia na teo anoloan' ny sariny ary tsy nandray ny marika ho eo amin' ny handriny na ho eo amin' ny tànany; ary velona izy ka niara-nanjaka tamin' i Kristy arivo taona.'' <sup>5</sup> ''Fa ny sisa amin' ny maty dia tsy mbola velona mandra-pahatapitry ny arivo taona. Izany no fitsanganana voalohany.'' <sup>6</sup> ''Sambatra sy masina izay manana anjara amin' ny fitsanganana voalohany; ireo tsy mba ananan' ny fahafatesana faharoa fahefana, fa ho mpisoron' Andriamanitra sy Kristy ireo ka hiara-manjaka aminy arivo taona''." (Apôkalipsy 20:4–6, ''Ny Baiboly'')
=== Tantaran' ny milenarisma kristiana ===
Ny milenarisma kristiana tamin' ny [[Andro Antenatenany]] dia nanankina ny fampianarany tamin' ny soratra sasany ao amin' ny [[Baiboly]] ([[Bokin' i Daniela|Daniela]], [[Apôkalipsin' i Joany|Apôkalipsy]], sns) ka nanao kajikajy momba ny andro farany, indrindra fa momba ny hahatongavan' ny arivo taona hanjakan' ny fiadanana. Ireto ny ohatra amin' izany<ref name=":0" />:
* ny amin' ireo 2 300 hariva – 7 herinandro – 62 herinandro – iray herinandro – antsasa-kerinandro izay hialoha ny fahavetavetan' ny faharavana (Dan. 9.24-27)<ref><small>Dan. 9.24-27:</small> <small>"24 Fito-polo herinandro no voatendry ho an'ny firenenao sy ny tanànanao masina, hahatapaka ny fahadisoana sy hanampina ny fahotana, ary hanao fanavotana noho ny heloka sy hampiditra fahamarinana mandrakizay, ary hanisy tombo-kase ny fahitana sy ny faminaniana sy hanosotra izay masina indrindra. 25 Koa aoka ho fantatrao sy ho azonao fa hatramin'ny hivoahan'ny didy hanavaozana sy hanamboarana an'i Jerosalema ka hatramin'i Mesia Andriana dia ho fito herinandro sy roa amby enim-polo herinandro; hamboarina indray ny lalana sy ny hady, dia amin'izay andro mampahory. 26 Ary rehefa afaka ny roa amby enim-polo herinandro, dia hovonoina ny Mesia ka tsy hanana; ary ny vahoaky ny mpanjaka izay ho avy dia handrava ny tanana sy ny fitoerana masina; ary ny farany dia hisy safotra, ary hatramin'ny farany dia hisy ady sy fandravana voatendry. 27 Ary hanorina fanekena ho herinandro amin'ny maro izy ary hampitsahatra ny fanatitra alatsa-drà sy ny fanatitra hafa hatramin'ny antsasaky ny herinandro, ary amin'ny elatry ny fahavetavetana no nihavian'ny mpandrava, hatramin'ny fahafonganana voatendry, izay haidina amin'ny mpandrava".</small></ref>
* ireo 1 290 andron' ny fisedrana sy ny 1 335 andron' ny fiaretana (Dan. 12.11-12)<ref><small>Dan. 12.11-12: "11 Ary hatramin'ny andro hampitsaharana ny fanatitra isan'andro sy hampidirana ny fahavetavetana mahatonga fandravana dia hisy andro sivifolo sy roan-jato amby arivo. 12 Sambatra izay miandry sy mahatratra ny andro dimy amby telo-polo amby telon-jato sy arivo."</small></ref>;
* ireo "144 000" (Apôk. 7.1-4)<ref><small>Apok. 7.1-4: "1 Rehefa afaka izany, dia hitako fa, indreo, nisy anjely efatra nitsangana teo amin'ny vazan-tany efatra, nihazona ny rivotra efatra amin'ny tany, mba tsy nisy rivotra hitsoka amin'ny tany, na amin'ny ranomasina, na amin'ny hazo akory aza. 2 Ary hitako fa, indro, nisy anjely hafa koa niakatra avy tany amin'ny fiposahan'ny masoandro, nanana ny fanombohan-kasen'Andriamanitra velona; ary iry niantso ny anjely efatra izay navela hanimba ny tany sy ny ranomasina tamin'ny feo mahery nanao hoe: 3 Aza manimba ny tany, na ny ranomasina, na ny hazo, mandra-panisinay tombo-kase eo anin'ny handrin'ny mpanompon'Andriamanitsika. 4 Ary nahare ny isan'izay voaisy tombo-kase aho: efatra arivo amby efatra alina amby iray hetsy no voaisy tombo-kase avy tamin'ny firenen'ny Zanak'Isiraely rehetra."</small></ref>;
* ireo "666 – isan' ny Bibidia – fanisan' olombelona" (Apôk. 13.18)<ref><small>Apok. 13.18: "Indro ny fahendrena. Aoka izay manan-tsaina hanisa ny isan'ny bibi-dia, fa fanisan'olona izany; ary enina amby enim-polo amby enin-jato no isany."</small></ref>
=== Ny karazana milenarisma kristiana ===
Mizara roa lehibe ny milenarisma kristiana dia ny [[premilenarisma]] sy ny [[pôstmilenarisma]].
==== Ny premilenarisma ====
Ny [[premilenarisma]] no be mpanaraka amin' izy roa ireo ka ahitana indrindra ny [[Evanjelisma|Fiangonana evanjelijka]], ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito|Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]], ny [[Vavolombelon'i Jehovah|Vavolombelon' i Jehovah]] ary ny [[Fiangonan'i Jesoa Kristy ho an'ny Olomasin'ny Andro Farany|Olomasin' ny Andro Farany]]. Ny premileranista dia mampianatra sady mino fa ny fiavian' i [[Jesosy|Jesoa Kristy]] fanindroany eto an-tany dia hitranga alohan' izany arivo taona izany.
==== Ny pôstmilenarisma ====
Ny [[pôstmilenarisma]] dia fampianarana sy finoana ny fiavian' i Jesoa Kristy fanindroany eto an-tany aorian' ny arivo taona.
== Ny milenarisma ao amin' ny finoana silamo ==
Ao amin' ny [[finoana silamo]] koa dia miresaka momba ny arivo taona, izay nolovany tamin' ny fivavahana jiosy sy kristiana, araka ny hita ao amin' ny [[Kor'any]] (Kor'any 22.46-47)<ref><small>Kor'any 22.46-47: "Ny iray andro ao amin'i Allah dia sahala amin'ny arivo taona amin'ny fanisanareo"</small></ref><ref name=":0" />.
Ireo fivavahana heverin' ny sasany fa manao [[fampianaran-diso]] ao amin' ny finoana silamo, indrindra ireo [[Siisma|Siita]], dia mihevitra fa ny imama faha-12, atao hoe Mohammad Abul-al-Kazin, izay nanjavona tamin' ny fahafito taonany, dia tsy maty fa hiverina indray hamerina amin' ny laoniny ny fivavahana silamo marina. Izany no niteraka ny hetsika silamo atao hoe [[mahdisma]] izay miorina amin' ny karazana [[mesia]] atao hoe ''Mahdi'', hamerina eto an-tany ny fanjakan' ny fandriampahalemana alohan' ny [[fitsarana farany]].<ref name=":0" />.
== Ny milenarisma amin' ny fivavahana hafa ==
=== Ny milenarisma zôrôastriana ===
Ny fifandimbiasan' ny ny fotoana maharitra arivo taona dia voaresaka ao amin' ny [[Zôrôastrisma|fivavahana zôrôastriana]] ka ny fe-potoana arivo taona tsirairay dia miafara amin' ny loza ateraky ny fampianaran-diso sy ny fandravana. Ireo fotoana ireo dia mipaka amin' ny fara tampony amin' ny fandravana farany ny [[ratsy]] amin' ny alalan' ny fandresen' ny karazana mesia, atao hoe ''Saoshyant'', any amin' ny fiafaran' ny fe-potoana arivo taona farany. Io ''Saoshyant'' io dia hanatanteraka ny fanadiovana ity tontolo ity izay efa simban' ny saina ratsy sy ny fitondran-tena ratsy, araka ny voalaza ao amin' ny ''Zand-i Vohuman Yasht'' hoe: "Ny Saoshyant dia hanadio indray ny zavaboary, sady ny [[fitsanganan-ko velona]] sy ny fisiana amin' ny hoavy dia ho tanteraka". Izany trangan-javatra izany dia atao hoe ''Frashokereti''.
=== Ny mileranisma ao amin' ny fivavahana bahay ===
Ao amin' ny [[fivavahana bahay]] dia nilaza i [[Baháʼu'lláh|Baha'u'llah]] ao amin' ny Kitab-i-Iqan fa hanavao ny "Tanànan' Andriamanitra" isan' arivo taona Andriamanitra, sady nilaza koa izy fa tsy hisy Fisehoan' Andriamanitra ao amin' ireo arivo taona (taona 1893-2893) nanambaràn' i Baha'u'llah ny hafany, nefa haharitra hatramin' ny 500 000 taona ny fahefan' ny hafatr' i Baha'u'llah.
== Jereo koa ==
* [[Eskatôlôjia]]
* [[Mesianisma]]
* [[Restaorasiônisma]]
*[[Arivo taona (kristianisma)]]
'''Fomba fiasa sy foto-pampianarana momba ny faminaniana'''
* [[Histôrisisma (kristianisma)|Histôrisisma]]
* [[Preterisma]]
* [[Amilenarisma]]
* [[Pôstmilenarisma]]
* [[Fotorisma (kristianisma)|Fotorisma]]
* [[Milenarisma]]
* [[Idealisma (eskatôlôjia kristiana)|Idealisma]]
== Loharano sy fanamarihana ==
sp6n1mjxew1pap2nc721rxynyvibc2t
1142425
1142422
2026-06-09T20:01:00Z
Thelezifor
15140
Nandamina lahatsoratra
1142425
wikitext
text/x-wiki
Ny '''milenarisma''' na '''kiliasma''' na '''milenialisma''' dia fampianarana na fanantenana ny fahatongavan' ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] izay mitondra fiadanana sy manafoana ny [[ratsy]] rehetra eto an-tany.
Ny tontolon' ny [[Fivavahana amin' ny razana|fivavahana]] no tena misy an' izany nefa ahitana azy koa na ny ivelan' ny fivavahana. Matetika ny milenarisma dia miara-dalana amin' ny atao hoe [[mesianisma]] (finoana ny fahatongavan' ny olona iray hanatanteraka ny [[famonjena]]) ka amin' ny ankapobeny dia any amin' ny atao hoe [[andro farany]] no itrangan' ilay fiovana antenaina. Araka io finoana io dia hisy [[Andro Volamena]] na hisy [[paradisa]] haorina eto an-tany alohan' ny [[fitsarana farany]] sy ny toetra mandrakizain' ny "tontolo hoavy" izay ho avy.
Manamarina ny finoany amin' ny soratra ao amin' ny [[Tanakh]] na ny [[Baiboly]] na ny [[Korana|Kor'any]] na ny boky masina hafa ny milenarista arakaraka ny fivavahana misy azy. Ny [[kristianisma]] sy ny [[jodaisma]] dia samy namokatra [[Mesianisma|hetsika mesianika]] izay nampiseho fampianarana milenarista (momba ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]]) — toy ny fiheverana fa efa akaiky ny [[fanjakan' Andriamanitra]] eto an-tany. Matetika niteraka korontana ara-piarahamonina be dia be ireny hetsika milenarista ireny. Ireo milenarista kristiana dia mampiasa indrindraindrindra ny [[Bokin' ny mpaminany (Baiboly)|bokin' ny mpaminany]] sy ny bokin' ny ''[[Apôkalipsan' i Joany|Apôkalipsy]]''. Efa hatramin' ny andro tany aloha ka hatramin' izao no ahitana antokom-pivavahana milenarista; amin' ny ankapobeny dia voasokajy ao amin' ireo atao hoe [[Herezia|heretika]] (tamin' ny [[Andro Taloha]]) na [[sekta]] (amin' izao fotoana izao) izy ireo.
Misy fitoviana amin' ny milenialisma ihany koa ny ao amin' ny [[zôrôastrisma]], izay namaritra vanim-potoana arivo taona nifandimby, izay samy hiafara amin' ny loza ateraky ny [[fampianaran-diso]] sy fandravana, mandra-pahatongan' ny fandringanana farany ny [[ratsy]] sy ny fandringanana farany ny fanahin' ny ratsy hataon' ny mpanjakan' ny fiadanana izay handresy amin' ny faran' ny arivo taona farany. "Ary ny Saoshyant dia hanadio ny zavaboary indray, ary ny fitsanganana amin' ny maty sy ny fisiana hoavy" ''(Zand-i Vohuman Yasht'' 3:62).
Nampifandraisin' ny manam-pahaizana ihany koa ny hetsika ara-piarahamonina sy ara-pôlitika samihafa, na ara-pivavahana na tsy ara-pivavahana, amin' ny fanoharana milenarista.
== Fiforonan-teny ==
Ny teny hoe ''milenarisma'' dia avy amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] hoe ''millenarius'' izay midika hoe "misy arivo". Avy amin' ny teny latina hoe ''millennium'' izay midika hoe "arivo taona" kosa ny teny hoe ''milenialisma''. Ny teny hoe ''kiliasma'' indray dia avy amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe χιλιασμός / ''khiliasmos'', nisampana avy amin' ny teny hoe χίλιοι / ''khilioi'' izay midika hoe "arivo".
== Ny milenarisma jiosy ==
Efa nisy firehana milenarista tamin' ny [[jodaisma]] taloha sy ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] araka ny hita ao amin' ny ''[[Bokin' ny Salamo]]'' (Sal. 90:4: "Fa eo imasonao ny arivo taona dia toy ny fandalon' ny omaly, Ary tahaka ny fotoam-piambenana iray amin' ny alina.")<ref name=":0"><small>"Millénarisme" ao amin'ny ''Encyclopædia Universalis'' 1996.</small></ref>.
Nipoitra voalohany tao amin' ny [[Apôkrifa jiosy|literatiora apôkrifa jiosy]] tamin' ny [[Vanimpotoan' ny Tempoly Faharoa|vanim-potoan' ny Tempoly Faharoa]] ny fiheverana milenarista, i Gerschom Scholem, nanoratra ny fampianarana milenarista jiosy tamin' ny [[Andro Antenatenany]] sy tany amin' ny fiandohan' ny [[Andro Vaovao]] ao amin' ny bokiny mitondra ny lohateny hoe ''Sabbatai Sevi'', ''ilay Mesia mistika'', izay mifantoka amin' ny hetsika tamin' ny taonjato faha-17 niompana amin' ny filazan' i [[Sabbatai Zevi]] (1626–1676) ny tenany ho [[Mesia]] (1648).
Indreto ny soratra jiosy miresaka ny arivo taona:
* ny [[Salamon' i Salômôna|''Salamon' i Sôlômôna'']];
* ny [[Bokin' i Henôka]]''[[Bokin' i Henôka]]'';
* ny [[Bokin' i Daniela]]''[[Bokin' i Daniela]]'';
* ny ''[[Apôkalipsan' i Baroka]]'' (ny ''[[Boky faharoan' i Baroka]]'', izay atao hoe ''Apôkalipsy siriakan' i Baroka'' koa, sy ny ''[[Boky fahatelon' i Baroka]],'' izay atao hoe ''Apôkalipsy grikan' i Baroka'');
* ny ''[[Bokin' ny Jobily]]''.
== Ny milenarisma kristiana ==
Fampianarana na finoana ny fanjakan' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]] mandritra ny arivo taona ara-bakiteny eto an-tany ny milenarisma ao amin' ny kristianisma. Mifanohitra amin' izany ny fampianarana atao hoe [[amilenarisma]] izay tsy mandray ara-bakiteny fa am-panoharana ny hevitry ny isa "arivo" sy ny hoe "fanjakana ety an-tany".
=== Loharano kristiana ===
Mifototra amin' ny ''[[Apôkalipsan' i Joany|Bokin' ny Apôkalipsy]]'' ny ankamaroan' ny fomba fisainana milenialista kristiana, indrindra ny [[Apôkalipsy toko faha-20|Apôkalipsy 20]], izay mitantara ny fahitana [[anjely]] iray izay nidina avy any an-danitra niaraka amin' ny rojo vy lehibe sy ny fanalahidin' ny [[lavaka tsy hita noanoa]], ary nisambotra an' i [[Satana]], nanagadra azy nandritra ny arivo taona: <blockquote>"<sup>1</sup> Ary hitako fa, indro, nisy [[anjely]] nidina avy tany an-[[Lanitra (finoana)|danitra]], nanana ny fanalahidin' ny [[lavaka tsy hita noanoa]] sy gadra lehibe eny an-tanany; <sup>2</sup> dia nisambotra ilay dragona izy (dia ilay [[menarana ela]], ny [[devoly]] sy [[Satana]] izany) ka namatotra azy arivo taona, <sup>3</sup> dia nanipy azy ho amin' ny lavaka tsy hita noanoa ka nanidy izany, dia nanisy tombo-kase teo amboniny, mba tsy hamitahany ny firenena maro intsony mandra-pahatapitry ny arivo taona; ary rehefa afaka izany, dia tsy maintsy hovahana kelikely aloha izy." (Apôkalipsy 20:1–3, [[Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy|''Ny Baiboly'']]) </blockquote>Milazalaza ny amin' ny mpitsara maromaro nipetraka eo amin' ny seza fiandrianana, ary koa ny [[Fahitana (finoana)|fahitan]]' i [[Joany mpanoratra evanjely sy epistily ary apôkalipsy|Joany]] ny [[Fanahin' ny vatana|fanahi]]<nowiki/>n' ireo izay notapahin-doha noho ny fijoroany ho vavolombelon' i [[Jesoa]] sy ny fandavany ny [[mariky ny bibidia]] ny ''Bokin' ny Apôkalipsy'' avy eo:<blockquote>"<sup>4</sup> Ary nahita seza fiandrianana maro aho, ary nisy nipetraka teo amboniny, ary nomena fahefana hitsara izy; ary hitako koa ny fanahin' izay notapahin-doha noho ny filazana an' i [[Jesosy]] sy ny tenin' Andriamanitra sy izay rehetra tsy niankohoka teo anoloan' ny bibi-dia na teo anoloan' ny sariny ary tsy nandray ny marika ho eo amin' ny handriny na ho eo amin' ny tanany; ary velona izy ka niara-nanjaka tamin' i [[Kristy]] arivo taona. <sup>5</sup> Fa ny sisa amin' ny maty dia tsy mbola velona mandra-pahatapitry ny arivo taona. Izany no fitsanganana voalohany. <sup>6</sup> Sambatra sy masina izay manana anjara amin' ny fitsanganana voalohany; ireo tsy mba ananan' ny [[fahafatesana faharoa]] fahefana, fa ho mpisoron' Andriamanitra sy Kristy ireo ka hiara-manjaka aminy arivo taona." (Apôkalipsy 20:4–6, ''Ny Baiboly'')</blockquote>
=== Tantaran' ny milenarisma kristiana ===
Ny milenarisma kristiana tamin' ny [[Andro Antenatenany]] dia nanankina ny fampianarany tamin' ny soratra sasany ao amin' ny [[Baiboly]] ([[Bokin' i Daniela|''Daniela'']], ''[[Apôkalipsan' i Joany|Apôkalipsy]]'', sns) ka nanao kajikajy momba ny [[andro farany]], indrindra fa momba ny hahatongavan' ny arivo taona hanjakan' ny fiadanana. Ireto ny ohatra amin' izany<ref name=":0" />:
* ny amin' ireo 2 300 hariva – 7 herinandro – 62 herinandro – iray herinandro – antsasa-kerinandro izay hialoha ny [[fahavetavetan' ny faharavana]] (Dan. 9:24-27)<ref><small>Dan. 9.24-27:</small> <small>"24 Fito-polo herinandro no voatendry ho an'ny firenenao sy ny tanànanao masina, hahatapaka ny fahadisoana sy hanampina ny fahotana, ary hanao fanavotana noho ny heloka sy hampiditra fahamarinana mandrakizay, ary hanisy tombo-kase ny fahitana sy ny faminaniana sy hanosotra izay masina indrindra. 25 Koa aoka ho fantatrao sy ho azonao fa hatramin'ny hivoahan'ny didy hanavaozana sy hanamboarana an'i Jerosalema ka hatramin'i Mesia Andriana dia ho fito herinandro sy roa amby enim-polo herinandro; hamboarina indray ny lalana sy ny hady, dia amin'izay andro mampahory. 26 Ary rehefa afaka ny roa amby enim-polo herinandro, dia hovonoina ny Mesia ka tsy hanana; ary ny vahoaky ny mpanjaka izay ho avy dia handrava ny tanana sy ny fitoerana masina; ary ny farany dia hisy safotra, ary hatramin'ny farany dia hisy ady sy fandravana voatendry. 27 Ary hanorina fanekena ho herinandro amin'ny maro izy ary hampitsahatra ny fanatitra alatsa-drà sy ny fanatitra hafa hatramin'ny antsasaky ny herinandro, ary amin'ny elatry ny fahavetavetana no nihavian'ny mpandrava, hatramin'ny fahafonganana voatendry, izay haidina amin'ny mpandrava".</small></ref>
* ireo 1 290 andron' ny fisedrana sy ny 1 335 andron' ny fiaretana (Dan. 12:11-12)<ref><small>Dan. 12.11-12: "11 Ary hatramin'ny andro hampitsaharana ny fanatitra isan'andro sy hampidirana ny fahavetavetana mahatonga fandravana dia hisy andro sivifolo sy roan-jato amby arivo. 12 Sambatra izay miandry sy mahatratra ny andro dimy amby telo-polo amby telon-jato sy arivo."</small></ref>;
* ireo "144 000" (Apôk. 7:1-4)<ref><small>Apok. 7.1-4: "1 Rehefa afaka izany, dia hitako fa, indreo, nisy anjely efatra nitsangana teo amin'ny vazan-tany efatra, nihazona ny rivotra efatra amin'ny tany, mba tsy nisy rivotra hitsoka amin'ny tany, na amin'ny ranomasina, na amin'ny hazo akory aza. 2 Ary hitako fa, indro, nisy anjely hafa koa niakatra avy tany amin'ny fiposahan'ny masoandro, nanana ny fanombohan-kasen'Andriamanitra velona; ary iry niantso ny anjely efatra izay navela hanimba ny tany sy ny ranomasina tamin'ny feo mahery nanao hoe: 3 Aza manimba ny tany, na ny ranomasina, na ny hazo, mandra-panisinay tombo-kase eo anin'ny handrin'ny mpanompon'Andriamanitsika. 4 Ary nahare ny isan'izay voaisy tombo-kase aho: efatra arivo amby efatra alina amby iray hetsy no voaisy tombo-kase avy tamin'ny firenen'ny Zanak'Isiraely rehetra."</small></ref>;
* ireo "666 – [[isan' ny Bibidia]] – fanisan' olombelona" (Apôk. 13:18)<ref><small>Apok. 13.18: "Indro ny fahendrena. Aoka izay manan-tsaina hanisa ny isan'ny bibi-dia, fa fanisan'olona izany; ary enina amby enim-polo amby enin-jato no isany."</small></ref>
=== Ny karazana milenarisma kristiana ===
Mizara roa lehibe ny milenarisma kristiana dia ny [[premilenarisma]] sy ny [[pôstmilenarisma]].
==== Ny premilenarisma ====
Ny [[premilenarisma]] no be mpanaraka amin' izy roa ireo ka ahitana indrindra ny [[Evanjelisma|Fiangonana evanjelijka]], ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito|Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]], ny [[Vavolombelon' i Jehovah]] ary ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy ho an' ny Olomasin' ny Andro Farany|Olomasin' ny Andro Farany]]. Ny premileranista dia mampianatra sady mino fa ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' i Jesoa Kristy fanindroany]] eto an-tany dia hitranga alohan' izany arivo taona izany.
==== Ny pôstmilenarisma ====
Fampianarana sy finoana ny fiavian' i Jesoa Kristy fanindroany eto an-tany aorian' ny arivo taona ny [[pôstmilenarisma]].
== Ny milenarisma ao amin' ny finoana silamo ==
Ao amin' ny [[finoana silamo]] koa dia resahina ny arivo taona, izay nolovany tamin' ny fivavahana jiosy sy kristiana, araka ny hita ao amin' ny [[Kor'any]] (Kor'any 22:46-47)<ref name=":0" /><ref><small>Kor'any 22.46-47: "Ny iray andro ao amin' i Allah dia sahala amin' ny arivo taona amin' ny fanisanareo"</small></ref>.
Ireo fivavahana heverin' ny sasany fa manao [[fampianaran-diso]] ao amin' ny finoana silamo, indrindra ny [[Siisma|Siita]], dia mihevitra fa ny imama faha-12, atao hoe Mohammad Abul-al-Kazin, izay nanjavona tamin' ny fahafito taonany, dia tsy maty fa hiverina indray hamerina amin' ny laoniny ny fivavahana silamo marina. Izany no niteraka ny hetsika silamo atao hoe [[mahdisma]] izay miorina amin' ny karazana [[mesia]] atao hoe ''Mahdi'', hamerina eto an-tany ny fanjakan' ny fandriampahalemana alohan' ny [[fitsarana farany]].<ref name=":0" />.
== Ny milenarisma amin' ny fivavahana hafa ==
=== Ny milenarisma zôrôastriana ===
Voaresaka ao amin' ny [[Zôrôastrisma|fivavahana zôrôastriana]] ny fifandimbiasan' ny fotoana maharitra arivo taona ka ny fe-potoana arivo taona tsirairay dia miafara amin' ny loza ateraky ny fampianaran-diso sy ny fandravana. Ireo fotoana ireo dia mipaka amin' ny fara tampony amin' ny fandravana farany ny [[ratsy]] amin' ny alalan' ny fandresen' ny karazana mesia, atao hoe ''Saoshyant'', any amin' ny fiafaran' ny fe-potoana arivo taona farany. Io ''Saoshyant'' io no hanatanteraka ny fanadiovana ity tontolo ity izay efa simban' ny saina ratsy sy ny fitondran-tena ratsy, araka ny voalaza ao amin' ny ''Zand-i Vohuman Yasht'' hoe: "Ny Saoshyant dia hanadio indray ny zavaboary, sady ny [[fitsanganan-ko velona]] sy ny fisiana amin' ny hoavy dia ho tanteraka". Izany trangan-javatra izany dia atao hoe ''Frashokereti''.
=== Ny mileranisma ao amin' ny fivavahana bahay ===
Ao amin' ny [[fivavahana bahay]] dia nilaza i [[Baháʼu'lláh|Baha'u'llah]] ao amin' ny ''Kitab-i-Iqan'' fa hanavao ny "Tanànan' Andriamanitra" isan' arivo taona Andriamanitra, sady nilaza koa izy fa tsy hisy Fisehoan' Andriamanitra ao amin' ny arivo taona (taona 1893-2893) nanambaràn' i Baha'u'llah ny hafany, nefa haharitra hatramin' ny 500 000 taona ny fahefan' ny hafatr' i Baha'u'llah.
== Jereo koa ==
* [[Eskatôlôjia]]
* [[Mesianisma]]
* [[Restaorasiônisma]]
*[[Arivo taona (kristianisma)]]
'''Fomba fiasa sy foto-pampianarana momba ny faminaniana'''
* [[Histôrisisma (kristianisma)|Histôrisisma]]
* [[Preterisma]]
* [[Amilenarisma]]
* [[Pôstmilenarisma]]
* [[Fotorisma (kristianisma)|Fotorisma]]
* [[Milenarisma]]
* [[Idealisma (eskatôlôjia kristiana)|Idealisma]]
== Loharano sy fanamarihana ==
qau7bipgd1qovjjx847zzi6nt8uazei
Adventisma
0
244520
1142418
1114315
2026-06-09T18:31:37Z
Thelezifor
15140
1142418
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:William Miller.jpg|vignette|I [[William Miller]]]]
Ny '''adventisma''' na '''advantisma''' dia hetsika ara-pinoana kristiana [[Milenarisma|milenarista]] nanomboka tamin' ny taonjato faha-19 tamin' ny fotoana nampiroborobo ny [[Fifohazam-panahy lehibe faharoa]] tao [[Etazonia]] izay mampianatra momba ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|Fiavian' i Jesoa Kristy fanindroany]] izay hiseho tsy ho ela amin' ny [[andro farany]]. Sampan' ny [[prôtestantisma]] ny adventisma ka ny tena be mpanaraka indrindra dia ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]].
== Fiforonan-teny sy fampiasana ilay teny ==
Ny teny hoe ''adventisma'' dia fanagasiana ny [[Fiteny anglisy|teny anglisy]] hoe ''adventism'', izay nipoitra avy amin' ny [[Fiteny latina|teny latina]] hoe ''adventus'' (''advento'' amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]), izay midika hoe "fiaviana". Azo ampiharina amin' ireo hetsika mitory fatratra ny amin' ny [[Andro farany]] ([[eskatôlôjia]]) io teny io. Maro noho izany ny fivavahana na fikambanana kristiana izay ahitana soritra ny adventisma na teo amin' ny [[Katôlisisma|fiangonana katôlika]] sy [[Kristianisma ôrtôdôksa|ôrtôdôksa]] izany na teo amin' ny fiangonana prôtestanta.
== Tantaran' ny adventisma ==
Ny tantara sy ny maha izy azy ara-panahin' ny hetsika adventista dia nanana loharano nipoirana maro samihafa tao amin' ny [[Fanavaozana prôtestanta|fanavaozana]] [[Loteranisma|loterana]], ny [[batisma]], ny [[pietisma]] ny [[metôdisma]] ary ny [[fifohazam-panahy]] isan-karazany. Izy ireo tamin' ny voalohany dia samy tao amin' ny andiana mpikaroka [[Literatiora apôkaliptika|apôkaliptika]] izay anisan' ny nampiavaka ny fiafaran' ny taonjato faha-17 sy ny taonjato faha-18 ary ny taonjato faha-19.
=== I William Miller ===
Nisy ny faharisihana sy ny fahalianana handinika sy hianatra ny soratra faminaniana ao amin' ny [[Baiboly]] miresaka ny amin' ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' i Kristy]] amim-boninahitra izay hita manerana ny tantaran' ny [[prôtestantisma]]. Ny hetsika adventista amerikana dia niforona manodidina an' i [[William Miller]] izay tantsaha nampiana-tena, mpamaky [[Baiboly]] nahafatra-po, sady mpivavaka tao amin' ny [[Batisma|fiangonana batista]]. Nanomboka tamin' ny taonjato faha-18 tao [[Eorôpa]], izany fahalianana ny amin' ny fiavian' i Kristy izany dia nanjary lehibe dia lehibe ka niteraka ny toriteny maro mamohafoha ny finoana, indrindra ny toritenin' i William Miller izay nanambara amin' ny fomba mazava ny fototra iorenan' io hetsika io sady nanome azy ny firehany ara-potokevitra.
Niezaka nanao fivoasana ara-tarehimarika ny ''[[Bokin' i Daniela]]'' (Dan. 8:14) sy ny [[Apôkalipsan' i Joany|''Bokin' ny Apôkalipsy'']] (Apô. 14:9-12) i William Miller ka nanatsoaka hevitra fa hiverina indray eto an-tany i Kristy amin' ny taona 1843 sady [[Arivo taona (kristianisma)|hanjaka arivo taona]] miaraka amin' ny olom-boafidiny. Izany fiaviana fanindroan' i Kristy eto an-tany izany no atao hoe "[[parosia]]".
I William Miller sy ny mpanaraka azy no nanambara fa hiverina indray ety an-tany eo anelanelan' ny 21 Marsa 1843 sy 21 Marsa 1844 i Kristy. Tsy tanteraka anefa izany. Atao hoe "[[Fahadisoam-panantenana voalohany]]" izany tsy fahombiazan' ny faminaniany izany. Nihevitra ny mpanaraka natoky an' i William Miller fa fahadisoam-pikajiana no niteraka izany. Niisa eo anelanelan' ny 50 000 sy 100 000 ny mpanaraka an' i Miller. Maro anefa ireo izay niala ny fikambanana tamin' izany fotoana izany. Novan' i Miller indray ny daty hiavian' i Kristy ka ny 22 Ôktôbra 1844 izany. Tsy tanteraka koa izany faminaniana izany ka niteraka ilay atao hoe "[[Fahadisoam-panantenana lehibe]]". Maro ny Adventista nandao ny fananany ka lasa fihomehezan' ny olona ilay fikambanana tamin' ny fahatongavan' ilay andro nandrasana nefa tsy nisy zava-nitranga. Maro ny mpanara-dia an' i Miller izay niala aminy. Roa ny fanapahan-kevitry ny mpanaraka an' i Miller ka ny sasany niverina tamin' ny fiangonana niaviany avy fa ny hafa kosa niova anarana hoe [[American Millenial Association|''American Millenial Association'']] (ara-bakiteny: "Fikambanan' ny Arivotaona Amerikana") ka ny mpikambana ao amin' ny dia natao hoe ''[[Evangelical Adventis]]'' ("Adventista ara-Pilazantsara") taty aoriana. Nizara ho antoko efatra ireo izay mbola nitoetra taminy.
=== Ny Albany Conference ===
==== Ilay fihaonambe ====
Ny [[Albany Conference]] ("Kônferansa tao Albany") izay natao tamin' ny taona 1845 dia nahavory solontena 61 izay nantsoina hamaritra ny ho fizotra sy ny ho tena hevitry ny hetsika milerita. Niova anarana ho ''Adventists'' ("Adventista") na ''Second Adventists'' ("Adventista Faharoa") ny [[Milerisma|Milerita]] (izany hoe ny mpanaraka an' i [[William Miller|Miller]]). Na dia izany aza dia tsy nifanaraka momba ny zavatra maro mahakasika ny [[teôlôjia]] ireo iraka ireo. Nisy vondrona efatra niforona taorian' ilay kônferansa, dia ny [[Evangelical Adventists]] ("Adventista ara-Pilazantsara"), ny [[Life and Advent Union]] ("Fiainana sy Fiombonana Adventista"), ny [[Advent Christian Church]] ("Fiangonana Kristianan' ny Advento") ary ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito|Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]].
==== Ny American Millennial Association ====
Ny vondrona lehibe indrindra dia ny [[American Millennial Association]] ("Fikambanan' ny Arivotaona Amerikana"), ny ampahany tamin' io no lasa [[Evangelical Adventist Church]] ("Fiangonana Adventista ara-Pilazantsara") taty aoriana<ref name=":0"><small>Mead, Frank S; Hill, Samuel S; Atwood, Craig D. "Adventist and Sabbatarian (Hebraic) Churches". ''Handbook of Denominations in the United States'' (12th ed.). Nashville: Abingdon Press. pp. 256–76.</small></ref>. Miavaka amin' ny fiangonana adventista rehetra izy noho izy nino ny fisian' ny [[afobe]] mandrakizay sy ny fahatsiarovan-tena ao amin' ny fahafatesana. Nihanihena ny isan' ny mpivavaka ao aminy ary tsy hita intsony tao amin' ny ''United States Census of Religious Bodies'' (fanisana ny fiangonana misy any [[Etazonia]]) ny anarany tamin' ny taona 1916. Nihena dia nihena izy ka saika tsy misy amin' izao fotoana izao. Lahatsoratra nataon' i Miller ny ''Advent Herald'' ("Mpitondra hafatry ny Advento")<ref><small>''Adventistarchives.org''. Notsidihina tamin'ny 26/06/2013 ([http://www.adventistarchives.org/documents.asp?CatID=146&SortBy=1&ShowDateOrder=True Tahiry] {{Wayback|url=http://www.adventistarchives.org/documents.asp?CatID=146&SortBy=1&ShowDateOrder=True |date=20090905011146 }})''.''</small></ref>, ka i Sylvester Bliss no editora hatramin' ny nahafatesany tamin' ny taona 1863. Niova anarana ho ''Messiah's Herald'' ("Mpitondra hafatry ny Mesia") io lahatsoratra io taty aoriana.
==== Ny Life and Advent Union ====
Ny [[Life and Advent Union]] ("Fiainana sy Firaisan' ny Advento") dia naorin' i George Storr tamin' ny taona 1863. Nanoratra ny ''The Bible Examiner'' ("Ny Mpandinika ny Baiboly") izy tamin' ny taona 1842. Nitambatra tamin' ny Adventist Christian Church izy tamin' ny taona 1964.
==== Ny Advent Christian Church ====
Ny [[Advent Christian Church]] ("Fiangonana Kristianan' ny Advento") dia niorina tamin' ny fomba ôfisialy tamin' ny taona 1861 ka nitombo haingana tamin' ny voalohany. Nisy fihenana kely izy nandritra ny taonjato faha-20. Namoaka gazetiboky efatra izy dia ny ''The Advent Christian Witness'' ("Ny Vavolombelona Kristianan' ny Advento"), ny ''Advent Christian News'' ("Vaovaon' ny Kristianan' ny Advento"), ny ''Advent Christian Missions'' ("Famitana iraka Kristianan' ny Advento") ary ny ''Maranatha'' ([[Fiteny arameana|teny arameana]] midika hoe "Tonga ny Tompontsika").
==== Ny Seventh-day Adventist Church ====
Ny [[Seventh-day Adventist Church]] ("[[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]]") dia niorina amin' ny fomba ôfisialy tamin' ny taona 1863. Aminy dia ny [[Sabatarianisma|Sabatan' ny Andro Fahafito]] no andro masina hivavahana amin' Andriamanitra. Namoaka ny ''Adventist Review'' ("Gazety Adventista")'','' sy ny ''Kids Review'' ("Gazetin' ny Ankizy")'','' ary ny'' Sabbath Herald'' ("Mpitondra hafatry ny Sabata") izy. Lasa nitombo nanenika an' izao tontolo izao izy sady manana tambajotra lehibe momba ny fitsaboana sy ny fanabeazana. Io fiangonana io koa no tena fantatra eto [[Madagasikara]] izay fantatra amin' ny anarana hoe [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito eto Madagasikara|Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]].
Tsy nikambana na amin' ny iray amin' ireo fiangonana ireo i [[William Miller|Miller]] fa nandany ny androm-piainany tamin' ny fiezahana hampiray azy ireo talohan' ny taona 1849 izay nahafatesany.
== Ny foto-pampianarany ==
Ny fampianarana [[Milenarisma|milenarista]] dia mifantoka amin' ny [[fiavian' i Kristy fanindroany]] ([[parosia]]), izay ho hitan' ny mason' ny olona rehetra eran' izao tontolo izao. Izany dia hiseho alohan' ny arivo taona voalaza ao amin' ny [[Apôkalipsan' i Joany|''Bokin' ny Apôkalipsy'']] toko faha-20, izay antony isokajiana ny adventisma ho [[Premilenarisma|premilenarista]].
Sahalahala amin' ny an' ny [[Batisma|Batista]] ihany ny finoana sy ny fandaminana ao amin' ny adventisma. Misy zavatra vitsivitsy natovony ary nisy hafa koa izay nanteriny bebe kokoa anefa, indrindra ny momba ny fiafaran' izao tontolo izao ([[eskatôlôjia]]). Tsy nanondroana daty mazava ntsony anefa ilay andro hiverenan' i Kristy izay antomotra dia antomotra ara-bakiteny. Niteraka fivakivakisana maro ny hafanam-po nisy teo amin' ny mpanaraka an' i [[William Miller|Miller]].
Betsaka ny fiangonana mitondra ny anarana hoe "adventista" ka ireo voalaza eo ambony ireo no fampianarana iombonan' izy rehetra fa misy koa fampianarana izay mampiavaka ny tsirairay amin' izy ireo.
Inoan' ny Adventista ny fiverenan' i Kristy eny amin' ny rahon' ny lanitra alohan' ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] (''millenium'') izay fampianarana fototra ao amin' ny [[milerisma]]. Tamin' ny tapany farany amin' ny taona 1846 dia eken' izy ireo ny ny [[Sabatarianisma|Sabatan' ny Andro Fahafito]] (ankalazaina isaky ny Asabotsy) sy ny asa fanompoana indroa miantoana nataon' i Kristy ao amin' ny fitoerana masina ao an-danitra. Fampianarana lehibe koa ny fivoasana ara-paminaniana ny hafatry ny [[anjely]] telo ao amin' ny [[Apôkalipsin' i Joany|Apôkalipsy]] (Apô. 14) sy ny fifandraisany amin' ny asa fanompoan' i Kristy ao amin' ny Masina Indrindra ao an-danitra ho fanombohan' ny fitsarana izay tsy maintsy hialoha ny fiverenan' i [[Jesoa]] sy ny fiafaran' izao tontolo izao.
== Ny fiangonana adventista samihafa ==
Misampana ho fiangonana maro ny adventisma nefa ny ankamaroany dia fiangonana madinika. Ny tena goavana amin' ireo fiangonana adventista ireo dia ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]] izay tsy niala tamin' ny rafi-pampianaram-pinoan' i [[William Miller]] raha ny amin' ny fomba fivoasana ny [[Baiboly]] sy ny amin' ny fototry ny [[Eskatôlôjia kristiana|eskatôlôjiany]].
Tamin' ny taona 2010 dia niisa 22 tapitrisa ny mpino adventista maneran-tany<ref><small>[http://www.pewforum.org/files/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf Christianity report] {{Wayback|url=http://www.pewforum.org/files/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf |date=20130805020311 }} (PDF)</small></ref>. Nanana mpino 19 tapitrisa ny Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito manteran-tany tamin' ny 2015 <ref><small>https://www.adventist.org/en/information/statistics/ {{Wayback|url=https://www.adventist.org/en/information/statistics/ |date=20191201182759 }}</small></ref><ref><small>Zylstra, Sarah Eekhoff. [http://www.christianitytoday.com/ct/2015/januaryfebruary/season-of-adventists-can-ben-carson-church-stay-separatist.html "The Season of Adventists: Can Ben Carson's Church Stay Separatist amid Booming Growth?"] ''Christianity Today''. 2015-01-22. Notsidihina tamin'ny 13/10/2015.</small></ref>.
Na dia tokana ny fototra nipoiran' ny fiangonana adventista maro dia misy fahasamihafany ihany ny [[Teôlôjia|teôlôjiany]]:
* na torimaso tsy misy fahatsiarovan-tena na tsy fahatsiarovan-tena fotsiny amin' izao ny [[fahafatesana]];
* na fandringanana na fijaliana mandrakizay no sazy farany hahazo ny ratsy fanahy;
* tsy mitovy ny fiheverany ny fomban' ny [[Tsy feteza-maty|tsy fahafatesan' ny fanahin' olombelona]];
* tsy mitovy hevitra koa izy ireo ny amin' ny hitsangan' ny ratsy fanahy aorian' ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] (''millenium'');
* ho any an-danitra na ho ety an-tany ilay fitoerana masina voalaza ao amin' ny ''[[Bokin' i Daniela]]'' (Dan. 8:14)<ref name=":0" />.
=== Ny Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito ===
==== Ny mpanorina azy: i Ellen G. White ====
I Joseph Bates sy i [[James Whyte Black|James White]] ary i [[Ellen Gould White]] no azo lazaina fa mpanorina ny [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito|Fiangonana Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito]] nefa ity farany no nahavita be indrindra amin' izy ireo.
Nanambady ilay mpitoriteny atao hoe James White i Ellen Gould Harmon. Resy lahatry ny toritenin' i [[William Miller]] anefa izy taty aoriana ka nisaraka tamin' ny [[Metôdisma|fiangonana metôdista]]. Taorian' ilay "[[Fahadisoam-panantenana lehibe|fahadisoam-panatenana]]" tamin' ny taona 1844 izay nambaran' i William Miller fa hiavian' i Kristy, dia hitan' i Ellen G. White ny hevitr' io daty io, dia ny fanadiovan' Andriamanitra ny fitoerana masina ao an-danitra sy ny fanombohan' ny fitsarana ny olona efa maty.
Tamin' ny taona 1849 dia nanambara i Ellen G. White fa [[Tsindrimandry (fivavahana)|tsindrimandry]] avy amin' Andriamanitra tokoa ny tsidrimandry azony sady mifanaraka tanteraka amin' ny [[Soratra Masina]]. Ny fikambanana notarihiny dia nanisy fandaminana anatiny tamin' ny taona 1860 ka namorona ny anarana hoe ''[[Seventh-day Adventist Church]]'' (ara-bakiteny: "Fiangona Adventistan' ny Andro Fahafito") tamin' ny taona 1861, izay adika amin' ny teny malagasy hoe [[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]].
Nanatanjaka ny fikambanana amin' ny asasoratra maro nataony tao amin' ny bokiny mitondra ny lohateny hoe ''The Conflict of Ages'' (1888-1891) izay nadika amin' ny [[Fiteny frantsay|teny frantsay]] hoe ''La Tragédie des siècles'' tamin' ny taona 1911 i Ellen G. White. Noho ny tsindrimandry maro azony sy noho ny asa nilofosany dia nanome tosika nanova zavatra be teo amin' ny fikambanan' ny Adventista Mitandrina ny Adro Fahafito i Ellen Gould White.
==== Fanarahana ny fampianaran' i Ellen G. White ====
Manao ny zavatra nosoratan' i White ho fivoasana ekena momba ny [[Baiboly]] ny Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito. Izay ho anisan' izy ireo dia tsy maintsy miaiky fa misy ny fanahin' ny faminaniana ao amin' i White.
Sahalahala amin' ny an' ireo [[Batisma|Batista]] mpitana ny mahazatra ny fombany, dia ny [[Batisan' ny mino|batisan' ny olon-dehibe]] miaraka amin' ny fiekem-pinoana rehefa avy nibebaka na niova finoana, ny finoana ny [[Trinite]], ny [[fiteraham-birijiny]] an' i [[Jesoa|Jesoa Kristy]], ny [[Fahalavoan' ny Olombelona|fahalavoan' ny olombelona]], ny [[famonjena]] sns.
Mampiavaka azy ireto zavatra ireti: fanajana ny andro fialan-tsasatra sady [[andron' ny Tompo]] ([[Sabata]]) amin' ny [[Asabotsy]] fa tsy amin' ny [[Alahady]], fandoavana ny [[ampahafolon-karena]] ankoatry ny fanomezana ho an' ny asa famitana iraka (misiôna); ny maty izay tsy mahatsiaro na inona na inona dia miandry ny [[Fitsanganan-ko velona|fitsanganana farany amin' ny maty]], ka ny olona tsara hahazo ny [[Tsy feteza-maty|tsy fahafatesana]] ka hiaina eto amin' ity tany ity izay ho lasa [[paradisa]], fa ny olona ratsy kosa haringana; izany dia hitranga aorian' ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' ny Kristy indray]] sy ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] (''Millennium'') izay hiakaran' ny olona voafidy any an-danitra miaraka amin' i [[Kristy]]. Aoriny amin' ny fanambaràn' ny [[anjely]] telo ao amin' ny ''[[Apôkalipsan' i Joany|Bokin' ny Apôkalipsy]]'' (Apô. 14.6-13) ny fiavian' i Jesoa Krsty fanindroany miaraka amin' ny [[Fitsarana farany|Andro fitsarana]].
Mamintina ny fampianaram-pinoana iavahan' ny Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito tany am-boalohany i George R. Knight ao amin' ny asasorany atao hoe ''En quête d'identité'':
* ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiverenan' i Jesoa Kristy]] ho hitan' ny mason' ny olona rehetra alohan' ilay [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] (milenioma);
* ny asa fanompoana indroa miantoana ataon' i Kristy ao amin' ny [[fitoerana masina]] any an-danitra;
* ny faharetana mandrakizain' ny Sabatan' ny Andro Fahafito;
* ny amin' ny [[Tsy feteza-maty|tsy fahafatesan' ny fanahin' olombelona]] izay tsy momba ny maha olona ny olona fa fanomezan' i Kristy ho antsika.
Tsy mihinan-kena, tsy misotro [[toaka]], tsy manisoka [[paraky]] sy tsy mifoka [[sigara]], tsy mifoka na mihinana [[zava-mahadomelina]] sns ny Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito, sady manao fiainana ara-boajanahary. Mpandala ny fampiroboroboana ny fahombiazan' ny fahasalamam-bahoaka ny Adventista.
==== Ny isan' ny mpikambana ====
Niisa 19 500 000 ny Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito vita [[batisa]] (ankoatry ny ankizy) eran-tany tamin' ny Jona 2016<ref><small>http://www.adventistreview.org/church-news/story4262-adventist-church-membership-reaches-195-million {{Wayback|url=http://www.adventistreview.org/church-news/story4262-adventist-church-membership-reaches-195-million |date=20211209201035 }}</small></ref>.
=== Ireo izay niala amin' ny Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito ===
==== Ny Seventh Day Adventist Reform Movement ====
Ny ''[[Seventh Day Adventist Reform Movement]]'' ("Hetsika Fanavaozana ny Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito") dia fikambanan' ny mpivavaka vitsy tsy fantatra isa izay niendaka tamin' ny [[Seventh-Day Adventist]] noho ny tsy fankatoavany ny fanompoana miaramila atao amin' ny andro Sabata nandritra ny [[Ady Lehibe Voalohany]].
==== Ny Davidian Seventh-day Adventist Association ====
Ny ''[[Davidian Seventh-Day Adventist Association]]'' ("Fikambanan' ny Adventista Davidiana Mitandrina ny Andro Fahafito") dia vondrona mpivavaka vitsy tsy fantatra isa izay niala tamin' ny Seventh Day Adventist Church. Natao hoe [[Shepherd's Rod]] ("[[Tehin' ny Mpiandry Ondry]]") izy ireo tany am-boalohany ka indraindray dia mbola antsoina amin' izany anarana izany ihany mandraka ankehitriny. Izany anarany izany dia nalainy avy ao amin' ny boky momba ny fampianaran' ny [[Baiboly]] nosoratan' ny mpanorina azy, dia i Victor Houteff, tamin' ny taona 1929.
'''Ny Branch Davidians'''
Ny ''[[Branch Davidians]]'' ("Sampan' ny Davidiana") dia vakiny avy amin' ny Davidiana voalaza etsy ambony. Niala tamin' ny fampianaran' ny Davidiana izy ireo ka nivondrona manodidina an' i David Koresh (ka natao hoe ''Koreshians''). Maro amin' izy ireo ny matin' ny fahirano tamin' ny volana Avrily 1993.
==== Ny Creation Seventh-Day Adventist ====
Ny ''[[Creation Seventh-Day Adventist]]'' ("Adventista Mitandrina ny Andro Fahafiton' ny Famoronana") dia niantomboka tamin' ny fivondronan' ny mpivavaka niala tamin' ny Seventh-Day Adventist Church tamin' ny taona 1988 sady nanangana ny fiangonany tamin' ny taona 1991. Mandà ny [[Trinite]] sy ny [[fisarahan' ny fiangonana sy ny fanjakana]] izy.
=== Ny Fiangonana Kristadelfiana ===
Ny [[Fiangonana Kristadelfiana]] na Fiangonana Kristadelfa ([[Fiteny anglisy|anglisy]]: ''Christadelphians'') dia naorin' i John Thomas tamin' ny taona 1844 sady misy mpivavaka miisa 25 000 eo ho eo sy manana trano fiangonana (''ecclesia'') miisa 170 tamin' ny taona 2000 ao [[Amerika]]. Tsy mino ny [[Trinite]] sy ny [[Tsy feteza-maty|tsy fahafatesan' ny fanahin' olombelona]] izy.
=== Ny Advent Christian Church ===
==== Ny Advent Christian Church ====
Ny ''[[Advent Christian Church]]'' ("Fiagonana Kristianan' ny Advento") izay nantsoina tamin' ny voalohany hoe Advent Christian Association ("Fikambanan' ny Kristianan' ny Advento") sy Advent Christian Conference ("Kônferansan' ny Kristianan' ny Advento") dia niorina tamin' ny taona 1860 tao Salem any [[Massachusetts]] any [[Etazonia]]. Fiangonana kristiana adventista voalohany niorina tamin' ny fampianaran' i [[William Miller]] izy io.
Mampianatra ny atao hoe "[[tsy feteza-maty misy fepetra]]" izy izay notorin' i Charles F. Hudson sy i George Storrs mpanorina ny Advent Christian Association tamin' ny taona 1860. Midika izany fa tsy mahatsiaro tena ny maty rehetra mandra-pahatongan' ny [[Fitsanganan-ko velona (kristianisma)|fitsanganana amin' ny maty]] amin' ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' i Kristy]] aorian' ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] (''millennium''). Manao [[batisa]] amin' ny alalan' ny fanasitrihana anaty rano sy ny [[Fanasan-tongotra (fivavahana)|fanasan-tongotra]] koa izy. Tamin' ny taona 1964 dia nikambana taminy ilay atao hoe The Life and Advent Union ("Ny Fiombonan' ny Fiainana sy ny Advento"). Niorina tamin' ny taona 1848 ny Advent Christian Church.
==== Ny Primitive Advent Christian Church ====
Ny ''[[Primitive Advent Christian Church]]'' ("Fiangonana Kristianan' ny Advento Voalohany") dia vondrona kely izay tafasaraka tamin' ny Advent Christian Church. Miavaka amin' ilay fiangonana nisarahany izy, indrindra fa momba ireto zavatra roa manaraka ireto: manao [[Fanasan-tongotra (fivavahana)|fifanasana tongot]]<nowiki/>ra ao am-piangonana ny mpikambana ao aminy, ary tsy maintsy atao [[batisa]] na dia efa vita batisa tao taloha aza ny mpikambana potraka tao aminy ka miverina ao indray.
=== Ireo izay mitondra ny anarana hoe ''Church of God'' ===
Maro ny fiangonana mitondra ny anarana hoe "Church of God" ("Fiangonan' Andriamanitra") manam-piaviana adventista.
==== Ny Church of God (Seventh Day) ====
Ny ''[[Church of God (Seventh-Day)]]'' ("[[Fiangonan' Andriamanitra (Andro Fahafito)|Fiangonan' Andriamanitra - Mitandrina ny Andro Fahafito]]") dia niorina tamin' ny taona 1863 ary nanana mpikambana 11 000 sy trano fiangonana 185 tamin' ny taona 1999 ao [[Amerika]]. Nisaraka tamin' ny Adventista niaraka tamin' i [[Ellen Gould White|Ellen G. White]] tamin' ny taona 1858 ny mpanorina azy vitsivitsy. Ny Adventista sisa tamin' izay no lasa [[Seventh-Day Adventists]] tamin' ny taona 1863. Nivaky roa ny Church of God (Seventh Day) tamin' ny taona 1933 ka ny iray dia nanana ny foibeny tao Salem any [[West Virginia]] sady nitondra ny anarana hoe ''Church of God (Seventh day) - Salem Conference,'' fa ny faharoa kosa tao Denver any Colorado sady fantatra amin' ny anarana hoe ''General Conference of the Church of God (Seventh-Day)''. Niendaka avy amin' io ny ''[[Worldwide Church of God]]'' ("Fiangonan' Andriamanitra Maneran-Tany")<ref><small>Tarling, Lowell R. (1981). "The Churches of God". ''The Edges of Seventh-day Adventism: A Study of Separatist Groups Emerging from the Seventh-day Adventist Church (1844–1980)''. Barragga Bay, Bermagui South, NSW: Galilee Publications. pp. 24–41. <nowiki>ISBN 0-9593457-0-1</nowiki>.</small></ref>.
==== Ny Church of God and Saints of Christ ====
Niorina tamin' ny taona 1896 ny ''[[Church of God and Saints of Christ]]'' ("Fiangonan' Andriamanitra sy Olomasin' i Kristy") sady misy mpivavaka eo amin' ny 40 000 eo sy fiangonana (kôngregasiôna) miisa 200 manerana an' i [[Amerika]].
==== Ny Church of God General Conference ====
Niorina tamin' ny taona 1921 ny ''[[Church of God General Conference]]'' sady misy mpivavaka 7 634 ary trano fiangonana 162 tamin' ny taona 2004 any [[Amerika]]. Fantatra koa amin' ny anarana hoe ''Church of God of the Abrahamic Faith'' ("Fiangonan' Andriamanitry ny Finoana Abrahamika") izy io. Fitambaram-bondrona madinika miray finoana ny Church of God of the Abrahamic Faith. Efa niorina tamin' ny taona 1800 ny sasany. Efa nitambatra hatramin' ny taona 1888 kosa ny hafa ka nitondra ny anarana hoe Fiangonan' Andriamanitra ao amin' i Jesoa Kristy, nefa tsy tena tratra izany firaisana izany raha tsy tamin' ny taona 1921. Manao fivoasana ara-bakiteny ny soratry ny [[Baiboly]] ny amin' ny [[Fanjakan' Andriamanitra]] ny mpino ao aminy. Izao ny foto-pinoany: hiverina indray alohan' ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] (''Millennium'') i Kristy araka ny ''[[Apôkalipsan' i Joany|Apôkalipsy]]'' (Apô. 20:1-6). Matory fotsiny ihany ny maty ary [[Fitsanganan-ko velona (kristianisma)|hitsangan-ko velona]] ny olo-marina amin' ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' i Kristy]]. Manao [[Batisa alentika anaty rano|batisa asitrika anaty rano]] izy ireo.
=== Ny United Seventh-Day Brethren ===
Ny ''[[United Seventh-Day Brethren]]'' ("Mpirahalahy Mitandrina ny Andro Fahafito Miray") dia fiangona adventista madinika sabatariana (mitandina ny [[Sabatarianisma|Sabatan' ny Andro Fahafito]]). Nisy fiangonana mahaleo tena maro (anisan' izany ny atao hoe Church of God Adventist) izay nikambana tamin' ny taona 1947 ka namorona ny United Seventh-Day Brethren, izay nikatsaka ny hitomboan' ny isan' ny mpivavaka ao aminy sy hanambatra ny herin' izy ireo amin' ny [[fitoriana ny filazantsara]] sy ny fanontana lahatsoratra sns.
=== Ny vondrona madinika hafa ===
==== Ny True and Free Adventists ====
Sampan' ny adventisma any amin' ny [[Firaisan' ny Repoblika Sôsialista Sôvietika|Firaisana Sôvietika]] taloha ny ''[[True and Free Adventists]]'' ("Adventista Marina sy Afaka").
==== Ny Charismatic Adventism ====
Nisy fiangonana maromaro manana fomba fivavahana [[Kristianisma karismatika|karismatika]] (manindrahindra ny [[Fanomezan' ny Fanahy Masina|fanomezam-pahasoavana]]) na [[Pentekôtisma|pentekôtista]] (manandratra avo ny [[Fanahy Masina]]) izay naharay tamin' ny fampianarana adventista na niala avy aminy. Izany no atao amin' ny ankapobeny hoe Adventisma karismatika (''[[Charismatic Adventism]]'').
==== Ny United Sabbath-Day Adventist Church ====
Ny ''[[United Sabbath-Day Adventist Church]]'' ("Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Sabata Miray"), izay ao amin' ny Mainty hoditra any [[Amerika]] ao amin' ny tananan' i New York, dia niala tamin' ny Seventh-Day Adventist Church.
==== Ny Celestia ====
Ny [[Celestia]], dia tanànan' ny Kristiana miombom-piainana ao akaikin' i Laporte ao amin' ny County-n' i Sullivan any [[Pennsylvania|Pensylvania]], izay naorin' ilay [[Milerisma|milerita]] atao hoe Peter E. Armstrong. Rava tamin' ny fiafaran' ny taonjato faha-19 izy io<ref><small>"[http://h0bbes.wordpress.com/2006/10/13/celestia/ Celestia]" blog nataon'i Jeff Crocombe, 13 Oktobra 2006</small></ref>.
=== Tabilao famintinana ===
{| class="wikitable"
!Fiangonana
!Niorenany
!Nipoirany
!Mpanorina
!Mpikambana
|-
|[[Fiangonana Kristadelfiana|Kristadefiana]]
|align="center"| 1844
|
|John Thomas
|align="center"| 60 000
|-
|Fiangonan' Andriamanitra (Oregon, Illinois)
|align="center"| 1850
|[[Milerisma]]
|
|align="center"| 5 690
|-
|Kônferansa ara-pilazantsara amerikana
|align="center"| 1858
|Milerisma
|Joshua Himes, Josiah Litch
|align="center"| Tsy misy intsony
|-
|[[Fiangonan' Andriamanitra (Andro Fahafito)]]
|align="center"| 1858
|
|Gilbert Cranmer
|align="center"| 300 000
|-
|Fiangonan' ny Adventista Kristiana
|align="center"| 1860
|Milerisma
|Jonathan Cummings
|align="center"| 25 000
|-
|Fiangonana Kristianan' ny Advento Voalohany
|align="center"| 1860
|Milerisma
|Charles Hudson, George Storrs
|align="center"| 427
|-
|[[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito|Fiangonana Adventista mitandrina ny Andro Fahafito]]
|align="center"| 1844
|Milerisma
|Joseph Bates, James White, Ellen White
|align="center"| 19 126 447 tapitrisa (31 Desambra 2015)
|-
|Firaisan' ny Fiaviana sy ny Fiainana
|align="center"| 1863
|Milerisma
|
|align="center"| Tsy misy intsony
|-
|Adventistan' ny Andro ho Avy
|align="center"| 1885
|Milerisma
|
|align="center"| Tsy misy intsony
|-
|Fiangonan' Andriamanitry ny Finoana Abrahamika
|align="center"| 1921
|
|
|align="center"| 7 630
|-
|Adventista mitandrina ny Andro Fahafito, Hetsika fanavaozana
|align="center"| 1925
|Adventisma mitandrina ny Andro Fahafito
|Johann Wick
|align="center"| 35 000
|-
|Adventista Davidianan' ny Andro Fahafito
|align="center"| 1929
|Adventisma mitandrina ny Andro Fahafito
|Victor Houteff
|
|-
|Fiangonan' Andriamanitra Maneran-Tany
|align="center"| 1933
|
|Herbert Armstrong
|align="center"| 63 000
|-
|Mpirahalahy Miombona ao amin' ny Andro Fahafito
|align="center"| 1947
|
|
|
|-
|Sampan' ny Davidiana
|align="center"| 1955
|Adventista davidiana
|Ben et Lois Roden
|}
== Ny fikambanana manam-pifandraisana ara-teôlôjia amin' ny adventisma ==
=== Ny Mpianatra Baiboly ===
Ny fikambananan' ny [[Fikambanan' ny Mpianatra Baiboly|Mpianatra Baiboly]] ([[Fiteny anglisy|anglisy]]: ''Bible Students''), izay niova ho ''[[Watch Tower Bible and Tract Society]]'' taty aoriana, naorin' i [[Charles Taze Russell]], dia nivoatra avy tamin' ny [[Milerisma|Fikambanana Milerita]] (notarihin' i [[William Miller]]) sy nifandray akaiky aminy ary nitoky tamin' ny finoana adventista, anisan' izy ireo i George Storrs sy i Joseph Seiss. Ny vondrona samihafa amin' ireo Bible Students ireo dia efa nahangona mpikambana saika mahatratra 20 000 maneran-tany.
=== Ny Vavolombelon' i Jehovah ===
Na dia tsy mihevitra ny tenany ho anisan' ny hetsika adventista milerita aza ny [[Vavolombelon' i Jehovah]] (''Watch Tower Bible and Tract Society'' teo aloha) sy ny Bible Students, dia manasokajy azy ireo ho Adventista milerita ny teôlôjiana sasany noho ny fampianarany ny amin' ny [[fiavian' i Kristy fanindroany]] sy ny fampiasany daty voatondro mazava ivoasany ny daty ara-paminaniana maro ao amin' ny [[Baiboly]]. Tamin' ny volana Janoary 2014 dia niisa 8 tapitrisa ny Vavolombelon' i Jehovah maneran-tany.
== Jereo koa ==
* [[Milenarisma]]
* [[Evanjelisma]]
*[[Prôtestantisma]]
*[[Pentekôtisma]]
*[[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito]]
*[[Fiangonana Adventista Mitandrina ny Andro Fahafito eto Madagasikara]]
*[[Sabata kristiana]]
*[[Sabatarianisma]]
== Loharano: ==
la9x7dz9j4xt3bh7f5jr0vt0ecpnxgr
Yōko Hikasa
0
263711
1142417
1081491
2026-06-09T17:58:31Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1142417
wikitext
text/x-wiki
'''Yōko Hikasa'''([[Japana]]:日笠 陽子,Hikasa Yōko) mpilalao horonantsary Japoney.
== Appearance ==
=== Television animation ===
====2011====
* ''[[YuruYuri]]'' as Eri's mother, girl student A, Hiro Takaoka, light music club member, student, visiting salesperson
====2012====
* ''[[Kokoro Connect]]'' as Kaidō
* ''[[YuruYuri|YuruYuri♪♪]]'' as Elementary school teacher, Eri's mother, ōmuro family's mother, TV newscaster
* ''[[Hayate the Combat Butler! Heaven Is a Place on Earth]]'' as Ruka Suirenji
* ''[[Hayate the Combat Butler|Hayate the Combat Butler! Can't Take My Eyes Off You]]'' as Ruka Suirenji<ref>{{Cite web|url=http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/hayate-project/staff/index.html|title=Staff・Cast|accessdate=2016-08-04|publisher=[[テレビ東京]]|archivedate=2017-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202002128/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/hayate-project/staff/index.html}}</ref>
* ''[[Lagrange: The Flower of Rin-ne]]'' as Kana Nitta
* ''[[Suki-tte Ii na yo.]]'' as boy, female student, Izumi
====2013====
* ''[[Vividred Operation]]'' as Mizuha Amagi<ref>{{Cite web|url=http://www.vividred.net/sp/chara/mizuha.html|accessdate=2012-12-07|title=ニュース|work=Vividred Operation Official Web Site - CHARACTER Mizuha Amagi}}</ref>
* ''[[Hayate the Combat Butler|Hayate the Combat Butler! Cuties]]'' as Ruka Suirenji<ref>{{Cite web|url=http://www.animatetimes.com/news/details.php?id=1365055966|title=『ハヤテのごとく! Cuties』放送直前! 白石さん、釘宮さんら、キャスト勢のコメントが到着!|work=animate Times|date=2014-04-04|accessdate=2016-08-04}}</ref>
* ''[[High School DxD New]]'' as Aika Kiriyuu<ref>{{Cite web|title=High School D×D NEW|url=http://www.at-x.com/program/detail/4656|accessdate=2016-08-04|publisher=AT-X|archive-date=2016-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816021801/http://www.at-x.com/program/detail/4656|url-status=dead}}</ref>
* ''[[AKB0048]]'' as audience A
* ''[[Oreshura]]'' as Satuki Aoba, Yoshino Suzumiya, female student
* ''[[Kotoura-san]]'' as girl
* ''[[The Pet Girl of Sakurasou]]'' as Hase Kanna
* ''[[Suisei no Gargantia]]'' as Parinuri<ref>{{Cite web|publisher=Suisei no Gargantia Official Web Site|url=http://gargantia.jp/#introduce_cast|title=Cast|accessdate=2013-05-22}}</ref>
* ''[[Stella Women’s Academy, High School Division Class C³]]'' as Miyagi Motiduki
* ''[[Da Capo III]]''
* ''[[A Certain Scientific Railgun]]'' as older sister, woman
* ''[[Nagi-Asu: A Lull in the Sea]]'' as Nachi Yanagi
* ''[[The Devil Is a Part-Timer!]]'' as Kaori Syouji, clerk
* ''[[Free! (anime)|Free!]]'' as girl
* ''[[White Album 2]]'' as Aki Hukaya
* ''[[List of Love Live! episodes|Love Live!]]'' as student A
* ''[[Ro-Kyu-Bu!]]'' as Yume Nakano
====2014====
* ''[[Haikyū!!]]'' as Natsu Hinata,<ref name="haikyu">{{Cite web|title=Twitter / yamazaki_haruka:【出演情報】お知らせ遅れまして!...|url=https://twitter.com/yamazaki_haruka/status/653230672157409280|accessdate=2015-12-04|date=2015-10-11|publisher=[[Twitter]]|author=Haruka Yamazaki}}</ref> Ms.Ono,<ref name="haikyu" /> student A
* ''[[When Supernatural Battles Became Commonplace]]'' as Tomoyo Kanzaki<ref>{{Cite web|publisher=When Supernatural Battles Became Commonplace Official Web Site|title=Staff&Cast|url=http://inou-anime.com/staff_cast.php|accessdate=2014-07-09}}</ref>
* ''[[Black Butler]]'' as girl
* ''[[Your Lie in April]]'' as boy
* ''[[WIXOSS]]'' as female student
* ''[[Doraemon (2005 anime)|Doraemon]]'' as clerk, girl
====2015====
* ''[[Absolute Duo]]'' as Lilith Bristol<ref>{{Cite web|publisher=Absolute Duo Official Web Site|title=STAFF&CAST|url=http://absoluteduo.com/staff.html|accessdate=2014-10-27|archive-date=2014-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029042545/http://absoluteduo.com/staff.html|url-status=dead}}</ref>
* ''[[High School DxD|High School DxD BorN]]'' as Aika Kiriyuu
* ''[[Monster Musume]]'' as Meroune "Mero" Lorelei<ref>{{Cite web|work=Monster Musume Official Web Site|url=http://monmusu.tv/staffcast/|title=Cast&Staff.|accessdate=2015-05-19}}</ref>
* ''[[Mobile Suit Gundam: Iron-Blooded Orphans]]'' as Fuka Uno
* ''[[Crayon Shin-chan]]'' as sister's Kappa
* ''[[Shimoneta|A Boring World Where the Concept of Dirty Jokes Doesn't Exist]]'' as boy named Yukiti
* ''[[Nintama Rantarō]]'' as princess
====2016====
* ''[[Danganronpa 3: The End of Hope's Peak High School]]'' as Natsumi Kuzuryu
* ''[[Keijo!!!!!!!!]]'' as girl
* ''[[Pandora in the Crimson Shell: Ghost Urn]]'' as gym uniform, caster
* ''[[Alderamin on the Sky]]'' as ninica, sia<ref>{{cite tweet|user=alderamin_anime|author=『天鏡のアルデラミン』アニメ公式|number=760767428661915650|date=3 August 2016|title=【キャラ紹介】ヤトリのパートナー、火精霊のシア。精霊は契約しているパートナーの生命を最優先に行動するので、パートナーを人質に取られると何も出来なくなるのです。演じるは山崎はるかさん。 #alderamin (たぬき)}}</ref>
* ''[[BBK/BRNK|Bubuki/Buranki]]'' as child
* ''[[Heavy Object]]'' as cleaning service
* ''[[Magical Girl Raising Project]]'' as Yoshiko
* ''[[Monster Hunter Stories]]'' as Nariki
====2018====
*''[[Magical Girl Site]]'' as Sarina Shizukume
====2019====
*''[[My Roommate Is a Cat]]'' as Haru
=== Animation film ===
====2011====
* ''[[Hayate the Combat Butler! Heaven Is a Place on Earth]]'' as Ruka Suirenji<ref>{{Cite web|work=Hayate the Combat Butler! Heaven Is a Place on Earth Official Web Site|url=http://www.hayate-project.com/movie/staff_cast/index.html|title=Staff・Cast|accessdate=2013-05-12|archivedate=2017-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170816104309/http://hayate-project.com/movie/staff_cast/index.html}}</ref>
====2015====
* ''[[Pandora in the Crimson Shell: Ghost Urn]]'' as bunny girl, girl
* ''[[Love Live! The School Idol Movie]]'' as school idol
=== OVA ===
====2014====
* ''[[Hayate the Combat Butler]]'' as Ruka Suirenji
====2016====
* ''[[Monster Musume]]'' as Meroune "Mero" Lorelei<ref>{{Cite web|url=http://monmusu.tv/news/1227|title=コミックス最新刊「モンスター娘のいる日常」11巻OAD付き特装版 発売決定!!|accessdate=2016-11-11}}</ref>
=== Web animation ===
====2016====
* ''[[Monster Strike#anime|Monster Strike]]'' as Mariko Kobayashi<ref>{{cite tweet|user=yamazaki_haruka|author=山崎はるか|number=744382952587419648|date=19 June 2016|title=【出演お知らせ】『モンスターストライク』にて、キャンディー頭の小林茉莉子役にて出演してますー!うへへ戦い楽しかったー❤️ @youtubeより}}</ref>
=== Games ===
====2012====
* ''{{Interlanguage link multi|Waguruma|ja|3=わグルま!}}'' as Neverell<ref>{{Cite web|publisher=4gamer.net|url=http://www.4gamer.net/games/126/G012664/20121220128/|title=「わグルま!」に部下想いの雪女「ネーヴェリエル」が登場|accessdate=2013-07-18|date=2012-12-20}}</ref>
====2013====
* ''{{Interlanguage link multi|The Idolmaster Million Live!|ja|3=アイドルマスター ミリオンライブ!}}'' as '''Mirai Kasuga'''<ref>{{Cite web|publisher=アイドルマスター ミリオンライブ!|url=http://www.bandainamcogames.co.jp/cs/list/idolmaster/million_live/|title=765 MILLIONSTARS紹介!|accessdate=2013-02-26|archivedate=2015-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150216170659/http://www.bandainamcogames.co.jp/cs/list/idolmaster/million_live/}}</ref>
* ''[[Akiba's Trip: Undead & Undressed]]'' as Kati Räikkönen<ref>{{Cite web|publisher=ファミ通.com|url=http://www.famitsu.com/news/201310/17041775.html|title=『AKIBA'S TRIP2(アキバズトリップ2)』アキバ自警団のカティ・ライコネン(声:山崎はるか)を紹介|accessdate=2013-10-16|date=2013-10-17}}</ref>
* ''[[Vividred Operation]]'' as Mizuha Amagi<ref>{{Cite web|publisher=ビビッドレッド・オペレーション -Hyper Intimate Power-|url=http://vividred-game.channel.or.jp/chara/mizuha.php|title=キャラクター|accessdate=2013-06-06}}</ref>
====2014====
* ''[[The Idolmaster One For All]]'' as Mirai Kasuga<ref>{{Cite web|publisher=アイドルマスター ワンフォーオール|url=http://ofa.idolmaster.jp/dlc/catalog006.php|title=カタログ第6号|accessdate=2015-02-10}}</ref>
* ''DYNAMIC CHORD feat.[reve parfait]'' as Ayu Suzuhara<ref>{{Cite journal|journal=[[B's-LOG]]|issue=2015年1月号|publisher=[[エンターブレイン]]|date=2014-11-20|title=DYNAMIC CHORD feat.[reve parfait]}}</ref>
* ''Majika★Majika'' as Airi Gekkyō<ref>{{Cite web|url=http://gamebiz.jp/?p=130296|title=more games、『マジカ★マジカ』が登録ユーザー数100万人を突破! 中村繪里子、浅川悠など13名の豪華声優陣によるキャラクターボイスを配信|accessdate=2014-05-15|date=2014-05-15|archive-date=2016-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160915112644/http://gamebiz.jp/?p=130296|url-status=dead}}</ref>
====2015====
* ''[[Omega Labyrinth]]'' as Aina Akemiya<ref>{{Cite journal|journal=[[Dengeki PlayStation]]|issue=Vol.596|publisher=[[KADOKAWA]]|date=2015-08-12|title=Omega Labyrinth}}</ref>
* ''Photon Angels'' as Fee, Fran<ref>{{Cite web|url=http://www.4gamer.net/games/297/G029739/20150831055/|title=「音速少女隊」でイベント"ベーリング海の罠"&10万DL記念企画が開幕|work=4Gamer|accessdate=2016-08-04}}</ref>
* ''{{Interlanguage link multi|magicianwiz|ja|3=クイズRPG 魔法使いと黒猫のウィズ}}'' as Sophie Hernnet
* ''Crusader Quest'' as Sara<ref>{{Cite web|publisher=Social Game Info|url=http://gamebiz.jp/?p=144138|title=NHN Entertainment、『クルセイダークエスト』の事前登録者数が15万件を突破! 女神役の山崎はるかさん、中原麻衣さん、釘宮理恵さんなど出演声優陣も公開|accessdate=2015-05-21|date=2015-05-20|archive-date=2016-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313045517/http://gamebiz.jp/?p=144138|url-status=dead}}</ref>
* ''{{White cat Project|白猫プロジェクト}}'' as Makina<ref>{{Cite web|publisher=White cat Project Official Web Site|url=http://colopl.co.jp/shironekoproject/character/|title=Character|accessdate=2015-08-19}}</ref>
* ''[[:ja:しんぐんデストロ〜イ!]]'' as Mirai Kasuga<ref>{{Cite web|publisher=[[4Gamer.net]]|title=『しんぐんデストロ~イ!』×『アイドルマスター ミリオンライブ!』コラボが開催 |url=http://www.4gamer.net/games/265/G026585/20150601092/ |accessdate=2015-08-17 |date=2015-06-01}}</ref>
* ''{{Interlanguage link multi|Muramasa miyabi|ja|3=戦国姫譚MURAMASA-雅-}}'' as Claws of Akane, Iwami Mitsumitsu<ref>{{cite tweet|user=yamazaki_haruka|author=山崎はるか|number=675874697326649346|date=13 December 2015|title=【出演情報】岩成友通役で出演させていただいております!ほわーっと喋りました(*ノ∀ノ)}}</ref>
* ''Diss World'' as Bertha<ref>{{Cite web|work=Diss World Official Web Site|url=http://diss-world.com/?r=p0003|title=PV CharacterVoice ver.|accessdate=2015-05-07|archive-date=2015-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505073245/http://diss-world.com/?r=p0003|url-status=dead}}</ref>
* ''[[Tokyo Xanadu]]'' as Mitsuki Hokuto<ref>{{Cite journal|journal=[[Dengeki PlayStation]]|issue=Vol.591|publisher=[[ASCII Media Works]]|date=2015-05-28|title=Tokyo Xanadu}}</ref>
* ''{{Interlanguage link multi|NET HIGH|ja|3=ネットハイ}}'' as Yuuko Megasawa<ref>{{Cite journal|journal=[[Famitsu]]|issue=2015年7月30日号|publisher=エンターブレイン|date=2015-07-16|title=ネットハイ}}</ref>
* ''{{Interlanguage link multi|Popup Story|ja|3=ポップアップストーリー 魔法の本と聖樹の学園}}'' as Ōgami Kirara<ref>{{Cite web|work=Popup Story Official Web Site|url=http://popupstory.jp/character.html|title=Character|accessdate=2015-11-12|archive-date=2015-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120042722/http://popupstory.jp/character.html|url-status=dead}}</ref>
* ''[[Monster Musume#Video game|Monster Musume Online]]'' as Meroune "Mero" Lorelei<ref>{{cite web|url=http://www.dmm.com/netgame/feature/monmusu.html|title=Monster Musume Online|publisher=[[DMM.com]]|accessdate=2016-03-15}}</ref>
* ''Royal flush Heroes'' as Joyce Fraser
====2016====
* ''[[Akiba's Trip]]'' as Kati Raikkonen<ref>{{Cite web|url=http://www.dmm.com/netgame/feature/akbfesta.html#characterSect|publisher=DMM.com|work=AKIBA'S TRIP Festa! - Official - DMM GAMES|title=Character|accessdate=2016-10-23}}</ref>
* ''Collar×Malice'' as HANA<ref>{{Cite web|work=Collar×Malice|url=http://www.otomate.jp/collar_malice/chara/?page=25|title=CHARACTER|accessdate=2016-04-03}}</ref>
* ''Code:Realize'' as Shirley Gordon<ref>{{Cite web|work=Code:Realize 〜祝福の未来〜|url=http://www.otomate.jp/code-realize/fd/chara/?page=shirley|title=CHARACTERS|accessdate=2016-07-28}}</ref>
* ''Vacuum tube dolls'' as Nancy<ref>{{cite tweet|user=shinkukandolls|author=真空管ドールズ|number=723868589804019717|date=23 April 2016|title=【キャラ名/声優/公式コスプレイヤー】 ナンシー / 山崎はるか / 高宮くろは 高槻姫 / えなこ / えなこ Ωドール / ??? / いさみゆうか ミラ / 立花理香 / 篠崎こころ #真空管ドールズ →}}</ref>
* ''Muramasa miyabi'' as Houzouin Insyun<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/ss_miyabi/status/684978812275167232|title=まずは『榊原康政』『宝蔵院胤栄』『宝蔵院胤舜』の3人!...|publisher=[[Twitter]]|accessdate=2016-01-07|date=2016-01-07}}</ref>
* ''Tokyo Xanadu eX+'' as Mitsuki Hokuto<ref>{{Cite web|publisher=[[Nihon Falcom]]|work=Tokyo Xanadu eX+|url=http://www.falcom.com/txana_explus/chara/ch06.html|title=CHARACTER|accessdate=2016-06-15|archivedate=2017-02-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170213083459/http://www.falcom.com/txana_explus/chara/ch06.html}}</ref>
* ''Drift Girls'' as Haruka Umitani<ref>{{Cite web|publisher=ASCII Media Works|url=http://dengekionline.com/elem/000/001/092/1092756/|title=ドリフトであの娘をおとせ!! 『ドリフトガールズ』の事前登録が開始|accessdate=2015-07-25|date=2015-07-22}}</ref>
* ''Formation Girls'' as Kira Sasai<ref>{{Cite web|publisher=ファミ通.com|url=http://www.famitsu.com/news/201606/27109461.html|title=『編隊少女-フォーメーションガールズ-』日笠陽子さん、南條愛乃さん、小松未可子さんなど、出演キャスト情報第3弾が公開|accessdate=2016-06-27|date=2016-06-27}}</ref>
==References==
{{Reflist}}
==Rohy ivelany==
* {{Official website|http://hikasayoko.com}} {{ja icon}}
* [http://www.imenterprise.jp/data.php?id=64 Official agency profile] {{Wayback|url=http://www.imenterprise.jp/data.php?id=64 |date=20130705212511 }} {{ja icon}}
7e5fi2bki9o821rddvlnp0qk2o14ecl
Cactaceae
0
270282
1142453
1138166
2026-06-10T08:29:33Z
Thelezifor
15140
1142453
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Various Cactaceae.jpg|vignette|426x426px|Karazan-draketa maro]]
Ny '''''Cactaceae''''' dia fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] be nofo sady misy [[tsilo]] avy any [[Amerika]] nefa hita koa aty [[Afrika]] sy ao [[Aostralia]] ary any amin' ny faritra manodidina ny [[Ranomasina Mediteranea]]. Misy any amin' ny 2 000 any ho any ny karazana ao amin' ity fianakaviana ity, izay mitsinjara amin' ny vondron-karazana miisa 127, ka ny ankabetsahany dia maniry amin' ny faritra manana [[Toe-tany|toetany]] karankaina. Misy nofony azo atao sakafo sy ranony azo atao fisotro ny voany. Ny sasany amin' ny karazana ao aminy dia antsoin' ny Malagasy hoe [[raketa]].
Misy tahony be tsilo (izay antsoin' ny olona hoe "raviny") sy fakany ny ankamaroan' ny karazana. Tsy dia tena misy taova azo lazaina hoe "[[Ravina (zavamaniry)|ravina]]" ny raketa, raha ny tena marina, ka matetika kely dia kely na lasa tsilo amin' ny ankapobeny ny tokony hantsoina toy izany. Mibontsina sady nofosana noho izy mitahiry rano ny tahony. Misandrahaka saika manakaiky ny ety ivelan' ny tany aniriany ny fakany na dia misy ny faka mahatakatra lalindalina kokoa ka ahafahany mifikitra mafy amin' ny tany. Any amin' ny [[Tanimaty|tany hay]] izy ireo dia maniry mifanelanelana lavitra.
[[Sary:Opuntia humifusa0.jpg|vignette|Raketa ''Opuntia humifusa'' ]]
Ny fisian' ny faritra ivoahan' ny tsilo no tena mampiavaka ny ''Cactaceae'' amin' ny zavamaniry hafa. Tsy misy tsilo ny sasany fa karazana volovolo na zavatra mampalailay izay mitombo eo amin' ireo faritra tokony hanirian' ny tsilo no misolo ny tsilo. Matetika mahafinaritra jerena nefa tsy maharitra ny [[Vony|voni]]<nowiki/>n' ny ''Cactaceae''. Maro ny [[Lahimbony|lahimboni]]<nowiki/>ny. Matetika ny voany no miloko marevaka sady be nofony. Volen' ny olona mba hanaingo tanàna ny ankamaroan' ny karazana ka ireo izay tsy dia mitombo firy no tena tian' ny olona atao an' izany.
== Fanasokajiana ==
=== Zana-pianakaviana ===
Mizara ho zana-pianakaviana efatra ny ''Cactaceae'';
* ''[[Pereskioideae]]'' <small>K. Schumann</small> (mizara ho vondron-karazana roa: ''Rhodocactus'' sy ''Pereskia'');
* ''[[Leuenbergerioideae]]'' (izay tsy ahitana afa-tsy vondon-karazana tokana: ''[[Leuenbergeria]]'');
* ''[[Opuntioideae]]'' <small>K. Schumann</small> (mizara ho vondron-karazana 15, anisany ny vondron-karazana ''[[Opuntia]]'' izay ahitana ny [[raketa]]);
* ''[[Maihuenioideae]]'' <small>P. Fearn</small> (tsy ahitana afa-tsy ny vondron-karazana tokana ''[[Maihuenia]]'', misy karazana roa: ''Maihuenia patagonica'' sy ''Maihuenia poeppigii'');
* ''[[Cactoideae]]'' (mizara ho foko sivy: ''Blossfeldieae'', ''Fraileeae'', ''Cereeae'', ''Cacteae'', ''Echinocereeae'', ''Hylocereeae'', ''Lymanbensonieae'', ''Notocacteae'', ''Rhipsalideae''):
* ary vondrona tsy azo antoka (''incertae sedis'') iray ahitana ny vondron-karazana ''[[Cremnocereus]]''.
=== Vondron-karazana ===
Manana vondron-karazana 153 ny ''Cactaceae'' araka ny voalazan' ny ''[[Plants of the World Online]]'' (misy karazany 2 500). Inty ny lisitra manaraka abidy:
==== A ====
* ''Acanthocalycium''
* ''Acanthocereus''
* ''Acharagma''
* ''Airampoa''
* ''Aporocactus''
* ''Ariocarpus''
* ''Armatocereus''
* ''Arrojadoa''
* ''Arthrocereus''
* ''Astrophytum''
* ''Austrocactus''
* ''Austrocylindropuntia''
* ''Aylostera''
* ''Aztekium''
==== B ====
* ''Bergerocactus''
* ''Blossfeldia''
* ''Borzicactus''
* ''Brachycereus''
* ''Brasilicereus''
* ''[[Brasiliopuntia]]''
* ''Browningia''
==== C ====
* ''Calymmanthium''
* ''Carnegiea''
* ''Castellanosia''
* ''Cephalocereus''
* ''[[Cereus]]''
* ''Chamaecereus''
* ''Chichimecactus''
* ''Cipocereus''
* ''Cleistocactus''
* ''Cochemiea''
* ''Coleocephalocereus''
* ''Consolea''
* ''Copiapoa''
* ''Corryocactus''
* ''Coryphantha''
* ''Cremnocereus''
* ''Cumarinia''
* ''Cumulopuntia''
* ''[[Cylindropuntia]]''
==== D ====
* ''Deamia''
* ''Discocactus''
* ''Disocactus''
==== E ====
* [[Sary:Echinocactus texensis 2.jpg|vignette|''Echinocactus texensis'']]''Echinocactus''
* ''Echinocereus''
* ''Echinopsis''
* ''[[Epiphyllum]]''
* ''Epithelantha''
* ''Eriosyce''
* ''Escontria''
* ''Espostoa''
* ''Espostoopsis''
* ''Eulychnia''
==== F ====
* [[Sary:Ferocactus-echidne01.jpg|vignette|''Ferocactus-echidne'']]''Facheiroa''
* ''Ferocactus''
* ''Frailea''
==== G ====
* ''Geohintonia''
* ''Grusonia''
* ''Gymnocalycium.''
==== H ====
* ''Haageocereus''
* ''Harrisia''
* ''Hatiora''
* ''Homalocephala''
* ''[[Hylocereus]]''
==== I ====
* ''Isolatocereus''
==== J ====
* ''Jasminocereus''
==== K ====
* ''Kadenicarpus''
* ''Kimnachia''
* ''Kroenleinia''
==== L ====
* ''Lasiocereus''
* ''Lemaireocereus''
* ''Leocereus''
* ''Lepismium''
* ''Leptocereus''
* ''Leuchtenbergia''
* ''Leucostele''
* ''Leuenbergeria''
* ''Lobivia''
* ''Lophocereus''
* ''Lophophora''
* ''Loxanthocereus''
* ''Lymanbensonia''
==== M ====
* [[Sary:Mammillariaviperina.JPG|vignette|''Mammillaria viperina'']]''Maihuenia''
* ''Maihueniopsis''
* ''Mammillaria''
* ''Marshallocereus''
* ''Matucana''
* ''Melocactus''
* ''Micranthocereus''
* ''Micropuntia''
* ''Mila''
* ''Miqueliopuntia''
* ''Mitrocereus''
* ''Morangaya''
* ''Myrtillocactus''
==== N ====
* ''Neoraimondia''
* ''Neowerdermannia''
* ''Nyctocereus''
==== O ====
* [[Sary:Opuntia ficus-indica.jpg|vignette|''[[Opuntia ficus-indica]]'']]''Obregonia''
* ''[[Opuntia]]''
* ''Oreocereus''
* ''Oroya''
==== P ====
* ''Pachycereus''
* ''Parodia''
* ''Pediocactus''
* ''Pelecyphora''
* ''Peniocereus''
* ''Pereskia''
* ''Pereskiopsis''
* ''Perucactus''
* ''Pfeiffera''
* ''Pilosocereus''
* ''Polaskia''
* ''Praecereus''
* ''Pseudorhipsalis''
* ''Pterocactus''
* ''Pterocereus''
* ''Punotia''
* ''Pygmaeocereus''
==== Q ====
* ''Quiabentia''
==== R ====
* ''Rapicactus''
* ''Rauhocereus''
* ''Rebutia''
* ''Reicheocactus''
* ''Rhipsalidopsis''
* ''[[Rhipsalis]]''
* ''Rimacactus''
==== S ====
* ''Salmonopuntia''
* ''Samaipaticereus''
* ''Schlumbergera''
* ''Sclerocactus''
* ''[[Selenicereus]]''
* ''Serrulatocereus''
* ''Setiechinopsis''
* ''Soehrensia''
* ''Stenocactus''
* ''Stenocereus''
* ''Stetsonia''
* ''Strombocactus''
* ''Strophocactus''
==== T ====
* ''Tacinga''
* ''Tephrocactus''
* ''Thelocactus''
* ''Trichocereus''
* ''Turbinicarpus''
==== U ====
* ''Uebelmannia''
==== V ====
* ''Vatricania''
==== W ====
* ''Weberbauerocereus''
* ''Weberocereus''
* ''Weingartia''
==== X ====
* ''Xiquexique''
==== Y ====
* ''Yavia''
* ''Yungasocereus''
=== Vondron-karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Rhipsalis baccifera 02 ies.jpg|vignette|''[[Rhipsalis baccifera]]'']]
Ny ''[[Rhipsalis]]'', izay epifita hita matetika any amin' ny ala mando no hany vondron-karazana eto [[Madagasikara]] izay ahitana karazana iray maniry hoazy fara-fahavitsiny: ''[[Rhipsalis baccifera]]'' (na ''Rhipsalis cassytha''). Ny antoko (vondron-karazana) hafa rehetra ao amin' ny ''Cactaceae'' dia nampidirin' ny olombelona fa tsy teratany eto Madagasikara (ohatra: ''[[Opuntia]]'', ''[[Echinopsis]]'', ''[[Mammillaria]]'', sns.).
* ''[[Brasiliopuntia]]''
* ''[[Cereus]]''
* ''[[Cylindropuntia]]''
* ''[[Echinopsis]]''
* ''[[Epiphyllum]]''
* ''[[Mammillaria]]''
* ''[[Opuntia]]''
* ''[[Pereskia]]''
* ''[[Rhipsalis]]''
* ''[[Schlumbergera]]''
* ''[[Selenicereus]]'' (anisany ny ''[[Hylocereus]]'')
== Jereo koa ==
* [[Raketa]]
6nmmebvrbtqld7598cyo26g313ginw4
Fahadisoam-panantenana lehibe
0
270702
1142419
1062408
2026-06-09T18:56:36Z
Thelezifor
15140
Nanatsara votoatiny
1142419
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Millerite 1843 chart 2.jpg|vignette|Tabilao maneho ny kajy nataon'i Miller momba ny fiavian'i Kristy fanindroany]]
Ny '''fahadisoam-panantenana lehibe''' dia fahakiviana sy fahamenarana ary fihemorana nahazo ny mpanaraka ny fampianarana sy ny toritenin' i [[William Miller]] taorian' ny tsy fahatanterahan' ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' i Jesosy Kristy fanindroany]] avy any an-danitra sy ny tsy fahatanterahan' ny [[Fitsanganan-ko velona (kristianisma)|fitsanganan]]' ny mpino efa maty ka hampiakarina any any an-danitra, tsy araka ny fahazoany ny voalazan' ny [[Baiboly]] sy ny kajy nataony momba izany. Nanambara mantsy i William Miller, araka ny fahazoany indrindra ny [[faminaniana]] ao amin' ny ''[[Bokin' i Daniela]]'' sy ao amin' ny ''[[Apôkalipsin' i Joany|Bokin' ny Apôkalipsy]],'' fa hiverina indray ety an-tany eo anelanelan' ny daty roa voatondro i Jesosy Kristy (izany hoe eo anelanelan' ny 21 Marsa 1843 sy 21 Marsa 1844). Tsy tanteraka izany. Atao hoe "[[Fahadisoam-panantenana voalohany]]" izany tsy fahombiazan' ny faminaniana izany izay noheverina fa vokatry ny fahadisoan' ny kajy natao. Maro ny mpanaraka an' i Miller izay niala ny fikambanana notarihiny tamin' izany fotoana izany.
Novaina indray ny daty avy eo ka ny 22 Ôktôbra 1844 no noheverina fa daty tena izy amin' izay. Rehefa nihananakaiky ilay andro lehibe dia tsy nanao ny asa aman-draharaha andavanandro intsony ny mpanaraka ny milerisma fa nankany amin' ny havany avy sy any amin' ny tanindrazany avy. Nankeo amin' ny vato teo andrefan-tranony i Miller sy ireo namany akaiky ka niandry ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiavian' ny Tompo]] sy ny fitsangan' ireo efa hitsangan-ko velona ka hampakarina any an-danitra. Tsy tanteraka izany faminaniana izany ka niteraka io atao hoe "Fahadisoam-panantenana lehibe" io.
== Jereo koa ==
* [[Milerisma]]
* [[Adventisma]]
2llinhfp8zno0qcmfk96yn8leafgngi
Histôrisisma (kristianisma)
0
280345
1142429
1058595
2026-06-10T05:12:28Z
Thelezifor
15140
Nanatsara rafi-pehezanteny
1142429
wikitext
text/x-wiki
Ny '''histôrisisma''', ao amin' ny [[eskatôlôjia kristiana]], dia fomba fiasa amin' ny fivoasana ny [[faminaniana]] ao amin' ny [[Baiboly]] izay mampifandray ny sary (simbôly) amin' ny olona na firenena na zava-nitranga tokoa teo amin' ny [[Tantara]]. Lahatsoratra mahaliana voalohany ny mpomba ity fomba fiasa ity ireo ao amin' ny literatiora apôkaliptika, toy ny ''[[Bokin' i Daniela]]'' sy ny ''[[Apôkalipsan' i Joany]]''. Amin' izy ireo dia tanteraka ao amin' ny tantara ny faminanian' i [[Daniela]], hatrany amin' ny lasa izany ka mamakivaky ny ankehitriny ary mankany amin' ny hoavy. Antsoina indraindray hoe "fomba fijery ara-tantara mitohy" izany. Ny mpanao fivoasana koa dia mampihatra ny fomba fiasa ara-tantara amin' ny tantara tranain' ny [[Jiosy]], amin' ny [[Empira Rômana]], amin' ny [[Silamo]], amin' ny fitondran' ny [[Papa]], amin' izao vanimpotoana ankehitriny izao, ary amin' ny fahataperan' ny fotoana.
Nanomboka amin' ny Daniela toko faha-2 ny fampiharana ny fomba fiasa histôrisista, avy eo nahazo miandalana ny faminaniana maro hafa ao amin' io boky io (toko faha-7 sy faha-8 ary faha-11), ka nahatonga ny fivoasana ny faminanian' i Daniela ho tena samy hafa amin' ny [[preterisma]] sy ny [[Fotorisma (kristianisma)|fotorisma]].
== Jereo koa ==
'''Fomba fiasa sy foto-pampianarana momba ny faminaniana'''
* [[Histôrisisma (kristianisma)|Histôrisisma]]
* [[Preterisma]]
* [[Amilenarisma]]
* [[Pôstmilenarisma]]
* [[Fotorisma (kristianisma)|Fotorisma]]
* [[Milenarisma]]
* [[Idealisma (eskatôlôjia kristiana)|Idealisma]]
g19uogkvdy5xt3ox6j9hlvj7amrj7r4
Fanandevozana teto Madagasikara
0
281571
1142430
1132615
2026-06-10T06:40:30Z
Thelezifor
15140
Nanitsy tsipelina
1142430
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Queen Ranavalona I of Madagascar engraving.jpg|vignette|Andevo malagasy milanja ny mpanjakavavy [[Ranavalona I]]|347x347px]]
Ny '''fanandevozana teto Madagasikara''' dia singa lehibe nandrafitra ny fiarahamonina maro teto talohan' ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany]]. Nantsoina hoe '''andevo''' na '''ondevo''' na '''ndevo''' ny olona niharan' ny fanandevozana ary io no anisan' ny saranga ara-pirazanana sy ara-tantara tao amin' ny foko na fanjakana maro teo amin' ny Malagasy tamin' ny vanim-potoana faha mpanjaka, ankoatry ny [[hova]] sy ny [[andriana]]<ref><small>"[https://www.portail-esclavage-reunion.fr/documentaires/l-esclavage/lesclavage-dans-locean-indien/les-temoins-materiels-de-la-presence-desclavage-en-imerina-hautes-terres-centrales-de-madagascar-du-xvie-siecle-a-la-fin-du-xviiie-siecle/ Les témoins matériels de la présence d’esclavage en Imerina (Hautes terres centrales de Madagascar) du XVIe siècle à la fin du XVIIIe siècle]", ''www.portail-esclavage-reunion.fr''</small></ref>, izay hita tany amin' ny fanjakana malagasy maro, indrindra ny [[Fanjakan' Imerina]], ny [[Fanjakan' i Menabe|Fanjakana Sakalavan' i Menabe]], ny [[Fanjakan' i Boina|Fanjakana Sakalavan' i Boina]] ary ny [[Fanjakana Betsileo]].
Antony maromaro no nahatonga ny olona iray ho lasa andevo, anisan' izany ireto: ny olona very fahafahana noho ny [[heloka bevava]] na ny [[trosa]] be tsy voaloa, ny babo an' ady ary ny andevo namidy avy any ivelany. Nisahana ny fanaovan-draharaha mafy rehetra ao an-tokantrano sy any an-tsaha ary ny fitondrana entana ny andevo. Niankina amin' ny tompony ny fiainan' izy ireo<ref><small>"[https://tenymalagasy.org/bins/teny2?w=andevo Andevo]", ''Motmalgache''</small></ref><ref><small>"[https://lexpress.mg/13/09/2017/les-relations-sociales-entre-les-paysans-merina/ Les relations sociales entre les paysans merina]", ''L'Express de Madagascar'', 13 septembre 2017</small></ref> ary nampiasaina amin' ny fambolena, amin' ny asa an-trano na amin' ny asa ara-toekarena isan-karazany.
Nanomboka tamin' ny taonjato faha-18 ary indrindra fa tamin' ny taonjato faha-19 dia nandray anjara tamin' ny varotra andevo tao amin' ny Ranomasimbe Indianina ihany koa i Madagasikara, indrindra tamin' ny famatsiana ny zanatany frantsay toa an' i [[Île Bourbon]] ([[La Réunion]] ankehitriny) sy [[Ile de France (Maorisy)|Île de France]] ([[Maorisy]] ankehitriny). Nofoanana tamin' ny fomba ôfisialy ny fanandevozana taorian' ny fandraisan' ny mpanjanaka frantsay an' i Madagasikara tamin' ny taona 1896. Na izany aza dia nitoetra ela be tany amin' ny faritra sasany ny fiantraika ara-piarahamonin' ny fanandevozana, dia ny fanilikilihana ny taranaky ny andevo taloha.
== Fiforonan-teny ==
Ny hoe ''andevo'' dia avy amin' ny kamban-teny hoe ''olon-devo'' izay midika hoe "olona an-trano", ka ny teny hoe ''levo'' dia nampiasaina hanondroana ny trano fonenana, araka ny mbola hita amin' ny [[fiteny malaiô-pôlineziana]] sasany amin' ny endrika hoe ''lewu'', ''levu'' na ''lebo''<ref><small>"[https://motmalgache.org/bins/teny2/andevo Andevo]", ''motmalgache.org'' (avy amin' ny boky ''Dictionnaire Historique et Géographique'' nosoratan' i [[Régis Rajemisa Raolison|Rajemisa-Raolison Régis]])</small> </ref><ref><small>Razafindralambo Lolona N., "[http://madarevues.recherches.gov.mg/IMG/pdf/taloha_14-15-89-117.pdf Construction d’identité et relations de dépendance : descendants d’anciens maîtres et descendants d’anciens « esclaves » en Imerina]", ''Taloha'' (n° 14-15), ''madarevues.recherches.gov.mg'' ("O. Ch. Dahl (''Migration from Kalimantan to Madagascar'', 1991...) propose comme étymologie ''olon-lewu'', "homme de la maison" (''lewu'' : maison), c'est-à-dire un domestique. »")</small></ref>. Teny mitovy hevitra ny hoe ''andevo'' na ''ondevo'' na ''ndevo'' na ''mpanompo'' teo amin' ny fiarahamonina malagasy taloha: tsy nanondro ny fanandevozana ireo teny ireo tamin' ny voalohany.
== Antony mahalasa andevo ==
Teto [[Madagasikara]] dia mety ho vokatry ny toe-javatra maromaro ny antony mahalasa andevo, izay amin' ny ankapobeny voarindra araka ny fomba amam-panao sy araka ny fahefan' ny mpanjaka. Maromaro ny atony mahatonga ny olona ho andevo teto Madagasikara, anisan' izany ny faharesena amin' ny ady, ny tsy fahaloavan-trosa, ny sazy ara-pitsarana, ny fandovana ny sata maha andevo ary ny varotra andevo. Azo atao andevo ny [[andriana]] na ny [[hova]] raha misy heloka na trosa tsy voaloany, ary amin' izany toe-javatra izany dia tsy hatao hoe ''andevo'' ny fiantsoana azy fa atao hoe ''[[zazahova]]''.
=== Babo an' ady ===
Ny olona azo tamin' ny fanafihana isan-karazany na ny babo tamn' ny ady nifanaovan' ny samy fanjakana na samy foko no nahalasa andevo olona maro indrindra. Ohatra: nisambotra [[Betsileo]] na [[Antankarana]] ny [[Fanjakana Merina]] nandritra ny adin' ny samy foko; nisambotra [[Betsimisaraka]] sy [[Antanosy]] tany amorontsiraka ny [[Sakalava]]. Matetika dia azo natao ny nanafaka ireo andevo ireo tamin' ny alalan' ny vidim-panavotana, tamin' ny alalan' ny fifampiraharahana amin' ny mpandresy, na tamin' ny alalan' ny didy avoakan' ny mpanjaka.
=== Tsy fahafahana mandoa trosa ===
Ny olona nitrosa tamin' ny [[andriana]] na tamin' ny [[hova]] nefa tsy mahavoaefa izany dia azo natao andevo amin' ny fotoana voafetra, mandra-pandoavana ny trosa na mandritra ny taona maromaro. Io endri-panandevozana io dia manakaiky kokoa ny asa fanompoana (atao hoe ''[[:fr:Servage|sevrage]]'') tany [[Eorôpa]] na ny asa an-terivozona.
=== Heloka bevava na fikomiana amin' ny mpanjaka ===
Mety ho lasa andevo ny olona voaheloky ny fitsarana noho ny heloka bevava, na ny halatra lehibe, na ny fikomiana amin' ny mpanjaka na fahefany, raha tsy voaheloka ho faty. Tsy azo atao raha tsy amin' ny alalan' ny famotsoran-keloka na ny famelan-keloka avy amin' ny mpajaka ny fanafahana azy ireo, ary ny andevo sasany dia afaka nijanona ho andevo mandra-pahafatiny.
=== Zanaky ny andevovavy ===
Ny zanaka nateraky ny reny andevo dia lasa andevo ihany koa, na inona na inona satan' ny rainy. Izany fitsipika izany dia nampiharina tany amin' ny [[Merina]] sy ny [[Betsileo]]. Sarotra kokoa matetika ny fanafahana ny zaza nateraky ny andevovavy ary nitaky didy avy amin' ny mpanjaka manokana izany indraindray.
=== Varotra olona ===
Nisy ny olona namidy ho andevo, na tao afovoan-tanin' i Madagasikara na avy tany amorontsiraka, na avy teto Madagaskara ihany na avy any ivelany, amin' ny alalan' ny mpivarotra andevo. Ny andevo sasany avy any ivelany diai matetika avy ao [[Afrika Atsinanana]] ([[Môzambika]], [[Tanzania]]), [[Kômôro]] na ireo nosy [[Maskareina (tamba-nosy)|Maskarena]].
== Asa fanompoana ==
Teto Madagasikara, ny andevo dia nanatanteraka asa fanompoana maro samihafa teo amin' ny fiarahamonina, izay samy hafa arakaraka ny fanjakana sy ny faritra ary ny sokajin' ny tompo ([[andriana]], [[hova]], [[mpanjaka]]). Tena ilaina eo amin' ny toekarena sy ao an-tokantrano ary tamin' ny pôlitika teo amin' ny fiarahamonina malagasy faha mpanjaka ny asan' izy ireo.
=== Asa an-trano ===
Ny andevo no niandraikitra ny fikarakarana ny tokantrano, ny nahandro, ny ny zaza, ary ny asa isan-karazany mahakasika ny tompony mivantana. Hita indrindra izany teo amin' ny andevon' andriana na ny an' ny hova, na ny an' ny mpanjaka, na teo amin' ny [[Fanjakana Merina|Merina]] ([[Antananarivo]], [[Ambohimanga]]) sy ny [[Fanjakana sakalava|Sakalava]] ary ny [[Fanjakana betsileo|Betsileo]].
=== Asa tany ===
Niasa any an-tsaha ho an' ny tompony (andriana, hova, mpanjaka) ny andevo, anisan' izany ny fambolena voly fihinana sy ny toeram-pambolena lehiben' ny mpanjaka (vary, mangahazo, vomanga, ary voly hafa). Nisy andevo nentina tany amin' ny fanjakana samihafa teto [[Madagasikara]] mba hanao [[Asa an-tery vozona|asa an-terivozona]] hanatevenana sy hampitomboana ny vokatry ny fambolena any, indrindra fa tamin' ny taonjato faha-16 ka hatramin' ny faha-19. Tsy nanana tany ny andevo amin’ ny ankapobeny. Afaka niasa ho an' ny tenany manokana indraindray ny andevo nafahana, nefa ny ankamaroany tsy nanana tany.
=== Asa tanana ===
Nanao asa tanana toy ny fanenomana, fanefena tanimanga (vilany, tavy, siny, sns), fandrafetana, fanefena metaly, ary asa tanana hafa ny andevo. Anisan' ny mpanao asa tanana manan-danja izy ireo tany amin' ny tanàn' ny Merina ([[Antananarivo]], [[Antsirabe]]) sy tany amin' ny tanànan' ny Sakalava ary tany amorontsiraka atsinanana. Natokana ho amin' ny asa manokana izay nifandovan' ny taranaka nifandimby ny andevo sasany.
=== Raharaham-barotra ===
Nandray anjara amin' ny varotra sy ny famokarana ho an' ny tsena ny andevo, izay matetika teo ambany fanaraha-mason' ny tompony. Ny tambajotra ara-barotra dia nahitana mpivarotra [[Arabo (vahoaka)|arabo]]-[[Soahily (vahoaka)|soahily]] tany amin' ny morontsiraka atsinanana sy avaratra, tao koa ny Eorôpeana (Pôrtogey, Frantsay, Britanika) tany amin' ny morontsiraka sy seranana ([[Mahajanga]], [[Toamasina]], [[Morondava]]), ary ny andriana malagasy tamin' ny varotra anatiny. Tany amin' ny seranan-tsambo sasany dia nampiasaina mivantana teo amin' ny fanondranana ny vokatry ny fambolena na ny vokatry ny asa tanana ny andevo. (Ohabolana: ''Andevolahy avy nandranto: izay atao rehetra "izaho avy nandranto"''.).
=== Fiompiana ===
Nikarakara fiompiana omby sy akoho amam-borona ary biby fiompy hafa ho an' ny tompony ny andevo. Asa nanan-danja izany, indrindra teo amin' ny tanin' ny mpanjaka sy ho an' ny andriana nanana tany sy fananana lehibe. Fanao fahita tany amin' ny Merina sy ny Betsileo ary ny Sakalava izany.
=== Fitaterana ===
Ny andevo dia nampiasaina amin' ny fitondrana entana, amin' ny fitaterana entam-barotra, na amin' ny filanjana ny mpajaka sy andriana na ny hova tompony ny andevo. Nandray anjara tamin' ny fitaterana an-dranomasina (lakana, dhows) ihany koa izy ireo tamin' ny varotra anatiny sy ifanaovana amin' ny any ivelany, araka ny hita tany amorontsiraka andrefana sy atsinanana. (Ohabolana: ''Andevolahy diso hena ratsy: ny tompon' alahelo no ataony ratsy lanja''.)
=== Asa ho an' ny fanjakana ===
Notendrena hanao fanompoana manokana ho an' ny mpanjaka ny andevo sasany: voatendry ho mpanaraka ny dian' ny mpanjaka sy ny andriana na ny hova tompony iraky ny mpanjaka sy mpiambina azy ireo any amin' ny toerana alehan' izy ireo. Ny hafa natokana ho amin' ny fanamboaran-dalana sy fanorenana manda fiarovana. Any amin' ny fanjakana sasany dia nisy ny andevo nampidirina vonjimaika amin' ny diabe fanafihana na nampiasaina hanaraha-maso ny faritra efa resy.
=== Asa ara-pivavahana sy ara-pombafomba ===
Ny andevo sasany dia nandray anjara amin' ny fikarakarana fasana sy toerana masina, amin' ny lanonam-pianakavian' ny andriana na ny mpanjaka, ary ny nanampy tamin' ny asan' ny mpisorona na tamin' ny fanompoana ny razan' ny mpanjaka. Io fomba fanao io dia hita tao Imerina sy tany amin' ny fanjakana amorontsiraka sasany.
=== Fanamarihana ankapobeny ===
Mety nolovaina na nomena arakaraka ny saranga na ny maha lahy na maha vavy ny asa fanompoana sasany. Ny andevon' ny mpanjaka, ny andevo an-trano, ny andevo mikarakara fambolena ary ny andevo manao asa tanana dia tsy nitovy toe-piainana. Amin' ny ankapobeny dia nanana fiainana tsara kokoa noho ny andevo mpamboly na mpanao asa tanana ny andevo miankina mivantana amin' ny mpanjaka na ny andevo manao asa an-trano.
== Fiainana ara-piarahamonina ==
=== Fifandraisana amin' ny saranga hafa ===
Ny andevo dia tsy noheverina ho zavatra na biby fa olona nailika amin' ny fandraisana anjara ara-piarahamonina mahazatra. Maro amin' izy ireo ny mitovy sata amin' ny gadra na olona nesorina zo maha olom-pirenena. Sarotra indrindra ny toe-draharaha raha avy any ivelany ilay babo ka zara raha afaka mifankahazatra amin' ny fiarahamonina misy azy.
=== Fanambadiana ===
Tsy manambady ivelan' ny foko sy saranga misy azy ny andevo sy ny saraga hafa tao amin' ny fiarahamonina merina sy betsileo. Araka ny voalazan' i William Ellis tamin' ny taona 1838 dia voarara tsy hanambady andriana na hova ny andevo teo amin' ny fiarahamonina malagasy. Noheverina ho "olona maloto" ny andevo, tsy toy ny hova sy ny andriana izay "olona madio". Izany "fahalotoana" sy "fahadiovana" izany no nahatonga ny [[Fady (malagasy)|fady]] amin' ny fifanambadian' ny andevo sy ny tsy andevo teo amin' ny fiarahamonina malagasy.
=== Toekarena ===
Raha amin' ny lafiny ara-toekarena dia indraindray tsy nisy fahasamihafana lehibe teo amin' ny fari-piainan' ny andevo sy ny an' ny tompony. Ankoatra izany, amin' ny faritra sasany, ny andevo dia nanana safidy hiasa ho an' ny tenany sy hanana ny fananany manokana, anisan' izany ny fananana andevo (lasa andevon' andevo, araka ny fomba fiteny) izay lasa mpanompony. Ny mariky ny maha andevo azy ireo dia ny fandoavany ny ampahafolon' ny karamany amin' ny tompony.
=== Adidy amin' ny fanjakana ===
Tsy nandoa hetra ny andevo, ary tsy voatery nanao fanompoana ho an' ny fanjakana na ho an' ny mpanjaka na fanompoana miaramila, izay adidin' ny olona afaka. Izany no anisan' ny antony nahatonga ny andevo sasany tsy nety nandray ny fahafahana nomena azy.
=== Fahafatesana ===
Nokarakaraina mangingina sy tsy anaovana lanonana ampahibemaso ny fahafatesan' ny andevo. Atao maimaika ny fandevenana, matetika ao anatin' ny 24 ora. Raha alina no nitrangan' ny fahafatesana dia azo alevina alohan' ny mangirandratsy ny faty (jereo ny ohabolana hoe: "''Andevolahy maty hariva, ka vovon' alika no anjara tafondrony''"). Tsy nisy ny fiandrasam-paty. Tany amin' ny faritra maro (indrindra ny tao Imerina) dia tsy nahazo fasan-drazana ny andevo. Azo alevina amin' ny toerana mitokana na vonjimaika izy ireo. Tsy nisy fombafomba niantoka ny fifindran' ny fanahiny ho any amin' ny tontolon' ny [[Razana (finoana malagasy)|Razana]]. Matetika no noheverina ho manjary fanahy nirenireny fa tsy tena lasan-ko razana ny fanahin' ny andevo. Ny finoana sasany notaterin' ny [[Etnôlôjia|etnôlôga]] dia milaza fa heverina ho mora miova ho fanahy mampidi-doza na maloto ([[angatra]]) ny fanahin' ny andevo maty.
== Fivarotana andevo ==
Ankoatry ny fifampivarotana andevo amin' ny samy malagasy dia nisy ny fampidirana avy any ivelany sy ny fanondranana andevo avy eto Madagasikara.
=== Fampidirana andevo ===
Ny [[Ômàna|Arabo ômaney]] sy ny Frantsay no nampiditra andevo be indrindra teto Madagasikara. Anisan' ny niharan' izany filana andevo izany i [[Môzambika]]: nosamborina sy naondrana ny andevo mba hanomezana fahafaham-po izany filana izany. Avy ao [[Afrika Atsinanana]] sy Môzambika ny ankamaroan' ireo andevo ireo.
=== Fanondranana andevo ===
Nalaza ny [[fivarotana andevo]] teto [[Madagasikara]], ka ny andevo sasany namidy amin' ny samy Malagasy fa ny hafa kosa naondrana any ivelan' i Madagasikara. Tany [[Amerika]], tao [[Afrika Atsimo]], tany [[Pôrtogaly]], tany [[Goa]] ([[India]]), tany [[Java]], tany Batavia ([[Indônezia]]), tany Bourbon ([[La Réunion]] ankehitriny), tany Ile de France ([[Maorisy]] ankehitriny), tany [[Jamaika]], tany [[Barbady]], tany [[Trinidad (Bolivia)|Trinidad]] (Bôlivia), ary tany [[Pôrtô Rikô]] no toerana nivarotana ny olona avy aty [[Madagasikara]]. Niasa tamin' ny tany midadasika fambolena [[fary]] sy [[landihazo]] ny ankamaroan' ny Malagasy navarina tany ivelany. Nisy ny natao andevo an-trano.
=== Fifampivarotana eo an-tanàna ===
Nisy ny varotra sy ny fanakalozana andevo teo amin' ny samy olom-pehezin' ny fanjakana iray teto Madagasikara (andriana, hova, mpanankarena). Afaka nivarotra sy nividy ary nanakalo ny andevony tamin' ny olona hafa tao amin' io fanjakana io ny tompon' andevo. Matetika teny amin' ny tsena eo an-toerana na tamin' ny alalan' ny fifanarahana mivantana any an-trano teo amin' ny tompon' andevo no nanaovana ny fifampiraharahana. Anisan' ny anton' ny fifampivarotana andevo ny filàna vola na entana, sy ny fitadiavana mpiasa any amin' ny toeram-pambolena na amin' ny fikarakarana ao an-trano, ary ny fanefana trosa. Azo namidy ka natakalo vola, na omby, na lamba, na entana hafa ny andevo.
== Fanafoanana ny varotra andevo ==
Niseho tsikelikely nandritra ny taonjato faha-19 ny fandrarana ny varotra andevo teto Madagasikara, tao amin' ny pôlitikan' ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakana Merina]] sy ny fanerena iraisam-pirenena, indrindra fa ny [[Britanika]].
=== Ny fifanarahana tamin' ny taona 1817 ===
Ny fepetra lehibe voalohany dia ny fifanekena tamin' ny 23 Oktobra 1817, teo amin' ny mpanjaka merina [[Radama I]] sy ny governora britanika any Maorisy, [[Robert Townsend Farquhar]]. Nampanantena ny mpanjaka Radama I fa handrara ny fanondranana andevo avy eto Madagasikara. Nikendry indrindra ny hisakanana ny mpivarotra vahiny tsy hividy andevo malagasy halefa any amin' ny nosy [[Maskareina (tamba-nosy)|Maskarena]] sy any amin' ny zanatany hafa ity fanekena ity. Ho takalon' izany dia nampanantenain' ny Britanika fanampiana isan-taona ara-bola sy ara-pitaovam-piadiana ary ara-panohanana ara-diplômasia ny Fanjakana Merina. Nanamafy ny fahavonon' ny Fanjakana Merina handrara ny fivarotana andevo ny fifanarahana fanampiny nosoniavina tamin' ny taona 1820.
Noraran' i Britanika mantsy ny fivarotana andevo tao amin' ny empirany tamin' ny taona 1807 ary nanao izay hisakanana izany taty amin' ny [[Ranomasimbe Indiana|Ranomasimbe Indianina]] izy. Te hametra ny herin' ny [[Frantsa|Frantsay]] ao amin' ity faritra ity ihany koa ny Britanika ary te hanakana ny [[Zanatany frantsay taloha|zanatany frantsay]] tsy haka andevo eto Madagasikara. Tanjon-dRadama I kosa ny hanamafy ny fahefany amin' i Madagasikara manontolo sy hampanaraka fandrosoana ny fanjakany ary hametraka fifandraisana ara-diplômasia amin' ny firenena eorôpeana matanjaka ara-tafika.
Na dia teo aza ny fandrarana ôfisialy dia tsy nanjavona avy hatrany ny varotra andevo. Nanohy nivarotra andevo mangingina ny mpanao izany. Mbola tafiditra tao anatin' ny tambajotran' ny varotra andevo aty amin' ny Ranomasimbe Indianina ny fanjakana amorontsiraka sasany ([[Fanjakana sakalava|Sakalava]], [[Fanjakana Betsimisaraka|Betsimisaraka]]). Niverina indray ny varotra andevo indraindray amin' ny fotoana mampitsahatra vetivety ny fanampian' ny Britanika.
=== Fepetra vaovao tamin' ny taonjato faha-19 ===
Nisy fanapahan-kevitra maromaro taty aoriana izay nanamafy ny fanafoanana ny varotra andevo. Tamin' ny 1869, tao amin' ny Fanjakana Merina, dia nisy fepetra noraisina mba handrarana ny fanafarana andevo vahiny, indrindra fa ny babo antsoina hoe [[Makoa (malagasy)|Makoa]] (na [[Masombika]]) avy ao [[Môzambika]] sy ny manodidina. Tamin’ ny taona 1877 dia nanafaka tamin' ny fomba ôfisialy ny Masombika, izay andevo nohafarana avy ao [[Afrika Atsinanana]], ny fitondram-panjakana merina. Nikendry ny hampitsahatra tsikelikely ny varotra andevo iraisam-pirenena ao amin' ny fanjakany ireo fanapahan-kevitra ireo. Tsy tanteraka anefa ny fanafoanana ôfisialy ny fanandevozana teto Madagasikara raha tsy tamin' ny fanjanahantany frantsay tamin' ny taona 1896.
== Fivavahana sy fanandevozana teto Madagasikara ==
=== Fivavahan-drazana ===
Nametraka sy nanamarina ny anjara toerana sy ny satan' ny andevo ny [[Fivavahan-drazana malagasy|fivavahana sy ny finoana nentim-paharazana malagasy]] teo amin' ny lafiny ara-pombafomba sy ara-môraly ary ara-piarahamonina.
==== Kôsmôlôjia sy ambaratonga teo amin' ny fiarahamonina ====
Ao amin' ny [[kôsmôlôjia nentim-paharazana malagasy]] dia mirindra araka ny firazanana sy ny toerana misy ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]] ny fiarahamonina. Nitana ny toerana farany ambany ny andevo, indrindra amin' ny fanatanterahana fombafomba lehibe. Tsy ara-piarahamonina fotsiny ny fanilikilihana fa teo amin' ny lamin' ny eran-tany sy eran-danitra, mba hanehoana ny "fahadiovana" sy ny voninahitry ny firazanan' ny olona afaka (ny [[hova]] sy ny [[andriana]]). Vokatr' izany dia voafetra ny fandraisana anjaran' ny andevo amin' ny fombafomba mahakasika ny razana. Tsy azony atao na voafetra ny fandraisany anjara amin' ny lanonana ara-pivavahana sasany. Tsy nanan-jo amin' ny fampiasana na fananana [[fasana]] angataham-pitahiana izy ireo.
==== Fombafomba mahakasika ny andevo ====
Amin' ny faritra sasany dia nahazo mandray anjara amin' ny fanatanterahana fombafomba ny andevo, nefa amin' ny maha mpandray anjara irakiraka sy ambany azy fa tsy mpandray anjara fototra velively. Nisy ny [[fady]] izay nanakana ny andevo tsy hiditra amin' ny toerana masina sasany na hikasika zavatra sasany ampiasaina amin' ny fombafomba. Any amin' ny faritra sasany dia afaka mandray anjara an-kolaka amin' ny fanatanteraha fombafomba ny andevo, ohatra amin' ny alalan' ny fanomezana an' ohatra ho an' ny fianakavian' ny tompony na ho an' ny taranaka misy ny tompony.
==== Adidy eo amin' ny fiarahamonina ====
Nametraka fomba fijery ara-môraly momba ny antanantohatra ny fivavahana nentim-paharazana: manana adidy hiaro ny andevony ny tompony. Tsy maintsy nankatò ny andevo ho fanehoana ny lamina kôsmika. Ninoana ho "[[lahatra]]" mifamatotra amin' ny firazanana na amin' ny trosan' ny fianakaviana ny sata misy ny andevo.
==== Fivavahan-drazana manoloana ny fanafoanana ny fanandevozana ====
Tsy nanova ny satan' ny andevo teo amin' ny ambaratongam-piarahamonina izay napetraky ny finoana nentim-paharazana ny fanafoanana ny fanandevozana nataon' ny Frantsay tamin' ny taona 1896. Voailikilika tsy handray anjara amin' ny fombafomba ny taranaky ny andevo taloha sasany, na dia efa afaka araka ny lalàna aza. Nasiam-panamboarana ny fanao ara-pivavahana sasany mba hahafahan' ny andevo taloha tao amin' ny fiarahamonina sasany, nefa matetika amin' ny fomba voafetra. Mbola mipetraka ny tsy fahahan' ny taranak' andevo hifanambady amin' ny taranaky ny olona afaka.
=== Kristianisma ===
Tamin' ny vanim-potoana faha mpanjaka teto [[Madagasikara]] (tamin' ny taonjato faha-19 indrindraindrindra), dia nisy fiantraikany lalina teo amin' ny sata sy ny fitondrana ny andevo ny fampidirana sy ny fielezan' ny [[Kristianisma eto Madagasikara|kristianisma]] prôtestana sy ny katôlika.
==== Prôtestantisma ====
Niteraka fiovam-po teo amin' ny [[hova]] sy ny [[andriana]] merina sasany ny fahatongavan' ny misiônera prôtestanta britanika (''[[London Missionary Society]]'') tao [[Antananarivo]]. Nitory ny fitovian' ny mpino rehetra eo anatrehan' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] ny misiônera. Izany dia nifanohitra amin' ny fisian' ny ambaratongam-piarahamonina nentim-paharazana izay nametraka ny andevo ho ambany indrindra. Afaka nandray anjara tamin' ny fanompoam-pivavahana sy namaky [[Baiboly]] ampahibemaso ary natao [[batisa]] ny andevo. Nahafahan' ny zanak' andevo nianatra mamaky teny sy manoratra ny fisian' ny sekolin' ny misiônera. Lalana voalohany nahafahan' ny andevo hiova ho amin' ny toerana tsara kokoa ara-piarahamonina sy ara-kolontsaina ny [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestantisma]], lalana izay sarotra nidirana tao amin' ny fiarahamonina nentim-paharazana. Na dia eo aza izany fitoviana eo anatrehan' Andriamanitra izany dia nitohy ihany ny fanavakavahana nahazo ny andevo. Mbola natao an-jorom-bala ny andevo tamin' ny fahazoana fahefana.
==== Katôlisisma ====
Tonga ny misiônera katôlika frantsay tatỳ aoriana nitondra ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|katôlisisma]] ary nifantoka tamin' ny faritra manodidina an' [[Antananarivo]] sy ny faritra amorontsiraka. Nitovitovy amin' ny an' ny Prôtestanta ny fomba fiasan' izy ireo: fampianaram-pivavahana sy fampianarana mamaky teny sy manoratra, saingy tsy dia mifandray mivantana amin' ny tao an-dapan' ny mpanjaka. Nanolotra sehatra hafa nahafaha-mampiditra ny andevo hifaneraserana amin' ny mpiara-belona tsy an-kanavaka ny sekoly katôlika. Nampiasain' ny tompon' andevo sasany anefa ny fahefana ara-pivavahana katôlika mba hitazomana ny lamina nentim-paharazana sy ny fankatoavan' ny andevo. Maneho izany fa azo atao fitaovana mba hanamafisana ny fisian' ny ambaratongam-piarahamonina ny môraly kristiana.
==== Fifanoheran' ny idealy kristiana amin' ny antanantoha-panjakana ====
Indraindray ny misiônera dia nanakiana ny fanandevozana, saingy tsy nanafoana izany ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakana Merina]]. Niteraka disadisa teo amin' ny Fiangonana sy ny Fanjakana izany toe-javatra izany: nanambara ny fitoviana ara-môraly sy ara-panahy ny kristianisma, fa nanohy nampihatra ny tsy fitoviana ara-tsôsialy sy ny fiankinan-dohan' ny andevo kosa ny lamim-piarahamonina nentim-paharazana nankasitrahin' ny mpanjaka, indrindra tamin' ny andron-d[[Ranavalona I]] (1788-1861). Nihevitra Ranavalona I fa fanitsakitsahana ny fiandrianany ny fanao sy ny hevitra nampidirin' ny misiônera nitory ny [[fitovian' ny olombelona rehetra]] izay mifanohitra amin' ny fomba nolovaina hatramin' izay, dia ny fisian' ny saranga samihafa, indrindra ny fisian' ny [[fanandevozana]]. Tsy azo nomena fampianarana noho izany ny andevo nanomboka tamin' ny taona 1832 ary nanomboka nihamafy koa ny fanenjehana ny Kristiana. Tamin-d[[Ranavalona II]] (1868-1883) vao lasa [[fivavaham-panjakana]] tao an-dapa ny [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestantisma]].
==== Vokatra maharitra ====
Matetika anisan' ny voalohany nahazo fianarana sy afaka namaky teny sy manoratra ny taranak' andevo niova ho Kristiana, ka nanamora ny fihatsaran' ny fiainany izany taorian' ny taona 1896 izay nanafoanan' ny Frantsay ny fanandevozana. Nitohy hatrany anefa ny fanavakavahana sy ny fanilikilihana na dia teo ny fitoviana ara-pivavahana izay notorin' ny misiônera sy ny Kristiana malagasy.
=== Silamo ===
Teto Madagasikara dia voafetra ny fiantraikan' ny [[Silamo eto Madagasikara|finoana silamo]] teo amin' ny fiainan' ny andevo tamin' ny vanim-potoana faha mpanjaka, saingy nisy toe-javatra manokana, indrindra tany amin' ny morontsiraka andrefana sy avaratra-andrefana, izay nahitana fiarahamonina mozilmana. Tany amin' ny tanàna nisy seranan-tsambo ([[Mahajanga]], [[Nosy Be]], [[Maintirano]], [[Morondava]]) no niorenan' ny finoana silamo indrindra, tamin' ny alalan' ny mpivarotra [[Soahily (vahoaka)|soahily]] sy [[Arabo (vahoaka)|arabo]].
==== Fampifanarahana amin' ny rafi-piarahamonina malagasy ====
Nampifanarahina tamin' ny rafitra ara-piarahamonina malagasy efa misy ny finoana silamo. Any amin' ny faritra sasany izay nandray ny finoana silamo eto Madagasikara, indrindra eo amin' ny foko [[Antemoro]] sy [[Antalaotra]], dia nisy ny andevo niasa an-trano sy niasa teny amin' ny toeram-pambolena. Tao koa ny mpivarotra mozilmana sasany izay nandray anjara amin' ny [[Fivarotana andevo|varotra andevo]] taty amin' ny faritra andrefan' ny [[Ranomasimbe Indiana]].
==== Fitoviana ara-panahy eo amin' ny samy Mozilmana ====
Tao amin' ny fiarahamonina silamo tany amorontsiraka dia afaka nivavaka sy nandray anjara tamin' ny fombafomba silamo (vavaka ''[[Vavaka dimy fanao isan' andro (silamo)|salat]]'', [[Ramadany]]) ny andevo, ka izany dia naneho ny endriky ny fitoviana ara-panahy eo anatrehan' i [[Allah]]. Nampianarina namaky [[Kor'any]] ny andevo sasany, indrindra raha nipetraka tao an-tranon' ny mpivarotra mozilmana nahay mamaky teny sy manoratra. Ny lalàna silamo indraindray dia mamela ny andevo hifanambady ara-dalàna amin' ny Mozilmana hafa ary hampita izany sata ara-pivavahana azony izany amin' ny zanany, izany dia tsy mitovy amin' ny fanao nentim-paharazana merina.
Na dia teo aza ireo lafiny ara-pivavahana ireo dia nijanona teo amin' ny lafiny ara-piarahamonina ny maha andevo tao amin' ny tranon' ny tompony na tao amin' ny trano fanatobiana entana. Ny fahalalahana ara-panahy dia tsy midika foana hoe fitoviana eo amin' ny asa toy ny varotra sy ny fitantanana ary fanapahan-kevitra ao amin' ny fianakaviana. Tsy niala ny rohy mamatotra ny andevo amin' ny tompony mandra-pamotsorana azy ireo.
==== Fisian' ny famotsorana andevo ====
Nisy ihany ny famotsorana andevo noho ny antony ara-pivavahana na ara-piarahamonina. Mamporisika ny fanafahana andevo ny finoana silamo ary mihevitra izany ho fihetsika mendrika ([[Fiteny arabo|arabo]]: صدقة / ''sadaqah''). Nanafaka ny andevony araka ny toromarika ara-pivavahana ny Mozilmana tompon' andevo sasany, ka nanokatra lalana mivantana kokoa amin' ny fiovana sata ara-piarahamonina ho an' ny taranaky ny andevo tany amin' ireo faritra amorontsiraka ireo.
== Nandritra ny fanjanahantany ==
=== Fanafoanana ny fanandevozana ===
Ny [[Fanafoanana ny fanandevozana|fanafoanana]] [[Fanafoanana ny fanandevozana|ôfisialy ny fanandevozana]] teto Madagasikara dia nambaran' ny fitondrana mpanjanaka frantsay notarihin' ny governora jeneraly [[Joseph Simon Gallieni|Joseph Gallieni]] tamin' ny 12 Septambra 1896, taorian' ny fandresen' ny Frantsay ny Fanjakana Merina. Nihatra manerana an' i Madagaskara izany nefa nisy faritra lavitra sasany na nandry vao haingana izay tsy voafehin' ny fitondrana frantsay.
=== Vokatr' izany teo amin' ny andevo taloha ===
Ny vokatra mivantana voalohany dia ny fanafahana andevo marobe izay nahaforona ampahany betsaka amin' ny mponina. Lasa olona afaka ara-dalàna ny andevo ka nitsahatra ny maha fananana azy ireo; afaka nivezivezy sy nifidy ny toerana hipetrahany izy ireo.
=== Vokatr' izany teo amin' ny toekaren' ny Malagasy ===
Ny fanandevozana dia niankinan' ny toe-karena talohan' ny fanjanahantany, indrindra ny fambolena sy ny asa an-trano ary ny asam-panjakana sasany. Rehefa nofoanana ny fanandevozana dia maro ny andevo afaka nandao ny tanin' ny tompony taloha; ny sasany nanorim-ponenana tany an-toeran-kafa mba hiaina mahaleo tena; ny hafa nandao ny asa fambolena. Ny vokatr' izany dia ny tsy fahampian' ny mpiasa ho an' ny tompon-tany teo aloha sy ny fikorontan' ny rafi-pamokarana sy ny toe-karena.
=== Vokatr' izany teo amin' ny rafi-piarahamonina ===
Nofoanana ny sarangam-poko andevo nefa tsy nanjavona tanteraka ny fanavahana ara-tsôsialy taloha. Matetika ny taranaky ny andevo no niharan' ny fanilikilihana sy fanavakavahana ara-piarahamonina. Na izany aza dia afaka nianatra ny zanak' izy ireo. Nitombo be ny isan' ny ankizy niditra an-tsekoly. Izany dia nanampy tamin' ny fielezan' ny fampianarana.
=== Fahafahana mandray anjara amin' ny pôlitika ===
Ny fananganana ny [[Parti des déshérités de Madagascar]] (PADESM) tamin' ny taona 1946 dia nahitana taratra ny fidiran' ny taranaky ny andevo taloha amin' ny raharaha pôlitika tany afovoan' i Madagasikara. Taranaky ny andevo taloha sy [[tanindrana]] izay nanjakazakan' ny [[hova]] sy ny [[andriana]] merina tamin' ny taonjato faha-19 ny mpikambana tao amin' ity antoko pôlitika ity. Nahatsapa ho voailikilika izy ireo teo amin' ny lafiny ara-tsôsialy sy ara-pitantanana ary ara-toekarena. Nanohitra ny [[Mouvement Démocratique de la Rénovation Malgache|Mouvement démocratique de la rénovation malgache]] (MDRM) ny PADESM izay nanahy ny amin' ny mety hahatonga ny fahaleovantena ho fomba iray hiverenan' ny fanjakazakan' ny hova sy ny andriana merina indray. Nandritra ny [[Tolom-bahoaka tamin' ny 1947|fikomiana malagasy tamin' ny taona 1947]] dia an' arivony ny mpikambana tao amin' ny PADESM no matin' ny mpomba ny MDRM.
== Taorian' ny nahazoana ny fahaleovantena ==
Taorian' ny nahazoan' i Madagasikara fahaleovantena tamin' ny taona 1960 dia nahazo ny fitovian-jo ny olom-pirenena rehetra, anisan' izany ny taranaky ny andevo taloha. Mbola voamariky ny lova navelan' ny fanandevozana anefa ny tena toe-piainan' izy ireo.
=== Fitoviana eo anatrehan' ny lalàna fotsiny ===
Ny [[Repoblika Malagasy]], izay nambara tamin' ny taona 1960, dia manamafy ny fitovian' ny olom-pirenena malagasy rehetra. Tsy manana sata ara-dalàna intsony ny sokajy taloha toy ny andriana sy ny hova ary ny andevo (izay efa nofoan' ny mpanjanaka rahateo). Na izany aza, ny fiheverana ara-piarahamonina nolovaina tamin' ny vanim-potoana faha mpanjaka sy tamin' ny fanjanahantany dia mbola mitohy. Miteraka fanilikilihana eo amin' ny fiarahamonina ny maha taranaka andevo teo aloha, indrindra any amin' ny faritra afovoany eto Madagasikara. Mifandray mafy amin' ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]] sy ny firazanana mantsy ny sata ara-piarahamonina nentim-paharazana malagasy.
=== Fanilikilihana ara-piarahamonina ===
Ny taranaky ny andevo dia mbola miatrika endrika fanilikilihana isan-karazany: indraindray heverina ho olona maloto na ambany izy ireo any amin' ny faritra sasany. Misy ny mampiasa ny fiaviana ho fepetra an-kolaka ho enti-manilikilika. Ny taranaky ny andevo taloha dia mety ho voailika ao amin' ny fikambanana sasany.
=== Tsy fitoviana ara-toekarena amin' ny ankapobeny ===
Any amin' ny faritra ambanivohitra maro, matetika ny taranaky ny andevo taloha dia anisan' ny vahoaka mahantra indrindra eo amin' ny fiarahamonina. Mbola miasa tanin' olon-kafa mba hifampizarana ny vokatra na mpiasa miankina amin' ny taranaky ny tompon-tany taloha izy ireo. Ny fahazoana tany honenana sy hamokarana sy ny fahazoana loharanon-karena ho enti-mamokatra dia mbola tsy mitovy, satria ny ankamaroan' ny tany dia an' ny taranaky ny olona afaka na andriana taloha.
=== Paikady hanatsarany ny toe-piainany ===
Mba hialana amin' izany fanilikilihana izany dia namolavola paikady ara-piarahamonina isan-karazany ny taranaky ny andevo taloha: famoronana fasam-pianakaviana vaovao mba hamoronana firazanana azo ekena; fananganana rohim-pihavanana amin' ny alalan' ny firaisan-kina sy ny fifanambadiana mba hahazoana satam-piarahamonina eken' ny mpiaramonina kokoa; fifindrà-monina any an-tanàn-dehibe mba tsy hampisongadina loatra ny fiaviana.
Nanomboka tamin' ny taonampolo 1970 dia nisy ihany koa taranak' andevo niezaka nanao fikambanana ara-pôlitika. Ohatra, ny hetsika [[ZOAM]] tao Antananarivo dia nampivondrona ny tanora avy amin' ny vakin-tanàna sahirana ahitana betsaka ny taranaky ny andevo taloha ary niampanga ny fanavakavahana hita teo amin' ny sehatry ny fanabeazana sy ny asa.
== Fitenenanana momba ny andevo ==
=== Ohabolana ===
Indreto ny [[ohabolana]] malagasy sasany ahitana ny teny hoe "andevo":
* Andevolahy diso rasa: ny [[taim-boraka]] no avadibadika.
* Andevolahy mamono tompo mangina: voky [[hena]] indray alina, fa hiongo-belona herintaona.
* Andevolahy [[Fampirafesana|mampirafy]]: intelo mihosina ampombo.
* Andevolahy manavo-tena: manao [[amberivatry]] mitain-tenany.
* Andevolahy maty hariva, ka [[Vovò (feo)|vovo]]<nowiki/>n' [[alika]] no anjara [[tafondro]]<nowiki/>ny.
* Andevolahy miady [[tsinain-kena]], ka voin-tenan' izay tsy maharirotra.
* Andevolahy mielo, ka manampina ny anjara-masoandrony.
* Andevo maro tompo, ka mifidy ny avo tokonana.
* Aza manao andevolahy mahay [[valiha]]: asaina manao, tsy mety; nony tsy irahina, manao.
* Aza manao fanambadian' andevo.
* Toy ny [[hanina]] omena andevo: "Tian-kano, tsy tian-kano"
* Hovalahy [[Famosaviana|mamosavy]] andevolahy, ka misolo ny entan-kitainy.
* Izay hajaina tsy ho [[andriana]] tsy akory, ary izay manaja tsy ho andevo tsy akory; ka tsara ny mifanaja.
* Lavi-dingana hoatry ny andevolahy [[Sikidy (malagasy)|misikidy]] ho [[andriana]].
== Boky azo anovozan-kevitra ==
* Abinal & Victor Malzac, ''Histoire de Madagascar'', Antananarivo, 1888.
* C. André, ''De l’esclavage à Madagascar'', Paris, A. Rousseau, 1899.
* David Graeber, ''Lost People: Magic and the Legacy of Slavery in Madagascar'', Indiana University Press, 2007.
* De la Vaissière, Camille; Abinal, Antoine (1885). ''Vingt ans à Madagascar: colonisation, traditions historiques, moeurs et croyances''. Paris: V. Lecoffre. <nowiki>ISBN 3-540-63293-X</nowiki>.
* Fred Ramiandrasoa, "Un aperçu sur la vie quotidienne des esclaves en Imerina au XIXᵉ siècle", ''L'esclavage à Madagascar'', Antananarivo, Institut de Civilisations, 1997.
* G. A. Rantoandro, "Après l’esclavage à Madagascar : le devenir immédiat des esclaves émancipés", ''L’esclavage à Madagascar'', Antananarivo, Institut de Civilisations, 1997.
* Gwyn Campbell, "Madagascar and Mozambique in the Slave Trade of the Western Indian Ocean (1800-1861)", ''Slavery & Abolition'', 1988.
* Gwyn Campbell, "Madagascar and the Slave Trade, 1810-1895", ''Journal of African History'', 1983-1984.
* Gwyn Campbell, "Slavery and Fanompoana: The Structure of Forced Labour in Imerina (1790-1861)", ''Journal of African History'', 1988.
* Gwyn Campbell, ''An Economic History of Imperial Madagascar, 1750–1895: The Rise and Fall of an Island Empire'', Cambridge University Press, 2005.
* Hubert Deschamps, ''Histoire de Madagascar'', Paris, Berger-Levrault, 1972.
* Ignace Rakoto & Sylvain Urfer, ''Esclavage et libération à Madagascar'', Paris, Karthala, 2014.
* Ignace Rakoto, ''La route des esclaves : système servile et traite dans l'Est malgache'', Paris, L'Harmattan, 2001.
* Kus, Susan (1995). "Sensuous human activity and the state: towards an archaeology of bread and circuses". In Miller, Daniel; Rowlands, Michael (eds.). ''Domination and Resistance''. London: Psychology Press. <nowiki>ISBN 978-0-415-12254-2</nowiki>.
* Paul E. Lovejoy, ''The Ideology of Slavery in Africa'', Beverly Hills, Sage Publications, 1981.
* Paul Ottino, ''Les champs de l'ancestralité à Madagascar : parenté, alliance et patrimoine'', Paris, Karthala-ORSTOM, 1998.
* Pier Martin Larson, ''Slavery in Central Madagascar: Imerina During the Nineteenth Century'', University of Wisconsin Press, 1987.
* Raison-Jourde, Françoise (1983). ''Les souverains de Madagascar''. Paris: Karthala Editions. <nowiki>ISBN 978-2-86537-059-7</nowiki>.
* Raymond K. Kent, ''Early Kingdoms in Madagascar (1500-1700)'', New York, Holt, Rinehart and Winston, 1970.
* Suzanne Miers & Martin Klein (dir.), ''Slavery and Colonial Rule in Africa'', London, Frank Cass, 1999.
* Suzanne Miers & Richard Roberts (dir.), ''The End of Slavery in Africa'', Madison, University of Wisconsin Press, 1988.
== Jereo koa ==
* [[Fanandevozana]]
== Loharano sy fanamarihana ==
7zmvco6prdbj6wlqqp8q1l3z5ndixm8
Kayes
0
282471
1142411
1068419
2026-06-09T15:11:03Z
CommonsDelinker
112
Removing [[:c:File:Hôtel_de_Ville_de_Kayes.jpg|Hôtel_de_Ville_de_Kayes.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Mousssa NIAKATE|]].
1142411
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:WikiAfr20 MarcJP46 02.jpg|vignette|Eny amin' ny rabe, any Keyes]]
I '''Kayes''' dia tanàna sy kaominina lehibe any amin' ny faritra andrefana amin' i [[Malỳ]], 495 km avaratra-andrefan' i [[Bamako]], eo amoron' ny ony [[Sénégal (ony)|Sénégal]]. Renivohitry ny Faritra Kayes izy. Mitombo ny isan' ny mponina ao aminy ka tamin' ny taona 2005 izany dia 80 146, fa 127 368 kosa tamin' ny taona 2009.
== Jereo koa ==
[[Bamako]] - [[Gao (any Malỳ)|Gao]] - [[Kayes]] - [[Kidal]] - [[Koulikoro]] - [[Mopti]] - [[Ségou]] - [[Sikasso]] - [[Tombouctou]]
em2wqk7y3rredo0oif9xtvpo50v46vv
Kidal
0
282475
1142410
1068420
2026-06-09T15:09:35Z
CommonsDelinker
112
Removing [[:c:File:Kidal.png|Kidal.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Mousssa NIAKATE|]].
1142410
wikitext
text/x-wiki
I '''Kidal''' dia tanàna sy kaominina any [[Malỳ]], ao amin' ny Faritr' i Kidal. Any amin' ny 350 km avaratr' i [[Gao (any Malỳ)|Gao]] no misy azy. I Kidal dia mifandray amin' ny sisintany [[Aljeria|alzeriana]]-maliana amin' ny alalan' ny lalana iray izay tena ilaina amin' ny fifandraisan' ny faritra avaratra amin' i Malỳ sy i [[Aljeria|Alzeria]].
== Jereo koa ==
[[Bamako]] - [[Gao (any Malỳ)|Gao]] - [[Kayes]] - [[Kidal]] - [[Koulikoro]] - [[Mopti]] - [[Ségou]] - [[Sikasso]] - [[Tombouctou]]
dgeyld8tenagskkogt3t88cobat5gdg
Milerisma
0
284592
1142420
1062043
2026-06-09T19:06:16Z
Thelezifor
15140
1142420
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:William Miller.jpg|vignette|I [[William Miller]] ]]
Ny '''milerisma''' ne '''hetsika milerita''' dia hetsika ara-pivavahana niainga avy amin’ ny hafatr’ i [[William Miller]], izay nizara ampahibemaso voalohany ny finoany tamin' ny 1831 fa ny [[Fiavian' i Kristy fanindroany|fiverenan’ i Kristy]] dia eo ho eo amin' ny taona 1843–1844. Tonga nandritra ny [[Fifohazam-panahy lehibe faharoa]] sy niely be ny fampianarany ary nitombo ny lazany, izay nitarika ny zava-nitranga antsoina hoe [[fahadisoam-panantenana lehibe]]. Taorian’ ny fahadisoam-panantenana lehibe, dia nitohy nanana ny lanjany ihany io hetsika io. Ny ankamaroan' ny Milerita dia lasa [[Adventisma|Advantista]].
Nisy akony be teo amin’ ny [[Mpianatra ny Baiboly]], izay lasa [[Vavolombelon' i Jehovah|Vavolombelon’ i Jehovah]] tatỳ aoriana. I [[Charles Taze Russell|Charles Russell]], ilay mpanorina ny Mpianatra ny Baiboly, dia nanana ny ankamaroan’ ny fampianarany tamin’ ny Advantista tsy miankina toa an-dry Jonas Wendell sy George Storrs, ary Nelson Barbour.
== Jereo koa ==
* [[Adventisma]]
tkacsx0b8hsm4xb21vfvc6wrh9gy8u4
Apôkalipsy toko faha-20
0
284670
1142426
1062466
2026-06-09T20:07:16Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1142426
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Apôkalipsy toko faha-20''' dia ampahan-dahatsoratra ao amin' ny [[Apôkalipsin' i Joany|Bokin' ny Apôkalipsy]] ao amin' ny [[Testamenta Vaovao]]<nowiki/>n' ny [[Baiboly]] kristiana. I [[Joany Apôstôly]] no nanoratra an' ilay boky, araka ny lovantsofina kristiana, fa ny tena marina momba ny mpanoratra dia mijanona ho adihevitra eo amin' ny sehatry ny fikarohana akademika. Ity toko ity dia mirakitra ny fitantarana miavaka momba ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]] sy ny [[Fitsarana farany|fitsarana]] ny maty.
== Lahatsoratra ==
=== Ao amin' ny Baiboly katôlilka amin' ny teny malagasy ===
1 Ary nahita [[anjely]] anankiray nidina avy any an-danitra aho, izay nitàna ny fanalahidin' ny [[lavaka tsy hita noanoa]] sy rojo vy lehibe anankiray teny an-tànany.
2 Nosamborin' izy io ny [[Dragona (apôkalipsy)|Dragona]], ilay [[menarana antitra]], dia ny [[demony]] sy i [[Satana]], ka nafatony [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]], 3 dia nazerany tao amin' ny lavaka tsy hita noanoa, ary nohidiany tao sy nasiany tombo-kase teo amboniny, mba tsy hamitahany ny firenena maro intsony, mandra-pahatapitry ny [[Arivo taona (kristianisma)|arivo taona]]; fa rahefa afaka izany dia tsy maintsy hovahana kelikely indray izy aloha. 4 Dia nahita seza fiandrianana maro aho, izay nipetrahan' olona nahazo fahefana hitsara, sy nahita ny fanahin' ireo notapahin-doha noho ny fanambaran' i [[Jesoa]] sy noho ny tenin' [[Andriamanitra ao amin' ny kristianisma|Andriamanitra]], mbamin' ny an' ireo tsy nivavaka tamin' ny [[Bibin' ny Apôkalipsy|Biby]] na tamin' ny sariny, sy tsy nandray ny mariny na tamin' ny handriny, na tamin' ny tanany, fa efa velona ireo ka niara-nanjaka arivo taona tamin' ny [[Kristy]].
5 Ny maty sisa kosa dia mbola tsy velona, raha tsy efa tapitra ny arivo taona. Izany no [[Fitsanganan-ko velona|fitsanganana]] voalohany amin' ny maty. 6 Sambatra sy masina izay manana anjara amin' ny fitsanganana voalohany! Tsy mba hanam-pahefana amin' izy ireo ny [[fahafatesana faharoa]], fa ho mpisoron' Andriamanitra sy ny Kristy izy, ka hiara-manjaka aminy arivo taona. 7 Rahefa tapitra ny arivo taona, dia hovahana hiala amin' ny tranomaizina i [[Satana]], ka hivoaka hamitaka ny firenena amin' ny vazan-tany efatra, dia i [[Gôga sy Magôga|Goga sy Magoga]], izay hoatra ny fasiky ny ranomasina ny isany, mba hamory azy ho amin' ny ady.
8 Dia niakatra tamin' ny tany izy ireo, ka nanodidina ny tobin' ny olo-masina sy ny tanàna malala. 9 Kanjo nisy afo nampidinin' Andriamanitra avy any an-danitra kosa, ka nandevona azy ireo; ary ny [[demony]] izay namitaka azy koa nazera any amin' ny [[farihy afo]] aman-tsolifara, 10 itoeran' ilay Biby sy ny [[mpaminany sandoka]], sy hijalian' izy ireo andro aman' alina mandrakizay mandrakizay. 11 Rahefa izany, indro hitako ity seza fiandrianana lehibe fotsy mamirapiratra, sy ilay mipetraka eo amboniny; ka ny tany sy ny lanitra nandositra ny tavany, fa tsy nisy hitoerany intsony;
12 ny maty rehetra koa, na kely na lehibe, hitako nitsangana teo anoloan' ny seza fiandrianana. Dia nisy boky maro novelarina, ary nisy boky iray hafa koa novelarina, dia ny [[bokin' ny fiainana]] izany; ka [[Fitsarana farany|notsaraina]] araka izay voasoratra tamin' ireo boky ireo, manaraka ny asany avy, ny maty rehetra. 13 Ny ranomasina namoaka ny maty tao aminy; ny Fahafatesana sy ny [[Fiainan-tsi-hita|Fonenan' ny maty]] koa namoaka ny azy, dia samy notsaraina araka ny asany avy izy. 14 Ary ny fahafatesana sy ny [[Fiainan-tsi-hita|afobe]] dia natsipy tany amin' ny farihy afo: - izany no [[fahafatesana faharoa]]: ny farihy afo. 15 Ka izay rehetra tsy voasoratra tao amin' ny bokin' ny fiainana dia natsipy tany amin' ny farihy afo avokoa.
== Jereo koa ==
* Apôkalipsy [[Apôkalipsy toko voalohany|1]]- [[Apôkalipsy toko faharoa|2]] - [[Apôkalipsy toko fahatelo|3]] - [[Apôkalipsy toko fahefatra|4]] - [[Apôkalipsy toko fahadimy|5]] - [[Apôkalipsy toko fahenina|6]] - [[Apôkalipsy toko fahafito|7]] - [[Apôkalipsy toko fahavalo|8]] - [[Apôkalipsy toko fahasivy|9]] - [[Apôkalipsy toko fahafolo|10]] - [[Apôkalipsy toko faha-11|11]] - [[Apôkalipsy toko faha-12|12]] - [[Apôkalipsy toko faha-13|13]] - [[Apôkalipsy toko faha-14|14]] - [[Apôkalipsy toko faha-15|15]] - [[Apôkalipsy toko faha-16|16]] - [[Apôkalipsy toko faha-17|17]] - [[Apôkalipsy toko faha-18|18]] - [[Apôkalipsy toko faha-19|19]] - [[Apôkalipsy toko faha-20|20]] - [[Apôkalipsy toko faha-21|21]] - [[Apôkalipsy toko faha-22|22]].
l9q45iqadlyxqybrt7xnskjqx2fmcab
Lantana
0
286068
1142375
1120415
2026-06-09T13:15:51Z
Thelezifor
15140
Karazana misy eto Madagasikara
1142375
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|thumb|[[Radriaka]] (''Lantana camara'')|347x347px]]
Ny '''''Lantana''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] misy karazana 150 eo ho eo, ao amin' ny fianakaviana ''[[Verbenaceae]]''. Teratany any amin' ny faritra trôpikaly any [[Amerika]] sy aty [[Afrika]] izy ireo saingy misy karazana efa nampidirina any amin' ny faritra maro, indrindra any amin' ny faritra [[Aostralia]]-[[Pasifika]], any atsimo sy avaratra-atsinanana amin' i [[India]]. Ahitana zavamaniry ahitra sy kirihitra manana haavo 0,5 hatramin' ny 2 m izy ireo. Ny [[radriaka]] (''Lantana camara'') no karazana ''Lantana'' fantatra indrindra fa maniry eto [[Madagasikara]].
== Lisitry ny karazana ==
Ireto karazana manaraka ireto dia neken' ny ''[[The Plant List]]'':
* ''Lantana achyranthifolia'' <small>Desf.</small>
* ''Lantana'' × ''aculeata'' <small>L.</small>
* ''Lantana alainii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana amoena'' <small>Ridl.</small>
* ''Lantana angolensis'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana angustibracteata'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana angustifolia'' <small>Mill.</small>
* ''Lantana aristeguietae'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana'' × ''bahamensis'' <small>Britton</small>
* ''Lantana balansae'' <small>Briq.</small>
* ''Lantana balsamifera'' <small>Britton</small>
* ''Lantana buchii'' <small>Urb.</small>
* ''Lantana caatingensis'' <small>Moldenke</small>
* ''[[Radriaka|Lantana camara]]'' <small>L.</small>
* ''Lantana canescens'' <small>Kunth</small>
* ''Lantana caracasana'' <small>Turcz.</small>
* ''Lantana chamissonis'' <small>Benth. ''ex'' B.D.Jacks.</small>
* ''Lantana chiapasensis'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana ciferriana'' <small>Ekman ''ex'' Moldenke</small>
* ''Lantana coimbrensis'' <small>S.Moore</small>
* ''Lantana colombiana'' <small>López-Pal.</small>
* ''Lantana cordatibracteata'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana costaricensis'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana cubensis'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana cujabensis'' <small>Schauer</small>
* ''Lantana demutata'' <small>Millsp.</small>
* ''Lantana depressa'' <small>Small</small>
* ''Lantana dinteri'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana dwyeriana'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana ebrenbergiana'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana elenievskii'' <small>I.E.Mendez</small>
* ''Lantana'' × ''entrerriensis'' <small>Tronc.</small>
* ''Lantana exarata'' <small>Urb. & Ekman</small>
* ''Lantana ferreyrae'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana fiebrigii'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana'' × ''flava'' <small>Medik.</small>
* ''Lantana'' × ''floridana'' <small>Raf.</small>
* ''Lantana fucata'' <small>Lindl.</small>
* ''Lantana glaziovii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana gracilis'' <small>T.R.S.Silva</small>
* ''Lantana grisebachii'' <small>Stuck. ''ex'' Seckt</small>
* ''Lantana grossiserrata'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana hatoensis'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana hatschbachii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana haughtii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana hirsuta'' <small>M.Martens & Galeotti</small>
* ''Lantana hirta'' <small>Graham</small>
* ''Lantana hodgei'' <small>R.W.Sanders</small>
* ''Lantana horrida'' <small>Kunth</small>
* ''Lantana humuliformis'' <small>Verdc.</small>
* ''Lantana hypoleuca'' <small>Briq.</small>
* ''Lantana indica'' <small>Roxb.</small>
* ''Lantana insularis'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana involucrata'' <small>L.</small>
* ''Lantana jaliscana'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana jamaicensis'' <small>Britton</small>
* ''Lantana kingii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana langlassei'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana leonardorum'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana leucocarpa'' <small>Urb. & Ekman ''ex'' Moldenke</small>
* ''Lantana lindmanii'' <small>Briq.</small>
* ''Lantana lockhardtii'' <small>D.Don ''ex'' Schauer</small>
* ''Lantana lopez-palacii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana lucida'' <small>Schauer</small>
* ''Lantana lundiana'' <small>Schauer</small>
* ''Lantana machadoi'' <small>R.Fern.</small>
* ''Lantana magnibracteata'' <small>Tronc.</small>
* ''Lantana megapotamica'' <small>(Spreng.) Tronc.</small>
* ''Lantana melissiodorifera'' <small>Perr.</small>
* ''Lantana micrantha'' <small>Briq.</small>
* ''Lantana microcarpa'' <small>Urb.</small>
* ''Lantana moldenkei'' <small>R.Fern.</small>
* ''Lantana mollis'' <small>Graham</small>
* ''Lantana montevidensis'' <small>(Spreng.) Briq.</small>
* ''Lantana'' × ''mutabilis'' <small>Weigel</small>
* ''Lantana nivea'' <small>Vent.</small>
* ''Lantana notha'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana obtusata'' <small>Briq.</small>
* ''Lantana ovatifolia'' <small>Britton</small>
* ''Lantana parvifolia'' <small>Desf.</small>
* ''Lantana pastazensis'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana pauciflora'' <small>Urb.</small>
* ''Lantana pavonii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana peduncularis'' <small>Andersson</small>
* ''Lantana petitiana'' <small>A.Rich.</small>
* ''Lantana planifolia'' <small>(Cham.) Briq.</small>
* ''Lantana pohliana'' <small>Schauer</small>
* ''Lantana prostrata'' <small>Larrañaga</small>
* ''Lantana punctulata'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana radula'' <small>Sw.</small>
* ''Lantana reineckii'' <small>Briq.</small>
* ''Lantana reptans'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana reticulata'' <small>Pers.</small>
* ''Lantana riedeliana'' <small>Schauer</small>
* ''Lantana robusta'' <small>Schauer</small>
* ''Lantana'' × ''rubra'' <small>Berland.</small>
* ''Lantana rugosa'' <small>Thunb.</small>
* ''Lantana rugulosa'' <small>Kunth</small>
* ''Lantana ruiz-teranii'' <small>López-Pal. & Steyerm.</small>
* ''Lantana rusbyana'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana salicifolia'' <small>Kunth</small>
* ''Lantana salzmannii'' <small>Schauer</small>
* ''Lantana santosii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana scabiosiflora'' <small>Kunth</small>
* ''Lantana scabrida'' <small>Aiton</small>
* ''Lantana scandens'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana soatensis'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana splendens'' <small>Medik.</small>
* ''Lantana sprucei'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana'' × ''strigocamara'' <small>R.W.Sanders</small>
* ''Lantana strigosa'' <small>(Griseb.) Urb.</small>
* ''Lantana subcordata'' <small>Urb.</small>
* ''Lantana subtracta'' <small>Hiern</small>
* ''Lantana svensonii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana swynnertonii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana tetragona'' <small>(Forssk.) Schweinf.</small>
* ''Lantana tilcarensis'' <small>Tronc.</small>
* ''Lantana tomasii'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana trifolia'' <small>L.</small>
* ''Lantana ukambensis'' <small>(Vatke) Verdc.</small>
* ''Lantana undulata'' <small>Schrank</small>
* ''Lantana urticoides'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana velutina'' <small>M.Martens & Galeotti</small>
* ''Lantana veronicifolia'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana viburnoides'' <small>(Forssk.) Vahl</small>
* ''Lantana viscosa'' <small>Pohl ''ex'' Schauer</small>
* ''Lantana weberbaueri'' <small>Hayek</small>
* ''Lantana xenica'' <small>Moldenke</small>
* ''Lantana zahlbruckneri'' <small>Hayek</small>
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Lantana camara]]'' <small>L.</small> -- radredreka, radriaka, riadriatra, taindelontsinoa, ramity, rajejeka, mandadrieko, fotatra, fankatavinakoho
* ''[[Lantana trifolia]]'' <small>L.</small>
* ''[[Lantana montevidensis]]'' <small>(Spreng.) Briq</small><small>.</small>
== Jereo koa ==
tpilctsdc4ke2c1jeufng3kh20lfpfl
Sokajy:Mpilalao sarimihetsika amerikanina
14
288291
1142406
1081669
2026-06-09T14:36:12Z
HarryWurst
36292
1142406
wikitext
text/x-wiki
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika]]
[[sokajy:Mpanao amerikanina]]
[[fr:Catégorie:Actrice américaine de cinéma]]
[[en:Category:American film actresses]]
jq6sn17ojuh8s3rydxb0ua7470btvlf
Ranon'ampango
0
293993
1142446
1106766
2026-06-10T08:10:23Z
Thelezifor
15140
Nampahina fomba fanoratra Wikipedia
1142446
wikitext
text/x-wiki
Ny '''ranon'ampango''' na '''ranon'apango''' na '''ranovola''' dia zava-pisotro nentim-paharazana malagasy. Antsoina hoe "ranon'ampango" satria ranon'ilay [[ampango]]<ref>https://mg.globalvoices.org/2024/01/16/167816/</ref> dia tsy inona akory fa ilay ambim-bary miraikitra amin'ny vilany. Natao ihany koa hoe "ranovola" noho izy maka lokom-bolamena antitra<ref>https://tenymalagasy.org/bins/teny2/ranon-ampango?w=ranon-ampango</ref>. Ny ranon'ampango dia raisina ho zava-pisotro nasionaly<ref>https://mg.globalvoices.org/2024/01/16/167816/</ref>. Izy io tokoa mantsy dia fisotron'ny Malagasy mandritry ny fotoana fisakafoanana<ref>https://mg.globalvoices.org/2024/01/16/167816/</ref>.
== Fomba fanamboarana azy ==
Toy izao no fomba ahazoana ranon'ampango manitra sy matsiro<ref>https://voyage-madagascar.org/apango-ranovola-ou-ranonapango/</ref>:
# Rehefa masaka ny vary dia loharana hiala ao anaty vilany. Ho hita avy eo fa misy ambim-bary miraikitra amin'ny fanambanin'ny vilany. Izany dia avela ho maimay kokoa (somary dorana).
# Tapohana rano ny vilany arakarak'izay fatra ilaina.
# Avy eo dia apangotrahana io rano io mba hifangaro tsara no sady ahazo ny tsiron'ny vary maina.
# Tsihifina tsy hanaraka ny rano ilay ambim-bary na apango ary aroso mafana na mangotraka.
== Ny tsirony ==
Ny ranon'ampango dia manana ny tsiron'ilay vary may somary mangidy kely nefa maivana sy matsiro ao am-bava. Ny fofony manitra mamerovero no tena mampiavaka ny ranon'ampango<ref>https://ranouraii.wordpress.com/2014/11/20/ranovola-ou-ranonapango-boisson-nationale-de-madagascar/</ref>. Aroso ny mpihinana izy io mba tsy hampihika azy ary omena maimaim-poana mba hampazoto homana ny mpanjifa any amin'ny toeram-pisakafoana malagasy.
== Loharano ==
f06npvfditwcc7nwd4c8m0r5o22j987
Michel Sogny
0
295993
1142428
1136775
2026-06-09T23:31:13Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1142428
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Michel Sogny b.jpg
|anarana=Michel Sogny
|teraka=21 Novambry 1947
|maty=
|firenena= {{Frantsa}}
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpamoron-kira]]
|taona niasàna=
}}
'''Michel Sogny''' dia mpitendry piano, mpamoron-kira, ary mpanoratra [[Frantsa|frantsay]] manana razambe hongroà teraka ny [[21 Novambra|21 Novambry]] 1947 tao Pau. Nampivelatra fomba vaovao amin’ny fampianarana piano izy.<ref>Valérie Sasportas (23 April 2010). [http://www.lefigaro.fr/livres/2010/04/22/03005-20100422ARTFIG00623-michel-sogny-la-musique-sans-soupir-.php « Michel Sogny, La musique sans soupirs »]. ''[[Le Figaro]]''.</ref><ref>Radio Classique (December 2015). [http://www.radioclassique.fr/actu-classique/dossiers/dossiers-detail/lart-et-la-methode-de-michel-sogny.html "L’art et la Méthode de Michel Sogny"].</ref> Ity fomba fiasa ity dia nahafahan’ny mpianatra amin’ny sokajin-taona rehetra mankafy ny fianarana mitendry piano, izay matetika heverina ho sarotra atao raha tsy mianatra hatramin’ny fahazazana.<ref>« L'histoire d'une adulte prodige », Piano n°19, 2005–2006.</ref>
==Biôgrafia==
Michel Sogny dia nianatra tao amin’ny École Normale de Musique de Paris, teo ambany fitarihan’i Jules Gentil sy Yvonne Desportes. Nahazo mari-pahaizana maîtrise amin’ny psikôlôjia, licence amin’ny literatiora ary doctorat amin’ny filozofia izy,<ref>''Le Processus de l'esprit créateur chez Liszt'' {{SUDOC|040853942}}</ref> izay notanterahiny tao amin’ny [[Sorbon|Sorbonne]] tamin’ny taona 1974 teo ambany fanaraha-mason’i Vladimir Jankélévitch. Michel Sogny no mpanorina ny Fondation SOS Talents.
Tamin’ny fiaraha-miasa tamin’i Valéry Giscard d’Estaing sy Blandine Ollivier de Prévaux, zafin’i Franz Liszt, dia isan’ny mpanorina ny Association Française Franz Liszt izy.<ref>Association française Franz Liszt 1972 », Documentation Association Franz Liszt, octobre 1972</ref><ref>{{cite news |title=Une Association Franz Liszt|work=[[Le Figaro]]|date=16 October 1973|page=29|url=https://www.flickr.com/photos/60784876@N06/49472640182/in/dateposted-public}}</ref>
==Ny fomba fampianarana piano an’i Michel Sogny==
Ny fomba fianaran’i Sogny dia ampianarina amin’ny sekoliny any [[Paris]] sy [[Geneva|Geneve]]. Nanomboka tamin’ny 1974, mpianatra maherin’ny 20.000 no nianatra mitendry piano tamin’ity rafitra ity.<ref>{{cite news |first=Thierry |last=Hillériteau|title=Les antiques accords de Michel Sogny|work=[[Le Figaro]]|date=2 May 2014|url=http://www.lefigaro.fr/mon-figaro/2014/05/02/10001-20140502ARTFIG00286-les-antiques-accords-de-michel-sogny.php}}</ref><ref>{{cite news |title=L'HUMANISTEDE LA MUSIQUE|date=18 May 2017|url=https://studylibfr.com/doc/5076546/de-la-musique---%C3%A9ditions-michel-de-maule}}</ref>
Ity fomba fiasa ity dia ahitana singa roa lehibe:
*Asa fampianarana – Prolégomènes, izay ahitana fanazaran-tena fohy natao hanatsarana ny fahatsapan’ny mpianatra ny firindran’ny feo sy ny feon-kira.<ref>François Lancel, "En avant la musique", ''Le Parisien'', mai 1981</ref>
*Fizarana faharoa – andianà études mifantoka amin’ny fampivoarana ny fahaiza-manao ara-teknika, toy ny fihetsiky ny tanana sy ny toerana tokony ho raisiny.<ref>Stephan Friedrich, ''"L'Art et la Méthode", Classica L'Express"'', décembre 2015, p. 4</ref>
Anisan’ny mpianany nahomby i Michel Paris, profesora amin’ny teny frantsay izay nanomboka nianatra piano tamin’ny maha-olondehibe azy.<ref>Stephan Friedrich, ''"Michèle Paris – L'adulte prodige"'', Classica L'Express, décembre 2014, p. 9</ref> Rehefa nahavita ny fandaharam-pianarana mandritra ny efatra taona araka ny fomba Sogny izy, dia nitendry tamin’ny Théâtre des Champs-Élysées tamin’ny faha-30 taonany, tamin’ny fanohanana avy amin’ny Ministeran’ny Kolontsaina.<ref>Edgar Schneider, ''"Jours de France"'', Le Carnet de la Semaine, 3 mai 1980</ref>
Mpianatra iray hafa nahatratra fahombiazana dia Claudine Zévaco, izay nanao fampisehoana tao amin’ny Théâtre des Champs-Élysées tamin’ny 1983 sy 1984.<ref>"En Bref- Récital à la Fondation Cziffra", ''Le Monde'', 26 mai 1984</ref>
Tamin’ny taona 1981, ny Antenimieran-Doholona frantsay dia nandefa fangatahana ara-pomba ofisialy tamin’ny Minisitry ny Kolontsaina, Jack Lang, mba hiresahana ny mety hampidirana ny fomba fampianaran’i Michel Sogny manerana an’i Frantsa.<ref>{{cite news |title=Enseignement de la musique : extension du centre Michel Sogny – Sénat|url=https://www.flickr.com/photos/60784876@N06/25294925464}}</ref>
== Rohy ivelany ==
* [http://www.michelsogny.ch/ Michel Sogny Official Website] {{Wayback|url=http://www.michelsogny.ch/ |date=20221017174615 }}
* [https://www.lefigaro.fr/musique/michel-sogny-l-art-de-la-resilience-20220605 Michel Sogny, l’art de la résilience] [[Le Figaro]]
* [http://www.academie-michel-sogny.ch Michel Sogny Academy] {{Wayback|url=http://www.academie-michel-sogny.ch/ |date=20221017174620 }}
* [http://www.michelsogny.com Michel Sogny Personal Website] {{Wayback|url=http://www.michelsogny.com/ |date=20220508032616 }}
* [http://www.sos-talents.ch SOS Talents Foundation] {{Wayback|url=http://www.sos-talents.ch/ |date=20221021030101 }}
* [https://web.archive.org/web/20150822211931/http://www.artchipel.net/fr/compositeur/sogny-michel/ Works at Artchipel]
* [https://www.laflutedepan.com/recherche?Effiltre=1&Effiltre2=0&tri=0&page=0001&boutique=&instrument=&style=&motcle=michel+sogny laflutedepan.com]
== Loharano sy fanamarihana ==
[[sokajy:Biôgrafia]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1947]]
o9w5tu40zo4j155ciun0wargdefh2cr
ZOAM
0
298288
1142431
1132541
2026-06-10T06:41:41Z
Thelezifor
15140
1142431
wikitext
text/x-wiki
Ny '''ZOAM''' na '''ZWAM''' dia hetsiky ny tanora nipoitra tao [[Antananarivo]] tamin' ny andron' ny [[Repoblika Malagasy]] (Repoblika voalohany) ary nanana ny lazany manokana tamin' ny taona 1972 raha nanao vy-very ny ainy tamin'ny fanohanana ny hetsi-panoherana notarihin'ny mpianatra teny amin'ny [[Anjerimanontolo]] na [[Oniversite]] manohitra ny fitondran' ny filoha [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]]. Maro ny fanalavana io anarana io ka anisan' izany ny hoe "'''Zatovo Western Amical Malagasy'''" sy ny hoe "'''Zatovo Ory Asa Malagasy'''" taty aoriana. Ny teny hoe "Western" (izay midika hoe "Tandrefana") dia vokatry ny fitafian' ny mpikambana ao amin' io vondrona io izay mpankafy Spaghetti Westerns (zana-karazana sarimihetsika Western) ka nanao satroka "cowboy" (mpiandry omby tany [[Amerika Avaratra]]). Araka ny voalazan' i Lesley Sharp, ny "cowboy" tao amin' ny ZWAM dia "nanao fomba fiakanjo mampahatsiahy an' i [[Clint Eastwood]], izay fantatra fa "tompon' ny tena rariny" manoloana ny ny "mpiaro ny lalàna". Nanova ny anarany ho ZOAM ilay vondrona taty aoriana, fanafohezana ny hoe Zatovo Ory Asa Malagasy, izany hoe fikambanan' ny tanora malagasy tsy an' asa.
Ity hetsika ity dia nisarika ny mpikambana ao aminy avy amin' ny faritra vakin-tanàna mahantra, "[[Mainty enin-dreny|Mainty]]" tao an-drenivohitr' i Madagasikara, izay nonenan' ny taranaky ny andevo taloha. Ny ZOAM no fikambanan' ny taranaka andevo voalohany teto Madagasikara izay nanao tolona hiadiana amin' ny fanavakavahana ny taranaky ny andevo eo amin' ny fampianarana sy ny asa.
== Fanovozan-kevitra ==
* Randrianja, Solofo; Ellis, Stephen, eds. (2009). ''Madagascar: A Short History''. London: Hurst. <nowiki>ISBN 978-1-85065-892-4</nowiki>. OCLC 351399044.
* Sambo, Clément (2001). ''Langages non conventionnels à Madagascar: argot des jeunes et proverbes gaillards''. Paris: Inalco-Karthala. <nowiki>ISBN 2-84586-164-8</nowiki>. OCLC 47735604.
* Sharp, Lesley A. (2002). ''The Sacrificed Generation: Youth, History, and the Colonized Mind in Madagascar''. Berkeley: University of California Press. <nowiki>ISBN 0-520-22951-7</nowiki>. OCLC 59471111.
== Jereo koa ==
* [[Fanandevozana teto Madagasikara]]
967s6w8ohigevxa6qmempy1nxrunns6
1142432
1142431
2026-06-10T06:42:19Z
Thelezifor
15140
1142432
wikitext
text/x-wiki
Ny '''ZOAM''' na '''ZWAM''' dia hetsiky ny tanora nipoitra tao [[Antananarivo]] tamin' ny andron' ny [[Repoblika Malagasy]] (Repoblika voalohany) ary nanana ny lazany manokana tamin' ny taona 1972 raha nanao vy-very ny ainy tamin'ny fanohanana ny hetsi-panoherana notarihin'ny mpianatra teny amin' ny [[Anjerimanontolo]] na [[Oniversite]] manohitra ny fitondran' ny filoha [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]]. Maro ny fanalavana io anarana io ka anisan' izany ny hoe "'''Zatovo Western Amical Malagasy'''" sy ny hoe "'''Zatovo Ory Asa Malagasy'''" taty aoriana. Ny teny hoe "Western" (izay midika hoe "Tandrefana") dia vokatry ny fitafian' ny mpikambana ao amin' io vondrona io izay mpankafy Spaghetti Westerns (zana-karazana sarimihetsika Western) ka nanao satroka "cowboy" (mpiandry omby tany [[Amerika Avaratra]]). Araka ny voalazan' i Lesley Sharp, ny "cowboy" tao amin' ny ZWAM dia "nanao fomba fiakanjo mampahatsiahy an' i [[Clint Eastwood]], izay fantatra fa "tompon' ny tena rariny" manoloana ny ny "mpiaro ny lalàna". Nanova ny anarany ho ZOAM ilay vondrona taty aoriana, fanafohezana ny hoe Zatovo Ory Asa Malagasy, izany hoe fikambanan' ny tanora malagasy tsy an' asa.
Ity hetsika ity dia nisarika ny mpikambana ao aminy avy amin' ny faritra vakin-tanàna mahantra, "[[Mainty enin-dreny|Mainty]]" tao an-drenivohitr' i Madagasikara, izay nonenan' ny taranaky ny andevo taloha. Ny ZOAM no fikambanan' ny taranaka andevo voalohany teto Madagasikara izay nanao tolona hiadiana amin' ny fanavakavahana ny taranaky ny andevo eo amin' ny fampianarana sy ny asa.
== Fanovozan-kevitra ==
* Randrianja, Solofo; Ellis, Stephen, eds. (2009). ''Madagascar: A Short History''. London: Hurst. <nowiki>ISBN 978-1-85065-892-4</nowiki>. OCLC 351399044.
* Sambo, Clément (2001). ''Langages non conventionnels à Madagascar: argot des jeunes et proverbes gaillards''. Paris: Inalco-Karthala. <nowiki>ISBN 2-84586-164-8</nowiki>. OCLC 47735604.
* Sharp, Lesley A. (2002). ''The Sacrificed Generation: Youth, History, and the Colonized Mind in Madagascar''. Berkeley: University of California Press. <nowiki>ISBN 0-520-22951-7</nowiki>. OCLC 59471111.
== Jereo koa ==
* [[Fanandevozana teto Madagasikara]]
jvqjd3v6is4rc8jenpjwecg0lgvjmkj
Aloe macroclada
0
299005
1142423
1139661
2026-06-09T19:38:20Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1142423
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Aloe Macroclada.jpg|vignette|378x378px|''Aloe macroclada'']]
Ny '''''Aloe macroclada''''' dia [[Angiospermae|zavamaniry mamony]], karazana vahona, ao amin' ny vondron-karazana ''[[Aloe]]'', ao amin' ny fianakaviana ''[[Aloaceae|Aloeaceae]]'' (araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasikan' i Cronquist]]) na fianakaviana ''[[Xanthorrhoeaceae]]'' (araka ny [[fanasokajiana APG III]]) na ''[[Asphodelaceae]]'' (araka ny [[fanasokajiana APG IV]]), izay tsy hita raha tsy eto [[Madagasikara]]. Tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] ity zavamaniry ity izay fantatra koa amin' ny anarana hoe '''''Aloe imerinensis''''' sy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] hoe '''kisaondra''', '''lahimbahona''', '''vahombe''' na '''vahona''' fotsiny.
Fantatra amin' ny raviny mahatratra haavo 60 sm nsy misy tsilo, sy amin' ny voniny mavo na volomboasary mitambatra ho [[salohy]]. Izy io dia heverina ho zavamaniry fanao fanafody malaza amin' ny fitsaboana ny aretin' ny [[taovam-pandevonan-kanina]] sy ny [[hery fiarovana]] ary be mpampiasa eto Madagasikara.
== Fampiasana ==
=== Fitsaboana sy fahasalamana ===
[[Sary:Aloe macroclada 1057102.jpg|vignette|293x293px|Vondrombonin' ny ''Aloe Macroclada'']]Ampiasaina indrindra eto [[Madagasikara]] ny ''Aloe macroclada'' ho fanafodin' ny aretim-[[Fandevonan-kanina|pandevonan-kanina]] sy amin' ny [[hoditra]]<ref name=":0"><small>"[https://www.homeopharma.mg/blog/plantes-medicinales-de-madagascar-3/les-bienfaits-de-l-aloe-macroclada-4 Les bienfaits de l'Aloe macroclada - UtiLisations et avantages de cette plantes polyvanente]", ''www.homeopharma.mg''</small></ref><ref><small>"[https://blog.pharmaphysic.fr/aloe-macroclada/ L'Aloe macroclada: une plante méconnue! (1)] {{Wayback|url=https://blog.pharmaphysic.fr/aloe-macroclada/ |date=20260316001002 }}", ''blog.pharmaphysic.fr''</small></ref>. Ampiasaina amin' ny fomba nentim-paharazana ny ranony mba hampitsaharana ny havizanana, hitsaboana ny harerahan' ny saina sy ny vatana, ny [[rohana]], ny aretina sasany mahazo ny [[taovam-pisefoana]] sy ny [[Voa (taovam-biby)|voa]], ny fiakaran' ny [[tosi-dra]] ary ny aretin' ny [[lalan-dra]]; izy io koa dia lazaina fa afaka manadio ny ao anaty (fampiasana anatiny) sy mamoha ny tanjaky ny ankizy sy ireo izay mampiasa ny herim-batana<ref><small>"[http://a.ratsimbarajohn.free.fr/img_yoga2005/aloe/DiversAloe.htm Aloe Macrodata]", ''a.ratsimbarajohn.free.fr''</small></ref><ref name=":1"><small>"[https://nationalstemcelltherapy.com/aloe-macroclada-benefits-for-stem-cells-and-regeneration/ Traditional Uses of Aloe Macroclada]", ''nationalstemcelltherapy.com''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://www.vertusingredients.com/products/aloe-macroclada-gel-powder/ Aloe macroclada gel powder]", ''www.vertusingredients.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.robelle.net/img/cms/Vahona%20Miel.pdf VAHONA (Aloe macroclada) Au miel]", ''www.robelle.net''</small></ref>. Mahasitrana sy miady amin' ny famaivay ny ''Aloe macroclada'', mitsabo ihany koa ny famorifotry ny hoditra<ref name=":0" /><ref name=":2" />. Ny fitsaboana nentim-paharazana dia mihevitra azy ho mamelombelomana sy miady amin' ny fahanterana<ref name=":1" />.
=== Kôsmetika ===
Ny ranon' ny ''Aloe macroclada'' dia fanasitranana fery sy ratra, manavao sy mpanalefaka ny hoditra. Misoroka tsara ny fahanteran' ny hoditra aloha loatra izy io ary manampy amin' ny famerenana amin' ny laoniny ny hoditra<ref name=":0" /><ref name=":2" />.
== Fanovozan-kevitra ==
* Baker, J. G. (1883), "Contributions to the Flora of Madagascar. Part III", ''Journal of the Linnean Society, Botany'' 20: 237-304.
* Humbert, H. (éd.), ''Flore de Madagascar et des Comores'', Paris : Muséum National d’Histoire Naturelle.
* Rakotoarisoa, S. E., ''Données ethnopharmacologiques sur'' Aloe macroclada dans la base PRELUDE de la Société Française d’Ethnopharmacologie.
* Randriamampionona, D., Mboup, M., Razanadrakoto, H.O.C. (2020), "Sustainable management and cultivation establishment of Aloe macroclada in Madagascar highlands", ''Acta Horticulturae'' 1267: 131-138.
* Randriamiharisoa, M. N., Kuhlman, A. R., Jeannoda, V., et al. (2015), "Medicinal plants sold in the markets of Antananarivo, Madagascar", ''Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine'', 11:60. DOI : 10.1186/s13002-015-0046-y
* Van Wyk, B.-E., Smith, G. (2011), "Current perspectives on the economic botany of the genus ''Aloe'' L.", ''South African Journal of Botany'' 77(4): 980-987, DOI : 10.1016/j.sajb.2011.07.002
== Jereo koa ==
* ''[[Aloe]]''
* ''[[Aloe vera]]''
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
tntfdvntzitwfokzerjgfu69sfh6g77
Pelaka
0
300449
1142347
1142346
2026-06-09T12:02:43Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142347
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa.
Ny fironana mitovy fananahana dia anisan’ireo karazana fironana ara-pananahana hita eo amin’ny olombelona. Efa voarakitra teo amin’ny tantara sy kolontsaina maro maneran-tany izany nandritra ny taonjato maro. Ny fomba fijery momba ny pelaka dia miovaova arakaraka ny kolontsaina, ny fivavahana ary ny lalàna misy ao amin’ny firenena tsirairay.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany. Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
e187i9ngztsjuxdzhri4nra30pjms5s
1142348
1142347
2026-06-09T12:03:46Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142348
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Ny fironana mitovy fananahana dia anisan’ireo karazana fironana ara-pananahana hita eo amin’ny olombelona. Efa voarakitra teo amin’ny tantara sy kolontsaina maro maneran-tany izany nandritra ny taonjato maro. Ny fomba fijery momba ny pelaka dia miovaova arakaraka ny kolontsaina, ny fivavahana ary ny lalàna misy ao amin’ny firenena tsirairay.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany. Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
e3nsr79r9uezd38xqgr1fvpz6a6nvr7
1142349
1142348
2026-06-09T12:05:14Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142349
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza ny fanatontoloana, indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, politika ary fahasalamana. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny bisexuality ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany. Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
6b46lp4f1dhlk531b948a02h7hqs4vk
1142350
1142349
2026-06-09T12:06:00Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142350
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, politika ary fahasalamana. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny bisexuality ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany. Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
3a52kp32fwf0zfu4ify070bsxx4h3sw
1142351
1142350
2026-06-09T12:07:21Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142351
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany. Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
9g9l7wgsox3ej383e0ig6wl097q8o7p
1142352
1142351
2026-06-09T12:10:17Z
Mammysou17
34685
/* Fomba fijery ara-tsiansa */
1142352
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany. Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
qz32phz93mqc8byl92kyylrwvrra7tl
1142353
1142352
2026-06-09T12:11:32Z
Mammysou17
34685
/* Zon'olombelona sy fiarahamonina */
1142353
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany. Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
28a4cieiajn4dmurwrbtkkyx6ss5kjd
1142354
1142353
2026-06-09T12:13:01Z
Mammysou17
34685
/* Fomba fijery ara-tsiansa */
1142354
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association<ref>https://www.apa.org/topics/lgbtq/evidence-against-conversion-therapy</ref> tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany.
Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
0ag1mv28xlt91n6fpj5jjr0ir4nrzve
1142355
1142354
2026-06-09T12:13:50Z
Mammysou17
34685
/* Fomba fijery ara-tsiansa */
1142355
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association<ref>https://www.apa.org/topics/lgbtq/evidence-against-conversion-therapy</ref> tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany.
Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy <ref>https://www.who.int/activities/improving-lgbtqi-health-and-well--being-with-consideration-for-sogiesc</ref>.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny literatiora, sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
gdbuidezfra46kgwt2hi5oce7yaqczf
1142356
1142355
2026-06-09T12:14:08Z
Mammysou17
34685
1142356
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association<ref>https://www.apa.org/topics/lgbtq/evidence-against-conversion-therapy</ref> tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany.
Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy <ref>https://www.who.int/activities/improving-lgbtqi-health-and-well--being-with-consideration-for-sogiesc</ref>.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny [[literatiora]], sarimihetsika, mozika ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
3xg8txnnuftgd31ly7a161xw5x5r7dr
1142357
1142356
2026-06-09T12:14:29Z
Mammysou17
34685
/* Kolontsaina sy haino aman-jery */
1142357
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association<ref>https://www.apa.org/topics/lgbtq/evidence-against-conversion-therapy</ref> tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany.
Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy <ref>https://www.who.int/activities/improving-lgbtqi-health-and-well--being-with-consideration-for-sogiesc</ref>.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny [[literatiora]], [[sarimihetsika]], [[mozika]] ary zavakanto isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
gchd0ktybnj8rqymz9qvzvycnhq4ezn
1142358
1142357
2026-06-09T12:14:54Z
Mammysou17
34685
/* Kolontsaina sy haino aman-jery */
1142358
wikitext
text/x-wiki
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association<ref>https://www.apa.org/topics/lgbtq/evidence-against-conversion-therapy</ref> tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany.
Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy <ref>https://www.who.int/activities/improving-lgbtqi-health-and-well--being-with-consideration-for-sogiesc</ref>.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny [[literatiora]], [[sarimihetsika]], [[mozika]] ary [[zavakanto]] isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
bjmz0h18sl0t05cect1fc1fxbra8wzy
1142359
1142358
2026-06-09T12:31:24Z
Mammysou17
34685
nampiditra sary
1142359
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Constitutional protections lgbt, Africa, 2020.svg|vignette|Fiarovan'ny lalàm-panorenana manoloana ny fanavakavahana mifototra amin'ny fironana ara-pananahana na ny maha-lahy na maha-vavy, Afrika]]
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association<ref>https://www.apa.org/topics/lgbtq/evidence-against-conversion-therapy</ref> tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany.
Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy <ref>https://www.who.int/activities/improving-lgbtqi-health-and-well--being-with-consideration-for-sogiesc</ref>.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny [[literatiora]], [[sarimihetsika]], [[mozika]] ary [[zavakanto]] isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
* Fitovian'ny fananahana
* LGBT
* Fironana ara-pananahana
== Loharano ==
lfylfdeju9y1qrtec04vgkp86i4nz8f
1142360
1142359
2026-06-09T12:32:33Z
Mammysou17
34685
/* Jereo koa */
1142360
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Constitutional protections lgbt, Africa, 2020.svg|vignette|Fiarovan'ny lalàm-panorenana manoloana ny fanavakavahana mifototra amin'ny fironana ara-pananahana na ny maha-lahy na maha-vavy, Afrika]]
Ny '''pelaka''' dia olona manana fironana ara-pitiavana na ara-nofo amin’ny olona mitovy [[fananahana]] aminy. Matetika ny teny hoe pelaka dia ampiasaina hilazana [[lehilahy]] tia lehilahy, saingy amin’ny toe-javatra sasany dia mety hampiasaina amin’ny ankapobeny ho an’ny olona manana fironana mitovy fananahana ihany koa.
== Famaritana ==
Ny pelaka dia olona manana fironana ara-pitiavana, ara-pihetseham-po na ara-nofo amin'ny olona mitovy fananahana aminy. Anisan'ny karazana fironana ara-pananahana hita eo amin'ny [[olombelona]] izany <ref>https://www.inegalites.fr/IMG/pdf/obs_ineg_fiches_site-03.pdf</ref>.
== Tantara ==
Efa nisy hatramin'ny andro taloha ny olona manana fironana mitovy fananahana. Ahitana porofo ara-tantara momba izany ny [[kolontsaina]] sy ny [[fiarahamonina]] maro tany amin'ny faritra samihafa maneran-tany, toy ny tany Gresy fahiny, [[Rôma|Roma]] fahiny ary ny [[sivilizasiôna]] hafa <ref>https://enseignants.lumni.fr/parcours/1491/l-homosexualite-dans-l-histoire.html</ref>.
Maro lafy ny tantaran'ny firaisan'ny samy [[lehilahy]] na samy [[vehivavy]]. Mahafaoka tantara isan-karazany izay miovaova arakaraka ny faritra ara-jeografika izy io, na dia namela ny fipoiran'ny tantara manerantany momba ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy aza [[Fanatontoloana|ny fanatontoloana]], indrindra amin'ny lafiny kolontsaina, [[Pôlitika|politika]] ary [[fahasalamana]]. Mizara tantara izay indraindray mahazatra ny lehilahy sy ny vehivavy pelaka, ary indraindray mivoatra miaraka ihany koa. Farany, ny tantaran'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy dia mifandray betsaka amin'ny tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa (bisexualité) ary, amin'ny ankapobeny, amin'ny vitsy an'isa ara-pananahana sy lahy sy vavy hafa <ref>https://shs.cairn.info/revue-psychologie-clinique-et-projective-2016-1-page-47</ref>.
== Fomba fijery ara-tsiansa ==
Araka ny fikarohana ara-tsiansa maoderina, ny fitovian'ny fananahana dia tsy aretina ara-tsaina. Tamin'ny taona 1973 dia nesorin'ny American Psychiatric Association<ref>https://www.apa.org/topics/lgbtq/evidence-against-conversion-therapy</ref> tao amin'ny lisitry ny aretina ara-tsaina izany.
Taty aoriana, nesorin'ny World Health Organization tao amin'ny fanasokajiana iraisam-pirenena momba ny aretina ihany koa izy <ref>https://www.who.int/activities/improving-lgbtqi-health-and-well--being-with-consideration-for-sogiesc</ref>.
== Zon'olombelona sy fiarahamonina ==
Miovaova arakaraka ny firenena sy ny kolontsaina ny fomba fijery momba ny pelaka. Any amin'ny firenena sasany dia arovana ara-dalàna ny zony, raha any amin'ny hafa kosa mbola misy fameperana na fanavakavahana <ref>https://books.openedition.org/pul/4386</ref>.
Ankehitriny dia misy fikambanana sy hetsika maro maneran-tany miaro ny zon’ny olona pelaka sy ny vondrom-piarahamonina LGBT <ref>https://www.tiatanindrazana.mg/actualites/pelaka-manohitra-ny-fanilihana-azy-13291.php</ref>. Na izany aza, mbola misy firenena sy fiarahamonina sasany izay ahitana fanavakavahana na fameperana ara-dalàna manoloana ny olona manana fironana mitovy fananahana.
== Kolontsaina sy haino aman-jery ==
Miseho amin'ny [[literatiora]], [[sarimihetsika]], [[mozika]] ary [[zavakanto]] isan-karazany ny lohahevitra momba ny pelaka. Nitombo ny fisoloana tena sy ny fanehoana ny fiainan'ny olona pelaka tao amin'ny haino aman-jery tamin'ny taonjato faha-20 sy faha-21.
== Jereo koa ==
[[Fahapelahana|Ny Fahapelahana]]
== Loharano ==
gly56l0c10zrnf0kqf0t4ilkusy40yc
Lesbiana
0
300450
1142361
2026-06-09T12:37:30Z
Mammysou17
34685
lahatsoratra vaovao
1142361
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana ampiasain'ny vehivavy, ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny tantara, ny kolontsaina ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny literatiora, ny zavakanto ary ny haino aman-jery, ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny fiarahamonina.
grs9qwyfuovgjlqvmt90bwynn27913j
1142362
1142361
2026-06-09T12:38:27Z
Mammysou17
34685
1142362
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny tantara, ny kolontsaina ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny literatiora, ny zavakanto ary ny haino aman-jery, ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny fiarahamonina.
46t6fc5c83s2zm7xw4lr02bqpo1ldqi
1142363
1142362
2026-06-09T12:39:23Z
Mammysou17
34685
1142363
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny literatiora, ny zavakanto ary ny haino aman-jery, ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny fiarahamonina.
l4hshy51h731s9qhaaa4i8gzos4nw36
1142364
1142363
2026-06-09T12:40:08Z
Mammysou17
34685
1142364
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny literatiora, ny zavakanto ary ny haino aman-jery, ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny fiarahamonina.
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny Tantara Lesbianina.[hanova].
Lahatsoratra mifandraika: History of homosexuality, History of bisexuality and History of transidentity.
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manindry azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiaraha-monina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
7klfjh2i9l5z2xdv1cz3nsu3eky0b0t
1142365
1142364
2026-06-09T13:07:43Z
Mammysou17
34685
1142365
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny fiarahamonina.
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny Tantara Lesbianina.[hanova].
Lahatsoratra mifandraika: History of homosexuality, History of bisexuality and History of transidentity.
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manindry azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiaraha-monina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
01p0x85l5hbb7j528o4fsadwc7q0hhd
1142366
1142365
2026-06-09T13:08:26Z
Mammysou17
34685
1142366
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny Tantara Lesbianina.[hanova].
Lahatsoratra mifandraika: History of homosexuality, History of bisexuality and History of transidentity.
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manindry azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiaraha-monina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
0comsy23nj4p1s6sg1kxhzggwwb43wu
1142367
1142366
2026-06-09T13:09:08Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142367
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: History of homosexuality, History of bisexuality and History of transidentity.
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manindry azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiaraha-monina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
59uipr3q343gc2qnnu1oy29dpquz4jm
1142368
1142367
2026-06-09T13:10:06Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142368
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], History of bisexuality and History of transidentity.
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manindry azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiaraha-monina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
3em78y5nctckjo7tfany8evai8ygalv
1142369
1142368
2026-06-09T13:10:47Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142369
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa sy ny Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manindry azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiaraha-monina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
g8jyn7n580mi7yr42d41tcvdwsqrcau
1142370
1142369
2026-06-09T13:11:30Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142370
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manindry azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiaraha-monina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
74i8mox6eqy2lht04qborh4ksbnahkw
1142371
1142370
2026-06-09T13:12:46Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142371
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
94rnhxynygeoqxvnqm72fz9t6v2bij7
1142372
1142371
2026-06-09T13:14:07Z
Mammysou17
34685
1142372
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
gq6mg6ystrkcs0fp7pmg0hfyocokzau
1142373
1142372
2026-06-09T13:14:50Z
Mammysou17
34685
/* Famaritana */ nampiditra loharano
1142373
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
pwfpglnuqqwrtt5ng91921u1z3yxd2a
1142374
1142373
2026-06-09T13:15:20Z
Mammysou17
34685
/* Famaritana */
1142374
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana <ref>https://fr.bab.la/dictionnaire/espagnol-francais/lesbiana</ref>.
Ny '''lesbophobia''', izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
78zfuu00txsmr143ghmm1bvz0q3h7em
1142376
1142374
2026-06-09T13:15:59Z
Mammysou17
34685
/* Famaritana */
1142376
wikitext
text/x-wiki
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana <ref>https://fr.bab.la/dictionnaire/espagnol-francais/lesbiana</ref>.
Ny [[:fr:Lesbophobie|lesbophobia]], izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
hupgijfsf6u3c8w18rtancxtfv80ccr
1142377
1142376
2026-06-09T13:17:44Z
Mammysou17
34685
nampiditra sary
1142377
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Couple kissing in front of rainbow flag (42328458024).jpg|vignette|Lesbiana mpifankatia mifanoroka]]
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana <ref>https://fr.bab.la/dictionnaire/espagnol-francais/lesbiana</ref>.
Ny [[:fr:Lesbophobie|lesbophobia]], izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
02b74s90l3b0nduyzeqyc8m0ciwpxny
1142378
1142377
2026-06-09T13:18:12Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142378
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Couple kissing in front of rainbow flag (42328458024).jpg|vignette|Lesbiana mpifankatia mifanoroka]]
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana <ref>https://fr.bab.la/dictionnaire/espagnol-francais/lesbiana</ref>.
Ny [[:fr:Lesbophobie|lesbophobia]], izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina lesbophobic izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
== Referansa ==
hfk4qbgsyw691zb0wnr0rkt1c6vu7p6
1142379
1142378
2026-06-09T13:19:29Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142379
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Couple kissing in front of rainbow flag (42328458024).jpg|vignette|Lesbiana mpifankatia mifanoroka]]
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana <ref>https://fr.bab.la/dictionnaire/espagnol-francais/lesbiana</ref>.
Ny [[:fr:Lesbophobie|lesbophobia]], izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina mpankahala lesbiana izay manome tsiny azy ireo, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
== Referansa ==
n90s3fxh788x7bfwqe5nsjfq2j1av5s
1142380
1142379
2026-06-09T13:22:08Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142380
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Couple kissing in front of rainbow flag (42328458024).jpg|vignette|Lesbiana mpifankatia mifanoroka]]
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana <ref>https://fr.bab.la/dictionnaire/espagnol-francais/lesbiana</ref>.
Ny [[:fr:Lesbophobie|lesbophobia]], izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mivoatra ao anatin'ny fiarahamonina mpankahala lesbiana izay manome tsiny azy ireo <ref>https://vitrinelinguistique.oqlf.gouv.qc.ca/fiche-gdt/fiche/26532480/lesbophobie</ref>, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy fomba fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa ny mahazo any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
== Referansa ==
lmiyyr0rf0blxl96w45g04lglxg6733
1142409
1142380
2026-06-09T15:08:09Z
Mammysou17
34685
/* Tantara */
1142409
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Couple kissing in front of rainbow flag (42328458024).jpg|vignette|Lesbiana mpifankatia mifanoroka]]
Ny '''lesbiana''' dia maha-izy azy ara-pananahana sy ara-pitiavana safidian'ny [[vehivavy]], ny olona tsy binary sasany, ary ny olona trans sasany mba hanehoana fa manana fifanintonana ara-pihetseham-po, ara-pitiavana na ara-nofo amin'ny vehivavy na olona mitovy aminy izy ireo. Tsy voafetra amin'ny fironana ara-pananahana fotsiny ny maha-lesbiana, fa ahitana ihany koa ny [[tantara]], ny [[kolontsaina]] ary ny hetsika ara-tsosialy mifandray amin'izany.
== Famaritana ==
Nandritra ny tantara dia nifandray tamin'ny hetsika LGBT sy ny feminisma ny vondrom-piarahamonina lesbiana, na dia namolavola ny fomba fijeriny sy ny fironany manokana aza izy indraindray, toy ny amin'ny tranga antsoina hoe ''lesbiana ara-politika''. Ny kolontsaina lesbiana dia miseho amin'ny sehatra maro, indrindra eo amin'ny [[literatiora]], ny [[zavakanto]] ary ny [[haino aman-jery]], ary matetika mifantoka amin'ny fampahafantarana sy ny fanomezana sehatra ny traikefan'ny lesbiana izay tsy dia hita loatra teo amin'ny fiarahamonina <ref>https://pinkscreens.org/fr/seance-pink-screens/2012/lesbiana-une-revolution-parallele</ref>.
Matetika ny teny hoe ''lesbiana'' dia ampiasaina hilazana ny fifanintonana ara-pitiavana sy ara-nofo eo amin'ny vehivavy. Na izany aza, tsy ny olona rehetra manana izany fironana izany no misafidy ny hamaritra ny tenany ho lesbiana, satria mety hisy maha-izy azy hafa ampiasainy hanehoana ny fironany ara-pananahana <ref>https://fr.bab.la/dictionnaire/espagnol-francais/lesbiana</ref>.
Ny [[:fr:Lesbophobie|lesbophobia]], izay manondro ny fanavakavahana, ny fitsarana an-tendrony ary ny fankahalana atao amin'ny lesbiana, dia mety hisy fiantraikany amin'ny lafiny maro amin'ny fiainan'izy ireo. Anisan'izany ny fahasalamana ara-tsaina, ny fidirana amin'ny asa sy ny fanabeazana, ny fiainam-pianakaviana ary ny fandraisan'izy ireo anjara feno eo amin'ny [[fiarahamonina]].
== Tantara ==
Ity fizarana ity dia nalaina avy amin'ny [[:fr:Histoire_des_lesbiennes|Tantara Lesbianina]].
Lahatsoratra mifandraika: [[:fr:Histoire_de_l'homosexualité|Tantaran'ny Fahapelahana]], [[:fr:Histoire_de_la_bisexualité|Tantaran'ny olona manana taovam-pananahana roa]] sy ny [[:fr:Histoire_de_la_transidentité|Tantaran'ny olona manova taovam-pananahana]].
Ny tantaran'ny lesbiana dia samy manondro ny tantaran'ny vehivavy manana fifandraisana ara-pihetseham-po sy ara-pananahana amin'izy samy izy, fa koa ny tantaran'ny maha-izy azy ara-tsosialy sy ara-kolotsaina izay tsy mivaingana amin'ny firaisan'ny samy vehivavy tsotra.
Mitombo ny fiarahamonina mpankahala lesbiana izay manome tsiny azy ireo <ref>https://vitrinelinguistique.oqlf.gouv.qc.ca/fiche-gdt/fiche/26532480/lesbophobie</ref>, ny lesbiana anefa dia mahavita mamorona sy mitazona toerana sy manaja ny fiarahamonina, ary koa ny kolontsainy manokana, indrindra ny literatiora, ary koa malalaka any amin'ny firenena sasany ny zo hanambady sy hitaiza ary handray anjara amin'ny fanafahana ara-politika ny vehivavy rehetra.
== Referansa ==
s997hpj74qjcxm6s43hdu1lnki2t8ez
Fankahalana ny lesbiana
0
300451
1142381
2026-06-09T13:33:01Z
Mammysou17
34685
Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i "[[:fr:Special:Redirect/revision/228533349|Lesbophobie]]"
1142381
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny lesbophobia''' dia ny fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy heverina ho toy izany.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité, fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiôs dia mahatonga ny lesbiôs ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-pelaka azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexual mba handosirana ny herisetra. Ireo izay miaina ny maha-lesbiôs azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiôs dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexism) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia.[1] Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa[1] ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka.[2] Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia sy gayphobia.[2]
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobie dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972[1].
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
hs5allwb2axhdhnboaco372li4i6nnp
1142382
1142381
2026-06-09T13:33:44Z
Mammysou17
34685
nanova ny anaran'i [[Fankahalana ny lesbo]] ho [[Fankahalana ny lesbiana]] i Mammysou17
1142381
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny lesbophobia''' dia ny fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy heverina ho toy izany.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité, fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiôs dia mahatonga ny lesbiôs ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-pelaka azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexual mba handosirana ny herisetra. Ireo izay miaina ny maha-lesbiôs azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiôs dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexism) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia.[1] Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa[1] ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka.[2] Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia sy gayphobia.[2]
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobie dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972[1].
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
hs5allwb2axhdhnboaco372li4i6nnp
1142384
1142382
2026-06-09T13:34:44Z
Mammysou17
34685
nandika lahatsoratra
1142384
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité, fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiôs dia mahatonga ny lesbiôs ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-pelaka azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexual mba handosirana ny herisetra. Ireo izay miaina ny maha-lesbiôs azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiôs dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexism) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia.[1] Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa[1] ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka.[2] Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia sy gayphobia.[2]
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobie dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972[1].
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
gj34nwm57rmpvtk6dkk3z8g0fiy64ck
1142391
1142384
2026-06-09T13:43:40Z
Mammysou17
34685
1142391
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiôs dia mahatonga ny lesbiôs ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-pelaka azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexual mba handosirana ny herisetra. Ireo izay miaina ny maha-lesbiôs azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiôs dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexism) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia.[1] Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa[1] ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka.[2] Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia sy gayphobia.[2]
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobie dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972[1].
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
prv24dh45jefxlw0ycf9oqrfk6sfujv
1142392
1142391
2026-06-09T13:45:26Z
Mammysou17
34685
1142392
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexism) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia.[1] Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa[1] ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka.[2] Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia sy gayphobia.[2]
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobie dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972[1].
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
2x1d7cbyo2i7v7oxdcexl9s6983jj3q
1142393
1142392
2026-06-09T13:46:35Z
Mammysou17
34685
/* Fampiasana ny teny */
1142393
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa[1] ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka.[2] Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia sy gayphobia.[2]
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobie dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972[1].
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
4khrgvzza1bnafoeubd3edfw3g8t6w0
1142394
1142393
2026-06-09T13:48:06Z
Mammysou17
34685
/* Fampiasana ny teny */
1142394
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobie dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972[1].
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
6h441gwaa535l58qpdg8h0ez478fu36
1142395
1142394
2026-06-09T13:49:25Z
Mammysou17
34685
/* Famaritana */
1142395
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany Frantsa, io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny fiarahamonina amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo.[1] Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
8yty5zaxfbwwm8hfa487t6j17hovjds
1142396
1142395
2026-06-09T13:50:08Z
Mammysou17
34685
/* Fampielezana amin'ny teny frantsay */
1142396
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany Montréal tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
if9g1fzfw2pcqsodn69t18zsir02nxu
1142397
1142396
2026-06-09T13:50:31Z
Mammysou17
34685
/* Fampielezana amin'ny teny frantsay */
1142397
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny fironany ara-nofo dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao firaisana ara-nofo amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny fianakaviana sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra.[1] Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.[1]
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
dndh02ed1wrv3n4dtbrdkkvcq5smyz4
1142398
1142397
2026-06-09T13:51:36Z
Mammysou17
34685
/* Endriky ny lesbophobia */
1142398
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny [[Fironana ara-nofo|fironany ara-nofo]] dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao [[firaisana ara-nofo]] amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny [[fianakaviana]] sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra. Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.”[1] Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.[2]
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana[1],[23].
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa.[1] Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
68yk6jxz1ao9qoixzk4tfgjt927t807
1142399
1142398
2026-06-09T13:52:21Z
Mammysou17
34685
/* Herisetra ara-batana */
1142399
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny [[Fironana ara-nofo|fironany ara-nofo]] dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao [[firaisana ara-nofo]] amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny [[fianakaviana]] sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra. Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.” Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana.
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana.[1][2] Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra.[1] Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa. Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.[2]
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana[2]. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana[2].
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona.[1] Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy.[2] Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.[2]
=== haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa[1].
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
a9jl24rlu4ljxmgpflis0gbsrs10drr
1142400
1142399
2026-06-09T13:53:50Z
Mammysou17
34685
/* FANAVAKAVAHANA */
1142400
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny [[Fironana ara-nofo|fironany ara-nofo]] dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao [[firaisana ara-nofo]] amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny [[fianakaviana]] sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra. Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.” Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana.
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana. Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra. Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa. Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana.
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona. Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy. Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.
=== Haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? ? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa.
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
4jr714uzuimxn45cacfnyxrzu2bkxrb
1142401
1142400
2026-06-09T13:54:11Z
Mammysou17
34685
/* Tonga */
1142401
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny [[Fironana ara-nofo|fironany ara-nofo]] dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao [[firaisana ara-nofo]] amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny [[fianakaviana]] sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra. Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.” Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana.
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana. Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra. Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa. Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana.
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona. Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy. Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.
=== Haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny biseksual ==
=== Tonga ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? » .
Fanivanan-tena
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa.
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
l3v8pgfsw0t3fxn0htbwwmm8zaxx3xo
1142402
1142401
2026-06-09T13:55:14Z
Mammysou17
34685
/* Tonga */
1142402
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny [[Fironana ara-nofo|fironany ara-nofo]] dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao [[firaisana ara-nofo]] amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny [[fianakaviana]] sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra. Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.” Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana.
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana. Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra. Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa. Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana.
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona. Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy. Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.
=== Haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny bisexuel ==
=== Coming in ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? » .
=== Fanivanan-tena ===
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa.
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
[[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]]
iqg7g6n7siveukkxnhlo55wbbla4kqp
1142403
1142402
2026-06-09T13:57:51Z
Mammysou17
34685
1142403
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny [[Fironana ara-nofo|fironany ara-nofo]] dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao [[firaisana ara-nofo]] amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny [[fianakaviana]] sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra. Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.” Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana.
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf}}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana. Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra. Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa. Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana.
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona. Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy. Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.
=== Haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny bisexuel ==
=== Coming in ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? » .
=== Fanivanan-tena ===
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa.
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr}}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
<references />
[[Sokajy:LGBT ao Madagasikara]]
[[Sokajy:Fankahalana pelaka]]
6w910e9c0jubhhp1ijqpne95dfuozxi
1142427
1142403
2026-06-09T21:47:55Z
InternetArchiveBot
25011
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1142427
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Lesbophobia.png|vignette|Ohatra iray amin'ny fankahalana ny lesbo amin'ny alalan'ny fanorisorenana eny an-dalambe atao amin'ny mpivady lesbiana]]
'''Ny fankalahalana pelaka na lesbophobia''' dia fanilikilihana ara-tsosialy ny lesbiana na ny vehivavy roa mifankatia.
Hevitra noforonin'ireo mpikatroka pelaka tamin'ny faramparan'ny taona 1990, ny endriky ny teny ampiasaina dia mbola faritana indray ho toy ny fanadihadiana samihafa momba ity fandrosoana ara-panavakavahana ity.
Mety ho amin'ny endrika maro izany, ny tranainy indrindra amin'izany dia ny famafana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny fiheverana ny vehivavy ho heterosexualité (taova ara-pananahana araka ny tokony ho izy), fa eo koa ny fomba fanao ara-tsosialy sy ara-dalàna manavakavaka, ny fanehoana sariitatra na fanaovana sampy ary ny herisetra am-bava, ara-batana ary ara-nofo.
Ny fankahalana ny lesbiana dia mahatonga ny lesbiana ho sarotra kokoa amin'ny fiainana ny maha-lesbiana azy, ka misy ny miverina amin'ny fomba fiaina heterosexuelle mba handosirana ny [[herisetra]]. Ireo izay miaina ny maha-lesbiiana azy dia manao izany amin'ny ambaratonga samihafa amin'ny fanivanana tena sy ny fitokana-monina, ary ny fankahalana ny lesbiana dia misy fiantraikany amin'ny fahombiazany amin'ny asa ary koa amin'ny fahasalamany ara-tsaina sy ara-batana.
Taorian'ny asa nataon'ireo mpikatroka mba hanekena ny lesbophobia, dia nanomboka napetraka ireo fomba manokana hiadiana amin'ity fampahoriana ity.
== Fampiasana ny teny ==
=== Antony manosika sy ny teny manodidina ny fampiasana ny teny ===
Ao anatin'ny ezaka hanasongadinana ny fanavakavahana roa sosona (homophobia sy sexisma) izay mikendry mazava tsara ny lesbiana, ny teny hoe lesbophobia dia ampiasaina bebe kokoa fa tsy ny homophobia, indraindray miaraka amin'ny fanampiana ny mitovy aminy amin'ny lehilahy, gayphobia <ref>https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610</ref>. Ny fampiasana ny teny manokana hoe lesbophobia dia indraindray miaraka amin'ny safidy ny teny hoe LGBTIphobia noho ny homophobia mba hanantitranterana ny endriny maro samihafa ary mba hisorohana ny fampihenana, izay matetika atao amin'ny fiteny andavanandro, ny homophobia amin'ny zava-misy iainan'ny lehilahy pelaka. Noho izany, ny homophobia dia azo raisina indray ho fitambaran'ny lesbophobia (fankahalana lesbiana) sy gayphobia (fankahalana pelaka).
=== Famaritana ===
Toy ny amin'ny homophobia, ny famaritana ny lesbophobia dia mety tsy hitovy, izay faritana ho [[fanavakavahana]] <ref name=":11">{{Cite book |last=Arc |first=Stéphanie |date=2015 |title=Identités lesbiennes : en finir avec les idées reçues |publisher=Le Cavalier bleu |isbn=978-2-84670-641-4 |oclc=907359653}}</ref>, fampahoriana <ref name=":11" />, fanilikilihana ara-tsosialy <ref name=":11" />, fankahalana <ref name=":12">{{Cite book |last=Eribon |first=Didier |last2=Haboury |first2=Frédéric |last3=Lerch |first3=Arnaud |date=2003 |title=Dictionnaire des cultures gays et lesbiennes |publisher=Larousse |isbn=2-03-505164-9 |oclc=300482574}}</ref>, famantarana ny fankahalana <ref name=":13">{{Cite book |last=France. SOS Homophobie |date=2008 |title=Rapport de l'enquête sur la lesbophobie |publisher=SOS homophobie |isbn=978-2-917010-02-0 |oclc=287993615}}</ref>, na tsy fahampian'ny fankatoavana ara-tsosialy <ref name=":12" /> . Ny teboka iray tsy ifanarahana eo amin'ny fikambanana LGBT dia ny hoe singa iray amin'ny homophobia ve ny lesbophobia sa endrika fanavakavahana misaraka <ref name=":14">{{Cite web |title=Histoire d'un concept : la Lesbophobie - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article17 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> .
Indrindra indrindra, ny Lesbian Coordination any Frantsa dia nanome ity famaritana manaraka ity tamin'ny 1998 « ny fankahalana ny lesbiana izay manavakavaka azy ireo amin'ny maha-olona ao amin'ny vondrom-piarahamonina misy vehivavy azy sy noho ny firaisan'izy ireo amin'ny maha-lahy na maha-vavy azy ireo » <ref name=":14"/> Tamin'ny 2006, ny gazety ''Nouvelles Questions féministes'' dia namaritra ny lesbophobia ho « ny tsy fahitana ara-tsosialy ny lesbiana sy ny vokany, ny fiheverana ny maha-heterosexual ny vehivavy rehetra » <ref name=":4">{{Cite journal |last=Perrin |first=Céline |date=2006 |title=Isabelle Mimeault :Pour le dire. Rendre les services sociaux et les services de santé accessibles aux lesbiennes |url=https://doi.org/10.3917/nqf.252.0123 |journal=Nouvelles Questions Féministes |volume=25 |issue=2 |page=123 |doi=10.3917/nqf.252.0123 |issn=0248-4951 |access-date=2021-05-24}}</ref> . Ao amin'ny fanadihadiana manokana voalohany momba ny lesbophobia, navoaka tamin'ny taona 2008, ny SOS homophobie dia mampiasa ity famaritana « fampisehoana manokana ny fankahalana ny vehivavy noho ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy tena izy na heverina ho mitovy fananahana aminy » <ref name=":13"/> avy eo, tao amin'ny fanadihadiana vaovao nataony tamin'ny 2014, « endrika fanavakavahana ara-tsosialy ny lesbiana na vehivavy heverina ho toy izany » <ref name=":25"/> .
Ao amin'ny famaritana farany azy, ny SOS homophobia dia ahitana ireo vehivavy bisexual sy pansexual ho niharan'ny lesbophobia, izay asaina mazava tsara hamaly ny fanadihadiana nataon'izy ireo <ref name=":25"/> .
=== Fampielezana amin'ny teny frantsay ===
Tany [[Frantsa]], io teny io dia noforonina sy nampiasaina voalohany tamin'ny alalan'ny Lesbian Coordination any Frantsa <ref name=":6"/> , <ref name=":5">{{Cite web |date=2014-05-28 |title=«Lesbophobie» dans le dictionnaire, une «étape historique» pour l’Inter-LGBT |url=https://www.komitid.fr/2014/05/28/lesbophobie-dans-le-dictionnaire-une-etape-historique-pour-linter-lgbt/ |access-date=2021-10-12 |website=komitid.fr |language=fr}}</ref> nandritra ny fanomanana ny Diabe Manerantany ho an'ny Vehivavy tany [[Montréal]] tamin'ny 1998 <ref>{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}.</ref> .
Misy hatramin'ny fiandohan'ny XXI faha-21 taonjato tao amin'ny diksionera manokana, toy ny ''Dictionary of Gay and Lesbian Cultures'' tamin'ny taona 2003 tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i Suzette Robichon <ref name=":12"/> na ny ''Dictionary of Homophobia'', navoaka tamin'io taona io ihany, tao amin'ny lahatsoratra nosoratan'i [[Raymonde Gérard]] <ref name=":6"/>, ny teny dia niditra tamin'ny taona 2015 tao amin'ny diksionera ankapobeny, ny Petit Robert <ref name=":5"/>, noho ny fihetsiky ny mpikatroka lesbiana <ref name=":11"/> .
=== Fampielezana amin'ny fiteny hafa ===
Efa ela kokoa noho ny teny frantsay no nampiasa ny teny hoe "lesbophobia" tamin'ny teny anglisy, satria ny Rakibolana Anglisy Oxford dia mampiasa azy voalohany an-tsoratra ao amin'ny The Erotic Life of the American Wife, nosoratan'i Natalie Gittelson tamin'ny 1972.
== Endriky ny lesbophobia ==
"Ny fihanaky ny fihetsika manavakavaka ny vehivavy sy ny pelaka eo amin'ny [[fiarahamonina]] amin'ny ankapobeny dia miteraka rivo-piainana feno herisetra izay mampidi-doza indrindra ho an'ny lesbiana, na any amin'ny toeram-piasany na any an-tranony."
Ireo tanora lesbiana izay manambara ny [[Fironana ara-nofo|fironany ara-nofo]] dia indraindray teren'ny fianakaviany hanambady na hanao [[firaisana ara-nofo]] amin'ny lehilahy. Ireo fifandraisana na fanambadiana an-tery ireo, izay ahitana firaisana ara-nofo matetika tsy misy fanekena (fanolanana), dia tsy vitan'ny hoe manavakavaka fa azo heverina ho fampijaliana na fanandevozana ara-nofo. Amin'ny alàlan'ny fitsapana virjiny na ny fitondrana vohoka an-tery, ny lesbiana dia indraindray iharan'ny fampijaliana mihoatra noho izay iainan'ny lehilahy pelaka sy biseksuela. Satria mora kokoa ho an'ny [[fianakaviana]] sy ny mpikambana ao amin'ny fiarahamonina ny manara-maso ny firaisana ara-nofon'ny vehivavy, ny lesbiana dia miatrika sakana maro amin'ny fisorohana ny fampijaliana na ny fahazoana onitra. Ao amin'ny fiarahamonina izay iampangana azy ireo ho mitondra henatra ho an'ny fianakaviana na ny fiarahamonina, ny vehivavy izay voasarika amin'ny vehivavy hafa, na milaza ho lesbiana izy ireo na tsia, dia tena atahorana ho iharan'ny fampijaliana.
Nanomboka fanadihadiana lehibe momba ny lesbophobia tany Frantsa ny SOS Homophobie tamin'ny taona 2013, izay nandraisan'ny 7 126 femmes anjara. Araka ity fanadihadiana ity, 59% amin'ireo vehivavy lesbiana sy biseksual izay namaly no nilaza fa niharan'ny lesbophobia <ref name=":25"/> .
Manasongadina ihany koa izany fa ny endrika mahazatra indrindra amin'ny lesbophobia dia ny herisetra eny amin'ny toerana ho an'ny daholobe, indrindra fa ataon'ny lehilahy latsaky ny {{Nowrap|35 ans}} izay tsy fantatry ny lesbiana ary mihetsika anaty vondrona, indrindra any amin'ireo tanàn-dehibe <ref name=":25"/> .
=== Herisetra ara-batana ===
[[Sary:Justice_For_Sizakhele_&_Salome_(8036300204).jpg|vignette|Sora-baventy mitaky ny rariny ho an'i Sizakhele sy Salomé, vehivavy lesbiana roa nampijaliana, nanolana ary novonoina tao [[Johannesburg]] tamin'ny taona 2007 nandritra ny diabe [[Soweto]] Pride tamin'ny taona 2012.]]
Amin'ny tranga faratampony indrindra, ny lesbiana dia mety ho niharan'ny kapoka, herisetra ara-nofo ary na dia " fanolanana manasazy" aza Ao amin'ny bokiny ''hoe Féminin féminin'', ohatra, dia mitantara ny fomba niharan'ny fanolanana azy nandritra ny fahatanorany i [[Léa Duffy]], satria vehivavy pelaka izy <ref>{{Cite book |last=Flory |first=Eli |date=2013-10-01 |title=Ces femmes qui aiment les femmes |url=https://books.google.ch/books?id=VLjLDwAAQBAJ&pg=PT161&dq=%22L%C3%A9a+Duffy%22+lesbienne&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwja8uX56MTzAhV_gv0HHSLlC-QQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22L%C3%A9a%20Duffy%22%20lesbienne&f=false |language=fr |publisher=L'Archipel |isbn=978-2-8098-1195-7 |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Misy tranga maro ahitana tanora lesbiana nokapohina, novetavetaina ary notafihin'ny mpianakavy izay te-hanasazy azy ireo, handrava ny fitondran-tenany, ary hampiseho mazava fa tsy afaka mifehy ny vatany sy ny sainy araka izay hitany fa mety izy ireo.” Tany Arzantina, ny raharaha Higui, vonoan'olona niaro tena taorian'ny fanolanana andian-jiolahy mpankahala pelaka natao tamin'ny taona 2016, dia niafara tamin'ny fanafahana an'i Eva Analía De Jesús tamin'ny taona 2022.
=== Herisetra ara-tsaina ===
Rehefa iharan'ny fanesoana, fanevatevana na fandrahonana ny lesbiana, dia matetika avy amin'ny ray aman-dreny izany (indraindray aza dia lavina tsy ho ao amin'ny fianakaviana izy ireo), mpiara-monina na mpiara-miasa (na mpiara-miasa amin'ny lisea ho an'ny zatovovavy) izay mankahala ny lesbiana <ref name=":25">{{Cite web |last=SOS Homophobie |date=2014 |title=Rapport sur la lesbophobie |url=https://www.sos-homophobie.org/sites/default/files/enquete_sur_la_visibilite_des_lesbiennes_et_la_lesbophobie_2015.pdf}}</ref> .
Milaza ny tatitry ny SOS momba ny homophobia fa ny antsasaky ny namaly no niharan'ny herisetra tao anatin'ny fianakaviana: tsy fifankahazoana ho an'ny 35%, fandavana ho an'ny 21%, ary fanevatevana ho an'ny 13% <ref name=":1">{{Cite web |date=2012-07-05 |title=L'amour entre femmes choque encore |url=https://sante.lefigaro.fr/actualite/2012/07/05/18578-lamour-entre-femmes-choque-encore |access-date=2021-05-23 |website=sante.lefigaro.fr}}</ref> .
=== Fampijaliana sy fampihenana ny lanjan'ny firaisana ara-nofo eo amin'ny vehivavy ===
Ny fanavakavahana ny vehivavy dia mametraka ny firaisana ara-nofo amin'ny toerana ambany kokoa, izay misy amin'ny alalan'ny fanirian'ny lehilahy sy noho ny faniriany ihany; ity fomba fijery ity dia mihevitra ny fifandraisana misy eo amin'ny vehivavy ho toy ny tantara tsy hita maso <ref name=":3">{{Cite book |last=Borrillo |first=Daniel |date=2014-04 |title=L'homophobie : mieux la définir pour mieux la combattre |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01232610 |access-date=2021-05-23}}</ref> , <ref name=":10">{{Cite book |last=Worthen |first=Meredith Gwynne Fair |date=2020 |title=Queers, bis, and, straight lies : an intersectional examination of LGBTQ stigma |language=en |isbn=978-1-315-28033-2 |oclc=1123187388}}</ref> .
Ankoatra izany, ny lesbianisma dia ampiasaina amin'ny fomba reductive sy sariitatra amin'ny pôrnôgrafia ho toy ny zavatra foronina sy voyeurism <ref name=":6"/> , <ref name=":7">{{Cite book |last=Stéphanie Arc |date=2010 |title=Les Lesbiennes: idées reçues sur les lesbiennes |language=fr |publisher=Le Cavalier Bleu Editions |pages=128 |isbn=9782846706940}}</ref>, izay nomarihin'ny Lesbian Coordination any Frantsa tao amin'ny ''Tatitra momba ny lesbophobia any Frantsa'', izay nanasongadinana ny fampiasana ny firaisana ara-nofo lesbian ho toy ny zavatra foronina pôrnôgrafia ho an'ny lehilahy <ref name="1999 - C.L.F.">{{Cite web |title=1999 - C.L.F. |url=https://www.coordinationlesbienne.org/spip.php?article103 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":7" /> , <ref name=":8">{{Cite journal |date=2018-06-30 |title=Marche des fiertés : « Les lesbiennes ne se retrouvent pas nécessairement dans les discours de nombreuses associations LGBT » |url=https://www.lemonde.fr/societe/article/2018/06/30/marche-des-fiertes-les-lesbiennes-ne-se-retrouvent-pas-necessairement-dans-les-discours-de-nombreuses-associations-lgbt_5323679_3224.html |journal=Le Monde.fr |language=fr |access-date=2021-10-12}}</ref> .
Araka ny fanadihadiana natao tamin'ny taona 2020 momba ny fanilikilihana ny LGBTQI+, ny lesbiana dia miatrika fanilikilihana amin'ny ankapobeny momba ny fanaony ara-pananahana izay azo lazaina amin'ny fomba diso fa mivilivily, mivadika, saingy iharan'ny fanilikilihana manokana izay mifandray amin'ny fizotran'ny kolontsaina izay manaratsy sy manaratsy azy ireo, toy ny fanavakavahana sy fanavakavahana ny vehivavy. lesbiana.
=== Sariitatra momba ny lesbiana ===
[[Sary:L'Assiette_au_beurre_18_septembre_1909_1245.jpg|alt=Dessin d'une femme âgée à l'expression lubrique courant dans les bois pour rattraper une jeune fille femme qui s'enfuit|vignette|Sariitatra avy amin'ny ''L'Assiette au Beurre'' tamin'ny 18 Septambra 1909, izay mampifandray ny feminista amin'ny endrik'ilay lesbiana mpiremby.]]
Misy ihany koa ireo hevitra efa voahevitra mialoha, ohatra ilay hoe raha vehivavy lesbiana ny vehivavy iray dia satria "diso fanantenana amin'ny lehilahy" izy; ity toe-javatra ity dia mety ho vetivety ihany ary mety hovana amin'ny alalan'ny fidiran'ny lehilahy an-tsehatra , <ref name=":3"/> .
Ny fananganana sary maharikoriko momba ny lesbiana dia mifandray amin'ny sariitatra manohitra ny feminista : amin'ity lojika ity, ny vehivavy izay mizaka tena amin'ny lehilahy dia tsy maintsy ho lesbiana, ary ny lesbiana dia tsy maintsy ho ratsy fitondran-tena sy tsy voajanahary <ref name=":3"/> .
=== Famafana ny lesbiana ===
Misy endrika roa ny famafana ny lesbiana Ny voalohany dia ny tsy fahitana azy ireo amin'ny sehatra sosialy sy manokana, izay mampangina ny fisian'ny lesbiana amin'ny fandalinana ara-tantara na sosialy. Ny faharoa dia ny famafana ny lesbianisma mihitsy, amin'ny fampihenana azy ho endrika iray amin'ny firaisan'ny samy lehilahy na samy vehivavy na ho fiovaovan'ny maha-bisexual ny vehivavy, ary mandà amin'ny tranga roa ireo ny mampiavaka azy.
=== Herisetra atao amin'ny orinasa pelaka ===
Miseho amin'ny toeram-piasana, fananana, ary ny tompony ihany koa ny fankahalana ny vehivavy, na amin'ny fomba ofisialy na amin'ny alalan'ny fandrobana tsy mitonona anarana. Ohatra, tamin'ny 1926, ''ny Eve's Hangout'', naorin'i Eva Kotchever, dia niharan'ny fanenjehana nataon'ny polisy avy amin'ny Departemantan'ny Polisin'i [[New York]] . Voatery nikatona ny klioba taorian'ny nisamborana ny tompony noho ny "fitondran-tena vetaveta" sy ny fandroahana azy avy any Etazonia. <ref>{{Cite web |last=Gattuso |first=Reina |date=2019-09-03 |title=The Founder of America's Earliest Lesbian Bar Was Deported for Obscenity |url=http://www.atlasobscura.com/articles/what-was-first-gay-bar |access-date=2020-03-18 |website=atlasobscura.com |language=en}}</ref>
Tany Frantsa, i Marie-Thérèse Auffray, mpiady amin'ny fanoherana sady mpanao hosodoko, sy i Noëlle Guillou, vadiny, dia niharan'ny fankahalana ny vehivavy eo an-toerana rehefa nanokatra ny toeram-pivarotany ''Le Bateau Ivre'' <ref>{{Cite web |title=Sur les traces de Marie-Thérèse Auffray, une personnalité marquante d'Échauffour dans l'Orne |url=https://actu.fr/normandie/echauffour_61150/sur-traces-marie-therese-auffray-une-personnalite-marquante-dechauffour-dans-lorne_26358335.html |access-date=2022-10-21 |website=actu.fr |language=fr}}</ref>, tao [[Normandia|Normandie]] <ref>{{Cite web |last=Julie Blouet - CPD Arts plastiques et Histoire des Arts de l’Orne |title=Marie-Thérèse Auffray |url=https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf |access-date=2026-06-09 |archive-date=2022-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221021180112/https://prim61.discip.ac-caen.fr/IMG/blogs/culture/photos_expos/Marie_Therese_Auffray_expo_CD.pdf |url-status=dead }}</ref> .
=== FANAVAKAVAHANA ===
Mitranga eo amin'ny sehatry ny fitsaboana ny fanavakavahana ny lesbophobia, ka mandà ny fikarakarana ny marariny ny mpitsabo noho ny fironany ara-pananahana. Na dia tsy misy fanavakavahana amin'ny heviny hentitra aza, ny lesbophobia ara-pitsaboana dia manakana ny fikarakarana ny lesbiana: manimba ny fifandraisana ara-pahasalamana amin'ny marariny ny fanamarihan'ny mpitsabo, ka miteraka fikarakarana tsy mety sy famaritana diso momba ny fahasalamana ara-tsaina, tsy fahampian'ny fahafantarana ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo izay misy fiantraikany amin'ny lesbiana, ary fizahana ara-pahasalamana tafahoatra. Ireo fomba fanao ratsy ireo dia mitarika ny lesbiana hisoroka ny matihanina amin'ny fahasalamana matetika kokoa noho ny vehivavy hafa. Mora iharan'ny tsindry ihany koa ny lesbiana transgender sy intersex mba handalo fitsaboana tsy araka ny sitrapony.
Indraindray koa izy ireo dia miatrika fanavakavahana rehefa mitady asa na trano fonenana[1]. Tao anatin'ny fanadihadiana natao tany Eoropa tamin'ny taona 2019 nataon'ny Fikambanana Iraisam-pirenena ho an'ny Lesbian, Gay, Bisexual, Trans ary Intersex (ILGA), ny fanavakavahana amin'ny fidirana amin'ny trano fonenana no endrika fanavakavahana matetika indrindra ho an'ny lesbiana. Ny lesbiana miloko, mpifindra monina, trans, intersex, na vehivavy manana fahasembanana dia iharan'ny fanavakavahana bebe kokoa noho ny lesbiana hafa, ary marina indrindra izany ho an'ireo izay sady trans no manana firazanana.
Ireo mpanorina ny fivarotam-boky ho an'ny vehivavy lesbiana any Paris, Violette and Co, dia manamarina ny fahasarotan'ny fahazoana fampindramam-bola any amin'ny banky <ref name=":32">{{Cite web |title=Violette & Co, la seule librairie lesbienne de France |url=https://www.streetpress.com/sujet/1488901462-violette-co-la-seule-librairie-lesbienne-de-france |access-date=2022-01-09 |website=StreetPress |language=fr}}</ref> .
Ireo fanavakavahana ireo dia tsy voalaza amin'ny fomba ofisialy afa-tsy amin'ny 10%-n'ny tranga <ref name=":23">{{Cite journal |last=Cianán B. Russell |last2=Ilaria Todde |date=2019 |title=Diving into the FRA LGBTI II Survey Data : Lesbians Briefing |url=https://www.ilga-europe.org/files/uploads/2022/09/FRA-Intersections-Report-2022-Lesbians.pdf |journal=ILGA Europe |language=en}}</ref> .
=== Tsy fitoviana eo amin'ny zon'olombelona ===
Firenena vitsivitsy ihany no mamela ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy, ary ''indrindra indrindra'' ny fanambadiana sy ny fananganan-jaza eo amin'ny samy lahy na samy vavy: [[Kanada]], [[Espaina]], [[Belzika]], [[Nederlandy|Holandy]] . Firenena maro no mametra ny teknolojia fanampiana amin'ny fananahana ho an'ny mpivady heterosexual, ankoatra ny mpivady vehivavy <ref>{{Cite web |last=Geay |first=Juliette |date=2021-11-11 |title=PMA en Europe : quels pays l'autorisent et pour qui ? |url=https://www.franceinter.fr/societe/pma-en-europe-quels-pays-l-autorisent-et-pour-qui |access-date=2022-01-20 |website=franceinter.fr |language=fr}}</ref> .
== Eo afovoany ==
=== Fianakaviana ===
Ao anatin'ny faribolan'ny fianakaviana, ireo mpanafika dia ray aman-dreny sy rafozana, ny ankamaroany dia reny sy rafozambavy, indraindray rahalahy sy anabavy na fianakaviana mivelatra <ref name=":25"/> .
=== Arakasa ===
Any am-piasana, ireo mpanafika dia mpiara-miasa sy lehibeny miasa ao anaty vondrona. Amin'ity tontolo ity, ny lesbophobia sy ny homophobia dia samy ampitaina amin'ny endrika vazivazy ary, araka ny fanadihadiana natao tany Québec tamin'ny fiandohan'ny taona 2000, dia miely patrana indrindra amin'ny tontolo iainan'ny lehilahy. Ireo fanamarihana ireo dia mirona hanjavona eo anatrehan'ny lesbiana.
=== Haino aman-jery ===
=== Mpikatroka LGBT sy feminista ===
Na dia eo aza ny fifandraisana misy eo amin'ny fanavakavahana vehivavy sy ny lesbophobia, dia tsy afa-bela amin'ny fanao lesbophobia ireo fikambanana feminista .
== Tetikady ho an'ny lesbophobia ==
=== Vazivazy ===
Toy ny amin'ny endrika fampahoriana hafa, ny fampiasana vazivazy, indrindra rehefa tsy misy ifandraisany amin'ny tena manokana, dia ahafahan'ireo mpanoratra fanamarihana mankahala ny lesbiana mandositra ampahany amin'ny vokatry ny teniny, satria ny fiampangana ho manimba ny fandriampahalemana ara-tsosialy dia tsy mikendry intsony ireo mpanoratra ny fanamarihana fa amin'ireo lesbiana izay mamaly azy ireo, izay avy eo dia ampangaina ho tsy manana vazivazy .
== Ny voka-dratsin'ny lesbophobia amin'ny lesbiana sy ny bisexuel ==
=== Coming in ===
Mahatonga ny fizotran'ny fanambarana ho sarotra kokoa ny fisian'ny fankahalana ny vehivavy (lesbophobia) manjaka. « Tsy vehivavy manokana no kendren'ny Lesbophobia, fa ny sokajin'ny Lesbiana, izay faritana amin'ny fomba mampihena sy manimba izay tsy mampirisika ny famantarana azy. Eny tokoa, iza no te-hilaza fa anisan'ny vondrona esoina? » .
=== Fanivanan-tena ===
Indraindray ny fanorisorenana eny an-dalana dia mitarika ny vehivavy lesbiana sy biseksuela hanalavitra toerana sasany na fampisehoana fitiavana amin'ny vadiny <ref name=":25"/> .
Rehefa navoaka ny gazetiboky frantsay momba ny lesbiana Lesbia, dia nanontany tena ny mpamaky raha mety ny mampiditra sary sy sary somary manaitaitra ny filan'ny nofo. Indrindra indrindra, ireo lesbiana izay mpikambana ao amin'ny vondrona mpikatroka mahery fihetsika dia miampanga ny gazetiboky ho mampiroborobo endrika fijerena ny fijerin'ny lehilahy ny lesbiana <ref>{{Cite book |last=Le Garrec |first=Evelyne |date=1984 |title=Des femmes qui s'aiment |publisher=Seuil |isbn=2-02-006972-5 |oclc=11848522}}</ref> .
=== Fankahalana lesbiana anatiny ===
Ny "lesbophobia" anatiny dia manondro ireo fomba fanao "lesbophobia" avy amin'ny lesbiana ary mikendry ny tenany na ny lesbiana hafa, ary koa ny fampidirana anatiny ireo fanehoana ara-tsosialy manavakavaka momba azy ireo <ref name=":4"/> .
=== Fitokana-monina ===
Ny fankahalana ny lesbo eo amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny matihanina dia mitarika ho amin'ny fitokana-monina amin'ilay olona iharan'izany <ref name=":25"/> .
=== Sakana amin'ny fahombiazana matihanina ===
Ny fankahalana ny lesbiôs ao amin'ny fianakaviana sy ny tontolon'ny asa dia manakana ny fahombiazan'ny lesbiôs amin'ny asany, amin'ny alàlan'ny fahasarotana amin'ny fanohizana ny fianarany, ny fandavana ny fisondrotana na ny fahaverezan'asa.
=== Fahasalamana ara-tsaina ===
"Amin'ny ankapobeny, ny voka-dratsin'ny fampijaliana sy ny fitondrana ratsy eo amin'ny tanora sy ny fiantraikany eo amin'ny fivoarany ara-tsosialy sy ara-pihetseham-po dia tena goavana tokoa" .
Na dia tsy mitatitra voka-dratsy mivaingana avy amin'ny fanorisorenana eny an-dalambe aza ny ankamaroan'ny lesbiana, dia misy ihany koa ny vitsy an'isa mitatitra fahatsapana hatezerana, tsy fifampitokisana, alahelo, na tsy fahazoana aina[1]. Ny herisetra ao anatin'ny fianakaviana na ny sehatry ny asa no miteraka voka-dratsy lehibe indrindra: fahaketrahana, tebiteby, fitokana-monina, na fahatsapana ho meloka[1].
=== Miverina amin'ny firaisana ara-nofo mahazatra ===
Misy ireo lesbiana sasany, mba hisorohana izany fanavakavahana rehetra izany, manafina ny fironany ara-nofo amin'ny alalan'ny fanambadiana. Ny fanerena ny maha-lahy na maha-vavy dia iray amin'ireo fisehoan'ny herisetra ara-tsaina atao amin'ny lesbiana <ref name=":6"/> , <ref name=":7"/> .
== Famakafakana sy ady amin'ny lesbophobia ==
[[Sary:Caminhada_lésbica_2009_sp_37.jpg|vignette|Ny Diabe Lesbiana tamin'ny taona 2009 tao [[São Paulo]], izay nifantoka tamin'ny ady amin'ny lesbophobia ny fitakiany]]
=== Frantsa ===
Natolotra tamin'ny... ny volavolan-dalàna iray mifandraika amin'ny ady amin'ny homophobia, lesbophobia ary transphobia.26 mars 2003 Martine Billard, Yves Cochet ary Noël Mamère dia nilaza hoe:{{citation bloc|La question de la lesbophobie, à savoir la haine particulière rencontrée par les femmes homosexuelles, mérite une mention particulière dans cet exposé des motifs. En effet, le lesbianisme n'étant qu'une forme d'homosexualité, la condamnation de la lesbophobie découle de l'appareil juridique prévu pour la condamnation de l'homophobie. Toutefois, parce que ne répondant pas à l'image dominante, masculine, de l'homosexualité, et parce que réputées plus discrètes dans leur distanciation avec le modèle social hétérosexiste que les homosexuels, les lesbiennes sont absentes des représentations usuelles de l'homophobie. Elles sont néanmoins toutes autant victimes des injures et de la stigmatisation que les hommes homosexuels, même si les agressions verbales sont elles aussi souvent “plus discrètes”<ref>[http://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp /Proposition de loi, relative à la lutte contre l’homophobie, la lesbophobie et la transphobie]</ref>}}Ny vondrom-piarahamonina lesbiana mihitsy no mikarakara ny ady amin'ny lesbiana amin'izao fotoana izao, ary tafiditra indrindra amin'izany ny fikatrohana ataon'ireo fikambanana tsy mifangaro, toy ny Lesbian Coordination any Frantsa, fa koa ny fihetsiketsehana toy ny " diabe fireharehan'ny lesbiana " <ref name=":22">{{Cite journal |last=Marie-Josèphe Devilliers |last2=Jocelyne Fildard |last3=Catherine Morin Lesech |date=juin 2017 |title=Rôle des lesbiennes dans les combats féministes |url=https://www.coredem.info/IMG/pdf/pass17_fr_web-2.pdf |journal=Passerelle |language=fr |page=89-95}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Lutte contre les propos sexistes ou homophobes |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/dossiers/lutte_discrimination.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Comptes rendus des réunions de la délégation aux droits des femmes : Mardi 23 novembre 2004(Séance de 18 heures) |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/cr-delf/04-05/c0405006.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=N° 728 - Proposition de loi de Mme Martine Billard relative à la lutte contre l'homophobie, la lesbophobie et la transphobie |url=https://www.assemblee-nationale.fr/12/propositions/pion0728.asp |access-date=2021-10-12 |website=assemblee-nationale.fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=État des lieux des luttes lesbiennes, de leurs enjeux aux niveaux national et international. - C.L.F. |url=http://coordinationlesbienne.org/spip.php?article373 |access-date=2021-10-12 |website=coordinationlesbienne.org}}</ref> , <ref name=":14"/> , <ref name="1999 - C.L.F."/> , <ref name=":6">{{Cite book |last=Tin |first=Louis-Georges |date=2003 |title=Dictionnaire de l'homophobie |publisher=Presses universitaires de France |isbn=2-13-053582-8 |oclc=53838661}}.</ref> , <ref name=":8"/> .
Saingy ny lesbophobia dia vokatry ny fanavakavahana roa sosona, etsy ankilany amin'ny maha-lesbiana (lesbophobia), anisan'izany ny avy amin'ny vehivavy sasany, ary etsy ankilany amin'ny maha-vehivavy (sexism), anisan'izany ny avy amin'ny pelaka sasany <ref name=":9">{{Cite web |date=2013-03-26 |title=Enquête : La double discrimination femme et homosexuelle au travail |url=https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |access-date=2021-10-12 |website=autrecercle.org |language=fr |archive-date=2021-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021142832/https://www.autrecercle.org/page/enquete-la-double-discrimination-femme-et-homosexuelle-au-travail |url-status=dead }}</ref> . Izany no antony, ho an'ny maro amin'izy ireo, ny feminisma sy ny ady amin'ny lesbophobia dia matetika mifamatotra akaiky.
<references />
[[Sokajy:LGBT ao Madagasikara]]
[[Sokajy:Fankahalana pelaka]]
n5xwtqx98v48lol7pydp2dwp7zajh94
Fankahalana ny lesbo
0
300452
1142383
2026-06-09T13:33:45Z
Mammysou17
34685
nanova ny anaran'i [[Fankahalana ny lesbo]] ho [[Fankahalana ny lesbiana]] i Mammysou17
1142383
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Fankahalana ny lesbiana]]
56ns8tzsjql27au6be83g91vzh0br5m
Cameron Diaz
0
300453
1142405
2026-06-09T14:34:59Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Cameron Diaz at WWD Style Awards 2026-1998.jpg |anarana=Cameron Diaz |teraka= 30 Aogositra 1972 |toerana = [[San Diego]] |maty= |firenena={{Etazonia}} |mpiaraka= |asa= * mpilalao sarimihetsika |taona niasàna= }} [[File:CameronDiaz(cannesRedCarpet)-.jpg|thumb|left|Cameron Diaz]] '''Cameron Michelle Diaz''', teraka ny 30 Aogositra 1972, tao [[San Diego]], [[Kalifornia]], dia mpilalao sarimihetsika [[Etazonia|amerikanina]]. Môdely voal... »
1142405
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Cameron Diaz at WWD Style Awards 2026-1998.jpg
|anarana=Cameron Diaz
|teraka= 30 Aogositra 1972
|toerana = [[San Diego]]
|maty=
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=
* mpilalao sarimihetsika
|taona niasàna=
}}
[[File:CameronDiaz(cannesRedCarpet)-.jpg|thumb|left|Cameron Diaz]]
'''Cameron Michelle Diaz''', teraka ny 30 Aogositra 1972, tao [[San Diego]], [[Kalifornia]], dia mpilalao sarimihetsika [[Etazonia|amerikanina]].
Môdely voalohany izy, ary nanao ny anjara asany voalohany tamin'ny sarimihetsika tamin'ny hatsikana fantasy ''The Mask'' (1994), ary avy eo dia nalaza tamin'ny filalaovana ny anjara toerana lehibe tao amin'ny hatsikana romantika ''There's Something About Mary'' (1998).
Nandritra ny folo taona sisa, nilalao sarimihetsika malaza maromaro ilay mpilalao sarimihetsika:'' Very Bad Things'' (1998), notontosain'i [[Peter Berg]]; Any ''Given Sunday'' (1999), notontosain'i [[Oliver Stone]]; ''Vanilla Sky'' (2001), notontosain'i [[Cameron Crowe]]; ary ''Gangs of New York'' (2002), notontosain'i [[Martin Scorsese]]. Izy koa no nisolo tena ny Printsesy Fiona tao amin'ny andian-tsarimihetsika [[Shrek]] animated.
== Jereo koa ==
{{CLEFDETRI:Diaz, Cameron}}
{{commonscat}}
[[en:Cameron Diaz]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1972]]
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]]
4h3bjzaggt6wryj4a5649ssbc0t0eoq
Halle Berry
0
300454
1142412
2026-06-09T15:23:54Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Halle Berry-1910.jpg |anarana=Halle Berry |teraka=31 Janoary 1977 |maty= |firenena={{Etazonia}} |mpiaraka= |asa= * mpilalao sarimihetsika |taona niasàna= }} '''Halle Maria Berry''' (teraka ''Maria Halle Berry''; 14 Aogositra 1966) dia mpilalao sarimihetsika [[Etazonia|amerikanina]] Nanomboka ny asany ho modely sy mpifaninana hatsaran-tarehy izy ka lasa ''Miss Ohio USA'' tamin'ny 1986, laharana faharoa tamin'ny ''Miss USA 1986'' ary l... »
1142412
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Halle Berry-1910.jpg
|anarana=Halle Berry
|teraka=31 Janoary 1977
|maty=
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=
* mpilalao sarimihetsika
|taona niasàna=
}}
'''Halle Maria Berry''' (teraka ''Maria Halle Berry''; 14 Aogositra 1966) dia mpilalao sarimihetsika [[Etazonia|amerikanina]]
Nanomboka ny asany ho modely sy mpifaninana hatsaran-tarehy izy ka lasa ''Miss Ohio USA'' tamin'ny 1986, laharana faharoa tamin'ny ''Miss USA 1986'' ary laharana fahenina tamin'ny ''Miss World 1986''. Anisan'ny anjara asany voalohany tamin'ny sarimihetsika ny ''Boomerang'' (1992), ''The Flintstones'' (1994) ary ''Bulworth'' (1998). Tatỳ aoriana dia namokatra sy nilalao tao amin'ny sarimihetsika fahitalavitra ''Introducing Dorothy Dandridge'' (1999) izy, izay nahazoany ny Primetime Emmy Award sy ny [[Loka Golden Globe]].
== Jereo koa ==
{{CLEFDETRI:Berry, Halle}}
{{commonscat}}
[[en:Halle Berry]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1966]]
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]]
[[Sokajy:Loka Golden Globe]]
qkv29neehfmwgs7rs6kzkdzgxkpgran
1142413
1142412
2026-06-09T15:26:13Z
HarryWurst
36292
1142413
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Halle Berry-1910.jpg
|anarana=Halle Berry
|teraka=31 Janoary 1977
|maty=
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=
* mpilalao sarimihetsika
|taona niasàna=
}}
'''Halle Maria Berry''' (teraka ''Maria Halle Berry''; 14 Aogositra 1966) dia mpilalao sarimihetsika [[Etazonia|amerikanina]]
Nanomboka ny asany ho modely sy mpifaninana hatsaran-tarehy izy ka lasa ''Miss Ohio USA'' tamin'ny 1986, laharana faharoa tamin'ny ''Miss USA 1986'' ary laharana fahenina tamin'ny ''Miss World 1986''. Anisan'ny anjara asany voalohany tamin'ny sarimihetsika ny ''Boomerang'' (1992), ''The Flintstones'' (1994) ary ''Bulworth'' (1998). Tatỳ aoriana dia namokatra sy nilalao tao amin'ny sarimihetsika fahitalavitra ''Introducing Dorothy Dandridge'' (1999) izy, izay nahazoany ny Primetime Emmy Award sy ny [[Loka Golden Globe]].
== Jereo koa ==
{{CLEFDETRI:Berry, Halle}}
{{commonscat}}
[[en:Halle Berry]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1966]]
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]]
[[Sokajy:Loka Golden Globe]]
[[Sokajy:Loka Oscar]]
lwkm40i0ohmz6i20v8uuzfe5lrn9o80
1142414
1142413
2026-06-09T15:27:03Z
HarryWurst
36292
1142414
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Halle Berry-1910.jpg
|anarana=Halle Berry
|teraka=31 Janoary 1977
|maty=
|firenena={{Etazonia}}
|mpiaraka=
|asa=
* mpilalao sarimihetsika
|taona niasàna=
}}
'''Halle Maria Berry''' (teraka ''Maria Halle Berry''; 14 Aogositra 1966) dia mpilalao sarimihetsika [[Etazonia|amerikanina]]
Nanomboka ny asany ho modely sy mpifaninana hatsaran-tarehy izy ka lasa ''Miss Ohio USA'' tamin'ny 1986, laharana faharoa tamin'ny ''Miss USA 1986'' ary laharana fahenina tamin'ny ''Miss World 1986''. Anisan'ny anjara asany voalohany tamin'ny sarimihetsika ny ''Boomerang'' (1992), ''The Flintstones'' (1994) ary ''Bulworth'' (1998). Tatỳ aoriana dia namokatra sy nilalao tao amin'ny sarimihetsika fahitalavitra ''Introducing Dorothy Dandridge'' (1999) izy, izay nahazoany ny Primetime Emmy Award sy ny [[Loka Golden Globe]].
== Jereo koa ==
{{CLEFDETRI:Berry, Halle}}
{{commonscat}}
[[en:Halle Berry]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1966]]
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika amerikanina]]
[[Sokajy:Loka Golden Globe]]
[[Sokajy:Loka Oscar amerikanina]]
r4xhogzjwp9rk2g3tpmpg767fatoqfr
Sophie Turner
0
300455
1142433
2026-06-10T07:30:28Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{infobox olona |sary= Sophie Turner (40553144273) (cropped).jpg |anarana=Sophie Turner |teraka=21 Febroary 1996 |maty= |firenena={{Fanjakana Mitambatra}}; {{Angletera}} |mpiaraka= |asa= * mpilalao sarimihetsika |taona niasàna= }} '''Sophie Belinda Turner''' (teraka ny 21 Febroary 1996 tao [[Northampton]], [[Northamptonshire]], {{Angletera}}) dia mpilalao sarimihetsika britanika izay nahazo laza tamin'ny anjara asany tamin'ny maha-Sansa Stark azy tao amin'n... »
1142433
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Sophie Turner (40553144273) (cropped).jpg
|anarana=Sophie Turner
|teraka=21 Febroary 1996
|maty=
|firenena={{Fanjakana Mitambatra}}; {{Angletera}}
|mpiaraka=
|asa=
* mpilalao sarimihetsika
|taona niasàna=
}}
'''Sophie Belinda Turner''' (teraka ny 21 Febroary 1996 tao [[Northampton]], [[Northamptonshire]], {{Angletera}}) dia mpilalao sarimihetsika britanika izay nahazo laza tamin'ny anjara asany tamin'ny maha-Sansa Stark azy tao amin'ny andian-tantara amin'ny fahitalavitra Game of Thrones.
== Jereo koa ==
{{CLEFDETRI:Turner, Sophie}}
{{commonscat|Sophie Turner (actress)}}
[[en:Sophie Turner]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1996]]
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika britanika]]
ixoq999q7sn2znhpeus699ulmh7zu9z
1142451
1142433
2026-06-10T08:22:55Z
HarryWurst
36292
1142451
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary= Sophie Turner (40553144273) (cropped).jpg
|anarana=Sophie Turner
|teraka=21 Febroary 1996
|maty=
|firenena={{Fanjakana Mitambatra}}; {{Angletera}}
|mpiaraka=
|asa=
* mpilalao sarimihetsika
|taona niasàna=
}}
'''Sophie Belinda Turner''' (teraka ny 21 Febroary 1996 tao [[Northampton]], [[Northamptonshire]], {{Angletera}}) dia mpilalao sarimihetsika britanika izay nahazo laza tamin'ny anjara asany tamin'ny maha-''Sansa Stark'' azy tao amin'ny andian-tantara amin'ny fahitalavitra ''Game of Thrones''.
== Jereo koa ==
{{CLEFDETRI:Turner, Sophie}}
{{commonscat|Sophie Turner (actress)}}
[[en:Sophie Turner]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1996]]
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika britanika]]
dkca25hxk1ddz152uhjci4haomue7c9
Sokajy:Mpilalao sarimihetsika britanika
14
300456
1142434
2026-06-10T07:31:41Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mpilalao sarimihetsika ]][[sokajy:Mpanao britanika]] »
1142434
wikitext
text/x-wiki
[[sokajy:mpilalao sarimihetsika ]][[sokajy:Mpanao britanika]]
toexosaxb304zp8qiaddmvwdmphw1tl
Northamptonshire
0
300457
1142435
2026-06-10T07:44:04Z
HarryWurst
36292
vaovao
1142435
wikitext
text/x-wiki
{{coord|51|08|N|01|19|W}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Northamptonshire
|velarantany= 2.364
|isam-ponina=813.682
|sary=Northamptonshire1832 Map.png
|saina=Flag of Northamptonshire.svg
|ben'ny tanàna=
|tanànan-dehibe=
|firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany= [[Northhamptonshire]]
}}
[[File:Northamptonshire UK locator map 2010.svg|thumb|left|Northamptonshire]]
'''Northamptonshire''' dia faritany ao [[East Midlands]] any {{Angletera}}.
Mifanila amin'i [[Leicestershire]], [[Rutland]] ary [[Lincolnshire]] any avaratra izy; [[Cambridgeshire]] any atsinanana; [[Bedfordshire]] sy [[Buckinghamshire]] any atsimo; [[Oxfordshire]] any atsimo andrefana; ary [[Warwickshire]] any andrefana.
[[Northampton]] no tanàna lehibe indrindra.
Mirefy 2.364 km2 ny velaran'ny kaominina ary tombanana ho 813.682 ny mponina tamin'ny taona 2024. Ao afovoan'ny kaominina i Northampton, ary ahitana an'i [[Corby]], [[Kettering]] ary [[Wellingborough]] ireo tanàna lehibe hafa ao aminy.
== Tsiahy ==
{{ref}}
{{commonscat}}
[[en:Northhamptonshire]]
[[sokajy:Faritany ao Angletera]]
oewwv9egal320qsxc0b70m1m8ceo9ip
1142437
1142435
2026-06-10T07:55:40Z
HarryWurst
36292
1142437
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Northamptonshire
|velarantany= 2.364
|isam-ponina=813.682
|sary=Northamptonshire1832 Map.png
|saina=Flag of Northamptonshire.svg
|ben'ny tanàna=
|tanànan-dehibe=
|firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany= [[Northhamptonshire]]
}}
[[File:Northamptonshire UK locator map 2010.svg|thumb|left|Northamptonshire]]
'''Northamptonshire''' dia faritany ao [[East Midlands]] any {{Angletera}}.
Mifanila amin'i [[Leicestershire]], [[Rutland]] ary [[Lincolnshire]] any avaratra izy; [[Cambridgeshire]] any atsinanana; [[Bedfordshire]] sy [[Buckinghamshire]] any atsimo; [[Oxfordshire]] any atsimo andrefana; ary [[Warwickshire]] any andrefana.
[[Northampton]] no tanàna lehibe indrindra.
Mirefy 2.364 km2 ny velaran'ny kaominina ary tombanana ho 813.682 ny mponina tamin'ny taona 2024. Ao afovoan'ny kaominina i Northampton, ary ahitana an'i [[Corby]], [[Kettering]] ary [[Wellingborough]] ireo tanàna lehibe hafa ao aminy.
== Tsiahy ==
{{ref}}
{{commonscat}}
[[en:Northhamptonshire]]
[[sokajy:Faritany ao Angletera]]
961ket7b2d6h5r7rmn098vi4hep2c4u
1142445
1142437
2026-06-10T08:07:10Z
HarryWurst
36292
1142445
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Northamptonshire
|velarantany= 2.364
|isam-ponina=813.682
|sary=Northamptonshire1832 Map.png
|saina=Flag of Northamptonshire.svg
|ben'ny tanàna=
|tanànan-dehibe=
|firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany= [[Northhamptonshire]]
}}
[[File:Northamptonshire UK locator map 2010.svg|thumb|left|Northamptonshire]]
'''Northamptonshire''' dia faritany ao [[East Midlands]] any {{Angletera}}.
Mifanila amin'i [[Leicestershire]], [[Rutland]] ary [[Lincolnshire]] any avaratra izy; [[Cambridgeshire]] any atsinanana; [[Bedfordshire]] sy [[Buckinghamshire]] any atsimo; [[Oxfordshire]] any atsimo andrefana; ary [[Warwickshire]] any andrefana.
[[Northampton]] no tanàna lehibe indrindra.
Mirefy 2.364 km2 ny velaran'ny kaominina ary tombanana ho 813.682 ny mponina tamin'ny taona 2024. Ao afovoan'ny kaominina i Northampton, ary ahitana an'i [[Corby]], [[Kettering]] ary [[Wellingborough]] ireo tanàna lehibe hafa ao aminy.
== Tsiahy ==
{{ref}}
{{commonscat}}
[[en:Northhamptonshire]]
[[sokajy:Faritany ao Angletera]]
[[Sokajy:Northamptonshire]]
8t5hp05yjwn4x48rltve269qbg96p1g
1142447
1142445
2026-06-10T08:14:43Z
HarryWurst
36292
1142447
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Northamptonshire
|velarantany= 2.364
|isam-ponina=813.682
|sary=Northamptonshire1832 Map.png
|saina=Flag of Northamptonshire.svg
|ben'ny tanàna=
|tanànan-dehibe=
|firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany= [[Northhamptonshire]]
}}
[[File:Northamptonshire UK locator map 2010.svg|thumb|left|Northamptonshire]]
'''Northamptonshire''' dia faritany ao [[East Midlands]] any {{Angletera}}.
Mifanila amin'i [[Leicestershire]], [[Rutland]] ary [[Lincolnshire]] any avaratra izy; [[Cambridgeshire]] any atsinanana; [[Bedfordshire]] sy [[Buckinghamshire]] any atsimo; [[Oxfordshire]] any atsimo andrefana; ary [[Warwickshire]] any andrefana.
== Jeografia ==
[[Northampton]] no tanàna lehibe indrindra. Eo amoron'ny Reniranon'i Nene no misy ny tanàna, 97 km avaratra-andrefan'i [[Londona]] ary 80 km atsimo-atsinanan'i [[Birmingham]]. Iray amin'ireo tanàna lehibe indrindra any {{Angletera}} i Northampton.
Mirefy 2.364 km2 ny velaran'ny kaominina ary tombanana ho 813.682 ny mponina tamin'ny taona 2024. Ao afovoan'ny kaominina i Northampton, ary ahitana an'i [[Corby]], [[Kettering]] ary [[Wellingborough]] ireo tanàna lehibe hafa ao aminy.
== Tsiahy ==
{{ref}}
{{commonscat}}
[[en:Northhamptonshire]]
[[sokajy:Faritany ao Angletera]]
[[Sokajy:Northamptonshire]]
53pgkq1akfrnmf69ec4pti1z3cv6qzi
1142449
1142447
2026-06-10T08:17:14Z
HarryWurst
36292
1142449
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Northamptonshire
|velarantany= 2.364
|isam-ponina=813.682
|sary=Northamptonshire1832 Map.png
|saina=Flag of Northamptonshire.svg
|ben'ny tanàna=
|tanànan-dehibe=
|firenena={{Angletera}} - {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany= [[Northamptonshire]]
}}
[[File:Northamptonshire UK locator map 2010.svg|thumb|left|Northamptonshire]]
'''Northamptonshire''' dia faritany ao [[East Midlands]] any {{Angletera}}.
Mifanila amin'i [[Leicestershire]], [[Rutland]] ary [[Lincolnshire]] any avaratra izy; [[Cambridgeshire]] any atsinanana; [[Bedfordshire]] sy [[Buckinghamshire]] any atsimo; [[Oxfordshire]] any atsimo andrefana; ary [[Warwickshire]] any andrefana.
== Jeografia ==
[[Northampton]] no tanàna lehibe indrindra. Eo amoron'ny Reniranon'i Nene no misy ny tanàna, 97 km avaratra-andrefan'i [[Londona]] ary 80 km atsimo-atsinanan'i [[Birmingham]]. Iray amin'ireo tanàna lehibe indrindra any {{Angletera}} i Northampton.
Mirefy 2.364 km2 ny velaran'ny kaominina ary tombanana ho 813.682 ny mponina tamin'ny taona 2024. Ao afovoan'ny kaominina i Northampton, ary ahitana an'i [[Corby]], [[Kettering]] ary [[Wellingborough]] ireo tanàna lehibe hafa ao aminy.
== Tsiahy ==
{{ref}}
{{commonscat}}
[[en:Northhamptonshire]]
[[sokajy:Faritany ao Angletera]]
[[Sokajy:Northamptonshire]]
rqhx2wagvd3m8nh3th0hb3gtt900gvb
Northampton
0
300458
1142436
2026-06-10T07:55:11Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|52|14|N|00|54|W}} {{infobox tanàna |anarana = Northampton |velarantany =80,76 |isam-ponina = 249.093 |firenena = {{Angletera}} |faritany = [[Northamptonshire]] |ben'ny tanàna = |sary =Northampton Guildhall 01.jpg |saina = }} '''Northampton''' dia renivohitry ny faritany'i [[Northamptonshire]] any {{Angletera}}, eo amin'ny 100 kilometatra eo ho eo avaratr'i [[Londona]] eo amoron'ny Reniranon'i Nene no misy azy. Talohan'i... »
1142436
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Northampton
|velarantany =80,76
|isam-ponina = 249.093
|firenena = {{Angletera}}
|faritany = [[Northamptonshire]]
|ben'ny tanàna =
|sary =Northampton Guildhall 01.jpg
|saina =
}}
'''Northampton''' dia renivohitry ny faritany'i [[Northamptonshire]] any {{Angletera}}, eo amin'ny 100 kilometatra eo ho eo avaratr'i [[Londona]] eo amoron'ny Reniranon'i Nene no misy azy.
Talohan'izay, i Northampton dia tanàna indostrialy, fantatra indrindra amin'ny famokarana [[kiraro]] sy entana hoditra hafa. Vao haingana, ireo orinasa injeniera mekanika sy serivisy dia nanangana ny tenany tao ihany koa.
== Jereo koa ==
* [[Angletera]]
** [[Northamptonshire]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[en:Northampton]]
[[sokajy:Tanàna ao Angletera]]
[[sokajy:Tanàna ao Kent]]
49ykvs0qrrmu94il8ojt789r1mk66xi
1142438
1142436
2026-06-10T07:56:16Z
HarryWurst
36292
1142438
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Northampton
|velarantany =80,76
|isam-ponina = 249.093
|firenena = {{Angletera}}, {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany = [[Northamptonshire]]
|ben'ny tanàna =
|sary =Northampton Guildhall 01.jpg
|saina =
}}
'''Northampton''' dia renivohitry ny faritany'i [[Northamptonshire]] any {{Angletera}}, eo amin'ny 100 kilometatra eo ho eo avaratr'i [[Londona]] eo amoron'ny Reniranon'i Nene no misy azy.
Talohan'izay, i Northampton dia tanàna indostrialy, fantatra indrindra amin'ny famokarana [[kiraro]] sy entana hoditra hafa. Vao haingana, ireo orinasa injeniera mekanika sy serivisy dia nanangana ny tenany tao ihany koa.
== Jereo koa ==
* [[Angletera]]
** [[Northamptonshire]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[en:Northampton]]
[[sokajy:Tanàna ao Angletera]]
[[sokajy:Tanàna ao Kent]]
n6h0xez915tiy45fb4wtfsltcqxm3d5
1142439
1142438
2026-06-10T07:56:44Z
HarryWurst
36292
1142439
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Northampton
|velarantany =80,76
|isam-ponina = 249.093
|firenena = {{Angletera}}, {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany = [[Northamptonshire]]
|ben'ny tanàna =
|sary =Northampton Guildhall 01.jpg
|saina =
}}
'''Northampton''' dia renivohitry ny faritany'i [[Northamptonshire]] any {{Angletera}}, eo amin'ny 100 kilometatra eo ho eo avaratr'i [[Londona]] eo amoron'ny Reniranon'i Nene no misy azy.
Talohan'izay, i Northampton dia tanàna indostrialy, fantatra indrindra amin'ny famokarana [[kiraro]] sy entana hoditra hafa. Vao haingana, ireo orinasa injeniera mekanika sy serivisy dia nanangana ny tenany tao ihany koa.
== Jereo koa ==
* [[Angletera]]
** [[Northamptonshire]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[en:Northampton]]
[[sokajy:Tanàna ao Angletera]]
[[sokajy:Tanàna ao Northamptonshire]]
m7y3kvhpchsod4w2owrqklvazhbwnrf
1142448
1142439
2026-06-10T08:16:05Z
HarryWurst
36292
1142448
wikitext
text/x-wiki
{{coord|52|14|N|00|54|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Northampton
|velarantany =80,76
|isam-ponina = 249.093
|firenena = {{Angletera}}, {{Fanjakana Mitambatra}}
|faritany = [[Northamptonshire]]
|ben'ny tanàna =
|sary =Northampton Guildhall 01.jpg
|saina =
}}
'''Northampton''' dia renivohitry ny faritany'i [[Northamptonshire]] any {{Angletera}}, eo amin'ny 100 kilometatra eo ho eo avaratr'i [[Londona]] eo amoron'ny Reniranon'i Nene no misy azy ary 80 km atsimo-atsinanan'i [[Birmingham]]
Talohan'izay, i Northampton dia tanàna indostrialy, fantatra indrindra amin'ny famokarana [[kiraro]] sy entana hoditra hafa. Vao haingana, ireo orinasa injeniera mekanika sy serivisy dia nanangana ny tenany tao ihany koa.
== Jereo koa ==
* [[Angletera]]
** [[Northamptonshire]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[en:Northampton]]
[[sokajy:Tanàna ao Angletera]]
[[sokajy:Tanàna ao Northamptonshire]]
5niuygkecqif5r3dak036a4w56s1txm
Sokajy:Tanàna ao Northamptonshire
14
300459
1142440
2026-06-10T07:56:59Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:Tanàna ao Angletera]] [[sokajy:Northamptonshire]] »
1142440
wikitext
text/x-wiki
[[sokajy:Tanàna ao Angletera]]
[[sokajy:Northamptonshire]]
9tm1u2tet4w7byr1urd2lu5hwy96lnf
Sokajy:Northamptonshire
14
300460
1142441
2026-06-10T07:59:47Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Faritany ao Angletera]] »
1142441
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Faritany ao Angletera]]
apc1texypcxu513ujsbt06073my1sa0
Sokajy:Kent
14
300461
1142442
2026-06-10T08:00:40Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Faritany ao Angletera]] »
1142442
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Faritany ao Angletera]]
apc1texypcxu513ujsbt06073my1sa0
Sokajy:Mpilalao basikety frantsay
14
300462
1142444
2026-06-10T08:03:55Z
HarryWurst
36292
Pejy noforonina tamin'ny « [[sokajy:mpilalao basikety]] [[sokajy:mpanao frantsay]] »
1142444
wikitext
text/x-wiki
[[sokajy:mpilalao basikety]]
[[sokajy:mpanao frantsay]]
p5kui2fk8xfxnmtnub0v4txar86jd4l
Mangidy (zavapisotro)
0
300463
1142450
2026-06-10T08:21:23Z
Thelezifor
15140
Zavapisotro fanafody
1142450
wikitext
text/x-wiki
Ny '''mangidy''' dia zavapisotro fanafody nentim-paharazana malagasy vita amin' ny zavamaniry maro samihafa<ref name=":0"><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1565 “Mangidy”: Malagasy Folk Beverages Sold in Madagascar’s Market Places]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref>. Araka ny boky ara-tsiansa sy momba ny [[etnôbôtanika]] dia karazana [[tambavy]] azo avy amin' ny fandomana na fitanehana zavamaniry ampiasaina amin' ny fitsaboana izy io<ref name=":0" />.
== Taharo sy fanjifana ==
=== Taharo fanamboarana mangidy ===
Miovaova arakaraka ny mpanomana ny fomba fanamboarana ny mangidy, saingy ny fanadihadiana sy ny tatitra momba ny fitsaboana nentim-paharazana eto [[Madagasikara]] dia mampiseho akora fototra fampiasa matetika.
* ny ''[[Cedrelopsis grevei]]'' (katrafay): ny hodiny dia heverina fa manamaivana ny havizanana sy ny fanaintainan' ny hozatra.
* ny ''[[Aphloia theiformis]]'' (voafotsy): ny raviny sy ny voany fotsy amin' io hazo io matetika no fototra amin' ny fanamboarana ny mangidy. Izy ireo dia ampiasaina amin' ny ady amin' ny [[tazo]].
* ny ''[[Camphora officinarum]]'' (ravintsara): ny raviny dia manana toetra miady amin' ny [[viriosy]] sy [[bakteria]].
* ny ''[[Hylocereus triangularis]]'' (fakantsilo): raketa dia.
* ny ''[[Aloe macroclada]]'' (vahona): izay manome tsiro tena mangidy an' ilay fangaro.
=== Fomba fitsinjarana sy fanjifana ===
Ny mangidy dia zavapisotro amidin' ny mpivarotra amoron-dalana na amin' ny trano eny amin' ny toeram-piantsonan' ny fiara fitateram-bahoaka sy eny amin' ny tsena lehibe, indrindra ao [[Antananarivo]]<ref name=":0" />. Matetika ny mpivarotra mangidy no mitondra io tambavy io amin' ny arôzôara plastika na metaly lehibe, izay matetika nsiana fanamboarana mba hitazonana tsara ny hafanana. Ny mpanjifa dia misotro mangidy iray kaopy mafana amin' izany eo no ho eo<ref name=":1"><small>"[https://www.plantes-botanique.org/genre_aphloia Genre des Aphloia]", ''www.plantes-botanique.org''</small></ref>.
== Fampiasana sy fahombiazany ==
=== Fomba fijery nentim-paharazana ===
Misotro mangidy ny olona mba hisorohana na hanasitranana aretina na ny fikorontanan' ny fahasalamana maro: mba hanadio ny vatana (manala poizina sy loto sady mampamany betsaka), hampihenana ny tazo sy hanamaivanana ny gripa, ary hampavitrika sy manohitra ny havizanana aorian' ny asa mafy ara-batana<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
=== Ny fomba fijery ara-pitsaboana môderina ===
Na dia ampahany manan-danja amin' ny kolontsaim-bahoaka malagasy momba fahasalamana aza ny mangidy, dia milaza ny fetran' ny fampiasana azy io tsy tapaka ny mpiasan' ny fahasalamam-bahoaka (Minisitry ny Fahasalamana sy ny manampahaizana amin' ny olana momba ny hanina). Nomarihin' ny dokotera malagasy sasany fa tsy misy fatrany hentitra ireo zavapisotro ireto. Mety hiteraka fanapoizinana amin' ny [[aty]] na ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] ny fisotroana azy tafahoatra na isan' andro raha marihitra loatra<ref><small>"[https://2424.mg/fahasalamana-mila-fitandremana-ny-fisotroana-mangidy/ Fahasalamana: Mila fitandremana ny fisotroana mangidy]", ''2424.mg''</small></ref>.
== Jereo koa ==
* [[Ranon'ampango|Ranon' ampango]]
== Loharano ==
91ydjkldd28wjusi30sjue4ti7hlkp7
1142452
1142450
2026-06-10T08:23:56Z
Thelezifor
15140
Anarana malagasy
1142452
wikitext
text/x-wiki
Ny '''mangidy''' dia zavapisotro fanafody nentim-paharazana malagasy vita amin' ny zavamaniry maro samihafa<ref name=":0"><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1565 “Mangidy”: Malagasy Folk Beverages Sold in Madagascar’s Market Places]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref>. Araka ny boky ara-tsiansa sy momba ny [[etnôbôtanika]] dia karazana [[tambavy]] azo avy amin' ny fandomana na fitanehana zavamaniry ampiasaina amin' ny fitsaboana izy io<ref name=":0" />.
== Taharo sy fanjifana ==
=== Taharo fanamboarana mangidy ===
Miovaova arakaraka ny mpanomana ny fomba fanamboarana ny mangidy, saingy ny fanadihadiana sy ny tatitra momba ny fitsaboana nentim-paharazana eto [[Madagasikara]] dia mampiseho akora fototra fampiasa matetika.
* ny ''[[Cedrelopsis grevei]]'' (katrafay): ny hodiny dia heverina fa manamaivana ny havizanana sy ny fanaintainan' ny hozatra.
* ny ''[[Aphloia theiformis]]'' (voafotsy): ny raviny sy ny voany fotsy amin' io hazo io matetika no fototra amin' ny fanamboarana ny mangidy. Izy ireo dia ampiasaina amin' ny ady amin' ny [[tazo]].
* ny ''[[Camphora officinarum]]'' (ravintsara): ny raviny dia manana toetra miady amin' ny [[viriosy]] sy [[bakteria]].
* ny ''[[Hylocereus triangularis]]'' (fakantsilo na tsilotelorirana): raketa dia.
* ny ''[[Aloe macroclada]]'' (vahona): izay manome tsiro tena mangidy an' ilay fangaro.
=== Fomba fitsinjarana sy fanjifana ===
Ny mangidy dia zavapisotro amidin' ny mpivarotra amoron-dalana na amin' ny trano eny amin' ny toeram-piantsonan' ny fiara fitateram-bahoaka sy eny amin' ny tsena lehibe, indrindra ao [[Antananarivo]]<ref name=":0" />. Matetika ny mpivarotra mangidy no mitondra io tambavy io amin' ny arôzôara plastika na metaly lehibe, izay matetika nsiana fanamboarana mba hitazonana tsara ny hafanana. Ny mpanjifa dia misotro mangidy iray kaopy mafana amin' izany eo no ho eo<ref name=":1"><small>"[https://www.plantes-botanique.org/genre_aphloia Genre des Aphloia]", ''www.plantes-botanique.org''</small></ref>.
== Fampiasana sy fahombiazany ==
=== Fomba fijery nentim-paharazana ===
Misotro mangidy ny olona mba hisorohana na hanasitranana aretina na ny fikorontanan' ny fahasalamana maro: mba hanadio ny vatana (manala poizina sy loto sady mampamany betsaka), hampihenana ny tazo sy hanamaivanana ny gripa, ary hampavitrika sy manohitra ny havizanana aorian' ny asa mafy ara-batana<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
=== Ny fomba fijery ara-pitsaboana môderina ===
Na dia ampahany manan-danja amin' ny kolontsaim-bahoaka malagasy momba fahasalamana aza ny mangidy, dia milaza ny fetran' ny fampiasana azy io tsy tapaka ny mpiasan' ny fahasalamam-bahoaka (Minisitry ny Fahasalamana sy ny manampahaizana amin' ny olana momba ny hanina). Nomarihin' ny dokotera malagasy sasany fa tsy misy fatrany hentitra ireo zavapisotro ireto. Mety hiteraka fanapoizinana amin' ny [[aty]] na ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] ny fisotroana azy tafahoatra na isan' andro raha marihitra loatra<ref><small>"[https://2424.mg/fahasalamana-mila-fitandremana-ny-fisotroana-mangidy/ Fahasalamana: Mila fitandremana ny fisotroana mangidy]", ''2424.mg''</small></ref>.
== Jereo koa ==
* [[Ranon'ampango|Ranon' ampango]]
== Loharano ==
98u4adw84k786f7ef4bpbqhfgpiqqco
Selenicereus triangularis
0
300464
1142454
2026-06-10T09:01:35Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Cactaceae
1142454
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:The Cactaceae Vol II, plate XXXVI filtered.jpg|vignette]]
Ny '''''Selenicereus triangularis''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cactaceae]]'' (karazana [[raketa]]). Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fakantsilo''' na '''fakatsilo''' na '''tsiloteloriana'''. Anarana ara-tsiansa nahafantarana teo aloha ny hoe '''''Hylocereus triangularis''''' na '''''Cereus triangularis'''''.
== Famariparitana ==
=== Taho ===
[[Sary:Cereus triangularis Blanco2.324-cropped.jpg|ankavia|vignette|274x274px]]
Mazàna maniry amin' ny endrika [[vahy]] mianika sy mandady ny ''Selenicereus triangularis''. Manana savaivony 3 hatramin' ny 4 sm ny sampany telozoro maranitra sy misy faka maro ivelan' ny tany.
Ilay toa tehezany dia mahitsy na somary mivohitra manodidina ny areôla ary tsy misy keratina ao ambadika. Enina ka hatramin' ny valo ny tsilo fohy toy ny fanjaitra mipoitra avy amin' ny areôla, izay matevina eo amin' ny fotony.
=== Vony sy voa ===
[[Sary:Hylocereus triangularis Rich Hoyer.JPG|vignette|280x280px]]
[[Sary:Hylocereus trigonus (Cereus napoleonis) Bot. Mag. 63. t. 3458. 1836.jpg|vignette|264x264px]]
Ny voniny fotsy dia mahatratra halava 20 sm (na mihoatra). Mifanindry toy ny tafo kapila ny hodiny. Ny voany mena manana halava 2 hatramin' ny 5 sm dia azo hanina.
== Faritra sy toerana aniriany ==
[[Sary:Hylocereus triangularis-2 Rich Hoyer.JPG|ankavia|vignette|223x223px]]
Ny ''Selenicereus triangularis'' dia miely patrana any [[Kiobà]], any [[Jamaîka|Jamaika]], any amin' ny [[Repoblika Dôminikana|Repoblika Dôminikanina]] ary any [[Haitỳ|Haity]]. Io karazana io dia voatanisa ho "Least Concern (LC)" ao amin' ny Lisitra Menan' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]], izany hoe tsy atahorana ho lany tamingana.
== Taksônômia ==
Ny famariparitana voalohany azy amin' ny anarana hoe ''Cactus triangularis'' dia navoakan' i [[Carl von Linné]] tamin' ny taona 1753. I David Richard Hunt no nametraka an' io karazana io ao amin' ny antoko ''[[Selenicereus]]'' tamin' ny taona 2017. Ny anarany dia ''Cereus triangularis'' <small>(L.) Haw. (1812)</small> sy ''Hylocereus triangularis'' <small>(L.) Britton & Rose (1909)</small>.
== Fampiasana ==
Ambolena hahazoana ny voany izay azo hanina ny ''Selenicereus triangularis'' ary ampiasaina indraindray ho "fefy velona".
== Jereo koa ==
* ''[[Hylocereus]]''
* ''[[Selenicereus]]''
fwyb7to2bbbi4tndv0n8n0uuvc96pma
1142455
1142454
2026-06-10T09:02:00Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Hylocereus triangularis]] ho [[Selenicereus triangularis]] i Thelezifor
1142454
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:The Cactaceae Vol II, plate XXXVI filtered.jpg|vignette]]
Ny '''''Selenicereus triangularis''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cactaceae]]'' (karazana [[raketa]]). Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fakantsilo''' na '''fakatsilo''' na '''tsiloteloriana'''. Anarana ara-tsiansa nahafantarana teo aloha ny hoe '''''Hylocereus triangularis''''' na '''''Cereus triangularis'''''.
== Famariparitana ==
=== Taho ===
[[Sary:Cereus triangularis Blanco2.324-cropped.jpg|ankavia|vignette|274x274px]]
Mazàna maniry amin' ny endrika [[vahy]] mianika sy mandady ny ''Selenicereus triangularis''. Manana savaivony 3 hatramin' ny 4 sm ny sampany telozoro maranitra sy misy faka maro ivelan' ny tany.
Ilay toa tehezany dia mahitsy na somary mivohitra manodidina ny areôla ary tsy misy keratina ao ambadika. Enina ka hatramin' ny valo ny tsilo fohy toy ny fanjaitra mipoitra avy amin' ny areôla, izay matevina eo amin' ny fotony.
=== Vony sy voa ===
[[Sary:Hylocereus triangularis Rich Hoyer.JPG|vignette|280x280px]]
[[Sary:Hylocereus trigonus (Cereus napoleonis) Bot. Mag. 63. t. 3458. 1836.jpg|vignette|264x264px]]
Ny voniny fotsy dia mahatratra halava 20 sm (na mihoatra). Mifanindry toy ny tafo kapila ny hodiny. Ny voany mena manana halava 2 hatramin' ny 5 sm dia azo hanina.
== Faritra sy toerana aniriany ==
[[Sary:Hylocereus triangularis-2 Rich Hoyer.JPG|ankavia|vignette|223x223px]]
Ny ''Selenicereus triangularis'' dia miely patrana any [[Kiobà]], any [[Jamaîka|Jamaika]], any amin' ny [[Repoblika Dôminikana|Repoblika Dôminikanina]] ary any [[Haitỳ|Haity]]. Io karazana io dia voatanisa ho "Least Concern (LC)" ao amin' ny Lisitra Menan' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]], izany hoe tsy atahorana ho lany tamingana.
== Taksônômia ==
Ny famariparitana voalohany azy amin' ny anarana hoe ''Cactus triangularis'' dia navoakan' i [[Carl von Linné]] tamin' ny taona 1753. I David Richard Hunt no nametraka an' io karazana io ao amin' ny antoko ''[[Selenicereus]]'' tamin' ny taona 2017. Ny anarany dia ''Cereus triangularis'' <small>(L.) Haw. (1812)</small> sy ''Hylocereus triangularis'' <small>(L.) Britton & Rose (1909)</small>.
== Fampiasana ==
Ambolena hahazoana ny voany izay azo hanina ny ''Selenicereus triangularis'' ary ampiasaina indraindray ho "fefy velona".
== Jereo koa ==
* ''[[Hylocereus]]''
* ''[[Selenicereus]]''
fwyb7to2bbbi4tndv0n8n0uuvc96pma
1142457
1142455
2026-06-10T09:06:22Z
Thelezifor
15140
Nandamina sary
1142457
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:The Cactaceae Vol II, plate XXXVI filtered.jpg|vignette]]
Ny '''''Selenicereus triangularis''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cactaceae]]'' (karazana [[raketa]]). Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''fakantsilo''' na '''fakatsilo''' na '''tsiloteloriana'''. Anarana ara-tsiansa nahafantarana teo aloha ny hoe '''''Hylocereus triangularis''''' na '''''Cereus triangularis'''''.
== Famariparitana ==
=== Taho ===
[[Sary:Cereus triangularis Blanco2.324-cropped.jpg|ankavia|vignette|274x274px|Vony sy tahon' ny ''Selenicereus triangularis'']]
Mazàna maniry amin' ny endrika [[vahy]] mianika sy mandady ny ''Selenicereus triangularis'' <small>(L.) D.R.Hunt</small>. Manana savaivony 3 hatramin' ny 4 sm ny sampany telozoro maranitra sy misy faka maro ivelan' ny tany.
Ilay toa tehezany dia mahitsy na somary mivohitra manodidina ny areôla ary tsy misy keratina ao ambadika. Enina ka hatramin' ny valo ny tsilo fohy toy ny fanjaitra mipoitra avy amin' ny areôla, izay matevina eo amin' ny fotony.
=== Vony sy voa ===
[[Sary:Hylocereus triangularis Rich Hoyer.JPG|vignette|280x280px|Vonin' ny ''Selenicereus triangularis'']]
Ny voniny fotsy dia mahatratra halava 20 sm (na mihoatra). Mifanindry toy ny tafo kapila ny hodiny. Ny voany mena manana halava 2 hatramin' ny 5 sm dia azo hanina.
== Faritra sy toerana aniriany ==
Ny ''Selenicereus triangularis'' dia miely patrana any [[Kiobà]], any [[Jamaîka|Jamaika]], any amin' ny [[Repoblika Dôminikana|Repoblika Dôminikanina]] ary any [[Haitỳ|Haity]]. Io karazana io dia voatanisa ho "Least Concern (LC)" ao amin' ny Lisitra Menan' ny [[Fikambanana Iraisam-Pirenena ho an' ny Fitahirizana ny Zavaboary|IUCN]], izany hoe tsy atahorana ho lany tamingana.
== Taksônômia ==
[[Sary:Hylocereus trigonus (Cereus napoleonis) Bot. Mag. 63. t. 3458. 1836.jpg|vignette|264x264px|Vonin' ny ''Selenicereus triangularis'']]
Ny famariparitana voalohany ny ''Selenicereus triangularis'' <small>(L.) D.R.Hunt, 2017</small> amin' ny anarana hoe ''Cactus triangularis'' dia navoakan' i [[Carl von Linné]] tamin' ny taona 1753. I David Richard Hunt no nametraka an' io karazana io ao amin' ny antoko ''[[Selenicereus]]'' tamin' ny taona 2017. Anarana nahafantarana azy koa ny hoe ''Cereus triangularis'' <small>(L.) Haw. (1812)</small> sy ''Hylocereus triangularis'' <small>(L.) Britton & Rose (1909)</small>.
== Fampiasana ==
[[Sary:Hylocereus triangularis-2 Rich Hoyer.JPG|ankavia|vignette|246x246px|''Selenicereus triangularis'' maniry amin' ny tamboho vato]]
Ambolena hahazoana ny voany izay azo hanina ny ''Selenicereus triangularis'' ary ampiasaina indraindray ho "fefy velona".
== Jereo koa ==
* ''[[Hylocereus]]''
* ''[[Selenicereus]]''
5d28y4aef9hntzuesujx9xebo6h5rav
Hylocereus triangularis
0
300465
1142456
2026-06-10T09:02:00Z
Thelezifor
15140
nanova ny anaran'i [[Hylocereus triangularis]] ho [[Selenicereus triangularis]] i Thelezifor
1142456
wikitext
text/x-wiki
#FIHODINANA [[Selenicereus triangularis]]
mplsi7jsn5qdv99ha2l29r591o9skls