Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 1616 1149644 1143832 2026-08-24T18:28:10Z Poco a poco 1689 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Lémur negro (Eulemur macaco), Isla de los Lemures, Madagascar, 2025-09-17, DD 06.jpg]] → [[File:Lémur rufo blanco y negro (Varecia variegata), Isla de los Lemures, Madagascar, 2025-09-17, DD 06.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Wrong species name 1149644 wikitext text/x-wiki {{vangovango}} [[Sary:Lémur rufo blanco y negro (Varecia variegata), Isla de los Lemures, Madagascar, 2025-09-17, DD 06.jpg|vignette|Komba]] '''Komba''' (''Eulemur macaco'') -- [[Biby]] [[Sokajy:Biby]] imcdj8rypomwhiqiaaoqqc1ifx2cfea 1149646 1149644 2026-08-24T18:31:31Z Poco a poco 1689 Fix 1149646 wikitext text/x-wiki {{vangovango}} [[Sary:Lémur negro (Eulemur macaco), Nosy Komba, Madagascar, 2025-09-12, DD 20.jpg|vignette|Komba]] '''Komba''' (''Eulemur macaco'') -- [[Biby]] [[Sokajy:Biby]] ns2nzptfseh0e8aswaut51r4yuuv240 0 230847 1149654 1148482 2026-08-25T06:47:28Z ~2026-43677-38 40632 haavo 1149654 wikitext text/x-wiki {{coord|18|46|S|47|34|E|}} {{infobox tanàna |anarana=Ambohimanga Rova |faritany=[[Faritanin'i Antananarivo|Antananarivo]] |faritra = [[Analamanga]] |firenena={{Madagasikara}} |isam-ponina=20.872 |haavo = 1.328 |velarantany= |sary=Ambohimanga_37.jpg |saina= |fanjakana= |ben'ny tanàna= |tanàn-dehibe= |tanàna=NC}} '''Ambohimanga Rova''' dia firaisam-pokotany malagasy ao amin'ny [[distrikan'i Antananarivo Avaradrano]], [[Faritra Analamanga]] ,[[Faritanin'i Antananarivo]]. Ny isan'ny mponina ao aminy dia 12229 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodim-piraisana dia 10231 ary ny kaodim-pivondronana dia 102.. Iray amin'ireo vohitra masina 12 eto Imerina i Ambohimanga, manana tantara sy tahiry maro io toerana io. Miala 15 km eto Antananarivo no misy azy. == Vokatry ny fambolena == [[File:Madagascar Rova ambohimanga royal tombs.JPG|thumb|left|Madagascar Rova ambohimanga royal tombs]] Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia >75%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia petits pois. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia haricot. Ny isan'omby dia 2536. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia chou-fleur. Ny entana lafo vidy indrindra dia chou-fleur. 20 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy. 2 ny mponina no manao asa tanana. 54 ny mponina no miasa tany. 42 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 2 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 986 no isan'ny kisoa. == Ara-tsosialy == == Fotodrafitrasa == Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna. Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina. Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Ahitana orinasa mampiasa olona latsaky ny folo. Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora. Ahitana lalana godorao (goudron) ao amin'ny kaominina. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1 ora. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 1500 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 1500 Fmg. == Fahasoavana == 5 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 20 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana. 40 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 35 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == == Olana == Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1. Tapaka in-1 ny lalana tao anatin'ny taona 1999-2001. Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. 1 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. {{reflist}} {{commonscat|Ambohimanga}} {{Analamanga}} [[Sokajy:Kaominina any Faritra Analamanga]] [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] mxv3zntrbjoko7nnww3s8btsagg44lg 0 230850 1149619 1111297 2026-08-24T12:30:32Z Haingo18 39791 Nanitsy tsipelina 1149619 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Ankadinandriana |faritany=Antananarivo |isam-ponina=13029 |firenena={{Madagasikara}} |saina=Malagasy|fanjakana=NC|tanàn-dehibe=NC|tanàna=NC|velarantany=NC|ben'ny tanàna=NC|sary=Akadinadriana.jpg}} '''Ankadinandriana''' dia firaisam-pokotany malagasy ao amin'ny fivondronan'[[Distrikan'Antananarivo-Avaradrano|'Antananarivo Avaradrano]], [[Faritanin' Antananarivo]]. Ny isan'ny mponina ao dia 13 029 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodim-piraisana dia 10243 ary ny kaodim-pivondronana dia 102 == Vokatry ny fambolena == Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia <5%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia haricot. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia autre produit de rente. Ny isan'omby dia 3048. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 2. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo. Ny entana lafo vidy indrindra dia mangahazo. 40 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy. 17 no isan'ny ombivavy be ronono. 98 ny mponina no miasa tany. 2 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 806 no isan'ny kisoa. == Ara-tsosialy == == Foto-drafitrasa == Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ijanon'ny takisiborosy ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Misy kolejy sy lisea ao amin'ilay tanàna. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano. Misy biraom-paositra ao. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 5000 Fmg. Misy fikambanan'ny mpampiasa lalan-tany ao. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 5000 Fmg. == Fahasoavana == 25 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 70 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana. 1 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 4 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == == Olana == Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 2. Tapaka in-1 ny lalana tao anatin'ny taona 1999-2001. Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 15. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. 1 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] kk2bfoe7kqk2g7j5g3aobm395rtkvgm 0 230982 1149634 1149244 2026-08-24T16:19:55Z Valimbavaka Rahary 39787 Nanampy Ara-jeografika 1149634 wikitext text/x-wiki {{coord|-22.148620|48.010550}} {{infobox tanàna |anarana=Manakara |faritany=[[Faritanin'i Fianarantsoa|Fianarantsoa]] |faritra=[[Faritra Fitovinany]] |isam-ponina=44237 |velarantany= 29.1 |firenena={{Madagasikara}} |sary = Manakara_river_(cropped).jpg |tanàna=Manakara|ben'ny tanàna=NC|fanjakana=NC|tanàn-dehibe=NC}} '''Manakara''' dia kaominina malagasy ao amin' ny [[distrikan' i Manakara]], [[Faritra Fitovinany]], [[Faritanin' i Fianarantsoa]]. Ny anaran'ny foko ao dia antemoro. Manana mponina miisa 44237 araka ny faminavinana natao tamin' ny taona 2018. Ny kaodin-kaominina dia 21099, 316 kosa ny kaodin-distrika. == Vokatry ny fambolena == Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa [[zezika simika]] dia <5%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia ny akondro. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia [[vary]]. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia [[mangahazo]]. Ny isan' [[omby]] dia 154. Telo ny isan' ny taona nisian'ny [[pestan' ny vorona]] teo anelanelan' ny taona 1999-2001 . Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin' ny velarantany dia mangahazo. Ny entana lafo vidy indrindra dia mandarine. 30 ny mponina no manao asa tanana. 13 ny mponina no miasa tany. 30 ny mponina no miasa amin'ny fanjonoana. 1 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 25 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. == Ara-jeografika == Iray amin'ireo fivondronana (districts) ao amin'ny faritra Fitovinany i Manakara. Ahitana Fokontany miisa 18 ao amin'ny kaominina renivohitra Manakara, ireto avy izany: Tanakidy, Mangarivotra Ouest, Mangarivotra Est, Midongikely, Ambodiampaly, Ambalakazaha avaratra, Maroalakeky, Andranovato, Tanambao ombimena, Ambalakazaha atsimo, Andranodaro, Manakarabe, Ambalafary gara, Andrina Ampilao, Andranofasika, Andranomainty, Vangaindranokely. <ref>Monographie de Manakara, par la préfecture de Manakara</ref> == Fotodrafitrasa == Misy masoivohon'ny banky. Misy seranam-piaramanidina akaikin'ilay tanàna. Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna. Ahitana hopitaly na toeram-pitsaboana ao. Misy seranana an-dranomasina ao. Ahitana tobim-pahasalamana ao. Misy tsena isan'andro any. Ijanon'ny [[taksiborosy|takisiborosy]] ilay kaominina. Misy fianarana ambaratonga faharoa (lise). Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Misy tranom-pitsarana maharitra any. Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano. Ny JIRAMA no manome ny rano. Misy biraom-paositra ao. Misy fitrandrahana harena an-kibon'ny tany amin'ny alalan'ny asa tanana ao. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia train. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 10 ora. Ahitana lalana godorao ao amin'ny kaominina. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 10 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 30&nbsp;000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 30&nbsp;000 Fmg. Mandeha eo amin'ny lalamby [[Zotra Fianarantsoa-Côte Est|Fianarantsoa Côte Est]] ("Fianarantsoa Amorontsiraka Atsinanana") micheline farany indrindra eto an-tany. == Fahasoavana == 15 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 40 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 10 volana. 15 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fiompiana. Misy sampan-draharaha misahana ny fananan-tany ao. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fahasalamana. Misy masoivohon' ny ministeran' ny rano sy ny ala. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny asa tany. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fiarovana.. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fanabeazana. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny mponina. Misy masoivohon' ny fanaraha-mason' ny asa. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny asa vaventy. == Olana == Ahitana miaramila ao amin'ilay kaominina. Ny isan'ny vaki-trano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 13. Ahitana polisy ao amin'ilay kaominina. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. == Jereo koa == '''Renivohi-paritany eto Madagasikara''' * [[Antananarivo]] - [[Antsiranana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Mahajanga]] - [[Toamasina]] - [[Toliara]] '''Renivohi-paritra eto Madagasikara''' * [[Ambatondrazaka]] - [[Ambositra]] - [[Ambovombe]] - [[Antananarivo]] - [[Antsirabe]] - [[Antsiranana]] - [[Antsohihy]] - [[Farafangana]] - [[Fenoarivo Atsinanana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Ihosy]] - [[T|Maevatanana]] - [[Mahajanga]] - [[Maintirano]] - [[Manakara]] - [[Mananjary]] - [[Miarinarivo]] - [[Morondava]] - [[Sambava]] - [[Toamasina]] - [[Tôlanaro]] - [[Toliara]] - [[Tsiroanomandidy]] == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. {{reflist}} {{Fitovinany}} {{commonscat}} [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[Sokajy:Kaominina any Faritra Fitovinany]] a9vwbdqzlr9utpfny0r9t0hkfdjrc2m 1149635 1149634 2026-08-24T16:22:10Z Valimbavaka Rahary 39787 Nanampy 1149635 wikitext text/x-wiki {{coord|-22.148620|48.010550}} {{infobox tanàna |anarana=Manakara |faritany=[[Faritanin'i Fianarantsoa|Fianarantsoa]] |faritra=[[Faritra Fitovinany]] |isam-ponina=44237 |velarantany= 29.1 |firenena={{Madagasikara}} |sary = Manakara_river_(cropped).jpg |tanàna=Manakara|ben'ny tanàna=NC|fanjakana=NC|tanàn-dehibe=NC}} '''Manakara''' dia kaominina malagasy ao amin' ny [[distrikan' i Manakara]], [[Faritra Fitovinany]], [[Faritanin' i Fianarantsoa]]. Ny anaran'ny foko ao dia antemoro. Manana mponina miisa 44237 araka ny faminavinana natao tamin' ny taona 2018. Ny kaodin-kaominina dia 21099, 316 kosa ny kaodin-distrika. == Vokatry ny fambolena == Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa [[zezika simika]] dia <5%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia ny akondro. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia [[vary]]. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia [[mangahazo]]. Ny isan' [[omby]] dia 154. Telo ny isan' ny taona nisian'ny [[pestan' ny vorona]] teo anelanelan' ny taona 1999-2001 . Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin' ny velarantany dia mangahazo. Ny entana lafo vidy indrindra dia mandarine. 30 ny mponina no manao asa tanana. 13 ny mponina no miasa tany. 30 ny mponina no miasa amin'ny fanjonoana. 1 ny mponina no miasa amin'ny fiompiana. 25 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. == Ara-jeografika == Iray amin'ireo fivondronana (districts) ao amin'ny faritra Fitovinany i Manakara. Renivohitry ny faritra Fitovinany koa izy ( capitale de la Région Fitovinany). == Fotodrafitrasa == Misy masoivohon'ny banky. Misy seranam-piaramanidina akaikin'ilay tanàna. Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna. Ahitana hopitaly na toeram-pitsaboana ao. Misy seranana an-dranomasina ao. Ahitana tobim-pahasalamana ao. Misy tsena isan'andro any. Ijanon'ny [[taksiborosy|takisiborosy]] ilay kaominina. Misy fianarana ambaratonga faharoa (lise). Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Misy tranom-pitsarana maharitra any. Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano. Ny JIRAMA no manome ny rano. Misy biraom-paositra ao. Misy fitrandrahana harena an-kibon'ny tany amin'ny alalan'ny asa tanana ao. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia train. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 10 ora. Ahitana lalana godorao ao amin'ny kaominina. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 10 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 30&nbsp;000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 30&nbsp;000 Fmg. Mandeha eo amin'ny lalamby [[Zotra Fianarantsoa-Côte Est|Fianarantsoa Côte Est]] ("Fianarantsoa Amorontsiraka Atsinanana") micheline farany indrindra eto an-tany. == Fahasoavana == 15 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 40 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 10 volana. 15 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 30 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fiompiana. Misy sampan-draharaha misahana ny fananan-tany ao. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fahasalamana. Misy masoivohon' ny ministeran' ny rano sy ny ala. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny asa tany. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fiarovana.. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny fanabeazana. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny mponina. Misy masoivohon' ny fanaraha-mason' ny asa. Misy masoivohon' ny minisiteran' ny asa vaventy. == Olana == Ahitana miaramila ao amin'ilay kaominina. Ny isan'ny vaki-trano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 13. Ahitana polisy ao amin'ilay kaominina. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. == Jereo koa == '''Renivohi-paritany eto Madagasikara''' * [[Antananarivo]] - [[Antsiranana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Mahajanga]] - [[Toamasina]] - [[Toliara]] '''Renivohi-paritra eto Madagasikara''' * [[Ambatondrazaka]] - [[Ambositra]] - [[Ambovombe]] - [[Antananarivo]] - [[Antsirabe]] - [[Antsiranana]] - [[Antsohihy]] - [[Farafangana]] - [[Fenoarivo Atsinanana]] - [[Fianarantsoa]] - [[Ihosy]] - [[T|Maevatanana]] - [[Mahajanga]] - [[Maintirano]] - [[Manakara]] - [[Mananjary]] - [[Miarinarivo]] - [[Morondava]] - [[Sambava]] - [[Toamasina]] - [[Tôlanaro]] - [[Toliara]] - [[Tsiroanomandidy]] == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. {{reflist}} {{Fitovinany}} {{commonscat}} [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] [[Sokajy:Kaominina any Faritra Fitovinany]] c61sp61l2k8v91i1scodws2bsqjv436 0 266352 1149647 1148467 2026-08-24T18:43:48Z Thelezifor 15140 1149647 wikitext text/x-wiki {{Infobox renirano|anarana=Onilahy|velarantany=31 000 km2|halavany=400 km|loharano=distrikan ' i Betroka|firenena=madagasikara|fanjakana=malagasy|faritany=Toliara}} [[Sary:Onilahy River.jpg|vignette|371x371px|I Onilahy, mandalo eo [[Tongobory]] ([[Betioky Atsimo]])]] I '''Onilahy''' na '''Oñelahy''' na '''Oñilahy''' dia [[ony]] manavatsava ny faritra atsimo-andrefan' i [[Madagasikara]], ao amin' ny [[faritanin'i Toliara|faritanin' i Toliara]]. Mahatratra 31 600 <abbr>km²</abbr> ny lemaka azony sy ireo sampandranony, 145 <abbr>m³</abbr>/s ny habetsahan' ny korian-dranony ary 400 km any ho any ny halavany ary any amin' ny 1 000 m any ny haambon' ny toerana ipoiran' ny loharanony any amin' ny [[distrikan'i Betroka|distrikan' i Betroka]]. Ny rano mamatsy azy avy ao amin' ny ilany ankavia dia [[Isoanala]], [[Ianapera]], i [[Sakoa]] ary i [[Sakamena]], fa ny avy ao amin' ny ilany ankavanana ao avaratra kosa dia [[Imaloto]], i [[Sakamare (renirano)|Sakamare]], i [[Taheza (renirano)|Taheza]] ary i [[Sakondry (renirano)|Sakondry]]. Mamakivaky [[lohasaha]] lalina i Onilahy ary mivarina mitsotsorina tampoka any amin'ny [[helodranon' i Soalary]] (na ''[[Saint Augustin]]'') (35 [[Kilômetatra|km]] atsimon' i [[Toliara]]) ao amin' ny [[Lakandranon' i Môzambika]] noho ny fitohizan' io lohasaha lalina io any an-dranomasina. Ny ampahan' ilay lohasaha ao andrefan' i [[Tongobory]] dia ahitana fambolem-bary sahan' ny tantsaha [[antanosy]] == Famaritana sy tombana == [[Sary:Onilahy watershed.png|vignette|Faritanin-dranon' i Onilahy]] I Onilahy dia iray amin'ireo renirano lehibe indrindra any atsimo-andrefan'i Madagasikara. Araka ny fanadihadiana ara-toedrano nataon'i Aldegheri, dia miforona amin'ny fihaonan'ny Isoanala, Ihazofotsy, Mangoky ary Imaloto izy. Ny sampana heverina ho fototra lehibe amin'ny rafitra Onilahy dia ny Mangoky, izay miainga ao amin'ny tangoron-tendrombohitra Ivakoany, eo amin'ny haavo manodidina ny 1 300 [[Metatra|m]]<ref><nowiki><ref>Aldegheri, Marius. ''The Rivers and Streams on Madagascar'', ao amin'ny ''Biogeography and Ecology in Madagascar'', 1972. IRD Horizon: https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_5/b_fdi_30-30/32882.pdf</ref>. Rehefa mivoaka ny faritra avo sy ny sisin'ny lembalemba, dia mikoriana miankandrefana i Onilahy. Amin'ny faritra sasany dia manana fandriana midadasika izy, misy fasika sy fiolahana maro, indrindra amin'ny tapany ambany amin'ny làlany. Mivarina ao amin'ny Lakandranon'i Môzambika amin'ny alalan'ny vinany ao amin'ny helodranon'i Saint-Augustin izy<ref><nowiki><ref>Aldegheri, Marius. ''The Rivers and Streams on Madagascar'', IRD Horizon: https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_5/b_fdi_30-30/32882.pdf</ref>. Ny halavan'ny Onilahy, raha isaina manomboka amin'ny loharanon'ny Mangoky, dia manodidina ny 400 km. Ny velaran'ny fari-drano mamatsy azy dia tombanana ho 32 000 km² eo ho eo. Anisan'ny sakeli-drano lehibe ao aminy ny Imaloto-Lalana, izay mirefy 242 km eo ho eo hatramin'ny fihaonany amin'ny renirano lehibe<ref><nowiki><ref>Aldegheri, Marius. ''The Rivers and Streams on Madagascar'', IRD Horizon: https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_5/b_fdi_30-30/32882.pdf</ref>. == Faritra mando sy arovana == [[Sary:JMLEB 002 StAugustin.JPG|vignette|Fizoran' i Onilahy mankany amin' ny [[helodranon' i Soalara]]]] Ny tapany ambany amin'i Onilahy dia tafiditra ao anatin'ny faritra arovana Amoron'i Onilahy. Io faritra io dia ahitana rafitra ara-tontolo iainana mifandray, toy ny renirano, lakandrano madinika, farihy, honahona, ala amoron-drano, kirihitra maina misy tsilo, ary lembalemba vatosokay amin'ny sisin'ny renirano<ref>WWF Madagascar. ''Amoron’i Onilahy Protected Area''. https://www.wwf.mg/en/?18050941/Amoroni-Onilahy-Protected-Area=</ref>. Ny <nowiki>''</nowiki>[https://www.dictionnaire-environnement.com/zone-humide-definition-role-ecologique-protection/ Zones humides] de l'Onilahy<nowiki>''</nowiki> dia toerana Ramsar laharana 2304, voasokajy tamin'ny 22 Mey 2017. Mirefy 42 950 ha io faritra mando io, ary mandrakotra ampahan-dalana 75 km amin'ny tapany ambany amin'ny renirano Onilahy. Ny toerana dia ao amin'ny Faritra Atsimo-Andrefana, amin'ny manodidina ny 23°30'48"S sy 44°02'45"E<ref>Ramsar Sites Information Service. ''Zones humides de l'Onilahy''. https://rsis.ramsar.org/ris/2304</ref>. Anisan'ny sokajy iraisam-pirenena iantsoana ny faritra Amoron'i Onilahy koa ny Key Biodiversity Area, toerana Ramsar, ary ampahany amin'ny tahirin-javaboary biosfera Tsimanampesotse–Nosy Ve Androka. Ao amin'ny faritanin'i Toliara, Faritra Atsimo-Andrefana, distrikan'i Toliara II sy Betioky Atsimo no misy azy, ary mirefy 100 482 ha ny velarany<ref>Fondation pour les Aires Protégées et la Biodiversité de Madagascar. ''Amoron’i Onilahy''. https://www.fapbm.org/en/aire_protegee/amoroni-onilahy-2/</ref>. == Harena voajanahary == [[Sary:JNB-MRU 22.08.2009 13-16-53 (cropped).jpg|vignette|I Onilahy mivarina any an-dranomasina]] Manana lanja lehibe ara-tontolo iainana ny tapany ambany amin'i Onilahy noho ny habetsahan'ny karazana fonenana voajanahary ao aminy. Ny faritra Ramsar Onilahy dia voalaza fa ahitana karazana biby maro, anisan'izany ny biby mampinono 27, karazam-biby mandady 56, karazam-borona 79, ary karazan-trondro na biby an-dranomamy sasany hita ao amin'ny faritra<ref>Ramsar Sites Information Service. <nowiki>''</nowiki>Zones humides de l'Onilahy<nowiki>''</nowiki>. <nowiki>https://rsis.ramsar.org/ris/2304</nowiki></ref>. Ny faritra Amoron'i Onilahy dia manan-karena amin'ny zavamaniry sy biby endemika. Voarakitra ao amin'ny FAPBM fa ahitana karazana vorona 89, karazana biby mandady 54, karazana sahona 6, karazana ramanavy 15, ary karazana zavamaniry 107 ao amin'ny faritra arovana. Ahitana karazana maky sy sifaka koa ny faritra, anisan'izany ny <nowiki>''</nowiki>Lemur catta<nowiki>''</nowiki> sy ny <nowiki>''</nowiki>Propithecus verreauxi<nowiki>''</nowiki><ref>Fondation pour les Aires Protégées et la Biodiversité de Madagascar. <nowiki>''</nowiki>Amoron’i Onilahy<nowiki>''</nowiki>. <nowiki>https://www.fapbm.org/en/aire_protegee/amoroni-onilahy-2/</nowiki></ref>. Nisy fanadihadiana siantifika natao tao amin'ny alan'i Belomotse, ao amin'ny lohasaha ambany Onilahy, izay nahitana karazana sahona 6 sy karazana biby mandady 55. Io fanadihadiana io dia nanasongadina fa toerana manan-danja amin'ny fiarovana ny zava-mananaina ao amin'ny faritra atsimo-andrefan'i Madagasikara ny lohasahan'i Onilahy<ref>D'Cruze, N. et al. <nowiki>''</nowiki>The Amphibians and Reptiles of the Lower Onilahy River Valley, a Temporary Protected Area in Southwest Madagascar<nowiki>''</nowiki>. Herpetological Conservation and Biology, 2009. <nowiki>https://www.herpconbio.org/Volume_4/Issue_1/D%27Cruze_etal_2009b.pdf</nowiki></ref>. == Toekarena == [[Sary:Malagasy People around the Onilahy Embouchure (Southwest Madagascar) in 1595 CE 01.jpg|vignette]] Manan-danja amin'ny fiainan'ny mponina manodidina i Onilahy, indrindra amin'ny fambolena, jono, fampiasana ny rano, ary fizahantany. Ny tany lonaka amoron-drano, fantatra amin'ny anarana hoe <nowiki>''</nowiki>baiboho<nowiki>''</nowiki>, dia isan'ny toerana lehibe ho an'ny fambolena ao amin'ny faritra. Misy koa ny mety ho fizahantany mifandray amin'ny renirano, toy ny fidinana an-dakana, fitsidihana farihy, zohy, loharano mafana ary toerana voajanahary manodidina ny faritra mando<ref>Fondation pour les Aires Protégées et la Biodiversité de Madagascar. ''Amoron’i Onilahy''. https://www.fapbm.org/en/aire_protegee/amoroni-onilahy-2/</ref>. Araka ny [[:fr:WWF|WWF]], ny faritra mando ao Onilahy dia manampy amin'ny fandrindrana ny fihodinan'ny rano, amin'ny fifehezana ny fikaohan-tany, ary amin'ny fitahirizana karbôna. Manome tolotra ara-tontolo iainana ho an'ny mponina eo an-toerana koa izy, toy ny rano, vokatra avy amin'ny ala, ary toerana fiveloman'ny jono<ref>WWF Madagascar. ''Amoron’i Onilahy Protected Area''. https://www.wwf.mg/en/?18050941/Amoroni-Onilahy-Protected-Area=</ref>. == Fanamby ara-tontolo iainana == Miatrika fanamby ara-tontolo iainana ny faritra Onilahy, indrindra ny fanitarana ny fambolena, ny fahasimban'ny ala, ny famokarana arina, ny [[doro tanety]] tsy voafehy, ny fihazana, ny fitrandrahana hazo, ary ny fanjonoana tafahoatra. Ireo olana ireo dia mety hiteraka fikaohan-tany, fitombenana fotaka, fahasimban' ny fonenan' ny zava-mananaina, ary fihenan' ny kalitaon' ny rano<ref>WWF Madagascar. <nowiki>''Amoron’i Onilahy Protected Area''</nowiki>. https://www.wwf.mg/en/?18050941/Amoroni-Onilahy-Protected-Area=&#x3C;/ref> Fondation pour les Aires Protégées et la Biodiversité de Madagascar. ''Amoron’i Onilahy''. https://www.fapbm.org/en/aire_protegee/amoroni-onilahy-2/</ref>. Ny fanadihadiana natao tao amin'ny alan'i Belomotse dia milaza fa ny fahaverezan'ny fonenana voajanahary no iray amin'ireo loza lehibe indrindra ho an'ny sahona sy biby mandady ao amin'ny lohasaha ambany Onilahy. Voatonona ao koa ny fanapahana ala, ny doro ala ho an'ny fambolena sy fiompiana, ny fanamboarana lakana, ary ny fanamainana faritra mando ho an'ny fambolem-bary<ref>D'Cruze, N. et al. ''The Amphibians and Reptiles of the Lower Onilahy River Valley, a Temporary Protected Area in Southwest Madagascar''. Herpetological Conservation and Biology, 2009. https://www.herpconbio.org/Volume_4/Issue_1/D%27Cruze_etal_2009b.pdf</ref>. == Jereo koa == * [[Menarandra]] * [[Lisitry ny renirano eto Madagasikara]] == Fanovozan-kevitra == * "[https://books.openedition.org/pub/533 Onilahy]", [https://books.openedition.org/pub/440?lang=fr ''Petite encyclopédie du Grand Sud de Madagascar'']. {{reflist}} {{Renirano malagasy}} [[Sokajy:Faritra Atsimo-Andrefana]] [[Sokajy:Reniranon'i Madagasikara]] [[Sokajy:Saint Augustin]] shi28sj1mxd78zl7sdvpvdyz0nsf1yg 0 279048 1149636 1145990 2026-08-24T16:28:13Z Thelezifor 15140 1149636 wikitext text/x-wiki [[Sary:Complexe Mahavavy Kinkony-crop23.jpg|vignette|Reniranon ' ny Mahavavy|369x369px]] [[Sary:Juzni-Mahavavi.png|vignette|274x274px]] I '''Mahavavy Atsimo''' dia reniranon' i [[Madagasikara]] ao amin' ny [[faritra Boeny]] sy ny [[faritra Betsiboka]], ao amin' ny [[faritanin'i Mahajanga|faritanin' i Mahajanga]], izay mivarina mankany andrefana ao amin' ny [[Ranomasimbe Indiana]]. Mamakivaky ny [[Tahirin-javaboary Mahavavy-Kinkony]] sy ny [[Tahirin-javaboary manokana Kasijy]] ity renirano ity. Iray amin' ny renirano mamatsy an' i Mahavavy Atsimo avy ankavia i [[Tandra]]. == Jereo koa == * [[Lisitry ny renirano eto Madagasikara]] * [[Mahavavy Avaratra]] -ony ao amin' ny faritra [[Diana]]. {{reflist}} {{Renirano malagasy}} [[Sokajy:Faritra Betsiboka]] [[Sokajy:Reniranon'i Madagasikara]] 65hvt7yoldg1agj0curelhunw23e7l4 0 292987 1149627 1141770 2026-08-24T14:50:17Z Thelezifor 15140 1149627 wikitext text/x-wiki [[Sary:Spathiphyllum cochlearispathum RTBG.jpg|vignette|435x435px|''Spathiphyllum cochlearispathum'']] [[Sary:Arum Titan - Jardin botanique de Villers les Nancy.jpg|vignette|399x399px|''[[Amorphophallus titanum]]'']] Ny '''''Araceae''''' dia fianakavian-javamaniry ahitana karazana 3&nbsp;500 eo ho eo izay mitsinjara amin' ny antokon-javamaniry 139 eo ho eo, ao amin' ny filaharana [[Arales]] (araka ny [[fanasokajian' i Cronquist]]) na [[Alismatales]] (araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]]). Zavamaniry [[mônôkôtiledôna]] izy ireo, izay mety hiseho amin' ny endika [[hazobotry]] na [[ahitra]], indraindray [[Hazo (zavamaniry)|hazo]], any amin' ny faritra mafana, ary, amin' ny isa kely, any amin' ny faritra manana toetany antonony. Anisan' ity fianakaviana ity ny ''[[Colocasia esculenta]]'' ([[saonjo]]). Ity fianakaviana ity dia ahitana ny ''[[Amorphophallus titanum]]'', any any [[Sumatra]], izay manana vondrom-bony lehibe indrindra amin' ity fianakaviana ity. == Lisitry ny antoko == Araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(30</small> <small>Aogosutra 2012)</small> * ''[[Aglaodorum]]'' <small>Schott (1858)</small> * ''[[Aglaonema]]'' <small>Schott (1829)</small> * ''[[Alloschemone]]'' <small>Schott (1858)</small> * ''[[Alocasia]]'' <small>(Schott) G.Don (1839)</small> * ''[[Ambrosina]]'' <small>Bassi (1763)</small> * ''[[Amorphophallus]]'' <small>Blume ex Decne. (1834)</small> * ''[[Amydrium]]'' <small>Schott (1863)</small> * ''[[Anadendrum]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Anaphyllopsis]]'' <small>A.Hay (1988 publ. 1989)</small> * ''[[Anaphyllum]]'' <small>Schott (1858)</small> * ''[[Anchomanes]]'' <small>Schott (1853)</small> * ''[[Anthurium]]'' <small>Schott (1829)</small> * ''[[Anubias]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Apoballis]]'' <small>Schott (1858)</small> * ''[[Aridarum]]'' <small>Ridl. (1913)</small> * ''[[Ariopsis]]'' <small>Nimmo (1839)</small> * ''[[Arisaema]]'' <small>Mart. (1831)</small> * ''[[Arisarum]]'' <small>Mill. (1754)</small> * ''[[Arophyton]]'' <small>Jum. (1928)</small> * ''[[Arum]]'' <small>L. (1753)</small> * ''[[Asterostigma]]'' <small>Fisch. & C.A.Mey. (1845)</small> * ''[[Bakoa]]'' <small>P.C.Boyce & S.Y.Wong (2008)</small> * ''[[Biarum]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Bognera]]'' <small>Mayo & Nicolson (1984)</small> * ''[[Bucephalandra]]'' <small>Schott (1858)</small> * ''[[Caladium]]'' <small>Vent. (1800)</small> * ''[[Calla]]'' <small>L. (1753)</small> * ''[[Callopsis]]'' <small>Engl. (1895)</small> * ''[[Carlephyton]]'' <small>Jum. (1919)</small> * ''[[Cercestis]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Chlorospatha]]'' <small>Engl. (1878)</small> * ''[[Colletogyne]]'' <small>Buchet (1939)</small> * ''[[Colocasia]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Croatiella]]'' <small>E.G.Gonç. (2005)</small> * ''[[Cryptocoryne]]'' <small>Fisch. ex Wydler (1830)</small> * ''[[Culcasia]]'' <small>P.Beauv. (1805)</small> * ''[[Cyrtosperma]]'' <small>Griff. (1851)</small> * ''[[Dieffenbachia]]'' <small>Schott (1829)</small> * ''[[Dracontioides]]'' <small>Engl. (1911)</small> * ''[[Dracontium]]'' <small>L. (1753)</small> * ''[[Dracunculus]]'' <small>Mill. (1754)</small> * ''[[Eminium]]'' <small>Schott (1856)</small> * ''[[Epipremnum]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Filarum]]'' <small>Nicolson (1967)</small> * ''[[Furtadoa]]'' <small>M.Hotta (1981)</small> * ''[[Gearum]]'' <small>N.E.Br. (1882)</small> * ''[[Gonatopus]]'' <small>Engl. (1879)</small> * ''[[Gorgonidium]]'' <small>Schott (1864)</small> * ''[[Gymnostachys]]'' <small>R.Br. (1810)</small> * ''[[Hapaline]]'' <small>Schott (1858)</small> * ''[[Helicodiceros]]'' <small>Schott (1853)</small> * ''[[Hestia]]'' <small>S.Y.Wong & P.C.Boyce (2010)</small> * ''[[Heteropsis]]'' <small>Kunth (1841)</small> * ''[[Holochlamys]]'' <small>Engl. (1883)</small> * ''[[Homalomena]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Incarum]]'' <small>E.G.Gonç. (2005)</small> * ''[[Jasarum]]'' <small>G.S.Bunting (1975 publ. 1977)</small> * ''[[Lagenandra]]'' <small>Dalzell (1852)</small> * ''[[Lasia]]'' <small>Lour. (1790)</small> * ''[[Lasimorpha]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Lemna]]'' <small>L. (1753)</small> * ''[[Leucocasia]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Lysichiton]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Mangonia]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Monstera]]'' <small>Adans. (1763)</small> * ''[[Montrichardia]]'' <small>Crueg. (1854)</small> * ''[[Nephthytis]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Ooia]]'' <small>S.Y.Wong & P.C.Boyce (2010)</small> * ''[[Orontium]]'' <small>L. (1753)</small> * ''[[Pedicellarum]]'' <small>M.Hotta (1976)</small> * ''[[Peltandra]]'' <small>Raf. (1819)</small> * ''[[Philodendron]]'' <small>Schott (1829)</small> * ''[[Philonotion]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Phymatarum]]'' <small>M.Hotta (1965)</small> * ''[[Pichinia]]'' <small>S.Y.Wong & P.C.Boyce (2010)</small> * ''[[Pinellia]]'' <small>Ten. (1839)</small> * ''[[Piptospatha]]'' <small>N.E.Br. (1879)</small> * ''[[Pistia]]'' <small>L. (1753)</small> * ''[[Podolasia]]'' <small>N.E.Br. (1882)</small> * ''[[Pothoidium]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Pothos]]'' <small>L. (1753)</small> * ''[[Protarum]]'' <small>Engl. (1901)</small> * ''[[Pseudohydrosme]]'' <small>Engl. (1892)</small> * ''[[Pycnospatha]]'' <small>Thorel ex Gagnep. (1941)</small> * ''[[Remusatia]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Rhaphidophora]]'' <small>Hassk. (1842)</small> * ''[[Rhodospatha]]'' <small>Poepp. (1845)</small> * ''[[Sauromatum]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Scaphispatha]]'' <small>Brongn. ex Schott (1860)</small> * ''[[Schismatoglottis]]'' <small>Zoll. & Moritzi (1854)</small> * ''[[Scindapsus]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Spathantheum]]'' <small>Schott (1859)</small> * ''[[Spathicarpa]]'' <small>Hook. (1831)</small> * ''[[Spathiphyllum]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Spirodela]]'' <small>Schleid. (1839)</small> * ''[[Stenospermation]]'' <small>Schott (1858)</small> * ''[[Steudnera]]'' <small>K.Koch (1862)</small> * ''[[Stylochaeton]]'' <small>Lepr. (1834)</small> * ''[[Symplocarpus]]'' <small>Salisb. ex Nutt. (1817)</small> * ''[[Synandrospadix]]'' <small>Engl. (1883)</small> * ''[[Syngonium]]'' <small>Schott (1829)</small> * ''[[Taccarum]]'' <small>Brongn. ex Schott (1858)</small> * ''[[Theriophonum]]'' <small>Blume (1837)</small> * ''[[Typhonium]]'' <small>Schott (1829)</small> * ''[[Typhonodorum lindleyanum|Typhonodorum]]'' <small>Schott (1857)</small> * ''[[Ulearum]]'' <small>Engl. (1905)</small> * ''[[Urospatha]]'' <small>Schott (1853)</small> * ''[[Wolffia]]'' <small>Horkel ex Schleid. (1844)</small> * ''[[Wolffiella]]'' <small>(Hegelm.) Hegelm. (1895)</small> * ''[[Xanthosoma]]'' <small>Schott (1832)</small> * ''[[Zamioculcas]]'' <small>Schott (1856)</small> * ''[[Zantedeschia]]'' <small>Spreng. (1826)</small> * ''[[Zomicarpa]]'' <small>Schott (1856)</small> * ''[[Zomicarpella]]'' <small>N. E. Brown (1881)</small> === Antoko misy eto Madagasikara === [[Sary:(MHNT) Colocasia esculenta - Les Martels, Giroussens Tarn.jpg|vignette|''[[Colocasia esculenta]]'' ([[saonjo]])]] Indreto ny antoko manana karazana maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Alocasia]]'' <small>(Schott) G.Don</small> * ''[[Amorphophallus]]'' <small>Blume ex Decne.</small> * ''[[Arophyton]]'' <small>Jum</small>. * ''[[Arum]]'' <small>L.</small> * ''[[Carlephyton]]'' <small>Jum</small>. * ''[[Colletogyne]]'' <small>Buchet</small> * ''[[Colocasia]]'' <small>Schott</small> * ''[[Epipremnum]]'' <small>Schott</small> * ''[[Heteropsis]]'' <small>Kunth</small> * ''[[Lemna]]'' <small>L.</small> * ''[[Pistia stratiotes|Pistia]]'' <small>L.</small> * ''[[Pothos]]'' <small>L.</small> * ''[[Spirodela]]'' <small>Schleid</small>. * ''[[Typhonium]]'' <small>Schott</small> * ''[[Typhonodorum lindleyanum|Typhonodorum]]'' <small>Schott</small> * ''[[Wolffia]]'' <small>Horkel ex Wimm.</small> * ''[[Xanthosoma]]'' <small>Schott</small> 3ob5ajfhbb14ropgltgigkgvbirr24c 0 295987 1149648 1147819 2026-08-24T18:55:24Z Thelezifor 15140 1149648 wikitext text/x-wiki [[Sary:Rivers_of_southern_Madagascar_OSM.png|vignette|335x335px| Faritra misy ny Lembalemba Mahafaly]] Ny '''Lembalemba Mahafaly''', any amin' ny ilany atsimo-andrefan' i [[Madagasikara]], dia faritra maina eo anelanelan' i [[Onilahy (ony)|Onilahy]] sy i [[Menarandra]], mirefy 45&nbsp;000 km² eo ho eo, dia faritra ahitana havoana iva ary lohasaha tery, izay zara raha misy [[rano]]. Tsy manam-paharoa ny karazan-javamananaina ao aminy, izay anjakan' ny zavamaniry mahatanty haintany toa ny ''[[Euphorbia]]'' sy ny ''[[Zaha|Adansonia]]'', ary fonenan' ny karazan-javamananaina tsy fahita firy ao amin' ny [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa|Valan-javaboahary Tsimanampetsotsa]], izay natao Lova Iraisam-Pirenen' i UNESCO tamin' ny taona 2023. Manome lanja lehibe ny fombafomba fandevenana sy ny fanajana ny fady, izay fototry ny kolontsainy, ny [[Mahafaly]] monina ao, mpiompy sy mpamboly. == Jeôgrafia == [[Sary:Onilahy watershed.png|ankavia|vignette|Sahan-dranon' i Onilahy]] Eo anelanelan' i [[Onilahy (ony)|Onilahy]] any avaratra sy i [[Menarandra]] any atsimo no misy ny Lembalemba Mahafaly izay manana velarana mirefy 45&nbsp;000 km² eo ho eo<ref><small>"[https://www.wildmadagascar.org/overview/the_people.html The people of Madagascar]", ''www.wildmadagascar.org''</small></ref>. Miavaka noho ny fisian' ny vohontany sokay izay ahitana lempona sy lava-bato ary sefaka ity lembalemba ity. Amin' ny ankapobeny dia be sokay sy tsy diai mamokatra ny [[nofon-tany]], ka tsy mety amin' ny fambolena midadasika. Ahitana [[havoana]] iva sy [[lohasaha]] tery koa io faritra io. [[Sary:Euphorbia stenoclada stenoclada ies.jpg|vignette|191x191px|Samata (''[[Euphorbia stenoclada]]'')]] Manana toetany maina ny Lembalemba Mahafaly. Kely ny [[Rotsa-drano|rotsak' orana]], 200 hatramin' ny 600 mm eo ho eo isan-taona, milatsaka ao anatin' ny volana vitsivitsy. Mety hiovaova be ny [[Mari-pana|maripana]] eo anelanelan' ny [[andro]] sy ny [[Alina (fotoana)|alina]], ary ny andro amin' izany dia mafana fa ny alina kosa mangatsiaka. Avo dia avo ny [[fietona]] ka sarotra ny mahazo rano ho an' ny [[mponina]] sy ny [[biby fiompy]]. Ny [[renirano]] izay manaraka [[Fizaràn-taona|fizaran-taona]] dia fenon' ny ranon' orana mandritra ny fotoana fohy. Ampiasain' ny mponina ho fitehirizan-drano voajanahary ny [[zaha]] indraindray: loahina ny vatan' ilay hazo mba hitahirizana ny ranon' orana. Tsy hitana [[farihy]] maharitra ny ao amin' ny Lembalemba Mahafaly. == Tontolo iainana sy zavamananaina == [[Sary:Euphorbia capuronii ies.jpg|ankavia|vignette|193x193px|''[[Euphorbia capuronii]]'']] [[Sary:Pencil Cactus (Euphorbia tirucalli).jpg|vignette|212x212px|''[[Euphorbia tirucalli]]'']] === Endri-paritra === Anisan' ny faritra maina indrindra eto [[Madagasikara]] ity faritra ity, izay misy tanisokay tsy mety amin' ny karazam-pambolena sasany; mietona haingana ny ranon' [[orana]] izay zara raha misy, ka sarotra ny mahazo [[rano]]<ref name=":0"><small>"[https://wwf.panda.org/wwf_news/?190941%2FThe-Plateau-Mahafaly-wonderful-Baobab-land The ‘Plateau Mahafaly’ – wonderful Baobab land]", ''wwf.panda.org''</small></ref>. === Zavamananaina === Ny ala misy tsilo sy ny zavamaniry mahatanty haintany toy ny ''[[Euphorbia]]'' sy ny ''[[Zaha|Adansonia]]'' no manjaka ao amin' io faritra io<ref name=":0" /><ref><small>"[https://rewildsafaris.com/southern-africa/madagascar/spiny-forest/ Spiny Forest, Madagascar’s alien desert landscape]", ''rewildsafaris.com''</small></ref><ref><small>"[https://coillealba.org.uk/blog/the-spiny-forest-of-madagascar/ The Spiny Forest Of Madagascar] {{Wayback|url=https://coillealba.org.uk/blog/the-spiny-forest-of-madagascar/ |date=20250908051016 }}", ''coillealba.org.uk''</small></ref>. Ny ''[[Euphorbia]]'' dia ahitana ny ''[[Euphorbia stenoclada]]'' na samata, ny ''[[Euphorbia mahafalensis]]'', ''[[Euphorbia capuronii]]'', ny ''[[Euphorbia tirucalli]]'', ny ''[[Euphorbia genoudiana]]'', sns. ary ny ''[[Zaha|Adansonia]]'' dia iahitana indrindra ny ''[[Adansonia grandidieri]]'' sy ny ''[[Adansonia za]]''. [[Sary:Radiated Tortoise, Tsimanampetsotsa, Madagascar (4309678996).jpg|vignette|197x197px|''[[Astrochelys radiata]]'']] Ny [[Valan-javaboarim-pirenena Tsimanampetsotsa|Valan-javaboarin' i Tsimanampetsotsa]], eo amin' ny sisin' ilay lembalemba, dia fonenan' ny karazan-javamaniry sy karazam-biby tsy fahita raha tsy ao aminy, anisan' izany ny ''[[Sokatra|Testudines]]'' (sokatra: ''[[Astrochelys radiata]]'', ''[[Pyxis arachnoides]]'')<ref><small>"[https://animalia.bio/spider-tortoise?taxonomy=532 Spider tortoise]", ''animalia.bio''</small></ref> sy ny ''[[Lemuridae]]'' (''[[Hira (maky)|Lemur catta]]'', ''[[Lepilemur leucopus]]'', ''[[Microcebus griseorufus]]''). [[Sary:Lemur catta, Duisburg (DE) -- 2023 -- 0844.jpg|vignette|195x195px|''[[Hira (maky)|Lemur catta]]'']] Miatrika olana ara-tontolo iainana toy ny [[fandripahana ala]] sy ny [[doro tanety]] ary ny fitrandrahana tafahoatra ny [[Loharanon-karena voajanahary|harena voajanahary]] ilay faritra. Ny fikambanana toy ny WWF dia miara-miasa amin' ny [[fokonolona]] mba hampiroboroboana ny fitantanana maharitra ny loharanon-drano sy ny fiarovana ny zavamananaina isan-karazany, anisan' izany ny fampidirana ny zavamaniry azo volena sy mahatanty haintany toa ny [[ananambo]] (''Moringa oleifera'')<ref name=":0" />. Voasoratra ao amin' ny Lisitry ny Lova Iraisam-Pirenen' ny [[UNESCO]] tamin' ny taona 2023 ny Valan-javaboarin' i Tsimanampetsotsa, izay manana karazan-javamananaina tsy hita any ivelany<ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/05/patrimoine-mondial-les-forets-seches-de.html Patrimoine mondial - Les forêts sèches de l’Atsimo Andrefana inscrites à l’Unesco]", ''www.lexpress.mg''</small></ref>. == Mponina sy kolontsaina == [[Sary:Tissage du coton en pays Mahafaly - Victor Cayla - btv1b10111052j.jpg|vignette|Mahafaly manenona [[landihazo]]]] Ny [[Mahafaly]] no [[Foko eto Madagasikara|foko malagasy]] mponina betsaka ao amin' ilay lembalemba. Mpiandry [[omby]] sy [[osy]] aman' [[ondry]] ary mpamboly izy ireo. Ny fiarahamonina mahafaly dia manana rafi-pianakaviana mifototra amin' ny ray. Matetika ny tovolahy no tompon' andraikitra amin' ny [[fiompiana]], fa ny vehivavy kosa dia mandray anjara amin' ny asa [[fambolena]] sy ny raharaha ao an-trano<ref><small>"[https://joshuaproject.net/people_groups/13215/MA Mahafaly in Madagascar]", ''joshuaproject.net''</small></ref>. [[Sary:MahafalyTomb.jpg|vignette|198x198px|Fasana mahafaly]] Manome lanja lehibe ny fombafomba [[fandevenana]] ny Mahafaly. Ny [[fasana]] dia matetika voaravaka tandrok' omby sy [[aloalo]], izay maneho ny fiovan' ny olona iray ho amin' ny tontolon' ny [[Razana (finoana malagasy)|razana]]. Mety haharitra volana maromaro ny fanamboarana fasana sy ny fanatanterahana ny fombafomba mifandray amin' izany ary misy ny fanaovana [[sorona]] omby<ref><small>"[https://australian.museum/about/history/exhibitions/death-the-last-taboo/burial-madagascar/ Burial - Madagascar]", ''australian.museum''</small></ref><ref><small>"[https://www.metmuseum.org/essays/kingdoms-of-madagascar-malagasy-funerary-arts Kingdoms of Madagascar: Malagasy Funerary Arts]", ''www.metmuseum.org''</small></ref>. Ny fanajana ny [[Fady (malagasy)|fady]], izay mandrara ny fanao na ny fihetsika sasany heverina ho manafintohina ny razana, no ivon' ny kolontsaina mahafaly<ref><small>"[https://journals.lww.com/coas/fulltext/2003/01020/the_role_of_local_taboos_in_conservation_and.7.aspx The Role of Local Taboos in Conservation and Management of Species - The Radiated Tortoise in Southern Madagascar]", ''journals.lww.com''</small></ref>. == Jereo koa == * [[Mahafaly]] * [[Androy (lembalemba)]] * [[Ankarana/Ankara (lembalemba)]] * [[Bara (lembalemba)]] * [[Bemaraha (lembalemba)]] * [[Betsileo (lembalemba)]] * [[Boina (lembalemba)]] * [[Bongolava (lembalemba)]] * [[Ihorombe (lembalemba)]] * [[Imerina (lembalemba)]] * [[Karimbola (lembalemba)]] * [[Kelifely (lembalemba)]] * [[Mahafaly (lembalemba)]] * [[Menabe (lembalemba)]] * [[Tampoketsa (lembalemba)]] * [[Vakinankaratra (lembalemba)]] * [[Lembalemba sy tandavan-tendrombohitra ary tangoron-tendrombohitra eto Madagasikara]] * [[Jeôgrafian' i Madagasikara]] == Loharano sy fanamarihana == e963srhhyma6hsj6htuiuqqz3mty7hw 0 297869 1149620 1130923 2026-08-24T12:51:58Z Nantesa 40448 Nanitsy 1149620 wikitext text/x-wiki Ny '''minisitra''' dia olona iray voatendry hanatanteraka andraikitra amin'ny fanapahan-kevitra sy ny [[Pôlitika|politika]] ao amin'ny [[governemanta]]. Ny minisitra dia tompon'andraikitra amin'ny fitantanana sy fanatanterahana ny politikan'ny governemanta amin'ny sehatra voafaritra, toy ny sehatry ny [[toekarena]], ny [[fahasalamana]], ny [[fanabeazana]], ny raharaham-pirenena, sns. Amin'ny ankapobeny, ny minisitra dia mitantana minisitera, izay departemanta ao amin'ny governemanta izay miasa amin'ny famolavolana sy ny fanatanterahana politika manokana. Mety ho mpiara-miasa amin'ny governemanta ny minisitra, na solontenan'ny governemanta eo anivon'ny fiaraha-miasa iraisam-pirenena. == Asa sy andraikitra == Ny asa fototra entin'ny minisitra dia ny manatanteraka ny politika napetraky ny governemanta<ref>https://www.diplomatie.gov.mg/index.php/actualites1/689-nomination-du-nouveau-ministre-des-affaires-etrangeres-madame-rasata-rafaravavitafika</ref> ao amin'ny sehatry ny ministera iandraketany. Amin'ny firenena maro, ny minisitra dia anisan'ny mpikambana ao amin'ny governemanta na ny cabinet, ary mitarika ny fivoriana na ny fanapahan-kevitra stratejika momba ireo politika. Anisan'ny andraikitra sy asa manan-danja ho an'ny minisitra<ref>https://www.vie-publique.fr/fiches/19463-quels-sont-les-pouvoirs-des-ministres</ref>: * Mitantana ministera: mitarika sy manara-maso ny fivoaran'ny asan'ny ministera. * Mandray anjara amin'ny fanapahan-kevitra ara-politika: manampy amin'ny fanapahan-kevitra lehibe sy miara-miasa amin'ny governemanta amin'ny ankapobeny. * Manam-pahaizana sy manampy amin'ny politika manokana: manam-pahaizana amin'ny sehatra resahiny, toy ny toekarena, fahasalamana, na fanabeazana. == Fizarana sy karazana ministera == Ao amin'ny governemanta, ny minisitra dia mety hisahana ministera maro arakaraka ny firenena sy ny rafitra politika. Ohatra amin'ny ministera: * Minisitry ny Toe-karena sy ny Vola * Minisitry ny Raharaham-bahiny * Minisitry ny Fahasalamana * Minisitry ny Fanabeazana == Fandaharana sy fanovàna == Amin'ny ankapobeny, ny minisitra dia voatendry amin'ny alàlan'ny [[filoham-pirenena]] na [[praiminisitra]], arakaraka ny rafitra politika ao amin'ny firenena. Ny faharetan'ny asany dia mety hifandray amin'ny fahavitan'ny governemanta na ny fanovana ara-politika, toy ny fanovana kabinetra na fanampiana amin'ny fanatsarana politika. == Fiovana sy fialàna == Ny minisitra dia mety hiala amin'ny andraikiny amin'ny antony samihafa: mety ho amin'ny alalan'ny fanovana kabinetra, fialana amin'ny asany, na ny fitsarana sy fandrosoana ara-politika izay mitaky fanovàna. Azo atao ihany koa ny fanesorana na fametrahana amin'ny toeran'ny minisitra iray, arakaraka ny rafitra sy ny toe-javatra ara-politika. [[Sokajy:Governemanta]] 0myeoota63896dhsd4ox6166zlangve 4 298655 1149652 1133868 2026-08-25T04:02:18Z JianJi 36396 1149652 wikitext text/x-wiki '''Androany [[25 Aogositra|25 aogositra]]''': * '''[[1835]]''' - Fanambaràna ny fahaleovantenan' i [[Orogoay]]. * '''[[1912]]''' - Nananganana ny antoko Kuomintang (nasionalista) tao [[Sina|Shina]]. * '''[[1944]]''' - Nanafahana an'i [[Paris]] teo ambany zioga [[Alemàna (vahoaka)|Alemàna]] [[Nazisma|Nazi]]. 8e8ds6y4uxdqrdw7d9j2919fdpez3cv 4 298656 1149653 1133870 2026-08-25T04:56:26Z JianJi 36396 1149653 wikitext text/x-wiki '''Androany [[26 Aogositra|26 aogositra]]''': [[File:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|thumb|Fanambaràna ny zon'olombelona sy ny olompirenena tamin' ny taona 1789]] * '''[[1646]]''' - Andron'ny sakana ho fiarovan' ny vahoakan'i [[Paris]] ny lalàna sy ny parlemantan' i Paris. * '''[[1789]]''' - Tao [[Frantsa]], nankatoavina ny Fanambaràna ny zon'olombelona sy ny olompirenena. 6a64qdfu89eur0e2bfpi6cn10ilune6 0 299718 1149650 1138765 2026-08-24T19:09:38Z Thelezifor 15140 1149650 wikitext text/x-wiki Inty ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Cryptocarya''''' araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny volana Jona 2024. Tsiahivina fa ny ''Cryptocarya'' dia atokon-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]''. == A == * ''Cryptocarya acuminata'' Merr. * ''Cryptocarya acutifolia'' H.W.Li * ''Cryptocarya adpressa'' Munzinger & McPherson * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' van der Werff * ''Cryptocarya ainikinii'' Kosterm. * ''Cryptocarya alba'' (Molina) Looser * ''Cryptocarya albifrons'' Kosterm. * ''Cryptocarya alleniana'' C.T.White * ''Cryptocarya alseodaphnifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya alticola'' Kosterm. * ''Cryptocarya ambrensis'' van der Werff * ''Cryptocarya ampla'' Merr. * ''Cryptocarya amygdalina'' Nees * ''Cryptocarya anamalayana'' Gamble * ''Cryptocarya andamanica'' Hook.f. * ''Cryptocarya angica'' Kaneh. & Hatus. * ''Cryptocarya angulata'' C.T.White * ''Cryptocarya angustifolia'' E.Mey. ex Meisn. * ''Cryptocarya apamifolia'' Gamble * ''Cryptocarya archboldiana'' C.K.Allen * ''Cryptocarya arfakensis'' Kaneh. & Hatus. * ''Cryptocarya argyrophylla'' C.K.Allen * ''Cryptocarya aristata'' Kosterm. * ''Cryptocarya aschersoniana'' Mez * ''Cryptocarya atra'' Kosterm. * ''Cryptocarya aurea'' (Kosterm.) Kosterm. * ''Cryptocarya aureobrunnea'' C.K.Allen * ''Cryptocarya aureosericea'' Kosterm. * ''Cryptocarya austrokweichouensis'' X.H.Song == B == * ''Cryptocarya balakrishnanii'' M.Gangop. & Chakrab. * ''Cryptocarya bamagana'' B. Hyland * ''Cryptocarya barbellata'' A.C.Sm. * ''Cryptocarya barrabeae'' Munzinger & McPherson * ''Cryptocarya beddomei'' Gamble * ''Cryptocarya beilschmiediifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya bellendenkerana'' B. Hyland (Qld.) * ''Cryptocarya bernhardiensis'' C.K.Allen * ''Cryptocarya bhutanica'' D.G.Long * ''Cryptocarya bidwillii'' Meisn. * ''Cryptocarya biswasii'' M.Gangop. * ''Cryptocarya bitriplinervia'' Kosterm. * ''Cryptocarya boemiensis'' Kaneh. & Hatus. * ''Cryptocarya botelhensis'' P.L.R.Moraes * ''Cryptocarya brachythyrsa'' H.W.Li * ''Cryptocarya bracteolata'' Gamble * ''Cryptocarya brassii'' C.K.Allen (Qld., P.N.G.) * ''Cryptocarya brevipes'' C.K.Allen * ''Cryptocarya bullata'' Kosterm. * ''Cryptocarya burckiana'' Warb. (Qld.) == C == * ''Cryptocarya caesia'' Blume * ''Cryptocarya cagayanensis'' Merr. * ''Cryptocarya calandoi'' Kosterm. * ''Cryptocarya calcicola'' H.W.Li * ''Cryptocarya calderi'' M.Gangop. * ''Cryptocarya calelanensis'' Elmer * ''Cryptocarya caloneura'' (Scherff.) Kosterm. * ''Cryptocarya canaliculata'' van der Werff * ''Cryptocarya capuronii'' Kosterm. * ''Cryptocarya carrii'' Kosterm. * ''Cryptocarya caryoptera'' Kosterm. * ''Cryptocarya cavei'' M.Gangop. & Chakrab. * ''Cryptocarya celebica'' (Koord.) Kosterm. * ''Cryptocarya ceramica'' Kosterm. * ''Cryptocarya cercophylla'' W.E.Cooper * ''Cryptocarya chanthaburiensis'' Kosterm. * ''Cryptocarya chartacea'' Kosterm. * ''Cryptocarya chinensis'' (Hance) Hemsl. * ''Cryptocarya chingii'' W.C.Cheng * ''Cryptocarya chrysea'' Munzinger & McPherson * ''Cryptocarya citriformis'' (Vell.) P.L.R.Moraes * ''Cryptocarya clarksoniana'' B. Hyland * ''Cryptocarya claudiana'' B. Hyland * ''Cryptocarya cocosoides'' B. Hyland * ''Cryptocarya concinna'' Hance * ''Cryptocarya conduplicata'' Munzinger & McPherson * ''Cryptocarya constricta'' C.K.Allen * ''Cryptocarya cordata'' C.K.Allen * ''Cryptocarya cordifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya coriacea'' (Kosterm.) van der Werff * ''Cryptocarya corrugata'' C.T.White & W.D.Francis * ''Cryptocarya costata'' Blume * ''Cryptocarya crassifolia'' Baker * ''Cryptocarya crassinerviopsis'' Kosterm. * ''Cryptocarya cunninghamii'' Meisn. * ''Cryptocarya cuprea'' Kosterm. == D == * ''Cryptocarya darusensis'' Kosterm. * ''Cryptocarya dealbata'' Baker * ''Cryptocarya dekae'' M.Gangop. * ''Cryptocarya densiflora'' Blume * ''Cryptocarya depauperata'' H.W.Li * ''Cryptocarya depressa'' Warb. * ''Cryptocarya dipterocarpifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya diversifolia'' Blume * ''Cryptocarya dorrigoensis'' Frodin ex B.Hyland & Floyd (N.S.W.) * ''Cryptocarya durifolia'' Kosterm. == E == * ''Cryptocarya edanoii'' Merr. * ''Cryptocarya elegans'' (Reinecke) A.C.Sm. * ''Cryptocarya elliptica'' Schltr. * ''Cryptocarya elliptifolia'' Merr. * ''Cryptocarya elongata'' Kosterm. * ''Cryptocarya endiandrifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya enervis'' Hook.f. * ''Cryptocarya engleriana'' Teschner * ''Cryptocarya erythroxylon'' Maiden & Betche * ''Cryptocarya euphlebia'' Merr. * ''Cryptocarya everettii'' Merr. * ''Cryptocarya exfoliata'' C.K.Allen == F == * ''Cryptocarya fagifolia'' Gamble * ''Cryptocarya ferrarsi'' King ex Hook.f. * ''Cryptocarya ferrea'' Blume * ''Cryptocarya filicifolia'' (Kosterm.) Kosterm. * ''Cryptocarya flavescens'' (Kosterm.) van der Werff * ''Cryptocarya flavisperma'' Kosterm. * ''Cryptocarya floydii'' Kosterm. * ''Cryptocarya fluminensis'' Kosterm. * ''Cryptocarya foetida'' R.T.Baker * ''Cryptocarya forbesii'' Gamble * ''Cryptocarya foveolata'' C.T.White & W.D.Francis * ''Cryptocarya foxworthyi'' Elmer * ''Cryptocarya fulva'' Kosterm. * ''Cryptocarya fusca'' Gillespie * ''Cryptocarya fuscopilosa'' Teschner == G == * ''Cryptocarya gigantocarpa'' Kosterm. * ''Cryptocarya glabriflora'' van der Werff * ''Cryptocarya glauca'' Merr. * ''Cryptocarya glaucescens'' R.Br. * ''Cryptocarya glauciphylla'' Elmer * ''Cryptocarya glaucocarpa'' B. Hyland (Qld.) * ''Cryptocarya globosa'' C.K.Allen * ''Cryptocarya globularia'' Kosterm. ex de Kok * ''Cryptocarya gonioclada'' Kaneh. & Hatus. * ''Cryptocarya gracilis'' Schltr. * ''Cryptocarya graehneriana'' Teschner * ''Cryptocarya grandis'' B. Hyland * ''Cryptocarya gregsonii'' Maiden * ''Cryptocarya griffithiana'' Wight * ''Cryptocarya guianensis'' Meisn. * ''Cryptocarya guillauminii'' Kosterm. == H == * ''Cryptocarya hainanensis'' Merr. * ''Cryptocarya hartleyi'' Kosterm. * ''Cryptocarya helicina'' Kosterm. * ''Cryptocarya hornei'' Gillespie * ''Cryptocarya hypospodia'' F.Muell. == I == * ''Cryptocarya idenburgensis'' C.K.Allen * ''Cryptocarya ilocana'' S.Vidal * ''Cryptocarya impressa'' Miq. * ''Cryptocarya impressivena'' Kaneh. & Hatus. * ''Cryptocarya insularis'' Vasudeva Rao & Chakrab. * ''Cryptocarya intermedia'' Elmer * ''Cryptocarya invasiorum'' Kosterm. * ''Cryptocarya iridescens'' Kosterm. == J == * ''Cryptocarya jacarepaguensis'' Vattimo-Gil == K == * ''Cryptocarya kaengkrachanensis'' M.Z.Zhang, Yahara & Tagane * ''Cryptocarya kajewskii'' C.K.Allen * ''Cryptocarya kamahar'' Teschner * ''Cryptocarya krameri'' van der Werff * ''Cryptocarya kurzii'' Hook.f. * ''Cryptocarya kwangtungensis'' H.T.Chang == L == * ''Cryptocarya laevigata'' Blume * ''Cryptocarya lanceolata'' Merr. * ''Cryptocarya lancifolia'' A.C.Sm. * ''Cryptocarya lancilimba'' Kosterm. * ''Cryptocarya lanuginosa'' (Teschner) Kosterm. * ''Cryptocarya laotica'' (Gagnep.) Kosterm. * ''Cryptocarya latifolia'' Sond. * ''Cryptocarya lauriflora'' (Blanco) Merr. * ''Cryptocarya lawsonii'' Gamble * ''Cryptocarya ledermannii'' Teschner * ''Cryptocarya leiana'' C.K.Allen * ''Cryptocarya leptospermoides'' Kosterm. * ''Cryptocarya leucophylla'' B. Hyland * ''Cryptocarya liebertiana'' Engl. * ''Cryptocarya lifuensis'' Guillaumin * ''[[Cryptocarya litoralis]]'' van der Werff * ''Cryptocarya lividula'' B. Hyland * ''Cryptocarya loheri'' Merr. * ''Cryptocarya longepetiolata'' Kosterm. * ''Cryptocarya longifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya loureirii'' Nees * ''Cryptocarya louvelii'' Danguy * ''Cryptocarya lucida'' Blume * ''Cryptocarya lyoniifolia'' S.Lee & F.N.Wei == M == * ''Cryptocarya macdonaldii'' B. Hyland * ''Cryptocarya mackeei'' Kosterm. * ''Cryptocarya mackinnoniana'' F.Muell. * ''Cryptocarya maclurei'' Merr. * ''Cryptocarya macrocarpa'' Guillaumin * ''Cryptocarya macrodesme'' Schltr. * ''Cryptocarya macrophylla'' Gamble * ''Cryptocarya maculata'' H.W.Li * ''Cryptocarya magnifolia'' Teschner * ''Cryptocarya malayana'' de Kok * ''Cryptocarya mandioccana'' Meisn. * ''Cryptocarya mannii'' Hillebr. * ''Cryptocarya massoy'' (Oken) Kosterm. * ''Cryptocarya medicinalis'' C.T.White * ''Cryptocarya megaphylla'' Kosterm. * ''Cryptocarya meisneriana'' Frodin * ''Cryptocarya melanocarpa'' B. Hyland (Qld.) * ''Cryptocarya membranacea'' Thwaites * ''Cryptocarya metcalfiana'' C.K.Allen * ''Cryptocarya micrantha'' Meisn. * ''Cryptocarya microcos'' Kosterm. * ''Cryptocarya microneura'' Meisn. * ''Cryptocarya mindanaensis'' Elmer * ''Cryptocarya minutifolia'' C.K.Allen * ''Cryptocarya montana'' (Kosterm.) van der Werff * ''Cryptocarya moschata'' Nees & Mart. * ''Cryptocarya multiflora'' van der Werff * ''Cryptocarya multinervis'' Teschner * ''Cryptocarya multipaniculata'' Teschner * ''Cryptocarya murrayi'' F.Muell. * ''Cryptocarya muthuvariana'' R.Jagad., P.Suresh, Kumar, Gangapr. & S.P.Mathew * ''Cryptocarya myrcioides'' S.Moore * ''Cryptocarya myristicoides'' Baker * ''Cryptocarya myrtifolia'' Stapf == N == * ''Cryptocarya nana'' Kosterm. * ''Cryptocarya natalensis'' (J.H.Ross) Kosterm. * ''Cryptocarya nigra'' Kosterm. * ''Cryptocarya nitens'' (Blume) Koord. & Valeton * ''Cryptocarya nothofagetorum'' Kosterm. * ''Cryptocarya nova-anglica'' B.Hyland & Floyd == O == * ''Cryptocarya oblata'' F.M.Bailey * ''Cryptocarya obliqua'' Blume * ''Cryptocarya oblonga'' (Kosterm.) van der Werff * ''Cryptocarya oblongata'' Merr. * ''Cryptocarya obovata'' R.Br. * ''[[Cryptocarya occidentalis]]'' van der Werff * ''Cryptocarya ocoteifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya odorata'' Guillaumin * ''Cryptocarya oligocarpa'' Merr. * ''Cryptocarya oligophlebia'' Merr. * ''Cryptocarya onoprienkoana'' B. Hyland * ''Cryptocarya oubatchensis'' Schltr. * ''Cryptocarya ovalifolia'' (Danguy) van der Werff * ''Cryptocarya ovata'' Teschner * ''Cryptocarya ovatocaudata'' Kosterm. * ''Cryptocarya ovoidea'' Munzinger & McPherson == P == * ''Cryptocarya pachyphylla'' Kosterm. * ''Cryptocarya palawanensis'' Merr. * ''Cryptocarya pallens'' Kosterm. * ''Cryptocarya pallida'' Merr. * ''Cryptocarya pallidifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya palmerensis'' C.K.Allen * ''Cryptocarya panamensis'' P.L.R.Moraes & van der Werff * ''Cryptocarya papuana'' Kamik. * ''Cryptocarya parallelinervia'' Kosterm. * ''Cryptocarya parinarifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya parinarioides'' A.C.Sm. * ''Cryptocarya parvifolia'' Merr. * ''Cryptocarya pauciflora'' Baker * ''Cryptocarya perareolata'' (Kosterm.) van der Werff * ''Cryptocarya pergamentacea'' C.K.Allen * ''Cryptocarya pergracilis'' Kosterm. * ''Cryptocarya perlucida'' C.K.Allen * ''Cryptocarya pervillei'' Baill. * ''Cryptocarya petelotii'' Kosterm. ex H.H.Pham * ''Cryptocarya petiolata'' van der Werff * ''Cryptocarya phyllostemon'' Kosterm. * ''Cryptocarya pleurosperma'' C.T.White & W.D.Francis * ''Cryptocarya pluricostata'' Kosterm. * ''Cryptocarya polyneura'' (Kosterm.) van der Werff * ''Cryptocarya praetervisa'' M.G.Gangop., Chakrab. & A.S.Chauhan * ''Cryptocarya procera'' Talbot * ''Cryptocarya pulchella'' Teschner * ''Cryptocarya pulchrinervia'' Kosterm. * ''Cryptocarya pullenii'' Kosterm. * ''Cryptocarya pusilla'' Teschner * ''Cryptocarya pustulata'' Kosterm. * ''Cryptocarya putida'' B. Hyland (Qld.) == R == * ''Cryptocarya ramosii'' Merr. * ''Cryptocarya rarinervia'' S.Moore * ''Cryptocarya renicarpa'' Kosterm. * ''Cryptocarya resinosa'' Kosterm. * ''Cryptocarya reticulata'' Blume * ''Cryptocarya retusa'' (Willd. ex Nees) van der Werff * ''Cryptocarya revoluta'' van der Werff * ''Cryptocarya rhizophoretum'' Kosterm. * ''Cryptocarya rhodosperma'' B. Hyland * ''Cryptocarya riedeliana'' P.L.R.Moraes * ''Cryptocarya rifaii'' Kosterm. * ''Cryptocarya rigida'' Meisn. * ''Cryptocarya rigidifolia'' van der Werff * ''Cryptocarya robynsiana'' Kosterm. * ''Cryptocarya roemeri'' Lauterb. * ''Cryptocarya rotundifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya rubiginosa'' Griff. * ''Cryptocarya rubra'' Blume * ''Cryptocarya rugulosa'' Hook.f. * ''Cryptocarya ruruvaiensis'' Kosterm. == S == * ''Cryptocarya saccharata'' B. Hyland * ''Cryptocarya saligna'' Mez * ''Cryptocarya samarensis'' Merr. * ''Cryptocarya samoensis'' Christoph. * ''Cryptocarya schlechteri'' Teschner * ''Cryptocarya schmidii'' Kosterm. * ''Cryptocarya schoddei'' Kosterm. * ''Cryptocarya sclerophylla'' B. Hyland * ''Cryptocarya sellowiana'' P.L.R.Moraes * ''Cryptocarya septentrionalis'' van der Werff * ''Cryptocarya sericeotriplinervia'' Kosterm. * ''Cryptocarya simonsii'' Kosterm. * ''Cryptocarya sleumeri'' Kosterm. * ''Cryptocarya smaragdina'' B. Hyland * ''Cryptocarya spathulata'' Kosterm. * ''Cryptocarya splendens'' Kosterm. * ''Cryptocarya stenophylla'' van der Werff * ''Cryptocarya stocksii'' Meisn. * ''Cryptocarya strictifolia'' Kosterm. * ''Cryptocarya subbullata'' Kosterm. * ''Cryptocarya subfalcata'' C.K.Allen * ''Cryptocarya sublanuginosa'' Kosterm. * ''Cryptocarya subtrinervis'' Kaneh. & Hatus. * ''Cryptocarya subtriplinervia'' (Kosterm.) van der Werff * ''Cryptocarya subvelutina'' Elmer * ''Cryptocarya sulavesiana'' Kosterm. * ''Cryptocarya sulcata'' C.K.Allen * ''Cryptocarya sumatrana'' Kosterm. * ''Cryptocarya sumbawaensis'' Kosterm. == T == * ''Cryptocarya tannaensis'' Guillaumin * ''Cryptocarya tawaensis'' Merr. * ''Cryptocarya tebaensis'' Teschner * ''Cryptocarya tesselata'' Kosterm. * ''Cryptocarya tetragona'' C.K.Allen * ''Cryptocarya teysmanniana'' Miq. * ''Cryptocarya thouvenotii'' (Danguy) Kosterm. * ''Cryptocarya todayensis'' Elmer * ''Cryptocarya transvaalensis'' Burtt Davy * ''Cryptocarya transversa'' Kosterm. * ''Cryptocarya triplinervis'' R.Br. * ''Cryptocarya tsangii'' Nakai * ''Cryptocarya tuanku-bujangii'' Kosterm. * ''Cryptocarya turbinata'' Gillespie * ''Cryptocarya turrilliana'' A.C.Sm. == U == * ''Cryptocarya umbonata'' C.K.Allen == V == * ''Cryptocarya vacciniifolia'' Stapf * ''Cryptocarya vanderwerffii'' Kottaim. * ''Cryptocarya velloziana'' P.L.R.Moraes * ''Cryptocarya velutina'' Kosterm. * ''Cryptocarya velutinosa'' Kosterm. * ''Cryptocarya verrucosa'' Teschner * ''Cryptocarya vidalii'' (Elmer) Merr. * ''Cryptocarya villarii'' S.Vidal * ''Cryptocarya viridiflora'' Kosterm. * ''Cryptocarya vulgaris'' B. Hyland == W == * ''Cryptocarya weinlandii'' K.Schum. * ''Cryptocarya whiffiniana'' Le Cussan & B.Hyland (Qld.) * ''Cryptocarya whiteana'' C.K.Allen * ''Cryptocarya wiedensis'' P.L.R.Moraes * ''Cryptocarya wightiana'' Thwaites * ''Cryptocarya wilderiana'' Christoph. * ''Cryptocarya williwilliana'' B.Hyland & Floyd * ''Cryptocarya wilsonii'' Guillaumin * ''Cryptocarya womersleyi'' Kosterm. * ''Cryptocarya woodii'' Engl. * ''Cryptocarya wrayi'' Gamble * ''Cryptocarya wyliei'' Stapf == X == * ''Cryptocarya xylophylla'' Kosterm. == Y == * ''Cryptocarya yaanica'' N.Chao * ''Cryptocarya yasuniensis'' P.L.R.Moraes & van der Werff * ''Cryptocarya yunnanensis'' H.W.Li == Z == * ''Crptocarya zamboangensis'' Merr. * ''Cryptocarya zollingeriana'' Miq. == Jereo koa == * ''[[Cryptocarya]]'' mzyrgnpfkq0o6jryy7u8suhl1zace5r 0 300039 1149639 1141462 2026-08-24T17:08:29Z Thelezifor 15140 Fampiasana 1149639 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lagune Lamraro - Ambavarana 11.jpg|vignette|480x480px|''Typhonodorum lindleyanum'' (eo anelanelan' ny farihin' i Lanirano sy Ambavarana)]] Ny '''''Typhonodorum lindleyanum''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', zana-pianakaviana ''Aroideae''. Io no hany karazana ao amin' ny antokon-javamairy '''''Typhonodorum'''''. Ity karazana zavamaniry ity dia teratany ao [[Kômôro]], eto [[Madagasikara]], ao [[Maorisy]] ary ao [[Tanzania]]. Maniry eny amoron' ny renirano sy ny farihy ary eny amin' ny honahona izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambia''', '''horiridrano''', '''mangaoka''', '''mangibo''', '''mangilo''', '''mangoka''', '''via''', ary '''viha'''. Ahitra lehibe maniry anaty rano izy io, izay hita any amin' ny faritra mando na somary mando, eny amin' ny [[ala honko]], eny amin' ny tany mandon-dranomamy, amin' ny haabo 0 hatramin' ny 1&nbsp;000 m. == Fampiasana == === Sakafo amin' ny mosary === [[Sary:Typhonodorum lindleyanum ( via).jpg|vignette|281x281px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Ampiasaina hatao sakafo amin' ny fotoanan' ny mosary ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Tany [[Zanzibar]] (ao amin' ny nosy Pemba) sy any amin' ny faritra sasany amin' ny [[Ranomasimbe Indianina]], dia hanina ny vodiny (taranjany) sy ny vihiny aorian' ny fikarakarana maharitra sy be pitsiny izay atao mba hanesorana ny poizina ao aminy. Tapatapahina sy alona anaty rano ary ampandevezina imbetsaka ny vodiny, na nototoina ho vovony, mba ho azo hanina. Ampangotrahina imbetsaka koa ny vihiny vao azo hanina. Tsy loharanon-tsakafo amin' ny fotoana mahazatra izy io fa vonjy aina mandritra ny vanim-potoan' ny tsy fisian-tsakafo. === Fitsaboana === [[Sary:Typhonodorum lindleyanum kz1.jpg|ankavia|vignette|297x297px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Milaza ny fampiasana ny ravina sy ny fon' ny ''Typhonodorum lindleyanum'' amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ho an' ny vehivavy ny fanadihadiana etnôbôtanika natao tany amn' ny faritra atsimo-atsinanan' i [[Madagasikara]]. Ny fampiasana voalaza dia ahitana: * ny fanesorana ny ahitra na tavony avy ao ankibon' ny tera-bao aorian' ny fiterahana; * ny olana mahazo ny andilana; * ny fitsaboana ny may. Tafiditra ao anatin' ny sehatry ny fitsaboana nentim-paharazana ireo fampiasana ny ''Typhonodorum lindleyanum'' ireo fa tsy voamarina ara-pitsaboana môderina. === Haingo === [[Sary:Starr-120522-6303-Typhonodorum lindleyanum-fruit stalk-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (24512793474).jpg|vignette|276x276px|Voan' ny ''Typhonodorum lindleyanum'']] Zavamaniry fanao haingo koa ny ''Typhonodorum lindleyanum'' ary izany no tena fampiasana azy ankehitriny noho ny raviny lehibe sy ny bika aman' endriny. Ambolena azy: * ny eny amin' ny zaridaina bôtanika; * ny eny amin' ny zaridaina anaty rano any amin' ny faritra trôpikaly; * ny eny amin' ny valan-javaboary; * ary ny any amin' ny fanangonana zavamaniry vahiny. === Fiarovana ny tany === Ao amin' ny toeram-poniriany voajanahary dia manampy amin' ny fitazonana ny tany be honahona sy manome fandrakofana ny zavamaniry ho an' ny tontolo mando ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Mandray anjara amin' ny fampiandranoana ny bibikely mpamidra vovobony isan-karazany koa io zavamaniry io. === Famokarana tsiraka === [[Sary:Typhonodorum-2016.jpg|vignette|253x253px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Milaza ny loharanom-baovao sasany fa manome tsiraka tsara kalitao izay ampiasaina eo an-toerana ny ''Typhonodorum lindleyanum'', na dia tsy voarakitra an-tsoratra loatra aza izany fampiasana azy izany raha miraha amin' ny fampiasana azy amin' ny ho sakafo na ho haingo. === Fanapoizinana === Misy kristaly ôksalatana kalsiôma sy zavatra hafa miteraka falailay ny taova rehetra amin' ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Mety hiteraka famaivay mafy amin' ny vava sy ny tenda ary ny lalam-pandevonan-kanina ny fihinanana tsy misy fikarakarana mialoha. Mety hiteraka famaivay amin' ny hoditry ny olona sasany ihany koa ny fikarakarana azy io. == Jereo koa == * ''[[Colocasia esculenta]]'' (saonjo) * ''[[Alocasia macrorrhizos]]'' (saombia, saonjobia) [[Sokajy:Araceae]] pz1hi87q2vai7y9pc56f6o12il0x1mz 1149640 1149639 2026-08-24T17:13:43Z Thelezifor 15140 1149640 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lagune Lamraro - Ambavarana 11.jpg|vignette|480x480px|''Typhonodorum lindleyanum'' (eo anelanelan' ny farihin' i Lanirano sy Ambavarana)]] Ny '''''Typhonodorum lindleyanum''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Aroideae]]''. Io no hany karazana ao amin' ny antokon-javamairy '''''Typhonodorum'''''. Ity karazana zavamaniry ity dia teratany ao [[Kômôro]], eto [[Madagasikara]], ao [[Maorisy]] ary ao [[Tanzania]]. Maniry eny amoron' ny renirano sy ny farihy ary eny amin' ny honahona izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambia''', '''horiridrano''', '''mangaoka''', '''mangibo''', '''mangilo''', '''mangoka''', '''via''', ary '''viha'''. Ahitra lehibe maniry anaty rano izy io, izay hita any amin' ny faritra mando na somary mando, eny amin' ny [[ala honko]], eny amin' ny tany mandon-dranomamy, amin' ny haabo 0 hatramin' ny 1&nbsp;000 m. == Fampiasana == === Sakafo amin' ny mosary === [[Sary:Typhonodorum lindleyanum ( via).jpg|vignette|281x281px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Ampiasaina hatao sakafo amin' ny fotoanan' ny mosary ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Tany [[Zanzibar]] (ao amin' ny nosy Pemba) sy any amin' ny faritra sasany amin' ny [[Ranomasimbe Indianina]], dia hanina ny vodiny (taranjany) sy ny vihiny aorian' ny fikarakarana maharitra sy be pitsiny izay atao mba hanesorana ny poizina ao aminy. Tapatapahina sy alona anaty rano ary ampandevezina imbetsaka ny vodiny, na nototoina ho vovony, mba ho azo hanina. Ampangotrahina imbetsaka koa ny vihiny vao azo hanina. Tsy loharanon-tsakafo amin' ny fotoana mahazatra izy io fa vonjy aina mandritra ny vanim-potoan' ny tsy fisian-tsakafo. === Fitsaboana === [[Sary:Typhonodorum lindleyanum kz1.jpg|ankavia|vignette|297x297px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Milaza ny fampiasana ny ravina sy ny fon' ny ''Typhonodorum lindleyanum'' amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ho an' ny vehivavy ny fanadihadiana etnôbôtanika natao tany amn' ny faritra atsimo-atsinanan' i [[Madagasikara]]. Ny fampiasana voalaza dia ahitana: * ny fanesorana ny ahitra na tavony avy ao ankibon' ny tera-bao aorian' ny fiterahana; * ny olana mahazo ny andilana; * ny fitsaboana ny may. Tafiditra ao anatin' ny sehatry ny fitsaboana nentim-paharazana ireo fampiasana ny ''Typhonodorum lindleyanum'' ireo fa tsy voamarina ara-pitsaboana môderina. === Haingo === [[Sary:Starr-120522-6303-Typhonodorum lindleyanum-fruit stalk-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (24512793474).jpg|vignette|276x276px|Voan' ny ''Typhonodorum lindleyanum'']] Zavamaniry fanao haingo koa ny ''Typhonodorum lindleyanum'' ary izany no tena fampiasana azy ankehitriny noho ny raviny lehibe sy ny bika aman' endriny. Ambolena azy: * eny amin' ny zaridaina bôtanika; * eny amin' ny zaridaina anaty rano any amin' ny faritra trôpikaly; * eny amin' ny valan-javaboary; * ary any amin' ny fanangonana zavamaniry vahiny. === Fiarovana ny tany === Ao amin' ny toeram-poniriany voajanahary dia manampy amin' ny fitazonana ny tany be honahona sy manome fandrakofana ny zavamaniry ho an' ny tontolo mando ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Mandray anjara amin' ny fampiandranoana ny bibikely mpamidra vovobony isan-karazany koa io zavamaniry io. === Famokarana tsiraka === [[Sary:Typhonodorum-2016.jpg|vignette|253x253px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Milaza ny loharanom-baovao sasany fa manome tsiraka tsara kalitao izay ampiasaina eo an-toerana ny ''Typhonodorum lindleyanum'', na dia tsy voarakitra an-tsoratra loatra aza izany fampiasana azy izany raha miraha amin' ny fampiasana azy amin' ny ho sakafo na ho haingo. === Fanapoizinana === Misy kristaly ôksalatana kalsiôma sy zavatra hafa miteraka falailay ny taova rehetra amin' ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Mety hiteraka famaivay mafy amin' ny vava sy ny tenda ary ny lalam-pandevonan-kanina ny fihinanana tsy misy fikarakarana mialoha. Mety hiteraka famaivay amin' ny hoditry ny olona sasany ihany koa ny fikarakarana azy io. == Jereo koa == * ''[[Colocasia esculenta]]'' (saonjo) * ''[[Alocasia macrorrhizos]]'' (saombia, saonjobia) [[Sokajy:Araceae]] 5u9mh4no12n7pwj5vh3l684fis5yd64 1149641 1149640 2026-08-24T17:19:04Z Thelezifor 15140 1149641 wikitext text/x-wiki [[Sary:Lagune Lamraro - Ambavarana 11.jpg|vignette|480x480px|''Typhonodorum lindleyanum'' (eo anelanelan' ny farihin' i Lanirano sy Ambavarana)]] Ny '''''Typhonodorum lindleyanum''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Aroideae]]''. Io no hany karazana ao amin' ny antokon-javamairy '''''Typhonodorum'''''. Ity karazana zavamaniry ity dia teratany ao [[Kômôro]], eto [[Madagasikara]], ao [[Maorisy]] ary ao [[Tanzania]]. Maniry eny amoron' ny renirano sy ny farihy ary eny amin' ny honahona izy io. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''ambia''', '''horiridrano''', '''mangaoka''', '''mangibo''', '''mangilo''', '''mangoka''', '''via''', ary '''viha'''. Ahitra lehibe maniry anaty rano izy io, izay hita any amin' ny faritra mando na somary mando, eny amin' ny [[ala honko]], eny amin' ny tany mandon-dranomamy, amin' ny haabo 0 hatramin' ny 1&nbsp;000 m. == Faritra ahitana azy == Ity zavamaniry ity dia hita ao [[Tanzania]], eto [[Madagasikara]], ao [[Maorisy]] ary ao [[Kômôro]]. == Fampiasana == === Sakafo amin' ny mosary === [[Sary:Typhonodorum lindleyanum ( via).jpg|vignette|281x281px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Ampiasaina hatao sakafo amin' ny fotoanan' ny mosary ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Tany [[Zanzibar]] (ao amin' ny nosy Pemba) sy any amin' ny faritra sasany amin' ny [[Ranomasimbe Indianina]], dia hanina ny vodiny (taranjany) sy ny vihiny aorian' ny fikarakarana maharitra sy be pitsiny izay atao mba hanesorana ny poizina ao aminy. Tapatapahina sy alona anaty rano ary ampandevezina imbetsaka ny vodiny, na nototoina ho vovony, mba ho azo hanina. Ampangotrahina imbetsaka koa ny vihiny vao azo hanina. Tsy loharanon-tsakafo amin' ny fotoana mahazatra izy io fa vonjy aina mandritra ny vanim-potoan' ny tsy fisian-tsakafo. === Fitsaboana === [[Sary:Typhonodorum lindleyanum kz1.jpg|ankavia|vignette|297x297px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Milaza ny fampiasana ny ravina sy ny fon' ny ''Typhonodorum lindleyanum'' amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ho an' ny vehivavy ny fanadihadiana etnôbôtanika natao tany amn' ny faritra atsimo-atsinanan' i [[Madagasikara]]. Ny fampiasana voalaza dia ahitana: * ny fanesorana ny ahitra na tavony avy ao ankibon' ny tera-bao aorian' ny fiterahana; * ny olana mahazo ny andilana; * ny fitsaboana ny may. Tafiditra ao anatin' ny sehatry ny fitsaboana nentim-paharazana ireo fampiasana ny ''Typhonodorum lindleyanum'' ireo fa tsy voamarina ara-pitsaboana môderina. === Haingo === [[Sary:Starr-120522-6303-Typhonodorum lindleyanum-fruit stalk-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (24512793474).jpg|vignette|276x276px|Voan' ny ''Typhonodorum lindleyanum'']] Zavamaniry fanao haingo koa ny ''Typhonodorum lindleyanum'' ary izany no tena fampiasana azy ankehitriny noho ny raviny lehibe sy ny bika aman' endriny. Ambolena azy: * eny amin' ny zaridaina bôtanika; * eny amin' ny zaridaina anaty rano any amin' ny faritra trôpikaly; * eny amin' ny valan-javaboary; * ary any amin' ny fanangonana zavamaniry vahiny. === Fiarovana ny tany === Ao amin' ny toeram-poniriany voajanahary dia manampy amin' ny fitazonana ny tany be honahona sy manome fandrakofana ny zavamaniry ho an' ny tontolo mando ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Mandray anjara amin' ny fampiandranoana ny bibikely mpamidra vovobony isan-karazany koa io zavamaniry io. === Famokarana tsiraka === [[Sary:Typhonodorum-2016.jpg|vignette|253x253px|''Typhonodorum lindleyanum'']] Milaza ny loharanom-baovao sasany fa manome tsiraka tsara kalitao izay ampiasaina eo an-toerana ny ''Typhonodorum lindleyanum'', na dia tsy voarakitra an-tsoratra loatra aza izany fampiasana azy izany raha miraha amin' ny fampiasana azy amin' ny ho sakafo na ho haingo. === Fanapoizinana === Misy kristaly ôksalatana kalsiôma sy zavatra hafa miteraka falailay ny taova rehetra amin' ny ''Typhonodorum lindleyanum''. Mety hiteraka famaivay mafy amin' ny vava sy ny tenda ary ny lalam-pandevonan-kanina ny fihinanana tsy misy fikarakarana mialoha. Mety hiteraka famaivay amin' ny hoditry ny olona sasany ihany koa ny fikarakarana azy io. == Jereo koa == * ''[[Colocasia esculenta]]'' (saonjo) * ''[[Alocasia macrorrhizos]]'' (saombia, saonjobia) [[Sokajy:Araceae]] 4mpv5v1wvyv1glejdce4mtm7f2tr1zo 0 300105 1149628 1141517 2026-08-24T15:28:30Z Thelezifor 15140 Karazana misy eto Madagasikara 1149628 wikitext text/x-wiki [[Sary:Titan Arum Nov20 2005.jpg|vignette|''[[Amorphophallus titanum]]'']] Ny '''''Amorphophallus''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]''. ao amin' ny filaharana [[Arales]]. == Lisitry ny karazana == Araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(8</small> <small>Jolay 2013)</small>: * ''Amorphophallus aberrans'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus abyssinicus'' (A.Rich.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus albispathus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus albus'' P.Y.Liu & J.F.Chen (1984) * ''Amorphophallus amygdaloides'' Hett. & Sizemore (2001) * ''[[Amorphophallus andranogidroensis]]'' Hett. & Mangelsdorff (2006) * ''Amorphophallus angolensis'' (Welw. ex Schott) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus angulatus'' Hett. & A.Vogel (1994) * ''Amorphophallus angustispathus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus ankarana'' Hett., Ittenbach & Bogner (1999) * ''Amorphophallus annulifer'' Hett. (1994) * ''[[Amorphophallus antsingyensis]]'' Bogner, Hett. & Ittenbach (1999) * ''Amorphophallus aphyllus'' (Hook.) Hutch. (1936) * ''Amorphophallus asper'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus asterostigmatus'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus atrorubens'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus atroviridis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus bangkokensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus barthlottii'' Ittenb. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus baumannii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus beccarii'' Engl. (1881) * ''Amorphophallus bequaertii'' De Wild. (1922) * ''Amorphophallus bonaccordensis'' Sivad. & N.Mohanan (1994) * ''Amorphophallus borneensis'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus boyceanus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus brachyphyllus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus brevispathus'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus bufo'' Ridl. (1909) * ''Amorphophallus bulbifer'' (Roxb.) Blume (1837) * ''Amorphophallus calabaricus'' N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus canaliculatus'' Ittenb., Hett. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus carneus'' Ridl. (1903) * ''Amorphophallus chlorospathus'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus cicatricifer'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus cirrifer'' Stapf (1924) * ''Amorphophallus coaetaneus'' S.Y.Liu & S.J.Wei (1986) * ''Amorphophallus commutatus'' (Schott) Engl. (1879) * ''Amorphophallus consimilis'' Blume (1837) * ''Amorphophallus corrugatus'' N.E.Br. (1912) * ''Amorphophallus costatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus coudercii'' (Bogner) Bogner (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus croatii'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus cruddasianus'' Prain, J. Asiat. Soc. Bengal, Pt. 2 (1898) * ''Amorphophallus curvistylis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus dactylifer'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus declinatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus decus-silvae'' Backer & Alderw. (1920) * ''Amorphophallus discophorus'' Backer & Alderw. (1920) * ''Amorphophallus dracontioides'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus dunnii'' Tutcher (1911) * ''Amorphophallus dzui'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus eburneus'' Bogner (1989) * ''Amorphophallus echinatus'' Bogner & Mayo (1985) * ''Amorphophallus eichleri'' (Engl.) Hook.f. (1889) * ''Amorphophallus elatus'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus elegans'' Ridl. (1922) * ''Amorphophallus elliottii'' Hook.f. (1894) * ''Amorphophallus erythrororrhachis'' Hett., Pronk & R.Kaufmann (2006) * ''Amorphophallus excentricus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus flotoi'' (S.Y.Hu) ined.. * ''Amorphophallus forbesii'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus fuscus'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus galbra'' F.M.Bailey (1893) * ''Amorphophallus gallaensis'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus gallowayi'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus gigas'' Teijsm. & Binn. (1862) * ''Amorphophallus glaucophyllus'' Hett. & Serebryanyi (2006) * ''Amorphophallus gliruroides'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus glossophyllus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus goetzei'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus gomboczianus'' Pic.Serm. (1950) * ''Amorphophallus gracilior'' Hutch. (1939) * ''Amorphophallus gracilis'' Engl. (1881) * ''Amorphophallus haematospadix'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus harmandii'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hayi'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus henryi'' N.E.Br., J. Linn. Soc. (1903) * ''Amorphophallus hetterscheidii'' Ittenb. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus hewittii'' Alderw. (1920) * ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hirsutus'' Teijsm. & Binn. (1862) * ''Amorphophallus hirtus'' N.E.Br., J. Linn. Soc. (1903) * ''Amorphophallus hohenackeri'' (Schott) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hottae'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus impressus'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus incurvatus'' Alderw. (1922) * ''Amorphophallus infundibuliformis'' Hett., A.Dearden & A.Vogel (1994) * ''Amorphophallus interruptus'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus johnsonii'' N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus josefbogneri'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus julaihii'' Ipor, Tawan & P.C.Boyce (2004) * ''Amorphophallus juliae'' P.C.Boyce & Hett. (2010) * ''Amorphophallus kachinensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus kiusianus'' (Makino) Makino (1913) * ''Amorphophallus konjac'' K.Koch (1858) * ''Amorphophallus konkanensis'' Hett., S.R.Yadav & K.S.Patil (1994) * ''Amorphophallus koratensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus krausei'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus lacourii'' Linden & André (1878) * ''Amorphophallus lambii'' Mayo & Widjaja (1982) * ''Amorphophallus lanuginosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus laoticus'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus lewallei'' Malaisse & Bamps (1993) * ''Amorphophallus linearis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus linguiformis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus longicomus'' Hett. & Serebryanyi (2001) * ''Amorphophallus longiconnectivus'' Bogner (1995) * ''Amorphophallus longispathaceus'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus longistylus'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus longituberosus'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus lunatus'' Hett. & Sizemore (2006) * ''Amorphophallus luzoniensis'' Merr., Philipp. J. Sci. (1915) * ''Amorphophallus lyratus'' (Roxb.) Kunth (1841) * ''Amorphophallus macrorhizus'' Craib (1912) * ''Amorphophallus mangelsdorffii'' Bogner (2003) * ''Amorphophallus manta'' Hett. & Ittenbach (1994) * ''Amorphophallus margaritifer'' (Roxb.) Kunth (1837) * ''Amorphophallus margretae'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus maximus'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus maxwellii'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus mekongensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus merrillii'' K.Krause (1912) * ''Amorphophallus mildbraedii'' K.Krause (1924) * ''Amorphophallus minor'' Ridl. (1903) * ''Amorphophallus mossambicensis'' (Schott ex Garcke) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus muelleri'' Blume (1837) * ''Amorphophallus mullendersii'' Malaisse & Bamps (1993) * ''Amorphophallus myosuroides'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus mysorensis'' E.Barnes & C.E.C.Fisch. (1940) * ''Amorphophallus napalensis'' (Wall.) Bogner & Mayo (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus napiger'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus natolii'' Hett., Wistuba, V.B.Amoroso, Medecilo & Claudel (2012) * ''Amorphophallus niahensis'' P.C.Boyce & Hett. (2010) * ''Amorphophallus nicolsonianus'' Sivadasan (1986) * ''Amorphophallus obovoideus'' Alderw. (1922) * ''Amorphophallus obscurus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus ochroleucus'' Hett. & V.D.Nguyen (2001) * ''Amorphophallus ongsakulii'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus operculatus'' Hett. & Sizemore (2003) * ''Amorphophallus opertus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus paeoniifolius'' (Dennst.) Nicolson (1977) * ''Amorphophallus palawanensis'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus paucisectus'' Alderw. (1920) * ''Amorphophallus pendulus'' Bogner & Mayo (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus perakensis'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus pilosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus plicatus'' Bok & H.J.Lam (1936) * ''Amorphophallus polyanthus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus prainii'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus preussii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus prolificus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus purpurascens'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus pusillus'' Hett. & Serebryanyi (1994) * ''Amorphophallus putii'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus pygmaeus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus ranchanensis'' Ipor, A.Simon & Meekiong (2007) * ''Amorphophallus reflexus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus rhizomatosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus richardsiae'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus rostratus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus rugosus'' Hett. & A.L.Lamb (1994) * ''Amorphophallus sagittarius'' Steenis (1953) * ''Amorphophallus salmoneus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus saraburensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus saururus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus scaber'' Serebryanyi & Hett. (1994) * ''Amorphophallus schmidtiae'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus scutatus'' Hett. & T.C.Chapm. (2001) * ''Amorphophallus serrulatus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus sinuatus'' Hett. & V.D.Nguyen (2003) * ''Amorphophallus sizemoreae'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus smithsonianus'' Sivadasan (1989) * ''Amorphophallus sparsiflorus'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus spectabilis'' (Miq.) Engl. (1879) * ''Amorphophallus staudtii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus stuhlmannii'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus subcymbiformis'' Alderw. (1920) * ''Amorphophallus sumawongii'' (Bogner) Bogner & Mayo (1985) * ''Amorphophallus suwidjianus'' Ipor, Tawan & Meekiong (2010) * ''Amorphophallus sylvaticus'' (Roxb.) Kunth (1841) * ''Amorphophallus symonianus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus synandrifer'' Hett. & V.D.Nguyen (2001) * ''Amorphophallus taurostigma'' Ittenbach, Hett. & Bogner (1999) * ''Amorphophallus tenuispadix'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus tenuistylis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus teuszii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus thaiensis'' (S.Y.Hu) Hett. (2012) * ''Amorphophallus tinekeae'' Hett. & A.Vogel (2001) * ''Amorphophallus titanum'' (Becc.) Becc. (1879) * ''Amorphophallus tonkinensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus tuberculatus'' Hett. & V.D.Nguyen (2006) * ''Amorphophallus variabilis'' Blume (1837) * ''Amorphophallus venustus'' Hett., A.Hay & Mood (2001) * ''Amorphophallus verticillatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus vogelianus'' Hett. & Billensteiner (2003) * ''Amorphophallus xiei'' H.Li & Z.L.Dao (2006) * ''Amorphophallus yuloensis'' H.Li (1988) * ''Amorphophallus yunnanensis'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus zenkeri'' (Engl.) N.E.Br. (1901) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Annales du Muse colonial de Marseille (1907-1954) (18382896236).jpg|vignette|''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'']] Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Amorphophallus andranogidroensis]]'' <small>Hett. & Mangelsdorff</small> * ''[[Amorphophallus ankarana]]'' <small>Hett., Ittenb. & Bogner</small> * ''[[Amorphophallus antsingyensis]]'' <small>Bogner, Hett. & Ittenbach</small> * ''[[Amorphophallus erythrorrhachis]]'' <small>Hett., O. Pronk & R. Kaufmann,</small> * ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> -- kabijadolo, kabitsandolo, kabitso, kabitsodolo, maroko, marombony, tavolondambo, tavolongoaka * ''[[Amorphophallus mangelsdorffii]]'' <small>Bogner</small> * ''[[Amorphophallus paeoniifolius]]'' <small>(Dennst.) Nicolson</small> * ''[[Amorphophallus perrieri]]'' <small>Hett. & Wahlert</small> * ''[[Amorphophallus taurostigma]]'' <small>Ittenbach, Hett. & Bogner</small> == Jereo koa == * [[Kabitso]]: ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''[[Ravensara perrieri]]'' <small>Dubard & Dop</small> (''[[Lauraceae]]'') bw1n83cco7popt5v0vrb8d89nm5s5yf 1149630 1149628 2026-08-24T15:58:38Z Thelezifor 15140 Karazana misy eto Madagasikara 1149630 wikitext text/x-wiki [[Sary:Titan Arum Nov20 2005.jpg|vignette|''[[Amorphophallus titanum]]'']] Ny '''''Amorphophallus''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]''. ao amin' ny filaharana [[Arales]]. == Lisitry ny karazana == Araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(8</small> <small>Jolay 2013)</small>: * ''Amorphophallus aberrans'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus abyssinicus'' (A.Rich.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus albispathus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus albus'' P.Y.Liu & J.F.Chen (1984) * ''Amorphophallus amygdaloides'' Hett. & Sizemore (2001) * ''[[Amorphophallus andranogidroensis]]'' Hett. & Mangelsdorff (2006) * ''Amorphophallus angolensis'' (Welw. ex Schott) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus angulatus'' Hett. & A.Vogel (1994) * ''Amorphophallus angustispathus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus ankarana'' Hett., Ittenbach & Bogner (1999) * ''Amorphophallus annulifer'' Hett. (1994) * ''[[Amorphophallus antsingyensis]]'' Bogner, Hett. & Ittenbach (1999) * ''Amorphophallus aphyllus'' (Hook.) Hutch. (1936) * ''Amorphophallus asper'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus asterostigmatus'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus atrorubens'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus atroviridis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus bangkokensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus barthlottii'' Ittenb. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus baumannii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus beccarii'' Engl. (1881) * ''Amorphophallus bequaertii'' De Wild. (1922) * ''Amorphophallus bonaccordensis'' Sivad. & N.Mohanan (1994) * ''Amorphophallus borneensis'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus boyceanus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus brachyphyllus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus brevispathus'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus bufo'' Ridl. (1909) * ''Amorphophallus bulbifer'' (Roxb.) Blume (1837) * ''Amorphophallus calabaricus'' N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus canaliculatus'' Ittenb., Hett. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus carneus'' Ridl. (1903) * ''Amorphophallus chlorospathus'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus cicatricifer'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus cirrifer'' Stapf (1924) * ''Amorphophallus coaetaneus'' S.Y.Liu & S.J.Wei (1986) * ''Amorphophallus commutatus'' (Schott) Engl. (1879) * ''Amorphophallus consimilis'' Blume (1837) * ''Amorphophallus corrugatus'' N.E.Br. (1912) * ''Amorphophallus costatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus coudercii'' (Bogner) Bogner (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus croatii'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus cruddasianus'' Prain, J. Asiat. Soc. Bengal, Pt. 2 (1898) * ''Amorphophallus curvistylis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus dactylifer'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus declinatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus decus-silvae'' Backer & Alderw. (1920) * ''Amorphophallus discophorus'' Backer & Alderw. (1920) * ''Amorphophallus dracontioides'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus dunnii'' Tutcher (1911) * ''Amorphophallus dzui'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus eburneus'' Bogner (1989) * ''Amorphophallus echinatus'' Bogner & Mayo (1985) * ''Amorphophallus eichleri'' (Engl.) Hook.f. (1889) * ''Amorphophallus elatus'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus elegans'' Ridl. (1922) * ''Amorphophallus elliottii'' Hook.f. (1894) * ''Amorphophallus erythrororrhachis'' Hett., Pronk & R.Kaufmann (2006) * ''Amorphophallus excentricus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus flotoi'' (S.Y.Hu) ined.. * ''Amorphophallus forbesii'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus fuscus'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus galbra'' F.M.Bailey (1893) * ''Amorphophallus gallaensis'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus gallowayi'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus gigas'' Teijsm. & Binn. (1862) * ''Amorphophallus glaucophyllus'' Hett. & Serebryanyi (2006) * ''Amorphophallus gliruroides'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus glossophyllus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus goetzei'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus gomboczianus'' Pic.Serm. (1950) * ''Amorphophallus gracilior'' Hutch. (1939) * ''Amorphophallus gracilis'' Engl. (1881) * ''Amorphophallus haematospadix'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus harmandii'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hayi'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus henryi'' N.E.Br., J. Linn. Soc. (1903) * ''Amorphophallus hetterscheidii'' Ittenb. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus hewittii'' Alderw. (1920) * ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hirsutus'' Teijsm. & Binn. (1862) * ''Amorphophallus hirtus'' N.E.Br., J. Linn. Soc. (1903) * ''Amorphophallus hohenackeri'' (Schott) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hottae'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus impressus'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus incurvatus'' Alderw. (1922) * ''Amorphophallus infundibuliformis'' Hett., A.Dearden & A.Vogel (1994) * ''Amorphophallus interruptus'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus johnsonii'' N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus josefbogneri'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus julaihii'' Ipor, Tawan & P.C.Boyce (2004) * ''Amorphophallus juliae'' P.C.Boyce & Hett. (2010) * ''Amorphophallus kachinensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus kiusianus'' (Makino) Makino (1913) * ''Amorphophallus konjac'' K.Koch (1858) * ''Amorphophallus konkanensis'' Hett., S.R.Yadav & K.S.Patil (1994) * ''Amorphophallus koratensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus krausei'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus lacourii'' Linden & André (1878) * ''Amorphophallus lambii'' Mayo & Widjaja (1982) * ''Amorphophallus lanuginosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus laoticus'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus lewallei'' Malaisse & Bamps (1993) * ''Amorphophallus linearis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus linguiformis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus longicomus'' Hett. & Serebryanyi (2001) * ''Amorphophallus longiconnectivus'' Bogner (1995) * ''Amorphophallus longispathaceus'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus longistylus'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus longituberosus'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus lunatus'' Hett. & Sizemore (2006) * ''Amorphophallus luzoniensis'' Merr., Philipp. J. Sci. (1915) * ''Amorphophallus lyratus'' (Roxb.) Kunth (1841) * ''Amorphophallus macrorhizus'' Craib (1912) * ''Amorphophallus mangelsdorffii'' Bogner (2003) * ''Amorphophallus manta'' Hett. & Ittenbach (1994) * ''Amorphophallus margaritifer'' (Roxb.) Kunth (1837) * ''Amorphophallus margretae'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus maximus'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus maxwellii'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus mekongensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus merrillii'' K.Krause (1912) * ''Amorphophallus mildbraedii'' K.Krause (1924) * ''Amorphophallus minor'' Ridl. (1903) * ''Amorphophallus mossambicensis'' (Schott ex Garcke) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus muelleri'' Blume (1837) * ''Amorphophallus mullendersii'' Malaisse & Bamps (1993) * ''Amorphophallus myosuroides'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus mysorensis'' E.Barnes & C.E.C.Fisch. (1940) * ''Amorphophallus napalensis'' (Wall.) Bogner & Mayo (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus napiger'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus natolii'' Hett., Wistuba, V.B.Amoroso, Medecilo & Claudel (2012) * ''Amorphophallus niahensis'' P.C.Boyce & Hett. (2010) * ''Amorphophallus nicolsonianus'' Sivadasan (1986) * ''Amorphophallus obovoideus'' Alderw. (1922) * ''Amorphophallus obscurus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus ochroleucus'' Hett. & V.D.Nguyen (2001) * ''Amorphophallus ongsakulii'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus operculatus'' Hett. & Sizemore (2003) * ''Amorphophallus opertus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus paeoniifolius'' (Dennst.) Nicolson (1977) * ''Amorphophallus palawanensis'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus paucisectus'' Alderw. (1920) * ''Amorphophallus pendulus'' Bogner & Mayo (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus perakensis'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus pilosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus plicatus'' Bok & H.J.Lam (1936) * ''Amorphophallus polyanthus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus prainii'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus preussii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus prolificus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus purpurascens'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus pusillus'' Hett. & Serebryanyi (1994) * ''Amorphophallus putii'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus pygmaeus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus ranchanensis'' Ipor, A.Simon & Meekiong (2007) * ''Amorphophallus reflexus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus rhizomatosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus richardsiae'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus rostratus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus rugosus'' Hett. & A.L.Lamb (1994) * ''Amorphophallus sagittarius'' Steenis (1953) * ''Amorphophallus salmoneus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus saraburensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus saururus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus scaber'' Serebryanyi & Hett. (1994) * ''Amorphophallus schmidtiae'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus scutatus'' Hett. & T.C.Chapm. (2001) * ''Amorphophallus serrulatus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus sinuatus'' Hett. & V.D.Nguyen (2003) * ''Amorphophallus sizemoreae'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus smithsonianus'' Sivadasan (1989) * ''Amorphophallus sparsiflorus'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus spectabilis'' (Miq.) Engl. (1879) * ''Amorphophallus staudtii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus stuhlmannii'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus subcymbiformis'' Alderw. (1920) * ''Amorphophallus sumawongii'' (Bogner) Bogner & Mayo (1985) * ''Amorphophallus suwidjianus'' Ipor, Tawan & Meekiong (2010) * ''Amorphophallus sylvaticus'' (Roxb.) Kunth (1841) * ''Amorphophallus symonianus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus synandrifer'' Hett. & V.D.Nguyen (2001) * ''Amorphophallus taurostigma'' Ittenbach, Hett. & Bogner (1999) * ''Amorphophallus tenuispadix'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus tenuistylis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus teuszii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus thaiensis'' (S.Y.Hu) Hett. (2012) * ''Amorphophallus tinekeae'' Hett. & A.Vogel (2001) * ''Amorphophallus titanum'' (Becc.) Becc. (1879) * ''Amorphophallus tonkinensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus tuberculatus'' Hett. & V.D.Nguyen (2006) * ''Amorphophallus variabilis'' Blume (1837) * ''Amorphophallus venustus'' Hett., A.Hay & Mood (2001) * ''Amorphophallus verticillatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus vogelianus'' Hett. & Billensteiner (2003) * ''Amorphophallus xiei'' H.Li & Z.L.Dao (2006) * ''Amorphophallus yuloensis'' H.Li (1988) * ''Amorphophallus yunnanensis'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus zenkeri'' (Engl.) N.E.Br. (1901) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Annales du Muse colonial de Marseille (1907-1954) (18382896236).jpg|vignette|''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'']] Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Amorphophallus andranogidroensis]]'' <small>Hett. & Mangelsdorff</small> * ''[[Amorphophallus ankarana]]'' <small>Hett., Ittenb. & Bogner</small> * ''[[Amorphophallus antsingyensis]]'' <small>Bogner, Hett. & Ittenbach</small> * ''[[Amorphophallus erythrorrhachis]]'' <small>Hett., O. Pronk & R. Kaufmann,</small> * ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> -- kabijadolo, kabitsandolo, kabitso, kabitsodolo, maroko, marombony, tavolondambo, tavolongoaka * ''[[Amorphophallus mangelsdorffii]]'' <small>Bogner</small> * ''[[Amorphophallus paeoniifolius]]'' <small>(Dennst.) Nicolson</small> (karazana nampidirina) * ''[[Amorphophallus perrieri]]'' <small>Hett. & Wahlert</small> * ''[[Amorphophallus taurostigma]]'' <small>Ittenbach, Hett. & Bogner</small> == Jereo koa == * [[Kabitso]]: ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''[[Cryptocarya occidentalis]]'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') 9vmw06q1eig2eq3jj2qc1ndnmglkfsp 1149631 1149630 2026-08-24T16:05:51Z Thelezifor 15140 1149631 wikitext text/x-wiki [[Sary:Titan Arum Nov20 2005.jpg|vignette|''[[Amorphophallus titanum]]'']] Ny '''''Amorphophallus''''' dia antokon-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[tokan-dravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'' ao amin' ny filaharana [[Arales]]. == Lisitry ny karazana == Araka ny ''[[World Checklist of Selected Plant Families]]'' (WCSP) <small>(8</small> <small>Jolay 2013)</small>: * ''Amorphophallus aberrans'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus abyssinicus'' (A.Rich.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus albispathus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus albus'' P.Y.Liu & J.F.Chen (1984) * ''Amorphophallus amygdaloides'' Hett. & Sizemore (2001) * ''[[Amorphophallus andranogidroensis]]'' Hett. & Mangelsdorff (2006) * ''Amorphophallus angolensis'' (Welw. ex Schott) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus angulatus'' Hett. & A.Vogel (1994) * ''Amorphophallus angustispathus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus ankarana'' Hett., Ittenbach & Bogner (1999) * ''Amorphophallus annulifer'' Hett. (1994) * ''[[Amorphophallus antsingyensis]]'' Bogner, Hett. & Ittenbach (1999) * ''Amorphophallus aphyllus'' (Hook.) Hutch. (1936) * ''Amorphophallus asper'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus asterostigmatus'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus atrorubens'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus atroviridis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus bangkokensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus barthlottii'' Ittenb. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus baumannii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus beccarii'' Engl. (1881) * ''Amorphophallus bequaertii'' De Wild. (1922) * ''Amorphophallus bonaccordensis'' Sivad. & N.Mohanan (1994) * ''Amorphophallus borneensis'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus boyceanus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus brachyphyllus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus brevispathus'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus bufo'' Ridl. (1909) * ''Amorphophallus bulbifer'' (Roxb.) Blume (1837) * ''Amorphophallus calabaricus'' N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus canaliculatus'' Ittenb., Hett. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus carneus'' Ridl. (1903) * ''Amorphophallus chlorospathus'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus cicatricifer'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus cirrifer'' Stapf (1924) * ''Amorphophallus coaetaneus'' S.Y.Liu & S.J.Wei (1986) * ''Amorphophallus commutatus'' (Schott) Engl. (1879) * ''Amorphophallus consimilis'' Blume (1837) * ''Amorphophallus corrugatus'' N.E.Br. (1912) * ''Amorphophallus costatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus coudercii'' (Bogner) Bogner (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus croatii'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus cruddasianus'' Prain, J. Asiat. Soc. Bengal, Pt. 2 (1898) * ''Amorphophallus curvistylis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus dactylifer'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus declinatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus decus-silvae'' Backer & Alderw. (1920) * ''Amorphophallus discophorus'' Backer & Alderw. (1920) * ''Amorphophallus dracontioides'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus dunnii'' Tutcher (1911) * ''Amorphophallus dzui'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus eburneus'' Bogner (1989) * ''Amorphophallus echinatus'' Bogner & Mayo (1985) * ''Amorphophallus eichleri'' (Engl.) Hook.f. (1889) * ''Amorphophallus elatus'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus elegans'' Ridl. (1922) * ''Amorphophallus elliottii'' Hook.f. (1894) * ''Amorphophallus erythrororrhachis'' Hett., Pronk & R.Kaufmann (2006) * ''Amorphophallus excentricus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus flotoi'' (S.Y.Hu) ined.. * ''Amorphophallus forbesii'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus fuscus'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus galbra'' F.M.Bailey (1893) * ''Amorphophallus gallaensis'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus gallowayi'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus gigas'' Teijsm. & Binn. (1862) * ''Amorphophallus glaucophyllus'' Hett. & Serebryanyi (2006) * ''Amorphophallus gliruroides'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus glossophyllus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus goetzei'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus gomboczianus'' Pic.Serm. (1950) * ''Amorphophallus gracilior'' Hutch. (1939) * ''Amorphophallus gracilis'' Engl. (1881) * ''Amorphophallus haematospadix'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus harmandii'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hayi'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus henryi'' N.E.Br., J. Linn. Soc. (1903) * ''Amorphophallus hetterscheidii'' Ittenb. & Lobin (1997) * ''Amorphophallus hewittii'' Alderw. (1920) * ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hirsutus'' Teijsm. & Binn. (1862) * ''Amorphophallus hirtus'' N.E.Br., J. Linn. Soc. (1903) * ''Amorphophallus hohenackeri'' (Schott) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus hottae'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus impressus'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus incurvatus'' Alderw. (1922) * ''Amorphophallus infundibuliformis'' Hett., A.Dearden & A.Vogel (1994) * ''Amorphophallus interruptus'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus johnsonii'' N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus josefbogneri'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus julaihii'' Ipor, Tawan & P.C.Boyce (2004) * ''Amorphophallus juliae'' P.C.Boyce & Hett. (2010) * ''Amorphophallus kachinensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus kiusianus'' (Makino) Makino (1913) * ''Amorphophallus konjac'' K.Koch (1858) * ''Amorphophallus konkanensis'' Hett., S.R.Yadav & K.S.Patil (1994) * ''Amorphophallus koratensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus krausei'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus lacourii'' Linden & André (1878) * ''Amorphophallus lambii'' Mayo & Widjaja (1982) * ''Amorphophallus lanuginosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus laoticus'' Hett. (2006) * ''Amorphophallus lewallei'' Malaisse & Bamps (1993) * ''Amorphophallus linearis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus linguiformis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus longicomus'' Hett. & Serebryanyi (2001) * ''Amorphophallus longiconnectivus'' Bogner (1995) * ''Amorphophallus longispathaceus'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus longistylus'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus longituberosus'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus lunatus'' Hett. & Sizemore (2006) * ''Amorphophallus luzoniensis'' Merr., Philipp. J. Sci. (1915) * ''Amorphophallus lyratus'' (Roxb.) Kunth (1841) * ''Amorphophallus macrorhizus'' Craib (1912) * ''Amorphophallus mangelsdorffii'' Bogner (2003) * ''Amorphophallus manta'' Hett. & Ittenbach (1994) * ''Amorphophallus margaritifer'' (Roxb.) Kunth (1837) * ''Amorphophallus margretae'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus maximus'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus maxwellii'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus mekongensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus merrillii'' K.Krause (1912) * ''Amorphophallus mildbraedii'' K.Krause (1924) * ''Amorphophallus minor'' Ridl. (1903) * ''Amorphophallus mossambicensis'' (Schott ex Garcke) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus muelleri'' Blume (1837) * ''Amorphophallus mullendersii'' Malaisse & Bamps (1993) * ''Amorphophallus myosuroides'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus mysorensis'' E.Barnes & C.E.C.Fisch. (1940) * ''Amorphophallus napalensis'' (Wall.) Bogner & Mayo (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus napiger'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus natolii'' Hett., Wistuba, V.B.Amoroso, Medecilo & Claudel (2012) * ''Amorphophallus niahensis'' P.C.Boyce & Hett. (2010) * ''Amorphophallus nicolsonianus'' Sivadasan (1986) * ''Amorphophallus obovoideus'' Alderw. (1922) * ''Amorphophallus obscurus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus ochroleucus'' Hett. & V.D.Nguyen (2001) * ''Amorphophallus ongsakulii'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus operculatus'' Hett. & Sizemore (2003) * ''Amorphophallus opertus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus paeoniifolius'' (Dennst.) Nicolson (1977) * ''Amorphophallus palawanensis'' Bogner & Hett. (1992) * ''Amorphophallus paucisectus'' Alderw. (1920) * ''Amorphophallus pendulus'' Bogner & Mayo (1985 publ. 1986) * ''Amorphophallus perakensis'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus pilosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus plicatus'' Bok & H.J.Lam (1936) * ''Amorphophallus polyanthus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus prainii'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus preussii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus prolificus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus purpurascens'' Kurz ex Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus pusillus'' Hett. & Serebryanyi (1994) * ''Amorphophallus putii'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus pygmaeus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus ranchanensis'' Ipor, A.Simon & Meekiong (2007) * ''Amorphophallus reflexus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus rhizomatosus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus richardsiae'' Ittenb. (1997) * ''Amorphophallus rostratus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus rugosus'' Hett. & A.L.Lamb (1994) * ''Amorphophallus sagittarius'' Steenis (1953) * ''Amorphophallus salmoneus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus saraburensis'' Gagnep. (1941) * ''Amorphophallus saururus'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus scaber'' Serebryanyi & Hett. (1994) * ''Amorphophallus schmidtiae'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus scutatus'' Hett. & T.C.Chapm. (2001) * ''Amorphophallus serrulatus'' Hett. & A.Galloway (2006) * ''Amorphophallus sinuatus'' Hett. & V.D.Nguyen (2003) * ''Amorphophallus sizemoreae'' Hett. (2001) * ''Amorphophallus smithsonianus'' Sivadasan (1989) * ''Amorphophallus sparsiflorus'' Hook.f. (1893) * ''Amorphophallus spectabilis'' (Miq.) Engl. (1879) * ''Amorphophallus staudtii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus stuhlmannii'' (Engl.) Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus subcymbiformis'' Alderw. (1920) * ''Amorphophallus sumawongii'' (Bogner) Bogner & Mayo (1985) * ''Amorphophallus suwidjianus'' Ipor, Tawan & Meekiong (2010) * ''Amorphophallus sylvaticus'' (Roxb.) Kunth (1841) * ''Amorphophallus symonianus'' Hett. & Sizemore (2001) * ''Amorphophallus synandrifer'' Hett. & V.D.Nguyen (2001) * ''Amorphophallus taurostigma'' Ittenbach, Hett. & Bogner (1999) * ''Amorphophallus tenuispadix'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus tenuistylis'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus teuszii'' (Engl.) N.E.Br. (1901) * ''Amorphophallus thaiensis'' (S.Y.Hu) Hett. (2012) * ''Amorphophallus tinekeae'' Hett. & A.Vogel (2001) * ''Amorphophallus titanum'' (Becc.) Becc. (1879) * ''Amorphophallus tonkinensis'' Engl. & Gehrm. (1911) * ''Amorphophallus tuberculatus'' Hett. & V.D.Nguyen (2006) * ''Amorphophallus variabilis'' Blume (1837) * ''Amorphophallus venustus'' Hett., A.Hay & Mood (2001) * ''Amorphophallus verticillatus'' Hett. (1994) * ''Amorphophallus vogelianus'' Hett. & Billensteiner (2003) * ''Amorphophallus xiei'' H.Li & Z.L.Dao (2006) * ''Amorphophallus yuloensis'' H.Li (1988) * ''Amorphophallus yunnanensis'' Engl. (1911) * ''Amorphophallus zenkeri'' (Engl.) N.E.Br. (1901) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Annales du Muse colonial de Marseille (1907-1954) (18382896236).jpg|vignette|''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'']] Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Amorphophallus andranogidroensis]]'' <small>Hett. & Mangelsdorff</small> * ''[[Amorphophallus ankarana]]'' <small>Hett., Ittenb. & Bogner</small> * ''[[Amorphophallus antsingyensis]]'' <small>Bogner, Hett. & Ittenbach</small> * ''[[Amorphophallus erythrorrhachis]]'' <small>Hett., O. Pronk & R. Kaufmann,</small> * ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> -- kabijadolo, kabitsandolo, kabitso, kabitsodolo, maroko, marombony, tavolondambo, tavolongoaka * ''[[Amorphophallus mangelsdorffii]]'' <small>Bogner</small> * ''[[Amorphophallus paeoniifolius]]'' <small>(Dennst.) Nicolson</small> (karazana nampidirina) * ''[[Amorphophallus perrieri]]'' <small>Hett. & Wahlert</small> * ''[[Amorphophallus taurostigma]]'' <small>Ittenbach, Hett. & Bogner</small> == Jereo koa == * [[Kabitso]]: ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''[[Cryptocarya occidentalis]]'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') dvathiqi2lwgqav04s54vo6uf72dyre 0 301722 1149618 2026-08-24T12:23:00Z Thelezifor 15140 Filaharan-javamaniry mamony tokan-dravin-tsimoka 1149618 wikitext text/x-wiki [[Sary:AlismaPlant1.jpg|vignette|484x484px|''Alisma plantago-aquatica'' (anisan' ny fianakaviana ''[[Alismataceae]]'')]] Ny '''Alismatales''' dia filaharan-javamaniry mamony [[tokan-dravin-tsimoka]] izay ahitana karazana miisa 4&nbsp;500 mitsinjara amin' ny vondron-karazana 165, matetika hita eny an-dranomasina na eny amin' ny ranomamy na eny amin' ny faritra mando. Heverina ho "karazana injeniera" eny amin' ny faritra mando ny karazana sasany. Ity filaharana ity dia ahitana fianakavian-javamaniry telo (araka ny [[fanasokajiana klasika]]) hatramin' ny 13 (araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]]). Anisan' ity filaharana ity ny [[Colocasia esculenta|saonjo]] (''Colocasia esculenta''). Filaharana manakaiky dia manakaiky azy ny [[Acorales]]. == Famariparitana == Mamondrona zavamaniry mamony sady [[ahitra]] izay matetika maniry anaty rano sy amin' ny honahona ny filaharana Alismatales, ary izy ireo no hany zavamaniry tokan-dravin-tsimoka fantatra fa manana tsimoka (zanany) maitso, ankoatra ny ''[[Amaryllidaceae]]''. Anisan' izy ireo ihany koa ny hany [[Angiospermae]] an-dranomasina maniry anaty rano tanteraka, dia ny ahi-dranomasina (anglisy: ''seagrasses''; frantsay: ''herbiers marins''). Matetika ny voniny dia milahatra ao anaty [[vondrombony]], ary ny vihim-boany masaka dia tsy manana endôsperma (tambatsela mitahiry otrikaina). Na ny an-dranomasina na ny an-dranomamy dia ahitana ireo izay manana vony lahy izay misaraka amin' ny zavamaniry nipoirany mba hitsinkafona eny ambonin' ny rano. Afaka mandonaka vony vavy mitsinkafona eny ambonin' ny rano ihany koa amin' ny alalan' ny tangozany lava izy ireo eny. Amin' ny karazany hafa dia mitranga ao anaty rano, izay mety hamoron' ny vovobony kofehy lava, mampitombo ny fahafahana hahomby, ny fandonahana. Maniry anaty rano tanteraka ny mbola tanora amin' ny ankamaroan' ny karazana an-drano, ary mitsinkafona na mipoitra ambonin' ny rano ny voniny. Mety ho anaty rano tanteraka, manana ravina mitsinkafona, na mipoitra avy ao anaty rano ny tamba-javamaniry foronin' izy ireo. == Lisitry ny fianakaviana == === Araka ny fanasokajiana klasika === Araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasika n' i Cronquist]] (1981) dia misy fianakaviana telo ny filaharana Alismatales izay ao anatin' ny zana-kilasy [[Alismatidae]] sy ny kilasy [[Liliopsida]]: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' Ao amin' ny [[fanasokajian' i Dahlgren]], ny Alismatales dia tafiditra ao anatin' ny renifilaharana Alismatanae, ao amin' ny zana-kilasy [[Liliidae]] sy ny kilasy [[Magnoliopsida]], ka ahitana ireto fianakaviana manaraka ireto: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' === Araka ny araka ny fanasokajiana filôjenetika === [[Sary:Songe-Réunion.JPG|vignette|[[Colocasia esculenta|Saonjo]] (''Colocasia esculenta'', anisan' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'')]] Araka ny araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]] ([[APG II]] sy [[Fanasokajiana APG III|APG III]]) dia fianakaviana 13 ny ao amin' ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' Araka ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) dia misy fianakaviana ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Maundiaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' === Fianakaviana misy eto Madagasikara === Indreto ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Alismatales izay misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' == Jereo koa == * [[Acorales]] rq9m83hlmq8hoqfgelfeg7ufr6xk857 1149624 1149618 2026-08-24T14:19:22Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149624 wikitext text/x-wiki [[Sary:AlismaPlant1.jpg|vignette|484x484px|''Alisma plantago-aquatica'' (anisan' ny fianakaviana ''[[Alismataceae]]'')]] Ny '''Alismatales''' dia filaharan-javamaniry mamony [[tokan-dravin-tsimoka]] izay ahitana karazana miisa 4&nbsp;500 mitsinjara amin' ny vondron-karazana 165, matetika hita eny an-dranomasina na eny amin' ny ranomamy na eny amin' ny faritra mando. Heverina ho "karazana injeniera" eny amin' ny faritra mando ny karazana sasany. Ity filaharana ity dia ahitana fianakavian-javamaniry telo (araka ny [[fanasokajiana klasika]]) hatramin' ny 13 (araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]]). Anisan' ity filaharana ity ny [[Colocasia esculenta|saonjo]] (''Colocasia esculenta''). Filaharana manakaiky dia manakaiky azy ny [[Acorus|Acorales]]. == Famariparitana == Mamondrona zavamaniry mamony sady [[ahitra]] izay matetika maniry anaty rano sy amin' ny honahona ny filaharana Alismatales, ary izy ireo no hany zavamaniry tokan-dravin-tsimoka fantatra fa manana tsimoka (zanany) maitso, ankoatra ny ''[[Amaryllidaceae]]''. Anisan' izy ireo ihany koa ny hany [[Angiospermae]] an-dranomasina maniry anaty rano tanteraka, dia ny ahi-dranomasina (anglisy: ''seagrasses''; frantsay: ''herbiers marins''). Matetika ny voniny dia milahatra ao anaty [[vondrombony]], ary ny vihim-boany masaka dia tsy manana endôsperma (tambatsela mitahiry otrikaina). Na ny an-dranomasina na ny an-dranomamy dia ahitana ireo izay manana vony lahy izay misaraka amin' ny zavamaniry nipoirany mba hitsinkafona eny ambonin' ny rano. Afaka mandonaka vony vavy mitsinkafona eny ambonin' ny rano ihany koa amin' ny alalan' ny tangozany lava izy ireo eny. Amin' ny karazany hafa dia mitranga ao anaty rano, izay mety hamoron' ny vovobony kofehy lava, mampitombo ny fahafahana hahomby, ny fandonahana. Maniry anaty rano tanteraka ny mbola tanora amin' ny ankamaroan' ny karazana an-drano, ary mitsinkafona na mipoitra ambonin' ny rano ny voniny. Mety ho anaty rano tanteraka, manana ravina mitsinkafona, na mipoitra avy ao anaty rano ny tamba-javamaniry foronin' izy ireo. == Lisitry ny fianakaviana == === Araka ny fanasokajiana klasika === Araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasika n' i Cronquist]] (1981) dia misy fianakaviana telo ny filaharana Alismatales izay ao anatin' ny zana-kilasy [[Alismatidae]] sy ny kilasy [[Liliopsida]]: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' Ao amin' ny [[fanasokajian' i Dahlgren]], ny Alismatales dia tafiditra ao anatin' ny renifilaharana Alismatanae, ao amin' ny zana-kilasy [[Liliidae]] sy ny kilasy [[Magnoliopsida]], ka ahitana ireto fianakaviana manaraka ireto: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' === Araka ny araka ny fanasokajiana filôjenetika === [[Sary:Songe-Réunion.JPG|vignette|[[Colocasia esculenta|Saonjo]] (''Colocasia esculenta'', anisan' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'')]] Araka ny araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]] ([[APG II]] sy [[Fanasokajiana APG III|APG III]]) dia fianakaviana 13 ny ao amin' ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' Araka ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) dia misy fianakaviana ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Maundiaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' === Fianakaviana misy eto Madagasikara === Indreto ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Alismatales izay misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' == Jereo koa == * [[Acorales]] 6uxyvomz4a5uf0ncso11vutap69hlui 1149625 1149624 2026-08-24T14:19:47Z Thelezifor 15140 1149625 wikitext text/x-wiki [[Sary:AlismaPlant1.jpg|vignette|484x484px|''Alisma plantago-aquatica'' (anisan' ny fianakaviana ''[[Alismataceae]]'')]] Ny '''Alismatales''' dia filaharan-javamaniry mamony [[tokan-dravin-tsimoka]] izay ahitana karazana miisa 4&nbsp;500 mitsinjara amin' ny vondron-karazana 165, matetika hita eny an-dranomasina na eny amin' ny ranomamy na eny amin' ny faritra mando. Heverina ho "karazana injeniera" eny amin' ny faritra mando ny karazana sasany. Ity filaharana ity dia ahitana fianakavian-javamaniry telo (araka ny [[fanasokajiana klasika]]) hatramin' ny 13 (araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]]). Anisan' ity filaharana ity ny [[Colocasia esculenta|saonjo]] (''Colocasia esculenta''). Filaharana manakaiky dia manakaiky azy ny [[Acorus|Acorales]]. == Famariparitana == Mamondrona zavamaniry mamony sady [[ahitra]] izay matetika maniry anaty rano sy amin' ny honahona ny filaharana Alismatales, ary izy ireo no hany zavamaniry tokan-dravin-tsimoka fantatra fa manana tsimoka (zanany) maitso, ankoatra ny ''[[Amaryllidaceae]]''. Anisan' izy ireo ihany koa ny hany [[Angiospermae]] an-dranomasina maniry anaty rano tanteraka, dia ny ahi-dranomasina (anglisy: ''seagrasses''; frantsay: ''herbiers marins''). Matetika ny voniny dia milahatra ao anaty [[vondrombony]], ary ny vihim-boany masaka dia tsy manana endôsperma (tambatsela mitahiry otrikaina). Na ny an-dranomasina na ny an-dranomamy dia ahitana ireo izay manana vony lahy izay misaraka amin' ny zavamaniry nipoirany mba hitsinkafona eny ambonin' ny rano. Afaka mandonaka vony vavy mitsinkafona eny ambonin' ny rano ihany koa amin' ny alalan' ny tangozany lava izy ireo eny. Amin' ny karazany hafa dia mitranga ao anaty rano, izay mety hamoron' ny vovobony kofehy lava, mampitombo ny fahafahana hahomby, ny fandonahana. Maniry anaty rano tanteraka ny mbola tanora amin' ny ankamaroan' ny karazana an-drano, ary mitsinkafona na mipoitra ambonin' ny rano ny voniny. Mety ho anaty rano tanteraka, manana ravina mitsinkafona, na mipoitra avy ao anaty rano ny tamba-javamaniry foronin' izy ireo. == Lisitry ny fianakaviana == === Araka ny fanasokajiana klasika === Araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasika n' i Cronquist]] (1981) dia misy fianakaviana telo ny filaharana Alismatales izay ao anatin' ny zana-kilasy [[Alismatidae]] sy ny kilasy [[Liliopsida]]: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' Ao amin' ny [[fanasokajian' i Dahlgren]], ny Alismatales dia tafiditra ao anatin' ny renifilaharana Alismatanae, ao amin' ny zana-kilasy [[Liliidae]] sy ny kilasy [[Magnoliopsida]], ka ahitana ireto fianakaviana manaraka ireto: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' === Araka ny araka ny fanasokajiana filôjenetika === [[Sary:Songe-Réunion.JPG|vignette|[[Colocasia esculenta|Saonjo]] (''Colocasia esculenta'', anisan' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'')]] Araka ny araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]] ([[APG II]] sy [[Fanasokajiana APG III|APG III]]) dia fianakaviana 13 ny ao amin' ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' Araka ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) dia misy fianakaviana ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Maundiaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' === Fianakaviana misy eto Madagasikara === Indreto ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Alismatales izay misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' == Jereo koa == * [[Acorales]] gk53mokyjeh6iy2nq1d4o4l53awprp2 1149626 1149625 2026-08-24T14:28:43Z Thelezifor 15140 1149626 wikitext text/x-wiki [[Sary:AlismaPlant1.jpg|vignette|484x484px|''Alisma plantago-aquatica'' (anisan' ny fianakaviana ''[[Alismataceae]]'')]] Ny '''Alismatales''' dia filaharan-javamaniry mamony [[tokan-dravin-tsimoka]] izay ahitana karazana miisa 4&nbsp;500 mitsinjara amin' ny vondron-karazana 165, matetika hita eny an-dranomasina na eny amin' ny ranomamy na eny amin' ny faritra mando. Heverina ho "karazana injeniera" eny amin' ny faritra mando ny karazana sasany. Ity filaharana ity dia ahitana fianakavian-javamaniry telo (araka ny [[fanasokajiana klasika]]) hatramin' ny 13 (araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]]). Anisan' ity filaharana ity ny [[Colocasia esculenta|saonjo]] (''Colocasia esculenta''). Filaharana manakaiky dia manakaiky azy ny [[Acorus|Acorales]]. == Famariparitana == Mamondrona zavamaniry mamony sady [[ahitra]] izay matetika maniry anaty rano sy amin' ny honahona ny filaharana Alismatales, ary izy ireo no hany zavamaniry tokan-dravin-tsimoka fantatra fa manana tsimoka (zanany) maitso, ankoatra ny ''[[Amaryllidaceae]]''. Anisan' izy ireo ihany koa ny hany [[Angiospermae]] an-dranomasina maniry anaty rano tanteraka, dia ny ahi-dranomasina (anglisy: ''seagrasses''; frantsay: ''herbiers marins''). Matetika ny voniny dia milahatra ao anaty [[vondrombony]], ary ny vihim-boany masaka dia tsy manana endôsperma (tambatsela mitahiry otrikaina). Na ny an-dranomasina na ny an-dranomamy dia ahitana ireo izay manana vony lahy izay misaraka amin' ny zavamaniry nipoirany mba hitsinkafona eny ambonin' ny rano. Afaka mandonaka vony vavy mitsinkafona eny ambonin' ny rano ihany koa amin' ny alalan' ny tangozany lava izy ireo eny. Amin' ny karazany hafa dia mitranga ao anaty rano, izay mety hamoron' ny vovobony kofehy lava, mampitombo ny fahafahana hahomby, ny fandonahana. Maniry anaty rano tanteraka ny mbola tanora amin' ny ankamaroan' ny karazana an-drano, ary mitsinkafona na mipoitra ambonin' ny rano ny voniny. Mety ho anaty rano tanteraka, manana ravina mitsinkafona, na mipoitra avy ao anaty rano ny tamba-javamaniry foronin' izy ireo. == Lisitry ny fianakaviana == === Araka ny fanasokajiana klasika === Araka ny [[Fanasokajian' i Cronquist|fanasokajiana klasika n' i Cronquist]] (1981) dia misy fianakaviana telo ny filaharana Alismatales izay ao anatin' ny zana-kilasy [[Alismatidae]] sy ny kilasy [[Liliopsida]]: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' Ao amin' ny [[fanasokajian' i Dahlgren]], ny Alismatales dia tafiditra ao anatin' ny renifilaharana Alismatanae, ao amin' ny zana-kilasy [[Liliidae]] sy ny kilasy [[Magnoliopsida]], ka ahitana ireto fianakaviana manaraka ireto: * ''[[Alismataceae]]'' * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Limnocharitaceae]]'' === Araka ny araka ny fanasokajiana filôjenetika === [[Sary:Songe-Réunion.JPG|vignette|[[Colocasia esculenta|Saonjo]] (''Colocasia esculenta'', anisan' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'')]] Araka ny araka ny [[fanasokajiana filôjenetika]] ([[APG II]] sy [[Fanasokajiana APG III|APG III]]) dia fianakaviana 13 ny ao amin' ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' Araka ny [[fanasokajiana APG IV]] (2016) dia misy fianakaviana 14 ny filaharana Alismatales: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Butomaceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Juncaginaceae]]'' * ''[[Maundiaceae]]'' * ''[[Posidoniaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Scheuchzeriaceae]]'' * ''[[Tofieldiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' === Fianakaviana misy eto Madagasikara === Indreto ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Alismatales izay misy eto [[Madagasikara]]: * ''[[Alismataceae]]'' (anisany ny ''[[Limnocharitaceae]]'') * ''[[Aponogetonaceae]]'' * ''[[Araceae]]'' * ''[[Cymodoceaceae]]'' * ''[[Hydrocharitaceae]]'' * ''[[Potamogetonaceae]]'' * ''[[Ruppiaceae]]'' * ''[[Zosteraceae]]'' == Jereo koa == * [[Acorales]] lf56g9dl9xdfqa9uzr7vk124jgcfw0h 0 301723 1149621 2026-08-24T13:04:09Z Thelezifor 15140 Vondron-karazan-javamaniry tokan-dravin-tsimoka 1149621 wikitext text/x-wiki [[Sary:Acorus calamus1-2.jpg|vignette|326x326px|''Acorus calamus'']] Ny '''''Acorus''''' dia [[Tokan-dravin-tsimoka|vondron-karazan-javamaniry tokan-dravin-tsimoka]] ahitra maharitra taona maro, ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'' araka ny [[fanasokajiana klasika]], fa araka ny fanasokajiana filôjenetika kosa dia ao amin' ny ao amin' ny fianakaviana '''''Acoraceae''''', izay fianakaviana tokana tsy manana vondron-karazana afa-tsy io tokana io, ao amin' ny filaharana '''Acorales'''. Ny filaharana [[Alismatales]] no manakaiky azy io indrindra. == Lisitry ny karazana == Ny filaharana Acorales sy ny fianakaviana ''Acoraceae'' ary ny vondron-karazana ''Acorus'' dia ahitana karazana miisa efatra: * ''Acorus calamus'' <small>L.</small> * ''Acorus americanus'' <small>Raf.</small> * ''Acorus gramineus'' <small>Sol. ex Aiton</small> * ''Acorus verus'' <small>Raf.</small> == Jereo koa == 6empwf1dk4d71ngni2bbs9fyrzslf3k 1149622 1149621 2026-08-24T14:15:09Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Acorales]] ho [[Acorus]] i Thelezifor 1149621 wikitext text/x-wiki [[Sary:Acorus calamus1-2.jpg|vignette|326x326px|''Acorus calamus'']] Ny '''''Acorus''''' dia [[Tokan-dravin-tsimoka|vondron-karazan-javamaniry tokan-dravin-tsimoka]] ahitra maharitra taona maro, ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'' araka ny [[fanasokajiana klasika]], fa araka ny fanasokajiana filôjenetika kosa dia ao amin' ny ao amin' ny fianakaviana '''''Acoraceae''''', izay fianakaviana tokana tsy manana vondron-karazana afa-tsy io tokana io, ao amin' ny filaharana '''Acorales'''. Ny filaharana [[Alismatales]] no manakaiky azy io indrindra. == Lisitry ny karazana == Ny filaharana Acorales sy ny fianakaviana ''Acoraceae'' ary ny vondron-karazana ''Acorus'' dia ahitana karazana miisa efatra: * ''Acorus calamus'' <small>L.</small> * ''Acorus americanus'' <small>Raf.</small> * ''Acorus gramineus'' <small>Sol. ex Aiton</small> * ''Acorus verus'' <small>Raf.</small> == Jereo koa == 6empwf1dk4d71ngni2bbs9fyrzslf3k 0 301724 1149623 2026-08-24T14:15:09Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Acorales]] ho [[Acorus]] i Thelezifor 1149623 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Acorus]] am5eorr6j22l0ubf3rxfm0m1mqc9zio 0 301725 1149629 2026-08-24T15:57:54Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1149629 wikitext text/x-wiki Ny '''kabitso''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakviana ''[[Araceae]]'' sy ''[[Lauraceae]]'': * ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''Araceae''): kabijadolo, kabitsandolo, kabitso, kabitsodolo, maroko, marombony, tavolondambo, tavolongoaka * ''[[Cryptocarya occidentalis]]'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]''): kabijalahy, kabitsalahy, kabitso, kabitsolahy, manavodrevo, pelamainty, saripapy, sary, tavaratra, tavolopika, varongy == Jereo koa == * ''[[Amorphophallus]]'' * ''[[Cryptocarya]]'' * ''[[Ravensara]]'' ieoql2gc247p4r7wl9epl3pwslol6kt 0 301726 1149632 2026-08-24T16:07:31Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Araceae 1149632 wikitext text/x-wiki [[Sary:Annales_du_Muse_colonial_de_Marseille_(1907-1954)_(18382896236).jpg|vignette|364x364px|''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'']] Ny '''''Amorphophallus hildebrandtii''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[tokan-dravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', izay tsy fahita afa-tsy to [[Madagasikara]]. Ny anarany ara-tsiansa feno dia ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small>. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''kabijadolo''', '''kabitsandolo''', '''kabitso''', '''kabitsodolo''', '''maroko''', '''marombony''', '''tavolondambo''', '''tavolongoaka'''. == Jereo koa == * ''[[Amorphophallus]]'' * [[Kabitso]]: ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''[[Cryptocarya occidentalis]]'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') j8u44933agvf4i42f7zqnz3t2mmozu3 1149637 1149632 2026-08-24T17:02:48Z Thelezifor 15140 Nanova votoatiny 1149637 wikitext text/x-wiki Ny '''''Cryptocarya occidentalis''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' izay tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Ny anarany ara-tsiansa feno dia ''Cryptocarya occidentalis'' <small>van der Werff</small>. Anarana ahafantarana azy taloha ny hoe ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small>. Amin' ny teny malagasy dia atao hoe '''kabijalahy''', '''kabitsalahy''', '''kabitso''', '''kabitsolahy''', '''manavodrevo''', '''pelamainty''', '''saripapy''', '''sary''', '''tavaratra''', '''tavolopika''' ary '''varongy''' io zavamaniry io. == Famariparitana == Hazo maitso ravina mandrakariva ny ''Cryptocarya occidentalis''. Hazo manana nofony mafy izy io, izay mahay mampifanaraka ny fiainany amin' ny tontolo trôpikaly mando sy amin' ny faritra mitokana misy ala any amin' ny faritra andrefana amin' i [[Madagasikara]]. === Ravina === Tsotra sy mifandimby ary miavaka amin' ny tsy fisian' ny volovolo mihitsy rehefa lehibe ny ravin' ny ''Cryptocarya occidentalis''. Manana endrika lava ny felan-dravina tsirairay izay mety ho toa lela lefona na toa lela lefona somary boribory. Toy ny taratasy matevina sy mafy ny firafitry ny ravina, satria sady mora aforitra no mateza. Tena madinika ny tambajotran-kiran-dravina faharoa, hany ka mila tsy ho hita eo amin' ny lafin-dravina. === Vony === Mamokatra voniny madinika sy tsy dia misongadina ny ''Cryptocarya occidentalis'', izay mivondrona ho salohy. Rakotra volovolo tena madinika sady malefaka sy miloko manja volontakatra ny tangozan' ny vondrombony sy ny ivelan' ny vony. === Voa === Aorian' ny fandonahan' ny [[vovobony]] ny [[vavimbony]] dia miova ny endriky ny vonin' ny ''Cryptocarya occidentalis'' ka miteraka voany. Araka ny toetra ankapobeny mampiavaka ny vondrona ''[[Cryptocarya]]'' dia mitombo ny fantsom-bony aorian' ny fihintsanan' ny felany, ka mahatonga azy io hihamatevina sy hanarona saika tanteraka ilay voa be nofo andalam-pahaùasahana. == Faritra sy toerana aniriany == Tsy toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Lauraceae'' eto [[Madagasikara]], izay tia ny ala mando any atsinanana, ny ''Cryptocarya occidentalis'' dia miparitaka be any amin' ny faritra andrefana amin' ny Nosy. Ny santionany fototra nampiasaina hamariparitana io zavamaniry io dia nangonin' i [[Henri Perrier de la Bâthie]], bôtanista tamin' ny taona 1904 tao amin' ny faritr' Ambongo, teny amoron' ny renirano [[Mahavavy Atsimo|Mahavavy]] (faritra [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]]). Hita ihany koa izy io tato ho ato nandritra ny fanadihadiana momba ny karazan-javamaniry manana lalan-dranonkazo (vascular plants) tao amin' ny [[Tahirin-javaboarin' i Beanka|Tahirin-javaboarin']] [[Tahirin-javaboarin' i Beanka|i Beanka]] (faritra [[Faritra Melaky|Melaky]], any andrefana). Na dia maniry any amin' ny faritra andrefana izay maina kokoa aza izy io, dia mampifandray azy amin' ny faritra misy ala mikitroka (ala mando) na ala manaraka sisin-drano ao amin' io faritra io ny angona bôtanika maro nataon' ny Kew Science. == Jereo koa == * ''[[Amorphophallus]]'' * [[Kabitso]]: ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''Cryptocarya occidentalis'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') * ''[[Aspidostemon perrieri]]'' <small>(Danguy) J. G. Rohwer</small> (← ''Cryptocarya perrieri'' )(''[[Lauraceae]]'') l8c0avndw6hdrb6urayhbu5vwekj8aq 1149649 1149637 2026-08-24T19:07:59Z Thelezifor 15140 1149649 wikitext text/x-wiki Ny '''''Cryptocarya occidentalis''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' izay tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Ny anarany ara-tsiansa feno dia ''Cryptocarya occidentalis'' <small>van der Werff</small>. Anarana ahafantarana azy taloha ny hoe ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small>. Amin' ny teny malagasy dia atao hoe '''kabijalahy''', '''kabitsalahy''', '''kabitso''', '''kabitsolahy''', '''manavodrevo''', '''pelamainty''', '''saripapy''', '''sary''', '''tavaratra''', '''tavolopika''' ary '''varongy''' io zavamaniry io. == Famariparitana == Hazo maitso ravina mandrakariva ny ''Cryptocarya occidentalis''. Hazo manana nofony mafy izy io, izay mahay mampifanaraka ny fiainany amin' ny tontolo trôpikaly mando sy amin' ny faritra mitokana misy ala any amin' ny faritra andrefana amin' i [[Madagasikara]]. === Ravina === Tsotra sy mifandimby ary miavaka amin' ny tsy fisian' ny volovolo mihitsy rehefa lehibe ny ravin' ny ''Cryptocarya occidentalis''. Manana endrika lava ny felan-dravina tsirairay izay mety ho toa lela lefona na toa lela lefona somary boribory. Toy ny taratasy matevina sy mafy ny firafitry ny ravina, satria sady mora aforitra no mateza. Tena madinika ny tambajotran-kiran-dravina faharoa, hany ka mila tsy ho hita eo amin' ny lafin-dravina. === Vony === Mamokatra voniny madinika sy tsy dia misongadina ny ''Cryptocarya occidentalis'', izay mivondrona ho salohy. Rakotra volovolo tena madinika sady malefaka sy miloko manja volontakatra ny tangozan' ny vondrombony sy ny ivelan' ny vony. === Voa === Aorian' ny fandonahan' ny [[vovobony]] ny [[vavimbony]] dia miova ny endriky ny vonin' ny ''Cryptocarya occidentalis'' ka miteraka voany. Araka ny toetra ankapobeny mampiavaka ny vondrona ''[[Cryptocarya]]'' dia mitombo ny fantsom-bony aorian' ny fihintsanan' ny felany, ka mahatonga azy io hihamatevina sy hanarona saika tanteraka ilay voa be nofo andalam-pahaùasahana. == Faritra sy toerana aniriany == Tsy toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Lauraceae'' eto [[Madagasikara]], izay tia ny ala mando any atsinanana, ny ''Cryptocarya occidentalis'' dia miparitaka be any amin' ny faritra andrefana amin' ny Nosy. Ny santionany fototra nampiasaina hamariparitana io zavamaniry io dia nangonin' i [[Henri Perrier de la Bâthie]], bôtanista tamin' ny taona 1904 tao amin' ny faritr' Ambongo, teny amoron' ny renirano [[Mahavavy Atsimo|Mahavavy]] (faritra [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]]). Hita ihany koa izy io tato ho ato nandritra ny fanadihadiana momba ny karazan-javamaniry manana lalan-dranonkazo (vascular plants) tao amin' ny [[Tahirin-javaboarin' i Beanka|Tahirin-javaboarin']] [[Tahirin-javaboarin' i Beanka|i Beanka]] (faritra [[Faritra Melaky|Melaky]], any andrefana). Na dia maniry any amin' ny faritra andrefana izay maina kokoa aza izy io, dia mampifandray azy amin' ny faritra misy ala mikitroka (ala mando) na ala manaraka sisin-drano ao amin' io faritra io ny angona bôtanika maro nataon' ny Kew Science. == Jereo koa == * ''[[Cryptocarya]]'' * ''[[Ravensara]]'' * [[Kabitso]]: ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''Cryptocarya occidentalis'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') * ''[[Aspidostemon perrieri]]'' <small>(Danguy) J. G. Rohwer</small> (← ''Cryptocarya perrieri'' )(''[[Lauraceae]]'') ka2qid6decydg866h2jqu49scheau5n 1149651 1149649 2026-08-24T19:20:03Z Thelezifor 15140 Fampiasana 1149651 wikitext text/x-wiki Ny '''''Cryptocarya occidentalis''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' izay tsy hita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Ny anarany ara-tsiansa feno dia ''Cryptocarya occidentalis'' <small>van der Werff</small>. Anarana ahafantarana azy taloha ny hoe ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small>. Amin' ny teny malagasy dia atao hoe '''kabijalahy''', '''kabitsalahy''', '''kabitso''', '''kabitsolahy''', '''manavodrevo''', '''pelamainty''', '''saripapy''', '''sary''', '''tavaratra''', '''tavolopika''' ary '''varongy''' io zavamaniry io. == Famariparitana == Hazo maitso ravina mandrakariva ny ''Cryptocarya occidentalis''. Hazo manana nofony mafy izy io, izay mahay mampifanaraka ny fiainany amin' ny tontolo trôpikaly mando sy amin' ny faritra mitokana misy ala any amin' ny faritra andrefana amin' i [[Madagasikara]]. === Ravina === Tsotra sy mifandimby ary miavaka amin' ny tsy fisian' ny volovolo mihitsy rehefa lehibe ny ravin' ny ''Cryptocarya occidentalis''. Manana endrika lava ny felan-dravina tsirairay izay mety ho toa lela lefona na toa lela lefona somary boribory. Toy ny taratasy matevina sy mafy ny firafitry ny ravina, satria sady mora aforitra no mateza. Tena madinika ny tambajotran-kiran-dravina faharoa, hany ka mila tsy ho hita eo amin' ny lafin-dravina. === Vony === Mamokatra voniny madinika sy tsy dia misongadina ny ''Cryptocarya occidentalis'', izay mivondrona ho salohy. Rakotra volovolo tena madinika sady malefaka sy miloko manja volontakatra ny tangozan' ny vondrombony sy ny ivelan' ny vony. === Voa === Aorian' ny fandonahan' ny [[vovobony]] ny [[vavimbony]] dia miova ny endriky ny vonin' ny ''Cryptocarya occidentalis'' ka miteraka voany. Araka ny toetra ankapobeny mampiavaka ny vondrona ''[[Cryptocarya]]'' dia mitombo ny fantsom-bony aorian' ny fihintsanan' ny felany, ka mahatonga azy io hihamatevina sy hanarona saika tanteraka ilay voa be nofo andalam-pahaùasahana. == Faritra sy toerana aniriany == Tsy toy ny ankamaroan' ny karazana ao amin' ny ''Lauraceae'' eto [[Madagasikara]], izay tia ny ala mando any atsinanana, ny ''Cryptocarya occidentalis'' dia miparitaka be any amin' ny faritra andrefana amin' ny Nosy. Ny santionany fototra nampiasaina hamariparitana io zavamaniry io dia nangonin' i [[Henri Perrier de la Bâthie]], bôtanista tamin' ny taona 1904 tao amin' ny faritr' Ambongo, teny amoron' ny renirano [[Mahavavy Atsimo|Mahavavy]] (faritra [[Faritanin' i Mahajanga|Mahajanga]]). Hita ihany koa izy io tato ho ato nandritra ny fanadihadiana momba ny karazan-javamaniry manana lalan-dranonkazo (vascular plants) tao amin' ny [[Tahirin-javaboarin' i Beanka|Tahirin-javaboarin']] [[Tahirin-javaboarin' i Beanka|i Beanka]] (faritra [[Faritra Melaky|Melaky]], any andrefana). Na dia maniry any amin' ny faritra andrefana izay maina kokoa aza izy io, dia mampifandray azy amin' ny faritra misy ala mikitroka (ala mando) na ala manaraka sisin-drano ao amin' io faritra io ny angona bôtanika maro nataon' ny Kew Science. == Fampiasana == === Fitsaboana nentim-paharazana === Ampiasaina ny ''Cryptocarya occidentalis'', indrindra any amin' ny faritra [[Betsileo]] sy [[Sakalava]], noho ny fahafahany manala rivotra ao amin' ny [[tsinay]] sy ny [[vavony]], manampy amin' ny fanalefahana ny olana ara-pandevonan-kanina, ny fivozihitry ny kibo ary ny fanamorana ny fandevonan-kanina. Tahaka ny karazana hazo ''[[Lauraceae]]'' hafa eto Madagasikara, dia fantatra eo amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ihany koa ny hodiny manitra noho ny toetra manasitrana fery. === Fanorenana === Noho ny hamafin' ny vatany dia trandrahin' ny mponina ny ''Cryptocarya occidentalis'' mba hatao akora fanorenana. Ny tsindry roa sosona, dia ny fitrandrahana azy ho an' ny tanjona ara-pahasalamana sy ny fanapahana azy hatao hazo fanorenana, dia mampihena ny isan' ny hazo vaventy manana haavo mihoatra ny 12 m ao amin' ny faritra misy ala malalaka any andrefana. == Jereo koa == * ''[[Cryptocarya]]'' * ''[[Ravensara]]'' * [[Kabitso]]: ''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''Cryptocarya occidentalis'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') * ''[[Aspidostemon perrieri]]'' <small>(Danguy) J. G. Rohwer</small> (← ''Cryptocarya perrieri'' )(''[[Lauraceae]]'') l6j1pr2shcg6crk6kr1u20gv5k4k0ai 0 301727 1149633 2026-08-24T16:09:16Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Araceae 1149633 wikitext text/x-wiki [[Sary:Annales_du_Muse_colonial_de_Marseille_(1907-1954)_(18382896236).jpg|vignette|364x364px|''[[Amorphophallus hildebrandtii]]'']] Ny '''''Amorphophallus hildebrandtii''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[tokan-dravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', izay tsy fahita afa-tsy to [[Madagasikara]]. Ny anarany ara-tsiansa feno dia ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small>. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''kabijadolo''', '''kabitsandolo''', '''kabitso''', '''kabitsodolo''', '''maroko''', '''marombony''', '''tavolondambo''' ary '''tavolongoaka'''. == Jereo koa == * ''[[Amorphophallus]]'' * [[Kabitso]]: ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''[[Cryptocarya occidentalis]]'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') s3x3kodurc2o1qkh1iqycxkrvob97a5 1149638 1149633 2026-08-24T17:05:47Z Thelezifor 15140 1149638 wikitext text/x-wiki [[Sary:Annales_du_Muse_colonial_de_Marseille_(1907-1954)_(18382896236).jpg|vignette|364x364px|''Amorphophallus hildebrandtii'']] Ny '''''Amorphophallus hildebrandtii''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] sy [[tokan-dravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Araceae]]'', izay tsy fahita afa-tsy to [[Madagasikara]]. Ny anarany ara-tsiansa feno dia ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small>. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''kabijadolo''', '''kabitsandolo''', '''kabitso''', '''kabitsodolo''', '''maroko''', '''marombony''', '''tavolondambo''' ary '''tavolongoaka'''. == Jereo koa == * ''[[Amorphophallus]]'' * [[Kabitso]]: ''Amorphophallus hildebrandtii'' <small>(Engl.) Engl. & Gehrm.</small> (''[[Araceae]]''); ''[[Cryptocarya occidentalis]]'' <small>van der Werff</small> (← ''Ravensara perrieri'' <small>Dubard & Dop</small> )(''[[Lauraceae]]'') pckof3tppjw1a5mandaxztjs978ckjc 0 301728 1149642 2026-08-24T17:30:50Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Lauraceae 1149642 wikitext text/x-wiki Ny '''''Aspidostemon perrieri''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' izay tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. ''Aspidostemon perrieri'' <small>(Danguy) J. G. Rohwer</small> ny anarany feno ary anarana nahafantarana azy koa nefa mampifangari zavatra ny hoe ''Cryptocarya perrieri'' izay niantsoana ihany koa ny ''[[Cryptocarya occidentalis]]''. == Jereo koa == * ''[[Aspidostemon]]'' 875zzk7nibiorf43ynfm4maltohxek5 0 301729 1149643 2026-08-24T18:27:51Z Thelezifor 15140 Vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Lauraceae 1149643 wikitext text/x-wiki Ny '''''Aspidostemon''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Laurales]], izay ahitana karazana miisa 29. Hita eto [[Madagasikara]] izy io. == Famariparitana == [[Hazobotry]] na [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] mety manana haavo 25 m izy ireo, sady manana taovam-pananahana lahy sy vavy miaraka. Salavalava na salavalava somary tery ny endriky ny raviny izay feno (tsy misy fizarazarana). Karazana driopa (voa mafy voahodidina nofony), izay matetika aparitaky ny vorona ny vihim-boany, ny voany. Tsy miavaka amin' ny karazana hafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' ny karazana ao amin' ny ''Aspidostemon'': hazo na hazobotry misy voniny madinika izy ireo, sarotra hita sy sarotra angonina, ary matetika tsy misy miraharaha na tsy tsikaritra rehefa misy zavamaniry hafa mora angonina kokoa na manana voniny manintona kokoa eo akaikiny. Ny ''Aspidostemon'' dia fantatra noho ny raviny mifanohitra (mifanandrify ankavia sy ankavanana) sy ny voniny izay manana [[lahimbony]] telo na enina (raha ampitahaina amin' ny sivy ao amin' ny ''[[Cryptocarya]]'') ary ny voany izay voafono tanteraka ao anatin' ny fototry ny vony izay mivelatra be sady mitazona singa avy amin' ny vony eo amin' ny tampony. Araka ny fitambaran' ny toetra mampiavaka ny firafitry ny nofon-kazo sy ny taova tsy miteraka ary ny voniny, izay nofariparitan' ny bôtanista teo aloha toa an' i Kostermans tamin' ny taona 1957, dia noheverina ho anisan' ny zana-bondron-karazana ''Hexanthera'' sy ''Trianthera'' ao amin' ny ''Cryptocarya'' ny karazana ao amin' ny vondrona ''Aspidostemon''. == Lisitry ny karazana == Ny ''Aspidostemon'' dia manana karazana miisa 29: * ''Aspidostemon andohahelensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon antongilensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon apiculatus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon capuronii'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon caudatus'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon conoideus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon dolichocarpus'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon fungiformis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon glandulosus'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon grayi'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon humbertianus'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon inconspicuus'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon insignis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon lacrimans'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon litoralis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon longipedicellatus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon lucens'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon macrophyllus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon manongarivensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon masoalensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon microphyllus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon occultus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon parvifolius'' <small>(Scott Elliot) van der Werff</small> * ''Aspidostemon percoriaceus'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon perrieri'' <small>(Danguy) Rohwer</small> * ''Aspidostemon reticulatus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon synandra'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon trianthera'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon trichandra'' <small>van der Werff</small> okjyej22qkec2warm7ey62bn06xazgk 1149645 1149643 2026-08-24T18:30:08Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149645 wikitext text/x-wiki Ny '''''Aspidostemon''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Laurales]], izay ahitana karazana miisa 29. Hita eto [[Madagasikara]] izy io. == Famariparitana == [[Hazobotry]] na [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] mety manana haavo 25 m izy ireo, sady manana taovam-pananahana lahy sy vavy miaraka. Salavalava na salavalava somary tery ny endriky ny raviny izay feno (tsy misy fizarazarana). Karazana driopa (voa mafy voahodidina nofony), izay matetika aparitaky ny vorona ny vihim-boany, ny voany. Tsy miavaka amin' ny karazana hafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Lauraceae]]'' ny karazana ao amin' ny ''Aspidostemon'': hazo na hazobotry misy voniny madinika izy ireo, sarotra hita sy sarotra angonina, ary matetika tsy misy miraharaha na tsy tsikaritra rehefa misy zavamaniry hafa mora angonina kokoa na manana voniny manintona kokoa eo akaikiny. Ny ''Aspidostemon'' dia fantatra noho ny raviny mifanohitra (mifanandrify ankavia sy ankavanana) sy ny voniny izay manana [[lahimbony]] telo na enina (raha ampitahaina amin' ny sivy ao amin' ny ''[[Cryptocarya]]'') ary ny voany izay voafono tanteraka ao anatin' ny fototry ny vony izay mivelatra be sady mitazona singa avy amin' ny vony eo amin' ny tampony. Araka ny fitambaran' ny toetra mampiavaka ny firafitry ny nofon-kazo sy ny taova tsy miteraka ary ny voniny, izay nofariparitan' ny bôtanista teo aloha toa an' i Kostermans tamin' ny taona 1957, dia noheverina ho anisan' ny zana-bondron-karazana ''Hexanthera'' sy ''Trianthera'' ao amin' ny ''Cryptocarya'' ny karazana ao amin' ny vondrona ''Aspidostemon''. == Lisitry ny karazana == Ny ''Aspidostemon'' dia manana karazana miisa 29: * ''Aspidostemon andohahelensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon antongilensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon apiculatus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon capuronii'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon caudatus'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon conoideus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon dolichocarpus'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon fungiformis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon glandulosus'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon grayi'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon humbertianus'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon inconspicuus'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon insignis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon lacrimans'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon litoralis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon longipedicellatus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon lucens'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon macrophyllus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon manongarivensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon masoalensis'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon microphyllus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon occultus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon parvifolius'' <small>(Scott Elliot) van der Werff</small> * ''Aspidostemon percoriaceus'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''[[Aspidostemon perrieri]]'' <small>(Danguy) Rohwer</small> * ''Aspidostemon reticulatus'' <small>van der Werff</small> * ''Aspidostemon synandra'' <small>Rohwer</small> * ''Aspidostemon trianthera'' <small>(Kosterm.) Rohwer</small> * ''Aspidostemon trichandra'' <small>van der Werff</small> n2om50ynm7j0abeplkiywu14j3m4fcn