Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 2698 1148674 1118137 2026-08-05T10:11:02Z Thelezifor 15140 Vondrona voakasika 1148674 wikitext text/x-wiki {{vangovango|biby}} [[Sary:Cyprinus carpio.jpg|vignette|Karipa (''[[Cyprinus carpio]])''|364x364px]] Ny '''trondro''' dia karazana [[hazandrano]] rakotra kira, ary ny fivoy no ihetsehany ao anaty [[rano]], [[biby]] manana hazon-damosina velona anaty rano ary miaina amin' ny alalan' ny [[sagoaga]]. Izy ireo dia efa nisy nanomboka tamin' ny tenatenan' ny Vanim-potoana Kambrianina. Manana [[ra mangatsiaka]] ny ankamaroan' ny kazaran-trondro. Ny trondro dia "karazana hazandrano somary fisapisaka, ny tenany rakotra kira masaisay ary manam-pitaovana ahafahany mihetsika ao anaty rano: vombony iray ao an-damosiny, fivoy milaha-droa eo ambany tratrany sy ambany kibony, fivoy iray indray ao am-poto-kibony, ary ny rambony, izay mikapoka miankavia sy miankavanana rehefa mitsoriaka izy; misy karazany roa ny trondro: ny trondron-dranomamy sy ny trondron-dranomasina; manatody ny trondro amin' ny fararano, izay foy amin' ny voalohandohan' ny ririnina. Anisan' ny tsara sy matsiro ny trondro; laokandrano, laoka"<ref><small>Rajemisa-Raolison Régis, "Trondro" ao amin' ny ''Rakibolana malagasy'', Editions Ambozontany, Analamahitsy, Antananarivo, 2003</small></ref>. Ny trondro dia misy azy an-dranomamy sy an-dranomasina. Matetika afangaron' ny olona ny hevitry ny teny hoe ''trondro'' sy ''[[hazandrano]]'', nefa ny hoe ''hazandrano'' dia "anarana iraisan' ny biby fanjono"<ref><small>"Hazandrano" ao amin' ny ''Voambolana malagasy-malagasy (frantsay)'', 1986. Service de la Logistique Pédagogique / Ministère de l'Enseignement Secondaire et de l'éducation de Base, Antananarivo.</small></ref>. Anisan' ny atao hoe trondro ny karazana ao amin' ny ''Petromyzontiformes'' (indrindra any amin' ny faritra manana toetany antonony any amin' ny ila-bolantany avaratra, atao amin' ny teny frantsay hoe ''lamproie''), ny ''Chondrichthyes'' (ahitana indrindra ny [[Fay (trondro)|fay]] sy ny [[Akiho|antsantsa]]), ny ''Actinopterygii'' (ny trondro tena fantatra indrindra: misy kirany sy vombony), ny ''Sarcopterygii'' (mitsinjara ho ''Ceratodontimorpha'' sy ''Actinistia'') ary indraindray koa ny On y associe parfois les ''Myxiniformes''. [[File:Astronotus ocellatus - Karlsruhe Zoo 01.jpg|thumb|''Astronotus ocellatus'']] == Karazan-trondro misy eto Madagasikara == Indreto misy karazana trondro:<ref><small>Blench, Roger. [http://www.rogerblench.info/Language/Austronesian/Malagasy/Malagasy%20fish%20names.pdf Notes on Malagasy fish names].</small></ref><ref><small>Bauchot, M-L. & G. Bianchi 1984. ''Guide de poisons commerciaux de Madagascar (espèces marines et d’eaux saumâtres)''. Rome : FAO.</small></ref><ref><small>Pellegrin, M. Jacques 1933. ''Les poissons des eaux douces de Madagascar et des iles voisines (Comores, Seychelles, Mascareignes)''. Tananarive : G. Pitot et Cie.</small></ref><ref><small>Richmond, M.D. 2002. ''A field guide to the seashores of Eastern Africa and the Western Indian Ocean islands'' (2nd ed). Milan: SIDA/SAREC - University of Dar es Salaam.</small></ref> * [[gogo]]: ''Arius'' spp. * [[mahalogy]]: ''Caesio'' spp. * [[tsenaby]]: ''Cheilio inermis'' * [[lemeleme]]: ''Coris formosa'' * [[lanora]]: ''Elagatis bipinnulata'' * [[alovo]]: ''Epinephelus fasciatus'', ''Epinephelus coeruleopunctatus'' * [[angoa]], [[vohy]]: ''Euthynnus affinis'' * [[tserakantsiva]]: ''Fistularia petimba'' * [[ambariake]]: ''Gerres oyena'' * [[soavahindriaka]]: ''Hippocampus cf. borboniensis'' * [[ndwaro]]: ''Istiophorus platypterus'' * [[fiambondis]] (?): ''Labroides dimidiatus'' * [[tapaporoha]]: ''Lethrinus harak'' * [[ambitsy]]: ''Lethrinus nebulosus'' * [[romanjia]]: ''Lethrinus variegatus'' * [[tsivaravana]]: ''Lutjanus bohar'' * [[amposama]]: ''Lutjanus fulviflamma'' * [[fiamasika]]: ''Lutjanus kasmira'' * [[ndwaro]]: ''Makaira indica'' * [[kipela]], [[talatala]]: ''Monodactylus argenteus'' * [[amgelika]]: ''Monotaxis grandoculis'' * [[dangiara]], [[filao papango]]: ''Platax orbicularis'' * [[fiandolo]], [[lafalovo]]: ''Plotosus lineatus'' * [[bodoloha]]: ''Pseudanthias squamipinnis'' * [[lemilemy]]: ''Pseudochromis dutoiti'' * [[sabonto]]: ''Rastrelliger kanagurta'' * [[soroboa]]: ''Rhynchobatus djiddensis'' * [[maro taobana]]: ''Sardinella albella'' * [[lamatra]], [[talafeta]]: ''Scomberomorus commerson'' * [[lamatra]]: ''Scomberomorus plurilineatus'' * [[akihoviko]]: ''Sphyrna'' spp. * [[drihy]], [[tsarabora]]: ''Terapon jarbua'' * [[lemeleme]]: ''Thalassoma hebraicum'' * [[sampramale]], [[vivano]]: ''Variola louti'' * [[fiam'akoho]]: ''Zanclus cornutus'' * [[akiho]]: Selachimorpha * [[amalona]]: Anguillidae * [[tsivio kautsiva]]: Aulostomidae * [[fia lomotra]]: Centriscidae * [[fiau akoho]]: Chaetodontidae * [[Sardinina]]: ''Sardina pilchardus'' * [[tove]]: Engraulidae * [[hamby]]: Echeneidae * [[tabololo]]: Gobiidae * [[amgarera]]: Haemulidae * [[kifalootse]]: Kyphosidae * [[lily]]: Leiognathidae * [[torovoke]]: Mugilidae * [[fiantsomotsa]]: Mullidae * [[volomboto]]: Pinguipedidae * [[toho]], [[tohompase]]: Platycephalidae * [[amboramasaka]]: Siganidae * [[fia lomotra]]: Solenostomidae * [[ariloha]]: Sparidae * [[botava]]: Tetraodontidae == oharano sy fanamarihana == [[sokajy:biby]] [[sokajy:Trondro]] [[Sokajy:Fanjonoana]] qiqce14g6f6dwzvktni5s4hntnqe3jq 1148675 1148674 2026-08-05T10:16:31Z Thelezifor 15140 Jereo koa 1148675 wikitext text/x-wiki {{vangovango|biby}} [[Sary:Cyprinus carpio.jpg|vignette|Karipa (''[[Cyprinus carpio]])''|364x364px]] Ny '''trondro''' dia karazana [[hazandrano]] rakotra kira, ary ny fivoy no ihetsehany ao anaty [[rano]], [[biby]] manana hazon-damosina velona anaty rano ary miaina amin' ny alalan' ny [[sagoaga]]. Izy ireo dia efa nisy nanomboka tamin' ny tenatenan' ny Vanim-potoana Kambrianina. Manana [[ra mangatsiaka]] ny ankamaroan' ny kazaran-trondro. Ny trondro dia "karazana hazandrano somary fisapisaka, ny tenany rakotra kira masaisay ary manam-pitaovana ahafahany mihetsika ao anaty rano: vombony iray ao an-damosiny, fivoy milaha-droa eo ambany tratrany sy ambany kibony, fivoy iray indray ao am-poto-kibony, ary ny rambony, izay mikapoka miankavia sy miankavanana rehefa mitsoriaka izy; misy karazany roa ny trondro: ny trondron-dranomamy sy ny trondron-dranomasina; manatody ny trondro amin' ny fararano, izay foy amin' ny voalohandohan' ny ririnina. Anisan' ny tsara sy matsiro ny trondro; laokandrano, laoka"<ref><small>Rajemisa-Raolison Régis, "Trondro" ao amin' ny ''Rakibolana malagasy'', Editions Ambozontany, Analamahitsy, Antananarivo, 2003</small></ref>. Ny trondro dia misy azy an-dranomamy sy an-dranomasina. Matetika afangaron' ny olona ny hevitry ny teny hoe ''trondro'' sy ''[[hazandrano]]'', nefa ny hoe ''hazandrano'' dia "anarana iraisan' ny biby fanjono"<ref><small>"Hazandrano" ao amin' ny ''Voambolana malagasy-malagasy (frantsay)'', 1986. Service de la Logistique Pédagogique / Ministère de l'Enseignement Secondaire et de l'éducation de Base, Antananarivo.</small></ref>. Anisan' ny atao hoe trondro ny karazana ao amin' ny ''Petromyzontiformes'' (indrindra any amin' ny faritra manana toetany antonony any amin' ny ila-bolantany avaratra, atao amin' ny teny frantsay hoe ''lamproie''), ny ''Chondrichthyes'' (ahitana indrindra ny [[Fay (trondro)|fay]] sy ny [[Akiho|antsantsa]]), ny ''Actinopterygii'' (ny trondro tena fantatra indrindra: misy kirany sy vombony), ny ''Sarcopterygii'' (mitsinjara ho ''Ceratodontimorpha'' sy ''Actinistia'') ary indraindray koa ny On y associe parfois les ''Myxiniformes''. [[File:Astronotus ocellatus - Karlsruhe Zoo 01.jpg|thumb|''Astronotus ocellatus'']] == Karazan-trondro == Indreto misy karazana trondro:<ref><small>Blench, Roger. [http://www.rogerblench.info/Language/Austronesian/Malagasy/Malagasy%20fish%20names.pdf Notes on Malagasy fish names].</small></ref><ref><small>Bauchot, M-L. & G. Bianchi 1984. ''Guide de poisons commerciaux de Madagascar (espèces marines et d’eaux saumâtres)''. Rome : FAO.</small></ref><ref><small>Pellegrin, M. Jacques 1933. ''Les poissons des eaux douces de Madagascar et des iles voisines (Comores, Seychelles, Mascareignes)''. Tananarive : G. Pitot et Cie.</small></ref><ref><small>Richmond, M.D. 2002. ''A field guide to the seashores of Eastern Africa and the Western Indian Ocean islands'' (2nd ed). Milan: SIDA/SAREC - University of Dar es Salaam.</small></ref> * [[gogo]]: ''Arius'' spp. * [[mahalogy]]: ''Caesio'' spp. * [[tsenaby]]: ''Cheilio inermis'' * [[lemeleme]]: ''Coris formosa'' * [[lanora]]: ''Elagatis bipinnulata'' * [[alovo]]: ''Epinephelus fasciatus'', ''Epinephelus coeruleopunctatus'' * [[angoa]], [[vohy]]: ''Euthynnus affinis'' * [[tserakantsiva]]: ''Fistularia petimba'' * [[ambariake]]: ''Gerres oyena'' * [[soavahindriaka]]: ''Hippocampus cf. borboniensis'' * [[ndwaro]]: ''Istiophorus platypterus'' * [[fiambondis]] (?): ''Labroides dimidiatus'' * [[tapaporoha]]: ''Lethrinus harak'' * [[ambitsy]]: ''Lethrinus nebulosus'' * [[romanjia]]: ''Lethrinus variegatus'' * [[tsivaravana]]: ''Lutjanus bohar'' * [[amposama]]: ''Lutjanus fulviflamma'' * [[fiamasika]]: ''Lutjanus kasmira'' * [[ndwaro]]: ''Makaira indica'' * [[kipela]], [[talatala]]: ''Monodactylus argenteus'' * [[amgelika]]: ''Monotaxis grandoculis'' * [[dangiara]], [[filao papango]]: ''Platax orbicularis'' * [[fiandolo]], [[lafalovo]]: ''Plotosus lineatus'' * [[bodoloha]]: ''Pseudanthias squamipinnis'' * [[lemilemy]]: ''Pseudochromis dutoiti'' * [[sabonto]]: ''Rastrelliger kanagurta'' * [[soroboa]]: ''Rhynchobatus djiddensis'' * [[maro taobana]]: ''Sardinella albella'' * [[lamatra]], [[talafeta]]: ''Scomberomorus commerson'' * [[lamatra]]: ''Scomberomorus plurilineatus'' * [[akihoviko]]: ''Sphyrna'' spp. * [[drihy]], [[tsarabora]]: ''Terapon jarbua'' * [[lemeleme]]: ''Thalassoma hebraicum'' * [[sampramale]], [[vivano]]: ''Variola louti'' * [[fiam'akoho]]: ''Zanclus cornutus'' * [[akiho]]: Selachimorpha * [[amalona]]: Anguillidae * [[tsivio kautsiva]]: Aulostomidae * [[fia lomotra]]: Centriscidae * [[fiau akoho]]: Chaetodontidae * [[Sardinina]]: ''Sardina pilchardus'' * [[tove]]: Engraulidae * [[hamby]]: Echeneidae * [[tabololo]]: Gobiidae * [[amgarera]]: Haemulidae * [[kifalootse]]: Kyphosidae * [[lily]]: Leiognathidae * [[torovoke]]: Mugilidae * [[fiantsomotsa]]: Mullidae * [[volomboto]]: Pinguipedidae * [[toho]], [[tohompase]]: Platycephalidae * [[amboramasaka]]: Siganidae * [[fia lomotra]]: Solenostomidae * [[ariloha]]: Sparidae * [[botava]]: Tetraodontidae == Jereo koa == * [[Hazandrano]] * [[Hazan-dranomasina]] * [[Lisitry ny anaran-trondro amin' ny teny malagasy]] == Loharano sy fanamarihana == [[sokajy:biby]] [[sokajy:Trondro]] [[Sokajy:Fanjonoana]] 6yu81190td5gx2o6yzk8j9xc7ea9pht 0 278208 1148676 1135866 2026-08-05T10:28:46Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Akiho]] ho [[Akio]] i Thelezifor 1135866 wikitext text/x-wiki [[Sary:TDpGUipa.jpg|vignette|361x361px|Antsanta na akio isan-karazany]] Ny '''akiho''' na '''antsantsa''' na '''akio''' (''Selachimorpha'') dia [[hazandrano]]<ref>Blench, Roger. ''Notes on Malagasy fish names''.</ref><ref>Bauchot, M-L. & G. Bianchi. 1984. ''Guide de poisons commerciaux de Madagascar (espèces marines et d’eaux saumâtres)''. Rome : FAO.</ref><ref>Pellegrin, M. Jacques. 1933. ''Les poissons des eaux douces de Madagascar et des iles voisines (Comores, Seychelles, Mascareignes)''. Tananarive : G. Pitot et Cie.</ref><ref>Richmond, M.D. 2002. ''A field guide to the seashores of Eastern Africa and the Western Indian Ocean islands'' (2nd ed). Milan: SIDA/SAREC - University of Dar es Salaam.</ref>, [[trondro]] isan-karazany miaina an-dranomasina, lava vatana sady matanjaka. Malaza ho masiaka ny antsantsa nefa tsy ny karazana antsantsa rehetra no toy izany fa ny sasany ihany. Ahitana azy ireo ny [[ranomasimbe]] rehetra sy ny [[ony]] lehibe sasantsasany. Ankehitriny dia miisa any amin' ny 500 ny karazana antsantsa izay voantsinjara ao amin' ny fianakaviana miisa 35, ankoatry ny [[Fay (hazandrano)|fay]] izay heverina ankehitriny fa karazana antsantsa koa. Miova eo anelanelan' ny 14&nbsp;sm hatramin' ny 20&nbsp;m na mihoatra ny halavan' ny antsantsa. Na dia ngeza indrindra aza ny [[antsantsa trozona]] (mihoatra ny 20 m) dia ny [[planktôna]] no sakafony izay alainy amin' ny alalan' ny fitantavanana ny ranomasina. Ny ankamaroan' ny antsantsa dia mpihaza ary mihinana ny biby an-dranomasina rehetra. Ahitana azy ireo ny [[ranomasina]] rehetra hatrany amin' ny 2&nbsp;500&nbsp;m any ambany. Tsy dia ahitana azy ireo firy ny [[ranomamy]], nefa misy karazany afaka miaina an-dranomamy koa, dia ilay atao hoe "antsantsan' i Zambezi" (''Carcharhinus leucas'') sy ny "antsantsan-drenirano" (''Glyphis''). Misefo amin' ny alalan' ny [[esasa]] mivaky dimy hatramin' ny fito ny antsantsa. Ny nifiny dia maniry amin' ny tandahatra maro izay miongotra sy misolo hatranihatrany. Na dia malaza ho masiaka aza ny antsantsa dia karazany dimy ihany no tena mampidi-doza. Ny iray ampahatelon' ny karazana antsantsa dia tandindomim-paharinganana ankehitriny vokatry ny fanaratoana azy tafahoatra, ny famonoana azy ireo, sns. == Jereo koa == * [[Antsantsa fotsy]] * [[Antsantsa tigra]] * [[Antsantsa trozona]] == Loharano == <references /> [[Sokajy:Hazandrano]] 9qrrkuta11yh5m50nx94m8w7hf34j33 0 278209 1148678 1135865 2026-08-05T11:02:06Z Thelezifor 15140 1148678 wikitext text/x-wiki [[Sary:Anguilla_anguilla.jpg|vignette|400x400px|''Anguilla anguilla'']] Ny '''amalona''' dia [[hazandrano]] isan-karazany, izay lavalava vatana toy ny [[Bibilava be maso|bibilava]] sady malama hoditra. Ny karazana tena tondroina amin' io anarana io dia ny ao amin' ny fianakaviana ''[[Anguillidae]]'''<ref>Blench, Roger. ''Notes on Malagasy fish names''.</ref><ref>Bauchot, M-L. & G. Bianchi. 1984. ''Guide de poisons commerciaux de Madagascar (espèces marines et d’eaux saumâtres)''. Rome : FAO.</ref><ref>Pellegrin, M. Jacques. 1933. ''Les poissons des eaux douces de Madagascar et des iles voisines (Comores, Seychelles, Mascareignes)''. Tananarive : G. Pitot et Cie.</ref><ref>Richmond, M.D. 2002. ''A field guide to the seashores of Eastern Africa and the Western Indian Ocean islands'' (2nd ed). Milan: SIDA/SAREC - University of Dar es Salaam.</ref>''''', nefa mety hahafaoka ny karazana ao amin' ny filaharana [[Anguilliformes]] koa. Midina any andranomasina ny amalona rehefa hanatody. Karazana efatra ny amalona misy eto Madagasikara, izay saly ao amin' ny fianakaviana ''Anguillidae'' sy antoko ''[[Anguilla]],'' dia ireto izany; * ''Anguilla bengalensis labiata'' (amalombandana) * ''Anguilla bicolor'' (amalofotsy) * ''Anguilla marmorata'' (amalombandana) * ''Anguilla mossambica'' (amalomainty) == Loharano == <references /> [[Sokajy:Hazandrano]] if015exehb6n4e268w8jl1dcdp6vzve 0 278229 1148661 1064687 2026-08-05T06:58:27Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Zoity]] ho [[Masajy]] i Thelezifor 1064687 wikitext text/x-wiki [[Sary:Crassostrea_gigas_p1040847.jpg|thumb|''Crassostrea gigas'']] '''Zoity''' (Ostreidae) - [[biby]].<ref>Blench, Roger. ''Notes on Malagasy fish names''.</ref><ref>Bauchot, M-L. & G. Bianchi. 1984. ''Guide de poisons commerciaux de Madagascar (espèces marines et d’eaux saumâtres)''. Rome : FAO.</ref><ref>Pellegrin, M. Jacques. 1933. ''Les poissons des eaux douces de Madagascar et des iles voisines (Comores, Seychelles, Mascareignes)''. Tananarive : G. Pitot et Cie.</ref><ref>Richmond, M.D. 2002. ''A field guide to the seashores of Eastern Africa and the Western Indian Ocean islands'' (2nd ed). Milan: SIDA/SAREC - University of Dar es Salaam.</ref> == Loharano == <references /> [[Sokajy:Biby]] ahfrt2sxxezma6shbss0jsk2l9mrdfv 1148669 1148661 2026-08-05T09:10:36Z Thelezifor 15140 Lisitry ny vondron-karazana 1148669 wikitext text/x-wiki [[Sary:Crassostrea_gigas_p1040847.jpg|thumb|''Crassostrea gigas''|362x362px]] Ny '''''Ostreidae''''' fianakaviana biby an-dranomasina izay anisan' ny ''[[Mollusca]]'' (akoran-dranomasina, sns), ao amin' ny filaharana [[Ostreoida]]. Azon' ny olombelona atao sakafo ny ankamaroany, izay antsoina amin' ny teny malagasy hoe '''masajy''', '''himbato''', na '''zoity''' (avy amin' ny teny frantsay hoe "huitre"). == Lisitry ny vondron-karazana == [[Sary:Crassostrea gigas Marennes p1050142.jpg|vignette|229x229px|''Crassostrea gigas'']] Mizara ho vondron-karazana miisa 14 hatramin' ny 16 mbola misy ankehitriny ny fianakaviana ''Ostreidae'', ankoatry ny efa lany tamingana, izay ahitana karazany velona eo amin' ny 71 eo ho eo amin' ny fitambarany. Maro amin' ireo vondron-karazana ireo no tsy ahitana afa-tsy karazana iray ihany, ary ny vondrona ''Ostrea'', ''Crassostrea'', ''Magallana'', ary ''Saccostrea'' no tena maro karazana ao anatin' io fianakaviana io. Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[World Register of Marine Species]]'' (9 Janoary 2015)<ref><small>"[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=215 Ostreidae Rafinesque, 1815]" ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.marinespecies.org%2Faphia.php%3Fp%3Dtaxdetails%26id%3D215 arsiva]), ''World Register of Marine Species'', Notsidihina tamin' ny 9 Janoary 2015.</small></ref>: * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 -- karazana 1 * ''Anomiostrea'' Habe & Kosuge, 1966 -- karazana 1 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 -- karazana 12 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 efa lany tamingana * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 -- karazana 7 * ''Flemingostrea'' Vredenburg, 1916 efa lany tamingana * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 -- karazana 1 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016 -- karazana 10 * ''Nanostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 -- karazana 1 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 -- karazana 17 * ''Planostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 -- karazana 2 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 -- karazana 10 * ''Striostrea'' Vialov, 1936 -- karazana 3 * ''Talonostrea'' Li & Qi, 1994 -- karazana 2 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 Inty ny lisitry ny vondron-karazana 25 araka ny ''World Register of Marine Species'', anisan' izany ny 18 mbola velona<ref><small>Schneider, Simon (2024-10-17). "[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=230 Ostreidae Rafinesque, 1815]". ''WoRMS''. World Register of Marine Species. Notsidihina tamin' ny 10/03/2025.</small></ref>: * ''Actinostreon'' Bayle, 1878 (†) * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 * ''Angustostrea'' Vialov, 1936 (†) * ''Anomiostrea'' T. Habe & Kosuge, 1966 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 (†) * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 * ''Ferganea'' Vialov, 1936 (†) * ''Gyrostrea'' Mirmakolov, 1966 (†) * ''Kulunostrea'' J.-M. Wei, 1984 (†) * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016<ref name="Salvi" /> * ''Nanostrea'' Harry, 1985 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 * ''Planostrea'' Harry, 1985 * ''Pseudoperna'' Logan, 1899 (†) * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 * ''Sokolowia'' Böhm, 1933 (†) * ''Striostrea'' Vialov, 1936 * ''Talonostrea'' X.-X. Li & Z.-Y. Qi, 1994 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 * ''Umbrostrea'' Hautmann, 2001 (†) === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === Ao amin' ny ranomasina manodidina an' i [[Madagasikara]], ny fianakaviana ''Ostreidae'' dia ahitana indrindra vondron-karazana telo lehibe: ''[[Saccostrea]]'' sy ''[[Crassostrea]]'' ary ''[[Lopha]]''. * Ny ''Crassostrea'' (sy ny karazana mifandraika akaiky aminy, ny ''[[Magallana]]''), izay ahitana ireo karazana masajy fahita eny amin' ny [[ala honko]] sady angonina amin' ny fomba nentim-paharazana, anisan' izany ny karazana ''[[Crassostrea cucullata]]'' sy ''[[Crassostrea madrasensis]]'' (na ''Magallana madrasensis'') ary ''[[Crassostrea gigas]]'' (na ''[[Magallana gigas]]'') (ho an' ny andrana fiompiana). * Ny ''Lopha'': malaza eto Madagasikara ity vondron-karazana ity noho ilay karazana velon-koazy ''[[Lopha cristagalli]]'' (na ''Ostrea tridacnaeformis''). * Ny Saccostrea no vondron-karazana manjaka any amin' ny tontolo voajanahary. Ahitana karazana ''[[Saccostrea cucullata]]'' ny eny amin' ny ala honko, ny eny amin' ny vatolampy, ary ny eny amin' ny [[riakasia]] amorontsiraka, indrindra fa any atsimo-atsinanana akaikin' i [[Tolagnaro|Taolagnaro]] sy manaraka ny morontsiraka andrefana. == Loharano == <references /> [[Sokajy:Biby]] eixr3as5pf9d08j71eijq54gf9htz7c 1148670 1148669 2026-08-05T09:11:22Z Thelezifor 15140 1148670 wikitext text/x-wiki [[Sary:Crassostrea_gigas_p1040847.jpg|thumb|''Crassostrea gigas''|362x362px]] Ny '''''Ostreidae''''' fianakaviana biby an-dranomasina izay anisan' ny ''[[Mollusca]]'' (akoran-dranomasina, sns), ao amin' ny filaharana [[Ostreoida]]. Azon' ny olombelona atao sakafo ny ankamaroany, izay antsoina amin' ny teny malagasy hoe '''masajy''', '''himbato''', na '''zoity''' (avy amin' ny teny frantsay hoe "huitre"). == Lisitry ny vondron-karazana == [[Sary:Crassostrea gigas Marennes p1050142.jpg|vignette|229x229px|''Crassostrea gigas'']] Mizara ho vondron-karazana miisa 14 hatramin' ny 16 mbola misy ankehitriny ny fianakaviana ''Ostreidae'', ankoatry ny efa lany tamingana, izay ahitana karazany velona eo amin' ny 71 eo ho eo amin' ny fitambarany. Maro amin' ireo vondron-karazana ireo no tsy ahitana afa-tsy karazana iray ihany, ary ny vondrona ''Ostrea'', ''Crassostrea'', ''Magallana'', ary ''Saccostrea'' no tena maro karazana ao anatin' io fianakaviana io. Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[World Register of Marine Species]]'' (9 Janoary 2015)<ref><small>"[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=215 Ostreidae Rafinesque, 1815]" ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.marinespecies.org%2Faphia.php%3Fp%3Dtaxdetails%26id%3D215 arsiva]), ''World Register of Marine Species'', Notsidihina tamin' ny 9 Janoary 2015.</small></ref>: * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 -- karazana 1 * ''Anomiostrea'' Habe & Kosuge, 1966 -- karazana 1 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 -- karazana 12 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 efa lany tamingana * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 -- karazana 7 * ''Flemingostrea'' Vredenburg, 1916 efa lany tamingana * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 -- karazana 1 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016 -- karazana 10 * ''Nanostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 -- karazana 1 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 -- karazana 17 * ''Planostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 -- karazana 2 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 -- karazana 10 * ''Striostrea'' Vialov, 1936 -- karazana 3 * ''Talonostrea'' Li & Qi, 1994 -- karazana 2 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 Inty ny lisitry ny vondron-karazana 25 araka ny ''World Register of Marine Species'', anisan' izany ny 18 mbola velona<ref><small>Schneider, Simon (2024-10-17). "[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=230 Ostreidae Rafinesque, 1815]". ''WoRMS''. World Register of Marine Species. Notsidihina tamin' ny 10/03/2025.</small></ref>: * ''Actinostreon'' Bayle, 1878 (†) * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 * ''Angustostrea'' Vialov, 1936 (†) * ''Anomiostrea'' T. Habe & Kosuge, 1966 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 (†) * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 * ''Ferganea'' Vialov, 1936 (†) * ''Gyrostrea'' Mirmakolov, 1966 (†) * ''Kulunostrea'' J.-M. Wei, 1984 (†) * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016 * ''Nanostrea'' Harry, 1985 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 * ''Planostrea'' Harry, 1985 * ''Pseudoperna'' Logan, 1899 (†) * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 * ''Sokolowia'' Böhm, 1933 (†) * ''Striostrea'' Vialov, 1936 * ''Talonostrea'' X.-X. Li & Z.-Y. Qi, 1994 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 * ''Umbrostrea'' Hautmann, 2001 (†) === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === Ao amin' ny ranomasina manodidina an' i [[Madagasikara]], ny fianakaviana ''Ostreidae'' dia ahitana indrindra vondron-karazana telo lehibe: ''[[Saccostrea]]'' sy ''[[Crassostrea]]'' ary ''[[Lopha]]''. * Ny ''Crassostrea'' (sy ny karazana mifandraika akaiky aminy, ny ''[[Magallana]]''), izay ahitana ireo karazana masajy fahita eny amin' ny [[ala honko]] sady angonina amin' ny fomba nentim-paharazana, anisan' izany ny karazana ''[[Crassostrea cucullata]]'' sy ''[[Crassostrea madrasensis]]'' (na ''Magallana madrasensis'') ary ''[[Crassostrea gigas]]'' (na ''[[Magallana gigas]]'') (ho an' ny andrana fiompiana). * Ny ''Lopha'': malaza eto Madagasikara ity vondron-karazana ity noho ilay karazana velon-koazy ''[[Lopha cristagalli]]'' (na ''Ostrea tridacnaeformis''). * Ny Saccostrea no vondron-karazana manjaka any amin' ny tontolo voajanahary. Ahitana karazana ''[[Saccostrea cucullata]]'' ny eny amin' ny ala honko, ny eny amin' ny vatolampy, ary ny eny amin' ny [[riakasia]] amorontsiraka, indrindra fa any atsimo-atsinanana akaikin' i [[Tolagnaro|Taolagnaro]] sy manaraka ny morontsiraka andrefana. == Loharano == <references /> [[Sokajy:Biby]] gwupgxryif61nrbj5vx3a4shu92tyao 1148671 1148670 2026-08-05T09:27:06Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1148671 wikitext text/x-wiki [[Sary:Crassostrea_gigas_p1040847.jpg|thumb|''[[Magallana gigas]]''|362x362px]] Ny '''''Ostreidae''''' fianakaviana biby an-dranomasina izay anisan' ny ''[[Mollusca]]'' (akoran-dranomasina, sns), ao amin' ny filaharana [[Ostreoida]]. Azon' ny olombelona atao sakafo ny ankamaroany, izay antsoina amin' ny teny malagasy hoe '''masajy''', '''himbato''', na '''zoity''' (avy amin' ny teny frantsay hoe "huitre"). == Lisitry ny vondron-karazana == [[Sary:Saccostrea cuccullata (MNHN-IM-2012-24835) 002.jpeg|vignette|208x208px|''[[Saccostrea cuccullata]]'']] Mizara ho vondron-karazana miisa 14 hatramin' ny 16 mbola misy ankehitriny ny fianakaviana ''Ostreidae'', ankoatry ny efa lany tamingana, izay ahitana karazany velona eo amin' ny 71 eo ho eo amin' ny fitambarany. Maro amin' ireo vondron-karazana ireo no tsy ahitana afa-tsy karazana iray ihany, ary ny vondrona ''Ostrea'', ''Crassostrea'', ''Magallana'', ary ''Saccostrea'' no tena maro karazana ao anatin' io fianakaviana io. Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[World Register of Marine Species]]'' (9 Janoary 2015)<ref><small>"[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=215 Ostreidae Rafinesque, 1815]" ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.marinespecies.org%2Faphia.php%3Fp%3Dtaxdetails%26id%3D215 arsiva]), ''World Register of Marine Species'', Notsidihina tamin' ny 9 Janoary 2015.</small></ref>: * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 -- karazana 1 * ''Anomiostrea'' Habe & Kosuge, 1966 -- karazana 1 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 -- karazana 12 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 efa lany tamingana * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 -- karazana 7 * ''Flemingostrea'' Vredenburg, 1916 efa lany tamingana * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 -- karazana 1 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016 -- karazana 10 * ''Nanostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 -- karazana 1 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 -- karazana 17 * ''Planostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 -- karazana 2 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 -- karazana 10 * ''Striostrea'' Vialov, 1936 -- karazana 3 * ''Talonostrea'' Li & Qi, 1994 -- karazana 2 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 Inty ny lisitry ny vondron-karazana 25 araka ny ''World Register of Marine Species'', anisan' izany ny 18 mbola velona<ref><small>Schneider, Simon (2024-10-17). "[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=230 Ostreidae Rafinesque, 1815]". ''WoRMS''. World Register of Marine Species. Notsidihina tamin' ny 10/03/2025.</small></ref>: * ''Actinostreon'' Bayle, 1878 (†) * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 * ''Angustostrea'' Vialov, 1936 (†) * ''Anomiostrea'' T. Habe & Kosuge, 1966 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 (†) * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 * ''Ferganea'' Vialov, 1936 (†) * ''Gyrostrea'' Mirmakolov, 1966 (†) * ''Kulunostrea'' J.-M. Wei, 1984 (†) * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016 * ''Nanostrea'' Harry, 1985 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 * ''Planostrea'' Harry, 1985 * ''Pseudoperna'' Logan, 1899 (†) * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 * ''Sokolowia'' Böhm, 1933 (†) * ''Striostrea'' Vialov, 1936 * ''Talonostrea'' X.-X. Li & Z.-Y. Qi, 1994 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 * ''Umbrostrea'' Hautmann, 2001 (†) === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Crassostrea gigas Marennes p1050142.jpg|vignette|229x229px|''[[Magallana gigas]]'']] [[Sary:Ostreidae - Lopha cristagalli.JPG|vignette|206x206px|''[[Lopha cristagalli]]'']] Ao amin' ny ranomasina manodidina an' i [[Madagasikara]], ny fianakaviana ''Ostreidae'' dia ahitana indrindra vondron-karazana telo lehibe: ''[[Saccostrea]]'' sy ''[[Magallana]]'' ary ''[[Lopha]]''. * Ny ''Magallana'', izay ahitana ireo karazana masajy fahita eny amin' ny [[ala honko]] sady angonina amin' ny fomba nentim-paharazana, anisan' izany ny karazana ''[[Magallana bilineata]]'' (na ''Crassostrea madrasensis'' sy ''Magallana madrasensis'' teo aloha) ary ''[[Magallana gigas]]'' (na ''Crassostrea gigas'' teo aloha) (ho an' ny andrana fiompiana). * Ny ''Lopha'': malaza eto Madagasikara ity vondron-karazana ity noho ilay karazana velon-koazy ''[[Lopha cristagalli]]'' (na ''Ostrea tridacnaeformis''). * Ny ''Saccostrea'' no vondron-karazana manjaka any amin' ny tontolo voajanahary. Ahitana karazana ''[[Saccostrea cucullata]]'' (na ''Crassostrea cucullata'' teo aloha) ny eny amin' ny ala honko, ny eny amin' ny vatolampy, ary ny eny amin' ny [[riakasia]] amorontsiraka, indrindra fa any atsimo-atsinanana akaikin' i [[Tolagnaro|Taolagnaro]] sy manaraka ny morontsiraka andrefana. == Loharano == <references /> [[Sokajy:Biby]] ismeb52hytqdczratrbhe97efapb9fq 1148672 1148671 2026-08-05T09:30:26Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Masajy]] ho [[Ostreidae]] i Thelezifor 1148671 wikitext text/x-wiki [[Sary:Crassostrea_gigas_p1040847.jpg|thumb|''[[Magallana gigas]]''|362x362px]] Ny '''''Ostreidae''''' fianakaviana biby an-dranomasina izay anisan' ny ''[[Mollusca]]'' (akoran-dranomasina, sns), ao amin' ny filaharana [[Ostreoida]]. Azon' ny olombelona atao sakafo ny ankamaroany, izay antsoina amin' ny teny malagasy hoe '''masajy''', '''himbato''', na '''zoity''' (avy amin' ny teny frantsay hoe "huitre"). == Lisitry ny vondron-karazana == [[Sary:Saccostrea cuccullata (MNHN-IM-2012-24835) 002.jpeg|vignette|208x208px|''[[Saccostrea cuccullata]]'']] Mizara ho vondron-karazana miisa 14 hatramin' ny 16 mbola misy ankehitriny ny fianakaviana ''Ostreidae'', ankoatry ny efa lany tamingana, izay ahitana karazany velona eo amin' ny 71 eo ho eo amin' ny fitambarany. Maro amin' ireo vondron-karazana ireo no tsy ahitana afa-tsy karazana iray ihany, ary ny vondrona ''Ostrea'', ''Crassostrea'', ''Magallana'', ary ''Saccostrea'' no tena maro karazana ao anatin' io fianakaviana io. Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny ''[[World Register of Marine Species]]'' (9 Janoary 2015)<ref><small>"[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=215 Ostreidae Rafinesque, 1815]" ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.marinespecies.org%2Faphia.php%3Fp%3Dtaxdetails%26id%3D215 arsiva]), ''World Register of Marine Species'', Notsidihina tamin' ny 9 Janoary 2015.</small></ref>: * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 -- karazana 1 * ''Anomiostrea'' Habe & Kosuge, 1966 -- karazana 1 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 -- karazana 12 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 efa lany tamingana * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 -- karazana 7 * ''Flemingostrea'' Vredenburg, 1916 efa lany tamingana * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 -- karazana 1 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016 -- karazana 10 * ''Nanostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 -- karazana 1 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 -- karazana 17 * ''Planostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 -- karazana 2 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 -- karazana 10 * ''Striostrea'' Vialov, 1936 -- karazana 3 * ''Talonostrea'' Li & Qi, 1994 -- karazana 2 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 -- karazana 1 Inty ny lisitry ny vondron-karazana 25 araka ny ''World Register of Marine Species'', anisan' izany ny 18 mbola velona<ref><small>Schneider, Simon (2024-10-17). "[https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=230 Ostreidae Rafinesque, 1815]". ''WoRMS''. World Register of Marine Species. Notsidihina tamin' ny 10/03/2025.</small></ref>: * ''Actinostreon'' Bayle, 1878 (†) * ''Alectryonella'' Sacco, 1897 * ''Angustostrea'' Vialov, 1936 (†) * ''Anomiostrea'' T. Habe & Kosuge, 1966 * ''Booneostrea'' Harry, 1985 * ''[[Crassostrea]]'' Sacco, 1897 * ''Cubitostrea'' Sacco, 1897 (†) * ''Dendostrea'' Swainson, 1835 * ''Ferganea'' Vialov, 1936 (†) * ''Gyrostrea'' Mirmakolov, 1966 (†) * ''Kulunostrea'' J.-M. Wei, 1984 (†) * ''[[Lopha]]'' Röding, 1798 * ''[[Magallana]]'' Salvi & Mariottini, 2016 * ''Nanostrea'' Harry, 1985 * ''Nicaisolopha'' Vyalov, 1936 * ''[[Ostrea]]'' L., 1758 * ''Planostrea'' Harry, 1985 * ''Pseudoperna'' Logan, 1899 (†) * ''Pustulostrea'' Harry, 1985 * ''[[Saccostrea]]'' Dollfus & Dautzenberg, 1920 * ''Sokolowia'' Böhm, 1933 (†) * ''Striostrea'' Vialov, 1936 * ''Talonostrea'' X.-X. Li & Z.-Y. Qi, 1994 * ''Teskeyostrea'' Harry, 1985 * ''Umbrostrea'' Hautmann, 2001 (†) === Vondron-karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Crassostrea gigas Marennes p1050142.jpg|vignette|229x229px|''[[Magallana gigas]]'']] [[Sary:Ostreidae - Lopha cristagalli.JPG|vignette|206x206px|''[[Lopha cristagalli]]'']] Ao amin' ny ranomasina manodidina an' i [[Madagasikara]], ny fianakaviana ''Ostreidae'' dia ahitana indrindra vondron-karazana telo lehibe: ''[[Saccostrea]]'' sy ''[[Magallana]]'' ary ''[[Lopha]]''. * Ny ''Magallana'', izay ahitana ireo karazana masajy fahita eny amin' ny [[ala honko]] sady angonina amin' ny fomba nentim-paharazana, anisan' izany ny karazana ''[[Magallana bilineata]]'' (na ''Crassostrea madrasensis'' sy ''Magallana madrasensis'' teo aloha) ary ''[[Magallana gigas]]'' (na ''Crassostrea gigas'' teo aloha) (ho an' ny andrana fiompiana). * Ny ''Lopha'': malaza eto Madagasikara ity vondron-karazana ity noho ilay karazana velon-koazy ''[[Lopha cristagalli]]'' (na ''Ostrea tridacnaeformis''). * Ny ''Saccostrea'' no vondron-karazana manjaka any amin' ny tontolo voajanahary. Ahitana karazana ''[[Saccostrea cucullata]]'' (na ''Crassostrea cucullata'' teo aloha) ny eny amin' ny ala honko, ny eny amin' ny vatolampy, ary ny eny amin' ny [[riakasia]] amorontsiraka, indrindra fa any atsimo-atsinanana akaikin' i [[Tolagnaro|Taolagnaro]] sy manaraka ny morontsiraka andrefana. == Loharano == <references /> [[Sokajy:Biby]] ismeb52hytqdczratrbhe97efapb9fq 0 280266 1148657 1148636 2026-08-05T06:28:57Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1148657 wikitext text/x-wiki [[Sary:B_vitamin_supplement_tablets.jpg|thumb|372x372px|Tavoahangy misy pilina vitaminina B]] Ny '''vitaminina''' dia [[môlekiola]] ôrganika (na andia-môlekiola mifandray akaiky atao hoe vitamera) izay manan-danja ho an' ny [[zavamananaina]] amin' ny fatra kely hahatomombana ny fiasa metabôlika. Otrikaina tena ilaina ny vitaminina izay tsy azo foronina ao amin' ny zavamananaina amin' ny fatra ampy mba hahavelona, ka noho izany dia tsy maintsy azo amin' ny alalan' ny sakafo. Ohatra, ny [[vitaminina C]] dia azon' ny karazana sasany foronina fa tsy azon' ny hafa; tsy heverina ho vitaminina amin' ny voalohany izy io fa amin' ny faharoa. Ny ankamaroan' ny vitaminina dia tsy môlekiola tokana, fa vondrona môlekiola mifandray antsoina hoe vitamera. Ohatra, misy vitamera valo ny [[vitaminina E]]: tôkôferôla efatra sy tôkôtrienôla efatra. Ny teny hoe ''vitaminina'' dia tsy anondroana ny vondrona telo hafa misy otrikaina tena ilaina: ny [[mineraly]], ny [[asidra matavy]] tena ilaina ary ny [[asidra amine]] tena ilaina. [[Sary:Crystals of vitamin C.jpg|vignette|Kristalin' ny vitaminina C]] Mitanisa vitaminina telo ambin' ny folo ny fikambanana ara-pahasalamana lehibe: * [[Vitaminina A]] (amin' ny endrika retinôla, retinaly, asidra retinôinina (tretinôinina) ary fôsfata-na retinila) * [[Vitaminina B]] ** [[Vitaminina B1|Vitaminina B₁]] (tiaminina) ** [[Vitaminina B2|Vitaminina B₂]] (ribôflavinina) ** [[Vitaminina B3|Vitaminina B₃]] (niasinina) ** [[Vitaminina B5|Vitaminina B₅]] (asidra pantôtenika) ** [[Vitaminina B6|Vitaminina B₆]] (piridôksinina) ** [[Vitaminina B7|Vitaminina B₇]] (biôtinina) ** [[Vitaminina B9|Vitaminina B₉]] (asidra fôlika sy fôlata) ** [[Vitaminina B12|Vitaminina B₁₂]] (kôbalaminina) * [[Vitaminina C]] (asidra askôrbika sy askôrbata) * [[Vitaminina D]] (kalsiferôla) ** [[Vitaminina D2]] (ergôkalsiferôla) ** [[Vitaminina D3]] (kôlekalsiferôla) * [[Vitaminina E]] (tôkôferôla sy tôkôtrienôla) * [[Vitaminina K]] (filôkinôna sy menainôna ary menadiôna) ** [[Vitaminina K1]] (filôkinôna) ** [[Vitaminina K2]] (menakinôna) ** [[Vitaminina K3]] (menadiôna) Manana asa biôsimika isan-karazany ny vitaminina. Ny vitaminina A dia miasa ho mpandrindra ny fitomboan' ny [[sela]] sy ny [[Tambatsela|tamba-tsela]] ary ny fizarazarana. Ny vitaminina D dia miantoka asa toy ny an' ny hôrmônina, mandrindra ny metabôlisma mineraly ho an' ny [[taolana]] sy ny [[taova]] hafa. Miasa toy ny kôanzima na mpialoha lalana azy ireo ny vitaminina B. Miasa toy ny antiôksidanta ny vitaminina C sy E. Mety hiteraka aretina ny tsy fahampiana sy ny fihinanana vitaminina be loatra, na dia tsy dia misy an' izany loatra aza ny fihinanana vitaminina be loatra levona amin' ny rano. Hita teo anelanelan' ny taona 1913 sy 1948 ny vitaminina rehetra. Raha ny tantara no jerena dia aretina tsy fahampiana vitaminina no vokany rehefa tsy ampy ny vitaminina avy amin' ny sakafo. Avy eo, nanomboka tamin' ny taona 1935 dia nisy katrana vitaminina B azo avy amin' ny [[leviora]] (na [[kavingy]]) sy vitaminina C namboarina namidy teny amin' ny tsena. Izany dia narahin' ny famokarana sy fivarotana faobe ny vitaminina fanampin-tsakafo tamin' ny taompolo 1950, anisan' izany ny mioltivitaminina, mba hisorohana ny tsy fahampian' ny vitaminina eo amin' ny vahoaka amin' ny ankapobeny. Nanome baiko ny fampidirana vitaminina sasany amin' ny sakafo fototra toy ny [[koba]] na [[ronono]], antsoina hoe fanamafisana ny sakafo, ny governemanta maro, mba hisorohana ny tsy fahampiana vitaminina. Nampihena ny mety hisian' ny tsy fahatomombanan' ny fantsom-pitatitra ao amin' ny zazamena ny hafatrafatra ny amin' ny famenoana asidra fôlika mandritra ny fitondrana vohoka. b9kumhl9fuh2txsfc3tb6evfhnbmrhi 1148658 1148657 2026-08-05T06:36:29Z Thelezifor 15140 Jereo koa 1148658 wikitext text/x-wiki [[Sary:B_vitamin_supplement_tablets.jpg|thumb|372x372px|Tavoahangy misy pilina vitaminina B]] Ny '''vitaminina''' dia [[môlekiola]] ôrganika (na andia-môlekiola mifandray akaiky atao hoe vitamera) izay manan-danja ho an' ny [[zavamananaina]] amin' ny fatra kely hahatomombana ny fiasa metabôlika. Otrikaina tena ilaina ny vitaminina izay tsy azo foronina ao amin' ny zavamananaina amin' ny fatra ampy mba hahavelona, ka noho izany dia tsy maintsy azo amin' ny alalan' ny sakafo. Ohatra, ny [[vitaminina C]] dia azon' ny karazana sasany foronina fa tsy azon' ny hafa; tsy heverina ho vitaminina amin' ny voalohany izy io fa amin' ny faharoa. Ny ankamaroan' ny vitaminina dia tsy môlekiola tokana, fa vondrona môlekiola mifandray antsoina hoe vitamera. Ohatra, misy vitamera valo ny [[vitaminina E]]: tôkôferôla efatra sy tôkôtrienôla efatra. Ny teny hoe ''vitaminina'' dia tsy anondroana ny vondrona telo hafa misy otrikaina tena ilaina: ny [[mineraly]], ny [[asidra matavy]] tena ilaina ary ny [[asidra amine]] tena ilaina. == Karazana vitaminina == [[Sary:Crystals of vitamin C.jpg|vignette|Kristalin' ny vitaminina C]] Mitanisa vitaminina telo ambin' ny folo ny fikambanana ara-pahasalamana lehibe: * [[Vitaminina A]] (amin' ny endrika retinôla, retinaly, asidra retinôinina (tretinôinina) ary fôsfata-na retinila) * [[Vitaminina B]] ** [[Vitaminina B1|Vitaminina B₁]] (tiaminina) ** [[Vitaminina B2|Vitaminina B₂]] (ribôflavinina) ** [[Vitaminina B3|Vitaminina B₃]] (niasinina) ** [[Vitaminina B5|Vitaminina B₅]] (asidra pantôtenika) ** [[Vitaminina B6|Vitaminina B₆]] (piridôksinina) ** [[Vitaminina B7|Vitaminina B₇]] (biôtinina) ** [[Vitaminina B9|Vitaminina B₉]] (asidra fôlika sy fôlata) ** [[Vitaminina B12|Vitaminina B₁₂]] (kôbalaminina) * [[Vitaminina C]] (asidra askôrbika sy askôrbata) * [[Vitaminina D]] (kalsiferôla) ** [[Vitaminina D2]] (ergôkalsiferôla) ** [[Vitaminina D3]] (kôlekalsiferôla) * [[Vitaminina E]] (tôkôferôla sy tôkôtrienôla) * [[Vitaminina K]] (filôkinôna sy menainôna ary menadiôna) ** [[Vitaminina K1]] (filôkinôna) ** [[Vitaminina K2]] (menakinôna) ** [[Vitaminina K3]] (menadiôna) == Asan' ny vitaminina == Manana asa biôsimika isan-karazany ny vitaminina. Ny vitaminina A dia miasa ho mpandrindra ny fitomboan' ny [[sela]] sy ny [[Tambatsela|tamba-tsela]] ary ny fizarazarana. Ny vitaminina D dia miantoka asa toy ny an' ny hôrmônina, mandrindra ny metabôlisma mineraly ho an' ny [[taolana]] sy ny [[taova]] hafa. Miasa toy ny kôanzima na mpialoha lalana azy ireo ny vitaminina B. Miasa toy ny antiôksidanta ny vitaminina C sy E. Mety hiteraka aretina ny tsy fahampiana sy ny fihinanana vitaminina be loatra, na dia tsy dia misy an' izany loatra aza ny fihinanana vitaminina be loatra levona amin' ny rano. Hita teo anelanelan' ny taona 1913 sy 1948 ny vitaminina rehetra. Raha ny tantara no jerena dia aretina tsy fahampiana vitaminina no vokany rehefa tsy ampy ny vitaminina avy amin' ny sakafo. Avy eo, nanomboka tamin' ny taona 1935 dia nisy katrana vitaminina B azo avy amin' ny [[leviora]] (na [[kavingy]]) sy vitaminina C namboarina izay namidy teny amin' ny tsena. Izany dia narahin' ny famokarana sy fivarotana faobe ny vitaminina fanampin-tsakafo tamin' ny taompolo 1950 mba hisorohana ny tsy fahampian' ny vitaminina eo amin' ny mponina amin' ny ankapobeny. Nanome baiko ny fampidirana vitaminina sasany amin' ny sakafo fototra toy ny [[koba]] na [[ronono]], antsoina hoe fanamafisana sakafo, ny governemanta maro, mba hisorohana ny tsy fahampiana vitaminina. Nampihena ny mety hisian' ny tsy fahatomombanan' ny fantsom-pitatitra ao amin' ny zazamena ny hafatrafatra ny amin' ny famenoana asidra fôlika mandritra ny fitondrana vohoka. == Jereo koa == * [[Gliosida]] * [[Lipida]] * [[Prôteinina]] hbyqgyz2edb4qob4ri7my3nj5398pep 1148659 1148658 2026-08-05T06:39:14Z Thelezifor 15140 1148659 wikitext text/x-wiki [[Sary:B_vitamin_supplement_tablets.jpg|thumb|372x372px|Tavoahangy misy pilina vitaminina B]] Ny '''vitaminina''' dia [[môlekiola]] ôrganika (na andia-môlekiola mifandray akaiky atao hoe vitamera) izay manan-danja ho an' ny [[zavamananaina]] amin' ny fatra kely mba hahatomombana ny fiasa metabôlika. Otrikaina tena ilaina ny vitaminina izay tsy azo foronina ao amin' ny zavamananaina amin' ny fatra ampy mba hahavelona, ka noho izany dia tsy maintsy azo amin' ny alalan' ny sakafo. Ohatra, ny [[vitaminina C]] dia azon' ny karazana sasany foronina fa tsy azon' ny hafa; tsy heverina ho vitaminina amin' ny voalohany izy io fa amin' ny faharoa. Ny ankamaroan' ny vitaminina dia tsy môlekiola tokana, fa vondrona môlekiola mifandray antsoina hoe vitamera. Ohatra, misy vitamera valo ny [[vitaminina E]]: tôkôferôla efatra sy tôkôtrienôla efatra. Ny teny hoe ''vitaminina'' dia tsy anondroana ny vondrona telo hafa misy otrikaina tena ilaina: ny [[mineraly]], ny [[asidra matavy]] tena ilaina ary ny [[asidra amine]] tena ilaina. == Karazana vitaminina == [[Sary:Crystals of vitamin C.jpg|vignette|Kristalin' ny vitaminina C]] Mitanisa vitaminina telo ambin' ny folo ny fikambanana ara-pahasalamana lehibe: * [[Vitaminina A]] (amin' ny endrika retinôla, retinaly, asidra retinôinina (tretinôinina) ary fôsfata-na retinila) * [[Vitaminina B]] ** [[Vitaminina B1|Vitaminina B₁]] (tiaminina) ** [[Vitaminina B2|Vitaminina B₂]] (ribôflavinina) ** [[Vitaminina B3|Vitaminina B₃]] (niasinina) ** [[Vitaminina B5|Vitaminina B₅]] (asidra pantôtenika) ** [[Vitaminina B6|Vitaminina B₆]] (piridôksinina) ** [[Vitaminina B7|Vitaminina B₇]] (biôtinina) ** [[Vitaminina B9|Vitaminina B₉]] (asidra fôlika sy fôlata) ** [[Vitaminina B12|Vitaminina B₁₂]] (kôbalaminina) * [[Vitaminina C]] (asidra askôrbika sy askôrbata) * [[Vitaminina D]] (kalsiferôla) ** [[Vitaminina D2]] (ergôkalsiferôla) ** [[Vitaminina D3]] (kôlekalsiferôla) * [[Vitaminina E]] (tôkôferôla sy tôkôtrienôla) * [[Vitaminina K]] (filôkinôna sy menainôna ary menadiôna) ** [[Vitaminina K1]] (filôkinôna) ** [[Vitaminina K2]] (menakinôna) ** [[Vitaminina K3]] (menadiôna) == Asan' ny vitaminina == Manana asa biôsimika isan-karazany ny vitaminina. Ny vitaminina A dia miasa ho mpandrindra ny fitomboan' ny [[sela]] sy ny [[Tambatsela|tamba-tsela]] ary ny fizarazarana. Ny vitaminina D dia miantoka asa toy ny an' ny hôrmônina, mandrindra ny metabôlisma mineraly ho an' ny [[taolana]] sy ny [[taova]] hafa. Miasa toy ny kôanzima na mpialoha lalana azy ireo ny vitaminina B. Miasa toy ny antiôksidanta ny vitaminina C sy E. Mety hiteraka aretina ny tsy fahampiana sy ny fihinanana vitaminina be loatra, na dia tsy dia misy an' izany loatra aza ny fihinanana vitaminina be loatra levona amin' ny rano. Hita teo anelanelan' ny taona 1913 sy 1948 ny vitaminina rehetra. Raha ny tantara no jerena dia aretina tsy fahampiana vitaminina no vokany rehefa tsy ampy ny vitaminina avy amin' ny sakafo. Avy eo, nanomboka tamin' ny taona 1935 dia nisy katrana vitaminina B azo avy amin' ny [[leviora]] (na [[kavingy]]) sy vitaminina C namboarina izay namidy teny amin' ny tsena. Izany dia narahin' ny famokarana sy fivarotana faobe ny vitaminina fanampin-tsakafo tamin' ny taompolo 1950 mba hisorohana ny tsy fahampian' ny vitaminina eo amin' ny mponina amin' ny ankapobeny. Nanome baiko ny fampidirana vitaminina sasany amin' ny sakafo fototra toy ny [[koba]] na [[ronono]], antsoina hoe fanamafisana sakafo, ny governemanta maro, mba hisorohana ny tsy fahampiana vitaminina. Nampihena ny mety hisian' ny tsy fahatomombanan' ny fantsom-pitatitra ao amin' ny zazamena ny hafatrafatra ny amin' ny famenoana asidra fôlika mandritra ny fitondrana vohoka. == Jereo koa == * [[Gliosida]] * [[Lipida]] * [[Prôteinina]] eymq5jev8yo9xklqrd0gmzl9wuqq3n4 1148660 1148659 2026-08-05T06:41:30Z Thelezifor 15140 1148660 wikitext text/x-wiki [[Sary:B_vitamin_supplement_tablets.jpg|thumb|372x372px|Tavoahangy misy pilina vitaminina B]] Ny '''vitaminina''' dia [[môlekiola]] ôrganika (na andia-môlekiola mifandray akaiky atao hoe vitamera) izay manan-danja ho an' ny [[zavamananaina]] amin' ny fatra kely mba hahatomombana ny fiasa metabôlika. Otrikaina tena ilaina ny vitaminina izay tsy azo foronina ao amin' ny zavamananaina amin' ny fatra ampy mba hahavelona, ka noho izany dia tsy maintsy azo amin' ny alalan' ny sakafo. Ohatra, ny [[vitaminina C]] dia azon' ny karazana sasany foronina fa tsy azon' ny hafa; tsy heverina ho vitaminina amin' ny voalohany izy io fa amin' ny faharoa. Ny ankamaroan' ny vitaminina dia tsy môlekiola tokana, fa vondrona môlekiola mifandray antsoina hoe vitamera. Ohatra, misy vitamera valo ny [[vitaminina E]]: tôkôferôla efatra sy tôkôtrienôla efatra. Ny teny hoe ''vitaminina'' dia tsy anondroana ny vondrona telo hafa misy otrikaina tena ilaina: ny [[mineraly]], ny [[asidra matavy]] tena ilaina ary ny [[asidra amine]] tena ilaina. == Karazana vitaminina == [[Sary:Crystals of vitamin C.jpg|vignette|Kristalin' ny vitaminina C]] Mitanisa vitaminina telo ambin' ny folo ny fikambanana ara-pahasalamana lehibe: * [[Vitaminina A]] (amin' ny endrika retinôla, retinaly, asidra retinôinina (tretinôinina) ary fôsfata-na retinila) * [[Vitaminina B]] ** [[Vitaminina B1|Vitaminina B₁]] (tiaminina) ** [[Vitaminina B2|Vitaminina B₂]] (ribôflavinina) ** [[Vitaminina B3|Vitaminina B₃]] (niasinina) ** [[Vitaminina B5|Vitaminina B₅]] (asidra pantôtenika) ** [[Vitaminina B6|Vitaminina B₆]] (piridôksinina) ** [[Vitaminina B7|Vitaminina B₇]] (biôtinina) ** [[Vitaminina B9|Vitaminina B₉]] (asidra fôlika sy fôlata) ** [[Vitaminina B12|Vitaminina B₁₂]] (kôbalaminina) * [[Vitaminina C]] (asidra askôrbika sy askôrbata) * [[Vitaminina D]] (kalsiferôla) ** [[Vitaminina D2]] (ergôkalsiferôla) ** [[Vitaminina D3]] (kôlekalsiferôla) * [[Vitaminina E]] (tôkôferôla sy tôkôtrienôla) * [[Vitaminina K]] (filôkinôna sy menainôna ary menadiôna) ** [[Vitaminina K1]] (filôkinôna) ** [[Vitaminina K2]] (menakinôna) ** [[Vitaminina K3]] (menadiôna) == Asan' ny vitaminina == Manana asa biôsimika isan-karazany ny vitaminina. Ny vitaminina A dia miasa ho mpandrindra ny fitomboan' ny [[sela]] sy ny [[Tambatsela|tamba-tsela]] ary ny fizarazarana. Ny vitaminina D dia miantoka asa toy ny an' ny hôrmônina, mandrindra ny metabôlisma mineraly ho an' ny [[taolana]] sy ny [[taova]] hafa. Miasa toy ny kôanzima na mpialoha lalana azy ireo ny vitaminina B. Miasa toy ny antiôksidanta ny vitaminina C sy E. Mety hiteraka aretina ny tsy fahampiana sy ny fihinanana vitaminina be loatra, na dia tsy dia misy an' izany loatra aza ny fihinanana vitaminina be loatra levona amin' ny rano. Hita teo anelanelan' ny taona 1913 sy 1948 ny vitaminina rehetra. Raha ny tantara no jerena dia aretina tsy fahampiana vitaminina no vokany rehefa tsy ampy ny vitaminina avy amin' ny sakafo. Avy eo, nanomboka tamin' ny taona 1935 dia nisy katrana vitaminina B azo avy amin' ny [[leviora]] (na [[kavingy]]) sy vitaminina C namboarina izay namidy teny amin' ny tsena. Izany dia narahin' ny famokarana sy fivarotana faobe ny vitaminina fanampin-tsakafo tamin' ny taompolo 1950 mba hisorohana ny tsy fahampian' ny vitaminina eo amin' ny mponina amin' ny ankapobeny. Nanome baiko ny fampidirana vitaminina sasany amin' ny sakafo fototra toy ny [[koba]] na [[ronono]], antsoina hoe fanamafisana sakafo, ny governemanta maro, mba hisorohana ny tsy fahampiana vitaminina. Nampihena ny mety hisian' ny tsy fahatomombanan' ny fantsom-pitatitra ao amin' ny zazamena ny hafatrafatra ny amin' ny famenoana asidra fôlika mandritra ny fitondrana vohoka. == Jereo koa == * [[Gliosida]] * [[Lipida]] * [[Prôteinina]] * [[Tsy fanjarian-tsakafo]] * [[Otrikaina]] 9u5a6rzwdrmukvfqak427mc63puklek 0 283601 1148652 1148101 2026-08-04T13:30:41Z ~2026-43043-77 40595 /* Ny fanjakany */ 1148652 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabarioelina Ndriana|teraka=1963|firenena=Madagasikara|asa=Mpahay tantara|asa hafa=Mpikaroka Teôlôjiana|sary=Rabarioelina Ndriana01}} '''Rabarioelina''' '''Ndriana''' dia [[Teôlôjia|teôlôjiana]] [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta malagasy]], teraka tamin' ny taona 1963, ao amin' ny fokon' [[andriana]] [[merina]] avy ao [[Ambohimalaza]], ao [[Antananarivo]], renivohitr' i [[Madagasikara]], mpanindrahibndra ny fitondra-mpanjaka. Zanaky ny profesora sy dokotera Lala Rabarioelina izy<ref name=":2"><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''Taniko Madagasikara'', publié le 18 février 2023, mis à jour le 16 septembre 2024,</small> </ref>. Milaza izy fa voahosotra sy nohamasinina ho mpanjakan' Imerina sy mpanjakan' i Madagasikara tamin' ny taona 2015 ary mikatroka amin' ny tokony hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] indray<ref name=":6"><small>"[https://www.koolsaina.com/royaume-de-madagascar-monarchie-interview-ndriana-rabarioelina-ibc-television/#comments Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]", ''www.koolsaina.com''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=CnzKEvBocnA&t=1s Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]" (Video), ''Youtube''</small></ref><ref><small>[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]], ''mg.wikipedia.org''</small></ref>. Nanohanana tsangan-kevitra nampitondrainy ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' izy<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA?utm_source=chatgpt.com Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", ''stalcuinhouseseminary.academia.edu''</small></ref>, izay miompana amin' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]] sy i [[Madagasikara]], ary koa amin' ny niandohan' ny olombelona, ​​ka nikarohany ny fifandraisan' ny [[sivilizasiôna]] maro fahiny sy ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]]. Filoha mpanorina sy mpikambana ao amin' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' izy<ref name=":8" />. == Zotram-piainany == === Ny ray aman-dreniny === Teraka tamin' ny taona 1963 izy, zanaky ny profesora Lala Rabarioelina sy Rajerison Victorine<ref><small>"[https://gw.geneanet.org/taniko?lang=es&n=rabarioelina&p=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org''</small></ref>, izay samy [[andriana]]<ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/12/tantaran-ny-andriana-eto-madagasikara.html? Tantaran' ny Andriana eto madagasikara]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>. I Lala Rabarioelina dia Docteur en Médecine (nianatra tany amin' ny Faculté de Médecine de [[Montpellier]]) sy mpandidy<ref><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref>. Rajerison Victorine renin' i Ndriana Rabarioelina kosa dia manana ny diplôma ambony amin' ny haizaitra (diplôme de Haute Couture de Paris). === Ny fianarana norantoviny === Nahazo ny diplôma ''baccalauréat série C'' tao amin' ny [[Académie d' Aix-Marseille]] ('''''[[:fr:Académie_d'Aix-Marseille|fr]]''''') tany [[Frantsa]] i Rabarioelina Ndriana, sy ny ''Licence en Théologie'' ary nahavita ''Master en Théologie'' tao amin' ny [[Faculté Libre de Théologie Réformée na Faculté Jean-Calvin]] ('''''[[:fr:Faculté_Jean-Calvin|fr]]''''') tao Aix-en-Provence any [[Frantsa]]. Nandalina fitantanana orinasa tao amin' ny [[Ecole Supérieure de Commerce de Paris]] (ESCP-Senior, Paris, 1994) ('''''[[:fr:ESCP_Business_School|fr]]''''') ary nandalim-pahaizana momba ny [[vatosoa]] tao amin' ny [[Gemological Institute of America]] (GIA, 2003, 2005) ('''''[[:en:Gemological_Institute_of_America|en]]'''''). [[Teôlôjia|Teôlôjiana]] i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA? Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", S''t Alcuin House Seminary Academia''</small></ref> sady mpikaroka tantara koa<ref name=":9"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Science of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Nanao fikarohana izy ka nahazo ny diplôma ''PhD in Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] hoe "''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]''" na "Ny fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara" (''PhD'', Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Theological Seminary, USA, 2010, 458 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny telo arivo taona mahery" ary nahazo ny diplôma ''Doctor of Theology'' tamin' ny fanohanany ny tsangan-kevitra mitondra ny lohateny hoe "''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]''" na "I Madagasikara, ao amin' ny sisa tavela amin' ny toerana nahaterahan' ny olombelona" (''D.Theol''., Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Seminary, USA, 2016, 638 pejy). Nianatra sy nampitaha tenim-pirenena mihoatra ny roa ambin' ny folo koa izy ([[Fiteny malagasy|malagasy]], [[Fiteny hebreo|hebreo]], [[Fiteny arameana|arameana]], [[Fiteny grika|grika]], [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny alemàna|alemana]], [[Fiteny tamily taloha|tamily tranainy]], [[Fiteny sanskrity|sanskrity]], [[Fiteny someriana|someriana]], [[Fiteny malaiô-pôlineziana|malaiô-pôlineziana]], [[Vondrom-piteny amerindiana|amerindiana]], [[Fiteny aty Afrika|afrikana]], sns)<ref name=":9" />. Anisan' ny mpampianatra azy ireto profesora manaraka ireto: * i [[Pierre Berthoud]] (FLTR, [[Aix-en-Provence]], [[Frantsa]]), manam-pahaizana momba ny [[Testamenta Taloha]]; * i [[Peter R. Jones]] (Harvard, Princeton, [[Etazonia]]), manampahaizana momba ny [[Testamenta Vaovao]]; * i Jean Marc Daumas de Cornilhac (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] sy ny [[Tantaran' ny kristianisma|tantaram-piangonana]]; * i Maurice Carrez (FTP, [[Paris]], Frantsa) momba ny [[Fiteny grika|teny grika]] sy ny [[Testamenta Vaovao]]; * i Edmund Clowney ([[Westminster, Kalifornia|Westminster]], WTS, Etazonia) momba ny [[teôlôjia biblika]]; * i Roger Greenway (Westminster, WTS, Etazonia), momba ny [[World Missiology|World Missiolog]][[World Missiology|y]]; * i J<nowiki/>ean Brun (Oniversite, Dijon) momba ny [[filôzôfia kristiana]]; * i Pierre Courthial (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[teôlôjia pratika]] sy ny [[apôlôjetika]]; * i Olivier Clément (Institut Orthodoxe Saint Serge, Paris, Frantsa) momba ny [[teôlôjia ôrtôdôksa]]; * i [[Pierre Chaunu]] (Président, Académie des Sciences Morales et Politiques, membre de l'Institut, Paris), manampahaizana momba ny [[Tantara]]. === Faharesen-dahatra ara-pivavahana === Nilaza ho nahazo teny fikasana avy amin' Andriamanitra sy tsodrano avy amin' ny raiamandreny ara-panahy izy, dia ireto: ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]], mpanorina ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA) tao [[Montpellier]] tamin' ny taona 1946, mpiaraka nanorina ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] (FJKM) tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny [[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara]] (FFKM) teny Ambohimalaza, Antananarivo, tamin' ny taona 1950, efa tonian' ny Fiombonan' ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara (FFPM) tamin' ny taona 1986-1992, solontenan' i Madagasikara tamin' ny fanorenana ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|Filankevitry ny Fiangonana eran-Tany]] na [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]] (WCC) tany [[Amsterdam]] tamin' ny taona 1947-1948.</small></ref> (taona 1981), ny mpitandrina Razafindrakoto Gabriel (taona 1986), i Mama [[Volahavana Germaine]]<ref><small>I Mama [[Volahavana Germaine]] (na Nenilava), mpiandry zokiolona (1941), raiamandreny nanorina ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] tamin' ny taona 1941, izay miombona amin' ny FFPM, efa nihaona tamin' i [[Olav V]], mpanjakan' i [[Nôrvezy]], tany amin' ny Lapan' Andriamanjaka tany [[Oslo]] any tamin' ny taona 1973, mpitory Filazantsara, mpiahy marary sy kamboty ary olona sahirana an-jatony, izay heverin' ny ao amin' ny hetsika [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana]] ho mpaminany. ary mahay tenim-pirenena roa ambin' ny folo.</small></ref> (taona 1996), ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]]<ref><small>Ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra|Armand Gaetan Razafindratandra]], ao amin' ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] (EKAR) eto Madagasikara, mpiaraka nanorina ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950.</small></ref> (taona 2007), i Mama Ravolazaimanga Bernadette (taona 2009), i Mama Rasoazanakolona Hèlene (taona 2012), i Dada Manase (taona 2018) ao anatin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]], ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]]<ref name=":5">[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ <small>http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/</small>]</ref>. Anisan' ny raiamandrany mpiahy azy koa ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]], mpitandrina FJKM Ambavahadimitafo, mpampianatra tantaram-piangonana (FTP) ao Antananarivo, mpiaraka nanorina ny FJKM tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny FFKM tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950, mpiaraka nanorina ofisialy ny FPMA tany Paris tamin' ny taona 1959.</small></ref> sy ny profesora [[Albert Rakoto Ratsimamanga]]<ref><small>I [[Albert Rakoto Ratsimamanga]], Docteur en Médecine, Docteur ès Sciences, ambasadaoron' i Madagasikara tamin' ny taona 1960-1972, manampahaizana, tale amin' ny Centre National de Recherche Scientifique (CNRS) any [[Paris]], akademisiana amin' ny firenena maro, mpikambana ao amin' ny Institut any Paris, ary nahazo loka siantifika iraisam-pirenena maro.</small></ref>. I Ndriana Rabarioelina dia kristiana prôtestanta. [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Mpiandry]] izy nanomboka amin' ny taona 1991, zanaky ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFPM]]). Izy dia efa filohan' ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille)<ref><small>Ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille) tamin' ny taona 1986-1988, izay mpikambana ao amin' ny [[Fikambanana Mampiely Baiboly Malagasy|Fikambanana Mampiely Baiboly]] eto Madagasikara (FMBM), ao amin' ny [[Fédération protestante de France]] (FPF), ao amin' ny [[Alliance nationale des églises luthériennes de France]] (ANELF), ao amin' ny [[Lutheran World Federation]] (WLF), ao amin' ny [[Alliance réformée mondiale]] (ARM) ary ao amin' ny [[Conseil oecuménique de églises]] (COE).</small>   </ref> tamin' ny taona 1986-1988. Izy no nahitana ny Lycée Gardanne, Département Bouche-du-Rhône, Région Provence (PACA), izay toerana nanaovana ny Fivoriambe Isankerintaona Fifohazana voalohany teo anivon' ny Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy (FPMA, 1989). == Ny tsangan-keviny == === Jiosy na Israelita ny Malagasy === Ny tsangan-kevitra nahazoan' i Ndriana Rabarioelina ny diplôma ''PhD in Theology'' dia mitondra ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' ("Fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara")<ref name=":0"><small>"[https://www.deliremadagascar.com/conference-internationale-sur-les-origines-juives-a-madagascar/ Conférence internationale sur les origines juives à Madagascar]", in [https://www.deliremadagascar.com/ deliremadagascar.com]</small></ref>. Izany [[tsangan-kevitra]] izany dia anohanany ny maha [[Jiosy]] na Jody ny [[Malagasy]]. Ny mpitandrina [[Ravelojaona (mpitandrina)|Ravelojaona]] no efa nanoratra fa [[Jiosy]] ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] (1909). Taty aoriana dia nanamafy izany i Mama [[Volahavana Germaine]] (1941). Izany tsangan-kevitra izany dia efa naelin' ny ilay misiônera [[lazarista]] atao hoe [[Joseph Briant]] (1946) izay niezaka naniamarina fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] Toraka izany koa i [[Roger Andriatsiratahina]] (1976) sy ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra]] (1979) izay nanamafy fa Jiosy ny Malagasy <ref name=":1"><small>Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", États-Unis, 2010.</small></ref>. Ny filazan' i Joseph Briant fa nisy koa ny andiam-pifidrà-monina jiosy mankaty Madagasikara -- ka ny voalohany tamin' ireo fifindrà-monina ireo dia tamin' ny andron' i [[Sôlômôna]], manodidina ny taona 900 tal. J.K. -- dia nohamafisin' i Tolotra Ratefy (1976) sy i Ndriana Rabarioelina (2010) tao amin' ny fikarohana ara-teôlôjia sy ara-tantara nataon' izy ireo nandritra ny efapolo taona mahery<ref name=":1" />. === Avy amin' ny teny hebreo ny teny malagasy === Izao koa no anisan' ny hevitra tohanan' i Ndriana Rabarioelina: ny [[fiteny malagasy]] dia avy amin' ny [[fiteny hebreo]], ny [[kolontsaina malagasy]] dia avy amin' ny [[Jodaisma|kolontsaina jiosy]], ary nisy ny fifindrà-monina jiosy nankaty [[Madagasikara]], izay toherin' ny manam-pahaizana maro<ref><small>Sophie Goedefroit et Albert Roca (2021), "[https://publicacions.antropologia.cat/quaderns/article/download/371/199/1378 La "plus belle énigme du monde" ne veut pas être résolue. Le besoin de mémoire multiple à Madagascar]", ''publicacions.antropologia.cat''</small></ref>. Nisy ny "Fihaonana iraisam-pirenena mikasika ny Fiaviana Jiosy eto Madagasikara" na ''Conférence Internationale sur les Origines Juives à Madagascar'' izay niarahan' ny profesora [[Tudor Parfitt]] sy ny pastora [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] ary ny Ndriana Rabarioelina, teo anatrehan' ny [[Raby]] dimy avy any [[Etazonia]], [[Kanada]], [[Marôka]], [[Frantsa]] ary [[Aostralia]], tao [[Antananarivo]] tamin' ny volana Mey 2017<ref name=":8"><small>Royal Academy of Sciences of Madagascar, 2017.</small></ref>. === Madagasikara: tokony ho fanjakà-mpanjaka teôkratika sy kristôkratika === Anisan' ny tohanan' i Ndriana Rabarioelina koa ny tokony hahatonga an' i Madagasikara ho fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]], sady hiverenana amin' ny fanjaka-mpanjaka manandratra indray ny rafitra ara-piarahamonina sy ara-pôlitika mankato an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] sy manaja ny [[soatoavina]] malagasy, ary ny fandravana ny rafitra [[Repoblika|repoblikana]] <ref><small>"[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]]" in ''[https://mg.wikipedia.org/ mg.wikipedia.org]''</small></ref><ref><small>"[http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs Déclaration : Les Malagasy, descendants de juifs]" in ''[https://midi-madagasikara.mg/ midi-madagasikara.mg] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/ |date=20230430165033 }}''</small></ref><ref><small>"[http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= Déclaration: les Malagasy dscendants des juifs] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= |date=20230430172043 }}", in ''[http://www.tonga-soa.com/ tonga-soa.com] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/ |date=20250616035827 }}''</small></ref>. Tsy mijanona ho tsangan-kevitra fotsiny ny famerenana ny fitondra-mpanjaka fa raha [[andriana]] na printsy fotsiny i Ndriana Rabarioelina tany am-panombohana dia narahiny fanambaràn-tena ho mpanjaka izany<ref><small>"[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2019/ Royal house of Madagascar]", in [http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ royal-house-of-madagascar.blogspot.com/]</small></ref>. == Mpanjakan' ny Merina sy mpanjakan' i Madagasikara == === Ny fototry ny fanjakany === ==== Taranaka mpanjaka ==== Nilaza i Ndriana Rabarioelina fa avy amin' ny mpanjaka [[Andriantomara]], ny mpanjaka [[Andrianerinerina]], ny mpanjaka [[Andriamanelo]], ny mpanjaka [[Ralambo]], ny mpanjaka [[Andriantompokoindrindra]], tompon' ny Tranomanara, Tranofohiloha, Tranomasina, izay nolovany avy amin' ny mpanjaka [[Andriamamilazabe]] razambeny, sy avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]], ny mpanjaka [[Andriantsitakatrandriana]], ny mpanjaka [[Andriantsimitoviaminandriandehibe]] ary ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]]. Ny ''Geneanet'' no ahitana tetiarana momba an' i Ndriana Rabarioelina, fa saingy tsy ahafaha-mahafantatra ny fifandraisany amin' ny mpanjaka merina teo aloha izany<ref><small>"[[Ndriana Rabarioelina]]", ''Geneanet''</small></ref>. Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina dia izao ny hafatry ny mpanjaka razambeny:<blockquote>An' [[Andriamanelo]] ny Alakamisy ary an' [[Andriamananintany]] ny Zoma. Raha manary fanjakana ny Terak' Andriamananintany dia miverina amin' Andriamanelo ny fanjakana. Vokany: ny hafatra napetraky ny mpanjaka [[Ralambo]] sy [[Andriantompokoindrindra]] ary [[Andrianjaka]] izay nisy fifanarahana fito dia manjaka aloha Andriantompokoindrindra avy amin' Andriamanelo, avy eo manjaka [[Andrianjaka]] avy amin' [[Andriamananintany]], ary ny Andriandahy avy amin' ny Terak' Andrianjaka manana reny mivantana [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] (foko) ihany no mahazo manjaka sy mahazo Tranomasina. Ny [[Ranavalona|vehi]][[Rasoherina|vavy]] tsy mahazo manjaka. Ary rehefa tsy manaja na very fanjakana ny Terak' Andrianjaka dia miverina amin' Andriantompokoindrindra Lahimatoan' Imerina, avy amin' Andriamanelo, ny fanjakana. (Ndriana Rabarioelina) </blockquote> ==== Tendry avy amin' Andriamanitra ==== Araka ny filazan' i Ndriana Rabarioelina dia mpaminany miisa fito, raiamandreny andriana sy ireo zokiolona fotsy volo amin' ny tany, raiamandreny ara-panahy (ny pastora [[Daniel Ratefy]] avy ao [[Ambohimalaza]], ny pastora Razafindrakoto Gabriel avy ao [[Antanamalaza]], i [[Volahavana Germaine|Mama Volahavana Germaine]] avy amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]], i Dada Manasé avy amin' ny Toby Ankaramalaza, ny Andriambavy Rasoazanakolona Hélène na Mamafara avy amin' ny [[Toby Namahanambasy]] Imerinatsimo, ny Kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]] avy ao Ambohimalaza, ny Andriambavy Ravolazaimanga Bernadette<ref><small>Ravolazaimanga Bernadette dia voalaza fa mpiandry zokiolona indrindra (1955) amin' ny Toby Lehibe Ankaramalaza sy ny Toby Lehibe Manolotrony (FFPM). Raimandreny ny Toby Masina Itaitso (FLM, FFPM). Nampianarin' i Mama Volahavana Germaine Nenilava (Toby Amkaramalaza) sy Neny Ravelonjanahary (Toby Manolotrony). Anisan' ny olona manana vina kristiana ho an' i Madagasikara manontolo izy ary miasa ho amin' izany, satria araka ny Hafatr' i Jesosy Kristy tamin' i Mama Nenilava dia ho lasa ivon' ny [[fitoriana ny filazantsara]] maneran-tany i Madagasikara.</small>  </ref> avy amin' ny [[Toby Itaitso]]) no nampilazain' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] mialoha nanomboka ny taona 1981, ny maha mpanjaka mpandova fanjakana sy nanome tsodrano an' i Ndriana Rabarioelina. === Ny fanjakany ara-drazana: === Araka ny filazana nataon' i Ndriana Rabarioelina dia tamin' ny volana Septambra 2015 no nanosorana sy nanamasinina azy ho mpanjaka tamin' ny lanonana ara-panahy teny [[Ambohidrabiby]]. Nisy fahazavana avy any an-danitra nidina sy nipetraka naharitra ela teo aminy, ary "fahazavana avo zato heny noho ny fahazavan' ny [[masoandro]]" niposaka vao maraina avy any atsinanana tamin' io fotoana fanosorana mpanjaka sy fitsofandrano azy io teny Ambohidrabiby, izay mariky ny "fanatrehan' Andriamanitra sy ny fankatoavany ary ny fitahiany". ^{[Omeo ny loharano]} Na dia teo aza izany fanosorana izany dia efa taty amin' ny taona 2020 no nahenoana ny maha mpanjaka azy, raha andriana na printsy no nahalalana azy hatramin' izay. ^{[Omeo ny loharano]} Andriamatoa Ralitera Jacques dia nanotrona azy sy niara-dia taminy raha nandeha nanatrika ny fanandratana ny Ndrenogny Ramahasitrakarivo Georges Prosper tany amin' ny Lapa Fenovola Vohipeno nniversaire, fa ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina ihany no niditra ny Lapa Fenovola Vohipeno (2024)<ref><small href="Armand Gaétan Razafindratandra">"[https://web.facebook.com/groups/616012189011168/posts/1250031802275867/?_rdc=1&_rdr# Toherin' ireo taranak' andriana ny fanandratan-tenan' i Ndriana Rabarioelina ho mpanjaka]", ''web.facebook.com''</small></ref>. ==== Ny anaram-boninahitra entiny ==== Izao ny anaram-boninahitra isalorany amin' ny maha mpanjaka azy, izay matetika adika amin' ny tenim-pirenena samihafa: "''Mpanjaka, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''". ==== Mbola mitaky ny tena fanjakana ==== Na dia efa voahosotra sy nohamasinina ho mpanjaka aza i Ndriana Rabarioelina dia mbola miasa momba ny hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] sy ny handravana ny Repoblikan' i Madagasikara, izay lazainy fa naorin' ny mpanjanatany frantsay, mba hametrahany ny fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]]. === Fidirana an-tsehatra amin' ny raharaham-pirenena === Rabarioelina Ndriana dia nahazo fiofanana pôlitika nandritra ny dimy taona (1995-2000) tamin' i Blaise Rabetafika, ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU)<ref><small>Ny Andriana Blaise Rabetafika dia ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU) sady zokiolona indrindra amin' ireo ambasadaoro erantany (1969-1992) tao amin' ny Firenena Mikambana, efa filohan' ny [[Filankevi-Pilaminan' ny Firenena Mikambana|Filankevitry ny Fandriampahalemana]] indroa (1985,1986) tao amin' ny Firenena Mikambana ary efa nahazo ny "Prix International Mercure d'Or" izay natokana ho an' ny filoham-pirenena avo lenta indrindra sy olona sangany sy mendrika indrindra eran-tany</small></ref>. Mandray anjara momba ny raharaha [[Pôlitika eto Madagasikara|pôlitika]] sy [[Fiarahamonina malagasy|sôsialy]] eto Madagasikara izy. Nanome toromarika stratejika ara-tafika in-telo ho an' ny Ministry ny Fiarovam-pirenena Mamizara Jules sy Jeneraly miisa folo izy tao amin' ny biraon' ny Ministra ny Fiarovam-pirenena hampitsaharana ny [[ady an-trano]] niaraka amin' ny basy aman-tafondro sy ny hanavotana ny takalonaina sivily an-jatony tao Brickaville sy hamonjena ny vahoaka an-tapitrisa nijaly tamin' ny raharaha 2002. Tanteraka soa aman-tsara izany. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} Nanohitra ny tsy fanarahan-dalàna sy ny [[Hosoka amin' ny fifidianana|hala-bato]] goavana ary nanao [[fampielezan-kevitra]] ho an' ny "Tsia" tamin' ny [[fitsapan-kevi-bahoaka]] tamin' ny taona 2010. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} Nisakana ny fanotofana [[tanimbary]] arivo hektara mahery tamin' ny kaominina miisa enina ([[Ambohitrimanjaka]], [[Ambohidrapeto]], [[Fiombonana]], [[Ankadimanga]], [[Anosibe Zaivola]], [[Itaosy]]) ary niaro ny tantsaha enina alina mahery voan' ny tsindray hazo lena sy nampijalina. Ireo tanimbary ireo dia mirefy arivo hektara, mamelona vahoaka enina hetsy mahery eto [[Antananarivo]] sy ny manodidina. Nanoro hevitra izy mba hakisaka amin' ny toerana hafa ny [[tetikasa Tanamasoandro]] (2019). Vokany: nafindra tany amin' ny toerankafa ny tetikasa Tanamasoandro. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} Nanome hevitra mba handanian' ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimierandoholona]] ny [[volavolan-dalàna]] manamafy fa an' i Madagasikara ny [[Nosy Miparitaka|nosy]] dimy manodidina an' i Madagasikara ([[Bassas da India]], [[Nosy Europa|Europa]], [[Nosy Glorieuses|Glorioso]], [[Juan de Nova]], [[Nosy Tromelin|Tromelin]]). Ramatoa Arlette Ramaroson, mpitsara iraisam-pirenena, sy ny mpiaradia manampahaizana no nandrafitra ilay volavolan-dalàna ary nankatoavina sy nolanian' ny Antenimierandoholona tamin' ny 18 Desambra 2020. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} === Fitsipahana ny maha mpanjaka azy === Tsy voarakitra loatra amin' ny literatiora akademika ny fanakianana ataon' ny mpitsikera an' i Ndriana Rabarioelina momba ny maha "Mpanjakan' Imerina" na "Mpanjakan' i Madagasikara" azy, fa avy amin' ny adihevitra ampahibemaso, amin' ny hevitry ny mpampiasa [[aterineto]], amin' ny fanadihadiana ara-tantara ivelan' ny sehatra akademika, ary amin' ny hevitra avoakan' ny antokon' olona samy mpandala ny fitondrà-mpanjaka ([[Mônarsisma|mônarsista]]) sy amin' ny mpanao pôlitika sasany. ==== Fanoherana ny maha mpajakan' Imerina azy ==== Lazain' ny taranak' andriana sasany ho misandoka ho mpanjakan' Imerina i Ndriana Rabarioelina. Anisan' ireo izay manohitra azy amin' izany ny andriana [[Ralitera Jaques]] izay nilaza izao teny manaraka izao<ref><small href="Armand Gaétan Razafindratandra">"[https://web.facebook.com/groups/616012189011168/posts/1250031802275867/?_rdc=1&_rdr# Toherin' ireo taranak' andriana ny fanandratan-tenan' i Ndriana Rabarioelina ho mpanjaka]", ''web.facebook.com''</small></ref>:<blockquote>Tompony Aho fa tsy mpindrana. Izaho Andriambe Ralitera Jacques, nandimby ny raiko ny Andriambe [[Ralitera Étienne]] lehiben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara, dia manao izao fanitsiana manaraka izao ho an' i Andriana Rabarioelina Ndriana: Miangavy anao aho tsy hamoaka intsony vaovao diso sy ny sary misy ny Masina Ralitera Étienne (Efa nanarin' i Masina Violette Ralitera ianao tamin' io fihetsikao io fa tsy mendrika ary tokony hiera aloha). Ireo sary avoakanao ireo dia fotoana nanendrena anao hitantana vonjimaika (administratif) ara-panjakana ny TAMIMA satria efa tsy salama ny Masina Ralitera Étienne. Tsy fanosorana anao na inona na inona tamin' io andro io fa tso-drano hahafahanao miasa tsara. Koa averiko etoana fa fanimbazimbana ny Masina Ralitera Étienne izao ataonao izao ary tsy hankatoavinay ny maha mpanjakan' i Madagasikara anao, Tompoko, satria tsy manaraka ny soatoavina sy ny rafitra sy ny fomba malagasy ianao.</blockquote> ==== Fitsipahana ny maha ara-dalàna ny tetiarana ==== Maro no milaza fa tsy voamarina ampahibemaso sy tsy misy fomba azo amarinana azy ny [[tetiarana]] anohanana ny sata maha mpandova fanjakana an' i Ndriana Rabarioelina. Ampahampahany na tsy hita amin' ny fomba ampy ao amin' ny arisiva ara-tantara azo jerena ny fampahalalana momba ny tetiarany. Tsy namela taranaka handova fanjakana amin' ny fomba mazava ny mpanjaka merina farany, [[Ranavalona III]], taorian' ny fanjavonan' ny taranany. Amin' ity toe-javatra ity dia sarotra porofoina amin' ny fomba azo antoka ny fitakiana fandovana fanjakana aty aorina. Tsy nanana afa-tsy zanakavavy iray ity mpanjakavavy ity, dia i Marie-Louise (1894-1948) izay tsy nanambady sy tsy nanan-janaka<ref><small>I Marie-Louise (1894-1948) izay teraka nandritra ny sesitany taorian' ny fanafoanan' i Frantsa ny Fanjakan' i Madagasikara tamin' ny 1897. Tsy nanambady sy tsy nanan-janaka izy. Maty tamin' ny taona 1948 izy. Noho izany dia tapitra teo aminy ny taranaka mivantana avy amin-dRanavalona III.</small></ref>. Misy ny miaiky fa mety ho anisan' ny fianakavian' andriana i Rabarioelina, nefa tsy avy hatrany dia manome zo ho eo amin' ny seza fiandrianana ny maha andriana. ==== Olana momba ny fitsipiky ny fifandimbiasana ==== Nomarihin' ny mpanohitra sasany fa tsy nanaraka rafitra henjana momba ny maha lahimatoa ny fandovana ny seza fiandrianan' ny [[Fanjakan' Imerina]], tsy toy ny fitondram-panjaka eorôpeana sasany. Araka ny tantara dia niankina amin' ny lafin-javatra maro ny fifandimbiasana: ny fanendren' ny mpanjaka ny handimby azy, ny fanohanan' ny fianakavian' andriana malaza, ny fifandanjana ara-pôlitika anatiny, ary ny fankatoavan' ny mpitana ny fomban-drazana. Izany dia manasarotra ny famantarana mandeha hoazy ny mpandova aty amin' ny taranaka maromaro taorian' ny naharavan' ilay fanjakana. Milaza ireo mpitsikera ireo fa tsy misy fitsipika voarakitry ny tantara azo anondroana mazava ny mpandimby tokana. ==== Tsy fahampian' ny fankatoavana iombonana ==== Amin' ny fanao ara-pôlitika merina, ny fikarana eo amin' ny seza fiandrianana amin' ny ankapobeny dia mitaky ny fisian' ny marimaritra iraisana eo amin' ny taranaka [[andriana]] lehibe, sy ny fankatoavan' ny manam-pahefana nentim-paharazana, ary ny fanatanterahana ny fombafomba mifandray amin' izany. Tsy nisy anefa izany fankatoavana iombonana izany na tao [[Faritra Analamanga|Analamanga]] na tany amin' ny faritra hafa eto Madagasikara. Maro ny mpanjaka, ny lehibe ara-drazana, ny taranak' andriana sns izay tsy manaiky ny maha mpanjaka an-dRabarioelina, na ho an' ny [[Merina]] na ho an' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] rehetra. Koa satria ahitana andriana sy taranaka mpanjaka isan-karazany sy isam-paritra eto Madagasikara, dia tsy hisy olon-tokana hekena amin' ny alalan' ny marimaritra iraisana ho mpanjaka. Ao koa ny fisian' ny firazanana na vondrona maro ao amin' ny Merina izay samy milaza tena fa afaka na tokony ho eo amin' ny toeran' ny mpanjaka. Izany no mahasarotra ny fahazoana olona iray eken' ny taranaka mpanjaka merina na malagasy ho mpanjakany. ==== Fanakianana ara-pôlitika sy ara-pivavahana ==== Misy koa tsikera maromaro mifantoka amin' ny tsy tena maha zava-dehibe ara-pôlitika ny famerenana ny [[fanjakà-mpanjaka]]. [[Repoblika]] i [[Madagasikara]] ankehitriny ka tsy manaiky fisiana fanjakà-mpanjaka ny andrim-panjakana misy ao aminy. Ampifandraisina amin' ny fanjakazakana ara-pôlitikan' ny Merina tamin' ny [[Foko eto Madagasikara|foko]] hafa teto amin' ny Nosy ny [[Fanjakan' Imerina]] teo aloha, ka mety hiteraka fanoherana eo amin' ny toe-draharaham-pirenena mandala ny fahasamihafana ny fikasana hamerina ny fitondrà-mpanjaka. Maro koa ny mihevitra fa efa nilaozan' ny toetrandro na tsy mifanentana amin' ny zava-misy ara-pôlitika ankehitriny ny fiheverana ny fiverenana amin' ny fanjakà-mpanjaka. Araka io fomba fijery io dia tetikasa ideôlôjika na an' ohatra ny fitakiana ny maha mpanjaka fa tsy safidy ara-pôlitika mifanentana amin' ny zava-misy. Anisan' ny fanakianana ihany koa ny momba ny fiheverana ara-pôlitika sasany voizin-dRabarioelina, indrindra ny fikasany hametraka fahefana ara-pôlitika eo amin' ny fototra ara-pivavahana. Milaza ny mpanohitra izany hevitra izany fa ny fanandratana ny fahefana [[Teôkrasia|teôkratika]] dia tsy mifanaraka amin' ny foto-kevitra momba ny [[Sekiolarisma|maha laîka]] ny fanjakana sy ny fandalana ny fahasamihafan' ny [[Fivavahana eto Madagasikara|atokom-pivavahana]]. ==== Kely ny fankatoavan' ny besinimaro sy ny fanjakana malagasy ==== Mpandinika maro no manamarika fa toa tsy miteraka hetsi-bahoaka miely patrana ho amin' ny famerenana ny fanjakà-mpanjaka ny hetsika sy ny hevitra voizin' i Ndriana Rabarioelina. Ny asany dia fantatra indrindra ao anatin' ny faribolan' ny mpandala ny famerenana ny fanjakà-mpanjaka sasany, sy ampahany amin' ny zanaka am-pielezana, ary vondrona manam-pahaizana sy ara-pivavahana voafetra. Izany dia manamafy ny fiheveran' ny mpanohitra azy fa mipetraka ho tsinontsinoavina ny fitakiana ataony eo amin' ny adihevitra pôlitika eto [[Madagasikara]]. Saika tsy misy na kely dia kely ny fankatoavan' ny fitondram-panjakana sy ny andrim-panjakana malagsy ny maha mpanjaka azy raha ampitahaina amin' ny mpanjaka any amin' ny faritra hafa eto Madagasikara (any amin' ny [[Sakalava]] sy ny [[Antankarana]], ohatra). == Ny zava-bitany == === Ny boky nosoratany === Amin' ny asasorany dia ireto no azo tanisaina: * ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' (2010)<ref name=":4"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''</small></ref>; * ''[[The King and High Priest Andriantompokoindrindra]]'' (2012)<ref name=":4" />; * ''[[The New Kingdom of Madagascar]]'' (2014)<ref name=":4" />; * ''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]'' (2016)<ref name=":4" />. Ireo boky ireo dia maneho ny fahavononany hikaroka ny fifandraisan' ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]] sy ny ara-panahy ary ny sivilizasiôna fahiny<ref name=":2" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2012/07/interview-du-prince-rev-dr-ndriana.html? Interview de S.A.R. le Prince Rev. Dr. Ndriana Rabarioelina: " La christocratie est la solution durable de l'Eternel pour Madagascar]", ''Royal House of Madagascar'', 26 juillet 2012.</small></ref>. === Ny zavatra natsangany === ==== Momba ny hira sy mozika ==== Mpitendry [[gitara klasika]] iraisam-pirenena i Ndriana Rabarioelina sady lehiben' ôrkesitra. Izy no filoha mpanorina ny fikambanana ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' (ONG-CNSMM) sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana,'' nanomboka tamin' ny taona 1996'','' izay natao hanomezam-boninahitra an' Andriamanitra sy hanomezana lanja ny haimozika malagasy avo lenta, ary efa nanao fampisehoana maro, anisan' izany ny fampisehoana impito ny ''oratorio'' "''Messiah''" ([[George Frideric Handel|G.F. Hande]]<nowiki/>l) amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] niaraka amin' ny mpihira miisa 90 ao amin' ny antoko mpihira Zanak' Ambohimalaza (ZAMA) sy mpitendry mozika iraisam-pirenena miisa 20, ny "''Messe en Si mineur''" ([[Johann Sebastian Bach|J.S. Bach]]) niaraka tamin' ny ''CNSMM Choir'' sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana'', ary ny "Haleloia" (G.F. Handel) niaraka tamin' ny antoko mpihira malagasy maro izay nisy mpihira niisa 600 teo anoloan' ny Lapan' ny Tanàna Antananarivo<ref name=":4" /><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2020/05/blog-post_17.html Maestro Étienne Ramboatiana (1930-2007): Orchestra for Orchestra for 40 Guitars]",</small> <small>''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''.</small></ref><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2011/01/realisations-du-conservatoire-cnsmm.html? Achievements of the Superior Royal Conservarory of Music in Madagascar - CNSMM]", ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''</small></ref>. Filoha mpanorina ny ''Festival International de Musique Classique'' voalohany teto Madagasikara, nanomboka tamin' ny taona 1998, ary nikarakara [[kônseritra]] ampolony maro, izay nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto [[Madagasikara]], any [[Etazonia]], any [[Alemaina]], [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]], [[Frantsa]], [[Nôrvezy]], [[Brezila]], [[Italia]], [[Rosia]], [[Afrika Atsimo]], nosy [[La Réunion|La Reunion]] sy firenena hafa. ^{[Omeo ny loharano hanamarinana izany rehetra izany]} Filoha mpanorina ny ''Festival International de Jazz'' ''à Madagascar'', izay nanao fampisehoana mihoatra ny zato ary nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto Madagasikara, Etazonia, Alemana, [[Soisa]], [[Belzika]], United Kingdom, Nôrvezy, Brezila, Italia, [[Afrika Atsimo]], Frantsa, nosy La Reunion, nosy [[Maorisy]] sy firenena hafa. ^{[Omeo ny loharano hanamarinana izany rehetra izany]} ==== Akademia ==== Filoha mpanorina ny ''International Royal Academy of Theology'' i Ndriana Rabarioelina nanomboka tamin' ny taona 2010, izay misy <u>manampahaizana mikasika ny [[teôlôjia]] eto Madagasikara sy maneran-tany</u> ^{[Omeo ny loharano]}. Filoha mpanorina ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' koa izy nanomboka tamin' ny taona 2016, izay misy Malagasy manampahaizana amin' ny taranja maro (teôlôjia, siansa teôrika, siansa ampiharina, kolontsaina sy haikanto, siansa mikasika ny olombelona, tantara sy lalàna ary pôlitika, siansan' ny fampandrosoana). ^{[Omeo ny loharano]} ==== Fikambanana ==== Izy dia nanorina ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, ny Fianakaviamben' ny Andriana eto Madagasikara, ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara, ny Fiombonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara ary niaraka nanorina ny fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA) niaraka tamin' ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] taorian' ny 06 Novambra 1995. === Ny blaogy ampiasainy === Ity ny topimaso momba ny [[blaogy]] na [[vohikala]] izay anehoan' i Ndriana Rabarioelina tsy tapaka ny tenany. Ireo blaogy ireo dia manasongadina ny maha andriana azy sy ny fiheverany ny tenany ho mpanjaka hatrany na dia misy isan-karazany aza ny lohahevitra hita ao amin' izy ireo. Indreto ny sasany amin' izy ireo: ==== Blaogy momba ny tantara, ny siansa, ny zavakanto, sns ==== * ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''<ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/ Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar"], ''conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com''</small></ref><ref><small>Ny ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' dia miompana amin' ny [[kolontsaina]] sy ny [[mozika]] izay namoahany ny asany amin' ny maha lehiben' [[ôrkesitra]] sy mpitendry [[gitara klasika]] azy. Ato amin' ity blaogy ity dia manambara ny fomba fijeriny ara-javakanto sy ara-panabeazana izy, manasa amin' ny fampisehoana kôseritra, mitantara ny fiaraha-miasany iraisam-pirenena ary manome voninahitra ny lafiny ara-panahy amin' ny mozika.</small></ref>; * ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''<ref><small>Ity blaogy ity dia manolotra ny asany amin' ny maha filohan' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' azy. Hita ny tantaram-piainany, ny andraikitra akademika sahaniny, ary ny seha-pikarohana andraisany anjara ([[Teôlôjia]], [[Jeôpôlitika]], [[Fiandohan'_ny_olombelona]], ​​sns.). Ity blaogy ity koa dia mamintina ny fizotran' ny fianarana sy fikarohana nataon' i Ndriana Rabarioelina, ny mari-pahaizana momba ny teôlôjia sy ny fikarohana momba ny fisian' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i Madagasikara sy i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]], ny fiheverany ny anajara toeran' i [[Madagasikara]] eo amin' ny fiandohan' ny olombelona.</small></ref><ref><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/ Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>; ==== Blaogy momba pôlitika, ny sôsialy, ny fanjakana sns ==== Ireo blaogy ireo dia sehatra miompana amin' ny mpanjaka ara-drazana, ka izy no mpandray anjara lehibe amin' izany. Mamoaka lahatsoratra sy sary ary manambara hetsika ao izy. * ''Fanjakan' i Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ''Fanjakan' i Madagasikara'' ity no itantarany ny fitarihany lanonana miaraka amin' ny tarana-mpanjaka antemoro sy merina, sy ny maro hafa, manamafy ny fifandraisan' ny samy [[Foko eto Madagasikara|foko]] [[Foko eto Madagasikara|malagasy]] sy ny tarana-mpanjaka manerana an' i Madagasikara. Asehony ny fanomezana — anisan' izany ny "Boky Masina" mirakitra ny 6&nbsp;000 taona nisian' ny tantaran' ny [[Merina]] sy ny [[Antemoro]] — nandritra ireo fivoriana ireo. Takiany ny hananganana fanjakana kristiana araka ny "Sitrapon' Andriamanitra", tsy araka ny [[Repoblika|lamina repoblikana]], izay heveriny fa mifanohitra amin' ny soatoavina' ny razambe malagasy. Manohana am-pahavitrihana ny [[teôkrasia]] kristiana izy, miara-miasa amin' ny Fiangonana eto Madagasikara ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFKM]]), amin' ny sendikan' ny oniversite, ary amin' ny mpisehatra ara-tsôsialy, ho fototry ny fitantanana ny firenena.</small></ref><ref><small>"[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/ Fanjakan' i Madagasikara]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''<ref><small>Ato amijn' ity blaogy ity no ahitana ny fiantsoan' i Ndriana Rabarioelina, tamin' ny 14–15 Desambra 2022, ny mpanjaka sy ny andriana mba hanavotra ny firenena malagasy. Tsikerainy ny kolikoly mirongatra, ny fanitsakitsahana ny [[Zon' olombelona|zon']] [[Zon' olombelona|olombelona]] ary ny hosoka amin' ny fifidianana, ny fanimbana ny [[Tontolo iainana eto Madagasikara|tontolo iainana]] sy ny fahantran' ny 81,6% amin' ny vahoaka malagasy. Hamafisiny ny maha zava-dehibe ny [[soatoavina]] malagasy, ny fanajana ny fomba amam-panao ary ny firaisankinan' ny tarana-mpanjaka.</small></ref><ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/ ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''], ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ity no iresahany ny lanjan' ny Fiambonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara. Ao no ahitana ny fanambaràna ataony, ny fanosorana azy ho mpanjaka, ny zava-mitranga amin' ny taranaka mpanjaka. Mampivondrona ny Raiamandreny ara-drazana (mpanjaka sy andriana) avy amin' ny [[Foko eto Madagasikara|foko malagasy]] rehetra izy. Resahiny ny fivoriana miaraka amin' ny mpanjaka solontena amin' ny lanonana nentim-paharazana (taombaovao, fanosorana ho mpanjaka, sns).</small></ref><ref><small>"[https://ampanjaka-madagasikara.blogspot.com/ Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara]", ''ampanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara'' (''TAMIMA'')<ref><small>Ny blaogy ''Fiombonambe Taranaka Andriana Miray (TAMIMA)'' dia iresahany momba ny fivondronan' ny Andriana, anisan' izany ny fihaonana tamin' ny taona 2021 sy 2022 izay niompana amin' ny tantara sy ny firaisankinan' ny taranaka mpanjaka. Ato amin' ity blaogy ity izy no mankalaza ny fety toy ny [[Taom-baovao malagasy|Taombaovao]] [[Taom-baovao malagasy|Malagasy]], izay angatahany ny fitahian' Andriamanitra ho an' ny tarana-mpanjaka.</small> </ref><ref><small>"[https://tamima-madagasikara.blogspot.com/ Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA)]", ''tamima-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Andriantompokoindrindra''<ref><small>Ity blaogy ''Ny Andriantompokoindrindra'' ity dia mifantoka amin' ny Fanjakana Merina sy ny andraikitra maha mpitarika ny Fiombonamben' ny Andriana eto Madagasikara azy. Ao amin' ity blaogy ity koa i Ndriana Rabarioelina dia manazava ny maha taranaky ny "mpanjaka-mpisorona" [[Andriantompokoindrindra|Andrianatompokoindrindra]] azy (1600–1610 tany ho any) sy ny mpanjaka tao [[Fanjakan' Imerina|Imerina]], itantarany ny fanosorana azy ho Mpanjaka tamin' ny taona 2015. Asehony ihany koa ny fototra ara-pivavahana sy ara-drazana momba ny maha ara-dalàna ny maha Mpanjaka azy sy ny fanoloran-tenany amin' ny hamerina indray ny Fanjakana Masina miorina amin' ny soatoavina malagasy sy kristiana .</small></ref><ref><small>"[https://andriantompokoindrindra.blogspot.com/ Ny Andriantompokoindrindra]", ''andriantompokoindrindra.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Jiosy eto Madagasikara''<ref><small>Ato no iresahany fa misy ifandraisany amin' ny [[Israelita]] fahiny ny razamben' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]], nanomboka amin' ny fifindra-monina ara-[[Baiboly]] teto [[Madagasikara]] tany amin' ny 3&nbsp;000 taona lasa izay. Milaza koa izy fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny]] sy ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] ary ny [[Fomban-drazana malagasy|fomban-drazana]] sasany eto Madagasikara, araka ny fikarohana nataony nandritra ny telopolo taona. Miezaka mampiseho ny fitoviana misy eo amin' ny tantara malagasy sy ny fitantarana ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] izy, indrindra amin' ny filazany fa eto Madagasikara ilay toerana atao hoe [[Ôfira]] .</small></ref><ref><small>"[https://jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com/ Jiosy eto Madagasikara]", ''jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Royal House of Madagascar''<ref><small>Io no blaogy ôfisialin' ny ''Royal House of Madagascar'', izay mirakitra hafatra ara-[[pôlitika]] sy ara-[[kolontsaina]], indrindra momba ny famerenana indray [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] miorina amin' ny soatoavina malagasy, ny fanolorana lalàmpanorenana vaovao eo ambany fahefan' ny mpanjaka, ary momba ny fifandraisana amin' ny fikambanana maneran-tany (ny [[Firenena Mikambana]], ny [[Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoana|Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoan]]<nowiki/>a (PNUD), sns.). Ity blaogy ity koa dia itakiany ny tokony hiverenana amin' Andriamanitra.</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ Royal House of Madagascar]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Anisan' ny anehoany hevitra koa ny blaogy ''Taniko Madagasikara'' ([https://tanikomadagascar.com/ Jereo eto]) sy blaogy maro hafa izay matetika manana anarana ahitana ny teny hoe "''Royal''". == Fikambanana sy hetsika iraisam-pirenena == === Fikambanana iraisam-pirenen' ny mpanjaka === I Ndriana Rabarioelina dia mpikambana miaraka amin' ny [[mpanjaka]] notsongaina eran-tany ao anatin' ny ''Delphic Royal Society'', nanomboka tamin' ny taona 2011 tao [[Berlin]] any [[Alemaina]], izay miaraka amin' ny ''Delphic International Council'' manome lanja ny kolontsaina sy haikanto avo lenta eran-tany. ^{[Omeo ny loharano]} === Fifandraisana amin' ny samy mpanjaka maneran-tany === I Ndriana Rabarioelina dia nampita "Hafatr' Andriamanitra" manohitra ny fiarahan' ny olona mitovy fananahana na ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality'' ary nalefa tamin' ny mpitarika fiangonana lehibe maneran-tany (ny [[Eglizy Katôlika Rômanina|Eglizy Katolika Apostolika Romana]] any [[Vatikàna]], ny [[Fiombonambe Anglikana|Anglican Communion]], ny [[Alliance réformée mondiale|World Reformed Alliance]], ny [[Fiangonana Loterana Eran-Tany|World Lutheran Federation]], ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]], ...) tamin' ny taona 2010 sy 2011. ^{[Omeo ny loharano]} Lehiben' ny delegasiona malagasy misy ny mpanjaka malagasy notsongaina, tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, indroa miantoana, tany [[Tripoli]] sy [[Benghazi]] any [[Libia]] tamin' ny taona 2008 sy 2009. Ary notendrena ho lehiben' ny delegasiona mitarika ny mpanjaka rehetra avy amin' ny firenena miisa dimampolo mahery raha nihaona tamin' ny filoham-pirenena miisa folo mahery avy any [[Amerika]], [[Eorôpa]], [[Afrika]] ary [[Atsinanana Afovoany|Afovoany Atsinanana]] tany Libia tamin' ny taona 2009. ^{[Omeo ny loharano]} I Ndriana Rabarioelina koa dia solontenan' ny ampanjaka rehetra eto Madagasikara tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, ary nihaona tamin' ny filoham-pirenena maro tany [[Pretoria]] atsy [[Afrika Atsimo]] tamin' ny taona 2011. ^{[Omeo ny loharano]} Nahazo ny mariboninahitra ''Grand Cross of the Royal Order of Bunyoro-Kitara Kingdom'' any [[Oganda]] izy<ref name=":7" />. == Jereo koa == * [[Andriana]] * [[Jiosy malagasy]] * [[Ratefy Tolotra]] * [[Joseph Briant]] * [[Vahoaka milaza fa taranaky ny Israelita]] * [[Richard Brothers]] * [[Anglô-israelisma]] == Fanovozan-kevitra == '''Boky sy lahatsoratra''' * Briant, Joseph, ''[https://www.google.com/search?q=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&sca_esv=c7c67eb20f0b5775&sxsrf=ADLYWIKaeaF1lxKCRhfWaMtjxkig_QiHCw%3A1734705771500&ei=a4JlZ6CmHoHOhbIPxdK5gAE&ved=0ahUKEwjgh7PKyraKAxUBZ0EAHUVpDhAQ4dUDCA8&uact=5&oq=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiJ0JyaWFudCwgSm9zZXBoLCBMJ2jDqWJyZXUgw6AgTWFkYWdhc2NhcjIIEAAYgAQYogQyCBAAGIAEGKIEMggQABiABBiiBDIIEAAYgAQYogRItRBQ4AZYlwpwBHgBkAEAmAHHA6ABxwOqAQM0LTG4AQPIAQD4AQH4AQKYAgWgAv4DqAIKwgIKEAAYsAMY1gQYR8ICDRAAGIAEGLADGEMYigXCAgcQIxgnGOoCmAMN8QWSdHSb40MGMYgGAZAGCpIHBTQuNC0xoAeGAw&sclient=gws-wiz-serp L'hébreu à Madagascar]''. * Ferrand, Gabriel (1905). ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1667374 Les migrations musulmanes et juives à Madagascar]''. Paris: Revue de l'histoire des religions. * Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", Doctoral Dissertation, Ph.D in Theology, SAHTS, États-Unis, 2010, 458 pages. Abstract in Saint-Alcuin House Journal, Volume 8, N^o 1, États-Unis, And in Library of Congress, number (ISSN 1548-4459), États-Unis. * Ramilison, Emmanuel (1951), ''[https://books.google.mg/books/about/Ny_Loharanon_ny_Andriana_nanjaka_teto_Im.html?id=LfxmQwAACAAJ&redir_esc=y Andriantomara-Andriamamilazabe. Loharanon' ny Andriana nanjaka eto Imerina]'', Imprimerie Ankehitriny. * Ramilison, Emmanuel (1962), ''Ny Baiboly sy Andrianampoinimerina'', Librarie Iarivo, Antananarivo, 66 pejy. * Kasanga, Fernand (1963), ''Ny Antemoro Anakara voasoratra tamin' ny taona 1506,'' Imprimerie Iarivo, Antananarivo. * Rombaka, Jacques Philippe (1963), ''[https://www.bulac.fr/image/tantaran-drazana Tantaran-drazana Antemoro-Anteony]'', Antananarivo, Imprimerie LMS. * Rombaka, Jacques Philippe (1970), ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 Fomban-drazana antemoro-usages et coutumes antemoro] {{Wayback|url=https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 |date=20241220155652 }}'', Ambozontany, Fianarantsoa. * [[Ratefy Tolotra|Ratefy, Tolotra]] (1986), ''"Sind die Madagassichen Juden"'' na "Jiosy ve ny malagasy ?", Munster-Antananarivo, 600 pejy. *[https://forum.serasera.org/forum/message/m4f91363e6aa74/m4f914d7409e95 Lahatsoratra tao amin' ny ''Midi Madagascar'' tamin' ny 20 Avrily 2012] (rohy maty: http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs) * "[https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html Ndriana Rabarioelina : des propositions pertinentes…] {{Wayback|url=https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html |date=20241220163037 }}", ''www.madagate.org'' * "[https://www.malagasynews.com/info-breves/le-prince-ndriana-rabarioelina-appelle-les-dirigeants-a-demolir-toutes-nouvelles-constructions-dans-le-rova-dantananarivo/ Le prince Ndriana Rabarioelina appelle les dirigeants à démolir toutes nouvelles constructions dans le Rova d’Antananarivo].", ''www.malagasynews.com'' * International Royal Academy of Theology (2010): ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality,'' http://academy-of-theology.blogspot.com/2011/06/message-of-the-lord-adonai-elohim-to-all.html * "[https://gw.geneanet.org/kingofmada_w?lang=fr&pz=king+ndriana&nz=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org'' * "[https://web.facebook.com/ndriana.rabarioelina?_rdc=1&_rdr Ndriana Rabarioelina]", ''web.facebook.com'' * "[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/2020/? Fanosorana mpanjaka sy tsodrano ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara (Taona 2015)]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com'' * "[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2020/09/? The anointing and the consecration of HRM King Ndriana Rabarioelina (in 2015)]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com'' * "[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/? Famindrana zakaka sy famindrana fahefana ho an' ny Mmpanjaka Ndriana Rabarioelina avy amin' ny Lahimatoan' Imerina (taona 2015)]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com'' '''Sary mihetsika''' * "[https://www.youtube.com/watch?v=BeFJAOfucqs Ny Jiosy eto Madagasikara, ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina]", ''youtube.com'' * "[https://tanikomadagascar.com/2019/10/05/tantara-sy-fiainam-pirenena-prince-dr-ndriana-rabarioelina/ Tantara sy Fiainam-pirenena]" (''youtube''), ''tanikomadagascar.com'' * "[https://www.youtube.com/watch?v=_6UVnBc0dgE Ndriana Rabarioelina: Manandratra Fanjakan' ny Mpisorona]", ''youtube.com''. * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Teny+Gasy Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Teny Gasy"]", 06 Novambra 2021, Madagascar24TV, youtube.com: "(66) Ny Mpanjaka Ndrian<nowiki/>a Rabarioelina, "Tena Gasy" 01 Oktobra 2022, Madagascar24TV - YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Dinika Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Dinika"]", MBSTV, 03 Oktobra 2022, youtube.com: "Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, "Dinika" 03oktobra2022, MBS TV". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A%22Antso+ho+an%27+ny+firenena Mpanjaka Ndriana Rabarioelina:''"Antso ho an' ny firenena'']''"''', 13 Oktobra 2022, youtube.com: "Antso ho an' ny Firenena, Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%2C+Fanjakan%27+i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, ''Fanjakan' i Madagasikara'']''"'', 21/07/2023, Le 20H15, Madagascar24Redaction: youtube.com: "(66) Le 20H15 - 2023 07 21 - Mpanjaka Ndriana Rabarioelina- YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%C2%A0%3A+%22Fanjakam-Pisorona%2C+Fanjakan%27i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina : "''Fanjakam-Pisorona, Fanjakan'i Madagasikara'']''""'', 22/07/2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Mijoro+ny+Fianakaviambe+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Mijoro ny Fianakaviambe eto Madagasikara"'']''"'', 05 Aogositra 2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Ny+Jiosy+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Ny Jiosy eto Madagasikara"'']''"'', TV I-BC, 2023, youtube.com". == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Mpanao malagasy]] hklp57ubfbh4zvcy2pc0awyy41pbv1p 1148655 1148652 2026-08-05T01:10:48Z ~2026-43233-11 40602 /* Ny fanjakany ara-drazana: */ 1148655 wikitext text/x-wiki {{Infobox olona|anarana=Rabarioelina Ndriana|teraka=1963|firenena=Madagasikara|asa=Mpahay tantara|asa hafa=Mpikaroka Teôlôjiana|sary=Rabarioelina Ndriana01}} '''Rabarioelina''' '''Ndriana''' dia [[Teôlôjia|teôlôjiana]] [[Prôtestantisma eto Madagasikara|prôtestanta malagasy]], teraka tamin' ny taona 1963, ao amin' ny fokon' [[andriana]] [[merina]] avy ao [[Ambohimalaza]], ao [[Antananarivo]], renivohitr' i [[Madagasikara]], mpanindrahibndra ny fitondra-mpanjaka. Zanaky ny profesora sy dokotera Lala Rabarioelina izy<ref name=":2"><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''Taniko Madagasikara'', publié le 18 février 2023, mis à jour le 16 septembre 2024,</small> </ref>. Milaza izy fa voahosotra sy nohamasinina ho mpanjakan' Imerina sy mpanjakan' i Madagasikara tamin' ny taona 2015 ary mikatroka amin' ny tokony hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] indray<ref name=":6"><small>"[https://www.koolsaina.com/royaume-de-madagascar-monarchie-interview-ndriana-rabarioelina-ibc-television/#comments Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]", ''www.koolsaina.com''</small></ref><ref name=":3"><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=CnzKEvBocnA&t=1s Les solutions proposées par Ndriana Rabarioelina à travers le retour à la monarchie]" (Video), ''Youtube''</small></ref><ref><small>[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]], ''mg.wikipedia.org''</small></ref>. Nanohanana tsangan-kevitra nampitondrainy ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' izy<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA?utm_source=chatgpt.com Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", ''stalcuinhouseseminary.academia.edu''</small></ref>, izay miompana amin' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]] sy i [[Madagasikara]], ary koa amin' ny niandohan' ny olombelona, ​​ka nikarohany ny fifandraisan' ny [[sivilizasiôna]] maro fahiny sy ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]]. Filoha mpanorina sy mpikambana ao amin' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' izy<ref name=":8" />. == Zotram-piainany == === Ny ray aman-dreniny === Teraka tamin' ny taona 1963 izy, zanaky ny profesora Lala Rabarioelina sy Rajerison Victorine<ref><small>"[https://gw.geneanet.org/taniko?lang=es&n=rabarioelina&p=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org''</small></ref>, izay samy [[andriana]]<ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/12/tantaran-ny-andriana-eto-madagasikara.html? Tantaran' ny Andriana eto madagasikara]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>. I Lala Rabarioelina dia Docteur en Médecine (nianatra tany amin' ny Faculté de Médecine de [[Montpellier]]) sy mpandidy<ref><small>"[https://tanikomadagascar.com/2023/02/18/faculte-de-medecine-dantananarivo-deces-du-professeur-lala-rabarioelina/ Faculté de médecine d’Antananarivo – Décès du professeur Lala Rabarioelina]", ''tanikomadagascar.com''</small></ref>. Rajerison Victorine renin' i Ndriana Rabarioelina kosa dia manana ny diplôma ambony amin' ny haizaitra (diplôme de Haute Couture de Paris). === Ny fianarana norantoviny === Nahazo ny diplôma ''baccalauréat série C'' tao amin' ny [[Académie d' Aix-Marseille]] ('''''[[:fr:Académie_d'Aix-Marseille|fr]]''''') tany [[Frantsa]] i Rabarioelina Ndriana, sy ny ''Licence en Théologie'' ary nahavita ''Master en Théologie'' tao amin' ny [[Faculté Libre de Théologie Réformée na Faculté Jean-Calvin]] ('''''[[:fr:Faculté_Jean-Calvin|fr]]''''') tao Aix-en-Provence any [[Frantsa]]. Nandalina fitantanana orinasa tao amin' ny [[Ecole Supérieure de Commerce de Paris]] (ESCP-Senior, Paris, 1994) ('''''[[:fr:ESCP_Business_School|fr]]''''') ary nandalim-pahaizana momba ny [[vatosoa]] tao amin' ny [[Gemological Institute of America]] (GIA, 2003, 2005) ('''''[[:en:Gemological_Institute_of_America|en]]'''''). [[Teôlôjia|Teôlôjiana]] i Ndriana Rabarioelina<ref><small>"[https://stalcuinhouseseminary.academia.edu/RevDrNdrianaRABARIOELINA? Prince Dr. Ndriana Rabarioelina]", S''t Alcuin House Seminary Academia''</small></ref> sady mpikaroka tantara koa<ref name=":9"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Science of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Nanao fikarohana izy ka nahazo ny diplôma ''PhD in Theology'' tamin' ny fanohanany ny [[tsangan-kevitra]] hoe "''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]''" na "Ny fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara" (''PhD'', Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Theological Seminary, USA, 2010, 458 pejy) mikasika ny "Tantara miafin' i Madagasikara nandritra ny telo arivo taona mahery" ary nahazo ny diplôma ''Doctor of Theology'' tamin' ny fanohanany ny tsangan-kevitra mitondra ny lohateny hoe "''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]''" na "I Madagasikara, ao amin' ny sisa tavela amin' ny toerana nahaterahan' ny olombelona" (''D.Theol''., Doctoral Dissertation, Saint Alcuin House Seminary, USA, 2016, 638 pejy). Nianatra sy nampitaha tenim-pirenena mihoatra ny roa ambin' ny folo koa izy ([[Fiteny malagasy|malagasy]], [[Fiteny hebreo|hebreo]], [[Fiteny arameana|arameana]], [[Fiteny grika|grika]], [[Fiteny anglisy|anglisy]], [[Fiteny alemàna|alemana]], [[Fiteny tamily taloha|tamily tranainy]], [[Fiteny sanskrity|sanskrity]], [[Fiteny someriana|someriana]], [[Fiteny malaiô-pôlineziana|malaiô-pôlineziana]], [[Vondrom-piteny amerindiana|amerindiana]], [[Fiteny aty Afrika|afrikana]], sns)<ref name=":9" />. Anisan' ny mpampianatra azy ireto profesora manaraka ireto: * i [[Pierre Berthoud]] (FLTR, [[Aix-en-Provence]], [[Frantsa]]), manam-pahaizana momba ny [[Testamenta Taloha]]; * i [[Peter R. Jones]] (Harvard, Princeton, [[Etazonia]]), manampahaizana momba ny [[Testamenta Vaovao]]; * i Jean Marc Daumas de Cornilhac (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] sy ny [[Tantaran' ny kristianisma|tantaram-piangonana]]; * i Maurice Carrez (FTP, [[Paris]], Frantsa) momba ny [[Fiteny grika|teny grika]] sy ny [[Testamenta Vaovao]]; * i Edmund Clowney ([[Westminster, Kalifornia|Westminster]], WTS, Etazonia) momba ny [[teôlôjia biblika]]; * i Roger Greenway (Westminster, WTS, Etazonia), momba ny [[World Missiology|World Missiolog]][[World Missiology|y]]; * i J<nowiki/>ean Brun (Oniversite, Dijon) momba ny [[filôzôfia kristiana]]; * i Pierre Courthial (FLTR, Aix-en-Provence, Frantsa) momba ny [[teôlôjia pratika]] sy ny [[apôlôjetika]]; * i Olivier Clément (Institut Orthodoxe Saint Serge, Paris, Frantsa) momba ny [[teôlôjia ôrtôdôksa]]; * i [[Pierre Chaunu]] (Président, Académie des Sciences Morales et Politiques, membre de l'Institut, Paris), manampahaizana momba ny [[Tantara]]. === Faharesen-dahatra ara-pivavahana === Nilaza ho nahazo teny fikasana avy amin' Andriamanitra sy tsodrano avy amin' ny raiamandreny ara-panahy izy, dia ireto: ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ratefy]], mpanorina ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA) tao [[Montpellier]] tamin' ny taona 1946, mpiaraka nanorina ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] (FJKM) tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny [[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara]] (FFKM) teny Ambohimalaza, Antananarivo, tamin' ny taona 1950, efa tonian' ny Fiombonan' ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara (FFPM) tamin' ny taona 1986-1992, solontenan' i Madagasikara tamin' ny fanorenana ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|Filankevitry ny Fiangonana eran-Tany]] na [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]] (WCC) tany [[Amsterdam]] tamin' ny taona 1947-1948.</small></ref> (taona 1981), ny mpitandrina Razafindrakoto Gabriel (taona 1986), i Mama [[Volahavana Germaine]]<ref><small>I Mama [[Volahavana Germaine]] (na Nenilava), mpiandry zokiolona (1941), raiamandreny nanorina ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] tamin' ny taona 1941, izay miombona amin' ny FFPM, efa nihaona tamin' i [[Olav V]], mpanjakan' i [[Nôrvezy]], tany amin' ny Lapan' Andriamanjaka tany [[Oslo]] any tamin' ny taona 1973, mpitory Filazantsara, mpiahy marary sy kamboty ary olona sahirana an-jatony, izay heverin' ny ao amin' ny hetsika [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Fifohazana]] ho mpaminany. ary mahay tenim-pirenena roa ambin' ny folo.</small></ref> (taona 1996), ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]]<ref><small>Ny kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra|Armand Gaetan Razafindratandra]], ao amin' ny [[Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (Madagasikara)|Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina]] (EKAR) eto Madagasikara, mpiaraka nanorina ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950.</small></ref> (taona 2007), i Mama Ravolazaimanga Bernadette (taona 2009), i Mama Rasoazanakolona Hèlene (taona 2012), i Dada Manase (taona 2018) ao anatin' ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]], ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]]<ref name=":5">[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ <small>http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/</small>]</ref>. Anisan' ny raiamandrany mpiahy azy koa ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]]<ref><small>Ny mpitandrina [[Daniel Ralibera]], mpitandrina FJKM Ambavahadimitafo, mpampianatra tantaram-piangonana (FTP) ao Antananarivo, mpiaraka nanorina ny FJKM tamin' ny taona 1968, mpiaraka nanorina ny FFKM tao Ambohimalaza tamin' ny taona 1950, mpiaraka nanorina ofisialy ny FPMA tany Paris tamin' ny taona 1959.</small></ref> sy ny profesora [[Albert Rakoto Ratsimamanga]]<ref><small>I [[Albert Rakoto Ratsimamanga]], Docteur en Médecine, Docteur ès Sciences, ambasadaoron' i Madagasikara tamin' ny taona 1960-1972, manampahaizana, tale amin' ny Centre National de Recherche Scientifique (CNRS) any [[Paris]], akademisiana amin' ny firenena maro, mpikambana ao amin' ny Institut any Paris, ary nahazo loka siantifika iraisam-pirenena maro.</small></ref>. I Ndriana Rabarioelina dia kristiana prôtestanta. [[Fifohazana (kristianisma malagasy)|Mpiandry]] izy nanomboka amin' ny taona 1991, zanaky ny [[Tobilehibe Ankaramalaza]] ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFPM]]). Izy dia efa filohan' ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille)<ref><small>Ny [[Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy]] (FPMA Aix-Marseille) tamin' ny taona 1986-1988, izay mpikambana ao amin' ny [[Fikambanana Mampiely Baiboly Malagasy|Fikambanana Mampiely Baiboly]] eto Madagasikara (FMBM), ao amin' ny [[Fédération protestante de France]] (FPF), ao amin' ny [[Alliance nationale des églises luthériennes de France]] (ANELF), ao amin' ny [[Lutheran World Federation]] (WLF), ao amin' ny [[Alliance réformée mondiale]] (ARM) ary ao amin' ny [[Conseil oecuménique de églises]] (COE).</small>   </ref> tamin' ny taona 1986-1988. Izy no nahitana ny Lycée Gardanne, Département Bouche-du-Rhône, Région Provence (PACA), izay toerana nanaovana ny Fivoriambe Isankerintaona Fifohazana voalohany teo anivon' ny Fiangonana Protestanta Malagasy aty Andafy (FPMA, 1989). == Ny tsangan-keviny == === Jiosy na Israelita ny Malagasy === Ny tsangan-kevitra nahazoan' i Ndriana Rabarioelina ny diplôma ''PhD in Theology'' dia mitondra ny lohateny hoe ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' ("Fifandraisana ara-Baiboly eo amin' i Israely sy i Madagasikara")<ref name=":0"><small>"[https://www.deliremadagascar.com/conference-internationale-sur-les-origines-juives-a-madagascar/ Conférence internationale sur les origines juives à Madagascar]", in [https://www.deliremadagascar.com/ deliremadagascar.com]</small></ref>. Izany [[tsangan-kevitra]] izany dia anohanany ny maha [[Jiosy]] na Jody ny [[Malagasy]]. Ny mpitandrina [[Ravelojaona (mpitandrina)|Ravelojaona]] no efa nanoratra fa [[Jiosy]] ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] (1909). Taty aoriana dia nanamafy izany i Mama [[Volahavana Germaine]] (1941). Izany tsangan-kevitra izany dia efa naelin' ny ilay misiônera [[lazarista]] atao hoe [[Joseph Briant]] (1946) izay niezaka naniamarina fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] Toraka izany koa i [[Roger Andriatsiratahina]] (1976) sy ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra]] (1979) izay nanamafy fa Jiosy ny Malagasy <ref name=":1"><small>Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", États-Unis, 2010.</small></ref>. Ny filazan' i Joseph Briant fa nisy koa ny andiam-pifidrà-monina jiosy mankaty Madagasikara -- ka ny voalohany tamin' ireo fifindrà-monina ireo dia tamin' ny andron' i [[Sôlômôna]], manodidina ny taona 900 tal. J.K. -- dia nohamafisin' i Tolotra Ratefy (1976) sy i Ndriana Rabarioelina (2010) tao amin' ny fikarohana ara-teôlôjia sy ara-tantara nataon' izy ireo nandritra ny efapolo taona mahery<ref name=":1" />. === Avy amin' ny teny hebreo ny teny malagasy === Izao koa no anisan' ny hevitra tohanan' i Ndriana Rabarioelina: ny [[fiteny malagasy]] dia avy amin' ny [[fiteny hebreo]], ny [[kolontsaina malagasy]] dia avy amin' ny [[Jodaisma|kolontsaina jiosy]], ary nisy ny fifindrà-monina jiosy nankaty [[Madagasikara]], izay toherin' ny manam-pahaizana maro<ref><small>Sophie Goedefroit et Albert Roca (2021), "[https://publicacions.antropologia.cat/quaderns/article/download/371/199/1378 La "plus belle énigme du monde" ne veut pas être résolue. Le besoin de mémoire multiple à Madagascar]", ''publicacions.antropologia.cat''</small></ref>. Nisy ny "Fihaonana iraisam-pirenena mikasika ny Fiaviana Jiosy eto Madagasikara" na ''Conférence Internationale sur les Origines Juives à Madagascar'' izay niarahan' ny profesora [[Tudor Parfitt]] sy ny pastora [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] ary ny Ndriana Rabarioelina, teo anatrehan' ny [[Raby]] dimy avy any [[Etazonia]], [[Kanada]], [[Marôka]], [[Frantsa]] ary [[Aostralia]], tao [[Antananarivo]] tamin' ny volana Mey 2017<ref name=":8"><small>Royal Academy of Sciences of Madagascar, 2017.</small></ref>. === Madagasikara: tokony ho fanjakà-mpanjaka teôkratika sy kristôkratika === Anisan' ny tohanan' i Ndriana Rabarioelina koa ny tokony hahatonga an' i Madagasikara ho fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]], sady hiverenana amin' ny fanjaka-mpanjaka manandratra indray ny rafitra ara-piarahamonina sy ara-pôlitika mankato an' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] sy manaja ny [[soatoavina]] malagasy, ary ny fandravana ny rafitra [[Repoblika|repoblikana]] <ref><small>"[[FANJAKAN’ I MADAGASIKARA|Fanjakan' i Madagasikara]]" in ''[https://mg.wikipedia.org/ mg.wikipedia.org]''</small></ref><ref><small>"[http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs Déclaration : Les Malagasy, descendants de juifs]" in ''[https://midi-madagasikara.mg/ midi-madagasikara.mg] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/ |date=20230430165033 }}''</small></ref><ref><small>"[http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= Déclaration: les Malagasy dscendants des juifs] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/for/ecrire.php3?nume=3949&repid=31423&th= |date=20230430172043 }}", in ''[http://www.tonga-soa.com/ tonga-soa.com] {{Wayback|url=http://www.tonga-soa.com/ |date=20250616035827 }}''</small></ref>. Tsy mijanona ho tsangan-kevitra fotsiny ny famerenana ny fitondra-mpanjaka fa raha [[andriana]] na printsy fotsiny i Ndriana Rabarioelina tany am-panombohana dia narahiny fanambaràn-tena ho mpanjaka izany<ref><small>"[http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2019/ Royal house of Madagascar]", in [http://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ royal-house-of-madagascar.blogspot.com/]</small></ref>. == Mpanjakan' ny Merina sy mpanjakan' i Madagasikara == === Ny fototry ny fanjakany === ==== Taranaka mpanjaka ==== Nilaza i Ndriana Rabarioelina fa avy amin' ny mpanjaka [[Andriantomara]], ny mpanjaka [[Andrianerinerina]], ny mpanjaka [[Andriamanelo]], ny mpanjaka [[Ralambo]], ny mpanjaka [[Andriantompokoindrindra]], tompon' ny Tranomanara, Tranofohiloha, Tranomasina, izay nolovany avy amin' ny mpanjaka [[Andriamamilazabe]] razambeny, sy avy amin' ny mpanjaka [[Andrianjaka]], ny mpanjaka [[Andriantsitakatrandriana]], ny mpanjaka [[Andriantsimitoviaminandriandehibe]] ary ny mpanjaka [[Andrianampoinimerina]]. Ny ''Geneanet'' no ahitana tetiarana momba an' i Ndriana Rabarioelina, fa saingy tsy ahafaha-mahafantatra ny fifandraisany amin' ny mpanjaka merina teo aloha izany<ref><small>"[[Ndriana Rabarioelina]]", ''Geneanet''</small></ref>. Araka ny voalazan' i Ndriana Rabarioelina dia izao ny hafatry ny mpanjaka razambeny:<blockquote>An' [[Andriamanelo]] ny Alakamisy ary an' [[Andriamananintany]] ny Zoma. Raha manary fanjakana ny Terak' Andriamananintany dia miverina amin' Andriamanelo ny fanjakana. Vokany: ny hafatra napetraky ny mpanjaka [[Ralambo]] sy [[Andriantompokoindrindra]] ary [[Andrianjaka]] izay nisy fifanarahana fito dia manjaka aloha Andriantompokoindrindra avy amin' Andriamanelo, avy eo manjaka [[Andrianjaka]] avy amin' [[Andriamananintany]], ary ny Andriandahy avy amin' ny Terak' Andrianjaka manana reny mivantana [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] (foko) ihany no mahazo manjaka sy mahazo Tranomasina. Ny [[Ranavalona|vehi]][[Rasoherina|vavy]] tsy mahazo manjaka. Ary rehefa tsy manaja na very fanjakana ny Terak' Andrianjaka dia miverina amin' Andriantompokoindrindra Lahimatoan' Imerina, avy amin' Andriamanelo, ny fanjakana. (Ndriana Rabarioelina) </blockquote> ==== Tendry avy amin' Andriamanitra ==== Araka ny filazan' i Ndriana Rabarioelina dia mpaminany miisa fito, raiamandreny andriana sy ireo zokiolona fotsy volo amin' ny tany, raiamandreny ara-panahy (ny pastora [[Daniel Ratefy]] avy ao [[Ambohimalaza]], ny pastora Razafindrakoto Gabriel avy ao [[Antanamalaza]], i [[Volahavana Germaine|Mama Volahavana Germaine]] avy amin' ny [[Tobilehibe Ankaramalaza|Toby Ankaramalaza]], i Dada Manasé avy amin' ny Toby Ankaramalaza, ny Andriambavy Rasoazanakolona Hélène na Mamafara avy amin' ny [[Toby Namahanambasy]] Imerinatsimo, ny Kardinaly [[Armand Gaétan Razafindratandra]] avy ao Ambohimalaza, ny Andriambavy Ravolazaimanga Bernadette<ref><small>Ravolazaimanga Bernadette dia voalaza fa mpiandry zokiolona indrindra (1955) amin' ny Toby Lehibe Ankaramalaza sy ny Toby Lehibe Manolotrony (FFPM). Raimandreny ny Toby Masina Itaitso (FLM, FFPM). Nampianarin' i Mama Volahavana Germaine Nenilava (Toby Amkaramalaza) sy Neny Ravelonjanahary (Toby Manolotrony). Anisan' ny olona manana vina kristiana ho an' i Madagasikara manontolo izy ary miasa ho amin' izany, satria araka ny Hafatr' i Jesosy Kristy tamin' i Mama Nenilava dia ho lasa ivon' ny [[fitoriana ny filazantsara]] maneran-tany i Madagasikara.</small>  </ref> avy amin' ny [[Toby Itaitso]]) no nampilazain' [[Andriamanitra (tokana)|Andriamanitra]] mialoha nanomboka ny taona 1981, ny maha mpanjaka mpandova fanjakana sy nanome tsodrano an' i Ndriana Rabarioelina. === Ny fanjakany ara-drazana: === Araka ny filazana nataon' i Ndriana Rabarioelina dia tamin' ny volana Septambra 2015 no nanosorana sy nanamasinina azy ho mpanjaka tamin' ny lanonana ara-panahy teny [[Ambohidrabiby]]. Nisy fahazavana avy any an-danitra nidina sy nipetraka naharitra ela teo aminy, ary "fahazavana avo zato heny noho ny fahazavan' ny [[masoandro]]" niposaka vao maraina avy any atsinanana tamin' io fotoana fanosorana mpanjaka sy fitsofandrano azy io teny Ambohidrabiby, izay mariky ny "fanatrehan' Andriamanitra sy ny fankatoavany ary ny fitahiany". ^{[Omeo ny loharano]} Na dia teo aza izany fanosorana izany dia efa taty amin' ny taona 2020 no nahenoana ny maha mpanjaka azy, raha andriana na printsy no nahalalana azy hatramin' izay. ^{[Omeo ny loharano]} Andriamatoa Ralitera Jacques dia nanotrona azy sy niara-dia taminy raha nandeha nanatrika ny fanandratana ny Ndrenogny Ramahasitrakarivo Georges Prosper tany amin' ny Lapa Fenovola Vohipeno, fa ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina ihany no niditra ny Lapa Fenovola Vohipeno (2024)<ref><small href="Armand Gaétan Razafindratandra">"[https://web.facebook.com/groups/616012189011168/posts/1250031802275867/?_rdc=1&_rdr# Toherin' ireo taranak' andriana ny fanandratan-tenan' i Ndriana Rabarioelina ho mpanjaka]", ''web.facebook.com''</small></ref>. ==== Ny anaram-boninahitra entiny ==== Izao ny anaram-boninahitra isalorany amin' ny maha mpanjaka azy, izay matetika adika amin' ny tenim-pirenena samihafa: "''Mpanjaka, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''". ==== Mbola mitaky ny tena fanjakana ==== Na dia efa voahosotra sy nohamasinina ho mpanjaka aza i Ndriana Rabarioelina dia mbola miasa momba ny hamerenana ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] sy ny handravana ny Repoblikan' i Madagasikara, izay lazainy fa naorin' ny mpanjanatany frantsay, mba hametrahany ny fanjakana [[Teôkrasia|teôkratika]] sy [[Kristôkrasia|kristôkratika]]. === Fidirana an-tsehatra amin' ny raharaham-pirenena === Rabarioelina Ndriana dia nahazo fiofanana pôlitika nandritra ny dimy taona (1995-2000) tamin' i Blaise Rabetafika, ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU)<ref><small>Ny Andriana Blaise Rabetafika dia ambasadaoron' i Madagasikara tany amin' ny [[Firenena Mikambana]] (ONU) sady zokiolona indrindra amin' ireo ambasadaoro erantany (1969-1992) tao amin' ny Firenena Mikambana, efa filohan' ny [[Filankevi-Pilaminan' ny Firenena Mikambana|Filankevitry ny Fandriampahalemana]] indroa (1985,1986) tao amin' ny Firenena Mikambana ary efa nahazo ny "Prix International Mercure d'Or" izay natokana ho an' ny filoham-pirenena avo lenta indrindra sy olona sangany sy mendrika indrindra eran-tany</small></ref>. Mandray anjara momba ny raharaha [[Pôlitika eto Madagasikara|pôlitika]] sy [[Fiarahamonina malagasy|sôsialy]] eto Madagasikara izy. Nanome toromarika stratejika ara-tafika in-telo ho an' ny Ministry ny Fiarovam-pirenena Mamizara Jules sy Jeneraly miisa folo izy tao amin' ny biraon' ny Ministra ny Fiarovam-pirenena hampitsaharana ny [[ady an-trano]] niaraka amin' ny basy aman-tafondro sy ny hanavotana ny takalonaina sivily an-jatony tao Brickaville sy hamonjena ny vahoaka an-tapitrisa nijaly tamin' ny raharaha 2002. Tanteraka soa aman-tsara izany. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} Nanohitra ny tsy fanarahan-dalàna sy ny [[Hosoka amin' ny fifidianana|hala-bato]] goavana ary nanao [[fampielezan-kevitra]] ho an' ny "Tsia" tamin' ny [[fitsapan-kevi-bahoaka]] tamin' ny taona 2010. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} Nisakana ny fanotofana [[tanimbary]] arivo hektara mahery tamin' ny kaominina miisa enina ([[Ambohitrimanjaka]], [[Ambohidrapeto]], [[Fiombonana]], [[Ankadimanga]], [[Anosibe Zaivola]], [[Itaosy]]) ary niaro ny tantsaha enina alina mahery voan' ny tsindray hazo lena sy nampijalina. Ireo tanimbary ireo dia mirefy arivo hektara, mamelona vahoaka enina hetsy mahery eto [[Antananarivo]] sy ny manodidina. Nanoro hevitra izy mba hakisaka amin' ny toerana hafa ny [[tetikasa Tanamasoandro]] (2019). Vokany: nafindra tany amin' ny toerankafa ny tetikasa Tanamasoandro. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} Nanome hevitra mba handanian' ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimierandoholona]] ny [[volavolan-dalàna]] manamafy fa an' i Madagasikara ny [[Nosy Miparitaka|nosy]] dimy manodidina an' i Madagasikara ([[Bassas da India]], [[Nosy Europa|Europa]], [[Nosy Glorieuses|Glorioso]], [[Juan de Nova]], [[Nosy Tromelin|Tromelin]]). Ramatoa Arlette Ramaroson, mpitsara iraisam-pirenena, sy ny mpiaradia manampahaizana no nandrafitra ilay volavolan-dalàna ary nankatoavina sy nolanian' ny Antenimierandoholona tamin' ny 18 Desambra 2020. ^{[Omeo ny loharano ahafahana manamarina izany]} === Fitsipahana ny maha mpanjaka azy === Tsy voarakitra loatra amin' ny literatiora akademika ny fanakianana ataon' ny mpitsikera an' i Ndriana Rabarioelina momba ny maha "Mpanjakan' Imerina" na "Mpanjakan' i Madagasikara" azy, fa avy amin' ny adihevitra ampahibemaso, amin' ny hevitry ny mpampiasa [[aterineto]], amin' ny fanadihadiana ara-tantara ivelan' ny sehatra akademika, ary amin' ny hevitra avoakan' ny antokon' olona samy mpandala ny fitondrà-mpanjaka ([[Mônarsisma|mônarsista]]) sy amin' ny mpanao pôlitika sasany. ==== Fanoherana ny maha mpajakan' Imerina azy ==== Lazain' ny taranak' andriana sasany ho misandoka ho mpanjakan' Imerina i Ndriana Rabarioelina. Anisan' ireo izay manohitra azy amin' izany ny andriana [[Ralitera Jaques]] izay nilaza izao teny manaraka izao<ref><small href="Armand Gaétan Razafindratandra">"[https://web.facebook.com/groups/616012189011168/posts/1250031802275867/?_rdc=1&_rdr# Toherin' ireo taranak' andriana ny fanandratan-tenan' i Ndriana Rabarioelina ho mpanjaka]", ''web.facebook.com''</small></ref>:<blockquote>Tompony Aho fa tsy mpindrana. Izaho Andriambe Ralitera Jacques, nandimby ny raiko ny Andriambe [[Ralitera Étienne]] lehiben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara, dia manao izao fanitsiana manaraka izao ho an' i Andriana Rabarioelina Ndriana: Miangavy anao aho tsy hamoaka intsony vaovao diso sy ny sary misy ny Masina Ralitera Étienne (Efa nanarin' i Masina Violette Ralitera ianao tamin' io fihetsikao io fa tsy mendrika ary tokony hiera aloha). Ireo sary avoakanao ireo dia fotoana nanendrena anao hitantana vonjimaika (administratif) ara-panjakana ny TAMIMA satria efa tsy salama ny Masina Ralitera Étienne. Tsy fanosorana anao na inona na inona tamin' io andro io fa tso-drano hahafahanao miasa tsara. Koa averiko etoana fa fanimbazimbana ny Masina Ralitera Étienne izao ataonao izao ary tsy hankatoavinay ny maha mpanjakan' i Madagasikara anao, Tompoko, satria tsy manaraka ny soatoavina sy ny rafitra sy ny fomba malagasy ianao.</blockquote> ==== Fitsipahana ny maha ara-dalàna ny tetiarana ==== Maro no milaza fa tsy voamarina ampahibemaso sy tsy misy fomba azo amarinana azy ny [[tetiarana]] anohanana ny sata maha mpandova fanjakana an' i Ndriana Rabarioelina. Ampahampahany na tsy hita amin' ny fomba ampy ao amin' ny arisiva ara-tantara azo jerena ny fampahalalana momba ny tetiarany. Tsy namela taranaka handova fanjakana amin' ny fomba mazava ny mpanjaka merina farany, [[Ranavalona III]], taorian' ny fanjavonan' ny taranany. Amin' ity toe-javatra ity dia sarotra porofoina amin' ny fomba azo antoka ny fitakiana fandovana fanjakana aty aorina. Tsy nanana afa-tsy zanakavavy iray ity mpanjakavavy ity, dia i Marie-Louise (1894-1948) izay tsy nanambady sy tsy nanan-janaka<ref><small>I Marie-Louise (1894-1948) izay teraka nandritra ny sesitany taorian' ny fanafoanan' i Frantsa ny Fanjakan' i Madagasikara tamin' ny 1897. Tsy nanambady sy tsy nanan-janaka izy. Maty tamin' ny taona 1948 izy. Noho izany dia tapitra teo aminy ny taranaka mivantana avy amin-dRanavalona III.</small></ref>. Misy ny miaiky fa mety ho anisan' ny fianakavian' andriana i Rabarioelina, nefa tsy avy hatrany dia manome zo ho eo amin' ny seza fiandrianana ny maha andriana. ==== Olana momba ny fitsipiky ny fifandimbiasana ==== Nomarihin' ny mpanohitra sasany fa tsy nanaraka rafitra henjana momba ny maha lahimatoa ny fandovana ny seza fiandrianan' ny [[Fanjakan' Imerina]], tsy toy ny fitondram-panjaka eorôpeana sasany. Araka ny tantara dia niankina amin' ny lafin-javatra maro ny fifandimbiasana: ny fanendren' ny mpanjaka ny handimby azy, ny fanohanan' ny fianakavian' andriana malaza, ny fifandanjana ara-pôlitika anatiny, ary ny fankatoavan' ny mpitana ny fomban-drazana. Izany dia manasarotra ny famantarana mandeha hoazy ny mpandova aty amin' ny taranaka maromaro taorian' ny naharavan' ilay fanjakana. Milaza ireo mpitsikera ireo fa tsy misy fitsipika voarakitry ny tantara azo anondroana mazava ny mpandimby tokana. ==== Tsy fahampian' ny fankatoavana iombonana ==== Amin' ny fanao ara-pôlitika merina, ny fikarana eo amin' ny seza fiandrianana amin' ny ankapobeny dia mitaky ny fisian' ny marimaritra iraisana eo amin' ny taranaka [[andriana]] lehibe, sy ny fankatoavan' ny manam-pahefana nentim-paharazana, ary ny fanatanterahana ny fombafomba mifandray amin' izany. Tsy nisy anefa izany fankatoavana iombonana izany na tao [[Faritra Analamanga|Analamanga]] na tany amin' ny faritra hafa eto Madagasikara. Maro ny mpanjaka, ny lehibe ara-drazana, ny taranak' andriana sns izay tsy manaiky ny maha mpanjaka an-dRabarioelina, na ho an' ny [[Merina]] na ho an' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]] rehetra. Koa satria ahitana andriana sy taranaka mpanjaka isan-karazany sy isam-paritra eto Madagasikara, dia tsy hisy olon-tokana hekena amin' ny alalan' ny marimaritra iraisana ho mpanjaka. Ao koa ny fisian' ny firazanana na vondrona maro ao amin' ny Merina izay samy milaza tena fa afaka na tokony ho eo amin' ny toeran' ny mpanjaka. Izany no mahasarotra ny fahazoana olona iray eken' ny taranaka mpanjaka merina na malagasy ho mpanjakany. ==== Fanakianana ara-pôlitika sy ara-pivavahana ==== Misy koa tsikera maromaro mifantoka amin' ny tsy tena maha zava-dehibe ara-pôlitika ny famerenana ny [[fanjakà-mpanjaka]]. [[Repoblika]] i [[Madagasikara]] ankehitriny ka tsy manaiky fisiana fanjakà-mpanjaka ny andrim-panjakana misy ao aminy. Ampifandraisina amin' ny fanjakazakana ara-pôlitikan' ny Merina tamin' ny [[Foko eto Madagasikara|foko]] hafa teto amin' ny Nosy ny [[Fanjakan' Imerina]] teo aloha, ka mety hiteraka fanoherana eo amin' ny toe-draharaham-pirenena mandala ny fahasamihafana ny fikasana hamerina ny fitondrà-mpanjaka. Maro koa ny mihevitra fa efa nilaozan' ny toetrandro na tsy mifanentana amin' ny zava-misy ara-pôlitika ankehitriny ny fiheverana ny fiverenana amin' ny fanjakà-mpanjaka. Araka io fomba fijery io dia tetikasa ideôlôjika na an' ohatra ny fitakiana ny maha mpanjaka fa tsy safidy ara-pôlitika mifanentana amin' ny zava-misy. Anisan' ny fanakianana ihany koa ny momba ny fiheverana ara-pôlitika sasany voizin-dRabarioelina, indrindra ny fikasany hametraka fahefana ara-pôlitika eo amin' ny fototra ara-pivavahana. Milaza ny mpanohitra izany hevitra izany fa ny fanandratana ny fahefana [[Teôkrasia|teôkratika]] dia tsy mifanaraka amin' ny foto-kevitra momba ny [[Sekiolarisma|maha laîka]] ny fanjakana sy ny fandalana ny fahasamihafan' ny [[Fivavahana eto Madagasikara|atokom-pivavahana]]. ==== Kely ny fankatoavan' ny besinimaro sy ny fanjakana malagasy ==== Mpandinika maro no manamarika fa toa tsy miteraka hetsi-bahoaka miely patrana ho amin' ny famerenana ny fanjakà-mpanjaka ny hetsika sy ny hevitra voizin' i Ndriana Rabarioelina. Ny asany dia fantatra indrindra ao anatin' ny faribolan' ny mpandala ny famerenana ny fanjakà-mpanjaka sasany, sy ampahany amin' ny zanaka am-pielezana, ary vondrona manam-pahaizana sy ara-pivavahana voafetra. Izany dia manamafy ny fiheveran' ny mpanohitra azy fa mipetraka ho tsinontsinoavina ny fitakiana ataony eo amin' ny adihevitra pôlitika eto [[Madagasikara]]. Saika tsy misy na kely dia kely ny fankatoavan' ny fitondram-panjakana sy ny andrim-panjakana malagsy ny maha mpanjaka azy raha ampitahaina amin' ny mpanjaka any amin' ny faritra hafa eto Madagasikara (any amin' ny [[Sakalava]] sy ny [[Antankarana]], ohatra). == Ny zava-bitany == === Ny boky nosoratany === Amin' ny asasorany dia ireto no azo tanisaina: * ''[[Biblical Relations between Israel and Madagascar]]'' (2010)<ref name=":4"><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/2017/11/iii-members-of-royal-academy-of.html Some members of the Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''</small></ref>; * ''[[The King and High Priest Andriantompokoindrindra]]'' (2012)<ref name=":4" />; * ''[[The New Kingdom of Madagascar]]'' (2014)<ref name=":4" />; * ''[[Madagascar in the Last Vestiges of the Birthplace of Humanity]]'' (2016)<ref name=":4" />. Ireo boky ireo dia maneho ny fahavononany hikaroka ny fifandraisan' ny [[Tantaran' i Madagasikara|tantara malagasy]] sy ny ara-panahy ary ny sivilizasiôna fahiny<ref name=":2" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2012/07/interview-du-prince-rev-dr-ndriana.html? Interview de S.A.R. le Prince Rev. Dr. Ndriana Rabarioelina: " La christocratie est la solution durable de l'Eternel pour Madagascar]", ''Royal House of Madagascar'', 26 juillet 2012.</small></ref>. === Ny zavatra natsangany === ==== Momba ny hira sy mozika ==== Mpitendry [[gitara klasika]] iraisam-pirenena i Ndriana Rabarioelina sady lehiben' ôrkesitra. Izy no filoha mpanorina ny fikambanana ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' (ONG-CNSMM) sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana,'' nanomboka tamin' ny taona 1996'','' izay natao hanomezam-boninahitra an' Andriamanitra sy hanomezana lanja ny haimozika malagasy avo lenta, ary efa nanao fampisehoana maro, anisan' izany ny fampisehoana impito ny ''oratorio'' "''Messiah''" ([[George Frideric Handel|G.F. Hande]]<nowiki/>l) amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] niaraka amin' ny mpihira miisa 90 ao amin' ny antoko mpihira Zanak' Ambohimalaza (ZAMA) sy mpitendry mozika iraisam-pirenena miisa 20, ny "''Messe en Si mineur''" ([[Johann Sebastian Bach|J.S. Bach]]) niaraka tamin' ny ''CNSMM Choir'' sy ny ''Orchestre Philharmonique Amontana'', ary ny "Haleloia" (G.F. Handel) niaraka tamin' ny antoko mpihira malagasy maro izay nisy mpihira niisa 600 teo anoloan' ny Lapan' ny Tanàna Antananarivo<ref name=":4" /><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2020/05/blog-post_17.html Maestro Étienne Ramboatiana (1930-2007): Orchestra for Orchestra for 40 Guitars]",</small> <small>''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''.</small></ref><ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/2011/01/realisations-du-conservatoire-cnsmm.html? Achievements of the Superior Royal Conservarory of Music in Madagascar - CNSMM]", ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''</small></ref>. Filoha mpanorina ny ''Festival International de Musique Classique'' voalohany teto Madagasikara, nanomboka tamin' ny taona 1998, ary nikarakara [[kônseritra]] ampolony maro, izay nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto [[Madagasikara]], any [[Etazonia]], any [[Alemaina]], [[Fanjakana Mitambatra|United Kingdom]], [[Frantsa]], [[Nôrvezy]], [[Brezila]], [[Italia]], [[Rosia]], [[Afrika Atsimo]], nosy [[La Réunion|La Reunion]] sy firenena hafa. ^{[Omeo ny loharano hanamarinana izany rehetra izany]} Filoha mpanorina ny ''Festival International de Jazz'' ''à Madagascar'', izay nanao fampisehoana mihoatra ny zato ary nandraisan' ny mpitendry zavamaneno anjara avy eto Madagasikara, Etazonia, Alemana, [[Soisa]], [[Belzika]], United Kingdom, Nôrvezy, Brezila, Italia, [[Afrika Atsimo]], Frantsa, nosy La Reunion, nosy [[Maorisy]] sy firenena hafa. ^{[Omeo ny loharano hanamarinana izany rehetra izany]} ==== Akademia ==== Filoha mpanorina ny ''International Royal Academy of Theology'' i Ndriana Rabarioelina nanomboka tamin' ny taona 2010, izay misy <u>manampahaizana mikasika ny [[teôlôjia]] eto Madagasikara sy maneran-tany</u> ^{[Omeo ny loharano]}. Filoha mpanorina ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' koa izy nanomboka tamin' ny taona 2016, izay misy Malagasy manampahaizana amin' ny taranja maro (teôlôjia, siansa teôrika, siansa ampiharina, kolontsaina sy haikanto, siansa mikasika ny olombelona, tantara sy lalàna ary pôlitika, siansan' ny fampandrosoana). ^{[Omeo ny loharano]} ==== Fikambanana ==== Izy dia nanorina ny Fianakaviamben' ny Andriana Merina, ny Fianakaviamben' ny Andriana eto Madagasikara, ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara, ny Fiombonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara ary niaraka nanorina ny fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA) niaraka tamin' ny mpitandrina [[Ratefy Tolotra|Tolotra Ratefy]] taorian' ny 06 Novambra 1995. === Ny blaogy ampiasainy === Ity ny topimaso momba ny [[blaogy]] na [[vohikala]] izay anehoan' i Ndriana Rabarioelina tsy tapaka ny tenany. Ireo blaogy ireo dia manasongadina ny maha andriana azy sy ny fiheverany ny tenany ho mpanjaka hatrany na dia misy isan-karazany aza ny lohahevitra hita ao amin' izy ireo. Indreto ny sasany amin' izy ireo: ==== Blaogy momba ny tantara, ny siansa, ny zavakanto, sns ==== * ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar''<ref><small>"[https://conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com/ Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar"], ''conservatoire-cnsmm-madagascar.blogspot.com''</small></ref><ref><small>Ny ''Conservatoire National Supérieur de Musique de Madagascar'' dia miompana amin' ny [[kolontsaina]] sy ny [[mozika]] izay namoahany ny asany amin' ny maha lehiben' [[ôrkesitra]] sy mpitendry [[gitara klasika]] azy. Ato amin' ity blaogy ity dia manambara ny fomba fijeriny ara-javakanto sy ara-panabeazana izy, manasa amin' ny fampisehoana kôseritra, mitantara ny fiaraha-miasany iraisam-pirenena ary manome voninahitra ny lafiny ara-panahy amin' ny mozika.</small></ref>; * ''Royal Academy of Sciences of Madagascar''<ref><small>Ity blaogy ity dia manolotra ny asany amin' ny maha filohan' ny ''Royal Academy of Sciences of Madagascar'' azy. Hita ny tantaram-piainany, ny andraikitra akademika sahaniny, ary ny seha-pikarohana andraisany anjara ([[Teôlôjia]], [[Jeôpôlitika]], [[Fiandohan'_ny_olombelona]], ​​sns.). Ity blaogy ity koa dia mamintina ny fizotran' ny fianarana sy fikarohana nataon' i Ndriana Rabarioelina, ny mari-pahaizana momba ny teôlôjia sy ny fikarohana momba ny fisian' ny fifandraisana ara-[[Baiboly]] eo amin' i Madagasikara sy i [[Fanjakan' i Israely (mitambatra)|Israely]], ny fiheverany ny anajara toeran' i [[Madagasikara]] eo amin' ny fiandohan' ny olombelona.</small></ref><ref><small>"[https://royal-academy-of-madagascar.blogspot.com/ Royal Academy of Sciences of Madagascar]", ''royal-academy-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>; ==== Blaogy momba pôlitika, ny sôsialy, ny fanjakana sns ==== Ireo blaogy ireo dia sehatra miompana amin' ny mpanjaka ara-drazana, ka izy no mpandray anjara lehibe amin' izany. Mamoaka lahatsoratra sy sary ary manambara hetsika ao izy. * ''Fanjakan' i Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ''Fanjakan' i Madagasikara'' ity no itantarany ny fitarihany lanonana miaraka amin' ny tarana-mpanjaka antemoro sy merina, sy ny maro hafa, manamafy ny fifandraisan' ny samy [[Foko eto Madagasikara|foko]] [[Foko eto Madagasikara|malagasy]] sy ny tarana-mpanjaka manerana an' i Madagasikara. Asehony ny fanomezana — anisan' izany ny "Boky Masina" mirakitra ny 6&nbsp;000 taona nisian' ny tantaran' ny [[Merina]] sy ny [[Antemoro]] — nandritra ireo fivoriana ireo. Takiany ny hananganana fanjakana kristiana araka ny "Sitrapon' Andriamanitra", tsy araka ny [[Repoblika|lamina repoblikana]], izay heveriny fa mifanohitra amin' ny soatoavina' ny razambe malagasy. Manohana am-pahavitrihana ny [[teôkrasia]] kristiana izy, miara-miasa amin' ny Fiangonana eto Madagasikara ([[Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara|FFKM]]), amin' ny sendikan' ny oniversite, ary amin' ny mpisehatra ara-tsôsialy, ho fototry ny fitantanana ny firenena.</small></ref><ref><small>"[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/ Fanjakan' i Madagasikara]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''<ref><small>Ato amijn' ity blaogy ity no ahitana ny fiantsoan' i Ndriana Rabarioelina, tamin' ny 14–15 Desambra 2022, ny mpanjaka sy ny andriana mba hanavotra ny firenena malagasy. Tsikerainy ny kolikoly mirongatra, ny fanitsakitsahana ny [[Zon' olombelona|zon']] [[Zon' olombelona|olombelona]] ary ny hosoka amin' ny fifidianana, ny fanimbana ny [[Tontolo iainana eto Madagasikara|tontolo iainana]] sy ny fahantran' ny 81,6% amin' ny vahoaka malagasy. Hamafisiny ny maha zava-dehibe ny [[soatoavina]] malagasy, ny fanajana ny fomba amam-panao ary ny firaisankinan' ny tarana-mpanjaka.</small></ref><ref><small>"[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/ ''Fianakaviamben' ny Andriana Merina''], ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara''<ref><small>Ao amin' ity blaogy ity no iresahany ny lanjan' ny Fiambonamben' ny Ampanjaka eto Madagasikara. Ao no ahitana ny fanambaràna ataony, ny fanosorana azy ho mpanjaka, ny zava-mitranga amin' ny taranaka mpanjaka. Mampivondrona ny Raiamandreny ara-drazana (mpanjaka sy andriana) avy amin' ny [[Foko eto Madagasikara|foko malagasy]] rehetra izy. Resahiny ny fivoriana miaraka amin' ny mpanjaka solontena amin' ny lanonana nentim-paharazana (taombaovao, fanosorana ho mpanjaka, sns).</small></ref><ref><small>"[https://ampanjaka-madagasikara.blogspot.com/ Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara]", ''ampanjaka-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara'' (''TAMIMA'')<ref><small>Ny blaogy ''Fiombonambe Taranaka Andriana Miray (TAMIMA)'' dia iresahany momba ny fivondronan' ny Andriana, anisan' izany ny fihaonana tamin' ny taona 2021 sy 2022 izay niompana amin' ny tantara sy ny firaisankinan' ny taranaka mpanjaka. Ato amin' ity blaogy ity izy no mankalaza ny fety toy ny [[Taom-baovao malagasy|Taombaovao]] [[Taom-baovao malagasy|Malagasy]], izay angatahany ny fitahian' Andriamanitra ho an' ny tarana-mpanjaka.</small> </ref><ref><small>"[https://tamima-madagasikara.blogspot.com/ Fiombonamben' ny Taranaka Andriana Miray eto Madagasikara (TAMIMA)]", ''tamima-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Andriantompokoindrindra''<ref><small>Ity blaogy ''Ny Andriantompokoindrindra'' ity dia mifantoka amin' ny Fanjakana Merina sy ny andraikitra maha mpitarika ny Fiombonamben' ny Andriana eto Madagasikara azy. Ao amin' ity blaogy ity koa i Ndriana Rabarioelina dia manazava ny maha taranaky ny "mpanjaka-mpisorona" [[Andriantompokoindrindra|Andrianatompokoindrindra]] azy (1600–1610 tany ho any) sy ny mpanjaka tao [[Fanjakan' Imerina|Imerina]], itantarany ny fanosorana azy ho Mpanjaka tamin' ny taona 2015. Asehony ihany koa ny fototra ara-pivavahana sy ara-drazana momba ny maha ara-dalàna ny maha Mpanjaka azy sy ny fanoloran-tenany amin' ny hamerina indray ny Fanjakana Masina miorina amin' ny soatoavina malagasy sy kristiana .</small></ref><ref><small>"[https://andriantompokoindrindra.blogspot.com/ Ny Andriantompokoindrindra]", ''andriantompokoindrindra.blogspot.com''</small></ref>; * ''Ny Jiosy eto Madagasikara''<ref><small>Ato no iresahany fa misy ifandraisany amin' ny [[Israelita]] fahiny ny razamben' ny [[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]], nanomboka amin' ny fifindra-monina ara-[[Baiboly]] teto [[Madagasikara]] tany amin' ny 3&nbsp;000 taona lasa izay. Milaza koa izy fa avy amin' ny [[Fiteny hebreo|teny hebreo]] ny [[Fiteny malagasy|teny]] sy ny [[Kolontsaina malagasy|kolontsaina]] ary ny [[Fomban-drazana malagasy|fomban-drazana]] sasany eto Madagasikara, araka ny fikarohana nataony nandritra ny telopolo taona. Miezaka mampiseho ny fitoviana misy eo amin' ny tantara malagasy sy ny fitantarana ao amin' ny [[Testamenta Taloha]] izy, indrindra amin' ny filazany fa eto Madagasikara ilay toerana atao hoe [[Ôfira]] .</small></ref><ref><small>"[https://jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com/ Jiosy eto Madagasikara]", ''jiosy-eto-madagasikara.blogspot.com''</small></ref>; * ''Royal House of Madagascar''<ref><small>Io no blaogy ôfisialin' ny ''Royal House of Madagascar'', izay mirakitra hafatra ara-[[pôlitika]] sy ara-[[kolontsaina]], indrindra momba ny famerenana indray [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan' i Madagasikara]] miorina amin' ny soatoavina malagasy, ny fanolorana lalàmpanorenana vaovao eo ambany fahefan' ny mpanjaka, ary momba ny fifandraisana amin' ny fikambanana maneran-tany (ny [[Firenena Mikambana]], ny [[Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoana|Fandaharan' Asan' ny Firenena Mikambana ho an' ny Fampandrosoan]]<nowiki/>a (PNUD), sns.). Ity blaogy ity koa dia itakiany ny tokony hiverenana amin' Andriamanitra.</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/ Royal House of Madagascar]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com''</small></ref>. Anisan' ny anehoany hevitra koa ny blaogy ''Taniko Madagasikara'' ([https://tanikomadagascar.com/ Jereo eto]) sy blaogy maro hafa izay matetika manana anarana ahitana ny teny hoe "''Royal''". == Fikambanana sy hetsika iraisam-pirenena == === Fikambanana iraisam-pirenen' ny mpanjaka === I Ndriana Rabarioelina dia mpikambana miaraka amin' ny [[mpanjaka]] notsongaina eran-tany ao anatin' ny ''Delphic Royal Society'', nanomboka tamin' ny taona 2011 tao [[Berlin]] any [[Alemaina]], izay miaraka amin' ny ''Delphic International Council'' manome lanja ny kolontsaina sy haikanto avo lenta eran-tany. ^{[Omeo ny loharano]} === Fifandraisana amin' ny samy mpanjaka maneran-tany === I Ndriana Rabarioelina dia nampita "Hafatr' Andriamanitra" manohitra ny fiarahan' ny olona mitovy fananahana na ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality'' ary nalefa tamin' ny mpitarika fiangonana lehibe maneran-tany (ny [[Eglizy Katôlika Rômanina|Eglizy Katolika Apostolika Romana]] any [[Vatikàna]], ny [[Fiombonambe Anglikana|Anglican Communion]], ny [[Alliance réformée mondiale|World Reformed Alliance]], ny [[Fiangonana Loterana Eran-Tany|World Lutheran Federation]], ny [[Filankevitra Ekiomenikan' ny Fiangonana|World Council of Churches]], ...) tamin' ny taona 2010 sy 2011. ^{[Omeo ny loharano]} Lehiben' ny delegasiona malagasy misy ny mpanjaka malagasy notsongaina, tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, indroa miantoana, tany [[Tripoli]] sy [[Benghazi]] any [[Libia]] tamin' ny taona 2008 sy 2009. Ary notendrena ho lehiben' ny delegasiona mitarika ny mpanjaka rehetra avy amin' ny firenena miisa dimampolo mahery raha nihaona tamin' ny filoham-pirenena miisa folo mahery avy any [[Amerika]], [[Eorôpa]], [[Afrika]] ary [[Atsinanana Afovoany|Afovoany Atsinanana]] tany Libia tamin' ny taona 2009. ^{[Omeo ny loharano]} I Ndriana Rabarioelina koa dia solontenan' ny ampanjaka rehetra eto Madagasikara tamin' ny Fihaonambe Iraisam-Pirenenan' ny Mpanjaka sy Zanakandriana ary Mpitarika ara-drazana, ary nihaona tamin' ny filoham-pirenena maro tany [[Pretoria]] atsy [[Afrika Atsimo]] tamin' ny taona 2011. ^{[Omeo ny loharano]} Nahazo ny mariboninahitra ''Grand Cross of the Royal Order of Bunyoro-Kitara Kingdom'' any [[Oganda]] izy<ref name=":7" />. == Jereo koa == * [[Andriana]] * [[Jiosy malagasy]] * [[Ratefy Tolotra]] * [[Joseph Briant]] * [[Vahoaka milaza fa taranaky ny Israelita]] * [[Richard Brothers]] * [[Anglô-israelisma]] == Fanovozan-kevitra == '''Boky sy lahatsoratra''' * Briant, Joseph, ''[https://www.google.com/search?q=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&sca_esv=c7c67eb20f0b5775&sxsrf=ADLYWIKaeaF1lxKCRhfWaMtjxkig_QiHCw%3A1734705771500&ei=a4JlZ6CmHoHOhbIPxdK5gAE&ved=0ahUKEwjgh7PKyraKAxUBZ0EAHUVpDhAQ4dUDCA8&uact=5&oq=Briant%2C+Joseph%2C+L%27h%C3%A9breu+%C3%A0+Madagascar&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiJ0JyaWFudCwgSm9zZXBoLCBMJ2jDqWJyZXUgw6AgTWFkYWdhc2NhcjIIEAAYgAQYogQyCBAAGIAEGKIEMggQABiABBiiBDIIEAAYgAQYogRItRBQ4AZYlwpwBHgBkAEAmAHHA6ABxwOqAQM0LTG4AQPIAQD4AQH4AQKYAgWgAv4DqAIKwgIKEAAYsAMY1gQYR8ICDRAAGIAEGLADGEMYigXCAgcQIxgnGOoCmAMN8QWSdHSb40MGMYgGAZAGCpIHBTQuNC0xoAeGAw&sclient=gws-wiz-serp L'hébreu à Madagascar]''. * Ferrand, Gabriel (1905). ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1667374 Les migrations musulmanes et juives à Madagascar]''. Paris: Revue de l'histoire des religions. * Rabarioelina, Ndriana (Rev. Dr.) (2011), "''Biblical Relations between Israel and Madagascar''", Doctoral Dissertation, Ph.D in Theology, SAHTS, États-Unis, 2010, 458 pages. Abstract in Saint-Alcuin House Journal, Volume 8, N^o 1, États-Unis, And in Library of Congress, number (ISSN 1548-4459), États-Unis. * Ramilison, Emmanuel (1951), ''[https://books.google.mg/books/about/Ny_Loharanon_ny_Andriana_nanjaka_teto_Im.html?id=LfxmQwAACAAJ&redir_esc=y Andriantomara-Andriamamilazabe. Loharanon' ny Andriana nanjaka eto Imerina]'', Imprimerie Ankehitriny. * Ramilison, Emmanuel (1962), ''Ny Baiboly sy Andrianampoinimerina'', Librarie Iarivo, Antananarivo, 66 pejy. * Kasanga, Fernand (1963), ''Ny Antemoro Anakara voasoratra tamin' ny taona 1506,'' Imprimerie Iarivo, Antananarivo. * Rombaka, Jacques Philippe (1963), ''[https://www.bulac.fr/image/tantaran-drazana Tantaran-drazana Antemoro-Anteony]'', Antananarivo, Imprimerie LMS. * Rombaka, Jacques Philippe (1970), ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 Fomban-drazana antemoro-usages et coutumes antemoro] {{Wayback|url=https://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=097789631 |date=20241220155652 }}'', Ambozontany, Fianarantsoa. * [[Ratefy Tolotra|Ratefy, Tolotra]] (1986), ''"Sind die Madagassichen Juden"'' na "Jiosy ve ny malagasy ?", Munster-Antananarivo, 600 pejy. *[https://forum.serasera.org/forum/message/m4f91363e6aa74/m4f914d7409e95 Lahatsoratra tao amin' ny ''Midi Madagascar'' tamin' ny 20 Avrily 2012] (rohy maty: http://www.midi-madagasikara.mg/index.php/component/content/article/5-societe/2933-declaration--les-malagasy-descendants-de-juifs) * "[https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html Ndriana Rabarioelina : des propositions pertinentes…] {{Wayback|url=https://www.madagate.org/politique-madagascar/dossier/1752-ndriana-rabarioelina--des-propositions-pertinentes.html |date=20241220163037 }}", ''www.madagate.org'' * "[https://www.malagasynews.com/info-breves/le-prince-ndriana-rabarioelina-appelle-les-dirigeants-a-demolir-toutes-nouvelles-constructions-dans-le-rova-dantananarivo/ Le prince Ndriana Rabarioelina appelle les dirigeants à démolir toutes nouvelles constructions dans le Rova d’Antananarivo].", ''www.malagasynews.com'' * International Royal Academy of Theology (2010): ''Message of the Lord Adonai Elohim to All Churches in the World on the Homosexuality,'' http://academy-of-theology.blogspot.com/2011/06/message-of-the-lord-adonai-elohim-to-all.html * "[https://gw.geneanet.org/kingofmada_w?lang=fr&pz=king+ndriana&nz=ndriana Ndriana Rabarioelina]", ''gw.geneanet.org'' * "[https://web.facebook.com/ndriana.rabarioelina?_rdc=1&_rdr Ndriana Rabarioelina]", ''web.facebook.com'' * "[https://fanjakana-madagasikara.blogspot.com/2020/? Fanosorana mpanjaka sy tsodrano ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, avy amin' ny Lahimatoan' Imerina, Lehiben' ny Fianakaviamben' ny Mpanjaka eto Madagasikara (Taona 2015)]", ''fanjakana-madagasikara.blogspot.com'' * "[https://royal-house-of-madagascar.blogspot.com/2020/09/? The anointing and the consecration of HRM King Ndriana Rabarioelina (in 2015)]", ''royal-house-of-madagascar.blogspot.com'' * "[https://mpanjaka-madagasikara.blogspot.com/2020/? Famindrana zakaka sy famindrana fahefana ho an' ny Mmpanjaka Ndriana Rabarioelina avy amin' ny Lahimatoan' Imerina (taona 2015)]", ''mpanjaka-madagasikara.blogspot.com'' '''Sary mihetsika''' * "[https://www.youtube.com/watch?v=BeFJAOfucqs Ny Jiosy eto Madagasikara, ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina]", ''youtube.com'' * "[https://tanikomadagascar.com/2019/10/05/tantara-sy-fiainam-pirenena-prince-dr-ndriana-rabarioelina/ Tantara sy Fiainam-pirenena]" (''youtube''), ''tanikomadagascar.com'' * "[https://www.youtube.com/watch?v=_6UVnBc0dgE Ndriana Rabarioelina: Manandratra Fanjakan' ny Mpisorona]", ''youtube.com''. * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Teny+Gasy Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Teny Gasy"]", 06 Novambra 2021, Madagascar24TV, youtube.com: "(66) Ny Mpanjaka Ndrian<nowiki/>a Rabarioelina, "Tena Gasy" 01 Oktobra 2022, Madagascar24TV - YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+Dinika Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "Dinika"]", MBSTV, 03 Oktobra 2022, youtube.com: "Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, "Dinika" 03oktobra2022, MBS TV". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A%22Antso+ho+an%27+ny+firenena Mpanjaka Ndriana Rabarioelina:''"Antso ho an' ny firenena'']''"''', 13 Oktobra 2022, youtube.com: "Antso ho an' ny Firenena, Ny Mpanjaka Ndriana Rabarioelina". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%2C+Fanjakan%27+i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina, ''Fanjakan' i Madagasikara'']''"'', 21/07/2023, Le 20H15, Madagascar24Redaction: youtube.com: "(66) Le 20H15 - 2023 07 21 - Mpanjaka Ndriana Rabarioelina- YouTube". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%C2%A0%3A+%22Fanjakam-Pisorona%2C+Fanjakan%27i+Madagasikara Mpanjaka Ndriana Rabarioelina : "''Fanjakam-Pisorona, Fanjakan'i Madagasikara'']''""'', 22/07/2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Mijoro+ny+Fianakaviambe+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Mijoro ny Fianakaviambe eto Madagasikara"'']''"'', 05 Aogositra 2023, youtube.com". * "[https://www.youtube.com/results?search_query=Mpanjaka+Ndriana+Rabarioelina%3A+%22Ny+Jiosy+eto+Madagasikara%22 Mpanjaka Ndriana Rabarioelina: "''Ny Jiosy eto Madagasikara"'']''"'', TV I-BC, 2023, youtube.com". == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Mpanao malagasy]] 9ttcc2utxw9hfhesf1m86f8mu24q3u9 0 285030 1148663 1084318 2026-08-05T07:00:11Z Thelezifor 15140 1148663 wikitext text/x-wiki [[Sary:Plateau_van_zeevruchten.jpg|thumb|Hazan-dranomasina|272x272px]] Ny '''hazan-dranomasina''' dia karazana [[biby]] an-dranomasina izay heverin'ny olombelona ho [[sakafo]], anisan'izany ny [[trondro]] sy ny [[akorandriaka]]. Ny akorandriaka dia ahitana karazana môlioska isan-karazany (ohatra: [[zoity]], [[Horita (biby)|horita]], [[angisy]]), krostasea (ohatra ny [[makamba]], [[Fozan-dranomamy|foza]], ary [[langosta]]). == Jereo koa == * [[Hazandrano]] * [[Jono]] cf23bt9mwobkw4gj7vt0b4sdg3wlg4w 1148664 1148663 2026-08-05T07:02:36Z Thelezifor 15140 1148664 wikitext text/x-wiki [[Sary:Plateau_van_zeevruchten.jpg|thumb|Hazan-dranomasina|272x272px]] Ny '''hazan-dranomasina''' dia karazana [[biby]] rehetra an-dranomasina izay heverin' ny olombelona ho [[sakafo]], anisan' izany ny [[trondro]] sy ny [[akorandriaka]]. Ny akorandriaka dia ahitana karazana môlioska maro toy ny [[masajy]] sy ny [[Horita (biby)|horita]] ary ny [[angisy]]. Ny krostasea kosa dia ahitana ny [[makamba]] sy ny [[Fozan-dranomamy|foza]] ary ny [[langosta]]. == Jereo koa == * [[Hazandrano]] * [[Jono]] 7c08fd2nmix9t2rrqnyv64xbv7xlje0 4 298635 1148665 1133846 2026-08-05T07:47:38Z JianJi 36396 1148665 wikitext text/x-wiki '''Androany [[5 Aogositra|5 aogositra]]''': * '''[[1897]]''' - Namoronan'i [[Thomas Edison]] ny dokambarotra an-tsarimihetsika voalohany. * '''[[1914]]''' - Nametrahana voalohany tao [[Cleveland]] ny jiro telo soratra na ny jiro mandamina fifamoivoizana voalohany. j1vb5nhi1xk4aauhftyzwggcjogjm5a 1148668 1148665 2026-08-05T08:38:48Z JianJi 36396 1148668 wikitext text/x-wiki '''Androany [[5 Aogositra|5 aogositra]]''': * '''[[1897]]''' - Namoronan'i [[Thomas Edison]] ny dokambarotra an-tsarimihetsika voalohany. * '''[[1914]]''' - Nametrahana voalohany tao [[Cleveland]] ny jiro telo soratra na ny jiro mandamina fifamoivoizana. eg9x4hws1xbc6ben4zdgc423fkbusz5 0 299422 1148653 1137092 2026-08-04T16:41:47Z ~2026-39119-14 40302 Nanitsy hadisoam-pitendrena 1148653 wikitext text/x-wiki [[Sary:Carrots on Display.jpg|vignette|361x361px|[[Karaoty]]]] Ny '''vitaminina A''' dia vondrona singa tena ilaina izay levona anaty [[tavy]], anisan' izany ny retinôlâ sy ny retinala ary ny asidra retinôika (izay samy avy amin' ny biby), ary ny karôtenôida prôvitaminina A (indrindra fa ny beta-karôtenina avy amin' ny zavamaniry). Mitana anjara toerana lehibe maro amin' ny fiasan' ny vatana izy io. Ny vitaminina A dia ilana eo amin' ny fahitana ([[maso]]), ny [[hery fiarovana]], ny fitomboana ary ny fahasalaman' ny [[tambatsela]]. Miankina amin' ny fitambaran' ny loharano avy amin' ny biby (retinôla) sy ny zavamaniry (karôtenôida) ny fatra voalanjalanja, ka ny [[aty]] no mitana anjara toerana lehibe amin' ny maha fitehirizana sy fifehezana azy. == Loharano ahazoana vitaminina A == === Avy amin' ny biby === Voatahiry indrindra ao amin' ny [[Aty|atin]]' ny biby ny vitaminina A (atin' [[omby]], atin' [[akoho amam-borona]], atin-[[trondro]]), nefa hita koa ao amin' ny menaky ny atin-trondro (ohatra: lamôria) sy ao amin' ny vokatra vita amin' ny ronono ([[dibera]], [[ronono]] feno, [[frômazy]]) ary ao amin' ny [[atody]] (indrindra ny tamenak' atody). Ireo loharano ireo dia manome retinôla, izay azon' ny vatana ampiasaina avy hatrany. === Avy amin' ny zavamaniry === Tsy misy retinôla ny zavamaniry fa [[karôtenôida]] izay mivadika ho vitaminina A ao amin' ny vatana (indrindra ao amin' ny tsinay sy ny aty). Ahitana azy io ny anana miloko maitso antitra ([[epinara]]), ny legioma volomboasary ([[karaoty]], [[vomanga]] na bageda), ny voankazo miloko ([[manga]], [[papay]]), ny zavamaniry sasany: ([[ananambo]], [[ravintsara]] (karazana sasany)). Manatsara ny fandevoana azy ireo ny fisian' ny [[lipida]] (satria vitaminina levona anaty [[Tavy (akora)|tavy]] izy io). == Jereo koa == * [[Vitaminina]] * [[Vitaminina B1|Vitaminina B₁]] - [[Vitaminina B2|Vitaminina B₂]] - [[Vitaminina B3|Vitaminina B₃]] - [[Vitaminina B5|Vitaminina B₅]] - [[Vitaminina B6|Vitaminina B₆]] - [[Vitaminina B7|Vitaminina B₇]] - [[Vitaminina B9|Vitaminina B₉]] - [[Vitaminina B12|Vitaminina B₁₂]] - [[Vitaminina C]] - [[Vitaminina D]] - [[Vitaminina E]] - [[Vitaminina K]] da527l5yo2po3864yzb2t1lzskpl5fx 0 301583 1148648 2026-08-04T12:27:46Z Hariniaina14 34924 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1503243|March fracture]] to:mg #mdwikicx 1148648 wikitext text/x-wiki {{Reflist}}{{Infobox medical condition|name=March fracture|synonym=Metatarsal stress fracture;<ref name=Stat2025Ar/> metatarsal fatigue fracture|image=Stress fracture of the second metatarsal bone1.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Stress fracture of the second [[metatarsal]] bone|pronounce=|specialty=[[Orthopedic surgery|Orthopedics]]|symptoms=[[Foot]] pain<ref name=Stat2025/>|onset=Gradual<ref name=Stat2025Ar/>|duration=|causes=|risks=Increased exercise, [[underweight]], [[glucocorticoids]], [[bisphosphonates]]<ref name=Stat2025/><ref name=Stat2025Ar/>|diagnosis=Based on symptoms, supported by [[medical imaging]]<ref name=Stat2025Ar/>|differential=[[Hallux rigidus]], [[Jones fracture]], acute fracture<ref name=Stat2025Ar/>|prevention=|treatment=Altering activity, [[pain medication]]<ref name=Stat2025/>|medication=|prognosis=Generally good<ref name=Stat2025/>|frequency=Relatively common<ref name=Stat2025/>|deaths=}} '''Ny tapaka amin'ny volana martsa''', fantatra ihany koa amin'ny hoe '''tapaka amin'ny metatarsal stress''', dia tapaka amin'ny metatarsal vokatry ny stress miverimberina.<ref name="Stat2025Ar">{{Cite journal|last=Koo|first=AY|last2=Tolson|first2=DR|title=March Fracture (Metatarsal Stress Fractures)(Archived).|journal=StatPearls|date=January 2025|pmid=30335322}}</ref> Anisan'ny soritr'aretina ny fanaintainana miandalana eo amin'ny tongotra eo aloha, izay miharatsy rehefa mitondra lanja.<ref name="Stat2025">{{Cite journal|last=Bergman|first=R|last2=Kaiser|first2=K|title=Stress Reaction and Fractures.|journal=StatPearls|date=January 2025|pmid=29939612}}</ref><ref name="Stat2025Ar" /> Azo faritana ho fanaintainana na tsy misy aina ny fanaintainana.<ref name="Stat2025Ar" /> Ny metatarsal faharoa na fahatelo no tena voakasika matetika.<ref name="Stat2025" /> Mety ho anisan'ny fahasarotana ny tsy firaisan'ny taolana.<ref name="Stat2025Ar" /> Anisan'ny mety hampidi-doza ny fanatanjahan-tena tafahoatra, ny tsy fahampian-danja, ny glucocorticoïdes, ny bisphosphonates, [[Diabeta|ny diabeta]], ary ny osteoporosis.<ref name="Stat2025" /><ref name="Stat2025Ar" /><ref name="We1997" /> Anisan'ny asa mety hampidi-doza manokana [[Miaramila|ireo miaramila]] vaovao sy atleta toy ny mpihazakazaka, mpandihy ary mpanao fanatanjahan-tena.<ref name="Mer2025">{{Cite web|title=Stress Fractures of the Foot - Injuries and Poisoning|url=https://www.merckmanuals.com/home/injuries-and-poisoning/sports-injuries/stress-fractures-of-the-foot|website=Merck Manual Consumer Version|access-date=17 October 2025|archive-date=9 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250409001416/https://www.merckmanuals.com/home/injuries-and-poisoning/sports-injuries/stress-fractures-of-the-foot|url-status=live}}</ref><ref name="We1997">{{Cite journal|last=Weinfeld|first=SB|last2=Haddad|first2=SL|last3=Myerson|first3=MS|title=Metatarsal stress fractures.|journal=Clinics in sports medicine|date=April 1997|volume=16|issue=2|pages=319-38|doi=10.1016/s0278-5919(05)70025-9|pmid=9238313}}</ref> Amin'ny ankapobeny dia mifototra amin'ny soritr'aretina ny famaritana ny aretina, tohanan'ny sary ara-pitsaboana.<ref name="Stat2025Ar" /> Mety ho toa ara-dalàna ny taratra X eo am-piandohan'ny aretina.<ref name="Stat2025" /> Ny fitsaboana voalohany dia ahitana ny fanovana ny fihetsika sy ny fanafody fanaintainana.<ref name="Stat2025" /> Mety ilaina ny kiraro henjana na kiraro fandehanana mandritra ny 6 herinandro eo ho eo.<ref name="Stat2025Ar" /> Ireo hetsika tsy dia misy fiantraikany firy toy ny filomanosana na ny bisikileta dia ahafahana manasitrana.<ref name="Stat2025Ar" /> Na dia azo atao aza ny mandeha an-tongotra amin'ny ankamaroan'ny tranga, amin'ireo izay misy ny fototry ny metatarsal faha-5 dia asaina manao "non-weight bearing" mandritra ny enim-bolana.<ref name="AFP2007">{{Cite journal|last=Hatch|first=RL|last2=Alsobrook|first2=JA|last3=Clugston|first3=JR|title=Diagnosis and management of metatarsal fractures.|journal=American family physician|date=15 September 2007|volume=76|issue=6|pages=817-26|pmid=17910296}}</ref><ref name="OI2025">{{Cite web|title=Stress Fractures of the Foot and Ankle|url=https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/stress-fractures-of-the-foot-and-ankle/|website=www.orthoinfo.org|publisher=OrthoInfo - AAOS|access-date=17 October 2025|archive-date=30 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250930160847/https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/stress-fractures-of-the-foot-and-ankle/|url-status=live}}</ref> Tsara ny vokatra amin'ny ankapobeny.<ref name="Stat2025" /> Na izany aza, mahazatra ny fiverimberenana.<ref name="Stat2025Ar" /> Hita matetika ny tapaka amin'ny volana Martsa, izay misy fiantraikany amin'ny 40%-n'ny atleta amin'ny fotoana iray.<ref name="Stat2025" /><ref name="Stat2025Ar" /> Ny vehivavy no matetika voan'izany noho ny lehilahy.<ref name="Stat2025Ar" /> Nolazaina voalohany tamin'ny 1855 teo amin'ireo miaramila [[Prosia|Prussian]] io toe-javatra io.<ref name="Stat2025Ar" /> == References == {{Reflist}} [[Category:Translated from MDWiki]] 4exfzrdjyg94f3c61g5g4gr25pu8cm5 0 301584 1148649 2026-08-04T12:37:55Z Hariniaina14 34924 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1504394|Pityriasis rosea]] to:mg #mdwikicx 1148649 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition|name=Pityriasis rosea|synonym=Pityriasis rosea Gibert<ref name=Bol2003/>|image=Pityriasisfront.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Pityriasis rosea on the chest and abdomen|pronounce=|specialty=[[Dermatology]], [[Infectious diseases (medical specialty)|infectious disease]]|symptoms=Single red and slightly scaly area, followed by small pink [[papule|bumps]] and oval patches that expand and join covering chest, back, and abdomen<ref name=Andrew2020.11/><ref name=Morris2019/>|onset=10 to 35 years old<ref name=NORD2015/>|duration=Less than three months<ref name=NORD2015/>|causes=Unclear,<ref name=BMJ2015/> likely a response to virus<ref name=Andrew2020.11/>|risks=|diagnosis=Based on symptoms<ref name=NORD2015/>|differential=[[Tinea corporis]], [[viral rash]], [[pityriasis versicolor]], [[nummular eczema]], [[seborrheic dermatitis]], [[psoriasis]], [[secondary syphilis]], [[drug eruptions]]<ref name=BMJ2015/><ref name=Andrew2020.11/>|prevention=|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=BMJ2015/><ref name=NORD2015/>|medication=Usually none<ref name=Andrew2020.11/>|prognosis=|frequency=1.3% (at some point in time), females > males<ref name=BMJ2015/><ref name=Andrew2020.11/>|deaths=}} Ny '''Pityriasis rosea''' dia karazana rash hoditra.<ref name="Andrew2020.11">{{Cite book|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|pages=205-206|edition=13th|language=en|chapter=11. Pityriasis rosea, pityriasis rubra pilares, and other papulosquamous and hyperkeratotic diseases|access-date=2021-11-03|archive-date=2021-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103165752/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA205&dq=Pityriasis+rosea&hl=en|url-status=live}}</ref> Amin'ny fomba mahazatra, manomboka amin'ny faritra mena tokana sy misy volom-borona kely fantatra amin'ny anarana hoe "paritry ny herald".<ref name="Morris2019">{{Cite book|last=Morris-Jones|first=Rachael|editor-last=Morris-Jones|editor-first=Rachael|title=ABC of Dermatology|date=2019|publisher=Wiley Blackwell|location=Hoboken|isbn=978-1-119-48899-6|pages=116-117|edition=7th|url=https://books.google.com/books?id=Lm2fDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=&hl=en|language=en|chapter=14. Viral infections|access-date=2022-06-09|archive-date=2022-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516161949/https://books.google.com/books?id=Lm2fDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Ity dia arahina, andro vitsivitsy ka hatramin'ny herinandro maromaro aty aoriana, amin'ny fisehoan'ny teboka madinika maro misy kirany (scaly); miloko mavokely misy sisiny mena amin'ny hoditra mazava loko, ary miloko volondavenona amin'ny hoditra maizina loko.<ref name="Li2021">{{Cite book|last=Onalaja|first=Amanda A.|last2=Taylor|first2=Susan C.|editor-last=Li|editor-first=Becky S.|editor2-last=Maibach|editor2-first=Howard I.|title=Ethnic Skin and Hair and Other Cultural Considerations|date=2021|publisher=Springer|location=Switzerland|isbn=978-3-030-64829-9|language=en|chapter=1. Defining skin color|page=10|access-date=2022-08-29|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920034050/https://books.google.com/books?id=_m4hEAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA10&dq=Pityriasis&hl=en|url-status=live}}</ref> Matetika maharitra latsaky ny telo volana izy ary lasa tsy misy fitsaboana.<ref name="BMJ2015">{{Cite journal|last=Eisman|first=S|last2=Sinclair|first2=R|title=Pityriasis rosea.|journal=BMJ (Clinical Research Ed.)|date=29 October 2015|volume=351|pages=h5233|pmid=26514823|doi=10.1136/bmj.h5233}}</ref> Indraindray dia mety hisy ny [[tazo]] alohan'ny hanombohan'ny rash na ny fihenan-tsakafo, saingy matetika dia misy soritr'aretina vitsivitsy hafa.<ref name="BMJ2015" /> Na dia tsy mazava aza ny antony, dia heverina fa mifandray amin'ny herpesvirus 6 (HHV6) na herpesvirus 7 (HHV7) ny olombelona.<ref name="Morris2019" /> Tsy toa mampiditra ny aretina izy io.<ref name="BMJ2015" /> Miorina amin'ny soritr'aretina ny aretina. Mety hitovy amin'ny Tinea corporis, ny tazo viriosy, ny Pityriasis versicolor, ny Eczema nummular, ny dermatitis seborrheic, [[Psoriasis|ny psoriasis]] ary ny [[Farasisa|syphilis faharoa]] izy io.<ref name="Andrew2020.11" /><ref name="BMJ2015" /> Mety hiteraka fipoahana mitovy amin'izany ihany koa ny fanafody sasany.<ref name="BMJ2015" /> Voafetra ny porofo momba ny fitsaboana manokana.<ref name="Morris2019" /><ref name="BMJ2015" /> Raha misy ny fihenan-tsakafo na ny fihenam-bidy, dia azo ampiharina ny crème na moisturiser steroid.<ref name="Morris2019" /> Ny steroid am-bava na acyclovir dia azo raisina amin'ny tranga mavesatra.<ref name="Morris2019" /> Manodidina ny 1.3% ny olona voakasik'izany amin'ny fotoana iray.<ref name="BMJ2015" /> Matetika no mitranga amin'ireo eo anelanelan'ny 10 sy 40 taona.<ref name="Andrew2020.11" /><ref name="Weedon2017.5">{{Cite book|last=Johnstone|first=Ronald B.|title=Weedon's Skin Pathology Essentials|url=https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|year=2017|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-6830-0|edition=2nd|pages=73|chapter=5. Spongiotic reaction pattern: Pityriasis rosea|access-date=2021-11-03|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525215313/https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|url-status=live}}</ref> Mety hisy tranga maro kokoa amin'ny lohataona sy ny fararano.<ref name="Morris2019" /> Voafaritra farafaharatsiny hatramin'ny 1798 ny aretina. == Famaritana == {{Reflist}} [[Category:Translated from MDWiki]] 90xv654j1gbi1hjuh4cs2co93at8fet 1148650 1148649 2026-08-04T12:46:16Z Hariniaina14 34924 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1504394|Pityriasis rosea]] to:mg #mdwikicx 1148650 wikitext text/x-wiki {{Reflist}}{{Infobox medical condition|name=Pityriasis rosea|synonym=Pityriasis rosea Gibert<ref name=Bol2003/>|image=Pityriasisfront.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Pityriasis rosea on the chest and abdomen|pronounce=|specialty=[[Dermatology]], [[Infectious diseases (medical specialty)|infectious disease]]|symptoms=Single red and slightly scaly area, followed by small pink [[papule|bumps]] and oval patches that expand and join covering chest, back, and abdomen<ref name=Andrew2020.11/><ref name=Morris2019/>|onset=10 to 35 years old<ref name=NORD2015/>|duration=Less than three months<ref name=NORD2015/>|causes=Unclear,<ref name=BMJ2015/> likely a response to virus<ref name=Andrew2020.11/>|risks=|diagnosis=Based on symptoms<ref name=NORD2015/>|differential=[[Tinea corporis]], [[viral rash]], [[pityriasis versicolor]], [[nummular eczema]], [[seborrheic dermatitis]], [[psoriasis]], [[secondary syphilis]], [[drug eruptions]]<ref name=BMJ2015/><ref name=Andrew2020.11/>|prevention=|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=BMJ2015/><ref name=NORD2015/>|medication=Usually none<ref name=Andrew2020.11/>|prognosis=|frequency=1.3% (at some point in time), females > males<ref name=BMJ2015/><ref name=Andrew2020.11/>|deaths=}} Ny '''Pityriasis rosea''' dia karazana rash hoditra.<ref name="Andrew2020.11">{{Cite book|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|pages=205-206|edition=13th|language=en|chapter=11. Pityriasis rosea, pityriasis rubra pilares, and other papulosquamous and hyperkeratotic diseases|access-date=2021-11-03|archive-date=2021-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103165752/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA205&dq=Pityriasis+rosea&hl=en|url-status=live}}</ref> Amin'ny fomba mahazatra, manomboka amin'ny faritra mena tokana sy misy volom-borona kely fantatra amin'ny anarana hoe "paritry ny herald".<ref name="Morris2019">{{Cite book|last=Morris-Jones|first=Rachael|editor-last=Morris-Jones|editor-first=Rachael|title=ABC of Dermatology|date=2019|publisher=Wiley Blackwell|location=Hoboken|isbn=978-1-119-48899-6|pages=116-117|edition=7th|url=https://books.google.com/books?id=Lm2fDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=&hl=en|language=en|chapter=14. Viral infections|access-date=2022-06-09|archive-date=2022-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516161949/https://books.google.com/books?id=Lm2fDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Ity dia arahina, andro vitsivitsy ka hatramin'ny herinandro maromaro aty aoriana, amin'ny fisehoan'ny teboka madinika maro misy kirany (scaly); miloko mavokely misy sisiny mena amin'ny hoditra mazava loko, ary miloko volondavenona amin'ny hoditra maizina loko.<ref name="Li2021">{{Cite book|last=Onalaja|first=Amanda A.|last2=Taylor|first2=Susan C.|editor-last=Li|editor-first=Becky S.|editor2-last=Maibach|editor2-first=Howard I.|title=Ethnic Skin and Hair and Other Cultural Considerations|date=2021|publisher=Springer|location=Switzerland|isbn=978-3-030-64829-9|language=en|chapter=1. Defining skin color|page=10|access-date=2022-08-29|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920034050/https://books.google.com/books?id=_m4hEAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA10&dq=Pityriasis&hl=en|url-status=live}}</ref> Matetika maharitra latsaky ny telo volana izy ary lasa tsy misy fitsaboana.<ref name="BMJ2015">{{Cite journal|last=Eisman|first=S|last2=Sinclair|first2=R|title=Pityriasis rosea.|journal=BMJ (Clinical Research Ed.)|date=29 October 2015|volume=351|pages=h5233|pmid=26514823|doi=10.1136/bmj.h5233}}</ref> Indraindray dia mety hisy ny [[tazo]] alohan'ny hanombohan'ny rash na ny fihenan-tsakafo, saingy matetika dia misy soritr'aretina vitsivitsy hafa.<ref name="BMJ2015" /> Na dia tsy mazava aza ny antony, dia heverina fa mifandray amin'ny herpesvirus 6 (HHV6) na herpesvirus 7 (HHV7) ny olombelona.<ref name="Morris2019" /> Tsy toa mampiditra ny aretina izy io.<ref name="BMJ2015" /> Miorina amin'ny soritr'aretina ny aretina. Mety hitovy amin'ny Tinea corporis, ny tazo viriosy, ny Pityriasis versicolor, ny Eczema nummular, ny dermatitis seborrheic, [[Psoriasis|ny psoriasis]] ary ny [[Farasisa|syphilis faharoa]] izy io.<ref name="Andrew2020.11" /><ref name="BMJ2015" /> Mety hiteraka fipoahana mitovy amin'izany ihany koa ny fanafody sasany.<ref name="BMJ2015" /> Voafetra ny porofo momba ny fitsaboana manokana.<ref name="Morris2019" /><ref name="BMJ2015" /> Raha misy ny fihenan-tsakafo na ny fihenam-bidy, dia azo ampiharina ny crème na moisturiser steroid.<ref name="Morris2019" /> Ny steroid am-bava na acyclovir dia azo raisina amin'ny tranga mavesatra.<ref name="Morris2019" /> Manodidina ny 1.3% ny olona voakasik'izany amin'ny fotoana iray.<ref name="BMJ2015" /> Matetika no mitranga amin'ireo eo anelanelan'ny 10 sy 40 taona.<ref name="Andrew2020.11" /><ref name="Weedon2017.5">{{Cite book|last=Johnstone|first=Ronald B.|title=Weedon's Skin Pathology Essentials|url=https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|year=2017|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-6830-0|edition=2nd|pages=73|chapter=5. Spongiotic reaction pattern: Pityriasis rosea|access-date=2021-11-03|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525215313/https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|url-status=live}}</ref> Mety hisy tranga maro kokoa amin'ny lohataona sy ny fararano.<ref name="Morris2019" /> Voafaritra farafaharatsiny hatramin'ny 1798 ny aretina. == Famaritana == {{Reflist}} [[Category:Translated from MDWiki]] st3m2u5dyqlj1duaeg3xopmdh9vvca8 0 301585 1148651 2026-08-04T12:51:49Z JianJi 36396 Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i "[[:en:Special:Redirect/revision/1363165056|Onlywomen Press]]" 1148651 wikitext text/x-wiki '''Ny Onlywomen Press''' (fantatra vetivety tamin'ny anarana '''The Women's Press <ref name=":0">{{Cite book |last=Jeffreys |first=Sheila |year=2018 |title=The Lesbian Revolution |location=New York |publisher=Routledge |pages=41–42 |isbn=9781138096578}}</ref>''' ) dia gazety feminista niorina tao [[Lôndôna|Londres]]. Tamin'izany fotoana izany dia io no hany gazety feminista naorin'ireo nahasahy niseho masoandro ho lesbiana. Ry Lilian Mohin, Sheila Shulman, ary Deborah Hart ireo nanorina azy ireo. <ref name=":0" /> Nanomboka tamin'ny taona 1974 no nivoahany ary iray amin'ireo famoaham-boky dimy feminista mavitrika nandritra ny taompolo 1990. * {{Cite book |last=Rich |first=Adrienne |author-link=Adrienne Rich |year=1981 |title=Compulsory heterosexuality and lesbian existence |url=https://archive.org/details/compulsoryhetero00rich |isbn=0906500079}} * {{Cite book |last=Leeds Revolutionary Feminist Group |author-link=Leeds Revolutionary Feminist Group |year=1981 |title=Love Your Enemy?: The Debate Between Heterosexual Feminism and Political Lesbianism |publisher=Onlywomen Press |isbn=0906500087}} == Loharano == 0xvoegaek44bd8gz9lqjo2n70uow0sc 1148667 1148651 2026-08-05T08:35:25Z JianJi 36396 1148667 wikitext text/x-wiki '''Ny Onlywomen Press''' (fantatra vetivety tamin'ny anarana '''The Women's Press <ref name=":0">{{Cite book |last=Jeffreys |first=Sheila |year=2018 |title=The Lesbian Revolution |location=New York |publisher=Routledge |pages=41–42 |isbn=9781138096578}}</ref>''' <ref>Wilson, Anna (3 December 2016). [https://www.youtube.com/watch?v=KN2UbXDyqqI Lesbian History Group -Onlywomen Press 2017]. Lesbian History Group. </ref> ) dia gazety feminista niorina tao [[Lôndôna|Londres]]. Tamin'izany fotoana izany dia io no hany gazety feminista naorin'ireo nahasahy niseho masoandro ho lesbiana. Ry Lilian Mohin, Sheila Shulman, ary Deborah Hart ireo nanorina azy ireo. <ref name=":0" /> Nanomboka tamin'ny taona 1974 no nivoahany ary iray amin'ireo famoaham-boky dimy feminista mavitrika nandritra ny taompolo 1990.<ref name=":1">Jeffreys, Sheila (3 December 2016). [https://www.youtube.com/watch?v=KN2UbXDyqqI Lesbian History Group -Onlywomen Press 2017]. Lesbian History Group. </ref><ref>[http://nla.gov.au/nla.news-article116419318 "WRITERS' WORLD"]. [[:en:The_Canberra_Times|The Canberra Times]]. 23 July 1983. p. 14. Retrieved 20 December 2013 – via National Library of Australia. </ref><ref>Onlywomen Press; [[:en:Leeds_Revolutionary_Feminist_Group|Leeds Revolutionary Feminist Group]] (1981), Love your enemy? : the debate between heterosexual feminism and political lesbianism, Onlywomen Press, ISBN 978-0-906500-08-8</ref> Iavahan'ny Onlywomen amin'ireo gazety feminista britanika hafa ilay sady manonta printy no namoaka boky aman-gazety. Voasahana avokoa noho izany ny "rojom-pamokarana ara-kolontsaina"<ref>Murray, Simone Elizabeth (1999). [http://discovery.ucl.ac.uk/1348866/1/327545.pdf MIXED MEDIA:FEMINIST PRESSES AND PUBLISHING POLITICS IN TWENTIETH-CENTURY BRITAIN] (PDF) (Thesis). University College London.pages 218-219.</ref> ary voatohana amin'ny alàlan'ny fanontana boky ny "fanampiana ara-bolan'ny asa famoaham-boky". Ny taona 1986 ka hatramin'ny taona 1988 no namoahana ny gazety ''Gossip: A Journal of Lesbian Feminist Ethics''.<ref>Onlywomen Press (issuing body.) (1986), "Gossip : a journal of lesbian feminist ethics", Gossip, London Onlywomen Press Ltd, ISSN [https://search.worldcat.org/issn/0268-6627 0268-6627]</ref><ref name=":0" /> Matetika ny mpanoratra namoaka asa soratra no namaky ny asany tao amin'ny fivarotam-boky [["Gay's the Word" (fivarotam-boky)|Gay's the Word]].<ref>"[http://onlywomenpress.com/pages/news.html Onlywomen Press Reading at Gay's the Word]". [https://web.archive.org/web/20131029082156/http://onlywomenpress.com/pages/news.html Archived] 29 October 2013 at the [[Wayback Machine]] – 14 September 2011 – Onlywomen Press Reading at Gay's the Word – included: Claire Macquet, Jane Traies, Jan Marsh, Hannah Bradby, Stephanie Dummler, Anna Wilson, Sheila Shulman, Helen Larder, Frances Gapper and Alison Ward, had all written items for the short story collection titled Secret Rushes Publisher: Onlywomen Press Ltd (31 March 2012) ISBN 978-0956105332</ref> Anisan'ireo  lesbiana mpanoratra malaza namoahan'ny Onlywomen Press asa soratra i Anna Livia, Margaret Sloan-Hunter, Jay Taverner, Celia Kitzinger sy Sue Wilkinson, Sylvia Martin ary Sheila Jeffreys. Nivoaka tamin'ny taona 2010 ny boky navoakany farany, izay boky ho an'ny ankizy.<ref name=":1" /> == Asa soratra navoakany == === tantara foronina === * Croft, Eve (1981). ''Brainchild.'' Onlywomen Press. [[Special:BookSources/9780906500064|ISBN 978-0906500064]] * {{Cite book|title=Bulldozer Rising|last=Livia|first=Anna|year=1988|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500279|author-link=Anna Livia (author)}} * {{Cite book|title=The Needle on Full: Lesbian Feminist Science Fiction|last=Forbes|first=Caroline|year=1985|publisher=Onlywomen Press |isbn=978-0906500194|author-link=Caroline Forbes|url=https://archive.org/details/needleonfull00forb}} * {{Cite book|title=Different Enclosures: The Poetry and Prose of Irena Klepfisz|last=Klepfisz|first=Irena|year=1985|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500170|author-link=Irena Klepfisz}} * {{Cite book|title=Incidents Involving Warmth: A Collection of Lesbian Feminist Love Stories|last=Livia|first=Anna|year=1986}} * {{Cite book|title=A Noise from the Woodshed|last=Dorcey|first=Mary|year=1989|isbn=9780906500309|author-link=Mary Dorcey}} * {{Cite book|title=The Pied Piper: Lesbian Feminist Fiction|last1=Livia|first1=Anna|last2=Mohin|first2=Lilian|year=1989|publisher=Onlywomen |isbn=9780906500293|author-link=Anna Livia (author)|url=https://archive.org/details/piedpiperlesbian0000unse}} * {{Cite book|title=In and Out of Time: Lesbian Feminist Fiction|year=1990|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500378|editor-last=Duncker|editor-first=Patricia|editor-link=Patricia Duncker}} * {{Cite book|title=Water Wings|last=Natzler|first=Caroline|year=1990|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500385|url=https://archive.org/details/waterwings00caro}} * {{Cite book|title=Stealing Time|last=Edwards|first=Nicky|year=1990|publisher=Onlywomen |isbn=9780906500316}} * {{Cite book|title=Many Are Called|last=Arrowsmith|first=Pat|year=1998|publisher=Onlywomen |isbn=978-0906500590|author-link=Pat Arrowsmith}} * {{Cite book|title=Beyond the Pale: A Novel|last=Dykewomon|first=Elana|year=2000|publisher=Onlywomen |isbn=9780906500637|author-link=Elana Dykewomon}} ==== Tononkalo ==== *{{Cite book|title=One Foot on the Mountain: An Anthology of British Feminist Poetry, 1969-1979|year=1979|publisher=Onlywomen Press Limited |isbn=978-0906500019|editor-last=Mohin|editor-first=Lilian}} *Carthew, Natasha (1999) ''Flash Reckless'' {{ISBN|9780906500705}}. *{{Cite book|title=Kindling|last=Dorcey|first=Mary|year=1982|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500095|author-link=Mary Dorcey}} 978-0906500705 *{{Cite book|title=The Work of a Common Woman|last=Grahn|first=Judy|year=1985|publisher=Only women |isbn=9780906500200|author-link=Judy Grahn}} *{{Cite book|title=Beautiful Barbarians: Lesbian Feminist Poetry|last=Mohin|first=Lilian|year=1987|publisher=Onlywomen |isbn=9780906500231|url=https://archive.org/details/beautifulbarbari00lili}} * {{Cite book|title=Because of India: Selected Poems and Fables|last=Namjoshi|first=Suniti|year=1989|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500330|author-link=Suniti Namjoshi|url=https://archive.org/details/becauseofindia00suni}} *{{Cite book|title=The Hang-glider's Daughter: New and Selected Poems|last=Hacker|first=Marilyn|year=1990|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500361|author-link=Marilyn Hacker}} *{{Cite book|title=Soft Engineering|last=Foley|first=Kate|year=1994|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500514}} *{{Cite book|title=Lightning On My Tongue|last=Kendall|first=Tina|year=1995|publisher=Onlywomen Press |isbn=978-0906500507}} *{{Cite book|title=Nothing will be as sweet as the taste|last=Dykewomon|first=Elana|year=1995|publisher=Onlywomen Press |isbn=0906500575|author-link=Elana Dykewomon}} *{{Cite book|title=Not for the Academy: Lesbian Poets|year=1999|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500606|editor-last=Mohin|editor-first=Lilian}} === tsy-tantara foronina === *{{Cite book|title=Women Against Violence Against Women|year=1985|publisher=Onlywomen Press |isbn=0906500168|editor-last=Rhodes|editor-first=Dusty|editor-last2=McNeill|editor-first2=Sandra}} *{{Cite book|title=For Lesbians Only: A Separatist Anthology|year=1988|publisher=Onlywomen |isbn=9780906500286|editor-last=Lucia Hoagland|editor-first=Sarah|editor-link=Sarah Hoagland|editor-last2=Penelope|editor-first2=Julia|editor-link2=Julia Penelope|url=https://archive.org/details/forlesbiansonly00sara}} *{{Cite book|title=Lesbian Texts and Contexts: Radical Revisions|year=1992|editor-last=Jay|editor-first=Karla|editor-link=Karla Jay|editor-last2=Glasgow|editor-first2=Joanne}} *{{Cite book|title=Changing Our Minds: Lesbian Feminism and Psychology|last1=Kitzinger|first1=Celia|last2=Perkins|first2=Rachel|year=1993|publisher=NYU Press |isbn=9780814746455|author-link=Celia Kitzinger and Sue Wilkinson}} *{{Cite book|title=Volcanoes and Pearl Divers: Essays in Lesbian Feminist Studies|year=1995|publisher=Onlywomen Press |isbn=0906500486|editor-last=Raitt|editor-first=Suzanne}} * {{Cite book|title=Leaving the Life: Lesbians, Ex-Lesbians and the Heterosexual Imperative|last=Menasche|first=Ann|year=1997|publisher=Onlywomen |isbn=978-0906500538|url-access=registration|url=https://archive.org/details/leavinglifelesbi0000mena}} * {{Cite book|title=Passionate Friends: Mary Fullerton, Mabel Singleton & Miles Franklin|last=Martin|first=Sylvia|year=2001|publisher=Onlywomen Press |isbn=9780906500644}} === Gazety === * {{Cite book |last=Rich |first=Adrienne |author-link=Adrienne Rich |year=1981 |title=Compulsory heterosexuality and lesbian existence |url=https://archive.org/details/compulsoryhetero00rich |isbn=0906500079}} * {{Cite book |last=Leeds Revolutionary Feminist Group |author-link=Leeds Revolutionary Feminist Group |year=1981 |title=Love Your Enemy?: The Debate Between Heterosexual Feminism and Political Lesbianism |publisher=Onlywomen Press |isbn=0906500087}} == Loharano == s47vdh184486hr8fo22ffvynysv4dqu 1 301586 1148654 2026-08-04T21:14:29Z RANDONNÉE pédestre 40599 /* Pour communiquer */ fizarana vaovao 1148654 wikitext text/x-wiki == Pour communiquer == salut [[Mpikambana:RANDONNÉE pédestre|RANDONNÉE pédestre]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:RANDONNÉE pédestre|resaka]]) 4 Aogositra 2026 à 21:14 (UTC) ky8zs0u01j3978cet2i106yrs46e78e 0 301587 1148656 2026-08-05T05:11:04Z Vyacheslav Nasretdinov 16522 Pejy noforonina tamin'ny « {{coord|42|19|00|N|69|36|00|E|type:city_region:KZ|display=title}} {{infobox tanàna |anarana=Shymkent |velarantany=1163 |haavo=506 |isam-ponina=1 310 681 |firenena={{Kazakstàna}} |ben'ny tanàna=Gabit Syzdykbekov <small>(''akim'')</small> |sary=Shymkent independence square in 2023.jpg |saina=Shymkent flag.svg }} '''Shymkent''' (amin'ny [[fiteny kazàka]]: '''Шымкент''', amin'ny abidy latina: ''Şymkent''; amin'ny [[fiteny rosy]]: '''Шымкент'''... » 1148656 wikitext text/x-wiki {{coord|42|19|00|N|69|36|00|E|type:city_region:KZ|display=title}} {{infobox tanàna |anarana=Shymkent |velarantany=1163 |haavo=506 |isam-ponina=1 310 681 |firenena={{Kazakstàna}} |ben'ny tanàna=Gabit Syzdykbekov <small>(''akim'')</small> |sary=Shymkent independence square in 2023.jpg |saina=Shymkent flag.svg }} '''Shymkent''' (amin'ny [[fiteny kazàka]]: '''Шымкент''', amin'ny abidy latina: ''Şymkent''; amin'ny [[fiteny rosy]]: '''Шымкент'''; hatramin'ny taona 1992 dia '''Чимкент''', ''Chimkent'', no fanoratana ofisialy tamin'ny teny rosy) dia [[tanàna]] lehibe any atsimon'i [[Kazakstàna]]. Iray amin'ireo tanàna telo manan-danja eo amin'ny ambaratongam-pirenena ao Kazakstàna izy, miaraka amin'i [[Astana]] sy [[Almaty]]. Vondrom-pitantanana sy fari-piadidiana misaraka i Shymkent ary tsy ao anatin'ny Faritanin'i Turkistan, izay manodidina azy. Nahazo ny satan'ny tanàna manan-danja eo amin'ny ambaratongam-pirenena izy tamin'ny 19 Jona 2018.<ref name="status2018">{{cite web |url=https://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/o-nekotoryh-voprosah-administrativno-territorialnogo-ustroistva-respubliki-kazahstan |title=Momba ny raharaha sasany mikasika ny fandaminana ara-pitantanana sy ara-paritry ny Repoblikan'i Kazakstàna |date=19 Jona 2018 |publisher=Tranonkala ofisialin'ny Filohan'i Kazakstàna |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> Tamin'ny 1 Jolay 2026 dia nisy mponina '''1 310 681''' tao Shymkent, ka izy no tanàna fahatelo be mponina indrindra ao Kazakstàna, aorian'i Almaty sy Astana.<ref name="population2026">{{cite web |url=https://stat.gov.kz/ru/region/?param=POPULATION |title=Isan'ny mponina ao amin'ireo faritr'i Kazakstàna tamin'ny 1 Jolay 2026 |publisher=Birao Nasionalin'ny Antontanisa ao Kazakstàna |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> Mirefy 1 163 km² ny fari-piadidian'ny tanàna.<ref name="development">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/documents/details/387614?lang=ru |title=Drafitra fampandrosoana ny tanànan'i Shymkent |publisher=Akimat-n'i Shymkent |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> I Shymkent dia iray amin'ireo foibe lehibe indrindra momba ny indostria, varotra, fitaterana, fanabeazana ary kolontsaina any atsimon'i Kazakstàna. Anisan'ny sehatra lehibe ao amin'ny toekareny ny fanadiovan-tsolika, ny indostrian'ny fanafody, ny metalorjia, ny fanodinana sakafo, ny lamba, ny fanorenana, ny varotra ary ny asa fanompoana. Nahitana sosona ara-kolontsaina tamin'ny faramparan'ny taonjato faha-3 sy ny fiandohan'ny taonjato faha-2 talohan'i JK ny fikarohana arkeolojika natao tao amin'ny foibe manan-tantaran'ny tanàna. Noho izany dia tombanana ho efa mihoatra ny 2 200 taona ny fonenana an-tanàn-dehibe teo amin'ny toerana misy an'i Shymkent ankehitriny.<ref name="archaeology">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/60485?lang=ru |title=Ny tanàna fahiny tao Shymkent |publisher=Sampan-draharahan'ny fizahan-tany ao Shymkent |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> [[Sary:Shymkent independence square in 2023.jpg|thumb|right|Kianjan'ny Fahaleovantena ao Shymkent tamin'ny taona 2023]] == Anarana == Araka ny fanazavana miely indrindra, ny anarana hoe '''Shymkent''' dia avy amin'ny singa roa. Ny teny hoe ''shym'' na ''chim'' dia mety hidika hoe “ahitra”, “kijana”, “sombin-tany rakotra bozaka” na “toerana maitso”, fa ny teny hoe ''kent'', izay avy amin'ny fiteny iraniana, kosa dia midika hoe “tanàna” na “fonenana”. Noho izany dia azo adika hoe “tanàna maitso”, “tanàna eo anivon'ny kijana” na “tanàna mamiratra” ny anarana. Hita amin'ny anaran-toerana hafa any [[Azia Afovoany]] koa ny singa ''-kent'', toy ny [[Tashkent]], Zharkent ary Mankent.<ref name="investintro">{{cite web |url=https://shymkent.invest.gov.kz/ru/doing-business-here/intro/ |title=Fampahalalana ankapobe momba an'i Shymkent |publisher=Kazakh Invest |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> Tamin'ny loharano rosy tamin'ny taonjato faha-19 sy faha-20 dia ny endrika '''Chimkent''' no nampiasaina. Tamin'ny taona 1914 dia novana ho '''Chernyayev''' ny anaran'ny tanàna ho fanomezam-boninahitra ny jeneraly rosy Mikhail Chernyayev, izay nitarika ny tafika rosy nandritra ny fakàna ny tanàna tamin'ny taona 1864. Naverina ny anarana Chimkent tamin'ny taona 1924. Tamin'ny 8 Septambra 1992 dia novana avy amin'ny Чимкент ho Шымкент ny fanoratana ofisialy amin'ny teny rosy, mba hifanaraka kokoa amin'ny fanononana kazàka.<ref name="rename1992">{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/P920001800_ |title=Momba ny fanovana anarana sy ny fandrindrana ny fanoratana amin'ny teny rosy an'ireo vondrom-pitantanana sasany ao Kazakstàna |date=8 Septambra 1992 |publisher=Rafitra fampahalalana ara-dalàna Ädilet |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> == Tantara == === Fahagola sy Andro Antenatenany === Efa nisy mponina hatramin'ny fahagola ny faritra misy an'i Shymkent ankehitriny. Ao amin'ny foibe manan-tantaran'ny tanàna maoderina no misy ny toerana arkeolojika, izay mirefy manodidina ny 4,5 hektara. Nahitana sosona ara-kolontsaina mifanesy mahatratra 14 metatra ny hateviny ny fikarohana. Ny tanimanga hita tao amin'ireo sosona ambany indrindra dia avy amin'ny faramparan'ny taonjato faha-3 sy ny fiandohan'ny taonjato faha-2 talohan'i JK.<ref name="archaeology"/> Nampandroso ny fonenana ny toerana nisy azy teo amin'ireo lalam-barotra nampifandray ny lohasahan'ny renirano Syr Darya, ireo ôazy tany Azia Afovoany ary ny lemaka midadasik'i Kazakstàna. Eo akaikin'i Shymkent no misy an'i Sairam, izay nantsoina hoe Ispidjab tamin'ny Andro Antenatenany ary anisan'ny foibe lehibe teo amin'ny [[Lalan'ny Landy]]. Voatonona ao amin'ny boky ''Zafar-name'' nosoratan'i Sharaf ad-Din Ali Yazdi tamin'ny taonjato faha-15 ny anaran'i Shymkent. Mitantara, ankoatra ny zavatra hafa, ireo zava-nitranga tamin'ny taona 1365 sy 1366 ilay boky.<ref name="zafar">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/72607?lang=ru |title=Antony fito hitsidihana an'i Shymkent |publisher=Sampan-draharahan'ny fizahan-tany ao Shymkent |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> Tamin'ny vanim-potoana samihafa dia teo ambany fahefan'ny fanjakana maro tany Azia Afovoany ny tanàna sy ny manodidina azy, anisan'izany ny fanjakan'ny Timorida sy ny Khanata Kazàka. Nandritra ny taonjato faha-17 sy faha-18 dia voakasiky ny ady nifanaovan'ny Kazàka sy ny Dzungara ny faritra. === Khanatan'i Kokand sy Empira Rosiana === Tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-19 dia lasa anisan'ny Khanatan'i Kokand i Shymkent. Manodidina ny taona 1810 dia novolavolaina ho manda miaramila sy foibem-pitantanana ilay tanàna. Teo amin'ny toerana avo tao afovoan'ny fonenana ny trano mimanda, izay nanara-maso ny lalana mankany Tashkent, Turkistan ary Sairam. Tamin'ny Septambra 1864 dia azon'ny tafika rosy notarihin'i Mikhail Chernyayev ny manda. Taorian'ny fakàn'ny Rosiana azy dia lasa foiben'ny distrika iray tao amin'ny Faritanin'i Syr Darya i Chimkent, tao anatin'ny Governemanta Jeneralin'i Turkistan. Nifototra tamin'ny varotra, asa-tanana ary fanodinana ny vokatra fambolena ny toekaren'ny tanàna nandritra ny fitondran'ny Empira Rosiana. Tamin'ny taompolo 1880 dia naorina tao ny ozinina namokatra santonina avy amin'ny zavamaniry ''Artemisia cina''. Heverina ho iray amin'ireo niandohan'ny indostrian'ny fanafody maoderina ao Shymkent izany. Nampitombo bebe kokoa ny lanjan'ny tanàna ho foibem-barotra sy fitaterana ny fahatongavan'ny lalamby tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-20. === Vanim-potoana sovietika === Taorian'ny [[Revolisiona Rosiana]] dia nifandimby ho anisan'ny Repoblika Sosialista Sovietika Mizakatenan'i Turkistan, ny Repoblika Sosialista Sovietika Mizakatenan'ny Kazàka ary ny Repoblika Sosialista Sovietikan'i Kazakstàna ny tanàna. Tamin'ny taona 1932 dia lasa foibem-pitantanan'ny Faritanin'i Kazakstàna Atsimo vao naorina i Chimkent. Nandritra ny fananganana indostria sovietika dia naorina tao amin'ny tanàna ny orinasa metalorjika, simika, farmaseotika, sakafo, lamba ary fitaovam-panorenana. Anisan'ny orinasa lehibe indrindra ny ozinina firaka tao Chimkent. Nandritra ny [[Ady Lehibe Faharoa]] dia nafindra tao Chimkent ny orinasa sy ny andrim-panjakana maro avy any amin'ny faritra andrefan'ny [[Firaisana Sovietika]]. Namokatra metaly, bala, kojakojan'ny fiara mifono vy, fitaovana optika ary fitaovana hafa ho an'ny tafika ny tanàna. Nitombo haingana ny isan'ny mponina taorian'ny ady. Naorina ny faritra fonenana, sekoly, oniversite, hopitaly ary orinasa vaovao. Nanomboka niasa tamin'ny taompolo 1980 ny ozinina fanadiovan-tsolika ao Shymkent. === Kazakstàna mahaleo tena === Taorian'ny nahazoan'i Kazakstàna ny fahaleovantenany tamin'ny taona 1991 dia mbola anisan'ny foibe ara-toekarena lehibe indrindra any atsimon'ny firenena i Shymkent. Tamin'ny taona 2014 dia nitarina be ny sisin-tanin'ny tanàna tamin'ny fampidirana fonenana sy tany avy amin'ireo distrika manodidina. Tamin'io taona io ihany dia naorina ny distrika fahefatra tao an-tanàna, izay nantsoina tatỳ aoriana hoe Karatau.<ref name="karatau">{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/V14UA002836 |title=Momba ny fananganana ny distrika fahefatra sy ny famaritana ny sisin'ireo distrikan'i Shymkent |date=7 Oktobra 2014 |publisher=Rafitra fampahalalana ara-dalàna Ädilet |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> Tamin'ny 19 Jona 2018 dia nosarahina tamin'ny Faritanin'i Kazakstàna Atsimo i Shymkent ary nomena ny satan'ny tanàna manan-danja eo amin'ny ambaratongam-pirenena. Nafindra tany [[Turkistan]] ny foibem-pitantanan'ilay faritany ary novana ho Faritanin'i Turkistan ny anarany.<ref name="status2018"/> Tamin'ny taona 2022 dia naorina ny distrika fahadimy tao an-tanàna, izay nantsoina hoe Turan.<ref name="turan">{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/rus/docs/V22E0029189 |title=Momba ny fananganana ny distrikan'i Turan ao Shymkent |date=12 Aogositra 2022 |publisher=Rafitra fampahalalana ara-dalàna Ädilet |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> == Jeografia == === Toerana === Any atsimon'i Kazakstàna, eo amin'ny lemaka amoron-tendrombohitra any amin'ny faritra andrefan'ny [[Tien Shan]], tsy lavitra ny sisintany amin'i [[Ozbekistàna]], no misy an'i Shymkent. Manodidina ny 120 km avaratr'i Tashkent, 690 km andrefan'i Almaty ary maherin'ny 1 400 km atsimon'i Astana no misy azy. Mirefy 116 300 hektara, izany hoe 1 163 km², ny fari-piadidian'ny tanàna.<ref name="development"/> Ny renirano lehibe indrindra dia i Badam sy Koshkarata, miaraka amin'ny sampany Karasu. Misy lakandrano sivy mirefy manodidina ny 91 km ny halavany mitambatra ao an-tanàna, anisan'izany ny lakandranon'i Badam, Shymkent, Yangichak, Tekesu ary Koshkarata. Mirefy manodidina ny 5 332,7 hektara ny velaran'ny ala tantanin'ny fanjakana sy ny faritra maitso ao Shymkent.<ref name="development"/> === Toetany === Manana toetany kontinentaly i Shymkent. Lava sy mafana ary maina ny fahavaratra, fa somary malefaka kosa ny ririnina raha ampitahaina amin'ny faritra avaratr'i Kazakstàna. Amin'ny ririnina sy lohataona no milatsaka ny ankamaroan'ny orana sy ny lanezy, fa maina kosa ny fahavaratra. Mety hilatsaka ny lanezy amin'ny ririnina, saingy matetika tsy maharitra ela ny rakotra lanezy. Noho ny toerana misy azy any atsimo sy ny akaikin'ny tendrombohitra dia anisan'ireo tanàna lehibe mafana indrindra ao Kazakstàna i Shymkent. == Fitantanana == Mizara ho distrika dimy i Shymkent:<ref name="akimat">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent?lang=ru |title=Akimat-n'ny tanànan'i Shymkent |publisher=Vavahadin'ny sampan-draharaham-panjakana ao Kazakstàna |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> # '''Abai''' # '''Al-Farabi''' # '''Enbekshi''' # '''Karatau''' # '''Turan''' Natsangana tamin'ny taona 2014 ny distrikan'i Karatau, ary tamin'ny taona 2022 kosa ny distrikan'i Turan. Toy izao ny isan'ny mponina isaky ny distrika tamin'ny fiandohan'ny taona 2026:<ref name="ethnicity2026">{{cite web |url=https://stat.gov.kz/api/iblock/element/348012/file/ru/ |title=Ny mponin'i Kazakstàna araka ny foko tamin'ny fiandohan'ny taona 2026, takelaka “Shymkent” |date=27 Martsa 2026 |publisher=Birao Nasionalin'ny Antontanisa ao Kazakstàna |format=XLSX |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! style="text-align:left" | Distrika ! Mponina tamin'ny fiandohan'ny taona 2026 |- | style="text-align:left" | Abai || 259 325 |- | style="text-align:left" | Al-Farabi || 262 566 |- | style="text-align:left" | Enbekshi || 206 679 |- | style="text-align:left" | Karatau || 334 139 |- | style="text-align:left" | Turan || 231 341 |} Ny lehiben'ny fahefana mpanatanteraka ao an-tanàna dia antsoina hoe '''''akim''''', andraikitra mitovitovy amin'ny ben'ny tanàna na governora. Hatramin'ny 5 Septambra 2023 dia i '''Gabit Abdimazhituly Syzdykbekov''' no akim-n'i Shymkent.<ref name="akim">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/about/structure/people/37043?lang=ru |title=Syzdykbekov Gabit Abdimazhitovich |publisher=Akimat-n'i Shymkent |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> == Mponina == I Shymkent dia iray amin'ireo tanàna mitombo haingana indrindra ao Kazakstàna. Nihoatra ny iray tapitrisa ny isan'ny mponina tao tamin'ny taona 2018. Nisy mponina 1 294 050 tao amin'ny tanàna tamin'ny fiandohan'ny taona 2026, ary nitombo ho 1 310 681 izany tamin'ny 1 Jolay 2026.<ref name="population2026"/><ref name="ethnicity2026"/> Teo anelanelan'ny Janoary sy Mey 2026 dia 8 287 ny fitomboana voajanaharin'ny mponina. Nisy zaza 10 261 teraka ary olona 1 974 maty nandritra io fotoana io. Niabo 5 783 ihany koa ny fifandanjan'ny fifindra-monina.<ref name="statistics">{{cite web |url=https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ |title=Shymkent: famintinana ny fampandrosoana ara-tsosialy sy ara-toekarena |publisher=Birao Nasionalin'ny Antontanisa ao Kazakstàna |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> === Firafitry ny foko === Tanàna ahitana foko sy kolontsaina maro i Shymkent. Araka ny vinavina ofisialy tamin'ny fiandohan'ny taona 2026 dia toy izao ireo foko lehibe indrindra:<ref name="ethnicity2026"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" ! style="text-align:left" | Foko ! Isan'ny olona ! Ampahany |- | style="text-align:left" | [[Kazàka]] || 929 724 || 71,85 % |- | style="text-align:left" | [[Ozbeka]] || 203 098 || 15,69 % |- | style="text-align:left" | [[Rosiana]] || 74 404 || 5,75 % |- | style="text-align:left" | [[Azerbaijany]] || 23 814 || 1,84 % |- | style="text-align:left" | [[Tatara]] || 11 346 || 0,88 % |- | style="text-align:left" | Foko hafa || 51 664 || 3,99 % |} Ny [[fiteny kazàka]] no tenim-panjakana. Ampiasaina amin'ny fomba ofisialy miaraka amin'ny teny kazàka ao amin'ny sampan-draharaham-panjakana sy ny fitantanana eo an-toerana koa ny [[fiteny rosy]]. Ampahany lehibe amin'ny mponina no miteny [[fiteny ozbeka|ozbeka]]. == Toekarena == I Shymkent dia iray amin'ireo foibe indostrialy sy ara-barotra lehibe indrindra ao Kazakstàna. Anisan'ireo sehatra ara-toekarena lehibe ao aminy ny: * fanadiovan-tsolika * indostrian'ny fanafody * metalorjia * famokarana sakafo sy zava-pisotro * indostrian'ny lamba sy fitafiana * famokarana fitaovam-panorenana * fitaterana sy lozistika * varotra ambongadiny sy antsinjarany * fanorenana sy asa fanompoana Nahatratra 1,351838 tapitrisa tapitrisa [[tenge]] ny harinkarena faobe isam-paritra tamin'ny telovolana voalohany tamin'ny taona 2026, ka nitombo 8,9 % raha ampitahaina amin'ny vanim-potoana mitovy tamin'ny taona 2025. Ny asa fanompoana no nahaforona 61,6 % amin'ny toekarena, ary ny famokarana entana kosa 30,1 %.<ref name="statistics"/> Teo anelanelan'ny Janoary sy Jona 2026 dia nahatratra 817,4593 lavitrisa tenge ny famokarana indostrialy, izany hoe nitombo 11 % raha ampitahaina amin'ny vanim-potoana mitovy tamin'ny taona 2025. Nitombo 9,6 % ny famokarana tao amin'ny indostrian'ny fanodinana.<ref name="statistics"/> Nahatratra 136,2557 lavitrisa tenge ny sandan'ny asa fanorenana nandritra io fotoana io. Trano vaovao mirefy 558 600 m² no vita, ary nahatratra 308,3848 lavitrisa tenge ny fampiasam-bola amin'ny renivola raikitra.<ref name="statistics"/> Anisan'ireo orinasa lehibe indrindra ny '''ozinina fanadiovan-tsolika ao Shymkent''', izay mamokatra lasantsy, gazoala, solitany ho an'ny fiaramanidina ary vokatra hafa avy amin'ny solika. Manana tantara lava amin'ny famokarana fanafody koa ny tanàna ary misy ozinina farmaseotika maoderina maro ao aminy. Ao amin'ny tanàna no misy ny faritra ara-toekarena manokana '''Ońtústik''', faritra indostrialy maro ary foibe fitaterana sy lozistika. Tamin'ny 1 Jolay 2026 dia nisy fikambanana ara-dalàna 29 410 voasoratra anarana tao amin'ny tanàna, ka 24 907 tamin'ireo no niasa. Orinasa madinika ny ankamaroan'ireo fikambanana niasa.<ref name="statistics"/> == Fitaterana == Foibem-pitaterana lehibe any atsimon'i Kazakstàna i Shymkent. Mifandray amin'i Tashkent, Turkistan, Taraz, Almaty ary ireo faritra hafa ao amin'ny firenena amin'ny alalan'ny lalana, lalamby ary zotra an'habakabaka izy. Mandalo ao an-tanàna na eo akaikiny ireo lalam-pirenena iraisam-pirenena Tashkent–Shymkent–Taraz–Almaty sy Tashkent–Shymkent–Turkistan–Samara.<ref name="development"/> === Fitateram-bahoaka === Ny fitateram-bahoaka dia miankina indrindra amin'ny tambajotran'ny [[fiara fitateram-bahoaka]]. Mampifandray ny foibe amin'ireo faritra ivelany sy ireo tany nampidirina tao amin'ny tanàna taorian'ny fanitarana tamin'ny taona 2014 ireo zotra. Azo aloa amin'ny karatra elektronika sy amin'ny fomba nomerika hafa ny saran-dalana. === Lalamby === Eo amin'ny lalamby mampifandray an'i Tashkent, Arys, Taraz ary Almaty no misy ny gara ao Shymkent. Misy fiaran-dalamby miainga avy ao mankany amin'ireo tanàna lehibe ao Kazakstàna sy firenena manodidina sasany. Any andrefan'i Shymkent no misy an'i Arys I, iray amin'ireo fihaonan-dalamby lehibe indrindra ao Kazakstàna. === Seranam-piaramanidina === Ny Seranam-piaramanidina Iraisam-pirenen'i Shymkent dia mandray sidina anatiny sy iraisam-pirenena ary iray amin'ireo foibe lehibe an'ny kaompaniam-pitaterana an'habakabaka SCAT Airlines. Nosokafana tamin'ny 25 Desambra 2024 ny terminal vaovao ho an'ny mpandeha. Mirefy 40 000 m² izy io ary nampitombo ny fahafahan'ny seranam-piaramanidina isan-taona avy amin'ny mpandeha 800 000 ho enina tapitrisa.<ref name="airport">{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/transport/press/news/details/1055087?lang=ru |title=Hovaina ho foibe fitaterana maro fomba ireo seranam-piaramanidin'i Astana, Almaty, Shymkent ary Aktobe |publisher=Minisiteran'ny Fitaterana ao Kazakstàna |language=ru |access-date=5 Aogositra 2026}}</ref> Anisan'ny drafitra fampandrosoana ny fanorenana lalana fiaingana sy fipetrahana vaovao mirefy 3,5 km ary foibe fitaterana sy lozistika maro fomba mifandray amin'ny faritra ara-toekarena manokana Ońtústik. == Fanabeazana sy siansa == Foibe lehibe amin'ny fampianarana ambony any atsimon'i Kazakstàna i Shymkent. Misy oniversite, akademia, kolejy teknika, sekoly arak'asa ary andrim-pikarohana ao amin'ny tanàna. Anisan'ireo toeram-pampianarana ambony lehibe ny: * '''Oniversite Fikarohana ao Kazakstàna Atsimo Muchtar Auezov''', iray amin'ireo oniversite lehibe mampianatra taranja maro ao amin'ny firenena * '''Akademia Ara-pitsaboana ao Kazakstàna Atsimo''', izay mifantoka amin'ny fitsaboana, ny farmasia ary ny siansa momba ny fahasalamana * '''Oniversite Pedagojika ao Kazakstàna Atsimo Özbekäli Jänibekov''' * Oniversiten'i Shymkent * Oniversite Miras * Oniversite momba ny Fanavaozana ao Azia Afovoany Mandray mpianatra avy amin'ny faritra rehetra ao Kazakstàna, Ozbekistàna ary firenena hafa any Azia Afovoany ireo oniversite ao an-tanàna. == Fahasalamana == Foibe ara-pitsaboana lehibe ho an'ny faritra atsimon'i Kazakstàna manontolo i Shymkent. Misy hopitaly ankapobe, foibe fitiliana, toeram-pitsaboana momba ny fo, homamiadana ary areti-mifindra, toeram-piterahana, poliklinika, sampana vonjy taitra ary toeram-pitsaboana tsy miankina ao an-tanàna. Nanomboka tamin'ny taonjato faha-19 tamin'ny famokarana santonina ny fomban'ny indostrian'ny fanafody tao Shymkent. Tohizan'ireo ozinina fanafody maoderina sy ny Akademia Ara-pitsaboana ao Kazakstàna Atsimo izany ankehitriny. == Kolontsaina == Misy teatra kazàka, rosy ary ozbeka, tranombakoka, trano famakiam-boky, efitrano fanaovana fampisehoana, galeriam-javakanto ary foibe ara-kolontsaina ao Shymkent. Anisan'ireo andrim-panjakana ara-kolontsaina lehibe ny: * Teatra Akademika Kazàka momba ny Tantara an-tsehatra Žumat Shanin * Teatra Rosiana momba ny Tantara an-tsehatra * Teatran'ny Ôpera sy Balety * Teatra Ozbeka momba ny Tantara an-tsehatra * Teatran'ny Saribakoly sy ny Tanora * Tranombakoka Ara-tantara Isam-paritra * Tranombakoka ho fahatsiarovana ireo niharan'ny famoretana ara-politika * ny foibe ara-tantara sy ara-kolontsaina '''Shymqala''' Tamin'ny taona 2020 dia voatendry ho '''Renivohitry ny Kolontsain'ny Fikambanan'ny Fanjakana Mahaleo Tena''' i Shymkent. Tamin'io taona io ihany koa no nankalazana ny faha-2 200 taonan'ny tanàna. == Fizahan-tany sy toerana manan-tantara == Ny foibe '''Shymqala''', izay naorina eo amin'ny toerana nisy ny fonenana fahiny sy ny trano mimandan'i Kokand taloha, no toerana manan-tantara lehibe indrindra ao an-tanàna. Ahitana toerana arkeolojika, manda naverina naorina, efitrano fampirantiana ary toerana fijerena ny tanàna ilay foibe. Anisan'ireo toerana hafa malaza ny: * Kianja Ordabasy * tsangambato “Zher-Ana” * Valan-javaboarin'ny Fahaleovantena * tsangambaton'i Baidibek-bi * Valan-javaboarin'i Abai * Valan-javamaniry Asanbai Askarov * Valan-javaboarin'i Shymkent * faritra an-tongotra Arbat * loharano sy lalana amoron'i Koshkarata * moske, fiangonana ôrtôdôksa ary trano manan-tantara ao afovoan-tanàna Toerana fiaingana mankany Sairam, ny Valan-javaboarim-pirenena Sairam-Ugam, ny Tahirin-javaboahary Aksu-Zhabagly, Turkistan ary ny tanàna fahiny Otrar koa i Shymkent. == Maritrano sy fampandrosoana an-tanàn-dehibe == Mampifangaro ny foibe manan-tantara, ireo faritra fonenana naorina tamin'ny vanim-potoana sovietika ary ireo faritra vaovao misy trano maoderina ny endriky ny tanànan'i Shymkent. Taorian'ny fanitarana ny sisin'ny tanàna tamin'ny taona 2014 dia nitombo indrindra tany avaratra, andrefana ary avaratra-andrefana ny fanorenana. Anisan'ireo faritra vaovao lehibe ny Turan, Shymkent City, Bozaryk ary Tassay. Ahitana fanorenana lalana, sekoly, hopitaly, tambajotran-drano sy gazy, valan-javaboary, toeram-panatanjahantena ary foibe ara-kolontsaina vaovao ny fampandrosoana ny tanàna. Tamin'ny tapany voalohany tamin'ny taona 2026 dia trano fonenana vaovao mirefy 558 600 m² no vita.<ref name="statistics"/> == Fanatanjahantena == Malaza ao Shymkent ny [[baolina kitra]], ady totohondry, tolona, fibatana fonjam-by, jimnastika, tenisy, lomano ary bisikileta. Ny klioban'ny baolina kitra lehibe indrindra ho an'ny lehilahy dia ny '''Ordabasy''', izay nahazo voalohany ny tompondakan'i Kazakstàna tamin'ny taona 2023. Ny klioban'ny vehivavy '''BIIK-Shymkent''' dia efa nahazo imbetsaka ny tompondakan'i Kazakstàna ary nandray anjara tamin'ny fifaninanana eoropeana. Ny Kianja Afovoany Khadzhimukan Munaitpasov no toeram-panatanjahantena lehibe indrindra. Misy efitrano fanatanjahantena, foibe tenisy, dobo filomanosana ary foibe atletisma koa ao an-tanàna. == Tontolo iainana == Ny olana lehibe momba ny tontolo iainana ao Shymkent dia mifandraika amin'ny entona avy amin'ny indostria sy ny fitaterana, ny kalitaon'ny rivotra, ny fanadiovana rano maloto, ny fitantanana fako ary ny fiarovana ny faritra maitso. Tafiditra ao anatin'ny fandaharan'asan'ny tanàna ny fanavaozana ny ozinina, ny fanitarana ny famatsiana gazy voajanahary, ny fampiasana fiara fitateram-bahoaka tsy dia mandoto, ny fanarenana renirano sy lakandrano ary ny fambolena hazo vaovao.<ref name="development"/> Anisan'ireo faritra voajanahary sy fialam-boly lehibe ny reniranon'i Badam, ny loharanon'i Koshkarata sy Karasu, ny valan-javamaniry ary ny fehikibo maitso manodidina ny tanàna. == Jereo koa == * [[Kazakstàna]] * [[Astana]] * [[Almaty]] == Loharano == {{reflist}} == Rohy ivelany == {{commonscat|Shymkent}} * [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent Tranonkala ofisialin'ny Akimat-n'i Shymkent] * [https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Antontanisa ofisialy momba an'i Shymkent] * [https://visit-shymkent.com/ Vavahadin'ny fizahan-tany ao Shymkent] * [https://shymkent.invest.gov.kz/ Vavahadin'ny fampiasam-bola ao Shymkent] [[Sokajy:Tanàna ao Kazakstàna]] [[Sokajy:Kazakstàna]] qjyknhzu0tj0uxoaake9q6ph6w8sji2 0 301588 1148662 2026-08-05T06:58:28Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Zoity]] ho [[Masajy]] i Thelezifor 1148662 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Masajy]] g9jfvungpyphnqcfkpnh59dicq8xk0g 1 301589 1148666 2026-08-05T07:54:08Z JianJi 36396 /* Ahitsio azafady */ fizarana vaovao 1148666 wikitext text/x-wiki == Ahitsio azafady == Miarahaba anao, Tena tsy azoko ilay hoe tapaka tamin'ny volana martsa, raha jerena ny teny frantsay anie dia "marche" io fa tsy "mars". Izaho koa anefa tsy mahay manitsy ilay izy fa tsara miresaka dokotera dia asaina mandika ny anarany teny malagasy na manazava raha mety azafady. Mirary soa amin'ny fahazotoana [[Mpikambana:JianJi|JianJi]] ([[Dinika amin'ny mpikambana:JianJi|resaka]]) 5 Aogositra 2026 à 07:54 (UTC) kpdxe6pijiwxbwlfvtob9tp4seothvi 0 301590 1148673 2026-08-05T09:30:26Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Masajy]] ho [[Ostreidae]] i Thelezifor 1148673 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Ostreidae]] 9uq0gprj6l59tl4jy92ecud6bts8qz1 0 301591 1148677 2026-08-05T10:28:46Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Akiho]] ho [[Akio]] i Thelezifor 1148677 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Akio]] 7s7lcfk4grkyyasrh5m7yv8bg06bmv3