Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 2691 1147758 1147200 2026-07-15T19:48:03Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147758 wikitext text/x-wiki {{coord|-19.016670|47.183330}} {{infobox tanàna |anarana=Arivonimamo |faritra= [[Itasy]] |isam-ponina=28324 |velarantany = 120 |firenena={{Madagasikara}} |sary=Maison,_Ampahimanga_Arivonimamo_-_panoramio.jpg }} [[Sary:Un moment paisible au bord du lac à Antaboaka Arivonimamo..jpg|vignette|Antaboaka arivonimamo ]] I '''Arivonimamo''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Arivonimamo]], [[Faritra Itasy]]. == Ny tantarany: == Ny niandohan'ny anarany: Ny teny hoe "Arivonimamo" dia avy amin'ny tantaran'ny Mpanjaka Andriambahoakafovoanitany izay nanjaka tamin'ny faritry ny Imamo. Araka ny lovantsofina, nisy fety lehibe nisotroana toaka ka nahatonga "olona arivo ho mamo", ka nanjary anaran'ilay toerana izany. Ny Seranam-piaramanidina taloha: Talohan'ny nifindran'ny seranam-piaramanidina iraisam-pirenena teny Ivato tamin'ny taona 1967, i Arivonimamo no nampiasain'i Madagasikara ho seranam-piaramanidina lehibe indrindra. Amin'izao fotoana izao, lasa toby miaramila (Arivonimamo Air Base) sady seranam-piaramanidina fitandavan-doza (stand-by) sisa io toerana io.[https://madacamp.com] == Ny toe-kareny: == Ny Fambolena sy ny Fiompiana: Ity sehatra ity no mampiasa ny ankamaroan'ny mponina any ambanivohitra.Riziculture (Fambolena vary): Ny vary no voly fototra. Manana velaran-tany midadasika amin'ny fambolena vary ny distrika, ary manodidina ny 3 taonina isaky ny hektara ny voka-bary salany.Cultures de contre-saison (Voly ririnina): Rehefa miakatra ny vary (eo anelanelan'ny Aprily sy Oktobra), ny tantsaha dia mamboly tsaramaso, katsaka, sy ovy. Voly fidiram-bola sy fiharian-tena: Ahitana fambolena mangahazo, fary, ary mananasy.[https://minae.digital.gov.mg] {{Wayback|url=https://minae.digital.gov.mg/ |date=20241121111451 }} Ny fiompina :misongadina ny Fiompiana omby sy akoho amam-borona. == Ny asa tanana: == Malaza ho iray amin'ireo foiben'ny asa tanana eto Madagasikara i Arivonimamo.[https://www.facebook.com] Ny Landy (Soie): Ny fanenoman-damba vita amin'ny landy (landibe sy landikely) dia fidiram-bola lehibe ho an'ny fianakaviana maro any ambanivohitra.[https://orbi.uliege.be] Ny Rary (Vannerie): Misy ny fanamboarana vata, tsihy, ary harona avy amin'ny zozoro na rano.[https://www.instat.mg] Lapidairerie (Famolahana vato sarobidy): Araka ny antontan'isa ofisialy, ny 92,4% amin'ireo toerana mpamola-bato sy mpanao firasina (bijouterie-lapidairerie) ao amin'ny faritra Itasy dia hita ao Arivonimamo avokoa.[https://www.pseau.org] == Ny varotra sy ny tsena: == Tsena lehibe ny Zoma: Ny tsena isan-kerinandro isaky ny andro Zoma ao amin'ny Kaominina Ambonivohitra Arivonimamo no ivon'ny fifanakalozana ara-barotra. Eo no ivarotan'ny tantsaha ny vokatry ny fambolena sy ny asa tanana.[https://orbi.uliege.be] == Ny jeografia : == Ny distrikan'i Arivonimamo dia mametra ny distrikan'Ambatolampy (atsimo), Miarinarivo (andrefana), Ankazobe (avaratra), ary Antananarivo-Atsimondrano (atsinanana). Ny halavirany: Tokony ho 45 ka hatramin'ny 50 kilometatra any andrefan'Antananarivo (renivohitr'i Madagasikara) no misy azy. Ny Lalam-pirenena Voalohany (RN1) no mampitohy azy mivantana amin'ny renivohitra.Map data ©2026 GoogleTerms. Haavo: Eo amin'ny 1 400 ka hatramin'ny 1 450 metatra ambonin'ny ranomasina ny haavon'ny tanànan'i Arivonimamo. Endri-tany: Toerana feno havoana sy dindo (relief accidenté) ny faritra, izay mampiavaka ny tany be havoana eto amin'ny Afovoany Tany. Eo anelanelan'ireo havoana ireo no misy ireo lohasaha (vallées) sy tany lemaka kely izay mety tsara amin'ny fambolena vary (tanimbary).[https://indri.solutions] == Ny rano sy ny toe-tany : == Toetany: Manana toetany tropikaly amin'ny tany avo (climat tropical d'altitude) i Arivonimamo. Misy fizaran-taona roa miavaka tsara:Ny fahavaratra (Oktobra ka hatramin'ny Aprily) izay mafana sy be orana.Ny ririnina (Mey ka hatramin'ny Septambra) izay maina sy mangatsiaka.[https://www&#x20;Facebook.com] Ny rano: Ny faritra dia tondrahan'ireo rano madinika sy ony kely izay mivarina any amin'ny ony lehibe toy ny Ikopa na mampalaza ny farihin'Itasy (izay tsy lavitra eo, any Miarinarivo). == Ny mampiavaka ny tanàna: == * '''Ny Farihin'i Antaboaka''': Ity toerana ity dia malaza amin'ny fisian'ny '''Farihy Antaboaka''' (Lac Antaboaka), izay rano midadasika voahodidin'ny havoana. Toerana mety tsara ho an'ny olona tia natiora, tany malalaka (plein air), ary te handositra ny tabataban'ny tanon-dehibe. * '''Tontolo ambanivohitra milamina''': Ahitana tanàna kely sy tantsaha mamboly ary miompy manodidina azy, ka manome sary kanto sy nentim-paharazana an'ny tany avo. == Ny Asa azo atao any (Activités) == * '''Fitsangatsanganana en plein air''': Mety tsara ho an'ny fianakaviana na namana te hanao piknika na "camping" eo amoron'ny farihy. * '''Hike sy Diabe (Randonnée)''': Ny havoana manodidina dia manome vahana ny mpandeha an-tongotra hankafy ny rivotra madio sy hijery ny tontolo manodidina avy eny ambony. * '''Fakan-tsary''': Toerana fanaovan'ireo mpaka sary matihanina sy mpankafy saripika fikarohana noho ny hatsaran'ny fروm-pijery (paysage) rehefa miposaka na milentika ny masoandro. == Jereo koa == * [[Madagasikara]] ** [[Kaominina any Madagasikara]] *** Arivonimamo ****[[Vatolaivy]] == Rohy ivelany == {{Itasy}} [[sokajy:Kaominina any Faritra Itasy]] [[sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]] 5frgo3c4rns95ldz0v4r4ql2soc9ffz 0 3549 1147739 1147212 2026-07-15T12:44:59Z Nitokiana 40334 1147739 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Georges Andriamanantena|teraka=1 oktobra 1923|toerana=Ambohipotsy Antananarivo|maty=15 septambra 2008|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra|asa hafa=mpanao gazety|seha-pitiavana=Ravololona Edwige}} I '''Georges Andriamanantena''', fantatry ny maro amin'ny solon'anarana maha pôeta hoe '''Rado''', mpanao gazety, mpanoratra, poeta teraka tamin' ny 1 Oktobra 1923 tao [[Antananarivo]] ary maty tamin' ny 15 Septambra 2008. == Fiainany == I Georges Andriamanantena dia teraka tamin' ny 1 Oktobra 1923 tao Ambohipotsy ([[Antananarivo]]). Ny rainy dia i Mpitandrina Gaston Andriamanantena (efa-maty) ary ny reniny dia Razafindrafara (efa maty), anisany taranaka mpitolona Menalamba. Ny fiaviany amin' ny lafin-dray dia ao [[Betsizaraina]] (Antananarivo) fa amin' ny lafin-dreny kosa dia [[Amboanana]] [[Arivonimamo]]<ref>https://mg.globalvoices.org/2013/12/13/55715/(</ref>. Dimy mianadahy ny zanaky ny Ray aman-dReniny ary izy no farany amin'izy ireo. nianatra tao amin’ ny sekoly ôfisialin’ i Faravohitra (école officielle de Faravohitra) ao [[Antananarivo]] izy tamin' ny taona 1929-1933, taona nahafatesan’ny reniny, ka niditra tao amin’ny sekoly Ambohijatovo Atsimo (1933-1941) ary niditra tao amin’ ny kôlejy Paul Minault tamin' ny taona 1942. Naka ny solon' anarana amin' ny asa soratra hoe '''Rado''' izy noho ny fitiavany ilay [[ohabolana]] hoe: "Voahangy mitoham-bolamena, raha misaraka tsy ampy ho rado" (mitory hatsaran-tarehy). Nanambady an' i Ravololona Edwige izy ary niteraka enina mianadahy (4 vavy, 2 lahy) sady manana zafikely efatra amby folo ary zafiafy roa amby folo. Niditra tao amin' ny sehatry ny asa izy tamin' ny taona 1943 ka lasa mpitana kaonty tao amin' ny [[orinasa fiantohana]] " la préservatrice" iray tao Antananarivo. Ny taona 1955-1966 izy no nanorina sy niandraikitra ny Gazety HEHY niaraka tamin' ny rahalahiny Celestin ANDRIAMANTENA izay poety filohan'ny U.P.E.M (Union des Poètes et Ecrivains Malgaches). Efa talen'ny Trano Printy Protestanta Imarivolanitra izy ny taona 1967 hatramin'ny 1974.Tamin' ny taona 1960, nianatra fanaovan-gazety tany [[Strasbourg]] izy ary niasa ho mpanao gazety hatramin' ny taona 1978, sady nanomboka nifantoka sy niompana tanteraka tamin' ny fanoratana sy ny haisoratra.Ny taona 1977 hatramin'ny 1989 no naha talen'ny Foibe fanapariahana ny zava-kanto tao amin'ny MFZR (Ministeran'ny Fanolokolona ny Zava-kanto Revolisionera) ary lasa mpikambana tao amin’ ny [[Akademia Malagasy]] izy tamin' ny taona 1988. I Georges Andriamanantena dia mpanoratra amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] indrindra ary mpiaro ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] [[Kolontsaina malagasy|malagasy]]. Namoaka boky folo mirakitra ny tononkalony i Rado, izay tafiditra ao anatin' ny fandaharam-pianarana ho an' ny kilasy ao amin' ny ambaratonga faharoa malagasy. Anisan' ny sanganasany malaza indrindra ny ''Dinitra'', ''Zo'', ''Sedra'', ary ''Voninkazo Adaladala. Nodimandry ny 15septambra 2008 tao Antananarivo i Rado dia ilay poeta mpivetso tononkalom-pitiavana, mpikalo ny tonokalon'ny fitolomana sy ady amin'ny tsy rariny, fitakiana zo, fiarovana, ny fanantenana, ny finoana sy ny fivavahana,...'' == Fianarana nataony == * 1929 - 1931: École officielle de Faravohitra * 1932 - 1940: Ambohijatovo Atsimo (FFMA) * 1941 - 1942: Kolejy Paul Minault * 1943: Chambre de Commerce (fianarana comptabilité) * 1959 - 1960: Centre International d’Enseignement Supérieur de Journalisme (Université de Strasbourg - France) == Asa natao == * 1943 - 1955: Préservatrice Assurances * 1955 - 1966: Gazety ''Hehy'' (nanao gazety) * 1967 - 1974: Talen’ny Trano Famoaham-Boky Protestanta Imarivolanitra * 1975 - 1977: Niverina tao amin’ny Gazety Hehy * 1977 - 1989: Tale tao amin’ny Ministeran’ny Fanolokoloana sy ny Zavakanto Revolisionera == Asa soratra == * ''Dinitra'' (1973)<ref>https://midi-madagasikara.mg/litterature-un-demi-siecle-du-parcours-contemporain-de-dinitra/</ref>; * ''Ando'' (1977); * ''Zo'' (1980); * ''Sedra'' (1993); * ''Ny Teny Malagasy'' (1994) * ''Tsy maintsy mipoaka'' (2002); * ''Voninkazo adaladala'' (2003); * ''Fiteny roa - En deux Langues'' (2005) Manana [[tononkalo]]<ref>https://mg.globalvoices.org/2008/09/19/1298</ref> voadika amin' ny [[Fiteny rosiana|teny rosiana]], [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny frantsay|frantsay]], [[Fiteny alemàna|alemana]]. == Fikambanana == Ireto ny fikambanana nisy azy: * [[Havatsa-UPEM|Havatsa-Upem]]: Union des poètes et écrivains malgaches; * Filohamboninahitry ny Fikambananan' ny Mpikabary eto Madagasikara; * Mpikambana mahefa (membre titulaire) ao amin' ny [[Akademia Malagasy]] * Mpikambana tao amin'ny OMDA (Office Malgache des Droits d'Auteur) * Mpikambana tao amin'ny AKFM Fanavaozana == Talenta hafa == Indreto koa ny talentany hafa: * Sary [[hosodoko]], paik’afo (pyrogravure), kiky fitaratra (gravure sur verre), tosi-by (métal repoussé), famoronana hiram-bavaka. * Ala voly: [[jono]] ([[ranomamy]] sy [[Ranomasina|ranomasina)]], filalaovana amin-jafikeliny. == Mari-boninahitra == Nagazo mari-boninahitra izy (nomen' ny [[fanjakana]] fa tsy nangatahana): * Chevalier, * Officier, * Commandeur, * Grand Officier, * Grand Croix de 2ème classe de l’Ordre National Malagasy == Fampirantiana zavakanto == Ireo ny toerana nanaovany fampirantiana zavakanto: * Antananarivo, * Francoville, * Paris (Frantsa) == Fanolokoloana == <blockquote>[[Sary:Rado fanokanana ny lapantanana.JPG|vignette|RADO]]Tao an-tokantranon’ ny ray aman-dreninay, ankoatra ny fitaizana kristiana izay tena nimasoan’ izy ireo fatratra, dia nisy koa fanabeazana sy fanolokoloana noraisina tamin’ izy ireo. * Isaky ny Alarobia hariva, alohan’ny hatoriana, dia misy fotoam-pivavahana iombonanay mianakavy, ka ifandimbiasana isan-kerinandro ny fitarihana azy. Tena nahasoa anay mianadahy isany izany. Ivelan’ny fitaizana azonay teo anivon’ny fiangonana isan’Alahady mantsy dia manatanjaka ny fijoroanay ho [[Kristianina|kristiana]] teo anivon’ny [[fiarahamonina]] izany, mandraka ankehitriny. * Aorian’io fiaraha-mivavaka io koa dia ampianarina ny fomba amam-panao maha Malagasy anay. Indrindra ho tia sy hahay ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Izay tena nimasoan’Idada tamin’izany dia ny fampahafantarana [[ohabolana]] malagasy taminay. Tsy maintsy mahay sy mahafantatra iray isan-kerinandro izahay, ary raha ilaina aza dia hiverenena amin’ny manaraka iny raha mbola tsy mazava. * Ankoatr’ireo dia nampianarina ho tia [[hira]], [[tantara]], [[angano]], [[mozika]], [[sary]], [[sol-fa]], [[Zavamaneno|zava-maneno]]. Azoko lazaina fa ny fampitiavany anay ireny kanto ireny no nitarika anay ho amin’izao toerana misy anay ankehitriny izao: mpanoratra, mpanao [[gazety]], mpamoron-kiram-bavaka, mpanao [[sary]], mpamorona [[Zavakanto|zava-kanto]]. Nezahiny ny nividy [[Harmônia|harmonia]] hianaranay mitendry, na dia elaela ihany aza ny fanefana izany, fa naloa tsikelikely. * Nampidirina tany amin’ny fitaizana [[Tily eto Madagasikara|Tily]] koa izahay mirahalahy. Manampy ny fitaizana maha olona koa izany: hahay mihafy, hahay mikarataka mba tsy ho very mandeha, hahaleo tena ary hahalala ny tontolon’ny fiarahamonina, ho [[Fitiavan-tanindrazana|tia tanindrazana]] sy hatahotra an’[[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]]. * Izany rehetra izany mitambatra no lasitra nibeazanay mianadahy avy. Ekeko marina ankehitriny fa ny fanolokoloana sy [[fanabeazana]] ao an-tokantrano toy izay natao taminay, no antoka voalohany hahafirenena vanona ny firenena. Raha tsy any amin’ny andron’ny fahazazana no voataiza ny zanaka mba hahalala ny sori-dalana tiana halehany dia firenena poakaty feno tsangan’olona tsy misy ilana azy ny firenena. </blockquote> == Jereo koa == * [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]] == Rohy ivelany == * https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-35.html == Loharano == [[Sokajy:Mpanoratra malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1923]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 2008]] <references /> 95gcungmn60vvgu5594n4zn1kh4r8cr 0 3863 1147757 1098378 2026-07-15T19:05:19Z Thelezifor 15140 1147757 wikitext text/x-wiki {{vangovango}} [[Sary:Ruwenpflanzen.jpg|thumb|435x435px|Zavamaniry any an-tampon' i [[Ruwenzori]]]] Ny '''ekôlôjia''' dia fandalinana [[Siansa|siantifika]] ny zavatra mitranga mametra ny fizaràna sy ny fahabetsan' ny [[zavamananaina]]. Avy amin' ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe "oikos" ("trano") sy λόγος / ''logos'' ("siansa") ny teny hoe ''ekôlôjia''. Siansa [[Biôlôjia|biôlôjika]] ny ekôlôjia mandalina momba ny zavamananaina (biôsenôzy) sy ny taranja fizika (biôtôpy) io zavatra rehetra manome ny [[rohivoary]] (ekôsistema) (i Transley no namorona azy). Mandalina momba ny topan' [[angôvo]] (''réseaux trophiques'') sy ny angôvo mandehandeha ao anatin' ny ekôsistema ilay taranja. Manondro ny fikambanan' ny miaina sy ny tontolo manodidina tsy miaina ny rohivoary na ekôsistema. == Tantara == {{article détaillé|Tantaran'ny Ekolojia}} == Loharano == === Bibliografia === '''Teny Frantsay''' * Roger Dajoz (2000) ''Précis d'écologie''. Dunod, (Paris) 615 p. * [[Paul Duvigneaud]] ''La synthèse écologique : populations, communautés, écosystèmes, biosphère, noosphère'' Doin éditeurs 1984 <small> ISBN 2-7040-0351-3</small> * Patrick Matagne ''Comprendre l'écologie et son histoire. La bibliothèque du naturaliste. Les origines, les fondateurs et l'évolution d'une science...'', Delachaux et Niestlé, 2002 <small> ISBN 2-603-01268-1)</small> === Rohy ivelany === {{commonscat|Ecology}} * {{en}} [http://plato.stanford.edu/entries/ecology/ Ecolojia (Stanford Encyclopedia of Philosophy)] * {{en}} [http://www.ecologydictionary.org/ Ecology Dictionary] {{Wayback|url=http://www.ecologydictionary.org/ |date=20080803065656 }} {{Rantsan'ny biolojia}} [[Sokajy:Ekolojia]] 9hdabdn50p2yzyxkoycl6vn6bfjbwiq 0 5211 1147783 1147251 2026-07-16T10:28:51Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147783 wikitext text/x-wiki {{coord|-18.769690|46.046530}} {{infobox tanàna |anarana=Tsiroanomandidy |faritany= [[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]] |velarantany= 52.2 |isam-ponina=44461 |firenena={{Madagasikara}} |faritra = [[Faritra Bongolava]] |sary =Lavaka_%C3%A0_v%C3%A9g%C3%A9tations.jpg |tanàna=NC|fanjakana=NC|ben'ny tanàna=NC|tanàn-dehibe=NC}} [[File:Carte bassin Manambolo.svg|left|thumb|Tsiroanomandidy - Manambolo]] '''Tsiroanomandidy''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Tsiroanomandidy]], [[Faritra Bongolava]], [[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isam-poniny dia 44461 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2018. ==Tantara== {{...}} ==Jeografia== {{...}} ==Toe-tany== {{...}} ==Toe-karena== Ny sehatry ny fambolena sy ny fiompiana no herin’ny toekaren’i Tsiroanomandidy.Ny tsenan'omby lehibe indrindra: Antsoina hoe "renivohitry ny omby" ity tanàna ity satria ao no misy ny tsenan’omby lehibe indrindra eto Madagasikara. Isan-kerinandro, omby an-jatony na an-ketsilahy avy any amin’ny faritra Melaky, Menabe, ary Bongolava no mivangongo ao. Io tsena io no mamatsy ny henan'omby lanin'Antananarivo isan'andro.[https://lexpress.mg][https://www.studiofasika.org] Ny Fambolena: Noho ny velaran-tany midadasika sy lonaka, mamokatra vary, katsaka, mangahazo, ary voanjo betsaka ny faritra. Loharanom-pivelomana faharoa lehibe ho an'ny tantsaha izany. Ny Varotra sy ny Fitaterana: Miroborobo ny varotra entana ilaina amin'ny fiainana andavanandro vokatry ny fahatongavan'ireo mpivarotra omby sy mpandraharaha maro isan-kerinandro. Ny fitaterana entana (kamiao) mampitohy an'i Tsiroanomandidy amin'ny faritra manodidina sy ny renivohitra dia isan'ny mampavitrika ny toekarena. === Ny mponina sy ny fiainany andavanandro: === Tsiroanomandidy dia tanàna mitombo isa haingana sy feno fifangaroana kolontsaina.Fitomboan'ny mponina: Tombanana ho manodidina ny 59 000 mahery ny mponina ao an-tampon-tanàna.[https://worldpopulation&#x20;review.] Tanàna "Kosmopolita": Noho ny fisian'ny tsenan'omby lehibe indrindra, mifangaro ao ny foko samihafa (Sakalava, Merina, Bara, Antandroy, Betsileo) Izany dia miteraka fifanakalozana ara-kolontsaina sy fifandraisana isan-karazany amin'ny andavanandro.[https://lexpress.]{{...}} == Ny Fiainana Andavanandro sy ny Fifaneraserana: == Ny andavanandron'ny olona dia miankina betsaka amin'ny tetiandro ara-toekarena.Ny andro mafana (Andro tsena): Ny alarobia sy alakamisy no tena mamelona ny tanàna. Vola an-tapitrisany maro no mihodina ao amin'ny tsenan'omby, izay mahatonga ny tsena madinika, ny hotely, ary ny fitaterana ho feno hipoka sy mavitrika tanteraka.[https://studiosifaka] Ny rano sy ny fivelomana: Ny ankamaroan'ny mponina dia tantsaha (mpamboly vary sy katsaka) ary mpiompy Fihaonana, Tsiroanomandidy. Na izany aza, misy ny olana ara-tsosialy lehibe satria manodidina ny 25% ihany ny mponina manana rano fisotro madio, na dia efa misy aza ny tetikasa fanitarana ny tambajotra.[https://lexpress] == Ny Fandriampahalemana: == Ny olana amin'ny tsy fandriampahalemana dia misy fiantraikany lehibe amin'ny fahatonian'ny mponina.Ny asan-dahalo sy ny vono olona: Noho ny fisian'ny vola mivezivezy avy amin'ny omby, misy ny fanafihana mitam-piadiana ataon'ny jolahy na ny asan-dahalo any amin'ny faritra ambanivohitra manodidina.[https://midi&#x20;Madagascar] {{Wayback|url=https://midi/ |date=20130712131859 }} Misy koa ny fifanolanana anatiny mitarika herisetra indraindray [https://Moov.mg]. Ny hetsika ifotony: Mba hiarovana ny tanàna, miara-miasa ny hery fiovana eo an-toerana sy ny zandary. Mihamafy ny fisafoana ary mihetsika ny vaomieran'ny fokontany amin'ny fisamborana ny olona ahiahiana mba hamerenana ny filaminana.[https://lexpress] ==Jereo koa== *[[Madagasikara]] **[[Kaominina any Madagasikara]] ***Tsiroanomandidy '''Renivohi-paritany eto Madagasikara''' * [[Antananarivo]] - [[Antsiranana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Mahajanga]] - [[Toamasina]] - [[Toliara]] '''Renivohi-paritra eto Madagasikara''' * [[Ambatondrazaka]] - [[Ambositra]] - [[Ambovombe]] - [[Antananarivo]] - [[Antsirabe]] - [[Antsiranana]] - [[Antsohihy]] - [[Farafangana]] - [[Fenoarivo Atsinanana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Ihosy]] - [[T|Maevatanana]] - [[Mahajanga]] - [[Maintirano]] - [[Manakara]] - [[Mananjary]] - [[Miarinarivo]] - [[Morondava]] - [[Sambava]] - [[Toamasina]] - [[Tôlanaro]] - [[Toliara]] - [[Tsiroanomandidy]] ==Rohy ivelany == {{reflist}} {{Kaominina sy distrikan'ny Faritra Bongolava}} [[sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[sokajy:Faritra Bongolava]] [[Sokajy:Tanàna ao Madagasikara]] [[sokajy:Kaominina any Faritra Bongolava]] mbdqzqq4enfzdtl1yzaeprh0vl8vff6 0 7468 1147773 1140774 2026-07-16T05:05:58Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147773 wikitext text/x-wiki [[Sary:Visit of Jacques Sylla, Malagasy Prime Minister, to the EC (P-010078 00-1).jpg|vignette|Jacques Sylla]] {{Infobox olona|anarana=Jacques Hugues Sylla|teraka=22 jolay 1946|toerana=Nosy Boraha|maty=26 desambra 2009|firenena=Madagasikara|asa=Praiminisitra|asa hafa=Mpanao politika|seha-pitiavana=Manambady}} == Ny Momba azy == I '''Jacques Hugues Sylla''' ([[1946]] - [[26 Desambra]] [[2009]]) dia [[mpanao politika]] malagasy. Praiministr'i [[Madagasikara]] izy tamin'ny fitondran'i [[Marc Ravalomanana]] filoha nanomboka ny [[Febroary]] 2002 hatramin'ny Janoary 2007. Filohan'ny [[antenimieram-pirenenana]] izy tamin'ny 2007 hatramin'ny 2009. Teraka teo [[Nosy Boraha]] (na [[Nosy Boraha|Nosy Sainte-Marie]]) ao amin'ny [[faritra Analanjirofo]] ([[Toamasina]]) izy tamin'ny [[22 Jolay]] [[1946]]. Zanak' [[Albert Sylla]], [[minisitra ny raharaham-bahiny]] tamin'ny andron'i [[Philibert Tsiranana]]<ref name=Fil>Jean-Dominique Geslin, [http://www.jeuneafrique.com/jeune_afrique/article_jeune_afrique.asp?art_cle=LIN12082jacqunoitai0 "Jacques Sylla, diplomate par filiation."] {{Wayback|url=http://www.jeuneafrique.com/jeune_afrique/article_jeune_afrique.asp?art_cle=LIN12082jacqunoitai0 |date=20070927194743 }}, Jeuneafrique.com, August 12, 2002 {{fr icon}}.</ref> until being killed in a plane crash in July 1967.<ref name=Fil/>, alohan'ny fahafatesany tanaty lozam-piaramanidina tamin'ny Jolay 1967. Ministry ny raharam-bahoaka izy tamin'ny 1993 hatramin'ny 1996, tamin' [[Albert Zafy]] filoha. Mpanohitran'i [[Didier Ratsiraka]] izy ary anisan'ny mpisolo vava nanolo saina an'i Marc Ravalomanana tamin'izy lany ben'ny tanànan' [[Antananarivo]] tamin'ny 1999. Anisan'ny mpamorona ny Komitiam-pirenenan'ny fandinihana ny latsa-bato<ref name=Jac>[http://www.afrique-express.com/archive/AUSTRALE/madagascar/madagascarbio/246jacquessally.htm "Jacques Sylla, le Premier ministre de Marc Ravalomanana"] {{Wayback|url=http://www.afrique-express.com/archive/AUSTRALE/madagascar/madagascarbio/246jacquessally.htm |date=20070823225441 }}, ''Afrique Express'', N° 246, March 14, 2002 {{fr icon}}.</ref>. == Tantarany == Nanohana an'i Ravalomanana i Sylla tamin'ny krizy nanaraka ny fifidiana filoham-pirenena tamin'ny Desmabra 2001, ary niaro azy tao amin'ny Haute Cour Constitutionelle. Tamin'ny 26 Febroary 2002, teo anivon'ny krizy, lasa praiministra i Sylla, andro vitsivitsy teo aorian'ny nahafiloha azy. Tamin'ny Ravalomanana nianiana fahanindroany tamin'ny voalohan'ny volana Mey, Praiministra i Jaques Sylla. Tany amin'ny faramparan'ny taona 2002, lasa mpitan-tsoratry ny antoko [[Tiako i Madagasikara]](TIM) izy ; izay izy vao mpikambana tao anaty ntoko politika Niala tamin'ny asa mahay praiministra azy izy tamin'ny Janoary 2007, tamin'ny fifaranana ny fanomezan-dalan'i Ravalomanana voalohany, neken'i Ravalomanana ny fialany ary i Charles Rabemananjara no nanolo azy tamin'ny 20 Janoary 2007 Tamin'ny fifidianana ara-antenimiera, nanolo-tena ho kandidan'ny TIM izy tao amin'ny Nosy Boraha, ary nahazo ny 51,04%-n'ny vato araka ny valiny vonjimaika. Raha nanomboka ny session'ny Antenimieram-pirenena, tonga dia lany filohan'ny Antenimieram-pirenena izy tamin'ny 23 Oktobra 2007; izy irery no kandida azy nahazo vato 123 amin'ny vato 124 an'ny depiote teo, misy vato fotsy<ref>''vote blanc''</ref>. == Mahakasika azy hafa == I Jacques Sylla dia olona katôlika, ary olom-pirenena frantsay sy malagasy. == Jereo koa == * [[Praiministra malagasy]] {{ref}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[Sokajy:Tiako i Madagasikara]] j389abz4tl9cgy5kaonqo0bwnf1slgj 0 171588 1147761 908377 2026-07-15T22:08:08Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147761 wikitext text/x-wiki {{Coord|47.3919|-1.2914}} {{infobox tanàna |tanàna=Couffé |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Pays de la Loire]] |velarantany=39.97 |isam-ponina=2137 |ben'ny tanàna=Fernand Pageau }} [[sary:Blason couffé44.svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Couffé]] I '''Couffé''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Ancenis, ao amin'ny departemantan'i [[Loire-Atlantique]], ao amin'ny faritr'i [[Pays de la Loire]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 44048. I Fernand Pageau no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays d'Ancenis == Jeografia == Ny isam-ponin'i Couffé dia 2137 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 7 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 73 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.3919° ary -1.2914° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * http://www.couffe.fr/ {{Wayback|url=http://www.couffe.fr/ |date=20131017000922 }} : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Couffé Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Loire-Atlantique]] jtg2eumxcvhtlqafmoa1441gavlua67 0 171934 1147777 908464 2026-07-16T06:56:33Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147777 wikitext text/x-wiki {{Coord|47.1333|-2.2167}} {{infobox tanàna |tanàna=Préfailles |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Pays de la Loire]] |velarantany=4.72 |isam-ponina=1182 |ben'ny tanàna=Jean-Luc Le Brigand ([[Radical Party (France)|PR]]) }} [[sary:Blason ville fr Préfailles (Loire-Atlantique).svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Préfailles]] I '''Préfailles''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Nazaire, ao amin'ny departemantan'i [[Loire-Atlantique]], ao amin'ny faritr'i [[Pays de la Loire]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 44136. I Jean-Luc Le Brigand ([[Radical Party (France)|PR]]) no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pornic == Jeografia == Ny isam-ponin'i Préfailles dia 1182 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 0 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 36 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.1333° ary -2.2167° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * http://www.prefailles.fr/ {{Wayback|url=http://www.prefailles.fr/ |date=20130404095455 }} : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Préfailles Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Loire-Atlantique]] kgvvlvdp0gqmifq9o7i6bimgg5xsz4t 0 182468 1147764 1140299 2026-07-16T04:19:52Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147764 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Victor RAMAHATRA|teraka=06 Septambra 1945|toerana=Antananarivo|firenena=Madagasikara|asa=Praiminisitra}} == '''Ny MOMBA AZY''' == '''Victor Ramahatra, dia teraka tamin'ny''' 6 Septambra 1945 tao Antananarivo ,praiminisitry ny Repoblikan'i [[Madagasikara]] nanomboka tamin'ny taona 12 febroary [[1988]] ka hatramin'ny 8 aogositra [[1991]] nandritra ny fitondran'i Didier Ratsiraka. == Tantarany == Tamin'ny taona 1988 dia notendrena ho Praiminisitra izy.Fotoana sarotra ho an'i Madagasikara izany satria: * niaina fahasahiranana ara-toekarena ny [[firenena]], * nihamafy ny fahantrana, * ary nitombo ny fitakian'ny vahoaka ny demokrasia sy ny fahalalahana politika == Jereo koa == * [[Madagasikara]] * [[Politika ao Madagasikara]] * [[Praiminisitra malagasy]] [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[sokajy:Politika ao Madagasikara]] 8i4so3iw5qkjpai20mxsbfu0k7aprhr 0 182476 1147766 1139932 2026-07-16T04:30:36Z Nitokiana 40334 1147766 wikitext text/x-wiki I '''Monja Roindefo''' '''Zafitsimivalo''' dia mpanao pôlitika malagasy avy any Toliara, mpitarika ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]], ary efa praiminisitry tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita|Tetezamita]] teto [[Madagasikara]], arakany fanendrena tamin' ny volana Marsa [[2009]], raha i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] no filohana tamin' izany fotoana izany, nandritra sy taoriana kelin' ny [[Krizy ara-pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|fanonganam-panjaka]] natao an' i [[Marc Ravalomanana]] tamin' io taona io. Zanak' i [[Monja Jaona]], ilay nasiônalista sady mpanorina ny antoko MONIMA. Teraka tamin' ny taona 1965 izy. == Fanaovana pôlitika == === Mpitarika ny antoko MONIMA === I Roindefo no nitantana ny antoko [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] rehefa maty i [[Monja Jaona]] rainy tamin' ny taona 1994. Nikasa ny hirotsaka hofidina ho filoham-pirenena malagasy tamin' ny volana Desambra 2006 tamin' ny anaran' ny antoko Monima Ka Mivimbio izy, saingy tsy tafiditra noho ny tsy fisian' ny taratasy hanontanana printy ny vatom-pifidianana. Tsy hita eny amin' ny birao fandatsaham-bato noho izany ny taratasin-datsabato ho an' i Roindefo, miaraka amin' ny an' ny kandidà madinika sasany. Tsy nahatratra ny fe-potoana farany tokony hanaterana ny taratasin-datsabato tamin' ny 29 Oktobra 2006 izy ireo, ary na dia niezaka nanolotra izany aza izy ireo taorian' izay, dia tsy nety nandray izany ny governemanta ary nilaza fa hosamborina izay rehetra nanandrana mizara taratasin-datsabato eny amin' ny biraom-pifidianana amin' ny andron' ny fifidianana. === Praiminisitra voalohan' ny tetezamita 2009 === Tamin' ny 7 febroary 2009 no notendren' i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ho praiminisitra vonjimaika tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita]] izy, nandritra ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|hetsi-panoherana]] izay nitarika ny fialan' ny filoha [[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]]. Voatendry ho praiminisitra tamin' ny fomba ôfisialy izy tamin' ny 17 Marsa 2009, rehefa nandrava ny governemantan' ny jeneraly Rabemananjara ny filoha Marc Ravalomanana, taorian' ny fifandonana nandritra ny volana maromaro, rehefa tafafindra amin' i Andry Rajoelinany ny fahefana maha Filohan' ny Fahefana Avon' ny Tetezamita azy amin' ny fomba ôfisialy ary nanamafy an' i Monja Roindefo teo amin' ny toerana maha praiminisitra azy. I [[Eugène Mangalaza]] anefa no nisolo azy tamin' ny 10 Oktobra 2009, talohan' ny fifidianana nokasaina hatao ao anatin' ny roa taona, taorian' ny fifanaraham-piaraha-mitantana nataon' ny antoko pôlitika lehibe efatra teto amin' ny firenena. === Nirotsaka ho filoham-pirenena === Nirotsaka tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny 2013, izay nahazoany vato vitsy, izy. == Jereo koa == * [[Madagasikara]] * [[Politika ao Madagasikara]] {{vangovango}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[sokajy:Politika ao Madagasikara]] pxnbh06j60ectweezhmj38i880hs3a2 1147767 1147766 2026-07-16T04:35:58Z Nitokiana 40334 Nampiditra loharano 1147767 wikitext text/x-wiki I '''Monja Roindefo''' '''Zafitsimivalo''' dia mpanao pôlitika malagasy avy any Toliara, mpitarika ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]], ary efa praiminisitry tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita|Tetezamita]] teto [[Madagasikara]], arakany fanendrena tamin' ny volana Marsa [[2009]], raha i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] no filohana tamin' izany fotoana izany, nandritra sy taoriana kelin' ny [[Krizy ara-pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|fanonganam-panjaka]] natao an' i [[Marc Ravalomanana]] tamin' io taona io. Zanak' i [[Monja Jaona]], ilay nasiônalista sady mpanorina ny antoko MONIMA. Teraka tamin' ny taona 1965 izy. == Fanaovana pôlitika == === Mpitarika ny antoko MONIMA === I Roindefo no nitantana ny antoko [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] rehefa maty i [[Monja Jaona]] rainy tamin' ny taona 1994. Nikasa ny hirotsaka hofidina ho filoham-pirenena malagasy tamin' ny volana Desambra 2006 tamin' ny anaran' ny antoko Monima Ka Mivimbio izy, saingy tsy tafiditra noho ny tsy fisian' ny taratasy hanontanana printy ny vatom-pifidianana. Tsy hita eny amin' ny birao fandatsaham-bato noho izany ny taratasin-datsabato ho an' i Roindefo, miaraka amin' ny an' ny kandidà madinika sasany. Tsy nahatratra ny fe-potoana farany tokony hanaterana ny taratasin-datsabato tamin' ny 29 Oktobra 2006 izy ireo, ary na dia niezaka nanolotra izany aza izy ireo taorian' izay, dia tsy nety nandray izany ny governemanta ary nilaza fa hosamborina izay rehetra nanandrana mizara taratasin-datsabato eny amin' ny biraom-pifidianana amin' ny andron' ny fifidianana. === Praiminisitra voalohan' ny tetezamita 2009 === Tamin' ny 7 febroary 2009 no notendren' i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ho praiminisitra vonjimaika tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita]] izy, nandritra ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|hetsi-panoherana]] izay nitarika ny fialan' ny filoha [[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]]. Voatendry ho praiminisitra tamin' ny fomba ôfisialy izy tamin' ny 17 Marsa 2009, rehefa nandrava ny governemantan' ny jeneraly Rabemananjara ny filoha Marc Ravalomanana, taorian' ny fifandonana nandritra ny volana maromaro, rehefa tafafindra amin' i Andry Rajoelinany ny fahefana maha Filohan' ny Fahefana Avon' ny Tetezamita azy amin' ny fomba ôfisialy ary nanamafy an' i Monja Roindefo teo amin' ny toerana maha praiminisitra azy. I [[Eugène Mangalaza]] anefa no nisolo azy tamin' ny 10 Oktobra 2009, talohan' ny fifidianana nokasaina hatao ao anatin' ny roa taona, taorian' ny fifanaraham-piaraha-mitantana nataon' ny antoko pôlitika lehibe efatra teto amin' ny firenena. === Nirotsaka ho filoham-pirenena === Nirotsaka tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny 2013, izay nahazoany vato vitsy, izy. == Jereo koa == * [[Madagasikara]] * [[Politika ao Madagasikara]] * https://www.lagazette-dgi.com/index_option-com_content-view-article-id-54086-monja-roindefo-pas-comme-son-pere-catid-41-Itemid-108.html * https://fr.wikipedia.org/wiki/Roindefo_Monja {{vangovango}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[sokajy:Politika ao Madagasikara]] rgvmxk9hmtfumdnvwczbbnp7bao28ga 1147768 1147767 2026-07-16T04:39:12Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147768 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Monja Roindefo Zafitsimivalo|teraka=30 desambra 1965|toerana=Toliara|firenena=Madagasikara|asa=Praiminisitra|asa hafa=Mpanao politika|seha-pitiavana=Manambady}} I '''Monja Roindefo''' '''Zafitsimivalo''' dia mpanao pôlitika malagasy avy any Toliara, mpitarika ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]], ary efa praiminisitry tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita|Tetezamita]] teto [[Madagasikara]], arakany fanendrena tamin' ny volana Marsa [[2009]], raha i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] no filohana tamin' izany fotoana izany, nandritra sy taoriana kelin' ny [[Krizy ara-pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|fanonganam-panjaka]] natao an' i [[Marc Ravalomanana]] tamin' io taona io. Zanak' i [[Monja Jaona]], ilay nasiônalista sady mpanorina ny antoko MONIMA. Teraka tamin' ny taona 1965 izy. == Fanaovana pôlitika == === Mpitarika ny antoko MONIMA === I Roindefo no nitantana ny antoko [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] rehefa maty i [[Monja Jaona]] rainy tamin' ny taona 1994. Nikasa ny hirotsaka hofidina ho filoham-pirenena malagasy tamin' ny volana Desambra 2006 tamin' ny anaran' ny antoko Monima Ka Mivimbio izy, saingy tsy tafiditra noho ny tsy fisian' ny taratasy hanontanana printy ny vatom-pifidianana. Tsy hita eny amin' ny birao fandatsaham-bato noho izany ny taratasin-datsabato ho an' i Roindefo, miaraka amin' ny an' ny kandidà madinika sasany. Tsy nahatratra ny fe-potoana farany tokony hanaterana ny taratasin-datsabato tamin' ny 29 Oktobra 2006 izy ireo, ary na dia niezaka nanolotra izany aza izy ireo taorian' izay, dia tsy nety nandray izany ny governemanta ary nilaza fa hosamborina izay rehetra nanandrana mizara taratasin-datsabato eny amin' ny biraom-pifidianana amin' ny andron' ny fifidianana. === Praiminisitra voalohan' ny tetezamita 2009 === Tamin' ny 7 febroary 2009 no notendren' i [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]] ho praiminisitra vonjimaika tao amin' ny [[Fahefana Avon' ny Tetezamita]] izy, nandritra ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|hetsi-panoherana]] izay nitarika ny fialan' ny filoha [[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]]. Voatendry ho praiminisitra tamin' ny fomba ôfisialy izy tamin' ny 17 Marsa 2009, rehefa nandrava ny governemantan' ny jeneraly Rabemananjara ny filoha Marc Ravalomanana, taorian' ny fifandonana nandritra ny volana maromaro, rehefa tafafindra amin' i Andry Rajoelinany ny fahefana maha Filohan' ny Fahefana Avon' ny Tetezamita azy amin' ny fomba ôfisialy ary nanamafy an' i Monja Roindefo teo amin' ny toerana maha praiminisitra azy. I [[Eugène Mangalaza]] anefa no nisolo azy tamin' ny 10 Oktobra 2009, talohan' ny fifidianana nokasaina hatao ao anatin' ny roa taona, taorian' ny fifanaraham-piaraha-mitantana nataon' ny antoko pôlitika lehibe efatra teto amin' ny firenena. === Nirotsaka ho filoham-pirenena === Nirotsaka tamin' ny fifidianana filoham-pirenena tamin' ny 2013, izay nahazoany vato vitsy, izy. == Jereo koa == * [[Madagasikara]] * [[Politika ao Madagasikara]] * https://www.lagazette-dgi.com/index_option-com_content-view-article-id-54086-monja-roindefo-pas-comme-son-pere-catid-41-Itemid-108.html * https://fr.wikipedia.org/wiki/Roindefo_Monja {{vangovango}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[sokajy:Politika ao Madagasikara]] 63hevqmxqk7du167diiu5g73w15tmhs 0 191486 1147769 946414 2026-07-16T04:45:39Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147769 wikitext text/x-wiki {{Coord|42.0416666667|-92.9144444444}} {{infobox tanàna |tanàna=Marshalltown, Iowa |firenena={{Etazonia}} |faritany=Iowa |velarantany=50.01 |isam-ponina=27552 |ben'ny tanàna=James Lowrance<ref>http://www.ci.marshalltown.ia.us/static/council.php</ref> }} '''Marshalltown, Iowa''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Iowa]], ao [[Etazonia]]. Ny kaodim-paositra dia 50158.. == Jeografia == Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.0416666667 ary -92.9144444444. Ny faritr'ora dia GMT -6. == Jereo koa == * [[Etazonia]] ** [[Iowa]] === Rohy ivelany === * http://www.ci.marshalltown.ia.us {{Wayback|url=http://www.ci.marshalltown.ia.us/ |date=20140820121723 }} [[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Iowa]] 4j1rzq62ses78l1lok05dfdknuhx8v9 0 225369 1147770 1140315 2026-07-16T04:45:50Z Nitokiana 40334 Nampiditra loharano 1147770 wikitext text/x-wiki [[File:Roger Kolo 2014.jpg|thumb|180px|Roger Kolo 2014]] I '''Roger Kolo''' na '''Laurent Roger Kolo Christophe''' dia teraka tamin'ny [[3]] [[Septambra]] [[1943]] tao [[Belon'i Tsiribihina]], asa ataony dia [[dokotera]] mpitsabo ara-pahasalamana. Ary izy dia olo-manga [[malagasy]] sady efa [[praiminisitra]], voatendry tamin'ny [[11]] [[Aprily]] [[2014]] ary nitsahatra tamin'ny [[17 janoary]] [[2015]]. [https://www.agenceecofin.com/politique/1204-19179-roger-kolo-sera-le-prochain-premier-ministre-de-madagascar] == Mombamomba azy == Teraka tamin’ny 3 Septambra 1943 tany Belo-sur-Tsiribihina, ao amin’ny faritra Menabe, i Kolo Roger. Nianatra ho mpitsabo tany Frantsa izy, ary nifantoka tamin’ny radiologie tany amin’ny Hopitaly Oniversiteran’i Genève, any Soisa. Teo no nananganany foibe fitarafana maromaro. **Ny dian’ny fiainany politika** Tamin’ny fifidianana filoham-pirenena 2013, dia niverina tety Madagasikara izy mba hirotsaka. Saingy nofongarin’ny Fitsarana manokana momba ny fifidianana (CES) ny firotsahany, satria tsy nahafeno ny fepetra nipetrahana 6 volana eto an-toerana. Nanapa-kevitra ny hanohana an’i Hery Rajaonarimampianina izy avy eo. Rehefa voafidy ho filoham-pirenena i Hery Rajaonarimampianina, dia notendrena ho Praiminisitra i Kolo Roger tamin’ny 2014 ka hatramin’ny 2015. Niara-nitantana tamin’izany koa ny andraikitry ny Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka izy. Noho ny tsindry ara-politika sy ny fanakianana mafy momba ny fitantanana ny raharaham-panjakana—indrindra ny delestazy sy ny tsy fandriampahalemana—dia nametra-pialana ny governemanta notarihiny tamin’ny Janoary 2015. Ny jeneraly Jean Ravelonarivo no nandimby azy. Taorian’ny naha-Praiminisitra azy, dia nitohy ny asany teo amin’ny sehatry ny politika, ary voafidy ho Loholona (Sénateur) tao anatin’ny Birao maharitry ny Antenimierandoholona malagasy izy. ==Tantaram-piainany== Ny fianakavian'i Kolo Roger, Praiminisitra malagasy teo aloha, dia fianakaviana ngezalahy, manankarena tantara ara-politika sady manana ny maha izy azy avy any amin'ny faritry ny Menabe (Morondava). Ny ray amandreniny sy ny fiaviany Ray aman-dreny nanana ny maha izy azy : Ny rainy dia mpandray ny paositra (receveur des postes) izay lasa Senatera sy Ben'ny tanànan'i Morondava taty aoriana. Ny reniny kosa dia vehivavy nifantoka tamin'ny asa sosialy, avy any Toliara. Fiaviana mifangaro : Manana rà mifangaro (métisse) ity fianakaviana ity, satria manana razambe avy any Lyon (Frantsa) i Kolo Roger. Fianakaviana mpanao politika lova tsy mifindra Ny rainy : Lasa Senatera sy Ben'ny tanànan'i Morondava. Ny rahalahiny : Rolland Kolo, zandriny, izay nifidy ny lalan'ny politika koa ary lasa Senatera. Ny mamany (na dadatoany) : Nanana dadatoa minisitra nisahana ny Kolontsaina koa izy. Ny mpiray tam-po aminy : Zanak'olo-mpiray tam-po aminy ny Senatera teo aloha Naika Eliane. Ny ankohonany manokana Ny vadiny : Nanambady an'i Zakia Katoun izy, izay avy any Belo sur Tsiribihina. Ny zanany : Manana niteraka telo izy mivady. == Ireo Fiananarana Narahiny == Dr. Kolo Roger Laurent dia dokotera sady mpanao politika malagasy sy soisa, izay fantatra indrindra tamin'ny naha Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara azy teo anelanelan'ny volana aprily 2014 sy janoary 2015. Ireto ny antsipirian'ny fianarana sy ny zotram-piainana narahiny: Ny fianarana sy ny fiofanana ara-pitsaboana Fianarana fototra: Nianatra tao amin'ny Kolejy Saint-Michel Amparibe (Antananarivo) tantanin'ny Jesoita izy. Oniversiten'Antananarivo: Nanohy ny fianarana ho mpitsabo tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo. Lasa sekretera jeneralin'ny fikambanan'ny mpianatra ho dokotera izy tamin'izany. Strasbourg (Frantsa): Nanohy ny fianarany tany ivelany izy, tao amin'ny fakiolten'ny fitsaboana ao Strasbourg, ary nahazo ny diploma tamin'ny taona 1978. Nianatra asa momba ny fandidiana (interne en chirurgie) tao amin'ny Hopitalin'i Mulhouse koa izy. Genève (Soisa): Niditra tao amin'ny fakiolten'ny fitsaboana ao Genève izy tamin'ny taona 1980. Nahazo diploma momba ny fitsaboana izy, ary nirona manokana tamin'ny taranja Radiolojia sy Fitsaboana Nokleary (nahazo ny diploma FMH tamin'ny taona 1987). == Jereo koa == * [[praiminisitra]] * [[madagasikara]] * [[Biôgrafia]] * https://www.agenceecofin.com/politique/1204-19179-roger-kolo-sera-le-prochain-premier-ministre-de-madagascar == Rohy ivelany == * {{fr}}[http://www.letemps.ch/Page/Uuid/349b1cc0-e4f2-11e3-a23d-0c2455b964fc/Un_Suisse_au_pouvoir_%C3%A0_Madagascar] * {{fr}}[http://www.rts.ch/video/info/journal-19h30/5874328-un-helveto-malgache-est-devenu-premier-ministre-de-madagascar-le-mois-dernier.html] {{Vangovango|Biôgrafia}} {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[Sokajy:politika]] [[Sokajy:teraka tamin'ny taona 1943]] sppiqqz5kjx8p0ghgw8ugx8uo5oea6z 1147771 1147770 2026-07-16T04:50:11Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147771 wikitext text/x-wiki [[File:Roger Kolo 2014.jpg|thumb|180px|Roger Kolo 2014]]{{Infobox olona|anarana=Laurent Roger Kolo Christophe na Roger kolo|teraka=03 Septambra 1943|toerana=Belo sur Tsiribihina|firenena=Madagasikara|asa=Dokotera|asa hafa=Praiminisitra|seha-pitiavana=Manambady}} I '''Roger Kolo''' na '''Laurent Roger Kolo Christophe''' dia teraka tamin'ny [[3]] [[Septambra]] [[1943]] tao Belo sur Tsiribihina , asa ataony dia [[dokotera]] mpitsabo ara-pahasalamana. Ary izy dia olo-manga [[malagasy]] sady efa [[praiminisitra]], voatendry tamin'ny [[11]] [[Aprily]] [[2014]] ary nitsahatra tamin'ny [[17 janoary]] [[2015]]. [https://www.agenceecofin.com/politique/1204-19179-roger-kolo-sera-le-prochain-premier-ministre-de-madagascar] == Mombamomba azy == Teraka tamin’ny 3 Septambra 1943 tany Belo-sur-Tsiribihina, ao amin’ny faritra Menabe, i Kolo Roger. Nianatra ho mpitsabo tany Frantsa izy, ary nifantoka tamin’ny radiologie tany amin’ny Hopitaly Oniversiteran’i Genève, any Soisa. Teo no nananganany foibe fitarafana maromaro. **Ny dian’ny fiainany politika** Tamin’ny fifidianana filoham-pirenena 2013, dia niverina tety Madagasikara izy mba hirotsaka. Saingy nofongarin’ny Fitsarana manokana momba ny fifidianana (CES) ny firotsahany, satria tsy nahafeno ny fepetra nipetrahana 6 volana eto an-toerana. Nanapa-kevitra ny hanohana an’i Hery Rajaonarimampianina izy avy eo. Rehefa voafidy ho filoham-pirenena i Hery Rajaonarimampianina, dia notendrena ho Praiminisitra i Kolo Roger tamin’ny 2014 ka hatramin’ny 2015. Niara-nitantana tamin’izany koa ny andraikitry ny Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka izy. Noho ny tsindry ara-politika sy ny fanakianana mafy momba ny fitantanana ny raharaham-panjakana—indrindra ny delestazy sy ny tsy fandriampahalemana—dia nametra-pialana ny governemanta notarihiny tamin’ny Janoary 2015. Ny jeneraly Jean Ravelonarivo no nandimby azy. Taorian’ny naha-Praiminisitra azy, dia nitohy ny asany teo amin’ny sehatry ny politika, ary voafidy ho Loholona (Sénateur) tao anatin’ny Birao maharitry ny Antenimierandoholona malagasy izy. ==Tantaram-piainany== Ny fianakavian'i Kolo Roger, Praiminisitra malagasy teo aloha, dia fianakaviana ngezalahy, manankarena tantara ara-politika sady manana ny maha izy azy avy any amin'ny faritry ny Menabe (Morondava). Ny ray amandreniny sy ny fiaviany Ray aman-dreny nanana ny maha izy azy : Ny rainy dia mpandray ny paositra (receveur des postes) izay lasa Senatera sy Ben'ny tanànan'i Morondava taty aoriana. Ny reniny kosa dia vehivavy nifantoka tamin'ny asa sosialy, avy any Toliara. Fiaviana mifangaro : Manana rà mifangaro (métisse) ity fianakaviana ity, satria manana razambe avy any Lyon (Frantsa) i Kolo Roger. Fianakaviana mpanao politika lova tsy mifindra Ny rainy : Lasa Senatera sy Ben'ny tanànan'i Morondava. Ny rahalahiny : Rolland Kolo, zandriny, izay nifidy ny lalan'ny politika koa ary lasa Senatera. Ny mamany (na dadatoany) : Nanana dadatoa minisitra nisahana ny Kolontsaina koa izy. Ny mpiray tam-po aminy : Zanak'olo-mpiray tam-po aminy ny Senatera teo aloha Naika Eliane. Ny ankohonany manokana Ny vadiny : Nanambady an'i Zakia Katoun izy, izay avy any Belo sur Tsiribihina. Ny zanany : Manana niteraka telo izy mivady. == Ireo Fiananarana Narahiny == Dr. Kolo Roger Laurent dia dokotera sady mpanao politika malagasy sy soisa, izay fantatra indrindra tamin'ny naha Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara azy teo anelanelan'ny volana aprily 2014 sy janoary 2015. Ireto ny antsipirian'ny fianarana sy ny zotram-piainana narahiny: Ny fianarana sy ny fiofanana ara-pitsaboana Fianarana fototra: Nianatra tao amin'ny Kolejy Saint-Michel Amparibe (Antananarivo) tantanin'ny Jesoita izy. Oniversiten'Antananarivo: Nanohy ny fianarana ho mpitsabo tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo. Lasa sekretera jeneralin'ny fikambanan'ny mpianatra ho dokotera izy tamin'izany. Strasbourg (Frantsa): Nanohy ny fianarany tany ivelany izy, tao amin'ny fakiolten'ny fitsaboana ao Strasbourg, ary nahazo ny diploma tamin'ny taona 1978. Nianatra asa momba ny fandidiana (interne en chirurgie) tao amin'ny Hopitalin'i Mulhouse koa izy. Genève (Soisa): Niditra tao amin'ny fakiolten'ny fitsaboana ao Genève izy tamin'ny taona 1980. Nahazo diploma momba ny fitsaboana izy, ary nirona manokana tamin'ny taranja Radiolojia sy Fitsaboana Nokleary (nahazo ny diploma FMH tamin'ny taona 1987). == Jereo koa == * [[praiminisitra]] * [[madagasikara]] * [[Biôgrafia]] * https://www.agenceecofin.com/politique/1204-19179-roger-kolo-sera-le-prochain-premier-ministre-de-madagascar == Rohy ivelany == * {{fr}}[http://www.letemps.ch/Page/Uuid/349b1cc0-e4f2-11e3-a23d-0c2455b964fc/Un_Suisse_au_pouvoir_%C3%A0_Madagascar] * {{fr}}[http://www.rts.ch/video/info/journal-19h30/5874328-un-helveto-malgache-est-devenu-premier-ministre-de-madagascar-le-mois-dernier.html] {{Vangovango|Biôgrafia}} {{commonscat}} {{reflist}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[Sokajy:politika]] [[Sokajy:teraka tamin'ny taona 1943]] k3jw8z158n2k5jltjxhn45lm2sck29i 0 243496 1147746 1136663 2026-07-15T15:20:31Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147746 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Victoire Rasoamanarivo |asa=[[Olontsambatra]] |teraka=1848 |firenena=Madagasikara |anarana hafa= |sary=|maty=21 Aogositra 1894|toerana=Antananarivo}} I '''Victoire Rasoamanarivo''' dia vehivavy lahika malagasy tao amin' ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] eto [[Madagasikara]], teraka tao [[Antananarivo]] tamin' ny taona 1848, ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1894. Anisan' ny tena nifikitra indrindra tamin' ny finoana an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] izy. Nandany ny androm-piainany amin' ny [[vavaka]] izy. Nanampy ny mahantra sy ny marary izy. Natsangana ho olon-tsambatra izy tamin' ny taona 1989. == Tantaram-piainana == === Fahazazany === Teraka tao [[Antananarivo]] tamin' ny taona 1848, ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1894 Rasoamanarivo.<ref name=":0">[https://www.eglisecatholique-ge.ch/actualites/victoire-rasoamanarivo-foi-madagascar/ Victoire Rasoamanarivo, témoin majeur de la foi à Madagascar | Eglise Catholique Romaine Genève]</ref> Izy dia zanaka vavin-dRainandriantsilavo sy Rambahinoro. Manamboninahitra ny dadatoan-drainy ary nitaiza azy. Nanomboka nianatra tao amin' ny sekoly katôlika iray izy tamin' izy telo ambin' ny folo taona ary voasarika tamin' ny finoana. Nivadi-pinoana ho [[kristianina]] izy teo amin' ny faha 15 taonany raha toa ka natao [[Batisa|batemy]] tamin' ny 01 Nôvambra 1863.<ref name=":0" /> Taorian' izany dia nandray ny anarana hoe ''Victoire'' (izany hoe "Fandresena") izy. Tsy nankasitraka izany ny ray aman-dreniny ka nampiditra azy tao amin' ny sekoly [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta.]] Nandrahona ny hanary azy ny ray aman-dreniny raha mbola manaraka ny finoana katôlika izy, saingy tsy nety izy. Nanomboka nandray ny [[Eokaristia|Vatan' i Kristy]] izy tamin' ny 17 Janoary 1864. Nandray ny [[Sakramentan' ny Fankaherezana]] izy ny 23 Septambra 1864. === Fifantohana tamin' ny fivavahana === Na dia teo aza ny fahatsapany fa voasarika ho amin' ny fiainan' ny [[Mônastisisma|relijiozy]] izy dia nampanambadin' ny ray aman-dreniny tamin-dRatsimatahodriaka (na Randriaka) izy. Izy sy Ratsimatahodriaka dia zanak' olo-mpiray tam-po (zanaka lahin' ny praiminisitra malagasy [[Rainilaiarivony]]) ary nivady izy roa tamin' ny 13 Mey 1864 tamin' ny 10 ora alina, nohamasinin' ny pretra mitondra ny anarana hoe Finaz ilay mariazy.<ref name=":1">[https://dacb.org/fr/stories/madagascar/rasoamanarivo-v2/ Rasoamanarivo, Victoire (B) - Dictionary of African Christian Biography]</ref> Namorona fikambanana iray izy, dia ny [[Zanak' i Masina Maria]] na ZMM, ary izy no filoha tamin' izany fotoana izany. Niova be ny toe-draharaha ara-pôlitika teo amin' ny firenena tamin' ny taona 1883, noho ny ady nisy teo amin' ny [[Frantsay eto Madagasikara|Frantsay]] sy ny Malagasy, ary norarana ny fikambanana katôlika toy ny fiangonana sy ny institosiona hafa, noroahina ireo misiônera frantsay nitondra ny fivavahana katôlika teto Madagasikara. Tsy nahasakana an' i Victoire Rasoamanarivo tamin' ny finoany izany, fa vao mainka aza nandrisika azy nifikitra tamin' Andriamanitra, ka nanohy niaina ny finoana tamin' ny fomba milamina. Nanampy tamin' ny fitarihana fivavahana izy mandra-pahatongan' ny filaminana tamin' ny taona 1885. Nanampy ny mahantra sy ny marary izy, izay niarahany tamin' ny Frera Raphël Louis Rafiringa. [[Sary:Cathédrale Andohalo.jpg|vignette|255x255px|Katedraly Andohalo]] Nandalo fiainan-tsarotra goavam-be izy teo amin' ny fanambadiany noho ny fanitsakitsahana nataom-badiny azy. Ratsimatahodriaka vadiny dia mpimamo mahery setra. Nandesy lahatra an-dRasoamanarivo hatrany ny namany mba hisaraka amin' ny vadiny saingy tsy nety nanao izany izy ary nilaza fa [[Sakramenta ao amin' ny fiangonana katôlika|sakramenta]] masina tsy azo ravana mihitsy ny [[Sakramentan'ny fanambadiana|fanambadiana]]. Nivavaka tsy tapaka izy isan' andro mba hampiova fo ny vadiny.; fa nananany kosa ny fandeferana na teo aza izany rehetra izany. Natao batemy anefa io vadiny io, rehefa niova fo sy nangataka famelan-keloka, tamin' ny 14 Marsa 1888<ref name=":1" />, ary tamin' io ihany koa no nahafatesany. Taorian' izany dia nandany ny androny sisa tamin' ny fikarakarana ny mahantra sy ny marary ary ny migadra izy, ary nanokana ny tenany manontolo tamin' ny fivavahana. === Fahafatesany === [[File:Marie Immaculée Conception à Andohalo 2019-10-02 6.jpg|thumb|Sapelin' Andohalo]] Ny 21 Aogositra 1894 kosa dia maty i Victoire Rasoamanarivo noho ny aretina mafy nahazo azy, ary nasitrika tao amin' ny [[fasan-dRainiharo]]. Rehefa nahaleo tena i [[Madagasikara]] dia nafindra tao amin' ny Fasan' ny Misiônera Ambohipo izy ny Septambra 1961<ref name=":1" /> ary mbola nafindra tao amin' ny Sapelin' ny [[Katedraly Andohalo]] ihany koa ny taolam-balony ny 22 Aogositra 1993. == Olon-tsambatra == Ny [[Papa|Papa Ray Masina]] [[Joany Paoly II]] dia nanambara azy ho nanana fiainana feno hatsaram-panahy feno herim-po. Nankatoaviny ihany koa ny [[fahagagana]] iray niseho vokatry ny fanelanelanan-dRasoamanarivo tamin' ny 9 Mey 1985, izay nitondra mankany amin' ny fanokanana azy ho [[olon-tsambatra]]. Noho ny zava-bitany nandritra ny androm-piainany dia natsangan' i Papa Joany Paoly faha-II, ho olon-tsambatra izy ny 30 Avrily 1989. Ny 21 Aogositra no andro atokana hankalazana azy.<ref>[https://hozana.org/saints/calendrier/bienheureuse-victoire-rasoamanarivo Bienheureuse Victoire Rasoamanarivo - Hozana]</ref> == Jereo koa == * [[Lucien Botovasoa]] * [[Raphaël Louis Rafiringa]] * [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Magadasikara]] ==Loharano== {{Reflist}} [[Sokajy:Kristianisma]] dfduqwapisfalfotva36z9irstx36u6 1147747 1147746 2026-07-15T15:24:37Z Nitokiana 40334 1147747 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Victoire Rasoamanarivo |asa=[[Olontsambatra]] |teraka=1848 |firenena=Madagasikara |anarana hafa= |sary=|maty=21 Aogositra 1894|toerana=Antananarivo}} I '''Victoire Rasoamanarivo''' dia vehivavy lahika malagasy tao amin' ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] eto [[Madagasikara]], teraka tao [[Antananarivo]] tamin' ny taona 1848, ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1894. Anisan' ny tena nifikitra indrindra tamin' ny finoana an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] izy. Nandany ny androm-piainany amin' ny [[vavaka]] izy. Nanampy ny mahantra sy ny marary izy. Natsangana ho olon-tsambatra izy tamin' ny taona 1989. == Tantaram-piainana == === Fahazazany === Teraka tao [[Antananarivo]] tamin' ny taona 1848, ary maty tamin' ny 21 Aogositra 1894 Rasoamanarivo.<ref name=":0">[https://www.eglisecatholique-ge.ch/actualites/victoire-rasoamanarivo-foi-madagascar/ Victoire Rasoamanarivo, témoin majeur de la foi à Madagascar | Eglise Catholique Romaine Genève]</ref> Izy dia zanaka vavin-dRainandriantsilavo sy Rambahinoro. Manamboninahitra ny dadatoan-drainy ary nitaiza azy. Nanomboka nianatra tao amin' ny sekoly katôlika iray izy tamin' izy telo ambin' ny folo taona ary voasarika tamin' ny finoana. Nivadi-pinoana ho [[kristianina]] izy teo amin' ny faha 15 taonany raha toa ka natao [[Batisa|batemy]] tamin' ny 01 Novambra 1863.<ref name=":0" /> Taorian' izany dia nandray ny anarana hoe ''Victoire'' (izany hoe "Fandresena") izy. Tsy nankasitraka izany ny ray aman-dreniny ka nampiditra azy tao amin' ny sekoly [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta.]] Nandrahona ny hanary azy ny ray aman-dreniny raha mbola manaraka ny finoana katôlika izy, saingy tsy nety izy. Nanomboka nandray ny [[Eokaristia|Vatan' i Kristy]] izy tamin' ny 17 Janoary 1864. Nandray ny [[Sakramentan' ny Fankaherezana]] izy ny 23 Septambra 1864. === Fifantohana tamin' ny fivavahana === Na dia teo aza ny fahatsapany fa voasarika ho amin' ny fiainan' ny [[Mônastisisma|relijiozy]] izy dia nampanambadin' ny ray aman-dreniny tamin-dRatsimatahodriaka (na Randriaka) izy. Izy sy Ratsimatahodriaka dia zanak' olo-mpiray tam-po (zanaka lahin' ny praiminisitra malagasy [[Rainilaiarivony]]) ary nivady izy roa tamin' ny 13 Mey 1864 tamin' ny 10 ora alina, nohamasinin' ny pretra mitondra ny anarana hoe Finaz ilay mariazy.<ref name=":1">[https://dacb.org/fr/stories/madagascar/rasoamanarivo-v2/ Rasoamanarivo, Victoire (B) - Dictionary of African Christian Biography]</ref> Namorona fikambanana iray izy, dia ny [[Zanak' i Masina Maria]] na ZMM, ary izy no filoha tamin' izany fotoana izany. Niova be ny toe-draharaha ara-pôlitika teo amin' ny firenena tamin' ny taona 1883, noho ny ady nisy teo amin' ny [[Frantsay eto Madagasikara|Frantsay]] sy ny Malagasy, ary norarana ny fikambanana katôlika toy ny fiangonana sy ny institosiona hafa, noroahina ireo misiônera frantsay nitondra ny fivavahana katôlika teto Madagasikara. Tsy nahasakana an' i Victoire Rasoamanarivo tamin' ny finoany izany, fa vao mainka aza nandrisika azy nifikitra tamin' Andriamanitra, ka nanohy niaina ny finoana tamin' ny fomba milamina. Nanampy tamin' ny fitarihana fivavahana izy mandra-pahatongan' ny filaminana tamin' ny taona 1885. Nanampy ny mahantra sy ny marary izy, izay niarahany tamin' ny Frera Raphël Louis Rafiringa. [[Sary:Cathédrale Andohalo.jpg|vignette|255x255px|Katedraly Andohalo]] Nandalo fiainan-tsarotra goavam-be izy teo amin' ny fanambadiany noho ny fanitsakitsahana nataom-badiny azy. Ratsimatahodriaka vadiny dia mpimamo mahery setra. Nandesy lahatra an-dRasoamanarivo hatrany ny namany mba hisaraka amin' ny vadiny saingy tsy nety nanao izany izy ary nilaza fa [[Sakramenta ao amin' ny fiangonana katôlika|sakramenta]] masina tsy azo ravana mihitsy ny [[Sakramentan'ny fanambadiana|fanambadiana]]. Nivavaka tsy tapaka izy isan' andro mba hampiova fo ny vadiny.; fa nananany kosa ny fandeferana na teo aza izany rehetra izany. Natao batemy anefa io vadiny io, rehefa niova fo sy nangataka famelan-keloka, tamin' ny 14 Marsa 1888<ref name=":1" />, ary tamin' io ihany koa no nahafatesany. Taorian' izany dia nandany ny androny sisa tamin' ny fikarakarana ny mahantra sy ny marary ary ny migadra izy, ary nanokana ny tenany manontolo tamin' ny fivavahana. === Fahafatesany === [[File:Marie Immaculée Conception à Andohalo 2019-10-02 6.jpg|thumb|Sapelin' Andohalo]] Ny 21 Aogositra 1894 kosa dia maty i Victoire Rasoamanarivo noho ny aretina mafy nahazo azy, ary nasitrika tao amin' ny [[fasan-dRainiharo]]. Rehefa nahaleo tena i [[Madagasikara]] dia nafindra tao amin' ny Fasan' ny Misiônera Ambohipo izy ny Septambra 1961<ref name=":1" /> ary mbola nafindra tao amin' ny Sapelin' ny [[Katedraly Andohalo]] ihany koa ny taolam-balony ny 22 Aogositra 1993. == Olon-tsambatra == Ny [[Papa|Papa Ray Masina]] [[Joany Paoly II]] dia nanambara azy ho nanana fiainana feno hatsaram-panahy feno herim-po. Nankatoaviny ihany koa ny [[fahagagana]] iray niseho vokatry ny fanelanelanan-dRasoamanarivo tamin' ny 9 Mey 1985, izay nitondra mankany amin' ny fanokanana azy ho [[olon-tsambatra]]. Noho ny zava-bitany nandritra ny androm-piainany dia natsangan' i Papa Joany Paoly faha-II, ho olon-tsambatra izy ny 30 Avrily 1989. Ny 21 Aogositra no andro atokana hankalazana azy.<ref>[https://hozana.org/saints/calendrier/bienheureuse-victoire-rasoamanarivo Bienheureuse Victoire Rasoamanarivo - Hozana]</ref> == Jereo koa == * [[Lucien Botovasoa]] * [[Raphaël Louis Rafiringa]] * [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Magadasikara]] ==Loharano== {{Reflist}} [[Sokajy:Kristianisma]] piy21xbgig86gkryj0wpnoty9850r9r 0 253635 1147763 1140280 2026-07-16T04:11:54Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147763 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Pénombre RANDRIAMPENOMANANA|teraka=11 Janoary 1914|toerana=Fenoarivo|maty=13 jolay 2000|firenena=Madagasikara|asa=Mpitantam-bola|asa hafa=Mpanoratra|seha-pitiavana=Manambady}} === I '''Pénombre Randriampenomanana''' dia teraka tamin'ny 11 Janoary 1914 tao amin’ny hopitaly Fenoarivo. Ny 13 jolay 2000 no nahafatesany. === == Tantarany == Nanoratra tononkalo amin' ny [[Fiteny frantsay|teny frantsay]] sy [[Fiteny malagasy|malagasy]] izy. Isan’ireo 15 mirahalahy nanorina ny fikambanana HAVATSA/UPEM tamin’ny taona 1952. Niditra nianatra tao amin’ny« Ecole Administrative Le Myre de Vilers » ny taona 1932 rehefa nahavita ireo ambaratonga samihafa. Asany Mpiasam-panjakana Andriampenomanana Pénombre ka teo amin’ ireo sehatra fitantanam-bola no nisy azy toy ny tao amin’ny « Direction Générale des Finances »sy « Direction du Contrôle Financier ». « Officier d’Académie» i Randriampenomanana Pénombre ny taona 1950 ary isan’ireo mpikambana tao amin’ny « Association Poétique française » izay nantsoina hoe FLAMMES VIVES. Maro ireo tononkalo nosoratany ka isan’ireny ny « Que vas-tu répondre ? », « Souimangue », « Bribes de l’âme ». Commandeur des arts et des lettres izy. Nahazo ny loka voalohany fifaninana tamin'ny onjapeo Malagasy 70. mnmew4on4l17z5z8ld3fai8uc52li1w 0 281135 1147782 1055044 2026-07-16T10:18:28Z ~2026-39880-20 40353 /* */ 1147782 wikitext text/x-wiki Ny '''tobilehibe''' dia [[tobim-pifohazana]] izay foiben' ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]] sasany eto [[Madagasikara]]. Efatra ny tobilehibe malaza, dia ny [[Tobilehibe Soatanàna]] naorin' i [[Rainisoalambo]], ny [[Tobilehibe Manolotrony]] naorin-d[[Ravelonjanahary]], ny [[Tobilehibe Farihimena]] naorind[[Rakotozandry Daniel]], ary ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] naorin' i [[Volahavana Germaine]]. Samy manana ny toby miankina aminy ireo tobilehibe ireo. == Ireo tobilehibe efatra == === Ny Tobilehibe Soatanàna === Ny [[Tobilehibe Soatanàna]] no foiben' ny [[fifohazana Soatanàna]] izay naorin' i Rainisoalambo. Mirafitra amin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] (FLM) ity toby ity sy ny toby hafa miankina aminy. Isaky ny 17 Septambra no anaovana fankalazana ny tsingerin-taonan' io tobilehibe io. ==== I Rainisoalambo ==== Teraka tao Ambalavato Ambatoreny tamin' ny taona 1839 i [[Rainisoalambo]]. I Rainilavo, izay mpitaiza zanak' andriana (atao hoe ''marambasia'') tao [[Isandra]], no rainy, ary i Renimavo no reniny. Mpamboly sy mpiompy izy. Nandimby ny asan-drainy i Rainisoalambo taty aoriana. Ninoan' ny olona ho nanam-pifandraisana tamin' ny [[Andriamanitra (finoan-drazana malagasy)|Zanahary]], araka ny [[Fivavahan-drazana malagasy|finoana nentim-paharazana malagasy]], izy. Nisy fiangonana ny tanànan' i Rainisoalambo ka niditra tao koa izy mba hianatra mamaky teny. Natao [[batisa]] tao i Rainisoalambo ary tonga [[katekista]] na "mpitandrina" taty aoriana. Tsy nanary ny [[Ody|odiny]] anefa izy na dia efa Kristiana. Nanao vavaka fitarainana izy tamin' ny alin' ny 14 Ôktôbra 1894 rehefa tratran' ny aretina tsy hay sitranina. Taorian' izany vavaka izany dia nahita fahazavana lehibe sy lehilahy miakanjo fotsy lava teo akaikiny izy, izay nampanary ny odiny. Ninoany fa i [[Jesoa]] izany lehilahy izany. Nandoro ny odiny izy ary sitrana. Nanomboka nitory ny [[Filazantsara]] sy nanangana ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]] i Rainisoalambo taorian' ilay fahasitranana. Niely ka henon' ny maro ny fiovany ho kristiana hany ka lasa feno mpandala ny [[Fivavahan-drazana malagasy|finoan-drazana]] niova ho Kristiana ny tao an-tranony. Nitarika mpino maro hafa naira-niasa taminy izy, izay atao hoe ''Mpianatry ny Tompo'', mba hitory ny [[Filazantsara]] sy hiasa ho an' ny tsy Kristiana ("Jentilisa") na ho an' ireo Kristiana mbola manaraka ny [[fivavahan-drazana malagasy]] ([[sinkretisma]]). Niala avy tao Ambatoreny nankany [[Soatanàna]] ny fifohazana notarihin' i Rainisoalambo tamin' ny taona 1901. Tamin' io taona io ihany dia efa tonga hatrany [[Imerina]] sy any amin' ny tanin' ny [[Sakalava]] ny fifohazana. Nisy ny fanaovana "tafika masina" tamin' ny mponina amin' ny tanàna manodidina. === Ny Tobilehibe Manolotrony === Ny [[Tobilehibe Manolotrony]] no foiben' ny [[fifohazana Manolotrony]] izay naorin-dRavelonjanahary. Isaky ny 15 Aogositra no anaovana fankalazana ny tsingerin-taonan' ity tobilehibe ity. Miankina amin' ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] (FJKM) ny Tobilehibe Manolotrony. ==== Ravelonjahary ==== [[Ravelonjanahary]] dia teraka tamin' ny taona 1850. Notezaina tao amin' ny fiangonana naorin' ny [[London Missionary Society|''London Missionary Society'']] izy nefa nanana [[ody]]. Nilaza ho nisehoan' i [[Jesoa]] matetitetika tao an-tanàna sy tany an-tsaha izy rehefa antitra, tamin' ny fahenimpolo taonany. Nahita zavatra mamirapiratra izy indray hariva sady nahare feo nanasa azy mba hijery ny rantsan-tanany folo izay nisy ny soratry ny [[Didy Folo|Didy folo]], sady nampanantena azy fa izay rehetra mino an' Andriamanitra noho ny teny izay hambarany dia ho [[Fahasitranana mahagaga|sitrana]] rehefa amin'ny alalan' ny [[fametrahan-tanana]]. Lazaina fa "[[Fahafatesana|maty]]" nandritra ny enina andro izy ka "[[Fitsanganan-ko velona (kristianisma)|nitsangana]]" tamin' ny andro fahafito; nakarina any an-danitra ny fanahiny ary nomena fanahy hafa izy mba tsy hahafaty azy. Voalaza koa fa tsy nisakafo izy nandritra ny telo volana fa nisotro rano mangatsika fotsiny tamin' ny fotoana nampinarana azy tany an-danitra. Nisy fotoana "nahafatesany" mandritra ny telo andro hafa indray nefa nitsangan-ko velona ihany izy. Tamin' ny taona 1970 Ravelonjanahary vao tena maty. === Ny Tobilehibe Farihimena === Ny [[Tobilehibe Farihimena]] no foiben' ny [[fifohazana Farihimena]] izay naorin-dRakotozandry Daniel. Mirafitra amin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] (FLM) ity toby ity sy ny toby hafa miankina aminy. Isaky ny 26 Aogositra no anaovana fankalazana ny tsingerin-taonan' io toby io. ==== Rakotozandry Daniel ==== [[Rakotozandry Daniel]] dia teraka tamin' ny 16 Aogositra 1919. Ny ray aman-dreniny dia nipetraka akaikin' i [[Soavina]] any [[Betafo]] [[Antsirabe]] izay toerana nisy ny [[Norwegian Missionary Society|Misiona Nôrveziana]]. Taizan' aretina hatry ny fahazazany izy, torantorana matetika, ka nentin' ny ray aman-dreniny tany amin' ny [[mpimasy]] sy ny [[Sikidy malagasy|mpisikidy]]. Tamin' ny fahafolo taonany izy no niditra nianatra tao amin' ny sekolin' ny Misiona Nôrveziana tao Betafo ary naharitra dimy taona monja ny fianarany tao. Tsy nahomby tamin' ny fianarana nataony izy ka nihevitra fa miangatra Andriamanitra, noho izany dia tsy niangona intsony izy. Isaky ny Alahady anefa, rehefa matory ao an-tranony izy, dia miseho aminy amin' ny [[nofy]] i [[Jesoa]]. Mbola tao anatin' ny fandalana ny [[Fivavahan-drazana malagasy|fivavahan-drazana]] ny ray aman-dreniny tamin' izany fotoana izany. Nitantara Rakotozandry Daniel fa nandritra ny [[Fahatoranana|fahatoranany]] dia nahita olona miakanjo fotsy lava nijoro teo anilany izay izay niteny taminy fa ho sitrana izy raha matoky an' io olona io. Ninoany fa i Jesoa io olona io. Nanaiky ny teniny izy ka sitrana taorian' izay raha saika handevina azy ny olona. Indray andro dia [[Fahasitranana mahagaga|nanasitrana]] zaza iray izay tsy sitran' ny [[Ombiasa|ombiasy]] izy. Nalefa tany Tsaratanana i Rakotozandry ho [[katekista]]. Tamin' ny taona 1943 dia niteny taminy ny Tompo fa ho [[pastora]] any [[Farihimena]] izy afaka telo taona ka hilaza mialoha izany any. Nandehana tany Ivory ihany izy hianatra ho pastora mandritra ny telo taona, izay nifarana tamin' ny taona 1946. Voatendry ho pastoran' i Farihimena izy. Tamin' ny 25 Aogositra 1946 dia nijanona tao am-pandriana tsy namonjy fiangonana Rakotozandry fa nihombo ny aretiny ka dia nanapa-kevitra ny hamangy azy ny mpiangona. Tonga ny mpamangy ka nitsangana i Rakotozandry nanambara ny [[Fahotana|fahotan]]' izy ireo. Izany no nahatonga ny 25 sy ny 26 Aogositra ho tsarovana isan-taona satria teo no nanomboka ny [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|fifohazana]] tany Farihimena. Nandeha nitety ny tanàna manodidina i Rakotozandry, nitondra lakolosy kely hanairana ny olona. Maro ireo olona avy mihaino azy no babo tanteraka ka manolotra ny fiainany ho an' i Jesosy. === Ny Tobilehibe Ankaramalaza === Ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] no foiben' ny [[fifohazana Ankaramalaza]] izay naorin' i Volahavana Germaine. Mirafitra amin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] (FLM) ity toby ity sy ny toby miankina aminy rehetra. Isaky ny 2 Aogositra no anaovana fankalazana ny tsingerin-taona niorenany. ==== Volahavana Germaine ==== Notezaina tao amin' ny fianakaviana mpandala ny [[Fivavahan-drazana malagasy|fivavahan-drazana]] i [[Volahavana Germaine]]. I Malady no rainy, izay taranaka mpanjaka sady [[ombiasa]]. I Vao kosa no anaran-dreniny. Tao Mandronda, ao amin' ny [[distrikan' i Manakara]], no noneran' izy ireo. Rehefa feno folo taona i Volahavana dia [[Nofy|nanonofy]] olona ranjanana miakanjo fotsy nitondra azy tao amin' ny tranovato lehibe iray. Nosasan' io lehilahy io ny tongony. Amin' ny nofy iray hafa dia nakarina any an-danitra izy. Niverimberina matetika ireo nofy roa ireo. Tamin' ny faha-15 taonany dia maro no nangataka azy ho vady izay nolaviny. Araka ny sikidin-drainy dia misy fanahy lehibe mipetraka amin-janany. Tamin' ny faha-17 taonany dia nanambady an' i Mosesy Tsirefo, izay katekista efa antitra (60 taona) sady efa maty vady, i Volahavana. Natao [[batisa]] i Volahavana. Taorian' ny fitsofan-drano ny fanambadiany dia nifindra tany [[Ankaramalaza]] izy mivady. Tsy niteraka Volahavana ka nanangan-jaza ho zanany. Tamin' ny faha-21 taonan' i Volahavana Germaine dia narary sy noheverina fa nitoeran' ny [[fanahy ratsy]] ny iray tamin' ny zanakavavim-badiny. Nisy feo nandidy azy handroaka ilay fanahy ratsy. Sitrana ilay zazavavy tamin' ny Alarobia 1 Aogositra 1941. Izany no fahagagana voalohany nataon' i Volahavana. Araka ny fitantaràny dia nampianatra [[teny tsy fantatra]] i Jesosy sy nampianatra azy [[Soratra Masina]] nandritra ny telo volana tety an-tany sy tany an-danitra. Nitondra an' i Nenilava any an-danitra impito i Jesosy tao anatin' ny telo andro, ka tsy maintsy "maty" nandritra ny telo andro izy hahatanteraka izany. Nilaza ho niady tamin' ny [[dragona]] mandritra ny telo andro koa i Nenilava. Taorian' ny fanomanana sy ny asany tao Ankaramalaza sy ny manodidina dia namangy fiangonana amin' ny faritra samihafa i Nenilava. Tamin' ny taona 1952 no nivoahany voalohany ivelan' ny faritra atsimo-atsinanana, ka tao Antsirabe no nanombohany. Toerana maro no notetezin' i Nenilava tany ivelan' i [[Madagasikara]]: tany [[Kômôro]] tamin' ny taona 1958, tany [[Etazonia]] sy tany [[Nôrvezy]] tamin' ny taona 1973, ary tany [[Frantsa]] tamin' ny taona 1980. Nonina tao Antananarivo i Volahavana nanomboka tamin' ny taona 1969 ka hatramin' ny 1997. Izany no nahatafaorina ny fiangonana loterana ao amin' ny 67ha. Taorian' ny taona 1975 dia nihanahalana ny fitetezam-paritra nataony ary tao amin' ny tobin' Ambohibao ao Antananarivo no nandaniany ny ampahany be amin' ny androny sisa. Maty tamin' ny taona 1998 tao amin' io toby io izy nefa nalevina tany tany Ankaramalaza. == Jereo koa == * [[Fifohazana (kristianisma malagasy)]] * [[Kristianisma eto Madagasikara]] 99sdupi3rjei43c7berkpewdiltkk4c 0 281468 1147765 1140270 2026-07-16T04:27:17Z Nitokiana 40334 Mampiditra infobox 1147765 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Eugène Régis MANGALAZA|teraka=13 jolay 1950|toerana=Ambodivoanio|maty=10 oktobra 2009|firenena=Madagasikara|asa=Mpampianatra (Profesora)|asa hafa=Talen'ny seranan-tsambo Toamasina|seha-pitiavana=Manambady}} == Ny mombamomba azy == I '''Eugène Régis Mangalaza''' dia filôzôfy, antrôpôlôga ary mpanao pôlitika malagasy, teraka tamin' ny 13 Jolay 1950 tao [[Ambodivoanio]] ary maty tamin' ny 10 Oktobra 2009. Amin’ ny maha profesora azy dia nampianatra tao amin’ ny [[oniversiten' i Toliara]] izy tamin’ ny taona 1980. Rektoran' ny [[oniversiten' i Toamasina]] ihany koa izy tamin' ny taona 1989 hatramin' ny taona 2002 ary nampianatra [[filôzôfia]] sy [[antrôpôlôjia]]. Talen' ny mpiasa tao amin' ny Seranan-tsambo mizaka tenan' i Toamasina izy tamin' ny taona 1987 hatramin' ny taona 1989. == Tantarany == Mpanao asa soratra izy ka ireto ny sasany amin' izany: * 1975 : Eugène Régis Mangalaza et Pierre Randrianarisoa, ''Cris et Chansons de Toujours'', éd. A. Samie, Bordeaux 1975 (Préf. Professeur Robert Escarpit, Président de l’Université de Bordeaux III) * 1980: Eugène Régis Mangalaza, "Angatra et razana chez les Betsimisaraka". ''Cahiers ethnologiques'' (Bordeaux), <abbr>n^o</abbr> 1, <abbr>p.</abbr> 45-64 * 1981: Eugène Régis Mangalaza, "Un aspect du fitampoha : le valable : essai d'interprétation". ''0maly sy Anio'' (Antananarivo) 13 et 14, <abbr>p.</abbr> 307-318 * 1983: Eugène Régis Mangalaza, Christian Mériot, "Un angano Betsimisaraka: tsy Ambara valy (ce qu'on ne montre pas à son beau-frère)". ''Cahiers ethnologiques'' (Bordeaux), <abbr>n^o</abbr> 4, <abbr>p.</abbr> 86-154 * 1985 :Eugène Régis Mangalaza, "Les vivants à l'écoute de leurs morts : exemple des Betsimisaraka-Antavaratra". ''Cahiers ethnologiques'' (Bordeaux), <abbr>n^o</abbr> 6, <abbr>p.</abbr> 33-50 * 1987: Eugène Régis Mangalaza, "Du chien comme anti-métaphore de l'humanité à Madagascar : à propos d'un söva betsimisaraka". ''Cahiers ethnologiques'' (Bordeaux) 1987, <abbr>n^o</abbr> 8, <abbr>p.</abbr> 123-168 * 1988: Eugène Régis Mangalaza, Yvette Sylla, "L'image représentative de la forêt en pays betsimisaraka". ''Sciences de l'Homme et de la Société'' (Antananarivo) * 1993: Eugène Régis Mangalaza, "Sous la moustiquaire : fidélité conjugale et libertinage chez les Betsimisaraka". ''Cahiers ethnologiques'' (Bordeaux), <abbr>n^o</abbr> 15, <abbr>p.</abbr> 61-71 * 1994: Eugène Régis Mangalaza, ''La poule de Dieu : essai d'anthropologie philosophique chez les Betsimisaraka (Madagascar)''. Bordeaux, Presses universitaires de Bordeaux. VI, 331 p. ; 21 <abbr>cm</abbr>. (Mémoires des Cahiers ethnologiques ; <abbr>n^o</abbr> 4) * 1998: Eugène Régis Mangalaza, ''Vie et mort chez les Betsimisaraka de Madagascar : essai d'anthropologie philosophique''. Paris, L'Harmattan ; Montréal, L'Harmattan Inc., cop. 1998 (dépôt légal 1999). VI, 331 p. ; 22 <abbr>cm</abbr> * 2003: Eugène Régis Mangalaza, Thierry Wendling, Grégoire Mayor, "La parole va, comme le lémurien, de branche en branche : les jeux de l'oralité chez les Betsimisaraka de Madagascar". ''ethnographiques.org'' Neuchâtel. 2003, <abbr>n^o</abbr> 4. * 2003 : Eugène Régis Mangalaza, Pierrot Men, Eric Weiss, ''Tamatave l'irrésistible''. Paris : Ed. des Écrivains, 2003. 131 p. : ill. ; 21 x 25 <abbr>cm</abbr> * 2004 : Eugène Régis Mangalaza, "Sensibilités malgaches". ''Hermès'' (Paris) 40, <abbr>p.</abbr> 84-86 gm7vff7sq3fgjzmf96n6xeowoidbsvz 0 281739 1147749 1141023 2026-07-15T15:34:11Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147749 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Monja JAONA|teraka=Septambra 1910|toerana=Amboasary-Atsimo|maty=03 Septambra 1994|firenena=Madagasikara|asa=Mpanao politika|asa hafa=Ben'ny tananan'i Toliara, Solombavambahoakan'i Madagasikara|seha-pitiavana=Manambady}} I '''Monja Jaona''' dia mpanao pôlitika malagasy, mpikambana tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|JINY]], mpanorina ny antoko pôlitika [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] (MONIMA), teraka tamin' ny Septambra 1910 tao [[Amboasary-Atsimo]] ary maty tao [[Antananarivo]] tamin' ny ny 3 Septambra 1994. Anisan' ny olo-manga lehibe teo amin' ny tantara pôlitika sy tolom-panafahana teto Madagasikara izy<ref><small>Monja Jaona(1972), ''Les Tribulations de Madagascar'', Paris: Maspero (boky nosoratany manazava ny tolona notarihiny).</small></ref>. == Fahatanorana == Niainga avy any [[Androy]] i Monja Jaona tany amin' ny toeram-pambolena any avaratra tamin' ny taona 1928, taorian' ny [[mosary]] tany atsimon' i [[Madagasikara]] izay nitranga tamin' ny taona 1927-1928, dia nifanerasera tamin' i [[Jean Ralaimongo]], mpikatroka niaro ny [[zon' olombelona]] sy ny fidiran' ny Malagasy ho olom-pirenena frantsay. Nianatra namaky teny izy ary natao [[batisa]] tao amin' ny [[Misiôna Prôtestanta Frantsay]], alohan' ny nanoratany ny momba ny [[Antandroy]], izay foko niaviany. == Firotsahana amin' ny pôlitika == === Faha fanjanahantany === Rehefa avy nieritreritra ny ho mpitandrina ([[pastora]]) i Monja Jaona, dia nirotsaka tamin' ny tolona pôlitika tamin' ny farany ary niditra tao amin' ny fikambanana miafina [[Jiny (fikambanana miafina)|Jina]] na [[Jiny]], izay nanampy azy hanomana ny [[fikomian' ny Malagasy tamin' ny taona 1947]], izay nanagadrana azy. Tamin' ny taoa 1946 izy dia gadra pôlitika teo ambany fitondran' ny mpanjanaka, tompon' andraikitra tamin' ny fikomiana tamin' ny taona 1947. Tamin' ny taona 1956 izy dia voafidy ho mpanolotsaina monisipaly tao Toliara. Tamin' ny taona 1958 izy dia nananganana ny antoko [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar]] (MONIMA) izay niova anarana ho [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|Madagasikara Otronin' ny Malagasy]] taty aoriana. Nanao fanentanana momba ny fanafoanana ny [[hetra isan-dahy]] (na [[vililoha]] hoy ny fitenin' ny any atsimo, izay nampandoavina ny teratany malagasy), ny hetra amin' ny omby ary nitaky ny [[fahaleovantena]] eo no ho eo. === Repoblika voalohany === [[Sary:MonumentMonjaJaonaToliara.jpg|vignette|Tsangambato sy sarivongana naorina ho fahatsiarovana an' i Monja Jaona ao [[Toliara]]|334x334px]]Tamin' ny [[Repoblika Malagasy|Repolika voalohany]] notarihin' i [[Tsiranana Philibert|Philibert Tsiranana]], dia i Monja Jaona no lany ho [[ben' ny tanàna]]<nowiki/>n' i [[Toliara]] voalohany tamin' ny taona 1960. Nitarika ny [[hetsiky ny tantsaha malagasy tamin' ny taona 1971]] tany amin' ny [[Faritanin' i Toliara]], tamin' ny alalan' ny antoko pôlitikany [[Mouvement national pour l'indépendance de Madagascar|MONIMA]] izy. Tamin' ny taona 1971 ka hatramin' ny 1972, taorian' ny hetsiky ny tantsaha, dia nosamborna izy ka lasa gadra pôlitika indray. === Repoblika faharoa === Mpikambana tao amin' ny Filankevitra Ambonin' ny Revolisiona (''Conseil supérieur de la révolution'' - CSR) i Monja Jaona nandritra ny [[Repoblika Demôkratika Malagasy|Repoblika Faharoa]]. Tamin' ny taona 1982, kandidà tamin' ny fifidianana filoham-pirenena nefa tsy lany, dia nigadra tany Ankilivondraky (faritanin' ny Toliara) noho ny fiampangana azy ho tsy nanara-dalàna tamin' ny fifidianana. Tamin' ny taona 1983 izy dia voafidy ho [[solombavambahoaka]]<nowiki/>n' i Madagasikara tao [[Antananarivo]]. === Repoblika fahatelo === Tamin' ny taona 1992 dia nandray anjara tamin' ny ady ho an' ny [[federalisma]] teto Madagasikara i Monja Jaona, ary maty noho ny takaitra nahazo azy vokatry ny tifitra nandritra izany ady izany tamin' ny taona 1994. Ny zanany [[Monja Roindefo]] no nandimby azy taorian' izay. == Azo anovozan-kevitra == * Raison-Jourde, Françoise; Roy, Gérard (2010). ''Paysans, intellectuels et populisme à Madagascar: de Monja Jaona à Ratsimandrava'', 1960-1975 (in French). Paris: Karthala Editions. <nowiki>ISBN 9782811103958</nowiki>. * Rasolofomanana, P. (1990). ''L'insurrection malgache de 1947''. Paris : L’Harmattan (famakafakana feno momba ny fikomiana sy ny antony nitarika izany) * Deschamps, H. (1960). ''Histoire de Madagascar''. Paris : Berger-Levrault. (boky manazava amin' ny fomba feno ny tantaran' i Madagasikara hatramin' ny fanjanahantany ka hatramin' ny fahaleovantena) * Rabemananjara, J. (1970). ''Les dieux malgaches''. Paris : Présence Africaine (fanazavana ara-tsaina sy ara-pôlitika avy amin' ny mpitarika ny MDRM iray). * Rajaonah, F. (1984). ''La décolonisation de Madagascar''. Paris : Karthala (fanadihadiana lalina momba ny dingana maqnkany amin' ny fahaleovantena) * Monja Jaona. (1972). ''Les Tribulations de Madagascar''. Paris : Maspero. (Boky nosoratany izay manazava ny tolona notarihiny). * Andriamanjato, R. (1976). ''Témoignage sur Madagascar : 1947–1975''. Paris : L’Harmattan. * Raison-Jourde, F. (1991). ''Bible et pouvoir à Madagascar''. Paris : Karthala. * Razanamparany, L. (1995). ''L'évolution politique de Madagascar de 1947 à 1975''. Antananarivo : Ambozontany. (mampitaha ny antoko MDRM, MONIMA, PSD, sns.) == Jereo koa == * [[Faritra Androy|Androy]] * [[Antandroy]] * [[Rotaka tamin' ny taona 1972]] * [[Mouvement National pour l'Indépendance de Madagascar|MONIMA]] * [[Jiny (fikambanana miafina)|Jiny]] == Loharano sy fanamarihana == ko5jwt0bkylo405h57ajn7grvj90dot 0 283601 1147759 1146990 2026-07-15T21:44:35Z ~2026-37143-12 40151 /* Loharano sy fanamarihana */ 1147759 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabarioelina Ndriana|teraka=1963|firenena=Madagasikara|asa=Mpahay tantara|asa hafa=Mpikaroka Teôlôjiana|sary=Rabarioelina Ndriana01}} Ny Andriana '''Rabarioelina''' Ndriana dia [[Teôlôjia|teôlôjiana]] [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta malagasy]], teraka tamin' ny taona 1963, ao amin' ny fokon' [[andriana]] [[merina]] avy ao [[Ambohimalaza]], ao [[Antananarivo]], renivohitr' i [[Madagasikara]]. Zanaky ny Profesora sy Dokotera Lala Rabarioelina, izay nodimandry tamin' ny taona 2023 teo amin' ny faha-93 taonany, izy<ref name=":2"><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''Taniko Madagasikara'', publié le 18 février 2023, mis à jour le 16 septembre 2024,</small> </ref>. Milaza izy fa voahosotra sy nohamasinina ho Mpanjakan' Imerina sy Mpanjakan' i Madagasikara tamin' ny taona 2015 ary miasa amin' ny tokony hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] indray<ref name=":6"><small>"[https://www.koolsaina.com/royaume-de-madagascar-monarchie-interview-ndriana-rabarioelina-ibc-television/#comments Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]", ''www.koolsaina.com''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=CnzKEvBocnA&t=1s Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]" (Video), ''Youtube''</small></ref><ref><small>[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]], ''mg.wikipedia.org''</small></ref>. Indreto koa ny lafin-javatra ahafantarana azy: nianatra fiteny maro (anisan' izany ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]]), manana maripahaizana dôktôrà roa momba ny [[teôlôjia]] tany [[Etazonia]]. Nianatra nitendry [[gitara klasika]] koa izy<ref><small>[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2021/06/ndriana-rabarioelina-travel-with.html?utm_source=chatgpt.com Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina: "...Travel with the classical guitar ..."], Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar, 4 juin 2021.</small></ref>. Nanohanana tsangan-kevitra nampitondrainy ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' izy<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA?utm_source=chatgpt.com Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", ''stalcuinhouseseminary.academia.edu''</small></ref>, izay miompana amin' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]] sy i [[Madagasikara]], ary koa amin' ny niandohan' ny olombelona, ​​ka nikarohany ny fifandraisan' ny [[sivilizasiôna]] maro fahiny sy ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]]. Filoha mpanorina sy mpikambana ao amin' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' izy<ref name=":8" />. == Zotram-piainany == === Ny ray aman-dreniny === Teraka tamin' ny taona 1963 izy, zanaky ny profesora Lala Rabarioelina sy Rajerison Victorine<ref><small>"[https://gw.geneanet.org/taniko?lang=es&n=rabarioelina&p=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org''</small></ref>, izay samy [[andriana]]<ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/12/tantaran-ny-andriana-eto-madagasikara.html? Tantaran' ny Andriana eto madagasikara]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>. I Lala Rabarioelina dia Docteur en Médecine (nianatra tany amin' ny Faculté de Médecine de [[Montpellier]]), mpandidy (major du Concours de chirurgie tany [[Frantsa]]), Professeur Agrégé de Chirurgie Générale (Paris, Frantsa), Professeur Emérite de l'Université (Oniversiten' i Madagasikara), Grand Chancelier de l'Ordre National de Madagascar<ref><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref>. Rajerison Victorine renin' i Ndriana Rabarioelina kosa dia manana ny diplôma ambony amin' ny haizaitra (diplôme de Haute Couture de Paris). === Ny fianarana norantoviny === Nahazo ny diplôma ''baccalauréat série C'' ([[matematika]] sy [[fizika]]) tao amin' ny [[Académie d' Aix-Marseille]] ('''''[[:fr:Académie_d'Aix-Marseille|fr]]''''') tany [[Frantsa]] izy, sy ny ''Licence en Théologie'' ary nahavita ''Master en Théologie'' tao amin' ny [[Faculté Libre de Théologie Réformée na Faculté Jean-Calvin]] ('''''[[:fr:Faculté_Jean-Calvin|fr]]''''') tao Aix-en-Provence any [[Frantsa]]. Nandalina fitantanana orinasa tao amin' ny [[Ecole Supérieure de Commerce de Paris]] (ESCP-Senior, Paris, 1994) ('''''[[:fr:ESCP_Business_School|fr]]''''') ary nandalim-pahaizana momba ny [[vatosoa]] tao amin' ny [[Gemological Institute of America]] (GIA, 2003, 2005) ('''''[[:en:Gemological_Institute_of_America|en]]''''') ary laharana voalohany mikasika ny [[diamondra]] tamin' ny mpiara-mianatra aminy. [[Teôlôjia|Teôlôjiana]] i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA? Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", S''t Alcuin House Seminary Academia''</small></ref> sady mpikaroka tantara koa<ref name=":9"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Science of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Nanao fikarohana izy ka nahazo ny diplôma ''PhD in Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] hoe "''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]''" na "Ny fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara" (''PhD'', Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Theological Seminary, USA, 2010, 458 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny telo arivo taona mahery" ary nahazo ny diplôma ''Doctor of Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] mitondra ny lohateny hoe "''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]''" na "I Madagasikara, ao amin' ny sisa tavela amin' ny toerana nahaterahan' ny olombelona" (''D.Theol''., Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Seminary, USA, 2016, 638 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny enina arivo taona mahery". Nianatra sy nampitaha tenim-pirenena mihoatra ny roa ambin' ny folo koa izy ([[Fiteny malagasy|malagasy]], [[Fiteny hebreo|hebreo]], [[Fiteny arameana|arameana]], [[Fiteny grika|grika]], [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny alemàna|alemana]], [[Fiteny tamily taloha|tamily tranainy]], [[Fiteny sanskrity|sanskrity]], [[Fiteny someriana|someriana]], [[Fiteny malaiô-pôlineziana|malaiô-pôlineziana]], [[Vondrom-piteny amerindiana|amerindiana]], [[Fiteny aty Afrika|afrikana]], sns)<ref name=":9" />. Anisan' ny mpampianatra azy: * ny Profesora [[Pierre Berthoud]] (FLTR, [[Aix-en-Provence]], [[Frantsa]]), manam-pahaizana manokana momba ny [[Testamenta Taloha]]; * ny Profesora [[Peter R. Jones]] (Harvard, Princeton, [[Etazonia]]), manampahaizana momba ny [[Testamenta Vaovao]]; * ny Profesora Jean Marc Daumas de Cornilhac (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] sy ny [[Tantaran' ny kristianisma|tantaram-piangonana]]; * ny Profesora Maurice Carrez (FTP, [[Paris]], Frantsa) momba ny [[Fiteny grika|teny grika]] sy ny [[Testamenta Vaovao]]; * ny Profesora Edmund Clowney ([[Westminster, Kalifornia|Westminster]], WTS, Etazonia) momba ny [[teôlôjia biblika]]; * ny Profesora Roger Greenway (Westminster, WTS, Etazonia), momba ny [[World Missiology|World Missiolog]]<nowiki/>[[World Missiology|y]]; * ny Profesora Jean Brun (Oniversite, Dijon) momba ny [[filôzôfia kristiana]]; * ny Profesora Pierre Courthial (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[teôlôjia pratika]] sy ny [[apôlôjetika]]; * ny Profesora Olivier Clément (Institut Orthodoxe Saint Serge, Paris, Frantsa) momba ny [[teôlôjia ôrtôdôksa]]; * ary ny Profesora [[Pierre Chaunu]], manampahaizana momba ny [[Tantara]], mpikambana ao amin' ny Institut, Filohan' ny Académie des Sciences Morales et Politiques, Paris, Frantsa. === Raiamandreny mpiahy === Nilaza ho nahazo teny fikasana avy amin' Andriamanitra sy tsodrano avy amin' ny raiamandreny ara-panahy izy, dia ireto: ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]], mpanorina ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA) tao [[Montpellier]] tamin' ny taona 1946, mpiaraka nanorina ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] (FJKM) tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny [[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara]] (FFKM) teny Ambohimalaza, Antananarivo, tamin' ny taona 1950, efa tonian' ny Fiombonan' ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara (FFPM) tamin' ny taona 1986-1992, solontenan' i Madagasikara tamin' ny fanorenana ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|Filankevitry ny Fiangonana eran-Tany]] na [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]] (WCC) tany [[Amsterdam]] tamin' ny taona 1947-1948.</small></ref> (taona 1981), ny mpitandrina Razafindrakoto Gabriel (taona 1986), i Mama [[Volahavana Germaine]]<ref><small>I Mama [[Volahavana Germaine]] (na Nenilava), mpiandry zokiolona (1941), raiamandreny nanorina ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] tamin' ny taona 1941, izay miombona amin' ny FFPM, efa nihaona tamin' i [[Olav V]], mpanjakan' i [[Nôrvezy]], tany amin' ny Lapan' Andriamanjaka tany [[Oslo]] any tamin' ny taona 1973, mpitory Filazantsara, mpiahy marary sy kamboty ary olona sahirana an-jatony, izay heverin' ny ao amin' ny hetsika [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana]] ho mpaminany. ary mahay tenim-pirenena roa ambin' ny folo.</small></ref> (taona 1996), ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]]<ref><small>Ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra|Armand Gaetan Razafindratandra]], ao amin' ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] (EKAR) eto Madagasikara, mpiaraka nanorina ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950.</small></ref> (taona 2007), i Mama Ravolazaimanga Bernadette (taona 2009), i Mama Rasoazanakolona Hèlene (taona 2012), i Dada Manase (taona 2018) ao anatin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]], ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]]<ref name=":5">[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ <small>http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/</small>]</ref>. Anisan' ny raiamandrany mpiahy azy koa ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]], mpitandrina FJKM Ambavahadimitafo, mpampianatra tantaram-piangonana (FTP) ao Antananarivo, mpiaraka nanorina ny FJKM tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny FFKM tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950, mpiaraka nanorina ofisialy ny FPMA tany Paris tamin' ny taona 1959.</small></ref> sy ny profesora [[Albert Rakoto Ratsimamanga]]<ref><small>I [[Albert Rakoto Ratsimamanga]], Docteur en Médecine, Docteur ès Sciences, ambasadaoron' i Madagasikara tamin' ny taona 1960-1972, manampahaizana, tale amin' ny Centre National de Recherche Scientifique (CNRS) any [[Paris]], akademisiana amin' ny firenena maro, mpikambana ao amin' ny Institut any Paris, ary nahazo loka siantifika iraisam-pirenena maro.</small></ref>. === Anjara toerany teo amin' ny fiangonana === I Ndriana Rabarioelina dia kristiana prôtestanta. [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Mpiandry]] izy nanomboka amin' ny taona 1991, zanaky ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFPM]]). Izy dia efa filohan' ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille)<ref><small>Ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille) tamin' ny taona 1986-1988, izay mpikambana ao amin' ny [[Fikambanana Mampiely Baiboly Malagasy|Fikambanana Mampiely Baiboly]] eto Madagasikara (FMBM), ao amin' ny [[Fédération protestante de France]] (FPF), ao amin' ny [[Alliance nationale des églises luthériennes de France]] (ANELF), ao amin' ny [[Lutheran World Federation]] (WLF), ao amin' ny [[Alliance réformée mondiale]] (ARM) ary ao amin' ny [[Conseil oecuménique de églises]] (COE).</small>   </ref> tamin' ny taona 1986-1988. Izy no nahitana ny Lycée Gardanne, Département Bouche-du-Rhône, Région Provence (PACA), izay toerana nanaovana ny Fivoriambe Isankerintaona Fifohazana voalohany teo anivon' ny Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy (FPMA, 1989). == Ny tsangan-keviny == === Jiosy na Israelita ny Malagasy === Ny tsangan-kevitra nahazoan' i Ndriana Rabarioelina ny diplôma ''PhD in Theology'' dia mitondra ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' ("Fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara")<ref name=":0"><small>"[https://www.deliremadagascar.com/conference-internationale-sur-les-origines-juives-a-madagascar/ Conférence internationale sur les origines juives à Madagascar]", in [https://www.deliremadagascar.com/ deliremadagascar.com]</small></ref>. Izany [[tsangan-kevitra]] izany dia anohanany ny maha [[Jiosy]] na Jody ny [[Malagasy]]. Ny mpitandrina [[Ravelojaona (mpitandrina)|Ravelojaona]] no efa nanoratra fa [[Jiosy]] ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] (1909). Taty aoriana dia nanamafy izany i Mama [[Volahavana Germaine]] (1941). Manaraka, ilay misiônera [[lazarista]] atao hoe Rev. Père [[Joseph Briant]] (1946) dia niezaka nanamarina fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ary nanamafy koa fa Jiosy ny Malagasy ny Rev. Dr. [[Roger Andriatsiratahina]] (1976) sy ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra]] (1979) <ref name=":1"><small>Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", États-Unis, 2010.</small></ref>. Ny filazan' i Rev. Père Joseph Briant fa nisy koa ny andiam-pifidrà-monina jiosy mankaty Madagasikara -- ka ny voalohany tamin' ireo fifindrà-monina ireo dia tamin' ny andron' i [[Sôlômôna]], manodidina ny taona 900 tal. J.K. -- dia nohamafisin' ny Pastora Tolotra Ratefy (1976) sy Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina (2010) tao amin' ny fikarohana ara-teôlôjia sy ara-tantara nataon' izy ireo nandritra ny efapolo taona mahery<ref name=":1" />. === Madagasikara: fanjakà-mpanjaka teôkratika sy kristôkratika === Anisan' ny tohanan' i Ndriana Rabarioelina koa ny tokony hahatonga an' i Madagasikara ho fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]], sady hiverenana amin' ny fanjaka-mpanjaka manandratra indray ny rafitra ara-piarahamonina sy ara-pôlitika mankato an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] sy manaja ny [[soatoavina]] malagasy, ary ny fandravana ny rafitra [[Repoblika|repoblikana]] napetraky ny mpanjanantany tandrefana<ref><small>"[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]]" in ''[https://mg.wikipedia.org/ mg.wikipedia.org]''</small></ref><ref><small>"[http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs Déclaration : Les Malagasy, descendants de juifs]" in ''[https://midi-madagasikara.mg/ midi-madagasikara.mg] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/ |date=20230430165033 }}''</small></ref><ref><small>"[http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= Déclaration: les Malagasy dscendants des juifs] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= |date=20230430172043 }}", in ''[http://www.tonga-soa.com/ tonga-soa.com] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/ |date=20250616035827 }}''</small></ref>. Tsy mijanona ho tsangan-kevitra fotsiny ny famerenana ny fitondra-mpanjaka fa raha [[andriana]] na printsy fotsiny i Ndriana Rabarioelina tany am-panombohana dia narahiny fanambaràna ho Mpanjaka izany<ref><small>"[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2019/ Royal house of Madagascar]", in [http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ royal-house-of-madagascar.blogspot.com/]</small></ref>. === Avy amin' ny teny hebreo ny teny malagasy === Izao koa no anisan' ny hevitra tohanany: ny [[fiteny malagasy]] dia avy amin' ny [[fiteny hebreo]], ny [[kolontsaina malagasy]] dia avy amin' ny [[Jodaisma|kolontsaina jiosy]], ary nisy ny fifindrà-monina jiosy nankaty [[Madagasikara]], izay toherin' ny manam-pahaizana maro<ref><small>Sophie Goedefroit et Albert Roca (2021), "[https://publicacions.antropologia.cat/quaderns/article/download/371/199/1378 La "plus belle énigme du monde" ne veut pas être résolue. Le besoin de mémoire multiple à Madagascar]", ''publicacions.antropologia.cat''</small></ref>. Nisy ny Fihaonana iraisam-pirenena mikasika ny Fiaviana Jiosy eto Madagasikara na ''Conférence Internationale sur les Origines Juives à Madagascar'' izay niarahan' ny Profesora [[Tudor Parfitt]] (Tale mpanorina ny Centre for Jewish Studies, SOAS, University of London, Academician, [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]]) sy ny Pastora [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] (filoham-boninahitry ny Royal Academy of Sciences of Madagascar) ary ny Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina (Filoha Mpanorina ny Royal Academy of Sciences of Madagascar), teo anatrehan' ny [[Raby]] dimy avy any [[Etazonia]], [[Kanada]], [[Marôka]], [[Frantsa]] ary [[Aostralia]], tao [[Antananarivo]] tamin' ny volana Mey 2017.<ref name=":8"><small>Royal Academy of Sciences of Madagascar, 2017.</small></ref> == Mpanjakan' ny Merina sy mpanjakan' i Madagasikara == === Ny fototry ny fanjakany === ==== Taranaka mpanjaka ==== Nilaza i Ndriana Rabarioelina fa avy amin' ny mpanjaka [[Andriantomara]], ny mpanjaka [[Andrianerinerina]] Lahimatoan' Imerina, ny mpanjaka [[Andriamanelo]], ny mpanjaka [[Ralambo]], ny mpanjaka [[Andriantompokoindrindra]] Lahimatoan' Imerina, Tompon' ny Tranomanara, Tranofohiloha, Tranomasina, izay nolovany avy amin' ny razambeny mpanjaka [[Andriamamilazabe]], sy avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]] namorona ny [[Rova Manjakamiadana|Rovan' Antananarivo]], ny mpanjaka [[Andriantsitakatrandriana]], ny mpanjaka [[Andriantsimitoviaminandriandehibe]] ary ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]]. Ny ''Geneanet'' no ahitana tetiarana momba an' i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[[Ndriana Rabarioelina]]", ''Geneanet''</small></ref>. Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina dia izao ny hafatry ny mpanjaka razambeny: <blockquote>An' [[Andriamanelo]] ny Alakamisy ary an' [[Andriamananintany]] ny Zoma. Raha manary fanjakana ny Terak' Andriamananintany dia miverina amin' Andriamanelo ny fanjakana. Vokany: ny hafatra napetraky ny mpanjaka [[Ralambo]] sy [[Andriantompokoindrindra]] ary [[Andrianjaka]] izay nisy fifanarahana fito dia manjaka aloha Andriantompokoindrindra avy amin' Andriamanelo, avy eo manjaka [[Andrianjaka]] avy amin' [[Andriamananintany]], ary ny Andriandahy avy amin' ny Terak' Andrianjaka manana reny mivantana [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] (foko) ihany no mahazo manjaka sy mahazo Tranomasina. Ny [[Ranavalona|vehi]][[Rasoherina|vavy]] tsy mahazo manjaka. Ary rehefa tsy manaja na very fanjakana ny Terak' Andrianjaka dia miverina amin' Andriantompokoindrindra Lahimatoan' Imerina, avy amin' Andriamanelo, ny fanjakana. (Ndriana Rabarioelina) </blockquote>Nambarany fa "avy amin' ny mpanjaka mpisorona [[Andriantompokoindrindra]] Lahimatoan' Imerina mivantana sady avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]] ary avy amin' ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]] eto Madagasikara izy". Ity fanambaràna ity dia singa fototra amin' ny maha-izy azy sy ny hetsika ataony. ==== Tendry avy amin' Andriamanitra ==== Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina hatrany dia [[Mpaminany malagasy|mpaminany]] miisa fito, raiamandreny andriana sy ireo zokiolona fotsy volo amin' ny tany, raiamandreny ara-panahy (ny Pastora [[Daniel Ratefy]] avy ao [[Ambohimalaza]], ny Pastor Razafindrakoto Gabriel avy ao [[Antanamalaza]], i [[Volahavana Germaine|Mama Volahavana Germaine]] avy amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]], i Dada Manasé avy amin' ny Toby Ankaramalaza, ny Andriambavy Rasoazanakolona Hélène na Mamafara avy amin' ny [[Toby Namahanambasy]] Imerinatsimo, ny Kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]] avy ao Ambohimalaza, ny Andriambavy Ravolazaimanga Bernadette<ref><small>Ravolazaimanga Bernadette dia voalaza fa mpiandry zokiolona indrindra (1955) amin' ny Toby Lehibe Ankaramalaza sy ny Toby Lehibe Manolotrony (FFPM). Raimandreny ny Toby Masina Itaitso (FLM, FFPM). Nampianarin' i Mama Volahavana Germaine Nenilava (Toby Amkaramalaza) sy Neny Ravelonjanahary (Toby Manolotrony). Anisan' ny olona manana vina kristiana ho an' i Madagasikara manontolo izy ary miasa ho amin' izany, satria araka ny Hafatr' i Jesosy Kristy tamin' i Mama Nenilava dia ho lasa ivon' ny [[fitoriana ny filazantsara]] maneran-tany i Madagasikara.</small>  </ref> avy amin' ny [[Toby Itaitso]]) no nampilazain' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] mialoha nanomboka ny taona 1981, ny maha mpanjaka mpandova fanjakana sy nanome tsodrano an' i Ndriana Rabarioelina. === Ny fanjakany === ==== Fiantombohan' ny fanjakany ==== Araka ny filazana nataony ihany dia tamin' ny volana Septambra 2015 no voalazany fa nanosorana sy nanamasinina azy ho mpanjaka tamin' ny lanonana ara-panahy teny [[Ambohidrabiby]] Hasin' Imerina, toerana manan-danja teo amin' ny tantaran’ ny [[Lisitry ny mpanjaka merina|mpanjaka merina sy mpanjaka eto Madagasikara]]. Nisy fahazavana avy any an-danitra nidina sy nipetraka naharitra ela teo aminy, ary "fahazavana avo zato heny noho ny fahazavan' ny [[masoandro]]" niposaka vao maraina avy any atsinanana tamin' io fotoana fanosorana mpanjaka sy fitsofandrano azy io teny Ambohidrabiby Hasin' Imerina, izay mariky ny "fanatrehan' Andriamanitra sy ny fankatoavany ary ny fitahiany". Na dia teo aza izany fanosorana izany dia efa taty amin' ny taona 2020 no nahenoana ny maha mpanjaka azy, raha andriana na printsy no nahalalana azy hatramin' izay. Izy dia nanorina ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, ny Fianakaviamben' ny Andriana eto Madagasikara, ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara, ny Fiombonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara ary niaraka nanorina ny fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA) niaraka tamin' ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] taorian' ny 06 Novambra 1995. ==== Ny anaram-boninahitra entiny ==== Izao ny anaram-boninahitra isalorany amin' ny maha mpanjaka azy, izay matetika adika amin' ny tenim-pirenena samihafa: "''Mpanjaka, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''". ==== Mbola mitaky ny tena fanjakana ==== Na dia efa voahosotra sy nohamasinina ho mpanjaka aza i Ndriana Rabarioelina dia mbola miasa momba ny hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] sy ny handravana ny Repoblikan' i Madagasikara, izay lazainy fa naorin' ny mpanjanatany frantsay, mba hametrahany ny fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]]. === Fidirana an-tsehatra amin' ny raharaham-pirenena === 1) Ny Andriana Rabarioelina Ndriana dia nahazo fiofanana pôlitika nandritra ny dimy taona (1995-2000) tamin' ny Andriana Blaise Rabetafika, ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU)<ref><small>Ny Andriana Blaise Rabetafika dia ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU) sady zokiolona indrindra amin' ireo ambasadaoro erantany (1969-1992) tao amin' ny Firenena Mikambana, efa filohan' ny [[Filankevi-Pilaminan' ny Firenena Mikambana|Filankevitry ny Fandriampahalemana]] indroa (1985,1986) tao amin' ny Firenena Mikambana ary efa nahazo ny "Prix International Mercure d'Or" izay natokana ho an' ny filoham-pirenena avo lenta indrindra sy olona sangany sy mendrika indrindra eran-tany</small></ref>. Koa mandray anjara momba ny raharaha [[Pôlitika eto Madagasikara|pôlitika]] sy [[Fiarahamonina malagasy|sôsialy]] eto Madagasikara izy. 2) Nanome toromarika stratejika ara-tafika in-telo ho an' ny Ministry ny Fiarovam-pirenena Mamizara Jules sy Jeneraly miisa folo izy tao amin' ny biraon' ny Ministra ny Fiarovam-pirenena hampitsaharana ny [[ady an-trano]] niaraka amin' ny basy aman-tafondro sy ny hanavotana ny takalonaina sivily an-jatony tao Brickaville sy hamonjena ny vahoaka an-tapitrisa nijaly tamin' ny raharaha 2002. Tanteraka soa aman-tsara izany. 3) Nanohitra ny tsy fanarahan-dalàna sy ny [[Hosoka amin' ny fifidianana|hala-bato]] goavana ary nanao [[fampielezan-kevitra]] ho an' ny "Tsia" tamin' ny [[fitsapan-kevi-bahoaka]] tamin' ny taona 2010. 4) Nisakana ny fanotofana [[tanimbary]] arivo hektara mahery tamin' ny kaominina miisa enina ([[Ambohitrimanjaka]], [[Ambohidrapeto]], [[Fiombonana]], [[Ankadimanga]], [[Anosibe Zaivola]], [[Itaosy]]) ary niaro ny tantsaha enina alina mahery voan' ny tsindray hazo lena sy nampijalina. Ireo tanimbary ireo dia mirefy arivo hektara, mamelona vahoaka enina hetsy mahery eto [[Antananarivo]] sy ny manodidina. Nanoro hevitra izy mba hakisaka amin' ny toerana hafa ny [[tetikasa Tanamasoandro]] (2019)<ref><small>Fanambarana, Television MATV, 18 Oktobra 2019.</small></ref>. Vokany: Nafindra tany amin' ny toerankafa ny tetikasa Tanamasoandro. 5) Nanome hevitra mba handanian' ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimierandoholona]] ny [[volavolan-dalàna]] manamafy fa an' i Madagasikara ny [[Nosy Miparitaka|nosy]] dimy manodidina an' i Madagasikara ([[Bassas da India]], [[Nosy Europa|Europa]], [[Nosy Glorieuses|Glorioso]], [[Juan de Nova]], [[Nosy Tromelin|Tromelin]]). Ramatoa Arlette Ramaroson, mpitsara iraisam-pirenena<ref><small>Ramatoa Arlette Ramaroson dia mpitsara iraisam-pirenena (TPI Rwanda, TPI Yogoslavia)</small></ref>, sy ny mpiaradia manampahaizana no nandrafitra ilay volavolan-dalàna ary nankatoavina sy nolanian' ny Antenimierandoholona tamin' ny 18 Desambra 2020. == Ny zava-bitany == === Ny boky nosoratany === Amin' ny asasorany dia ireto no azo tanisaina: * ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' (2010)<ref name=":4"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''</small></ref>; * ''[[The King and High Priest Andriantompokoindrindra]]'' (2012)<ref name=":4" />; * ''[[The New Kingdom of Madagascar]]'' (2014)<ref name=":4" />; * ''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]'' (2016)<ref name=":4" />. Ireo boky ireo dia maneho ny fahavononany hikaroka ny fifandraisan' ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]] sy ny ara-panahy ary ny sivilizasiôna fahiny<ref name=":2" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2012/07/interview-du-prince-rev-dr-ndriana.html? Interview de S.A.R. le Prince Rev. Dr. Ndriana Rabarioelina: " La christocratie est la solution durable de l'Eternel pour Madagascar]", ''Royal House of Madagascar'', 26 juillet 2012.</small></ref>. === Ny zavatra natsangany === ==== Momba ny hira sy mozika ==== Mpitendry [[gitara klasika]] iraisam-pirenena i Ndriana Rabarioelina sady lehiben' ôrkesitra. Izy no filoha mpanorina ny fikambanana ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' (ONG-CNSMM) sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana,'' nanomboka tamin' ny taona 1996'','' izay natao hanomezam-boninahitra an' Andriamanitra, mpamorona ny Lanitra sy ny Tany, sy hanomezana lanja ny haimozika malagasy avo lenta, ary efa nanao fampisehoana maro, anisan' izany ny fampisehoana impito ny ''oratorio'' "''Messiah''" ([[George Frideric Handel|G.F. Hande]]<nowiki/>l) amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] niaraka amin' ny mpihira miisa 90 ao amin' ny antoko mpihira Zanak' Ambohimalaza (ZAMA) sy mpitendry mozika iraisam-pirenena miisa 20, ny "''Messe en Si mineur''" ([[Johann Sebastian Bach|J.S. Bach]]) niaraka tamin' ny ''CNSMM Choir'' sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana'', ary ny "Haleloia" (G.F. Handel) niaraka tamin' ny antoko mpihira malagasy maro izay nisy mpihira niisa 600 teo anoloan' ny Lapan' ny Tanàna Antananarivo<ref name=":4" /><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2020/05/blog-post_17.html Maestro Étienne Ramboatiana (1930-2007): Orchestra for Orchestra for 40 Guitars]",</small> <small>''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''.</small></ref><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2011/01/realisations-du-conservatoire-cnsmm.html? Achievements of the Superior Royal Conservarory of Music in Madagascar - CNSMM]", ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''</small></ref>. Filoha mpanorina ny ''Festival International de Musique Classique'' voalohany teto Madagasikara, nanomboka tamin' ny taona 1998, ary nikarakara [[kônseritra]] ampolony maro, izay nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto [[Madagasikara]], any [[Etazonia]], any [[Alemaina]], [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]], [[Frantsa]], [[Nôrvezy]], [[Brezila]], [[Italia]], [[Rosia]], [[Afrika Atsimo]], nosy [[La Réunion|La Reunion]] sy firenena hafa. Filoha mpanorina ny ''Festival International de Jazz'' ''à Madagascar'', izay nanao fampisehoana mihoatra ny zato ary nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto Madagasikara, Etazonia, Alemana, [[Soisa]], [[Belzika]], United Kingdom, Nôrvezy, Brezila, Italia, [[Afrika Atsimo]], Frantsa, nosy La Reunion, nosy [[Maorisy]] sy firenena hafa. ==== Akademia ==== Filoha mpanorina ny ''International Royal Academy of Theology'' i Ndriana Rabarioelina nanomboka tamin' ny taona 2010, izay misy manampahaizana mikasika ny [[teôlôjia]] eto Madagasikara sy maneran-tany. Filoha mpanorina ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' koa izy nanomboka tamin' ny taona 2016, izay misy Malagasy manampahaizana amin' ny taranja maro (teôlôjia, siansa teôrika, siansa ampiharina, kolontsaina sy haikanto, siansa mikasika ny olombelona, tantara sy lalàna ary pôlitika, siansan' ny fampandrosoana). === Ny blaogy ampiasainy === Ity ny topimaso momba ny [[blaogy]] na [[vohikala]] izay anehoan' i Ndriana Rabarioelina tsy tapaka ny tenany. Ireo blaogy ireo dia manasongadina ny maha andriana sy mpanjaka azy hatrany na dia misy isan-karazany aza ny lohahevitra hita ao amin' izy ireo. Indreto ny sasany amin' izy ireo: ==== Blaogy momba ny tantara, ny siansa, ny zavakanto, sns ==== * ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''<ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/ Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar"], ''conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com''</small></ref><ref><small>Ny ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' dia miompana amin' ny [[kolontsaina]] sy ny [[mozika]] izay namoahany ny asany amin' ny maha lehiben' [[ôrkesitra]] sy mpitendry [[gitara klasika]] azy. Ato amin' ity blaogy ity dia manambara ny fomba fijeriny ara-javakanto sy ara-panabeazana izy, manasa amin' ny fampisehoana kôseritra, mitantara ny fiaraha-miasany iraisam-pirenena ary manome voninahitra ny lafiny ara-panahy amin' ny mozika.</small></ref>; * ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''<ref><small>Ity blaogy ity dia manolotra ny asany amin' ny maha filohan' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' azy. Hita ny tantaram-piainany, ny andraikitra akademika sahaniny, ary ny seha-pikarohana andraisany anjara ([[Teôlôjia]], [[Jeôpôlitika]], [[Fiandohan'_ny_olombelona]], ​​sns.). Ity blaogy ity koa dia mamintina ny fizotran' ny fianarana sy fikarohana nataon' i Ndriana Rabarioelina, ny mari-pahaizana momba ny teôlôjia sy ny fikarohana momba ny fisian' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i Madagasikara sy i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]], ny fiheverany ny anajara toeran' i [[Madagasikara]] eo amin' ny fiandohan' ny olombelona.</small></ref><ref><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/ Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>; ==== Blaogy momba pôlitika, ny sôsialy, ny fanjakana sns ==== Ireo blaogy ireo dia sehatra miompana amin' ny mpanjaka ara-drazana, ka izy no mpandray anjara lehibe amin' izany. Mamoaka lahatsoratra sy sary ary manambara hetsika ao izy. * ''Fanjakan' i Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ''Fanjakan' i Madagasikara'' ity no itantarany ny fitarihany lanonana miaraka amin' ny tarana-mpanjaka antemoro sy merina, sy ny maro hafa, manamafy ny fifandraisan' ny samy [[Foko eto Madagasikara|foko]] [[Foko eto Madagasikara|malagasy]] sy ny tarana-mpanjaka manerana an' i Madagasikara. Asehony ny fanomezana — anisan' izany ny "Boky Masina" mirakitra ny 6&nbsp;000 taona nisian' ny tantaran' ny [[Merina]] sy ny [[Antemoro]] — nandritra ireo fivoriana ireo. Takiany ny hananganana fanjakana kristiana araka ny "Sitrapon' Andriamanitra", tsy araka ny [[Repoblika|lamina repoblikana]], izay heveriny fa mifanohitra amin' ny soatoavina' ny razambe malagasy. Manohana am-pahavitrihana ny [[teôkrasia]] kristiana izy, miara-miasa amin' ny Fiangonana eto Madagasikara ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFKM]]), amin' ny sendikan' ny oniversite, ary amin' ny mpisehatra ara-tsôsialy, ho fototry ny fitantanana ny firenena.</small></ref><ref><small>"[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/ Fanjakan' i Madagasikara]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''<ref><small>Ato amijn' ity blaogy ity no ahitana ny fiantsoan' i Ndriana Rabarioelina, tamin' ny 14–15 Desambra 2022, ny mpanjaka sy ny andriana mba hanavotra ny firenena malagasy. Tsikerainy ny kolikoly mirongatra, ny fanitsakitsahana ny [[Zon' olombelona|zon']] [[Zon' olombelona|olombelona]] ary ny hosoka amin' ny fifidianana, ny fanimbana ny [[Tontolo iainana eto Madagasikara|tontolo iainana]] sy ny fahantran' ny 81,6% amin' ny vahoaka malagasy. Hamafisiny ny maha zava-dehibe ny [[soatoavina]] malagasy, ny fanajana ny fomba amam-panao ary ny firaisankinan' ny tarana-mpanjaka.</small></ref><ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/ ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''], ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ity no iresahany ny lanjan' ny Fiambonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara. Ao no ahitana ny fanambaràna ataony, ny fanosorana azy ho mpanjaka, ny zava-mitranga amin' ny taranaka mpanjaka. Mampivondrona ny Raiamandreny ara-drazana (mpanjaka sy andriana) avy amin' ny [[Foko eto Madagasikara|foko malagasy]] rehetra izy. Resahiny ny fivoriana miaraka amin' ny mpanjaka solontena amin' ny lanonana nentim-paharazana (taombaovao, fanosorana ho mpanjaka, sns).</small></ref><ref><small>"[https://ampanjaka-madagasikara.blogspot.com/ Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara]", ''ampanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara'' (''TAMIMA'')<ref><small>Ny blaogy ''Fiombonambe Taranaka Andriana Miray (TAMIMA)'' dia iresahany momba ny fivondronan' ny Andriana, anisan' izany ny fihaonana tamin' ny taona 2021 sy 2022 izay niompana amin' ny tantara sy ny firaisankinan' ny taranaka mpanjaka. Ato amin' ity blaogy ity izy no mankalaza ny fety toy ny [[Taom-baovao malagasy|Taombaovao]] [[Taom-baovao malagasy|Malagasy]], izay angatahany ny fitahian' Andriamanitra ho an' ny tarana-mpanjaka. Mandrara ny sakafo sasany heverina ho maloto araka ny [[Lalàn' i Mosesy|lalàn' ny Baiboly]] izy mba hahamasina ny Andriana malagasy.</small></ref><ref><small>"[https://tamima-madagasikara.blogspot.com/ Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA)]", ''tamima-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Andriantompokoindrindra''<ref><small>Ity blaogy ''Ny Andriantompokoindrindra'' ity dia mifantoka amin' ny Fanjakana Merina sy ny andraikitra maha mpitarika ny Fiombonamben' ny Andriana eto Madagasikara azy. Ao amin' ity blaogy ity koa i Ndriana Rabarioelina dia manazava ny maha taranaky ny "mpanjaka-mpisorona" [[Andriantompokoindrindra|Andrianatompokoindrindra]] azy (1600–1610 tany ho any) sy ny mpanjaka tao [[Fanjakan' Imerina|Imerina]], itantarany ny fanosorana azy ho Mpanjaka tamin' ny taona 2015. Asehony ihany koa ny fototra ara-pivavahana sy ara-drazana momba ny maha ara-dalàna ny maha Mpanjaka azy sy ny fanoloran-tenany amin' ny hamerina indray ny Fanjakana Masina miorina amin' ny soatoavina malagasy sy kristiana .</small></ref><ref><small>"[https://andriantompokoindrindra.blogspot.com/ Ny Andriantompokoindrindra]", ''andriantompokoindrindra.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Jiosy eto Madagasikara''<ref><small>Ato no iresahany fa misy ifandraisany amin' ny [[Israelita]] fahiny ny razamben' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]], nanomboka amin' ny fifindra-monina ara-[[Baiboly]] teto [[Madagasikara]] tany amin' ny 3&nbsp;000 taona lasa izay. Milaza koa izy fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny]] sy ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] ary ny [[Fomban-drazana malagasy|fomban-drazana]] sasany eto Madagasikara, araka ny fikarohana nataony nandritra ny telopolo taona. Miezaka mampiseho ny fitoviana misy eo amin' ny tantara malagasy sy ny fitantarana ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] izy, indrindra amin' ny filazany fa eto Madagasikara ilay toerana atao hoe [[Ôfira]] .</small></ref><ref><small>"[https://jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com/ Jiosy eto Madagasikara]", ''jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Royal House of Madagascar''<ref><small>Io no blaogy ôfisialin' ny ''Royal House of Madagascar'', izay mirakitra hafatra ara-[[pôlitika]] sy ara-[[kolontsaina]], indrindra momba ny famerenana indray [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] miorina amin' ny soatoavina malagasy, ny fanolorana lalàmpanorenana vaovao eo ambany fahefan' ny mpanjaka, ary momba ny fifandraisana amin' ny fikambanana maneran-tany (ny [[Firenena Mikambana]], ny [[Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoana|Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoan]]<nowiki/>a (PNUD), sns.). Ity blaogy ity koa dia itakiany ny tokony hiverenana amin' Andriamanitra.</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ Royal House of Madagascar]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Anisan' ny anehoany hevitra koa ny blaogy ''Taniko Madagasikara'' ([https://tanikomadagascar.com/ Jereo eto]) sy blaogy maro hafa izay matetika manana anarana ahitana ny teny hoe "''Royal''". == Ny fikambanana sy ny fifandraisana iraisam-pirenena == === Fikambanana iraisam-pirenen' ny mpanjaka === I Ndriana Rabarioelina dia mpikambana miaraka amin' ny [[mpanjaka]] notsongaina eran-tany ao anatin' ny ''Delphic Royal Society'', nanomboka tamin' ny taona 2011 tao [[Berlin]] any [[Alemaina]], izay miaraka amin' ny ''Delphic International Council'' manome lanja ny kolontsaina sy haikanto avo lenta eran-tany. === Fifandraisana amin' ny any ivelany === I Ndriana Rabarioelina dia nampita "Hafatr' Andriamanitra" manohitra ny fiarahan' ny olona mitovy fananahana na ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality'' ary nalefa tamin' ny mpitarika fiangonana lehibe maneran-tany (ny [[Fiketrahana Masina|Fiangonana Katolika Apostolika Romana]] any [[Vatikàna]], ny [[Fiombonambe Anglikana|Anglican Communion]], ny [[Alliance réformée mondiale|World Reformed Alliance]], ny [[Fiangonana Loterana Eran-Tany|World Lutheran Federation]], ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]], ...) tamin' ny taona 2010 sy 2011. Lehiben' ny delegasiona malagasy misy ny mpanjaka malagasy notsongaina, tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, indroa miantoana, tany [[Tripoli]] sy [[Benghazi]] any [[Libia]] tamin' ny taona 2008 sy 2009. Ary notendrena ho lehiben' ny delegasiona mitarika ny mpanjaka rehetra avy amin' ny firenena miisa dimampolo mahery raha nihaona tamin' ny filoham-pirenena miisa folo mahery avy any [[Amerika]], [[Eorôpa]], [[Afrika]] ary [[Atsinanana Afovoany|Afovoany Atsinanana]] tany Libia tamin' ny taona 2009. I Ndriana Rabarioelina koa dia solontenan' ny ampanjaka rehetra eto Madagasikara tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, ary nihaona tamin' ny filoham-pirenena maro tany [[Pretoria]] atsy [[Afrika Atsimo]] tamin' ny taona 2011. Efa nahazo ny mariboninahitra ''Grand Cross of the Royal Order of Bunyoro-Kitara Kingdom'' (eken' ny Fanjakana any [[Oganda]]) izy<ref name=":7" />. == Jereo koa == * [[Andriana]] * [[Repoblika]] * [[Fokom-pirenena folo very|Foko folo verin' i Israely]] * [[Jiosy malagasy]] * [[Ratefy Tolotra]] * [[Tudor Parfitt]] * [[Joseph Briant]] * [[Vahoaka milaza fa taranaky ny Israelita]] * [[Fifindra-monina jiosy aty Madagasikara]] == Fanovozan-kevitra == '''Boky sy lahatsoratra''' * Briant, Joseph, ''[https://www.google.com/search?q=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&sca_esv=c7c67eb20f0b5775&sxsrf=ADLYWIKaeaF1lxKCRhfWaMtjxkig_QiHCw%3A1734705771500&ei=a4JlZ6CmHoHOhbIPxdK5gAE&ved=0ahUKEwjgh7PKyraKAxUBZ0EAHUVpDhAQ4dUDCA8&uact=5&oq=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiJ0JyaWFudCwgSm9zZXBoLCBMJ2jDqWJyZXUgw6AgTWFkYWdhc2NhcjIIEAAYgAQYogQyCBAAGIAEGKIEMggQABiABBiiBDIIEAAYgAQYogRItRBQ4AZYlwpwBHgBkAEAmAHHA6ABxwOqAQM0LTG4AQPIAQD4AQH4AQKYAgWgAv4DqAIKwgIKEAAYsAMY1gQYR8ICDRAAGIAEGLADGEMYigXCAgcQIxgnGOoCmAMN8QWSdHSb40MGMYgGAZAGCpIHBTQuNC0xoAeGAw&sclient=gws-wiz-serp L'hébreu à Madagascar]''. * Ferrand, Gabriel (1905). ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1667374 Les migrations musulmanes et juives à Madagascar]''. Paris: Revue de l'histoire des religions. * Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", Doctoral Dissertation, Ph.D in Theology, SAHTS, États-Unis, 2010, 458 pages. Abstract in Saint-Alcuin House Journal, Volume 8, N^o 1, États-Unis, And in Library of Congress, number (ISSN 1548-4459), États-Unis. * Ramilison, Emmanuel (1951), ''[https://books.google.mg/books/about/Ny_Loharanon_ny_Andriana_nanjaka_teto_Im.html?id=LfxmQwAACAAJ&redir_esc=y Andriantomara-Andriamamilazabe. Loharanon' ny Andriana nanjaka eto Imerina]'', Imprimerie Ankehitriny. * Ramilison, Emmanuel (1962), ''Ny Baiboly sy Andrianampoinimerina'', Librarie Iarivo, Antananarivo, 66 pejy. * Kasanga, Fernand (1963), ''Ny Antemoro Anakara voasoratra tamin' ny taona 1506,'' Imprimerie Iarivo, Antananarivo. * Rombaka, Jacques Philippe (1963), ''[https://www.bulac.fr/image/tantaran-drazana Tantaran-drazana Antemoro-Anteony]'', Antananarivo, Imprimerie LMS. * Rombaka, Jacques Philippe (1970), ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 Fomban-drazana antemoro-usages et coutumes antemoro] {{Wayback|url=https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 |date=20241220155652 }}'', Ambozontany, Fianarantsoa. * [[Ratefy Tolotra|Ratefy, Tolotra]] (1986), ''"Sind die Madagassichen Juden"'' na "Jiosy ve ny malagasy ?", Munster-Antananarivo, 600 pejy. *[https://forum.serasera.org/forum/message/m4f91363e6aa74/m4f914d7409e95 Lahatsoratra tao amin' ny ''Midi Madagascar'' tamin' ny 20 Avrily 2012] (rohy maty: http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs) * "[https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html Ndriana Rabarioelina : des propositions pertinentes…] {{Wayback|url=https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html |date=20241220163037 }}", ''www.madagate.org'' * "[https://www.malagasynews.com/info-breves/le-prince-ndriana-rabarioelina-appelle-les-dirigeants-a-demolir-toutes-nouvelles-constructions-dans-le-rova-dantananarivo/ Le prince Ndriana Rabarioelina appelle les dirigeants à démolir toutes nouvelles constructions dans le Rova d’Antananarivo].", ''www.malagasynews.com'' * International Royal Academy of Theology (2010): ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality,'' http://academy-of-theology.blogspot.com/2011/06/message-of-the-lord-adonai-elohim-to-all.html * "[https://gw.geneanet.org/kingofmada_w?lang=fr&pz=king+ndriana&nz=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org'' * "[https://web.facebook.com/ndriana.rabarioelina?_rdc=1&_rdr Ndriana Rabarioelina]", ''web.facebook.com'' * "[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/2020/? Fanosorana mpanjaka sy tsodrano ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara (Taona 2015)]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com'' * "[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2020/09/? The anointing and the consecration of HRM King Ndriana Rabarioelina (in 2015)]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com'' * "[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/? Famindrana zakaka sy famindrana fahefana ho an' ny Mmpanjaka Ndriana Rabarioelina avy amin' ny Lahimatoan' Imerina (taona 2015)]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com'' '''Sary mihetsika''' * "[https://www.youtube.com/watch?v=BeFJAOfucqs Ny Jiosy eto Madagasikara, ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina]", ''youtube.com'' * "[https://tanikomadagascar.com/2019/10/05/tantara-sy-fiainam-pirenena-prince-dr-ndriana-rabarioelina/ Tantara sy Fiainam-pirenena]" (''youtube''), ''tanikomadagascar.com'' * "[https://www.youtube.com/watch?v=_6UVnBc0dgE Ndriana Rabarioelina: Manandratra Fanjakan' ny Mpisorona]", ''youtube.com''. * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Teny+Gasy Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Teny Gasy"]", 06 Novambra 2021, Madagascar24TV, youtube.com: "(66) Ny Mpanjaka Ndrian<nowiki/>a Rabarioelina, "Tena Gasy" 01 Oktobra 2022, Madagascar24TV - YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Dinika Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Dinika"]", MBSTV, 03 Oktobra 2022, youtube.com: "Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, "Dinika" 03oktobra2022, MBS TV". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A%22Antso+ho+an%27+ny+firenena Mpanjaka Ndriana Rabarioelina:''"Antso ho an' ny firenena'']''"''', 13 Oktobra 2022, youtube.com: "Antso ho an' ny Firenena, Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%2C+Fanjakan%27+i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, ''Fanjakan' i Madagasikara'']''"'', 21/07/2023, Le 20H15, Madagascar24Redaction: youtube.com: "(66) Le 20H15 - 2023 07 21 - Mpanjaka Ndriana Rabarioelina- YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%C2%A0%3A+%22Fanjakam-Pisorona%2C+Fanjakan%27i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina : "''Fanjakam-Pisorona, Fanjakan'i Madagasikara'']''""'', 22/07/2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Mijoro+ny+Fianakaviambe+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Mijoro ny Fianakaviambe eto Madagasikara"'']''"'', 05 Aogositra 2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Ny+Jiosy+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Ny Jiosy eto Madagasikara"'']''"'', TV I-BC, 2023, youtube.com". == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Mpanao malagasy]] rjaendo90isws0vzexonx2tpz0m75ig 1147760 1147759 2026-07-15T21:47:34Z ~2026-37143-12 40151 /* Loharano sy fanamarihana */ 1147760 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabarioelina Ndriana|teraka=1963|firenena=Madagasikara|asa=Mpahay tantara|asa hafa=Mpikaroka Teôlôjiana|sary=Rabarioelina Ndriana01}} Ny Andriana '''Rabarioelina''' Ndriana dia [[Teôlôjia|teôlôjiana]] [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta malagasy]], teraka tamin' ny taona 1963, ao amin' ny fokon' [[andriana]] [[merina]] avy ao [[Ambohimalaza]], ao [[Antananarivo]], renivohitr' i [[Madagasikara]]. Zanaky ny Profesora sy Dokotera Lala Rabarioelina, izay nodimandry tamin' ny taona 2023 teo amin' ny faha-93 taonany, izy<ref name=":2"><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''Taniko Madagasikara'', publié le 18 février 2023, mis à jour le 16 septembre 2024,</small> </ref>. Milaza izy fa voahosotra sy nohamasinina ho Mpanjakan' Imerina sy Mpanjakan' i Madagasikara tamin' ny taona 2015 ary miasa amin' ny tokony hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] indray<ref name=":6"><small>"[https://www.koolsaina.com/royaume-de-madagascar-monarchie-interview-ndriana-rabarioelina-ibc-television/#comments Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]", ''www.koolsaina.com''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=CnzKEvBocnA&t=1s Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]" (Video), ''Youtube''</small></ref><ref><small>[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]], ''mg.wikipedia.org''</small></ref>. Indreto koa ny lafin-javatra ahafantarana azy: nianatra fiteny maro (anisan' izany ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]]), manana maripahaizana dôktôrà roa momba ny [[teôlôjia]] tany [[Etazonia]]. Nianatra nitendry [[gitara klasika]] koa izy<ref><small>[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2021/06/ndriana-rabarioelina-travel-with.html?utm_source=chatgpt.com Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina: "...Travel with the classical guitar ..."], Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar, 4 juin 2021.</small></ref>. Nanohanana tsangan-kevitra nampitondrainy ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' izy<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA?utm_source=chatgpt.com Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", ''stalcuinhouseseminary.academia.edu''</small></ref>, izay miompana amin' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]] sy i [[Madagasikara]], ary koa amin' ny niandohan' ny olombelona, ​​ka nikarohany ny fifandraisan' ny [[sivilizasiôna]] maro fahiny sy ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]]. Filoha mpanorina sy mpikambana ao amin' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' izy<ref name=":8" />. == Zotram-piainany == === Ny ray aman-dreniny === Teraka tamin' ny taona 1963 izy, zanaky ny profesora Lala Rabarioelina sy Rajerison Victorine<ref><small>"[https://gw.geneanet.org/taniko?lang=es&n=rabarioelina&p=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org''</small></ref>, izay samy [[andriana]]<ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/12/tantaran-ny-andriana-eto-madagasikara.html? Tantaran' ny Andriana eto madagasikara]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>. I Lala Rabarioelina dia Docteur en Médecine (nianatra tany amin' ny Faculté de Médecine de [[Montpellier]]), mpandidy (major du Concours de chirurgie tany [[Frantsa]]), Professeur Agrégé de Chirurgie Générale (Paris, Frantsa), Professeur Emérite de l'Université (Oniversiten' i Madagasikara), Grand Chancelier de l'Ordre National de Madagascar<ref><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref>. Rajerison Victorine renin' i Ndriana Rabarioelina kosa dia manana ny diplôma ambony amin' ny haizaitra (diplôme de Haute Couture de Paris). === Ny fianarana norantoviny === Nahazo ny diplôma ''baccalauréat série C'' ([[matematika]] sy [[fizika]]) tao amin' ny [[Académie d' Aix-Marseille]] ('''''[[:fr:Académie_d'Aix-Marseille|fr]]''''') tany [[Frantsa]] izy, sy ny ''Licence en Théologie'' ary nahavita ''Master en Théologie'' tao amin' ny [[Faculté Libre de Théologie Réformée na Faculté Jean-Calvin]] ('''''[[:fr:Faculté_Jean-Calvin|fr]]''''') tao Aix-en-Provence any [[Frantsa]]. Nandalina fitantanana orinasa tao amin' ny [[Ecole Supérieure de Commerce de Paris]] (ESCP-Senior, Paris, 1994) ('''''[[:fr:ESCP_Business_School|fr]]''''') ary nandalim-pahaizana momba ny [[vatosoa]] tao amin' ny [[Gemological Institute of America]] (GIA, 2003, 2005) ('''''[[:en:Gemological_Institute_of_America|en]]''''') ary laharana voalohany mikasika ny [[diamondra]] tamin' ny mpiara-mianatra aminy. [[Teôlôjia|Teôlôjiana]] i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA? Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", S''t Alcuin House Seminary Academia''</small></ref> sady mpikaroka tantara koa<ref name=":9"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Science of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Nanao fikarohana izy ka nahazo ny diplôma ''PhD in Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] hoe "''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]''" na "Ny fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara" (''PhD'', Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Theological Seminary, USA, 2010, 458 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny telo arivo taona mahery" ary nahazo ny diplôma ''Doctor of Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] mitondra ny lohateny hoe "''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]''" na "I Madagasikara, ao amin' ny sisa tavela amin' ny toerana nahaterahan' ny olombelona" (''D.Theol''., Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Seminary, USA, 2016, 638 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny enina arivo taona mahery". Nianatra sy nampitaha tenim-pirenena mihoatra ny roa ambin' ny folo koa izy ([[Fiteny malagasy|malagasy]], [[Fiteny hebreo|hebreo]], [[Fiteny arameana|arameana]], [[Fiteny grika|grika]], [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny alemàna|alemana]], [[Fiteny tamily taloha|tamily tranainy]], [[Fiteny sanskrity|sanskrity]], [[Fiteny someriana|someriana]], [[Fiteny malaiô-pôlineziana|malaiô-pôlineziana]], [[Vondrom-piteny amerindiana|amerindiana]], [[Fiteny aty Afrika|afrikana]], sns)<ref name=":9" />. Anisan' ny mpampianatra azy: * ny Profesora [[Pierre Berthoud]] (FLTR, [[Aix-en-Provence]], [[Frantsa]]), manam-pahaizana manokana momba ny [[Testamenta Taloha]]; * ny Profesora [[Peter R. Jones]] (Harvard, Princeton, [[Etazonia]]), manampahaizana momba ny [[Testamenta Vaovao]]; * ny Profesora Jean Marc Daumas de Cornilhac (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] sy ny [[Tantaran' ny kristianisma|tantaram-piangonana]]; * ny Profesora Maurice Carrez (FTP, [[Paris]], Frantsa) momba ny [[Fiteny grika|teny grika]] sy ny [[Testamenta Vaovao]]; * ny Profesora Edmund Clowney ([[Westminster, Kalifornia|Westminster]], WTS, Etazonia) momba ny [[teôlôjia biblika]]; * ny Profesora Roger Greenway (Westminster, WTS, Etazonia), momba ny [[World Missiology|World Missiolog]]<nowiki/>[[World Missiology|y]]; * ny Profesora Jean Brun (Oniversite, Dijon) momba ny [[filôzôfia kristiana]]; * ny Profesora Pierre Courthial (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[teôlôjia pratika]] sy ny [[apôlôjetika]]; * ny Profesora Olivier Clément (Institut Orthodoxe Saint Serge, Paris, Frantsa) momba ny [[teôlôjia ôrtôdôksa]]; * ary ny Profesora [[Pierre Chaunu]], manampahaizana momba ny [[Tantara]], mpikambana ao amin' ny Institut, Filohan' ny Académie des Sciences Morales et Politiques, Paris, Frantsa. === Raiamandreny mpiahy === Nilaza ho nahazo teny fikasana avy amin' Andriamanitra sy tsodrano avy amin' ny raiamandreny ara-panahy izy, dia ireto: ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]], mpanorina ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA) tao [[Montpellier]] tamin' ny taona 1946, mpiaraka nanorina ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] (FJKM) tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny [[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara]] (FFKM) teny Ambohimalaza, Antananarivo, tamin' ny taona 1950, efa tonian' ny Fiombonan' ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara (FFPM) tamin' ny taona 1986-1992, solontenan' i Madagasikara tamin' ny fanorenana ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|Filankevitry ny Fiangonana eran-Tany]] na [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]] (WCC) tany [[Amsterdam]] tamin' ny taona 1947-1948.</small></ref> (taona 1981), ny mpitandrina Razafindrakoto Gabriel (taona 1986), i Mama [[Volahavana Germaine]]<ref><small>I Mama [[Volahavana Germaine]] (na Nenilava), mpiandry zokiolona (1941), raiamandreny nanorina ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] tamin' ny taona 1941, izay miombona amin' ny FFPM, efa nihaona tamin' i [[Olav V]], mpanjakan' i [[Nôrvezy]], tany amin' ny Lapan' Andriamanjaka tany [[Oslo]] any tamin' ny taona 1973, mpitory Filazantsara, mpiahy marary sy kamboty ary olona sahirana an-jatony, izay heverin' ny ao amin' ny hetsika [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana]] ho mpaminany. ary mahay tenim-pirenena roa ambin' ny folo.</small></ref> (taona 1996), ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]]<ref><small>Ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra|Armand Gaetan Razafindratandra]], ao amin' ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] (EKAR) eto Madagasikara, mpiaraka nanorina ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950.</small></ref> (taona 2007), i Mama Ravolazaimanga Bernadette (taona 2009), i Mama Rasoazanakolona Hèlene (taona 2012), i Dada Manase (taona 2018) ao anatin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]], ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]]<ref name=":5">[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ <small>http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/</small>]</ref>. Anisan' ny raiamandrany mpiahy azy koa ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]], mpitandrina FJKM Ambavahadimitafo, mpampianatra tantaram-piangonana (FTP) ao Antananarivo, mpiaraka nanorina ny FJKM tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny FFKM tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950, mpiaraka nanorina ofisialy ny FPMA tany Paris tamin' ny taona 1959.</small></ref> sy ny profesora [[Albert Rakoto Ratsimamanga]]<ref><small>I [[Albert Rakoto Ratsimamanga]], Docteur en Médecine, Docteur ès Sciences, ambasadaoron' i Madagasikara tamin' ny taona 1960-1972, manampahaizana, tale amin' ny Centre National de Recherche Scientifique (CNRS) any [[Paris]], akademisiana amin' ny firenena maro, mpikambana ao amin' ny Institut any Paris, ary nahazo loka siantifika iraisam-pirenena maro.</small></ref>. === Anjara toerany teo amin' ny fiangonana === I Ndriana Rabarioelina dia kristiana prôtestanta. [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Mpiandry]] izy nanomboka amin' ny taona 1991, zanaky ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFPM]]). Izy dia efa filohan' ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille)<ref><small>Ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille) tamin' ny taona 1986-1988, izay mpikambana ao amin' ny [[Fikambanana Mampiely Baiboly Malagasy|Fikambanana Mampiely Baiboly]] eto Madagasikara (FMBM), ao amin' ny [[Fédération protestante de France]] (FPF), ao amin' ny [[Alliance nationale des églises luthériennes de France]] (ANELF), ao amin' ny [[Lutheran World Federation]] (WLF), ao amin' ny [[Alliance réformée mondiale]] (ARM) ary ao amin' ny [[Conseil oecuménique de églises]] (COE).</small>   </ref> tamin' ny taona 1986-1988. Izy no nahitana ny Lycée Gardanne, Département Bouche-du-Rhône, Région Provence (PACA), izay toerana nanaovana ny Fivoriambe Isankerintaona Fifohazana voalohany teo anivon' ny Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy (FPMA, 1989). == Ny tsangan-keviny == === Jiosy na Israelita ny Malagasy === Ny tsangan-kevitra nahazoan' i Ndriana Rabarioelina ny diplôma ''PhD in Theology'' dia mitondra ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' ("Fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara")<ref name=":0"><small>"[https://www.deliremadagascar.com/conference-internationale-sur-les-origines-juives-a-madagascar/ Conférence internationale sur les origines juives à Madagascar]", in [https://www.deliremadagascar.com/ deliremadagascar.com]</small></ref>. Izany [[tsangan-kevitra]] izany dia anohanany ny maha [[Jiosy]] na Jody ny [[Malagasy]]. Ny mpitandrina [[Ravelojaona (mpitandrina)|Ravelojaona]] no efa nanoratra fa [[Jiosy]] ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] (1909). Taty aoriana dia nanamafy izany i Mama [[Volahavana Germaine]] (1941). Manaraka, ilay misiônera [[lazarista]] atao hoe Rev. Père [[Joseph Briant]] (1946) dia niezaka nanamarina fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ary nanamafy koa fa Jiosy ny Malagasy ny Rev. Dr. [[Roger Andriatsiratahina]] (1976) sy ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra]] (1979) <ref name=":1"><small>Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", États-Unis, 2010.</small></ref>. Ny filazan' i Rev. Père Joseph Briant fa nisy koa ny andiam-pifidrà-monina jiosy mankaty Madagasikara -- ka ny voalohany tamin' ireo fifindrà-monina ireo dia tamin' ny andron' i [[Sôlômôna]], manodidina ny taona 900 tal. J.K. -- dia nohamafisin' ny Pastora Tolotra Ratefy (1976) sy Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina (2010) tao amin' ny fikarohana ara-teôlôjia sy ara-tantara nataon' izy ireo nandritra ny efapolo taona mahery<ref name=":1" />. === Madagasikara: fanjakà-mpanjaka teôkratika sy kristôkratika === Anisan' ny tohanan' i Ndriana Rabarioelina koa ny tokony hahatonga an' i Madagasikara ho fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]], sady hiverenana amin' ny fanjaka-mpanjaka manandratra indray ny rafitra ara-piarahamonina sy ara-pôlitika mankato an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] sy manaja ny [[soatoavina]] malagasy, ary ny fandravana ny rafitra [[Repoblika|repoblikana]] napetraky ny mpanjanantany tandrefana<ref><small>"[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]]" in ''[https://mg.wikipedia.org/ mg.wikipedia.org]''</small></ref><ref><small>"[http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs Déclaration : Les Malagasy, descendants de juifs]" in ''[https://midi-madagasikara.mg/ midi-madagasikara.mg] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/ |date=20230430165033 }}''</small></ref><ref><small>"[http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= Déclaration: les Malagasy dscendants des juifs] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= |date=20230430172043 }}", in ''[http://www.tonga-soa.com/ tonga-soa.com] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/ |date=20250616035827 }}''</small></ref>. Tsy mijanona ho tsangan-kevitra fotsiny ny famerenana ny fitondra-mpanjaka fa raha [[andriana]] na printsy fotsiny i Ndriana Rabarioelina tany am-panombohana dia narahiny fanambaràna ho Mpanjaka izany<ref><small>"[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2019/ Royal house of Madagascar]", in [http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ royal-house-of-madagascar.blogspot.com/]</small></ref>. === Avy amin' ny teny hebreo ny teny malagasy === Izao koa no anisan' ny hevitra tohanany: ny [[fiteny malagasy]] dia avy amin' ny [[fiteny hebreo]], ny [[kolontsaina malagasy]] dia avy amin' ny [[Jodaisma|kolontsaina jiosy]], ary nisy ny fifindrà-monina jiosy nankaty [[Madagasikara]], izay toherin' ny manam-pahaizana maro<ref><small>Sophie Goedefroit et Albert Roca (2021), "[https://publicacions.antropologia.cat/quaderns/article/download/371/199/1378 La "plus belle énigme du monde" ne veut pas être résolue. Le besoin de mémoire multiple à Madagascar]", ''publicacions.antropologia.cat''</small></ref>. Nisy ny Fihaonana iraisam-pirenena mikasika ny Fiaviana Jiosy eto Madagasikara na ''Conférence Internationale sur les Origines Juives à Madagascar'' izay niarahan' ny Profesora [[Tudor Parfitt]] (Tale mpanorina ny Centre for Jewish Studies, SOAS, University of London, Academician, [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]]) sy ny Pastora [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] (filoham-boninahitry ny Royal Academy of Sciences of Madagascar) ary ny Pr. Dr. Ndriana Rabarioelina (Filoha Mpanorina ny Royal Academy of Sciences of Madagascar), teo anatrehan' ny [[Raby]] dimy avy any [[Etazonia]], [[Kanada]], [[Marôka]], [[Frantsa]] ary [[Aostralia]], tao [[Antananarivo]] tamin' ny volana Mey 2017.<ref name=":8"><small>Royal Academy of Sciences of Madagascar, 2017.</small></ref> == Mpanjakan' ny Merina sy mpanjakan' i Madagasikara == === Ny fototry ny fanjakany === ==== Taranaka mpanjaka ==== Nilaza i Ndriana Rabarioelina fa avy amin' ny mpanjaka [[Andriantomara]], ny mpanjaka [[Andrianerinerina]] Lahimatoan' Imerina, ny mpanjaka [[Andriamanelo]], ny mpanjaka [[Ralambo]], ny mpanjaka [[Andriantompokoindrindra]] Lahimatoan' Imerina, Tompon' ny Tranomanara, Tranofohiloha, Tranomasina, izay nolovany avy amin' ny razambeny mpanjaka [[Andriamamilazabe]], sy avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]] namorona ny [[Rova Manjakamiadana|Rovan' Antananarivo]], ny mpanjaka [[Andriantsitakatrandriana]], ny mpanjaka [[Andriantsimitoviaminandriandehibe]] ary ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]]. Ny ''Geneanet'' no ahitana tetiarana momba an' i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[[Ndriana Rabarioelina]]", ''Geneanet''</small></ref>. Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina dia izao ny hafatry ny mpanjaka razambeny: <blockquote>An' [[Andriamanelo]] ny Alakamisy ary an' [[Andriamananintany]] ny Zoma. Raha manary fanjakana ny Terak' Andriamananintany dia miverina amin' Andriamanelo ny fanjakana. Vokany: ny hafatra napetraky ny mpanjaka [[Ralambo]] sy [[Andriantompokoindrindra]] ary [[Andrianjaka]] izay nisy fifanarahana fito dia manjaka aloha Andriantompokoindrindra avy amin' Andriamanelo, avy eo manjaka [[Andrianjaka]] avy amin' [[Andriamananintany]], ary ny Andriandahy avy amin' ny Terak' Andrianjaka manana reny mivantana [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] (foko) ihany no mahazo manjaka sy mahazo Tranomasina. Ny [[Ranavalona|vehi]][[Rasoherina|vavy]] tsy mahazo manjaka. Ary rehefa tsy manaja na very fanjakana ny Terak' Andrianjaka dia miverina amin' Andriantompokoindrindra Lahimatoan' Imerina, avy amin' Andriamanelo, ny fanjakana. (Ndriana Rabarioelina) </blockquote>Nambarany fa "avy amin' ny mpanjaka mpisorona [[Andriantompokoindrindra]] Lahimatoan' Imerina mivantana sady avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]] ary avy amin' ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]] eto Madagasikara izy". Ity fanambaràna ity dia singa fototra amin' ny maha-izy azy sy ny hetsika ataony. ==== Tendry avy amin' Andriamanitra ==== Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina hatrany dia [[Mpaminany malagasy|mpaminany]] miisa fito, raiamandreny andriana sy ireo zokiolona fotsy volo amin' ny tany, raiamandreny ara-panahy (ny Pastora [[Daniel Ratefy]] avy ao [[Ambohimalaza]], ny Pastor Razafindrakoto Gabriel avy ao [[Antanamalaza]], i [[Volahavana Germaine|Mama Volahavana Germaine]] avy amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]], i Dada Manasé avy amin' ny Toby Ankaramalaza, ny Andriambavy Rasoazanakolona Hélène na Mamafara avy amin' ny [[Toby Namahanambasy]] Imerinatsimo, ny Kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]] avy ao Ambohimalaza, ny Andriambavy Ravolazaimanga Bernadette<ref><small>Ravolazaimanga Bernadette dia voalaza fa mpiandry zokiolona indrindra (1955) amin' ny Toby Lehibe Ankaramalaza sy ny Toby Lehibe Manolotrony (FFPM). Raimandreny ny Toby Masina Itaitso (FLM, FFPM). Nampianarin' i Mama Volahavana Germaine Nenilava (Toby Amkaramalaza) sy Neny Ravelonjanahary (Toby Manolotrony). Anisan' ny olona manana vina kristiana ho an' i Madagasikara manontolo izy ary miasa ho amin' izany, satria araka ny Hafatr' i Jesosy Kristy tamin' i Mama Nenilava dia ho lasa ivon' ny [[fitoriana ny filazantsara]] maneran-tany i Madagasikara.</small>  </ref> avy amin' ny [[Toby Itaitso]]) no nampilazain' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] mialoha nanomboka ny taona 1981, ny maha mpanjaka mpandova fanjakana sy nanome tsodrano an' i Ndriana Rabarioelina. === Ny fanjakany === ==== Fiantombohan' ny fanjakany ==== Araka ny filazana nataony ihany dia tamin' ny volana Septambra 2015 no voalazany fa nanosorana sy nanamasinina azy ho mpanjaka tamin' ny lanonana ara-panahy teny [[Ambohidrabiby]] Hasin' Imerina, toerana manan-danja teo amin' ny tantaran’ ny [[Lisitry ny mpanjaka merina|mpanjaka merina sy mpanjaka eto Madagasikara]]. Nisy fahazavana avy any an-danitra nidina sy nipetraka naharitra ela teo aminy, ary "fahazavana avo zato heny noho ny fahazavan' ny [[masoandro]]" niposaka vao maraina avy any atsinanana tamin' io fotoana fanosorana mpanjaka sy fitsofandrano azy io teny Ambohidrabiby Hasin' Imerina, izay mariky ny "fanatrehan' Andriamanitra sy ny fankatoavany ary ny fitahiany". Na dia teo aza izany fanosorana izany dia efa taty amin' ny taona 2020 no nahenoana ny maha mpanjaka azy, raha andriana na printsy no nahalalana azy hatramin' izay. Izy dia nanorina ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, ny Fianakaviamben' ny Andriana eto Madagasikara, ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara, ny Fiombonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara ary niaraka nanorina ny fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA) niaraka tamin' ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] taorian' ny 06 Novambra 1995. ==== Ny anaram-boninahitra entiny ==== Izao ny anaram-boninahitra isalorany amin' ny maha mpanjaka azy, izay matetika adika amin' ny tenim-pirenena samihafa: "''Mpanjaka, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''". ==== Mbola mitaky ny tena fanjakana ==== Na dia efa voahosotra sy nohamasinina ho mpanjaka aza i Ndriana Rabarioelina dia mbola miasa momba ny hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] sy ny handravana ny Repoblikan' i Madagasikara, izay lazainy fa naorin' ny mpanjanatany frantsay, mba hametrahany ny fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]]. === Fidirana an-tsehatra amin' ny raharaham-pirenena === 1) Ny Andriana Rabarioelina Ndriana dia nahazo fiofanana pôlitika nandritra ny dimy taona (1995-2000) tamin' ny Andriana Blaise Rabetafika, ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU)<ref><small>Ny Andriana Blaise Rabetafika dia ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU) sady zokiolona indrindra amin' ireo ambasadaoro erantany (1969-1992) tao amin' ny Firenena Mikambana, efa filohan' ny [[Filankevi-Pilaminan' ny Firenena Mikambana|Filankevitry ny Fandriampahalemana]] indroa (1985,1986) tao amin' ny Firenena Mikambana ary efa nahazo ny "Prix International Mercure d'Or" izay natokana ho an' ny filoham-pirenena avo lenta indrindra sy olona sangany sy mendrika indrindra eran-tany</small></ref>. Koa mandray anjara momba ny raharaha [[Pôlitika eto Madagasikara|pôlitika]] sy [[Fiarahamonina malagasy|sôsialy]] eto Madagasikara izy. 2) Nanome toromarika stratejika ara-tafika in-telo ho an' ny Ministry ny Fiarovam-pirenena Mamizara Jules sy Jeneraly miisa folo izy tao amin' ny biraon' ny Ministra ny Fiarovam-pirenena hampitsaharana ny [[ady an-trano]] niaraka amin' ny basy aman-tafondro sy ny hanavotana ny takalonaina sivily an-jatony tao Brickaville sy hamonjena ny vahoaka an-tapitrisa nijaly tamin' ny raharaha 2002. Tanteraka soa aman-tsara izany. 3) Nanohitra ny tsy fanarahan-dalàna sy ny [[Hosoka amin' ny fifidianana|hala-bato]] goavana ary nanao [[fampielezan-kevitra]] ho an' ny "Tsia" tamin' ny [[fitsapan-kevi-bahoaka]] tamin' ny taona 2010. 4) Nisakana ny fanotofana [[tanimbary]] arivo hektara mahery tamin' ny kaominina miisa enina ([[Ambohitrimanjaka]], [[Ambohidrapeto]], [[Fiombonana]], [[Ankadimanga]], [[Anosibe Zaivola]], [[Itaosy]]) ary niaro ny tantsaha enina alina mahery voan' ny tsindray hazo lena sy nampijalina. Ireo tanimbary ireo dia mirefy arivo hektara, mamelona vahoaka enina hetsy mahery eto [[Antananarivo]] sy ny manodidina. Nanoro hevitra izy mba hakisaka amin' ny toerana hafa ny [[tetikasa Tanamasoandro]] (2019)<ref><small>Fanambarana, Television MATV, 18 Oktobra 2019.</small></ref>. Vokany: Nafindra tany amin' ny toerankafa ny tetikasa Tanamasoandro. 5) Nanome hevitra mba handanian' ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimierandoholona]] ny [[volavolan-dalàna]] manamafy fa an' i Madagasikara ny [[Nosy Miparitaka|nosy]] dimy manodidina an' i Madagasikara ([[Bassas da India]], [[Nosy Europa|Europa]], [[Nosy Glorieuses|Glorioso]], [[Juan de Nova]], [[Nosy Tromelin|Tromelin]]). Ramatoa Arlette Ramaroson, mpitsara iraisam-pirenena<ref><small>Ramatoa Arlette Ramaroson dia mpitsara iraisam-pirenena (TPI Rwanda, TPI Yogoslavia)</small></ref>, sy ny mpiaradia manampahaizana no nandrafitra ilay volavolan-dalàna ary nankatoavina sy nolanian' ny Antenimierandoholona tamin' ny 18 Desambra 2020. == Ny zava-bitany == === Ny boky nosoratany === Amin' ny asasorany dia ireto no azo tanisaina: * ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' (2010)<ref name=":4"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''</small></ref>; * ''[[The King and High Priest Andriantompokoindrindra]]'' (2012)<ref name=":4" />; * ''[[The New Kingdom of Madagascar]]'' (2014)<ref name=":4" />; * ''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]'' (2016)<ref name=":4" />. Ireo boky ireo dia maneho ny fahavononany hikaroka ny fifandraisan' ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]] sy ny ara-panahy ary ny sivilizasiôna fahiny<ref name=":2" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2012/07/interview-du-prince-rev-dr-ndriana.html? Interview de S.A.R. le Prince Rev. Dr. Ndriana Rabarioelina: " La christocratie est la solution durable de l'Eternel pour Madagascar]", ''Royal House of Madagascar'', 26 juillet 2012.</small></ref>. === Ny zavatra natsangany === ==== Momba ny hira sy mozika ==== Mpitendry [[gitara klasika]] iraisam-pirenena i Ndriana Rabarioelina sady lehiben' ôrkesitra. Izy no filoha mpanorina ny fikambanana ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' (ONG-CNSMM) sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana,'' nanomboka tamin' ny taona 1996'','' izay natao hanomezam-boninahitra an' Andriamanitra, mpamorona ny Lanitra sy ny Tany, sy hanomezana lanja ny haimozika malagasy avo lenta, ary efa nanao fampisehoana maro, anisan' izany ny fampisehoana impito ny ''oratorio'' "''Messiah''" ([[George Frideric Handel|G.F. Hande]]<nowiki/>l) amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] niaraka amin' ny mpihira miisa 90 ao amin' ny antoko mpihira Zanak' Ambohimalaza (ZAMA) sy mpitendry mozika iraisam-pirenena miisa 20, ny "''Messe en Si mineur''" ([[Johann Sebastian Bach|J.S. Bach]]) niaraka tamin' ny ''CNSMM Choir'' sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana'', ary ny "Haleloia" (G.F. Handel) niaraka tamin' ny antoko mpihira malagasy maro izay nisy mpihira niisa 600 teo anoloan' ny Lapan' ny Tanàna Antananarivo<ref name=":4" /><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2020/05/blog-post_17.html Maestro Étienne Ramboatiana (1930-2007): Orchestra for Orchestra for 40 Guitars]",</small> <small>''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''.</small></ref><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2011/01/realisations-du-conservatoire-cnsmm.html? Achievements of the Superior Royal Conservarory of Music in Madagascar - CNSMM]", ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''</small></ref>. Filoha mpanorina ny ''Festival International de Musique Classique'' voalohany teto Madagasikara, nanomboka tamin' ny taona 1998, ary nikarakara [[kônseritra]] ampolony maro, izay nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto [[Madagasikara]], any [[Etazonia]], any [[Alemaina]], [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]], [[Frantsa]], [[Nôrvezy]], [[Brezila]], [[Italia]], [[Rosia]], [[Afrika Atsimo]], nosy [[La Réunion|La Reunion]] sy firenena hafa. Filoha mpanorina ny ''Festival International de Jazz'' ''à Madagascar'', izay nanao fampisehoana mihoatra ny zato ary nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto Madagasikara, Etazonia, Alemana, [[Soisa]], [[Belzika]], United Kingdom, Nôrvezy, Brezila, Italia, [[Afrika Atsimo]], Frantsa, nosy La Reunion, nosy [[Maorisy]] sy firenena hafa. ==== Akademia ==== Filoha mpanorina ny ''International Royal Academy of Theology'' i Ndriana Rabarioelina nanomboka tamin' ny taona 2010, izay misy manampahaizana mikasika ny [[teôlôjia]] eto Madagasikara sy maneran-tany. Filoha mpanorina ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' koa izy nanomboka tamin' ny taona 2016, izay misy Malagasy manampahaizana amin' ny taranja maro (teôlôjia, siansa teôrika, siansa ampiharina, kolontsaina sy haikanto, siansa mikasika ny olombelona, tantara sy lalàna ary pôlitika, siansan' ny fampandrosoana). === Ny blaogy ampiasainy === Ity ny topimaso momba ny [[blaogy]] na [[vohikala]] izay anehoan' i Ndriana Rabarioelina tsy tapaka ny tenany. Ireo blaogy ireo dia manasongadina ny maha andriana sy mpanjaka azy hatrany na dia misy isan-karazany aza ny lohahevitra hita ao amin' izy ireo. Indreto ny sasany amin' izy ireo: ==== Blaogy momba ny tantara, ny siansa, ny zavakanto, sns ==== * ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''<ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/ Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar"], ''conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com''</small></ref><ref><small>Ny ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' dia miompana amin' ny [[kolontsaina]] sy ny [[mozika]] izay namoahany ny asany amin' ny maha lehiben' [[ôrkesitra]] sy mpitendry [[gitara klasika]] azy. Ato amin' ity blaogy ity dia manambara ny fomba fijeriny ara-javakanto sy ara-panabeazana izy, manasa amin' ny fampisehoana kôseritra, mitantara ny fiaraha-miasany iraisam-pirenena ary manome voninahitra ny lafiny ara-panahy amin' ny mozika.</small></ref>; * ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''<ref><small>Ity blaogy ity dia manolotra ny asany amin' ny maha filohan' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' azy. Hita ny tantaram-piainany, ny andraikitra akademika sahaniny, ary ny seha-pikarohana andraisany anjara ([[Teôlôjia]], [[Jeôpôlitika]], [[Fiandohan'_ny_olombelona]], ​​sns.). Ity blaogy ity koa dia mamintina ny fizotran' ny fianarana sy fikarohana nataon' i Ndriana Rabarioelina, ny mari-pahaizana momba ny teôlôjia sy ny fikarohana momba ny fisian' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i Madagasikara sy i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]], ny fiheverany ny anajara toeran' i [[Madagasikara]] eo amin' ny fiandohan' ny olombelona.</small></ref><ref><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/ Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>; ==== Blaogy momba pôlitika, ny sôsialy, ny fanjakana sns ==== Ireo blaogy ireo dia sehatra miompana amin' ny mpanjaka ara-drazana, ka izy no mpandray anjara lehibe amin' izany. Mamoaka lahatsoratra sy sary ary manambara hetsika ao izy. * ''Fanjakan' i Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ''Fanjakan' i Madagasikara'' ity no itantarany ny fitarihany lanonana miaraka amin' ny tarana-mpanjaka antemoro sy merina, sy ny maro hafa, manamafy ny fifandraisan' ny samy [[Foko eto Madagasikara|foko]] [[Foko eto Madagasikara|malagasy]] sy ny tarana-mpanjaka manerana an' i Madagasikara. Asehony ny fanomezana — anisan' izany ny "Boky Masina" mirakitra ny 6&nbsp;000 taona nisian' ny tantaran' ny [[Merina]] sy ny [[Antemoro]] — nandritra ireo fivoriana ireo. Takiany ny hananganana fanjakana kristiana araka ny "Sitrapon' Andriamanitra", tsy araka ny [[Repoblika|lamina repoblikana]], izay heveriny fa mifanohitra amin' ny soatoavina' ny razambe malagasy. Manohana am-pahavitrihana ny [[teôkrasia]] kristiana izy, miara-miasa amin' ny Fiangonana eto Madagasikara ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFKM]]), amin' ny sendikan' ny oniversite, ary amin' ny mpisehatra ara-tsôsialy, ho fototry ny fitantanana ny firenena.</small></ref><ref><small>"[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/ Fanjakan' i Madagasikara]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''<ref><small>Ato amijn' ity blaogy ity no ahitana ny fiantsoan' i Ndriana Rabarioelina, tamin' ny 14–15 Desambra 2022, ny mpanjaka sy ny andriana mba hanavotra ny firenena malagasy. Tsikerainy ny kolikoly mirongatra, ny fanitsakitsahana ny [[Zon' olombelona|zon']] [[Zon' olombelona|olombelona]] ary ny hosoka amin' ny fifidianana, ny fanimbana ny [[Tontolo iainana eto Madagasikara|tontolo iainana]] sy ny fahantran' ny 81,6% amin' ny vahoaka malagasy. Hamafisiny ny maha zava-dehibe ny [[soatoavina]] malagasy, ny fanajana ny fomba amam-panao ary ny firaisankinan' ny tarana-mpanjaka.</small></ref><ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/ ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''], ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ity no iresahany ny lanjan' ny Fiambonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara. Ao no ahitana ny fanambaràna ataony, ny fanosorana azy ho mpanjaka, ny zava-mitranga amin' ny taranaka mpanjaka. Mampivondrona ny Raiamandreny ara-drazana (mpanjaka sy andriana) avy amin' ny [[Foko eto Madagasikara|foko malagasy]] rehetra izy. Resahiny ny fivoriana miaraka amin' ny mpanjaka solontena amin' ny lanonana nentim-paharazana (taombaovao, fanosorana ho mpanjaka, sns).</small></ref><ref><small>"[https://ampanjaka-madagasikara.blogspot.com/ Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara]", ''ampanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara'' (''TAMIMA'')<ref><small>Ny blaogy ''Fiombonambe Taranaka Andriana Miray (TAMIMA)'' dia iresahany momba ny fivondronan' ny Andriana, anisan' izany ny fihaonana tamin' ny taona 2021 sy 2022 izay niompana amin' ny tantara sy ny firaisankinan' ny taranaka mpanjaka. Ato amin' ity blaogy ity izy no mankalaza ny fety toy ny [[Taom-baovao malagasy|Taombaovao]] [[Taom-baovao malagasy|Malagasy]], izay angatahany ny fitahian' Andriamanitra ho an' ny tarana-mpanjaka.</small> </ref><ref><small>"[https://tamima-madagasikara.blogspot.com/ Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA)]", ''tamima-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Andriantompokoindrindra''<ref><small>Ity blaogy ''Ny Andriantompokoindrindra'' ity dia mifantoka amin' ny Fanjakana Merina sy ny andraikitra maha mpitarika ny Fiombonamben' ny Andriana eto Madagasikara azy. Ao amin' ity blaogy ity koa i Ndriana Rabarioelina dia manazava ny maha taranaky ny "mpanjaka-mpisorona" [[Andriantompokoindrindra|Andrianatompokoindrindra]] azy (1600–1610 tany ho any) sy ny mpanjaka tao [[Fanjakan' Imerina|Imerina]], itantarany ny fanosorana azy ho Mpanjaka tamin' ny taona 2015. Asehony ihany koa ny fototra ara-pivavahana sy ara-drazana momba ny maha ara-dalàna ny maha Mpanjaka azy sy ny fanoloran-tenany amin' ny hamerina indray ny Fanjakana Masina miorina amin' ny soatoavina malagasy sy kristiana .</small></ref><ref><small>"[https://andriantompokoindrindra.blogspot.com/ Ny Andriantompokoindrindra]", ''andriantompokoindrindra.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Jiosy eto Madagasikara''<ref><small>Ato no iresahany fa misy ifandraisany amin' ny [[Israelita]] fahiny ny razamben' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]], nanomboka amin' ny fifindra-monina ara-[[Baiboly]] teto [[Madagasikara]] tany amin' ny 3&nbsp;000 taona lasa izay. Milaza koa izy fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny]] sy ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] ary ny [[Fomban-drazana malagasy|fomban-drazana]] sasany eto Madagasikara, araka ny fikarohana nataony nandritra ny telopolo taona. Miezaka mampiseho ny fitoviana misy eo amin' ny tantara malagasy sy ny fitantarana ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] izy, indrindra amin' ny filazany fa eto Madagasikara ilay toerana atao hoe [[Ôfira]] .</small></ref><ref><small>"[https://jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com/ Jiosy eto Madagasikara]", ''jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Royal House of Madagascar''<ref><small>Io no blaogy ôfisialin' ny ''Royal House of Madagascar'', izay mirakitra hafatra ara-[[pôlitika]] sy ara-[[kolontsaina]], indrindra momba ny famerenana indray [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] miorina amin' ny soatoavina malagasy, ny fanolorana lalàmpanorenana vaovao eo ambany fahefan' ny mpanjaka, ary momba ny fifandraisana amin' ny fikambanana maneran-tany (ny [[Firenena Mikambana]], ny [[Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoana|Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoan]]<nowiki/>a (PNUD), sns.). Ity blaogy ity koa dia itakiany ny tokony hiverenana amin' Andriamanitra.</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ Royal House of Madagascar]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Anisan' ny anehoany hevitra koa ny blaogy ''Taniko Madagasikara'' ([https://tanikomadagascar.com/ Jereo eto]) sy blaogy maro hafa izay matetika manana anarana ahitana ny teny hoe "''Royal''". == Ny fikambanana sy ny fifandraisana iraisam-pirenena == === Fikambanana iraisam-pirenen' ny mpanjaka === I Ndriana Rabarioelina dia mpikambana miaraka amin' ny [[mpanjaka]] notsongaina eran-tany ao anatin' ny ''Delphic Royal Society'', nanomboka tamin' ny taona 2011 tao [[Berlin]] any [[Alemaina]], izay miaraka amin' ny ''Delphic International Council'' manome lanja ny kolontsaina sy haikanto avo lenta eran-tany. === Fifandraisana amin' ny any ivelany === I Ndriana Rabarioelina dia nampita "Hafatr' Andriamanitra" manohitra ny fiarahan' ny olona mitovy fananahana na ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality'' ary nalefa tamin' ny mpitarika fiangonana lehibe maneran-tany (ny [[Fiketrahana Masina|Fiangonana Katolika Apostolika Romana]] any [[Vatikàna]], ny [[Fiombonambe Anglikana|Anglican Communion]], ny [[Alliance réformée mondiale|World Reformed Alliance]], ny [[Fiangonana Loterana Eran-Tany|World Lutheran Federation]], ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]], ...) tamin' ny taona 2010 sy 2011. Lehiben' ny delegasiona malagasy misy ny mpanjaka malagasy notsongaina, tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, indroa miantoana, tany [[Tripoli]] sy [[Benghazi]] any [[Libia]] tamin' ny taona 2008 sy 2009. Ary notendrena ho lehiben' ny delegasiona mitarika ny mpanjaka rehetra avy amin' ny firenena miisa dimampolo mahery raha nihaona tamin' ny filoham-pirenena miisa folo mahery avy any [[Amerika]], [[Eorôpa]], [[Afrika]] ary [[Atsinanana Afovoany|Afovoany Atsinanana]] tany Libia tamin' ny taona 2009. I Ndriana Rabarioelina koa dia solontenan' ny ampanjaka rehetra eto Madagasikara tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, ary nihaona tamin' ny filoham-pirenena maro tany [[Pretoria]] atsy [[Afrika Atsimo]] tamin' ny taona 2011. Efa nahazo ny mariboninahitra ''Grand Cross of the Royal Order of Bunyoro-Kitara Kingdom'' (eken' ny Fanjakana any [[Oganda]]) izy<ref name=":7" />. == Jereo koa == * [[Andriana]] * [[Repoblika]] * [[Fokom-pirenena folo very|Foko folo verin' i Israely]] * [[Jiosy malagasy]] * [[Ratefy Tolotra]] * [[Tudor Parfitt]] * [[Joseph Briant]] * [[Vahoaka milaza fa taranaky ny Israelita]] * [[Fifindra-monina jiosy aty Madagasikara]] == Fanovozan-kevitra == '''Boky sy lahatsoratra''' * Briant, Joseph, ''[https://www.google.com/search?q=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&sca_esv=c7c67eb20f0b5775&sxsrf=ADLYWIKaeaF1lxKCRhfWaMtjxkig_QiHCw%3A1734705771500&ei=a4JlZ6CmHoHOhbIPxdK5gAE&ved=0ahUKEwjgh7PKyraKAxUBZ0EAHUVpDhAQ4dUDCA8&uact=5&oq=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiJ0JyaWFudCwgSm9zZXBoLCBMJ2jDqWJyZXUgw6AgTWFkYWdhc2NhcjIIEAAYgAQYogQyCBAAGIAEGKIEMggQABiABBiiBDIIEAAYgAQYogRItRBQ4AZYlwpwBHgBkAEAmAHHA6ABxwOqAQM0LTG4AQPIAQD4AQH4AQKYAgWgAv4DqAIKwgIKEAAYsAMY1gQYR8ICDRAAGIAEGLADGEMYigXCAgcQIxgnGOoCmAMN8QWSdHSb40MGMYgGAZAGCpIHBTQuNC0xoAeGAw&sclient=gws-wiz-serp L'hébreu à Madagascar]''. * Ferrand, Gabriel (1905). ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1667374 Les migrations musulmanes et juives à Madagascar]''. Paris: Revue de l'histoire des religions. * Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", Doctoral Dissertation, Ph.D in Theology, SAHTS, États-Unis, 2010, 458 pages. Abstract in Saint-Alcuin House Journal, Volume 8, N^o 1, États-Unis, And in Library of Congress, number (ISSN 1548-4459), États-Unis. * Ramilison, Emmanuel (1951), ''[https://books.google.mg/books/about/Ny_Loharanon_ny_Andriana_nanjaka_teto_Im.html?id=LfxmQwAACAAJ&redir_esc=y Andriantomara-Andriamamilazabe. Loharanon' ny Andriana nanjaka eto Imerina]'', Imprimerie Ankehitriny. * Ramilison, Emmanuel (1962), ''Ny Baiboly sy Andrianampoinimerina'', Librarie Iarivo, Antananarivo, 66 pejy. * Kasanga, Fernand (1963), ''Ny Antemoro Anakara voasoratra tamin' ny taona 1506,'' Imprimerie Iarivo, Antananarivo. * Rombaka, Jacques Philippe (1963), ''[https://www.bulac.fr/image/tantaran-drazana Tantaran-drazana Antemoro-Anteony]'', Antananarivo, Imprimerie LMS. * Rombaka, Jacques Philippe (1970), ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 Fomban-drazana antemoro-usages et coutumes antemoro] {{Wayback|url=https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 |date=20241220155652 }}'', Ambozontany, Fianarantsoa. * [[Ratefy Tolotra|Ratefy, Tolotra]] (1986), ''"Sind die Madagassichen Juden"'' na "Jiosy ve ny malagasy ?", Munster-Antananarivo, 600 pejy. *[https://forum.serasera.org/forum/message/m4f91363e6aa74/m4f914d7409e95 Lahatsoratra tao amin' ny ''Midi Madagascar'' tamin' ny 20 Avrily 2012] (rohy maty: http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs) * "[https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html Ndriana Rabarioelina : des propositions pertinentes…] {{Wayback|url=https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html |date=20241220163037 }}", ''www.madagate.org'' * "[https://www.malagasynews.com/info-breves/le-prince-ndriana-rabarioelina-appelle-les-dirigeants-a-demolir-toutes-nouvelles-constructions-dans-le-rova-dantananarivo/ Le prince Ndriana Rabarioelina appelle les dirigeants à démolir toutes nouvelles constructions dans le Rova d’Antananarivo].", ''www.malagasynews.com'' * International Royal Academy of Theology (2010): ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality,'' http://academy-of-theology.blogspot.com/2011/06/message-of-the-lord-adonai-elohim-to-all.html * "[https://gw.geneanet.org/kingofmada_w?lang=fr&pz=king+ndriana&nz=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org'' * "[https://web.facebook.com/ndriana.rabarioelina?_rdc=1&_rdr Ndriana Rabarioelina]", ''web.facebook.com'' * "[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/2020/? Fanosorana mpanjaka sy tsodrano ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara (Taona 2015)]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com'' * "[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2020/09/? The anointing and the consecration of HRM King Ndriana Rabarioelina (in 2015)]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com'' * "[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/? Famindrana zakaka sy famindrana fahefana ho an' ny Mmpanjaka Ndriana Rabarioelina avy amin' ny Lahimatoan' Imerina (taona 2015)]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com'' '''Sary mihetsika''' * "[https://www.youtube.com/watch?v=BeFJAOfucqs Ny Jiosy eto Madagasikara, ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina]", ''youtube.com'' * "[https://tanikomadagascar.com/2019/10/05/tantara-sy-fiainam-pirenena-prince-dr-ndriana-rabarioelina/ Tantara sy Fiainam-pirenena]" (''youtube''), ''tanikomadagascar.com'' * "[https://www.youtube.com/watch?v=_6UVnBc0dgE Ndriana Rabarioelina: Manandratra Fanjakan' ny Mpisorona]", ''youtube.com''. * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Teny+Gasy Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Teny Gasy"]", 06 Novambra 2021, Madagascar24TV, youtube.com: "(66) Ny Mpanjaka Ndrian<nowiki/>a Rabarioelina, "Tena Gasy" 01 Oktobra 2022, Madagascar24TV - YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Dinika Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Dinika"]", MBSTV, 03 Oktobra 2022, youtube.com: "Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, "Dinika" 03oktobra2022, MBS TV". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A%22Antso+ho+an%27+ny+firenena Mpanjaka Ndriana Rabarioelina:''"Antso ho an' ny firenena'']''"''', 13 Oktobra 2022, youtube.com: "Antso ho an' ny Firenena, Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%2C+Fanjakan%27+i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, ''Fanjakan' i Madagasikara'']''"'', 21/07/2023, Le 20H15, Madagascar24Redaction: youtube.com: "(66) Le 20H15 - 2023 07 21 - Mpanjaka Ndriana Rabarioelina- YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%C2%A0%3A+%22Fanjakam-Pisorona%2C+Fanjakan%27i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina : "''Fanjakam-Pisorona, Fanjakan'i Madagasikara'']''""'', 22/07/2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Mijoro+ny+Fianakaviambe+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Mijoro ny Fianakaviambe eto Madagasikara"'']''"'', 05 Aogositra 2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Ny+Jiosy+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Ny Jiosy eto Madagasikara"'']''"'', TV I-BC, 2023, youtube.com". == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Mpanao malagasy]] 06ufhqs4fuls4i2bikfyv8aazidnggd 0 286552 1147762 1123756 2026-07-15T23:24:15Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147762 wikitext text/x-wiki [[Sary:Fanabeazam-pirenena.jpg|vignette|266x266px|Ministeran' ny Fanabeazam-pirenena]] Ny '''fanabeazana eto [[Madagasikara]]''' dia rafi-panabeazana sy fampianarana tanterahina eto [[Madagasikara]], izay mahakasika ny toeram-pampianarana rehetra miankina sy tsy miankina manerana ny Nosy. Miankina amin'ny [[fanjakana]] sady [[Sekiolarisma|laîka]] ny ampahany be amin' ny rafi-pampianarana malagasy ary tsy maintsy atao ho an'ny zaza 6 ka hatramin' ny 16 taona. Manana [[tantara]] lava sy miavaka ny fanabeazana eto Madagasikara. Nanomboka tamin'ny fahatongavan'ny tantsambo [[Arabo (vahoaka)|arabo]] teto [[Madagasikara]] tamin' ny [[Andro Antenatenany]] ny fampianarana ara-dalàna, izay nanangana sekoly silamo (''kuttab'') vitsivitsy mifanandrify amin'ny [[Fanabeazana fototra|ambaratonga fototra]], ary namolavola fanoratana ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] amin' ny [[tarehin-tsoratra arabo]], antsoina hoe [[sorabe]]. Tsy naharitra ela ireo [[sekoly]] ireo ary tsy niverina ny fampianarana ara-dalàna raha tsy tamin'ny andron'ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan'i Madagasikara]] tamin' ny taonjato faha-19. Niteraka rafi-pampianarana ambony indrindra taty [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon'i Sahara]] talohan' ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany]] ny fanohanan' ny mpanjaka nifandimby. Na izany aza dia voafetra tao amin' ny faritra afovoan' i Madagaskara manodidina an' [[Antananarivo]] ny sekoly ara-dalàna ary natokana ho an' ny zanak' ireo ao amin' ny sarangan' ny [[andriana]]. Ao amin' ny ampahany hafa amin' ny mponina eto amin' ny Nosy dia ny fanabeazana nentim-paharazana ihany no mbola nanjaka tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-20. Niompana amin' ny fanomanana ny ankizy handray ny toerany ao anatin' ny ambaratongam-piarahamonina anjakan' ny zokiolona, indrindra fa ny fanajana ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]], izay heverina fa manara-maso sy anisan' ny mibaiko ny zava-mitranga eto an-tany, ity fampitana tsy ara-panjakana ny fahalalana sy ny fahaiza-manao ary ny fenitra iombonana ity.[[Sary:Élèves de l'école primaire publique Anjozorobe.jpg|vignette|245x245px|Sekoly ambaratonga voalohany ao Anjozorobe]]Ankehitriny dia saika mahenika ny Nosy manontolo ny fanabeazana ambaratonga voalohany ary manomboka miitatra tsikelikely manerana ny [[Faritra eto Madagasikara|faritra maro eto Madagasikara]] ny fampianarana ambony sy ny fampianarana teknika izay tantanin' ny fanjakana sy ny tsy miankina. == Tantara == === Talohan' ny taona 1820 === ==== Ny fanabeazana nentim-paharazana ==== Ny fanabeazana nentim-paharazana teto [[Madagasikara]] dia raharaha tsy misy fandaminana ara-panjakana, izay ahitana ny fampitana ny fenitra ara-piarahamonina sy ny fomba amam-panao ary ny fahalalana izay novolavolaina sy nampitaina teo anivon' ny [[fiarahamonina]] nandritra ny taranaka maro. Ny rafitra misy antanan-tohatra izay hita eo amin' ny ankamaroan' ny vondrom-piarahamonina malagasy nentim-paharazana dia nametraka ny zokiolona sy ​​​​ny ray aman-dreny ary ny olona manan-kaja ambonin' ny zandriolona na ny olona tsy manan-kaja ao amin' ilay vondrona, ary ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]] dia nanana fahefana lehibe indrindra amin' izy rehetra ireo. Ao anatin' ny tontolon' ny fiarahamonina misy antanan-tohatra toy izany, ny fanabeazana nentim-paharazana dia nanasongadina ny maha zava-dehibe ny fitazonana ny toerana sahaza ny tsitrairay, ny fanofanana ny olona amin' ny fitandremana araka ny tokony ho izy ny fombafomba sy ny [[Fady (malagasy)|fady]] tsy tambo isaina ary indrindra, nampianatra ny fanajana ny razana<ref name=":0" />. Ny ankizy dia nampinarina hanaja ny zokiolona sy ny raiamandreny (ny manam-pahefana) ary hanaraka ny hevitr' izy ireo, hiteny amin' ny teny tandrify, hanaraka ny fitsipiky ny fahendrena nentim-paharazana ary hatahotra ny fanamelohana azony ampoizina ho setrin' ny fihetsika nataony manohitra ny fiarahamonina<ref name=":1"><small>Raharijaona, H (1968), "Le droit de la famille à Madagasikara", ''[https://books.google.mg/books?id=is4I_lZN3A8C&redir_esc=y Le droit de la famille en afrique noir et à Madagascar]'', Paris: UNESCO, pp. 195–220</small></ref>. Niitatra ivelan' ny ambaratonga "ankizy - olon-dehibe - zokiolona - razana" ny fianarana ny toerana misy ny tena eo amin' ny fiarahamonina nentim-paharazana. Tao anatin' ny [[Foko eto Madagasikara|vondrom-poko malagasy]] maro dia nisy olona voatondro ho manana sata sy [[Sarangam-poko eto Madagasikara|saranga]] manokana; tao amin' ny [[Sarangam-poko merina|fiarahamonina merina]], ohatra, ny iray amin' ny sarangam-poko telo lehibe (ny [[andriana]]) dia nahitan zana-tsaranga (firazanana) fito. Ireo fizarazaràna ireo dia niampy zavatra hafa toy ny andraikitry ny lahy sy ny vavy, izay misy vokany amin' ny fanabeazana: ny zazalahy dia tokony hitondra tena araka ny tokony ho izy satria ho lasa raiamandreny amin' ny farany, fa ny zazavavy kosa dia andrasana haneho ny fahaiza-manaony ao an-tokantrano sy hikolokolo ny toetra maha vady sy reny vanona azy<ref name=":1" />. ==== Ny fianarana ara-dalàna ==== [[Sary:Sorabe HB4.jpg|vignette|Sorabe]] Ny tantsambo [[Arabo (vahoaka)|arabo]] no nampiditra voalohany indrindra ny fianarana ara-dalàna teto [[Madagasikara]], izay nisy vokany tamin' ny fiarahamonina tantsiraka. Naharitra fara-fahakeliny hatramin' ny taonjato faha-11 izany fampianarana izany. Niezaka nampiely ny [[Silamo|finoana silamo]] ireo mpandeha lavitra ireo tamin' ny fananganana ''kuttab'' ([[Fiteny arabo|arabo]]: كُتَّاب / ''kuttāb'' na ''kataatiib /'' كَتاتِيبُ, raha maro); sekoly [[Kor'any|koranika]] izay nampianatra mamaky teny sy manoratra, ary nanoratra ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] tamin' ny alalan' ny [[tarehin-tsoratra arabo]] atao hoe [[sorabe]]. Tsy naharitra ireo sekoly ireo, ary ny fahaizana sorabe dia nifindra tany amin' ny sehatry ny [[Ôkoltisma|fahalalana miafina]] natokana ho an' ny [[Fanandroana malagasy|mpanandro]] sy [[ombiasa]] (katibo) sy ny mpanjaka ary olona ambony manana tombontsoa manokana hafa koa<ref><small>Rafaralahy-Bemananjara, Zefaniasy (1983). ''[https://web.archive.org/web/20110728145258/http://unesdoc.unesco.org/images/0005/000545/054555FB.pdf Enseignement des Langues Maternelles dans les Ecoles Primaires à Madagascar: Division des structures, contenus, méthodes et techniques de l'éducation]'' (PDF). Paris: UNESCO. [https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000054555_fre Arsiva] tamin' ny 28 Jolay 28 2011.</small></ref>. === Teo anelanelan' ny taona 1820 sy 1896 === Tamin' ny taonjato faha-19 dia tamin' ny alalan' ny [[London Missionary Society]] (LMS) no nipoiran' ny sekoly voalohany tamin' ny fomba ôfisialy teto [[Madagasikara]]. Na dia nazoto nanabe ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] ho "matihanina sy manan-talenta" aza [[Radama Voalohany|Radama I]] (1810–1828), dia ny hiantohana ny "fisokafan' i Madagasikara amin' ny asa sy ny varotra" no tena tanjony, fa tsy ny hampivelatra ny rafi-panabeazana manerana ny Nosy<ref><small>Ranaivo, Velomihanta. "Le système éducatif de Madagascar", in ''[[:fr:Revue_internationale_d'éducation_de_Sèvres|Revue internationale d'éducation de Sèvres]]'', 2007, vol.46, p.125-132</small></ref>. Niorin' ny mpikambana ao amin' ny London Missionary Society tamin' ny taona 1818 teo amin' ny morontsiraka atsinanan' i [[Madagasikara]] tao [[Toamasina]] ny sekoly ara-dalàna manaraka ny fomba eorôpeana voalohany. Liana tamin' ny fanamafisana ny fifandraisana amin' ny [[Eorôpa|firenena eorôpeana]] ny mpanjaka Radama I, ilay mpanjaka voalohany nitondra ny antsasaky ny Nosy ho eo ambany fanapahany; noho izany dia nanasa ny misiôneran' ny LMS hanokatra sekoly tao [[Antananarivo]] ao anatin' ny lapan' ny [[Rova Manjakamiadana|Rova]] izy mba hampianatra mamaky teny sy manoratra, sy asamarika ary fampianarana fototra ho an' ny fianakavian' ny mpanjaka. Io sekoly voalohany nantsoina hoe Palace School ("Sekolin' ny Rova") io dia naorin' i [[David Jones (misiônera)|David Jones]], misiôneran' ny LMS, tamin' ny 8 Desambra 1820, tao anatin' i Besakana, izay trano manan-tantara sy ara-kolontsaina lehibe. Tao anatin' ny volana maromaro, noho ny fitomboan' ny isan' ny olona liana hianatra ao, dia nafindra tany amin' ny toeram-pianarana lehibe kokoa teo amin' ny tokontanin' ny Rova ny fampianarana<ref><small>Ralibera, Daniel (1993), ''[https://books.google.com/books?id=GOeAT76TGN0C Madagascar et le christianisme]'', Editions Karthala, p. 196</small></ref>. Tamin' ny taona 1822 dia nahavita nandika ny [[Fiteny merina|tenim-paritra malagasy merina]] amin' ny alalan' ny [[abidy latina]] ny misiôneran' ny LMS. Ity fitenim-paritra ity, izay ampiasaina ao amin' ny faritra afovoan-tany manodidina an' [[Antananarivo]], no natao ho [[Fiteny ôfisialy|endrika ôfisiali]]<nowiki/>n' ny [[fiteny malagasy]] tamin' io taona io — sata izay nohazonin' ity fitenim-paritra ity hatramin' izay<ref name=":2"><small>Koerner, Francis (1999), ''Histoire de l'Enseignement Privé et Officiel à Madagascar (1820–1995): les Implications Religieuses et Politiques dans la Formation d'un Peuple'', Paris: Harmattan</small> </ref>. Ny [[Baiboly]], izay nadika tsikelikely tamin' io fitenim-paritra io sy natao pirinty (vita tamin' ny taona 1835)<ref><small>London Missionary Society (1877), "The Bible in Madagascar", ''[https://books.google.com/books?id=mvRMAAAAMAAJ The Sunday Magazine]'', London: Daldy, Isbister & Co, pp. 647–648</small></ref>, no boky voalohany natao pirinty tamin' ny teny malagasy ary lasa lahatsoratra filamatra nampiasaina amin' ny fampianarana mamaky teny sy manoratra, ka nampiely ny foto-pinoana kristiana tao Imerina<ref name=":3"><small>Sharp, Leslie (2002), ''[https://books.google.com/books?id=5IFbKsKxYQYC The Sacrificed Generation: Youth, History, and the Colonized Mind in Madagascar]'', Berkeley, CA: University of California Press</small></ref>. Noho izy resy lahatra fa zava-dehibe amin' ny fampivoarana ny tanjaka ara-pôlitika sy ara-toekarena eto [[Madagasikara]] ny fianarana tandrefana, dia nanambara Radama tamin' ny taona 1825 fa tsy maintsy atao ny fianarana ambaratonga voalohany ho an' ny [[andriana]] manerana an' Imerina. Nisy sekoly naorina tany amin' ny tanàn-dehibe nanerana ny faritra afovoan-tany izay nahitana mpampianatra avy ao amin' ny LMS sy avy amin' ny fikambanana misiônera maro hafa. Tamin' ny fiafaran' ny fitondran-dRadama tamin' ny taona 1829 dia sekoly 38 no nanome fampianarana fototra ho an' ny mpianatra 4&nbsp;000 mahery, ankoatra ny mpianatra 300 nianatra tao amin’ ny Sekolin' ny Rova<ref name=":2" />, izay nanabe ho amin' ny tsy fivadihana amin' ny mpanjaka sy ho amin' ny fankatoavana ny fitondran-dRadama ary nampianatra ny fototry ny [[teôlôjia kristiana]]<ref name=":3" />. Ireo sekoly ireo ihany koa dia nanome an-dRadama andian-tanora lahy voaomana ho amin' ny fanaovana raharaha miaramila; noho izany dia nisy ny fianakavian' andriana nandefa zaza [[Andevo (teto Madagasikara)|andevo]] ho amin' izany mba hiarovana ny taranany amin' ny loza mety hateraky ny fiainana ara-miaramila, ka niteraka fisian' ny vitsy anisa nahita fianarana teo amin' ny saranga ambany teo amin' ny fiarahamonina merina izany<ref><small>Campbell, Gwyn (1988). "Slavery and fanompoana: The structure of forced labor in Imerina (Madagascar), 1790–1861". ''The Journal of African History''. 29 (3): 463–486.</small></ref>. Mpianatra 600 fanampiny no nahazo fiofanana momba ny asa teo ambany fitarihan' ny misiônera [[Ekôsy|ekôsey]] [[James Cameron (misiônera)|James Cameron]]. Na izany aza, ny mpandimby an-dRadama sady vady navelany, [[Ranavalona I]] (1828–1861), dia nanahy ny amin' ny fiantraikan' ny kolontsaina vahiny eto amin' ny Nosy nandritra ny 33 taona nanjakany. Norarany ny fampianarana ny andevo tamin' ny taona 1834. Tamin' ny taona nanaraka dia nasainy nakatona avokoa ny sekolin-dRadama ary nalefa nody ny misiônera mpampianatra<ref name=":2" />. Ny praiminisitra [[Rainilaiarivony]] (1864–1895), izay nanambady ny mpanjakavavy [[Rasoherina]] (1863–1868) sy [[Ranavalona II]] (1868–1883) ary [[Ranavalona III]] (1883–1897) izay nifandimby, dia nanokatra indray sy nanitatra ny rafi-pampianarana nanomboka tamin' ny taona 1864. Naverina tamin' ny taona 1872 ny pôlitikan' ny tsy maintsy ampidirana hianarana ny andriana; tamin' ny taona 1881 dia nambara fa tsy maintsy mianatra ny ankizy malagasy rehetra na inona na inona foko na saranga misy azy. Roa taona taty aoriana dia sekoly misiônera 1&nbsp;155 no nanome fampianarana fototra ho an' ny mpianatra 133&nbsp;695, ka nametraka ny rafi-pampianarana malagasy ho sekoly mandroso indrindra aty [[Afrika atsimon' i Saharà|Afrika atsimon' i Sahara]] talohan' ny [[Empira Mpanjanaka Frantsay|fanjanahantany]]<ref><small>Direction de l'enseignement (1931), ''L'Enseignement à Madagascar en 1931'', Paris: Government de France</small></ref>. === Teo anelanelan' ny taona 1896 sy 1960 === Nanomboka tamin' ny volana Aogositra 1896 (taorian' ny nivoahan' ny lalàna frantsay tamin' ny 6 Aogositra 1896) dia naorina indray ny andrim-pampianarana teto [[Madagasikara]] mba ho fitaovam-panabeazana eo anivon' ny fanjakana frantsay, izay nahakasika ny sehatra rehetra momba ny [[pôlitika]] sy ny [[toekarena]] ary ny [[fiarahamonina]] aman-[[kolontsaina]]<ref><small>Ranaivo, Velomihanta, "[https://journals.openedition.org/ries/778 Le système éducatif de Madagascar"], i ''[[:fr:Revue_internationale_d'éducation_de_Sèvres|Revue internationale d’éducation de Sèvres]]'', Centre international d’études pédagogiques (CIEP), no 46,‎ 1er décembre 2007, p. 125–132. [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fjournals.openedition.org%2Fries%2F778#& Arsiva].</small></ref>. Tamin' ny andron' ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany]] dia nanangana rafitra sekolim-panjakana izay nizara roa ny Frantsay: sekoly ambony, nalaina tahaka amin' ny an' i [[Frantsa]] ary natokana ho an' ny zanaky ny teratany frantsay (vitsy ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] nisitraka izany); ary sekolin-teratany (''écoles indigènes'') ho an' ny Malagasy, izay nanolotra fampianarana azo ampiharina sy iofanana amin' ny asa nefa tsy natao hanofanana ny mpianatra ho eo amin' ny toeran' ny fitantanan-draharaham-panjakana. Tao anatin' ny fito taona voalohany tamin' ny fanjanahantany dia sekolin-teratany miisa 650 no tafatsangana, ka ny antsasany dia niparitaka tany amin' ny faritra amorontsiraka izay tsy nahitana ny sekolin' ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] teo aloha. Ity hetsika ity dia nampitombo ny isan' ny mpianatra teto Madagasikara hatramin' ny 50&nbsp;000, izay nanaraka fandaharam-pianarana nifantoka indrindra amin' ny fianarana ny [[Fiteny frantsay|teny frantsay]] sy amin' ny fahalalana fototra amin' ny sehatra toy ny fahadiovana sy ny asamarika<ref><small>Gallieni, Joseph-Simon (1908). ''[[iarchive:neufansamadagas01gallgoog|Neuf ans à Madagascar]]''. Paris: Librairie Hachette. pp. 341–343.</small></ref>. Ny sekolin' ny misiônera tranainy no nanohy ny fanabeazana azo isafidianana hatramin' ny taona 1906, rehefa nametraka fameperana henjana amin' ny fiasan' izy ireo ny lalàna frantsay, ka nanery mpianatra an' arivony hiala avy ao amin' ny sekolin' ny misiôna, nefa tsy nanana fahafahana ampy handraisana azy ireo ao anatin' ny rafi-pampianarana miankina amin' ny fanjakana<ref><small>Goguel, A.M. (2006). ''Aux Origines du Mai Malgache: Désir d'Ecole et Compétition Sociale, 1951–1972''. Antananarivo: Editions Karthala.</small></ref>. Niofana teny amin' ny sekolim-paritra (''écoles régionales'') ny mpiasam-panjakana malagasy kilasy antonony, ka ny École le Myre de Villers ao [[Antananarivo]] no tena nalaza indrindra. Natomboka taorian' ny [[Ady Lehibe Faharoa]] ny fanavaozana ny rafi-pampianarana natao hanomezana fahafahana mianatra bebe kokoa ny Malagasy. Tamin' ny fahazoana ny fahaleovantena tamin' ny taona 1960 dia nanana rafi-pampianarana saika mitovy amin' ny an' i [[Frantsa]] i [[Madagasikara]]<ref name=":0" />. === Nanomboka tamin' ny taona 1960 === Ny fahazoana ny fahaleovantena tamin' ny taona 1960 dia nanamafy ny fitantanan-draharaha niompana amin' ny tombotsoan' ny vitsy anisa mahazo fahefana eto amin' ny firenena sy any ivelany, izay nahitana mpitarika sy mpitantana orinasa ary mpanao raharaham-barotra. Nalaina tahaka tamin' ny an' ny Frantsay ny pôlitikan' ny fampianarana. Notakina mba hovaina tanteraka tamin' ny [[Tolon' ny mpianatra malagasy tamin' ny 13 Mey 1972|zava-nitranga tamin' ny taona 1972]] io fampianarana izay somary manome tombony ny sangany io. Na izany aza dia tsy tena nahatanteraka ny fampanantenany rehetra momba ny [[fitsinjaram-pahefana]] sy ny [[fanagasiana]] ny fanabeazana ny [[revôlisiôna sôsialista]] naterak' izany. Noho ny fananganana sekoly ambaratonga voalohany be dia be nataon' ny [[fokonolona]] nanomboka tamin' ny taona 1975 izay natao mba hiatrehana ny fitomboan' ny isan' ny mponina teto amin' ny firenena, dia tsy afaka nanome mpampianatra vita fiofanana intsony ho an' ny sekolim-panjakana ny Minisitera misahana ny fampianarana. Manoloana izany toe-javatra izany, ny fikambanan' ny ray aman-dreny dia voatery nameno izany tsy fahampiana izany amin' ny alalan' ny fandraisana mpampianatra tsy voaofan' ny sekoly manokana mba hiandraikitra ny fampianarana ny zanany. Araka izany dia niforona ny sokajy vaovao ahitana ny mpampianatra manao fifanarahana arak' asa, izay atao hoe mpampianatra FRAM (FRAM no fanafohezana ny [[Fikambanan' ny Raiamandrenin' ny Mpianatra|Fikambanan' ny Ray Aman-drenin' ny Mpianatra]]). Raha fepetra noraisina vonjimaika ny fisian' ny mpampianatra FRAM tamin' ny fotoana nisehoany voalohany dia toa zary fenitry ny fampianarana sahanin' ny fanjakana malagasy izany nandritra ny fitondrana maro nifandimby ka manampy trotraka ny tsy fahombiazana eo amin' ny fanabeazana ny zaza malagasy taorian' ny [[Repoblika Malagasy|Repoblika voalohany]], indrindra fa any ambanivohitra izay onenan' ny 80 % amin' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]]. Ankehitriny dia natsangana ny atao hoe [[Farimbon' Ezaka ho Fahombiazan' ny Fanabeazana eny Ifotony]] (FEFFI). == Rafi-pampianarana ankehitriny == === Fampianarana alohan' ny fanabeazana fototra === [[Sary:Ministry of Education Madagascar.JPG|vignette|Ministeran' ny Fanabeazam-Pirenena]] Ny fampianarana alohan' ny fanabeazana fototra eto [[Madagasikara]] dia mahakasika ny zaza 4 hatramin' ny 5 taona, izay natao indrindra hamohazana sy hanokafana ny sain' ny ankizy amin' ny fiainam-piarahamonina sy amin' ny fanabeazana, izany dia manomana ny zaza amin' ny fanabeazana fototra. Ny Minisitera misahana ny fanabeazana eto Madagasikara dia nanomboka nametraka ny fampianarana alohan' ny fanabeazana fototra tamin' ny taom-pianarana 2010-2011 ary efa ho 2&nbsp;500 eo ho eo ny sekoly ambaratonga voalohany manana ivontoeram-pampianarana alohan' ny fanabeazana fototra manerana ny Nosy. === Fanabeazana fototra === Tamin' ny taona 2014 dia nitovy ny isan-jaton' ny fidirana ao amin' ny sekoly ambaratonga fototra ho an' ny zazalahy sy zazavavy<ref><small>"[https://www.globalpartnership.org/fr/country/madagascar Madagascar / Partenariat mondial pour l'éducation] {{Wayback|url=https://www.globalpartnership.org/fr/country/madagascar |date=20191113130958 }}" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.globalpartnership.org%2Ffr%2Fcountry%2Fmadagascar archive]], ''globalpartnership.org''.</small></ref>. Tamin' ny taona 2016, dia nanakaiky ny 70 % ny taham-pahavitam-pianarana ao amin' ny fanabeazana fototra ho an' ny zazavavy ary 65,4 % ho an' ny zazalahy. Toerana ianaran' ny ankizy malagasy 6 ka hatramin' ny 11 taona any an-tsekoly ny sekoly ambaratonga fototra. Lazain' ny mpitondra fanjakana fa maimaim-poana ny fianarana ao amin' ny sekolim-panjakana izay misy kilasy dimy. Mamarana izany ny fahazoana ny ''Certificat d'études primaires et élémentaires'' (na CEPE) hiampitana any amin' ny sekoly ambaratonga faharoa. Amin' izao fotoana izao dia 3&nbsp;627&nbsp;380 ny isan' ny mpianatra ao amin' ny sekoly ambaratonga voalohany. === Fanabeazana ambaratonga faharoa === ==== Fampianarana ankapobeny ==== Nalaina tahaka amin' ny môdely frantsay ny fanabeazana ambaratonga faharoa malagasy, izay maharitra fito taona ary mizara roa. Ny ambaratonga faharoa fototra (kôlejy, sns) dia maharitra efa-taona ary natokana ho an' ny zaza roa ambin' ny folo taona ka hatramin' ny dimy ambin' ny folo taona, ao amin' ny kilasy faha-6 (na taona faha-6) ka hatramin' ny faha-3 (na taona faha-9). Ny ambaratonga faharoa zokiny (lisea sns) dia maharitra telo taona, ho an' ny mpianatra enina ambin' ny folo ka hatramin' ny valo ambin' ny folo taona, natokana ho an' ny mpianatra amin' ny kilasy faha-2 (na taona faha-10) ka hatramin' ny kilasy famaranana (na taona faha-12)<ref name=":0" />. Amin' ny faran' ny ambaratonga faharoa fototra dia mahazo mari-pankasitrahana (''Brevet d'étude du premier cycle de l'enseignement secondaire'' - BEPC) ny mpianatra nahazo diplôma, ary amin' ny faran' ny ambaratonga faharoa zokiny dia mahazo ny bakalôrea (''baccalauréat'') ny mpianatra nahomby. Araka ny nambaran' ny minisitera misahana ny fanabeazana, ny ambaratonga faharoa dia mikendry ny hanome fizakan-tena ny olona tsirairay, ​​ary koa ny fametrahana ny [[Soatoavina|soatoavin]]' ny [[fitiavan-tanindrazana]] miantoka ny [[firaisam-pirenena]] (izay vontoatin-kevitry ny atao hoe [[Fihavanana|''fihavanana'']]). Tsy maintsy mamolavola fitaovam-pamakafakana ho azy manokana sy maty paika ny mpianatra, sady mampiroborobo ny fahaiza-mamorona mandritra ny fotoam-pianarany any an-tsekoly. Tamin' ny taona 2022 dia ny lalàna laharana faha-94-033 tamin' ny 13 Marsa 1995 momba ny torolalana ankapoben' ny rafi-pampianarana sy fanofanana eto Madagasikara no mifehy ny fampianarana. Tamin' ny taona 2018 dia 29,8 % ny taham-pidiran' ny mpianatra eny amin' ny ambaratonga faharoa, izany hoe ambanin' izay nofaritan' ny [[Tanjon' ny Arivo Taona ho an' ny Fampandrosoana]] (na ''Objectifs du Millénaires pour le Développement'' - OMD) izay nosoniavin' ny fanjakana malagasy tamin' ny fitondran' ny filoha teo aloha [[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]]. Taorian' io tsy fahombiazana vaovao io dia nanolotra tanjona vaovao ny governemanta: ny Tanjona amin' ny Fampandrosoana Lovain-jafy (''Objectifs de Développement Durable''), izay napetraka ho tratrarina amin' ny taona 2030. ==== Fampianarana teknika ==== Ny sekoly ambaratonga faharoa fanofanana ho matihanina (kôlejy na sekoly teknika) dia manome mari-pahaizana bakalôrea teknika<ref name=":0" />. === Fampianarana ambaratonga ambony === [[Sary:Université d'Antananarivo.jpg|vignette|[[Oniversiten' Antananarivo]]]] Manana [[oniversite]]<nowiki/>m-panjakana sy tsy miankina maro manerana ny faritra rehetra i Madagasikara<ref><small>[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.mesupres.gov.mg%2FIMG%2Fpdf%2Fliste_des_institutions_superieures_mise_a_jour_aout_2022.pdf "Liste des établisements d'enseignemant supérieur à Madagascar, dont les offres de formation ont reçu l'habilitation du Ministère de l'enseignement supérieur et de la recherche scientifique (MESupReS)"] (PDF)</small></ref>. ==== Fampianarana ambony miankina amin' ny fanjakana ==== Ny Oniversiten' i Madagasikara, izay natsangana sy nantsoina hoe Institut d'études supérieures tamin' ny taona 1955 tao [[Antananarivo]] ary novana anarana tamin' ny taona 1961, no ivon-toeram-pampianarana ambony miankina amin' ny fanjakana. Misy sampana enina tsy mifampiankina izany, dia ny [[Oniversiten' Antananarivo|an' Antananarivo]], ny [[Oniversiten' Antsiranana|an' Antsiranana]], ny [[Oniversiten' i Fianarantsoa|an' i Fianarantsoa]], ny [[Oniversiten' i Toamasina|an' i ​​Toamasina]], ny [[Oniversiten' i Toliara|an' i Toliara]] ary ny [[Oniversiten' i Mahajanga|an' i Mahajanga]]. Talohan' ny taona 1988 dia fanitarana ny oniversiten' Antananarivo ireo oniversite dimy farany ireo. Ahitana sampam-piofanana maromaro ny rafitra misy eo amin' ny oniversite, ao anatin' izany ny fianarana [[lalàna]] sy [[toekarena]], ny [[siansa]], ary ny [[Haisoratra|literatiora]] sy [[siansan' ny maha olona]], ​​​​ary sekoly maro izay mampianatra manokana momba ny fitantanan-draharaham-panjakana, ny fitantanana, ny fitsaboana, ny fiahiana ara-tsôsialy, ny asam-panjakana ary ny [[fiompiana]] sy [[fambolena]] ary [[jono]]. Nanakiana ny isan' ny mpianatra be loatra ao amin' ny oniversite enina ny tatitra ôfisialy: 40&nbsp;000 tamin' ny taona 1994, raha 26&nbsp;000 kosa ny fitambaran' ny mpianatra tokony ho zaka. Misy ny fepetra fanavaozana izay entina hanatsarana ny taham-pahombiazan' ny mpianatra — 10 % monja no mahavita ny fianarany, ary ny salanisan' ny taona takina hahazoana diplôma dia valo ka hatramin' ny folo raha dimy taona izany ho an' ny [[Afrika|firenena afrikana]] hafa. Ny bakalôrea dia takina amin' ny fidirana amin' ny oniversite<ref name=":0"><small>Metz, Helen Chapin (1994). [https://web.archive.org/web/20190327073937/http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+mg0030) "Library of Congress Country Studies: Madagascar (Education)"]. Asiva avy amin' ny [https://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+mg0030%29 fototra] tamin' ny 27 Marsa 2019.</small></ref>. Inty ny lisitry ny oniversite sy ny ivon-toeram-pampianarana ambony miankina amin' ny fanjakana: * [[Oniversiten' Antananarivo]] * [[Oniversiten' Antsiranana]] * [[Oniversiten' i Toamasina]] * [[Oniversiten' i Fianarantsoa]] * [[Oniversiten' i Mahajanga]] * [[Oniversiten' i Toliara]] * Institut supérieure de technologie ** Institut Supérieur de Technologie d'Antananarivo ** Institut Supérieur de Technologie d'Ambositra ** Institut Supérieur de technologie d'Antsiranana ==== Fampianarana ambony tsy miankina ==== Mihavetsaka ny fampianarana ambony sahanin' ny tsy miankina eto Madagaskara. Inty misy listra tsy feno: * ACEEM Business School, Ankadivato, [[Antananarivo]] * Athenée Saint-Joseph, [[Antsirabe]] * Beaty University, [[Toamasina]] * Centre d'études, de l'information et des technologies, orienté professionnel, Ambolokandrina, Antananarivo * Centre écologique Libanona, [[Tolagnaro]] * CERF ARMI Conseils-études-réalisation-formation, 67HA N/E, Antananarivo * Centre de formation et d'application du machinisme agricole, Antsirabe * Centre de formation des ressources humaines, Tsaralalàna, Antananarivo * CNTEMAD, hita amin' ny [[Faritra eto Madagasikara|faritra]] maro. * Conservatoire national des Arts et Métiers, 67HA (Maison des Produits), Antananarivo * CRAC étudiants - Centre de ressources, d'assistance et de conseil, Antsirabe * ECAT TARATRA École de comptabilité et d'administration, [[Fianarantsoa]] * IFSP, Soanierana * INFOSUP, Ambolokandrina, Antananarivo * INSPNMAD, Antananarivo, Manakambahiny, Antananarivo * ISFP, Ampasikibo, [[Toliara]] * ISPPS, Andrefan' Ambohijanahary, Antananarivo * SEFAM, Antsirabe * UPRIM - Université privée de Madagascar, Andavamamba, Antananarivo * UTM - Université de technologies à Madagascar (ex ISTAM), Toliara == Jereo koa == * [[Sekoly]] * [[Fampianarana ambaratonga ambony eto Madagasikara]] * [[Oniversiten' Antananarivo]] * [[Oniversiten' Antsiranana]] * [[Oniversiten' i Fianarantsoa]] * [[Oniversiten' i Mahajanga]] * [[Oniversiten' i Toamasina]] * [[Oniversiten' i Toliara]] * [[Fanagasiana]] * [[Fikambanan' ny Raiamandrenin' ny Mpianatra]] == Fanovozan-kevitra == * Campbell, Gwyn (1988). "[https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/slavery-and-fanompoana-the-structure-of-forced-labour-in-imerina-madagascar-179018611/87DF59AEF981939AF860D864DA5D3F3A Slavery and fanompoana: The structure of forced labor in Imerina (Madagascar), 1790–1861]". ''The Journal of African History''. * Direction de l'enseignement (1931), ''[https://books.google.mg/books/about/L_enseignement_%C3%A0_Madagascar_en_1931.html?id=xSUzAAAAIAAJ&redir_esc=y L'Enseignement à Madagascar en 1931]'', Paris: Government of France * Gallieni, Joseph-Simon (1908). ''[[iarchive:neufansamadagas01gallgoog|Neuf ans à Madagascar]]''. Paris: Librairie Hachette. pp. 341–343. Retrieved February 12, 2011. * Goguel, A.M. (2006). ''[https://www.karthala.com/1655-aux-origines-du-mai-malgache-desir-decole-et-competition-sociale-1951-1972-9782845867611.html Aux Origines du Mai Malgache: Désir d'Ecole et Compétition Sociale, 1951–1972] {{Wayback|url=https://www.karthala.com/1655-aux-origines-du-mai-malgache-desir-decole-et-competition-sociale-1951-1972-9782845867611.html |date=20240228122022 }}''. Antananarivo: Editions Karthala. * Joseph Razafiarimanana, ''[https://books.google.mg/books/about/Ouverture_rupture_et_continuit%C3%A9_des_pol.html?id=yo4FzgEACAAJ&redir_esc=y Ouverture, rupture et continuité des politiques scolaires malgaches dans l'enseignement primaire et secondaire de 1820 à 2003]'', Université d'Amiens, 2012, 357 p. (thèse de sciences de l'éducation) * Koerner, Francis (1999), ''[https://www.librest.com/livres/histoire-de-l-enseignement-prive-et-officiel-a-madagascar--1820-1995---les-implications-religieuses-et-politiques-dans-la-formation-d-un-peuple-francis-koerner_0-1055832_9782738474162.html?add_review=1 Histoire de l'Enseignement Privé et Officiel à Madagascar (1820–1995): les Implications Religieuses et Politiques dans la Formation d'un Peuple]'', Paris: Harmattan * London Missionary Society (1877), "The Bible in Madagascar", ''[https://books.google.mg/books?id=mvRMAAAAMAAJ&redir_esc=y The Sunday Magazine]'', London: Daldy, Isbister & Co, pp. 647–648 * [https://www.unicef.org/infobycountry/madagascar_statistics.html Madagascar statistics], [https://web.archive.org/web/20130314181953/http://www.unicef.org/infobycountry/madagascar_statistics.html Archived] 2013-03-14 at the Wayback Machine. UNICEF global education statistics database, 2011. * Marie-Christine Deleigne, ''[https://www.theses.fr/2016USPCB129 Un siècle d'école dans l'Androy (XX^e-début XXI^e siècle) : logiques politiques, sociales et familiales de la scolarisation dans une région de Madagascar] {{Wayback|url=https://www.theses.fr/2016USPCB129 |date=20240228115342 }}'', Université Sorbonne-Paris-Cité, 2016 (thèse de sociologie/démographie), * Metz, Helen Chapin (1994). "[https://web.archive.org/web/20190327073937/http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+mg0030) Library of Congress Country Studies: Madagascar (Education)]". Archived from the [https://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+mg0030%29 original] on March 27, 2019. * Nelly Rakoto-Tiana, ''[https://www.semanticscholar.org/paper/L'-%C3%A9cole-primaire-pour-tous-%3A-Politiques-demande-et-Rakoto-Tiana/b8e3f6a60c793635e85bad2259d947b7630b7987 L'école primaire pour tous ? : Politiques éducatives, demande d'éducation et travail des enfants à Madagascar]'', Université Paris 13, 2011, 198 p. (thèse de sciences économiques) * Noëline Razanavao, ''[http://cadreeducation.over-blog.com/article-didactique-42928923.html La malgachisation de l'enseignement]'', article, 2009 <small>[[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fcadreeducation.over-blog.com%2Farticle-didactique-42928923.html#& archive]]</small> * Rafaralahy-Bemananjara, Zefaniasy (1983). ''[https://web.archive.org/web/20110728145258/http://unesdoc.unesco.org/images/0005/000545/054555FB.pdf Enseignement des Langues Maternelles dans les Ecoles Primaires à Madagascar: Division des structures, contenus, méthodes et techniques de l'éducation]'' (PDF). Paris: UNESCO. Archived from the [https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000054555 original] (PDF) on July 28, 2011. * Raharijaona, H (1968), "Le droit de la famille à Madagasikara", ''[https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000133592 Le droit de la famille en afrique noir et à Madagascar]'', Paris: UNESCO, pp. 195–220 * Ralibera, Daniel (1993), ''[https://books.google.mg/books?id=GOeAT76TGN0C&redir_esc=y Madagascar et le christianisme]'', Editions Karthala, p. 196, <nowiki>ISBN 9789290282112</nowiki> * Sahondra Olivia Rakotoson, [https://www.theses.fr/2019USPCF010 ''L'enseignement de la langue maternelle malgache au primaire, depuis 1958 : l'enjeu de l'élaboration des programmes scolaires dans un contexte multilingue'',] {{Wayback|url=https://www.theses.fr/2019USPCF010 |date=20240228115729 }} Université Sorbonne-Paris-Cité, 2019 (thèse de sciences du langage) * Sandrine Rapiera, ''[https://www.theses.fr/2011MON30015 Comprendre les pratiques des technologies de l'information et de la communication à travers le système des relations : cas de l'enseignement supérieur public malgache]'', Université Montpellier 3, 2011 (thèse de sciences de l'information et de la communication) * Sharp, Leslie (2002), ''[https://books.google.mg/books?id=5IFbKsKxYQYC&redir_esc=y The Sacrificed Generation: Youth, History, and the Colonized Mind in Madagascar]'', Berkeley, CA: University of California Press, <nowiki>ISBN 978-0-520-22951-8</nowiki>, retrieved February 2, 2011 * Simon Duteil, ''[https://theses.hal.science/tel-01104576/document Enseignants coloniaux. Madagascar, 1896-1960]'' (PDF), thèse, Le Havre, 2009 <small>[[https://archive.wikiwix.com/cache/display2.php/attachment.pdf?url=https%3A%2F%2Ftel.archives-ouvertes.fr%2Ftel-01104576%2Fdocument archive]]</small> * Simon Duteil, ''[https://journals.openedition.org/histoire-education/2271 Un instituteur colonial à Madagascar au début du XXe siècle]'', article, 2010 <small>[[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fjournals.openedition.org%2Fhistoire-education%2F2271#federation=archive.wikiwix.com&tab=url archive]]</small> * Velomihanta Ranaivo, "[https://journals.openedition.org/ries/778?gathStatIcon=true&lang=es Le système éducatif de Madagascar]", in ''Revue internationale d'éducation de Sèvres'', n^o 46, décembre 2007, p. 125-132 * Velomihanta Ranaivo, ''[https://journals.openedition.org/ries/778 Le système éducatif de Madagascar]'', article, 2007 <small>[[https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fjournals.openedition.org%2Fries%2F778#federation=archive.wikiwix.com&tab=url archive]]</small> * CONFEMEN (2017). ''Performances du système éducatif malgache. Compétences et facteurs de réussite au primaire.'' Dakar : Pasec. * Rakotozafindrasambo P. J-S. (2022). "Madagascar : histoire et défis d’avenir du système éducatif malgache". ''Revue internationale d’éducation de Sèvres'', n^o 89, p. 24-30. * Azzedine Si Moussa, "Enjeux du métier d’enseignant dans la zone sud-ouest de l’océan Indien", ''Revue internationale d’éducation de Sèvres'', 94 | 2023, 107-114. == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Fanabeazana eto Madagasikara]] qo5w67hi1d33hch3o9tv0951ne8qdwo 0 289001 1147744 1147729 2026-07-15T15:09:48Z Nitokiana 40334 Mampiditra infobox 1147744 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lucien Botovasoa.png|vignette|411x411px|Lucien Botovasoa]]{{Infobox olona|anarana=Lucien BOTOVASOA|teraka=1908|toerana=Vohipeno|maty=17 Aprily 1947|firenena=Madagasikara|asa=Mpampianatra}} I '''Lucien Botovasoa''' dia mpampianatra katôlika teto [[Madagasikara]], sady mpikatroka mafana fo sady mpikambana tao amin' ny <u>Ordre franciscain séculier</u>. == Ny mombamomba azy == Teraka tamin' ny taona 1908 tao Vohipeno izy ary maty tamin' ny 17 Avrily 1947 tany Manakatra . Novonoina nandritra ny fanenjehana ny mpitondra fivavahana izay heverina ho mpamadika tanindrazana izy tamin' ny ady hanafoanana ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany]]. Manaiky azy ho [[Martiora|maritiora]] ny [[Eglizy katôlika rômanina|Eglizy Katôlika]] Nisy namono i Botovasoa tamin' ny taona 1947, nandritra ny fotoana nisian' ny korontana teto [[Madagasikara]] <ref><nowiki>https://eglisecatholique.mg/index.php?action=VoirBlogDetails&id=57&slug=lucien-botovasoa</nowiki></ref>. == Asa fivelomany == Mpampianatra nandritra ny androm-piainany i Botovasoa ary natokana ho an' ny fanabeazana laika sy ara-pinoana ny ankizy. == Asa fanompoany == Ny hetahetany momba ny fiainana ara-pivavahana no nahatonga azy nahita ny Ordre franciscain séculier tamin' ny taona 1940 ary lasa anisan' izany izy; namory olona hafa mba hahafantatra an' i Francesco d'Assise izy ary niditra tao amin' ilay fikambanana. Noraisin' i Botovasoa ho an' ny tenany ihany koa ny karisma fransiskanina tamin' ny alalan' ny [[fifadian-kanina]] sy ny fomba fitafiny. == Ny nananganana Azy ho olomasina == Nisokatra tamin' ny 11 Ôktôbra 2011 teo ambany fitarihan' ny papa [[Benoà XVI]] ny fandinihana ny tokony hanokanana azy ho [[Olo-masina|olomasina]], izay nahazoany anaram-boninahitra hoe Mpanompon' Andriamanitra (amin' ny fiteny [[Fiteny latina|latina]]: ''Servus Dei''). Nohamafisin' ny papa [[Fransoà (papa)|Fransoà]] tamin' ny 04 May 2017 fa noho ny fankahalana ny finoany (latina: ''In odium fidei'') no namonoana an' i Botovasoa ary namoaka didy fa tokony hasandratra ho olon-tsambatra izy; koa dia notanterahina tany [[Vohipeno]] ny lanonana momba izany tamin' ny 15 Avrily 2018 <ref>https://eglisecatholique.mg/index.php?action=VoirBlogDetails&id=57&slug=lucien-botovasoa</ref>. == Jereo koa == * [[Victoire Rasoamanarivo]] * [[Raphaël Louis Rafiringa]] * [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Magadasikara]] gadlfow236x9m38xb8vu03ssjp6w9es 1147745 1147744 2026-07-15T15:16:17Z Nitokiana 40334 1147745 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lucien Botovasoa.png|vignette|415x415px|Lucien Botovasoa]]{{Infobox olona|anarana=Lucien BOTOVASOA|teraka=1908|toerana=Vohipeno|maty=17 Aprily 1947|firenena=Madagasikara|asa=Mpampianatra|asa hafa=Pretra Fransiskanina}} I '''Lucien Botovasoa''' dia mpampianatra katôlika teto [[Madagasikara]], sady mpikatroka mafana fo sady mpikambana tao amin' ny <u>Ordre franciscain séculier</u>. == Ny mombamomba azy == Teraka tamin' ny taona 1908 tao Vohipeno izy ary maty tamin' ny 17 Aprily 1947 tany Manakatra . Novonoina nandritra ny fanenjehana ny mpitondra fivavahana izay heverina ho mpamadika tanindrazana izy tamin' ny ady hanafoanana ny [[Zanatanin' i Madagasikara sy ny tany miankina|fanjanahantany]]. Manaiky azy ho [[Martiora|maritiora]] ny [[Eglizy katôlika rômanina|Eglizy Katôlika]] Nisy namono i Botovasoa tamin' ny taona 1947, nandritra ny fotoana nisian' ny korontana teto [[Madagasikara]] <ref><nowiki>https://eglisecatholique.mg/index.php?action=VoirBlogDetails&id=57&slug=lucien-botovasoa</nowiki></ref>. == Asa fivelomany == Mpampianatra nandritra ny androm-piainany i Botovasoa ary natokana ho an' ny fanabeazana laika sy ara-pinoana ny ankizy. == Asa fanompoany == Ny hetahetany momba ny fiainana ara-pivavahana no nahatonga azy nahita ny Ordre franciscain séculier tamin' ny taona 1940 ary lasa anisan' izany izy; namory olona hafa mba hahafantatra an' i Francesco d'Assise izy ary niditra tao amin' ilay fikambanana. Noraisin' i Botovasoa ho an' ny tenany ihany koa ny karisma fransiskanina tamin' ny alalan' ny [[fifadian-kanina]] sy ny fomba fitafiny. == Ny nananganana Azy ho olomasina == Nisokatra tamin' ny 11 Ôktôbra 2011 teo ambany fitarihan' ny papa [[Benoà XVI]] ny fandinihana ny tokony hanokanana azy ho [[Olo-masina|olomasina]], izay nahazoany anaram-boninahitra hoe Mpanompon' Andriamanitra (amin' ny fiteny [[Fiteny latina|latina]]: ''Servus Dei''). Nohamafisin' ny papa [[Fransoà (papa)|Fransoà]] tamin' ny 04 May 2017 fa noho ny fankahalana ny finoany (latina: ''In odium fidei'') no namonoana an' i Botovasoa ary namoaka didy fa tokony hasandratra ho olon-tsambatra izy; koa dia notanterahina tany [[Vohipeno]] ny lanonana momba izany tamin' ny 15 Avrily 2018 <ref>https://eglisecatholique.mg/index.php?action=VoirBlogDetails&id=57&slug=lucien-botovasoa</ref>. == Jereo koa == * [[Victoire Rasoamanarivo]] * [[Raphaël Louis Rafiringa]] * [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Magadasikara]] 36bfvye3g3yidnit83qz24w3atcxsee 0 295813 1147784 1120275 2026-07-16T11:05:13Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147784 wikitext text/x-wiki {{coord|18|58|S|47|26|E}} {{infobox tanàna |anarana=Vontovorona |velarantany= |faritany= [[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]] |faritra = [[Faritra Analamanga|Analamanga]] |isam-ponina=12924 |firenena={{Madagasikara}} |ben'ny tanàna = Mendrika Rasolonirina<ref>[https://www.lexpress.mg/2025/09/antananarivo-un-repit-fragile-face-aux.html ANTANANARIVO - Un répit fragile face aux coupures d’électricité]</ref> |sary= }} '''Vontovorona''' dia kaominina malagasy ao amin'ny [[distrikan'Antananarivo Atsimondrano]], ao amin'ny [[Faritra Analamanga]], 18 km atsimo andrefan'ny renivohitra malagasy, [[Antananarivo]] [[File:University of Antananarivo Madagascar.JPG|thumb|left|[[Oniversiten' Antananarivo]]]] Eo Vontovorona no misy ny [[Oniversiten' Antananarivo]].<ref>{{Cite web |url=https://www.univ-antananarivo.mg/Presentation-generale-140 |title=Université d'Antananarivo |access-date=2025-09-25 |archive-date=2025-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813163813/https://univ-antananarivo.mg/Presentation-generale-140 |url-status=dead }}</ref> ==Lalana== *[[Lalam-pirenena faha-1]] mankany [[Tsiroanomandidy]]. == Rohy ivelany == [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[Sokajy:Kaominina any Faritra Analamanga]] 97tf5ji7llx77va58dtkddmnvzdhdha 0 296061 1147772 1132797 2026-07-16T04:56:26Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147772 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Heritsalama RAJAONARIVELO|teraka=03 janoary 1961|firenena=Madagasikara|asa=Mpitantana orinasa|asa hafa=Praiminisitra|seha-pitiavana=Manambady}} '''Herintsalama Rajaonarivelo''', teraka ny 3 Janoary 1961, dia mpitantana orinasa, mpahay toekarena ary mpanao politika [[Madagasikara|malagasy]]. Notendren'ny filoha mpanjakatohatra [[Michaël Randrianirina]] ho [[Praiminisitra malagasy|Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara]] izy tamin'ny 20 Oktobra 2025, hanolo ny jeneraly [[Zafisambo Ruphin|Ruphin Zafisambo]]<ref name="Orange">{{Rohy vaovao |lohateny=Herintsalama Rajaonarivelo no voatendry ho Praiminisitra, Lehiben'ny Governemanta famarenana ny Repoblikan'i Madagasikara |url=https://actu.orange.mg/depeches |vaovao-dahatsoratra=Orange Actu Madagascar |daty=20 Oktobra 2025 |nahita=20 Oktobra 2025}}</ref>. Talohan'ny nanendrena azy, izy no nitantana ny [[Banque Nationale de l'Industrie|BNI Madagascar]] ary niroborobo ho olona malaza tamin'ny tontolon'ny toekarena sy ny banky eto Madagasikara. Nesorina tamin'ny toerany izy tamin'ny 9 martsa 2025. == Tantaram-piainana == === Fiofanana === Nahazo diplaoma momba ny toekaren'ny indostria sy ny toekaren'ny orinasa tamin'ny [[Oniversite Toulouse-Capitole]] any [[Frantsa]] i Herintsalama Rajaonarivelo. === Asa === Mpanolo-tsaina iraisam-pirenena no niofanany, ary nanao asa maro ho an'ny fikambanana iraisam-pirenena isan-karazany izy, anisan'izany ny [[Banky Maneran-Tany]], ny [[Vondrona Eoropeana]], ny Sekreteriam-pirenena ny firenena ACP, ny [[COMESA]], ny [[SADC]], ny [[Voamieran'ny Ranomasimbe Indiana]] ary ny [[Banky Afrikana ho an' ny Fampandrosoana|Banky Afrikana ho an'ny Fampandrosoana]]. Nitondra ny Groupement du Patronat Malagasy nandritra ny fe-potoana telo, izay folo taona, izy, ary dia nandray anjara tamin'ny vondrona mpahay matihanina momba ny varotra iraisam-pirenena. Nandray anjara tamin'ny famolavolana programa fanohanana ny governemanta malagasy izy, anisan'izany ny Tahirim-bola Fanohanana ny Sektera Privat, ny Programme d'Appui au Développement du Secteur Privé, ary ny Madagascar Action Plan. Manana toerana manan-danja maro ao amin'ny sektera privaty izy. Filoha lehiben'ny Direktera generalin'ny [[Banque Nationale de l'Industrie|Banky Nasionalin'ny Indostria]] izy hatramin'ny Novambra 2020<ref name="Midi">{{Rohy vaovao |lohateny=BNI Madagascar : Herintsalama Rajaonarivelo, filoha vaovao |url=https://midi-madagasikara.mg/bni-madagascar-herintsalama-rajaonarivelo-nouveau-pca/ |vaovao-dahatsoratra=Midi Madagasikara |daty=10 Desambra 2020 |nahita=20 Oktobra 2025}}</ref>. Filohan'ny International Trade Board of Madagascar izy hatramin'ny Novambra 2011. Izy no mpanorina ary tompon'ny anjara tokana amin'ny Madagascar Développement & Placement Ltd hatramin'ny Jona 1994. Izy koa no mpanorina, tompon'ny anjara tokana ary mpitantana ny Phénix Investissement Ltd hatramin'ny Septambra 1996. Mpikambana ao amin'ny filankevitry ny École Supérieure des Technologies de l'Information izy hatramin'ny 2015. Izy no filoha mpanorina ny FOM (Fikambanan'ny Orinasa Malagasy), tambajotran'ny orinasa miasa ho fametrahana ara-dalàna sy hampitombo ny fahombiazan'ny sektera privaty. Tamin'ny adihevitra navoaka tamin'ny Mey 2025, nilaza izy fa "ny PME no fototry ny hetra", ary nanohana ny fanavaozana ny rafitra ara-pitantanam-panjakana sy ara-pandoavan'ny hetra mba hanentanana ny fanaovana ara-dalàna sy ny fitomboan'ny toekarena<ref name="LExpress">{{Rohy vaovao |lohateny=Herintsalama Rajaonarivelo : « Ny PME no fototry ny hetra » |url=https://www.lexpress.mg/2025/05/herintsalama-rajaonarivelo-les-pme.html |vaovao-dahatsoratra=L’Express de Madagascar |daty=15 Mey 2025 |nahita=20 Oktobra 2025}}</ref>. Manao kabary matetika izy amin'ny fihaonambe ara-toekarena, anisan'izany ny forum "Paikady fitomboana vaovao sy fitarihana ao amin'ny sektera banky eto Madagasikara", nataon'ny Altitude Madagascar tamin'ny Novambra 2024<ref name="Altitude">{{Rohy vaovao |lohateny=Paikady fitomboana vaovao sy fitarihana ao amin'ny sektera banky eto Madagasikara |url=https://altitude-madagascar.mg/strategie-de-croissance-innovante-et-leadership-dans-le-secteur-bancaire-a-madagascar/ |vaovao-dahatsoratra=Altitude Madagascar |daty=27 Novambra 2024 |nahita=20 Oktobra 2025}}</ref>. === Asa ara-politika === Nanomboka tamin'ny anjara asa ara-panjakana izy ho mpanao torohevitra ara-teknika teo amin'ny Ministeran'ny Raharaham-bahiny nanomboka ny Febroary 2019 ka hatramin'ny Aprily 2020. Tamin'ny 20 Oktobra 2025, dia nanendry azy ho [[Praiminisitra malagasy|Praiminisitry ny Repoblikan'i Madagasikara]] ny filoha mpanjakatohatra [[Michaël Randrianirina]], hanolo ny jeneraly [[Ruphin Zafisambo]] izay voatendry herinandro roa monja talohan'izay. Tonga eo amin'ny toerana nitrangan'ny [[Fanonganam-panjakana|fampidiran'ny tafika ny fitondrana]] nisy herinandro iray lasa izay niteraka ny [[Hetsi-panoheran'ny 2025 eto Madagasikara|fihetseham-be nataon'ny vahoaka]] nanomboka tamin'ny 25 Septambra 2025 ny fanendrena azy. == Rohy ivelany == {{Reflist}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] [[Sokajy:Mpanao politika malagasy]] 5qec89z0mhod2a3y0fsnflrntxt57lg 0 297415 1147780 1127695 2026-07-16T07:31:34Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147780 wikitext text/x-wiki [[File:IBPA 11174 - Retrato do secretário de Serviços Urbanos, Ramiro Rosário - 2018-02-05 - Joel Vargas-PMPA.jpg|thumb|Ramiro Rosário]] '''Ramiro Stallbaum Rosário''', teraka ny 25 Aprily 1986 tao [[Porto Alegre]]<ref>(pt) [https://www.otempo.com.br/eleicoes/2024/candidatos/rio-grande-do-sul/porto-alegre/vereador/ramiro-rosario-30000 Vereador Ramiro Rosario 30000]</ref>, dia [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]] ary mpikambana ao amin'ny Filankevitry ny Tanànan'i [[Porto Alegre]] ([[Rio Grande do Sul]]) amin'izao fotoana izao.<ref>(pt) [https://www1.folha.uol.com.br/poder/eleicoes/candidatos/2022/rs/deputado-estadual/ramiro-rosario-210001620191.shtml Candidatos 2022]</ref> Manatanteraka ny fe-potoam-piasany faharoa izy amin'izao fotoana izao ary nahazo vato manankery 16.450 tamin'ny fifidianana farany.<ref>(pt) [https://www.simers.org.br/noticia/simers-recebe-vereador-ramiro-rosario-para-pedir-apoio-na-luta-por-melhores-condicoes-e-reposicao-salarial Simers recebe vereador Ramiro Rosário]</ref> Manambady izy ary manan-janaka vavy iray. <ref>(pt) [https://www.ramirorosario.com.br/sobreramiro Profil candidato] {{Wayback|url=https://www.ramirorosario.com.br/sobreramiro |date=20260218031717 }}</ref> Anisan'ny Antoko Vaovao - [[Partido Novo]] izy. {{commonscat}} ==Jereo koa== [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1986]] [[Sokajy:Partido Novo]] [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] 5ikgmrz2x42vahjj3kaijonj7mf00g8 0 297900 1147753 1147737 2026-07-15T16:25:07Z Thelezifor 15140 1147753 wikitext text/x-wiki Ny '''''Fenerivia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Annonaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Magnoliales]], izay ahitana karazana tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Ireo karazana ireo dia tao amin' ny vondron-karazana ''[[Polyalthia]]'' teo aloha. Ny fanadihadiana momba ny filôjenetika sy ny môrfôlôjia dia naneho fa pôlifiletika ny antoko ''[[Polyalthia]]'' teo aloha. Vokatr' izany, tamin' ny taona 2011, dia karazana maro izay tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] no nesorina tamin' ny fomba ôfisialy avy ao amin' ny ''Polyalthia'' mba hamoronana karazana vaovao miavaka antsoina hoe ''Fenerivia''. Ny anaran' izy ireo amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia matetika "ambavy", "hombavy", "mbavy", "ombavy", "robavy" ary "rombavy". == Lisitry ny karazana == Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny ''Fenerivia'': * ''[[Fenerivia angustielliptica]]'' <small>(G.E. Schatz & Le Thomas) R.M.K. Saunders</small> * ''[[Fenerivia capuronii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> — maitsoririnina, robary * ''[[Fenerivia chapelieri]]'' <small>(Baill.) R.M.K. Saunders</small> — hombavy * ''[[Fenerivia emarginata]]'' <small>(Diels) R.M.K. Saunders</small> — ambavy, hombavy, ombavy * ''[[Fenerivia ghesquiereana]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> — ambavy, hombavy, ombavy * ''[[Fenerivia heteropetala]]'' <small>Diels</small> * ''[[Fenerivia humbertii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> * ''[[Fenerivia madagascariensis]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> — robavy * ''[[Fenerivia oligosperma]]'' <small>(Danguy) R.M.K.Saunders</small> — ambavy, hazomby, rombavy * ''[[Fenerivia richardiana]]'' <small>(Baill.) R.M.K. Saunders</small> — ambavy, mbavy. == Jereo koa == * ''[[Polyalthia]]'' * ''[[Ambavia]]'' * [[Ambavy (zavamaniry)|Ambavy]] * [[Hombavy]] * [[Maitsoririnina]] * [[Ombavy]] * [[Robary]] 1nt5jsktat4tmffnjtsouqq56kfz3un 1147756 1147753 2026-07-15T17:09:30Z Thelezifor 15140 Anarana amin' ny teny malagasy 1147756 wikitext text/x-wiki Ny '''''Fenerivia''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Annonaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Magnoliales]], izay ahitana karazana tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Ireo karazana ireo dia tao amin' ny vondron-karazana ''[[Polyalthia]]'' teo aloha. Ny fanadihadiana momba ny filôjenetika sy ny môrfôlôjia dia naneho fa pôlifiletika ny antoko ''Polyalthia'' teo aloha. Vokatr' izany, tamin' ny taona 2011, dia karazana maro izay tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] no nesorina tamin' ny fomba ôfisialy avy ao amin' ny ''Polyalthia'' mba hamoronana karazana vaovao miavaka antsoina hoe ''Fenerivia''. Ny anaran' izy ireo amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia matetika "ambavy", "hombavy", "mbavy", "ombavy", "robavy" ary "rombavy". == Lisitry ny karazana == Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny ''Fenerivia'': * ''[[Fenerivia angustielliptica]]'' <small>(G.E. Schatz & Le Thomas) R.M.K. Saunders</small> * ''[[Fenerivia capuronii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> — maitsoririnina, robary * ''[[Fenerivia chapelieri]]'' <small>(Baill.) R.M.K. Saunders</small> — hombavy * ''[[Fenerivia emarginata]]'' <small>(Diels) R.M.K. Saunders</small> — ambavy, hombavy, ombavy * ''[[Fenerivia ghesquiereana]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> — ambavy, hombavy, ombavy * ''[[Fenerivia heteropetala]]'' <small>Diels</small> * ''[[Fenerivia humbertii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> * ''[[Fenerivia madagascariensis]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> — robavy * ''[[Fenerivia oligosperma]]'' <small>(Danguy) R.M.K.Saunders</small> — ambavy, hazomby, rombavy * ''[[Fenerivia richardiana]]'' <small>(Baill.) R.M.K. Saunders</small> — ambavy, mbavy. == Jereo koa == * ''[[Polyalthia]]'' * ''[[Ambavia]]'' * [[Ambavy (zavamaniry)|Ambavy]] * [[Hazomby]] * [[Hombavy]] * [[Maitsoririnina]] * [[Ombavy]] * [[Robary]] * [[Robavy]] bdfv2befni60dwonenc57iotv4mavah 0 299692 1147775 1146972 2026-07-16T05:23:46Z Nitokiana 40334 Infobox olona 1147775 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Cécile MANOROHANTA|firenena=Madagasikara|asa=Ministra|taona niasana=2007|seha-pitiavana=Manambady}}   Vehivavy mpitondra fanjakana [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Cécile Manorohanta''' . Niasa ho Minisitry ny Fiarovam-pirenena izy nanomboka tamin'ny [[2007]] ka hatramin'ny [[2009]] ary avy eo dia Praiminisitra lefitra niandraikitra ny Atitany. Taorian'izay dia niasa ho [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] vonjimaika izy tamin'ny 2009, ankoatra ny maha-mpampianatra sy mpikaroka azy tao amin'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] . == tantaram-piainany == === Fiainana manokana === Zanakavavin'ny miaramila i Cécile Manorohanta; niasa tao amin'ny tafika ny rainy ary teraka tao amin'ny toby miaramila izy. Niara-nipetraka tamin'ny fianakaviana lehibe iray misy zanakavavy telo sy zanakalahy telo izy. Avy any avaratr'i [[Christian Ntsay|Madagasikara]] izy <ref name=":0">{{Cite web |last=le Ministère de la Population, de la Protection Sociale et de la Promotion de la Femme |date=2019 |title=FEMMES DE MADAGASCAR |url=https://www.eces.eu/template/Femmes%20de%20Madagascar%20(1).pdf |access-date=09-04-2024 |website=eces.eu |language=fr |format=pdf}}.</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-09-24 |title=Gouvernance à Madagascar : Simple erreur de casting, 2ème partie |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-63362.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2015-10-08 |title=Général Dominique Jean Adolphe : Départ à la retraite d’un grand chef militaire - |url=https://midi-madagasikara.mg/general-dominique-jean-adolphe-depart-a-la-retraite-dun-grand-chef-militaire/ |access-date=2024-07-04 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR |archive-date=2024-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215163003/https://midi-madagasikara.mg/general-dominique-jean-adolphe-depart-a-la-retraite-dun-grand-chef-militaire/ |url-status=dead }}.</ref> misotro ronono ao amin'ny ''Tafika an'habakabaka sady Tale Jeneralin'ny Sampan-'' <ref name="Université de Diego : Défécatoire publique">{{Cite web |date=2022-08-17 |title=Université de Diego : Défécatoire publique |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-80481.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> === Fianarana sy asa matihanina === Tany amin'ny sekoly fanabeazana fototra, nianatra tao amin'ny Notre-Dame College izy, sekoly ho an'ny rahavavy ao [[Antsiranana]] . Avy eo dia nanohy ny fianarany tao amin'ny sekoly ambaratonga faharoa ankapobeny tao [[Ambilobe]] izy. Nianatra tao amin'ny lise mifangaro lahy sy vavy tao Antsiranana izy, izay fantatra ankehitriny amin'ny anarana hoe Albert-Zafy High School. Nahazo diplaoma bakalorea sy maîtrise avy amin'ny Faculty of Arts and Humanities ao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy <ref name=":0" /> . Na dia te ho lasa dokotera aza izy tamin'ny voalohany, dia nisafidy ny fianarana literatiora. Manana mari-pahaizana doctorat izy, nahazo alalana hanara-maso ny fikarohana, ary niasa manokana tamin'ny " fitenin'ny ankizy Efa navoaka tao amin'ny gazety iraisam-pirenena maromaro ny bokin'i Cécile Manorohanta <ref>{{Cite web |last=R |first=Suzy |date=2024-04-08 |title=Née dans un camp militaire |url=https://www.madagascar-tribune.com/Nee-dans-un-camp-militaire,5418.html |access-date=2024-04-08 |website=Madagascar-Tribune.com |language=fr}}.</ref> . Nanomboka nampianatra tao amin’ny Sekoly Normal Antanimalandy ( [[Mahajanga]] ), avy eo teny Mahamasina ( [[Antananarivo]] ). Manana teny filamatra izy : Amin'ny alalan'ny asa no ahafahantsika manova zavatra. Nahazo diplaoma momba ny fiteny izy, ary nahazo ny PhD tao amin'ny Oniversiten'i Montréal ary nahavita ny fianarany doctorat tao amin'ny Oniversiten'i Kalifornia, Los Angeles <ref name=":0" />, izay niarahany niasa tamin'ny mpahay tantara Edward L. Keenan (ao anatin'ny) . Nanomboka tany Antsiranana ny asany matihanina Izy no lehiben'ny departemantan'ny fianarana frantsay tao amin'ny Fakiolten'ny Zavakanto sy Siansa nanomboka tamin'ny 1996. Roa taona taty aoriana, dia lasa dekana tao amin'io sampam-pianarana io izy. Tamin'ny taona 2002, dia niditra tao amin'ny faribolan'ireo manam-pahaizana ao amin'ny Agence universitaire de la francophonie, sampana Ranomasimbe Indiana izy. Tamin'ny taona 2006, dia nitarika ny sampana Malagasy tao amin'ny sehatra fifanakalozan-kevitry ny vehivavy mpanabe Afrikana izy. Avy eo dia lasa filohan'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] <ref>{{Cite web |title=Cécile Manorohanta Dominique : Commandeur de la Légion d’Honneur française |url=https://www.madagate.org/monde-malgache/portrait/1058-cecile-manorohanta-dominique-commandeur-de-la-legion-dhonneur-francaise.html |access-date=2024-04-08 |website=madagate.org |archive-date=2024-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240408193010/https://www.madagate.org/monde-malgache/portrait/1058-cecile-manorohanta-dominique-commandeur-de-la-legion-dhonneur-francaise.html |url-status=dead }}.</ref> . Profesora tao amin'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] izy, ary voafidy ho filoha inefatra <ref>{{Cite web |date=2016-04-28 |title=Université d'Antsiranana : quatrième et dernier mandat pour Manorohanta Cécile |url=https://latribune.cyber-diego.com/societe/2026-universite-d-antsiranana-quatrieme-et-dernier-mandat-pour-manorohanta-cecile.html |access-date=2024-04-08 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}.</ref>, nanomboka ny fe-potoam-piasany fahefatra sady farany nandritra ny telo taona tamin'ny taona 2016 <ref>{{Cite web |date=2016-04-28 |title=Université d'Antsiranana : quatrième et dernier mandat pour Manorohanta Cécile |url=https://latribune.cyber-diego.com/societe/2026-universite-d-antsiranana-quatrieme-et-dernier-mandat-pour-manorohanta-cecile.html |access-date=2024-03-02 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2019-02-25 |title=Madagascar : Les échos d'Antsiranana du 25 février 2019 |url=https://actu.orange.mg/madagascar-les-echos-dantsiranana-du-25-fevrier-2019/ |access-date=2024-09-22 |website=Orange actu Madagascar |language=en |archive-date=2024-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922135318/https://actu.orange.mg/madagascar-les-echos-dantsiranana-du-25-fevrier-2019/ |url-status=dead }}</ref> . === Asa ara-politika === Nitana toerana maromaro tao amin'ny governemanta izy Nanomboka tamin'ny taona 2005 ka hatramin'ny 2006 <ref name=":0"/>, izy no Minisitry ny Fanabeazam-pirenena lefitra, talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Fiarovam-pirenena tamin'ny27 octobre 2007 tao amin'ny governemantan'ny Praiminisitra [[Charles Rabemananjara]] . Izy no vehivavy voalohany nitana io toerana io tao amin'ny fireneny. Nametra-pialana izy tamin'ny9 février 2009 noho ny sitrapony manokana, tsy te ho mpikambana ao amin'ny governemanta izay nandray anjara tamin'ny herisetra intsony, vokatry ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika nampihorohoro ny firenena]] <ref name=":1">{{Cite web |date=2009-12-18 |title=Rajoelina nomme seul un nouveau Premier ministre |url=https://www.rfi.fr/fr/contenu/20091218-rajoelina-nomme-seul-nouveau-premier-ministre |access-date=2024-09-22 |website=RFI |language=fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Madagascar: démission de la ministre de la Défense |url=https://www.ladepeche.fr/article/2009/02/09/537575-madagascar-demission-de-la-ministre-de-la-defense.html |access-date=2024-09-22 |website=ladepeche.fr |language=fr}}</ref> , <ref name=":3">{{Cite web |last=Radio-Canada |date=2009-02-09 |title=La ministre de la Défense claque la porte |url=https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/426129/madagascar-demission |access-date=2025-07-30 |website=Radio-Canada}}</ref> . Nisolo azy tamin'io andro io ihany ny Vice-Amiral Mamy Ranaivoniarivo <ref name=":3" /> . Teo ambany fitondran'ny tetezamita notarihin'ny Filoha [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]], dia notendrena ho Praiminisitra lefitra, miandraikitra ny Atitany, indray i Cécile Manorohanta tamin'ny [daty tsy hita].8 septembre 2009 NY18 décembre Tamin'io taona io ihany, nesorin'ny filoha ny Praiminisitra [[Eugène Mangalaza]] <ref name=":2">{{Cite web |date=2009-12-18 |title=Limogeage d'Eugène Mangalaza, le Premier ministre de consensus |url=https://www.france24.com/fr/20091218-limogeage-deug-mangalaza-le-premier-ministre-consensus |access-date=2024-09-22 |website=France 24 |language=fr}}</ref> . Avy eo i Cécile Manorohanta dia niasa ho Praiminisitra vonjimaika nandritra ny {{Nowrap|48 heures}} <ref name=":1"/> , <ref name=":2" /> , <ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Dix pays africains ont déjà confié la Primature à des femmes |url=https://www.voaafrique.com/a/dix-pays-africains-o%C3%B9-des-dames-ont-dirig%C3%A9-la-primature/5746227.html |access-date=2024-09-22 |website=Voice of America |language=fr}}</ref>, talohan'ny nanendrena an'i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]] handimby azy <ref>{{Cite web |date=2009-12-21 |title=Camille Vital, Premier ministre de la transition |url=https://www.madagascar-tribune.com/Camille-Vital-Premier-ministre-de,13245.html |access-date=2024-09-22 |website=Madagascar-Tribune.com |language=fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |last=RFI |title=Madagascar: Rajoelina nomme un deuxième Premier ministre en 48 heures |url=https://www.pressafrik.com/Madagascar-Rajoelina-nomme-un-deuxieme-Premier-ministre-en-48-heures_a17605.html |access-date=2024-09-22 |website=PRESSAFRIK.COM, Premier média certifié JTI au Sénégal |language=fr}}</ref> . == Loka sy mari-pankasitrahana == Nasandratry ny Masoivoho Frantsay Jean Marc Châtaigner ho amin'ny laharana Komandin'ny Legion of Honour izy tamin'ny23 juillet 2009 <ref>{{Cite web |last=maherizo |title=Cécile Manorohanta élevée à la dignité de Commandeur de la Légion d’Honneur |url=https://www.madonline.com/cecile-manorohanta-elevee-a-la-dignite-de-commandeur-de-la-legion-dhonneur/ |access-date=2024-04-08 |website=Madagascar Online : Le premier magazine d'actualité en ligne, spécialisé sur Madagascar |language=fr-FR}}.</ref> . == adihevitra == Nanomboka tamin'ny taona 2021, dia nisy fiampangana fanodinkodinana volam-panjakana sy kolikoly tsy mivantana navoaka tao amin'ny gazety teo an-toerana <ref name="Université de Diego : Défécatoire publique"/> , <ref>{{Cite web |date=2021-09-03 |title=Détournements au Secren et à l’Université : Les casseroles de la famille Ntsay |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-62378.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> . == Fanamarihana sy referansa == {{Reflist}} == Lahatsoratra mifandraika == * Lisitry ny vehivavy mpitarika politika {{Liens}}{{Palette|Premier ministre Madagascar}}{{portail|politique|Madagascar}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] e0ueolho2l5quqn3pkhimstdn2q6wrs 1147776 1147775 2026-07-16T05:25:34Z Nitokiana 40334 1147776 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Cécile MANOROHANTA|firenena=Madagasikara|asa=Praiminisitra vonjimaika|taona niasana=2007|seha-pitiavana=Manambady}}   Vehivavy mpitondra fanjakana [[Madagasikara|Malagasy]] i '''Cécile Manorohanta''' . Niasa ho Minisitry ny Fiarovam-pirenena izy nanomboka tamin'ny [[2007]] ka hatramin'ny [[2009]] ary avy eo dia Praiminisitra lefitra niandraikitra ny Atitany. Taorian'izay dia niasa ho [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] vonjimaika izy tamin'ny 2009, ankoatra ny maha-mpampianatra sy mpikaroka azy tao amin'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] . == tantaram-piainany == === Fiainana manokana === Zanakavavin'ny miaramila i Cécile Manorohanta; niasa tao amin'ny tafika ny rainy ary teraka tao amin'ny toby miaramila izy. Niara-nipetraka tamin'ny fianakaviana lehibe iray misy zanakavavy telo sy zanakalahy telo izy. Avy any avaratr'i [[Christian Ntsay|Madagasikara]] izy <ref name=":0">{{Cite web |last=le Ministère de la Population, de la Protection Sociale et de la Promotion de la Femme |date=2019 |title=FEMMES DE MADAGASCAR |url=https://www.eces.eu/template/Femmes%20de%20Madagascar%20(1).pdf |access-date=09-04-2024 |website=eces.eu |language=fr |format=pdf}}.</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-09-24 |title=Gouvernance à Madagascar : Simple erreur de casting, 2ème partie |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-63362.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Rakotoarivelo |first=Julian |date=2015-10-08 |title=Général Dominique Jean Adolphe : Départ à la retraite d’un grand chef militaire - |url=https://midi-madagasikara.mg/general-dominique-jean-adolphe-depart-a-la-retraite-dun-grand-chef-militaire/ |access-date=2024-07-04 |website=Midi Madagasikara |language=fr-FR |archive-date=2024-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241215163003/https://midi-madagasikara.mg/general-dominique-jean-adolphe-depart-a-la-retraite-dun-grand-chef-militaire/ |url-status=dead }}.</ref> misotro ronono ao amin'ny ''Tafika an'habakabaka sady Tale Jeneralin'ny Sampan-'' <ref name="Université de Diego : Défécatoire publique">{{Cite web |date=2022-08-17 |title=Université de Diego : Défécatoire publique |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-80481.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> === Fianarana sy asa matihanina === Tany amin'ny sekoly fanabeazana fototra, nianatra tao amin'ny Notre-Dame College izy, sekoly ho an'ny rahavavy ao [[Antsiranana]] . Avy eo dia nanohy ny fianarany tao amin'ny sekoly ambaratonga faharoa ankapobeny tao [[Ambilobe]] izy. Nianatra tao amin'ny lise mifangaro lahy sy vavy tao Antsiranana izy, izay fantatra ankehitriny amin'ny anarana hoe Albert-Zafy High School. Nahazo diplaoma bakalorea sy maîtrise avy amin'ny Faculty of Arts and Humanities ao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'i Antananarivo]] izy <ref name=":0" /> . Na dia te ho lasa dokotera aza izy tamin'ny voalohany, dia nisafidy ny fianarana literatiora. Manana mari-pahaizana doctorat izy, nahazo alalana hanara-maso ny fikarohana, ary niasa manokana tamin'ny " fitenin'ny ankizy Efa navoaka tao amin'ny gazety iraisam-pirenena maromaro ny bokin'i Cécile Manorohanta <ref>{{Cite web |last=R |first=Suzy |date=2024-04-08 |title=Née dans un camp militaire |url=https://www.madagascar-tribune.com/Nee-dans-un-camp-militaire,5418.html |access-date=2024-04-08 |website=Madagascar-Tribune.com |language=fr}}.</ref> . Nanomboka nampianatra tao amin’ny Sekoly Normal Antanimalandy ( [[Mahajanga]] ), avy eo teny Mahamasina ( [[Antananarivo]] ). Manana teny filamatra izy : Amin'ny alalan'ny asa no ahafahantsika manova zavatra. Nahazo diplaoma momba ny fiteny izy, ary nahazo ny PhD tao amin'ny Oniversiten'i Montréal ary nahavita ny fianarany doctorat tao amin'ny Oniversiten'i Kalifornia, Los Angeles <ref name=":0" />, izay niarahany niasa tamin'ny mpahay tantara Edward L. Keenan (ao anatin'ny) . Nanomboka tany Antsiranana ny asany matihanina Izy no lehiben'ny departemantan'ny fianarana frantsay tao amin'ny Fakiolten'ny Zavakanto sy Siansa nanomboka tamin'ny 1996. Roa taona taty aoriana, dia lasa dekana tao amin'io sampam-pianarana io izy. Tamin'ny taona 2002, dia niditra tao amin'ny faribolan'ireo manam-pahaizana ao amin'ny Agence universitaire de la francophonie, sampana Ranomasimbe Indiana izy. Tamin'ny taona 2006, dia nitarika ny sampana Malagasy tao amin'ny sehatra fifanakalozan-kevitry ny vehivavy mpanabe Afrikana izy. Avy eo dia lasa filohan'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] <ref>{{Cite web |title=Cécile Manorohanta Dominique : Commandeur de la Légion d’Honneur française |url=https://www.madagate.org/monde-malgache/portrait/1058-cecile-manorohanta-dominique-commandeur-de-la-legion-dhonneur-francaise.html |access-date=2024-04-08 |website=madagate.org |archive-date=2024-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240408193010/https://www.madagate.org/monde-malgache/portrait/1058-cecile-manorohanta-dominique-commandeur-de-la-legion-dhonneur-francaise.html |url-status=dead }}.</ref> . Profesora tao amin'ny [[Oniversiten' Antsiranana|Oniversiten'i Antsiranana]] izy, ary voafidy ho filoha inefatra <ref>{{Cite web |date=2016-04-28 |title=Université d'Antsiranana : quatrième et dernier mandat pour Manorohanta Cécile |url=https://latribune.cyber-diego.com/societe/2026-universite-d-antsiranana-quatrieme-et-dernier-mandat-pour-manorohanta-cecile.html |access-date=2024-04-08 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}.</ref>, nanomboka ny fe-potoam-piasany fahefatra sady farany nandritra ny telo taona tamin'ny taona 2016 <ref>{{Cite web |date=2016-04-28 |title=Université d'Antsiranana : quatrième et dernier mandat pour Manorohanta Cécile |url=https://latribune.cyber-diego.com/societe/2026-universite-d-antsiranana-quatrieme-et-dernier-mandat-pour-manorohanta-cecile.html |access-date=2024-03-02 |website=latribune.cyber-diego.com |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |date=2019-02-25 |title=Madagascar : Les échos d'Antsiranana du 25 février 2019 |url=https://actu.orange.mg/madagascar-les-echos-dantsiranana-du-25-fevrier-2019/ |access-date=2024-09-22 |website=Orange actu Madagascar |language=en |archive-date=2024-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922135318/https://actu.orange.mg/madagascar-les-echos-dantsiranana-du-25-fevrier-2019/ |url-status=dead }}</ref> . === Asa ara-politika === Nitana toerana maromaro tao amin'ny governemanta izy Nanomboka tamin'ny taona 2005 ka hatramin'ny 2006 <ref name=":0"/>, izy no Minisitry ny Fanabeazam-pirenena lefitra, talohan'ny nanendrena azy ho Minisitry ny Fiarovam-pirenena tamin'ny27 octobre 2007 tao amin'ny governemantan'ny Praiminisitra [[Charles Rabemananjara]] . Izy no vehivavy voalohany nitana io toerana io tao amin'ny fireneny. Nametra-pialana izy tamin'ny9 février 2009 noho ny sitrapony manokana, tsy te ho mpikambana ao amin'ny governemanta izay nandray anjara tamin'ny herisetra intsony, vokatry ny [[Krizy pôlitika teto Madagasikara tamin' ny 2009|krizy politika nampihorohoro ny firenena]] <ref name=":1">{{Cite web |date=2009-12-18 |title=Rajoelina nomme seul un nouveau Premier ministre |url=https://www.rfi.fr/fr/contenu/20091218-rajoelina-nomme-seul-nouveau-premier-ministre |access-date=2024-09-22 |website=RFI |language=fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |title=Madagascar: démission de la ministre de la Défense |url=https://www.ladepeche.fr/article/2009/02/09/537575-madagascar-demission-de-la-ministre-de-la-defense.html |access-date=2024-09-22 |website=ladepeche.fr |language=fr}}</ref> , <ref name=":3">{{Cite web |last=Radio-Canada |date=2009-02-09 |title=La ministre de la Défense claque la porte |url=https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/426129/madagascar-demission |access-date=2025-07-30 |website=Radio-Canada}}</ref> . Nisolo azy tamin'io andro io ihany ny Vice-Amiral Mamy Ranaivoniarivo <ref name=":3" /> . Teo ambany fitondran'ny tetezamita notarihin'ny Filoha [[Rajoelina Andry|Andry Rajoelina]], dia notendrena ho Praiminisitra lefitra, miandraikitra ny Atitany, indray i Cécile Manorohanta tamin'ny [daty tsy hita].8 septembre 2009 NY18 décembre Tamin'io taona io ihany, nesorin'ny filoha ny Praiminisitra [[Eugène Mangalaza]] <ref name=":2">{{Cite web |date=2009-12-18 |title=Limogeage d'Eugène Mangalaza, le Premier ministre de consensus |url=https://www.france24.com/fr/20091218-limogeage-deug-mangalaza-le-premier-ministre-consensus |access-date=2024-09-22 |website=France 24 |language=fr}}</ref> . Avy eo i Cécile Manorohanta dia niasa ho Praiminisitra vonjimaika nandritra ny {{Nowrap|48 heures}} <ref name=":1"/> , <ref name=":2" /> , <ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Dix pays africains ont déjà confié la Primature à des femmes |url=https://www.voaafrique.com/a/dix-pays-africains-o%C3%B9-des-dames-ont-dirig%C3%A9-la-primature/5746227.html |access-date=2024-09-22 |website=Voice of America |language=fr}}</ref>, talohan'ny nanendrena an'i [[Vital Albert-Camille|Albert-Camille Vital]] handimby azy <ref>{{Cite web |date=2009-12-21 |title=Camille Vital, Premier ministre de la transition |url=https://www.madagascar-tribune.com/Camille-Vital-Premier-ministre-de,13245.html |access-date=2024-09-22 |website=Madagascar-Tribune.com |language=fr}}</ref> , <ref>{{Cite web |last=RFI |title=Madagascar: Rajoelina nomme un deuxième Premier ministre en 48 heures |url=https://www.pressafrik.com/Madagascar-Rajoelina-nomme-un-deuxieme-Premier-ministre-en-48-heures_a17605.html |access-date=2024-09-22 |website=PRESSAFRIK.COM, Premier média certifié JTI au Sénégal |language=fr}}</ref> . == Loka sy mari-pankasitrahana == Nasandratry ny Masoivoho Frantsay Jean Marc Châtaigner ho amin'ny laharana Komandin'ny Legion of Honour izy tamin'ny23 juillet 2009 <ref>{{Cite web |last=maherizo |title=Cécile Manorohanta élevée à la dignité de Commandeur de la Légion d’Honneur |url=https://www.madonline.com/cecile-manorohanta-elevee-a-la-dignite-de-commandeur-de-la-legion-dhonneur/ |access-date=2024-04-08 |website=Madagascar Online : Le premier magazine d'actualité en ligne, spécialisé sur Madagascar |language=fr-FR}}.</ref> . == adihevitra == Nanomboka tamin'ny taona 2021, dia nisy fiampangana fanodinkodinana volam-panjakana sy kolikoly tsy mivantana navoaka tao amin'ny gazety teo an-toerana <ref name="Université de Diego : Défécatoire publique"/> , <ref>{{Cite web |date=2021-09-03 |title=Détournements au Secren et à l’Université : Les casseroles de la famille Ntsay |url=https://www.lagazette-dgi.com/p-62378.html |access-date=2024-09-22 |website=La Gazette de la Grande Ile |language=fr}}</ref> . == Fanamarihana sy referansa == {{Reflist}} == Lahatsoratra mifandraika == * Lisitry ny vehivavy mpitarika politika {{Liens}}{{Palette|Premier ministre Madagascar}}{{portail|politique|Madagascar}} [[Sokajy:Praiminisitra malagasy]] 2mofsqtvbpjcqlfkm5kp600b7tixaa9 0 299712 1147774 1139022 2026-07-16T05:16:51Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147774 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie2|image=PERLINE_razafiarisoa.jpg|légende=Perline Razafiarisoa}}'''Iza moa i Perline Razafiarisoa''' (died 22 décembre 2007 at the age of 44, in [[Antananarivo]], [[Madagasikara|Madagascar]] ) is a Malagasy singer, figurine of [[Hiragasy|hira gasy]] (endrika iray amin'ny fampisehoana sy hira malagasy). {{Infobox olona|anarana=Perline RAZAFIHARISOA|teraka=1963|toerana=Antananarivo|maty=22 Desambra 2007|firenena=Madagasikara|asa=Mpihira gasy}} Co-directeur du troupe Tarika Ramilison Fenoarivo, « ny troupe malaza indrindra ao amin'ny firenena » araka ny nambaran’i Didier Mauro , mpandinika ny zava-kanto sady mpandinika ny fiaraha-monina, sady zanakavavin’ny mpihira Ramilison Besigara, dia manan-janaka telo izy, Ando sy Rado ary Fano. == tantaram-piainany == XV Razafiarisoa dia nanokana ny fiainany ho an'ny opéra klasikan'i Madagasikara antsoina hoe "Hira Gasy" ) sy ny fanabeazana malaza. Zanakavavin'i Mr. Ramilison (fantatra amin'ny anarana hoe " Dadamily/Besigara "), ary Edwige Ramanambelo nodimandry, manampy ny rainy amin'ny fitarihana ny troupe : famolavolana asa vaovao, famoronana choreographie sy fitafy, fanofanana mpanakanto, fandaminana fitetezam-paritra, fitantanana ny orinasa [loharano faharoa tadiavina] . Mikarakara firaisankina eo amin’ny mahantra sy ny mahantra, ary mandrindra ny hetsika ataon'ireo orinasa 130 mivondrona ao amin'ny Confederation of Troops " FIMPIMAMAD » . === Ny fandikana ny asa playful ny fanabeazana malaza === Eo amin’ny sehatra, i Perline Razafiarisoa no mitondra ny hira sy ny dihy, ka ny lohahevitry ny lohahevitry ny zava-misy : fanabeazana, fahasalamana, fisorohana ny SIDA, ady amin’ny kolikoly, fiarovana ny tontolo iainana [loharano faharoa tadiavina] . === Masoivohon'ny kolontsaina malagasy === Anisan’ny nasaina niaraka tamin’ny orinasa Tarika Ramilison Fenoarivo izy tamin’ny 2001 tao amin’ny Cité de la musique <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[loharano faharoa tiana]</sup> any [[Paris]] ; Tamin'ny 1996, nandritra ny fitetezam-paritra nandritra ny telo volana, dia nanolotra seho sy nitarika adihevitra momba ny fanabeazana momba ny fampandrosoana any amin'ny faritra rehetra any Frantsa izy noho ny fandraisana andraikitra nataon'ny Ligy frantsay momba ny fanabeazana sy ny fikambanana Orchidées. [loharano faharoa tadiavina] . [[Catégorie:Article à référence souhaitée]] === Fandraisana anjara amin'ny hetsika fampandrosoana ny fanabeazana === Tamin’ny taona 2006, i Perline Razafiarisoa dia nandray anjara tamin’ny hetsika fanabeazana rehetra nataon’ny Solidarité laïque teto Madagasikara, ary indrindra tamin’ny Rentrée Solidaire (fanomezana fitaovam-pianarana ho an’ireo ankizy sahirana indrindra eny amin’ny sekolim-panjakana any amin’ny faritra 22 eto Madagasikara), ary tamin’ny fanomezana kamiao ho an’ny mpamono afo [[Toliara|ao Toliara]] . Manome fanampiana an-tsitrapo amin’ny famahana sy fanasokajiana ny fitaovam-pianarana nomen’ny ankizy any Frantsa ho an’ny ankizy malagasy ihany koa izy. Tamin'ny taona 2007 dia nanampy tamin'ny fananganana ny Ligin'i Madagasikara ho fampandrosoana ny kolontsaina, fampianarana ary fanabeazana malaza izy (notarihin- M Mialy Rakotomalala ary ny ONG Bel Avenir, Fimpimamad, Flah, Les Kiadin'I Madagasikara, ary ny Birao any ivelany Zebu); Mandray anjara amin'ny hetsika fanentanana sy famoronana hira ho an'ny Fanentanana Maneran-tany ho an'ny Fanabeazana (miaraka amin'ny [[UNESCO]] sy Solidarité Laïque) izy. === Fanomezam-boninahitra avy amin'ny Sorbonne sy ny Akademia Nasionaly Malagasy === Tamin'ny taona 2000, ny fijoroana vavolombelona nataon'i Perline Razafiarisoa dia nampidirina tao amin'ny monografy ny thesis doctorat voalohany natokana ho an'ny opéra klasika Hira Gasy ary naseho tamin'ny siansa zavakanto teo anatrehan'ny Oniversiten'i Paris 3 - Sorbonne Nouvelle nataon'i Didier Mauro, ''Madagascar, ny opera vahoaka.'' ''Antropolojia ny zava-misy ara-tsosialy tanteraka : Kanto Hira Gasy eo anelanelan'ny fomban-drazana sy ny fikomiana'' <ref>2001, éditions Karthala, {{ISBN|2-84586-019-6}}</ref> === Fisaonana narahin’ny olona an’arivony eto Madagasikara === Perline Razafiarisoa dia nodimandry tamin'ny 22 décembre 2007 noho ny tazo typhoid, teo amin'ny faha-44 taonany. <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Une source secondaire est souhaitée pour ce passage.">Tamin'ny Alatsinainy <time datetime="2007-12-24" class="nowrap" data-sort-value="2007-12-24">24 Desambra 2007</time> teo anelanelan'Antananarivo sy Mandrosoa – Arivonimamo dia nanome voninahitra farany azy ireo mpanakanto tantsaha an'arivony avy amin'ny opéra klasika Hira Gasy, niaraka tamin'ny fitafian'izy ireo an-tsehatra sy ny zava-maneno, narahin'ny vahoaka marobe</span> <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">.</sup> . [[Catégorie:Article à référence souhaitée]] === Ny dia farany === Naterina tany amin’ny tanàna niaviany (Mandrosoa Arivonimamo/Antongona) ny vatana mangatsiakany ny 24 décembre 2007 . Nalevina tao amin'ny fasana vonjimaika izy, noho ny fandinihana [[Fanandroana|ny fanandroana]], hatramin'ny avril 2008 . Amin’ny faran’ny taona 2008 no hanaovana ny fandevenana voalohany an’i Famadihana ho amin’ny famindran-toerana ny vatany eny amin’ny fasan’ny fianakaviany. == Sarimihetsika, boky ary arisiva == === Sarimihetsika === Perline Razafiarisoa est présenter en films : * ''Madagascar the word poem'' (1997, 52 min), * ''Paris of the Oceans'' (1998, 52 min),[ * ''Perline's Journal'' (2001, 52 min), La Lanterne * ''Madagascar the other journey'' (2003, 150 min), Bonne Pioche === Lova audiovisual ===  Une tournée de Perline Razafiarisoa, en 1995, a été filmée sur support Betacam SP. Les archives ont intégré le Plan pluriannuel de sauvegarde, conservation, valorisation des archives audiovisuelles de Madagascar organisé par l'association malgache FLAH avec l'Institut national de l'audiovisuel (INA/France)[source secondaire souhaitée]. === Boky === Ny sary sy ny fijoroana vavolombelona nataon'i Perline Razafiarisoa dia navoaka tao amin'ny boky : * ''Madagascar, the Mother Island'' (Paris, Anako edition, 2000) * ''Madagascar the People's Opera'' (Paris, Karthala edition, 2001).{{ISBN|2-84586-019-6}} * ''Madagascar, Word of the Ancestor'' (Paris, Anako, 2001) * ''Madagascar, the travel encyclopedia'' (Paris, Gallimard, 2007/ e edition) === Rohy ivelany === * [http://www.lexpressmada.com/index.php?p=display&id=13314 ''Ramilison Fenoarivo very Perline''], ''L'Express de Madagascar'' ,26 décembre 2007 * [http://www.ambamad.sn/panorama.htm Hira gasy] {{Wayback|url=http://www.ambamad.sn/panorama.htm |date=20071214063144 }}, famelabelarana haingana momba ny pejy momba ny kolontsaina malagasy avy amin'ny masoivohon'i Madagasikara eto Sénégal * [http://ethnology.gasy.org/article.php3?id_article=188 ''Hira Gasy the people's opera''] {{Wayback|url=http://ethnology.gasy.org/article.php3?id_article=188 |date=20070704081239 }}, famelabelarana amin'ny antsipiriany amin'ny [http://ethnology.gasy.org/ tranokala natokana] {{Wayback|url=http://ethnology.gasy.org/ |date=20080115024915 }} ho an'ny [[Etnôlôjia|foko]] malagasy * [http://www.madagate.com] “Tribute to Perline Razafiarisoa” : Tamin'ny 27 décembre 2007, ny fahafatesan'ny olona tamin'ny endrika fanomezam-boninahitra. ==== Fifidianana lahatsoratra an-tserasera natokana ho an'i Perline Razafiarisoa ==== * [http://www.madagascar-tribune.com/Il-etait-une-fois-une-grande,3840.html ''Fanomezam-boninahitra an'i Perline Razafiarisoa. Indray andro nisy zava-dehibe " mpihira opéra »''], Madagascar-Tribune.com,2 janvier 2008 * [http://dilanntours.blogspot.com/2007/12/ramilison-fenoarivo-perd-perline.html ''Ramilison Fenoarivo very Perline''], dilantours.blogspot.com,26 décembre 2007 ==== soratra ==== <references /> 🇲🇬 Portail de Madagascar{{Portail|Madagascar}} [[Sokajy:Pages avec des traductions non relues]] r1380a047p5b4pwgmeahd3olt8ylinl 0 301341 1147781 1146944 2026-07-16T07:46:01Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1147781 wikitext text/x-wiki Ny '''reniranon'i Imamba''' dia renirano iray eto [[Madagasikara]], any amin'ny [[Faritra Analamanga]] sy [[Faritra Alaotra-Mangoro|Alaotra-Mangor]]<nowiki/>o. Mikoriana manerana ireo lemaka sy lohasaha maro izy ary anisan'ny loharanon-drano ampiasaina amin'ny fambolena sy ny filàn'ny mponina eny amin'ireo faritra lalovany. Mandray anjara amin'ny fanondrahana tanimbary sy ny fitahirizana ny harena voajanahary ao amin'ny fari-drano misy azy ny renirano. == Toetoetra == Ny reniranon'i Imamba dia mikoriana mamakivaky faritra maro ao afovoan'i Madagasikara. Misy fefiloha sy fotodrafitrasa fanaraha-maso ny rano amin'ny faritra sasany mba hiarovana ireo tanàna sy tany fambolena amin'ny fiakaran'ny rano mandritra ny vanim-potoanan'ny orana. Na izany aza, rehefa misy rotsak'orana mahery sy mitohy dia mety hihoatra ny fefiny ny rano ka hiteraka tondra-drano amin'ireo faritra iva. Zava-dehibe amin'ny toe-karena eny ifotony ny reniranon'i Imamba. Ny ranony dia ampiasaina amin'ny fanondrahana voly, indrindra ny tanimbary, ary manampy amin'ny famatsian-drano ho an'ny mponina sy ny fiompiana. Manana anjara toerana amin'ny fitandroana ny tontolo iainana ihany koa izy, satria fonenan'ny zavamananaina sy zavamaniry isan-karazany. == Tondra-drano tamin'ny taona 2025 == Tamin'ny volana Martsa 2025, taorian'ny rotsak'orana be nandritra ny alina, dia vaky ny fefiloha telo amin'ny reniranon'i Imamba, ka niteraka tondra-drano tamin'ireo faritra iva ao amin'ny kaominina Sabotsy Namehana sy Ankadikely Ilafy. Niditra tao an-tranon'olona ny rano ka voatery nifindra vonjimaika tany amin'ny toerana avo kokoa ny mponina sasany <ref>{{Cite web |url=https://bngrc.gov.mg/effondrement-des-digues-de-la-riviere-imamba-dans-la-region-dantananarivo-avaradrano/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-07-06 |archive-date=2025-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250930104817/https://bngrc.gov.mg/effondrement-des-digues-de-la-riviere-imamba-dans-la-region-dantananarivo-avaradrano/ |url-status=dead }}</ref>. Taorian'ny nahafantaran'ny tompon'andraikitra ny zava-nitranga dia nirotsaka an-tsehatra ny Foibe Fiarovana Sivily (CPC) sy ny Corps de Sapeurs-Pompiers d'Antananarivo (CSPA), izay nampiasa sambo haingam-pandeha namonjena ireo olona mbola voahodidin'ny rano. Ny Birao Nasionaly misahana ny Fitantanana ny Loza sy ny Tandindon-doza (BNGRC) no nandrindra ny asa famonjena niaraka tamin'ny kaominina sy ireo tompon'andraikitra eny ifotony. Araka ny tatitra navoakan'ny BNGRC, fianakaviana miisa 29 (olona 109) avy amin'ny fokontany Botona, Tsarafara ary Ambohidrano ao Sabotsy Namehana no nafindra vonjimaika tao amin'ny Sekoly Fanabeazana Fototra Tsarafara. Tao amin'ny kaominina Ankadikely Ilafy kosa, fianakaviana 48 (olona 216) avy ao Andranomena no nampiantranoina tao amin'ny Sekoly Fanabeazana Fototra Ankadikely Ilafy. Nisy olona 25 tsy nety nandao ny tranony noho ny tahotra sao misy hangalatra ny fananany. Nokasaina hafindra any amin'ny toby lay natsangan'ny BNGRC ireo traboina raha mbola tsy azo niverenana ny trano fonenany. Ity tranga ity dia anisan'ireo tondra-drano lehibe nitranga teo amin'ny reniranon'i Imamba tato anatin'ny taona vitsivitsy, ary nampiseho ny maha-zava-dehibe ny fikojakojana ny fefiloha sy ny fanamafisana ny rafitra fiarovana amin'ny tondra-drano. == Jereo koa == * Reniranon'i Ikopa * Tondra-drano eto Madagasikara * Birao Nasionaly misahana ny Fitantanana ny Loza sy ny Tandindon-doza (BNGRC) == Tsiahy == * BNGRC, tatitra momba ny tondra-drano tamin'ny Martsa 2025. * ''Newsmada'', « Le fleuve Imamba sort de son lit : plusieurs localités de Sabotsy Namehana sous l'eau », 15 Martsa 2025. == Loharano == aipr8c60vmoyjjadxvj6pnm6dvro2x7 0 301457 1147740 2026-07-15T14:42:24Z Mikoriana 40064 Pejy noforonina tamin'ny « Ratsimbazafy Heriarilala Andriamamonjy  dia teraka tao Antananarivo fahefatra. Tao Antananarivo fahenina kosa no nandaniany ny fahazazany sy nahalehibe azy. Randriamamonjisoa L.D.G avy ao Fandriana, mpanao gazety sy Rasoarimalala Charlotte no reniny. Izy no vavimatoa amin'ireo telo mianadahy zanaky ny ray aman-dreniny. Randriamparany Nambinintsoa Marie Alexandre no nampakatra azy ho vady tamin'ny 19 desambra 2025. Manan-janaka lahy iray izy ireo.<ref name=":0... » 1147740 wikitext text/x-wiki Ratsimbazafy Heriarilala Andriamamonjy  dia teraka tao Antananarivo fahefatra. Tao Antananarivo fahenina kosa no nandaniany ny fahazazany sy nahalehibe azy. Randriamamonjisoa L.D.G avy ao Fandriana, mpanao gazety sy Rasoarimalala Charlotte no reniny. Izy no vavimatoa amin'ireo telo mianadahy zanaky ny ray aman-dreniny. Randriamparany Nambinintsoa Marie Alexandre no nampakatra azy ho vady tamin'ny 19 desambra 2025. Manan-janaka lahy iray izy ireo.<ref name=":0">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Amin'ny lafiny fahalalana, nahazo ny mari-pahaizana "licence" amin'ny Haisoratra aman-Kantom-bolaña Malagasy tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy tamin'ny taona 2016. Ny tontolon'ny teny malagasy no tena nilomanosany an-taonany maro.<ref name=":1">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Mpitsara lahatsoratra izy nanomboka tamin'ny taona 2015 ary mpampianatra ny taranja Malagasy kosa nanomboka tamin'ny taona 2025. <ref>https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Maro ny andraikitra efa notanany teo amin'ny tontolon'ny teny sy ny haisoratra malagasy : <ref name=":0" /> - Mpanao fanadihadiana momba ny pôezia sy ny pôeta tao amin'ny Tranonkala Poetawebs izy nanomboka tamin'ny taona 2015 mandraka ankehitriny.<ref name=":0" /> - Efa anisan'ny mpitsara gazety Valiha an'ny Havàtsa UPEM tamin'ny taona 2016-2018<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana Kira Kanto tao amin'ny Radio Info Culture Media 104.8 FM tamin'ny taona 2020<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana "Teniko" tao amin'ny Radio Info Culture Media 104.8 FM tamin'ny taona 2019 sy 2020<ref name=":1" /> - Mpampianatra manoratra sombintantara sy tantara foronina ary tantara tsangana tao amin'ny Mikolo ny Kanto Maroloko (M.K.M) tamin'ny taona 2023 sy 2024.<ref>M.K.M</ref> - Nampanao fiofanana momba ny fitsipi-panoratana ny teny malagasy niaraka tamin'ny Teny Gasy 2.0 tamin'ny 2020<ref>Teny Gasy 2.0</ref> Maro ireo boky efa namoahany asa soratra, ireto avy izany - Ny marina tsy hamarina, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2025) - Dindom-piainana : amboaran-tsombintantara niarahana tamin'i Imbitika Rambala (2023) - Régis Rajemisa Raolison, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2023) - Zara Fanahy araka ny fanasan'ny Faribolana Sandratra - Tombokavatsan'ny Haisoratra, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM 2022 - Sorapiainana 1-2-3, niarahana Tranonkala Poetawebs  (2019 sy 2021) Efa maro ny fanadihadiana asa soratra navoakany anisan'izany ireto :<ref>Tranonkala Poetawebs </ref> - Fanadihadiana ny sôva momba ny voninkazo - Fanadihadiana ny sôva momba ny rano - Ny endri-pizahantany taratra ao amin'ny sôva nosoratan'i Ny Voaroy<ref>https://www.facebook.com/share/v/1HCGuVmZtK/</ref> - Anisan'ny nahazo ny laharana voalohany tamin'ny fifaninanana soratononina andiany faharoa nokarakarain'ny Foibe momba ny teny an'ny Akademia Malagasy izy tamin'ny taona 2022<ref>https://newsmada.com/2022/11/21/soratononina-2022-mpifaninana-6-tsy-nahitana-diso/</ref> Ireto avy ireo tantara an'onjampeo nosoratany : - Lala-nosoritako ( Record FM 2019) - Tolo-bato mafana ( Kolo FM) - Fiaraha-miasan'ny mpirafy ( Kolo FM) - Honerako amin'iza ? ( M.B.S radio) - Samy mijinja ( M.B.S radio 2026) Ireto avy ireo tantara an-tsehatra nosoratany efa nolalaovina <ref name=":0" /> - Tsy hanompo Tompo roa ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Ambatolampy Antehiroka)<ref name=":0" /> - Manaiky hohavaozinao ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Alatsinainy Bakaro 2024)<ref name=":0" /> Ny hetsika KARAJIA no malaza indrindra tamin'ireo hetsika nokarakarainy. Hetsika natao hampianarana ny fiteny betsileo avaratra tamin'ny volana jona 2021<ref>Gazety Taratra</ref> Nizara voambolana iray isan'andro tao amin'ny pejy Facebook Ny Taiña Samy Taiña Hiany izy sy ry Isabotsy Noël Benjalinoro nandritra ny 30 andro sady nanome fehezanteny iray isan'andro ahitana ilay voambolana. Tao an-tambajotra no nanaovana io hetsika io satria fotoanan'ny fihibohana tamin'izany ka voafetra ny famorian'olona tamin'ireny toerana fanaovana fampirantiana sy velakevitra ireny.<ref>Gazety Taratra</ref> Mitrandraka sy mandala ny kolontsaina betsileo i Heriarilala Andriamamonjy, manana asa soratra maromaro amin'ny fiteny betsileo izy.<ref>Gazety Taratra</ref> Notoloran'ny Ministeran'ny Serasera sy ny Kolontsaina ny Mari-boninahitry ny Kanto Chevalier de l'Ordre des Arts, des Lettres et de la Culture izy tamin'ny taona 2023.<ref name=":0" /> <nowiki>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/sova-momba-ny-rano-ny-voaroy.html</nowiki><ref name=":0" /> <nowiki>https://vetso.serasera.org/mpanoratra/ny-voaroy</nowiki> <nowiki>https://www.facebook.com/share/v/1HCGuVmZtK/</nowiki> <nowiki>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/sova-momba-ny-voninkazo.html</nowiki><ref name=":1" /> <nowiki>https://newsmada.com/2022/11/21/soratononina-2022-mpifaninana-6-tsy-nahitana-diso/</nowiki><ref name=":0" /> 5dnhc5oilqf3mpteovgt0lj2rz6e46k 1147741 1147740 2026-07-15T14:51:22Z Mikoriana 40064 Tsipelina 1147741 wikitext text/x-wiki Ratsimbazafy Heriarilala Andriamamonjy  dia teraka tao Antananarivo fahefatra. Tao Antananarivo fahenina kosa no nandaniany ny fahazazany sy nahalehibe azy. Randriamamonjisoa L.D.G avy ao Fandriana, mpanao gazety sy Rasoarimalala Charlotte no reniny. Izy no vavimatoa amin'ireo telo mianadahy zanaky ny ray aman-dreniny. Randriamparany Nambinintsoa Marie Alexandre no nampakatra azy ho vady tamin'ny 19 desambra 2025. Manan-janaka lahy iray izy ireo.<ref name=":0">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Amin'ny lafiny fahalalana, nahazo ny mari-pahaizana "licence" amin'ny Haisoratra aman-Kantom-bolaña Malagasy tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy tamin'ny taona 2016. Ny tontolon'ny teny malagasy no tena nilomanosany an-taonany maro.<ref name=":1">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Mpitsara lahatsoratra izy nanomboka tamin'ny taona 2015 ary mpampianatra ny taranja Malagasy kosa nanomboka tamin'ny taona 2025. <ref>https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Maro ny andraikitra efa notanany teo amin'ny tontolon'ny teny sy ny haisoratra malagasy : <ref name=":0" /> - Mpanao fanadihadiana momba ny pôezia sy ny pôeta tao amin'ny Tranonkala Poetawebs izy nanomboka tamin'ny taona 2015 mandraka ankehitriny.<ref name=":0" /> - Efa anisan'ny mpitsara gazety Valiha an'ny Havàtsa UPEM tamin'ny taona 2016-2018<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana Kira Kanto tao amin'ny Radio Info Culture Media 104.8 FM tamin'ny taona 2020<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana "Teniko" tao amin'ny Radio Info Culture Media 104.8 FM tamin'ny taona 2019 sy 2020<ref name=":1" /> - Mpampianatra manoratra sombintantara sy tantara foronina ary tantara tsangana tao amin'ny Mikolo ny Kanto Maroloko (M.K.M) tamin'ny taona 2023 sy 2024.<ref>M.K.M</ref> - Nampanao fiofanana momba ny fitsipi-panoratana ny teny malagasy niaraka tamin'ny Teny Gasy 2.0 tamin'ny 2020<ref>Teny Gasy 2.0</ref> Maro ireo boky efa namoahany asa soratra, ireto avy izany - Ny marina tsy hamarina, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2025) - Dindom-piainana : amboaran-tsombintantara niarahana tamin'i Imbitika Rambala (2023) - Régis Rajemisa Raolison, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2023) - Zara Fanahy araka ny fanasan'ny Faribolana Sandratra - Tombokavatsan'ny Haisoratra, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM 2022 - Sorapiainana 1-2-3, niarahana Tranonkala Poetawebs  (2019 sy 2021) Efa maro ny fanadihadiana asa soratra navoakany anisan'izany ireto :<ref>Tranonkala Poetawebs </ref> - Fanadihadiana ny sôva momba ny voninkazo - Fanadihadiana ny sôva momba ny rano - Ny endri-pizahantany taratra ao amin'ny sôva nosoratan'i Ny Voaroy<ref>https://www.facebook.com/share/v/1HCGuVmZtK/</ref> - Anisan'ny nahazo ny laharana voalohany tamin'ny fifaninanana soratononina andiany faharoa nokarakarain'ny Foibe momba ny teny an'ny Akademia Malagasy izy tamin'ny taona 2022<ref>https://newsmada.com/2022/11/21/soratononina-2022-mpifaninana-6-tsy-nahitana-diso/</ref> Ireto avy ireo tantara an'onjampeo nosoratany : - Lala-nosoritako ( Record FM 2019) - Tolo-bato mafana ( Kolo FM) - Fiaraha-miasan'ny mpirafy ( Kolo FM) - Honerako amin'iza ? ( M.B.S radio) - Samy mijinja ( M.B.S radio 2026) Ireto avy ireo tantara an-tsehatra nosoratany efa nolalaovina <ref name=":0" /> - Tsy hanompo Tompo roa ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Ambatolampy Antehiroka)<ref name=":0" /> - Manaiky hohavaozinao ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Alatsinainy Bakaro 2024)<ref name=":0" /> Ny hetsika KARAJIA no malaza indrindra tamin'ireo hetsika nokarakarainy. Hetsika natao hampianarana ny fiteny betsileo avaratra tamin'ny volana jona 2021<ref>Gazety Taratra</ref> Nizara voambolana iray isan'andro tao amin'ny pejy Facebook Ny Taiña Samy Taiña Hiany izy sy ry Isabotsy Noël Benjalinoro nandritra ny 30 andro sady nanome fehezanteny iray isan'andro ahitana ilay voambolana. Tao an-tambajotra no nanaovana io hetsika io satria fotoanan'ny fihibohana tamin'izany ka voafetra ny famorian'olona tamin'ireny toerana fanaovana fampirantiana sy velakevitra ireny.<ref>Gazety Taratra</ref> Mitrandraka sy mandala ny kolontsaina betsileo i Heriarilala Andriamamonjy, manana asa soratra maromaro amin'ny fiteny betsileo izy.<ref>Gazety Taratra</ref> Notoloran'ny Ministeran'ny Serasera sy ny Kolontsaina ny Mari-boninahitry ny Kanto Chevalier de l'Ordre des Arts, des Lettres et de la Culture izy tamin'ny taona 2023.<ref name=":0" /> key1kfj16pu7tdzgdnsmqvtipv1khg5 1147742 1147741 2026-07-15T14:54:54Z Mikoriana 40064 Soramatevina sy soramandry 1147742 wikitext text/x-wiki Ratsimbazafy Heriarilala Andriamamonjy  dia teraka tao Antananarivo fahefatra. Tao Antananarivo fahenina kosa no nandaniany ny fahazazany sy nahalehibe azy. Randriamamonjisoa L.D.G '''avy ao Fandriana''', mpanao gazety sy Rasoarimalala Charlotte no reniny. Izy no vavimatoa amin'ireo telo mianadahy zanaky ny ray aman-dreniny. '''Randriamparany Nambinintsoa Marie Alexandre''' no nampakatra azy ho vady tamin'ny 19 desambra 2025. Manan-janaka lahy iray izy ireo.<ref name=":0">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Amin'ny lafiny fahalalana, nahazo ny mari-pahaizana "licence" amin'ny '''Haisoratra aman-Kantom-bolaña Malagasy''' tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy tamin'ny taona 2016. Ny tontolon'ny teny malagasy no tena nilomanosany an-taonany maro.<ref name=":1">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Mpitsara lahatsoratra izy nanomboka tamin'ny taona 2015 ary mpampianatra ny taranja Malagasy kosa nanomboka tamin'ny taona 2025. <ref>https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Maro ny andraikitra efa notanany teo amin'ny tontolon'ny teny sy ny haisoratra malagasy : <ref name=":0" /> - Mpanao fanadihadiana momba ny pôezia sy ny pôeta tao amin'ny Tranonkala '''Poetawebs''' izy nanomboka tamin'ny taona 2015 mandraka ankehitriny.<ref name=":0" /> - Efa anisan'ny mpitsara gazety ''Valiha'' an'ny '''Havàtsa UPEM''' tamin'ny taona 2016-2018<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana ''Kira Kanto'' tao amin'ny '''Radio Info Culture Media 104.8 FM''' tamin'ny taona 2020<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana "''Teniko''" tao amin'ny '''Radio Info Culture Media 104.8 FM''' tamin'ny taona 2019 sy 2020<ref name=":1" /> - Mpampianatra manoratra sombintantara sy tantara foronina ary tantara tsangana tao amin'ny '''Mikolo ny Kanto Maroloko (M.K.M)''' tamin'ny taona 2023 sy 2024.<ref>M.K.M</ref> - Nampanao fiofanana momba ny fitsipi-panoratana ny teny malagasy niaraka tamin'ny '''Teny Gasy 2.0''' tamin'ny 2020<ref>Teny Gasy 2.0</ref> Maro ireo boky efa namoahany asa soratra, ireto avy izany - ''Ny marina tsy hamarina,'' niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2025) - ''Dindom-piainana'' : amboaran-tsombintantara niarahana tamin'i Imbitika Rambala (2023) - Régis Rajemisa Raolison, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2023) - Zara Fanahy araka ny fanasan'ny Faribolana Sandratra - Tombokavatsan'ny Haisoratra, niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM 2022 - Sorapiainana 1-2-3, niarahana Tranonkala Poetawebs  (2019 sy 2021) Efa maro ny fanadihadiana asa soratra navoakany anisan'izany ireto :<ref>Tranonkala Poetawebs </ref> - Fanadihadiana ny sôva momba ny voninkazo - Fanadihadiana ny sôva momba ny rano - Ny endri-pizahantany taratra ao amin'ny sôva nosoratan'i Ny Voaroy<ref>https://www.facebook.com/share/v/1HCGuVmZtK/</ref> - Anisan'ny nahazo ny laharana voalohany tamin'ny fifaninanana soratononina andiany faharoa nokarakarain'ny Foibe momba ny teny an'ny Akademia Malagasy izy tamin'ny taona 2022<ref>https://newsmada.com/2022/11/21/soratononina-2022-mpifaninana-6-tsy-nahitana-diso/</ref> Ireto avy ireo tantara an'onjampeo nosoratany : - Lala-nosoritako ( Record FM 2019) - Tolo-bato mafana ( Kolo FM) - Fiaraha-miasan'ny mpirafy ( Kolo FM) - Honerako amin'iza ? ( M.B.S radio) - Samy mijinja ( M.B.S radio 2026) Ireto avy ireo tantara an-tsehatra nosoratany efa nolalaovina <ref name=":0" /> - Tsy hanompo Tompo roa ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Ambatolampy Antehiroka)<ref name=":0" /> - Manaiky hohavaozinao ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Alatsinainy Bakaro 2024)<ref name=":0" /> Ny hetsika KARAJIA no malaza indrindra tamin'ireo hetsika nokarakarainy. Hetsika natao hampianarana ny fiteny betsileo avaratra tamin'ny volana jona 2021<ref>Gazety Taratra</ref> Nizara voambolana iray isan'andro tao amin'ny pejy Facebook Ny Taiña Samy Taiña Hiany izy sy ry Isabotsy Noël Benjalinoro nandritra ny 30 andro sady nanome fehezanteny iray isan'andro ahitana ilay voambolana. Tao an-tambajotra no nanaovana io hetsika io satria fotoanan'ny fihibohana tamin'izany ka voafetra ny famorian'olona tamin'ireny toerana fanaovana fampirantiana sy velakevitra ireny.<ref>Gazety Taratra</ref> Mitrandraka sy mandala ny kolontsaina betsileo i Heriarilala Andriamamonjy, manana asa soratra maromaro amin'ny fiteny betsileo izy.<ref>Gazety Taratra</ref> Notoloran'ny Ministeran'ny Serasera sy ny Kolontsaina ny Mari-boninahitry ny Kanto Chevalier de l'Ordre des Arts, des Lettres et de la Culture izy tamin'ny taona 2023.<ref name=":0" /> tdbvxwvd2p5gz5i6x2fuxargvjbyvi6 1147743 1147742 2026-07-15T15:00:44Z Mikoriana 40064 Tsipelina 1147743 wikitext text/x-wiki Ratsimbazafy Heriarilala Andriamamonjy  dia teraka tao Antananarivo fahefatra. Tao Antananarivo fahenina kosa no nandaniany ny fahazazany sy nahalehibe azy. Randriamamonjisoa L.D.G '''avy ao Fandriana''', mpanao gazety sy Rasoarimalala Charlotte no reniny. Izy no vavimatoa amin'ireo telo mianadahy zanaky ny ray aman-dreniny. '''Randriamparany Nambinintsoa Marie Alexandre''' no nampakatra azy ho vady tamin'ny 19 desambra 2025. Manan-janaka lahy iray izy ireo.<ref name=":0">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Amin'ny lafiny fahalalana, nahazo ny mari-pahaizana "licence" amin'ny '''Haisoratra aman-Kantom-bolaña Malagasy''' tao amin'ny Oniversiten'Antananarivo izy tamin'ny taona 2016. Ny tontolon'ny teny malagasy no tena nilomanosany an-taonany maro.<ref name=":1">https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Mpitsara lahatsoratra izy nanomboka tamin'ny taona 2015 ary mpampianatra ny taranja Malagasy kosa nanomboka tamin'ny taona 2025. <ref>https://www.facebook.com/100064834804944/posts/1062291362608681/?app=fbl</ref> - Maro ny andraikitra efa notanany teo amin'ny tontolon'ny teny sy ny haisoratra malagasy : <ref name=":0" /> - Mpanao fanadihadiana momba ny pôezia sy ny pôeta tao amin'ny Tranonkala '''Poetawebs''' izy nanomboka tamin'ny taona 2015 mandraka ankehitriny.<ref name=":0" /> - Efa anisan'ny mpitsara gazety ''Valiha'' an'ny '''Havàtsa UPEM''' tamin'ny taona 2016-2018<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana ''Kira Kanto'' tao amin'ny '''Radio Info Culture Media 104.8 FM''' tamin'ny taona 2020<ref name=":0" /> - Mpamokatra ny fandaharana "''Teniko''" tao amin'ny '''Radio Info Culture Media 104.8 FM''' tamin'ny taona 2019 sy 2020<ref name=":1" /> - Mpampianatra manoratra sombintantara sy tantara foronina ary tantara tsangana tao amin'ny '''Mikolo ny Kanto Maroloko (M.K.M)''' tamin'ny taona 2023 sy 2024.<ref>M.K.M</ref> - Nampanao fiofanana momba ny fitsipi-panoratana ny teny malagasy niaraka tamin'ny '''Teny Gasy 2.0''' tamin'ny 2020<ref>Teny Gasy 2.0</ref> Maro ireo boky efa namoahany asa soratra, ireto avy izany - ''Ny marina tsy hamarina,'' niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2025) - ''Dindom-piainana'' : amboaran-tsombintantara niarahana tamin'i Imbitika Rambala (2023) - ''Régis Rajemisa Raolison'', niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM (2023) - ''Zara Fanahy'' araka ny fanasan'ny Faribolana Sandratra - ''Tombokavatsan'ny Haisoratra'', niarahana tamin'ny Havàtsa-UPEM 2022 - ''Sorapiainana 1-2-3'', niarahana Tranonkala Poetawebs  (2019 sy 2021) Efa maro ny fanadihadiana asa soratra navoakany anisan'izany ireto :<ref>Tranonkala Poetawebs </ref> - Fanadihadiana ny sôva momba ny voninkazo - Fanadihadiana ny sôva momba ny rano - Ny endri-pizahantany taratra ao amin'ny sôva nosoratan'i Ny Voaroy<ref>https://www.facebook.com/share/v/1HCGuVmZtK/</ref> - Anisan'ny nahazo ny laharana voalohany tamin'ny fifaninanana soratononina andiany faharoa nokarakarain'ny Foibe momba ny teny an'ny Akademia Malagasy izy tamin'ny taona 2022<ref>https://newsmada.com/2022/11/21/soratononina-2022-mpifaninana-6-tsy-nahitana-diso/</ref> Ireto avy ireo tantara an'onjampeo nosoratany : - ''Lala-nosoritako'' ( Record FM 2019) - ''Tolo-bato mafana'' ( Kolo FM) - ''Fiaraha-miasan'ny mpirafy'' ( Kolo FM) - ''Honerako amin'iza ?'' ( M.B.S radio) - ''Samy mijinja'' ( M.B.S radio 2026) Ireto avy ireo tantara an-tsehatra nosoratany efa nolalaovina <ref name=":0" /> - ''Tsy hanompo Tompo roa'' ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Ambatolampy Antehiroka)<ref name=":0" /> - ''Manaiky hohavaozinao'' ( Sampana Fifohazana F.J.K.M Alatsinainy Bakaro 2024)<ref name=":0" /> Ny hetsika ''KARAJIA'' no malaza indrindra tamin'ireo hetsika nokarakarainy. Hetsika natao hampianarana ny fiteny betsileo avaratra tamin'ny volana jona 2021<ref>Gazety Taratra</ref> Nizara voambolana iray isan'andro tao amin'ny pejy Facebook '''Ny Taiña Samy Taiña Hiany''' izy sy ry Isabotsy Noël Benjalinoro nandritra ny 30 andro sady nanome fehezanteny iray isan'andro ahitana ilay voambolana. Tao an-tambajotra no nanaovana io hetsika io satria fotoanan'ny fihibohana tamin'izany ka voafetra ny famorian'olona tamin'ireny toerana fanaovana fampirantiana sy velakevitra ireny.<ref>Gazety Taratra</ref> Mitrandraka sy mandala ny kolontsaina betsileo i Heriarilala Andriamamonjy, manana asa soratra maromaro amin'ny fiteny betsileo izy.<ref>Gazety Taratra</ref> Notoloran'ny Ministeran'ny Serasera sy ny Kolontsaina ny '''Mari-boninahitry ny Kanto''' ''Chevalier de l'Ordre des Arts, des Lettres et de la Culture'' izy tamin'ny taona 2023.<ref name=":0" /> fqgzxdf8e2ilx28kk99o4ure72drt1k 0 301458 1147748 2026-07-15T15:29:44Z Mikoriana 40064 Nasiana loharano 1147748 wikitext text/x-wiki Ny M.K.M na Mikolo ny Kanto Maroloko dia fikambanana niorina tamin'ny septambra 2022. Fikambanana ara-kolontsaina ahitana mpanoratra, mpandihy, mpihira ary mpanao zavakanto hafa koa. '''Ramatoa Feno Malala Rondro no Filoha'''ny. Anisan'ny mampiavaka ity fikambanana ity ny fianarana sy fampianarana. Izany hoe tsy mandà ireo olona mbola tsy mahay ny zavakanto iray izy fa rehefa ao amin'ilay olona ny fahavononana hianatra dia raisiny an-tanan-droa.<ref>https://www.facebook.com/100070935946879/posts/209022008138996/?app=fbl</ref> 24bqq0p0y5of4srqxto4lme08sncfa7 0 301459 1147750 2026-07-15T15:42:46Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147750 wikitext text/x-wiki Ny '''robary''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Annonaceae]]'' sy ''[[Cunoniaceae]]'' ary ''[[Myrtaceae]]'': * ''Eugenia emirnensis'' <small>Baker</small> (''Myrtaceae'') * ''Eugenia guillotii'' <small>Hochr</small>. (''Myrtaceae'') * ''Eugenia thouvenotiana'' <small>H. Perrier</small> (''Myrtaceae'') * ''Eugenia vatomandrensis'' <small>H. Perrier</small> (''Myrtaceae'') * ''Polyalthia capuronii'' <small>Cavaco & Keraudren</small> (''Annonaceae'') * ''Weinmannia madagascariensis'' <small>A. DC.</small> (''Cunoniaceae'') == Jereo koa == * ''[[Eugenia]]'' * ''[[Polyalthia]]'' * ''[[Weinmannia]]'' d7pnshqeooxyp90f9avvfg6s9eyxu3d 1147751 1147750 2026-07-15T15:49:52Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147751 wikitext text/x-wiki Ny '''robary''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Annonaceae]]'' sy ''[[Cunoniaceae]]'' ary ''[[Myrtaceae]]'': * ''[[Eugenia guillotii]]'' <small>Hochr</small>. (''Myrtaceae'') * ''[[Eugenia thouvenotiana]]'' <small>H. Perrier</small> (''Myrtaceae'') * ''[[Eugenia vatomandrensis]]'' <small>H. Perrier</small> (''Myrtaceae'') * ''[[Fenerivia capuronii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R. M. K. Saunders</small> (←''Polyalthia capuronii'' <small>Cavaco & Keraudren</small>) (''Annonaceae'') * ''[[Syzygium emirnense]]'' <small>(Baker) Labat & G. E. Schatz</small> (← ''Eugenia emirnensis'' <small>Baker</small> ) (''Myrtaceae'') * ''[[Weinmannia madagascariensis]]'' <small>A. DC.</small> (''Cunoniaceae'') == Jereo koa == * ''[[Eugenia]]'' * ''[[Polyalthia]]'' * ''[[Syzygium]]'' * ''[[Weinmannia]]'' 6sfi3hp749ev7ezjavi9gmvpq8g9kkv 0 301460 1147752 2026-07-15T16:24:20Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147752 wikitext text/x-wiki Ny '''maitsoririnina''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Annonaceae]]'', ''[[Apocynaceae]]'', ''[[Asteraceae]]'', ''[[Fabaceae]]'', ''[[Gentianaceae]]'', ''[[Olacaceae]]'' ary ''[[Sapindaceae]]''. * [[Catharanthus roseus|''Catharanthus roseus'' var. ''albus'']] <small>G. Don</small> (''Apocynaceae'') * ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' <small>Bojer ex Benth.</small> (''Fabaceae'') * [[Erigeron naudinii|''Erigeron naudinii'' var. ''densiflora'']] <small>Sennen</small> (''Asteraceae'') * ''[[Exacum emirnense]]'' <small>(Baker) Schinz</small> (''Gentianaceae'') * ''[[Molinaea retusa]]'' <small>Radlk</small>. (''Sapindaceae'') * ''[[Olax emirnensis]]'' <small>Baker</small> (''Olacaceae'') * ''[[Olax thouarsii]]'' <small>(DC.) Valeton</small> (← ''[[Olax glabriflora]]'' <small>Danguy</small>) (''Olacaceae'') * ''[[Fenerivia capuronii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> (← ''Polyalthia capuronii'' <small>Cavaco & Keraudren</small>) (''Annonaceae'') * ''[[Senecio erechtitioides]]'' <small>Baker</small> (''Asteraceae'') * ''[[Tachiadenus longiflorus]]'' <small>Griseb</small>. (''Gentianaceae'') * ''[[Tachiadenus platypterus]]'' <small>Baker</small> (Gentianaceae) == Jereo koa == * ''[[Catharanthus]]'' * ''[[Crotalaria]]'' * ''[[Erigeron]]'' * ''[[Exacum]]'' * ''[[Fenerivia]]'' * ''[[Molinaea]]'' * ''[[Olax]]'' * ''[[Polyalthia]]'' * ''[[Senecio]]'' * ''[[Tachiadenus]]'' 6oicb729l5elq400kedxa1kc725fuyl 1147754 1147752 2026-07-15T16:46:42Z Thelezifor 15140 1147754 wikitext text/x-wiki Ny '''maitsoririnina''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Annonaceae]]'', ''[[Apocynaceae]]'', ''[[Asteraceae]]'', ''[[Fabaceae]]'', ''[[Gentianaceae]]'', ''[[Olacaceae]]'' ary ''[[Sapindaceae]]''. * [[Catharanthus roseus|''Catharanthus roseus'' var. ''albus'']] <small>G. Don</small> (''Apocynaceae'') * ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' <small>Bojer ex Benth.</small> (''Fabaceae'') * [[Erigeron naudinii|''Erigeron naudinii'' var. ''densiflora'']] <small>Sennen</small> (''Asteraceae'') * ''[[Exacum emirnense]]'' <small>(Baker) Schinz</small> (''Gentianaceae'') * ''[[Molinaea retusa]]'' <small>Radlk</small>. (''Sapindaceae'') * ''[[Olax emirnensis]]'' <small>Baker</small> (''Olacaceae'') * ''[[Olax thouarsii]]'' <small>(DC.) Valeton</small> (← ''[[Olax glabriflora]]'' <small>Danguy</small>) (''Olacaceae'') * ''[[Fenerivia capuronii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> (← ''Polyalthia capuronii'' <small>Cavaco & Keraudren</small>) (''Annonaceae'') * ''[[Senecio erechtitioides]]'' <small>Baker</small> (''Asteraceae'') * ''[[Tachiadenus longiflorus]]'' <small>Griseb</small>. (''Gentianaceae'') * ''[[Tachiadenus platypterus]]'' <small>Baker</small> (''Gentianaceae'') == Jereo koa == * ''[[Catharanthus]]'' * ''[[Crotalaria]]'' * ''[[Erigeron]]'' * ''[[Exacum]]'' * ''[[Fenerivia]]'' * ''[[Molinaea]]'' * ''[[Olax]]'' * ''[[Polyalthia]]'' * ''[[Senecio]]'' * ''[[Tachiadenus]]'' 1fdmg6abeys3o28nqm5531ao3oz868x 0 301461 1147755 2026-07-15T17:00:43Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1147755 wikitext text/x-wiki Ny '''robavy''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Annonaceae]]'': * ''[[Ambavia capuronii]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) Le Thomas</small> (← ''Popowia capuronii'' <small>Cavaco & Keraudren</small>) (''Annonaceae'') * ''[[Fenerivia madagascariensis]]'' <small>(Cavaco & Keraudren) R.M.K. Saunders</small> (← ''Polyalthia madagascariensis'' <small>Cavaco & Keraudren</small>) (''Annonaceae'') * ''[[Isolona perrieri]]'' <small>Diels</small> (''Annonaceae'') * ''[[Fenerivia humbertii]]'' <small>(Diels) R. M. K. Saunders</small> (← ''Polyalthia leandrii'' <small>Cavaco et Keraudren</small>) (''Annonaceae'') == Jereo koa == * ''[[Ambavia]]'' * ''[[Fenerivia]]'' * ''[[Isolona]]'' * ''[[Polyalthia]]'' * ''[[Popowia]]'' g4q4imy665vspbb9p47lccru0vpu7xw 0 301462 1147778 2026-07-16T07:03:06Z Nitokiana 40334 Namorona lahatsoratra vaovao momban'i Rafanoharana na Bolespara 1147778 wikitext text/x-wiki == Ny fiainany == === Ny fiankohonany === Teraka tamin'ny 29 jolay 1901 tao Alakamisy Ambositra i Bolespara, RAMANGARIVO avy ao Ambohimasina Betafo no rainy, RASOAMANANDAFY no reniny. Rasoamiarimanana no anarana nomen'izy ireo azy. Ny RAFANOHARANA indray dia avy amin'ny tapaky ny anaran-draibeny RAINIZAFIFANOHARANA izay nasalotra azy teo amin'ny faharoa ambin'ny folo taonany. Ny BOLESPARA kosa dia avy amin'ny hoe "parabole", dikan'ny fanoharana amin'ny teny malagasy ary navadika ho "Lobuspara" ka nahazoana io anarana diam-penina io. <ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-95.html</ref> Nanambady an-dtoa RAZAIMANORO Elise izy tamin'ny 1927 ary niteraka 02 lahy sy 02 vavy. Ny 26 Febroary 1981 izy no nodimandry ary ao Androndrakely no milevina. Kamboty fahakeliny izy satria vao roa taona monja dia efa maty ny reniny. Ny rahavavin-dRenibeny avy amin'ny Rainy izay mponin'Antananjaka Antsirabe no nitaiza azy ary noheveriny fa tena reniny. Efa lehibe izy vao nahalala ny marina ary tamin'izany fotoana izany koa no nahafatarany ny tena Rainy. Nanorim-ponenana tao Ambositra ny Ray aman-dReniny hatramin'ny nanombohan'ny tolon'ny Menalamba. Anisan'ny Menalamba niaraka tamin-dRainibetsimisaraka mantsy ny rainy. Zanak'olona manan-talenta izy satria tena mahay mitendry valiha RAMANGARIVO Rainy. ==== Ny fianarana noratovony ==== 1910-1918: Mpianatry ny sekoly protestanta Benjamin Escande tao Ambositra izy nandritra ny 08 taona ary tafara-dalana tamin' i Elisa Freda, andiany faharoa. <ref>Bolespara </ref> 1919: Nanony ny fianaranany tao amin'ny sekoly MPF Ambavahadimitafo, nanomana ny CAE ary tao no nanomboka nifankahazoany tamin'i Jean Narivony. ===== 3-Ny mari-pahaizana nananany ===== CESD mari-pahaizana azony tao amin'ny sekoly protestanta Benjamin Escande. <ref>Rafanoharana </ref> ====== 4- Ny asa aman-draharaha nataony ====== -1920-1925: Nampiantra tao amin'ny sekoly Benjamin Escande Ambositra. Filohan'ny maintimolaly tao nandritra ny 22 taona izy noho ny firaiketam-pony tamin'io Sekoly io hatramin'ny taona 1981 nahafatesany. <ref>elisa freda </ref> -1929: Niato tamin'ny asa fampianarana noho ny antony ara-pahasalamana ary nanombohany ny asa maha mpitam-bokim-barotra fitotoam-bary : <nowiki>*</nowiki>1925-1928:Ulysse Gross, Antsirabe <nowiki>*</nowiki>1933-1951: Murat (tohin'ny Rizerie Pochard), Manakambahiny Antsihanaka <nowiki>*</nowiki>1951-1973: Société Rizerie Française, Antananarivo = II Ny maha mpanoratra azy = === 1- Ny solon'anarany === Teo amin'ny sehatry ny literatiora dia nitondra ny solon'anarana "BOLESPARA" i RAFANOHARANA. <ref>rafanoharana </ref> === 2- Ny asa sorany === Ny karazana asa sorany Tononkalo, tantara foronina, sombin-tantara, tsianjery. <ref>Rafanoharana </ref> Ny gazety sy ny boky nisy ny asa sorany Mpanoratra nanana ny maha izy azy tokoa i RAFANOHARANA hany ka gazety maro no namoaka ny asa sorany: <ref>Rafanoharana </ref> Ny sakaizan'ny tanora, Ny lakolosy volamena, Ny akon'Iarivo, Ny fandrosoam-baovao, Ny kalokalo Tatsinanana, Ny mpandinika, Ny Teny soa, Ny Trompetra volamena, La tribune, Midi Madagasikara. <ref>Rafanoharana </ref> Nahaliana ireo mpanoratra mpanambatra tononkalo anaty boky koa ny asa sorany toy ny hita ao amin'ny :<ref>Rafanoharana </ref> <nowiki>*</nowiki>Takelaka notsongaina (Simeon Rajaona) <nowiki>*</nowiki>Fary mamy (Rabemolaly Fanomezana sy ny namany) <nowiki>*</nowiki>Etsy babeko (Régis Rajemisa Raolison) Ny asa soratra nammiavaka azy Anisan'ny nampiavaka sy nahafantarana an'i Bolespara ny sombin-tantara mitondra ny lohateny hoe "Ralanto mpanjono" sy " Hitady azy isika "<ref>Bolespara </ref> Ny taona 1933 dia hazo ny loka faharoa tamin'ny "Les Belles-lettres" izy tamin'ny alalan'ny bokin-tantarany "Ilay Veromanitra" <ref>rafanoharana </ref> === 3- Ny tara-kevitra novetsoiny === -Ny fitiavan-tanindrazana -Ny fahafatesana -Ny zavaboaary -Ny fitiavana -Ny finoana sy fanantenana https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-95.html<ref>jereo koa tranokala </ref> https://vetso.serasera.org/mpanoratra/rafanoharana/tononkalo<ref>Tranokala </ref> Boky momba an'i Rafanoharana 6bo6yo3n4vwskjhe7g2r6d6jx29l8ou 1147779 1147778 2026-07-16T07:07:50Z Nitokiana 40334 Nampiditra infobox 1147779 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=RAFANOHARANA na Bolespara|teraka=29 jolay 1901|toerana=Alakamisy Ambositra|maty=26 Febroary 1981|firenena=Madagasikara|asa=Mpampianatra|asa hafa=Poèta|taona niasana=1920-1973|seha-pitiavana=Manambady}} == Ny fiainany == === Ny fiankohonany === Teraka tamin'ny 29 jolay 1901 tao Alakamisy Ambositra i Bolespara, RAMANGARIVO avy ao Ambohimasina Betafo no rainy, RASOAMANANDAFY no reniny. Rasoamiarimanana no anarana nomen'izy ireo azy. Ny RAFANOHARANA indray dia avy amin'ny tapaky ny anaran-draibeny RAINIZAFIFANOHARANA izay nasalotra azy teo amin'ny faharoa ambin'ny folo taonany. Ny BOLESPARA kosa dia avy amin'ny hoe "parabole", dikan'ny fanoharana amin'ny teny malagasy ary navadika ho "Lobuspara" ka nahazoana io anarana diam-penina io. <ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-95.html</ref> Nanambady an-dtoa RAZAIMANORO Elise izy tamin'ny 1927 ary niteraka 02 lahy sy 02 vavy. Ny 26 Febroary 1981 izy no nodimandry ary ao Androndrakely no milevina. Kamboty fahakeliny izy satria vao roa taona monja dia efa maty ny reniny. Ny rahavavin-dRenibeny avy amin'ny Rainy izay mponin'Antananjaka Antsirabe no nitaiza azy ary noheveriny fa tena reniny. Efa lehibe izy vao nahalala ny marina ary tamin'izany fotoana izany koa no nahafatarany ny tena Rainy. Nanorim-ponenana tao Ambositra ny Ray aman-dReniny hatramin'ny nanombohan'ny tolon'ny Menalamba. Anisan'ny Menalamba niaraka tamin-dRainibetsimisaraka mantsy ny rainy. Zanak'olona manan-talenta izy satria tena mahay mitendry valiha RAMANGARIVO Rainy. ==== Ny fianarana noratovony ==== 1910-1918: Mpianatry ny sekoly protestanta Benjamin Escande tao Ambositra izy nandritra ny 08 taona ary tafara-dalana tamin' i Elisa Freda, andiany faharoa. <ref>Bolespara </ref> 1919: Nanony ny fianaranany tao amin'ny sekoly MPF Ambavahadimitafo, nanomana ny CAE ary tao no nanomboka nifankahazoany tamin'i Jean Narivony. ===== 3-Ny mari-pahaizana nananany ===== CESD mari-pahaizana azony tao amin'ny sekoly protestanta Benjamin Escande. <ref>Rafanoharana </ref> ====== 4- Ny asa aman-draharaha nataony ====== -1920-1925: Nampiantra tao amin'ny sekoly Benjamin Escande Ambositra. Filohan'ny maintimolaly tao nandritra ny 22 taona izy noho ny firaiketam-pony tamin'io Sekoly io hatramin'ny taona 1981 nahafatesany. <ref>elisa freda </ref> -1929: Niato tamin'ny asa fampianarana noho ny antony ara-pahasalamana ary nanombohany ny asa maha mpitam-bokim-barotra fitotoam-bary : <nowiki>*</nowiki>1925-1928:Ulysse Gross, Antsirabe <nowiki>*</nowiki>1933-1951: Murat (tohin'ny Rizerie Pochard), Manakambahiny Antsihanaka <nowiki>*</nowiki>1951-1973: Société Rizerie Française, Antananarivo = II Ny maha mpanoratra azy = === 1- Ny solon'anarany === Teo amin'ny sehatry ny literatiora dia nitondra ny solon'anarana "BOLESPARA" i RAFANOHARANA. <ref>rafanoharana </ref> === 2- Ny asa sorany === Ny karazana asa sorany Tononkalo, tantara foronina, sombin-tantara, tsianjery. <ref>Rafanoharana </ref> Ny gazety sy ny boky nisy ny asa sorany Mpanoratra nanana ny maha izy azy tokoa i RAFANOHARANA hany ka gazety maro no namoaka ny asa sorany: <ref>Rafanoharana </ref> Ny sakaizan'ny tanora, Ny lakolosy volamena, Ny akon'Iarivo, Ny fandrosoam-baovao, Ny kalokalo Tatsinanana, Ny mpandinika, Ny Teny soa, Ny Trompetra volamena, La tribune, Midi Madagasikara. <ref>Rafanoharana </ref> Nahaliana ireo mpanoratra mpanambatra tononkalo anaty boky koa ny asa sorany toy ny hita ao amin'ny :<ref>Rafanoharana </ref> <nowiki>*</nowiki>Takelaka notsongaina (Simeon Rajaona) <nowiki>*</nowiki>Fary mamy (Rabemolaly Fanomezana sy ny namany) <nowiki>*</nowiki>Etsy babeko (Régis Rajemisa Raolison) Ny asa soratra nammiavaka azy Anisan'ny nampiavaka sy nahafantarana an'i Bolespara ny sombin-tantara mitondra ny lohateny hoe "Ralanto mpanjono" sy " Hitady azy isika "<ref>Bolespara </ref> Ny taona 1933 dia hazo ny loka faharoa tamin'ny "Les Belles-lettres" izy tamin'ny alalan'ny bokin-tantarany "Ilay Veromanitra" <ref>rafanoharana </ref> === 3- Ny tara-kevitra novetsoiny === -Ny fitiavan-tanindrazana -Ny fahafatesana -Ny zavaboaary -Ny fitiavana -Ny finoana sy fanantenana https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-95.html<ref>jereo koa tranokala </ref> https://vetso.serasera.org/mpanoratra/rafanoharana/tononkalo<ref>Tranokala </ref> Boky momba an'i Rafanoharana ezznez6j4qk6yqnr4djagwex1uyol1c