Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Labiera 0 4553 1149703 1088528 2026-08-27T02:01:37Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149703 wikitext text/x-wiki [[Sary:Two pints of beer.jpg|thumb|upright=0.7|Labiera]] [[Sary:Sjb whiskey malt.jpg|thumb|upright=0.7|Orga malita alohan'ny andrahoana]] Ny '''labiera''' dia ny zava-pisotro misy [[Alkôla|alkola]] mety ho antitra indrindra.<ref>{{Cite book|title=The Alchemy of Culture: Intoxicants in Society|first=Richard|last=Rudgley|isbn=978-0714117362|year=1993|publisher=British Museum Press;|location=London}}</ref><ref>{{Cite book|title=Origin and History of Beer and Brewing: From Prehistoric Times to the Beginning of Brewing Science and Technology|first=John P|last=Arnold|isbn=0-9662084-1-2|year=2005|publisher=Reprint Edition by BeerBooks|location=Cleveland, Ohio}}</ref><ref>Joshua J. Mark (2011). [http://www.ancient.eu.com/Beer/ Beer]. Ancient History Encyclopedia.</ref><ref>{{Cite book|url=http://books.google.com/?id=SHh-4M_QxEsC&pg=PA10&dq=oldest+beverage&q=oldest%20beverage |title=World's Best Beers: One Thousand ... – Google Books |publisher=books.google.com |accessdate=2010-08-07 |isbn=9781402766947 |date=2009-10-06 }}</ref> Zava-pisotro misy alkola be mpisotro indrindra<ref>{{cite web|title=Volume of World Beer Production|work=European Beer Guide|url=http://www.europeanbeerguide.net/eustats.htm#production|accessdate=17 October 2006}}</ref> ary mahazo ny laharana fahatelo eo amin’ny zava-pisotro rehetra (aorian’ny [[rano]] sy [[dite]]) ny labiera.<ref>{{Cite book |url=http://books.google.com/?id=6xul0O_SI1MC&pg=PA1&dq=most+consumed+beverage |title=The Barbarian's Beverage: A History of Beer in Ancient Europe |year=2005 |publisher=Routledge |location=Abingdon, Oxon |isbn=0-415-31121-7 |page=1 |accessdate=2010-09-21 |last= Nelson |first=Max}}</ref> Izy dia novokarina avy amin’ny fanotrihana karazana [[serealy]], [[orga]] [[malita]] (orga efa mitsiry dia hamaina amin’ny rivotra mafana), nefa misy ihany koa mampiasa varim-bazaha, ary katsaka, sy vary. Ny tsiro mampiavaka ny labiera dia avy amin’ny [[hobolona]], ilay fangaro mampisy tsiro mangidy ary miaro ny labiera mba tsy ho simba. Indraidray ny mpamoakatra manisy ahitra manitra na voankazo amin’ny labiera mba hanome tsiro samihafa. Isany ny soratra voalahany nataon’ny olombelona fahagola tamin’izany ny tsiahy momba ny famokarana sy fiparitahan’ny labiera : ohatra anatin’ny Fehezandalàn’i Hammorabi misy lalàna mifehy ny labiera sy ny fivarotam-dabiera.<ref>{{cite web|title=Beer Before Bread|work=Alaska Science Forum #1039, Carla Helfferich|url=http://www.gi.alaska.edu/ScienceForum/ASF10/1039.html|accessdate=13 May 2008|archivedate=2008-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080509121452/http://www.gi.alaska.edu/ScienceForum/ASF10/1039.html}}</ref> Ny “Hiran’i Ninkasi” dia vavaka ho an’i andriamanitravavin’ny labiera Mesopotamia ary nampatsiaro ny fangaro sy ny fomba famokarana labiera ireo olona ireo, satria tamin’izany fotoana izany, vitsy ny olona mahay mamaky teny ka niteraka voaka-tsoa ho azy ireo izany vavaka izany.<ref name="Nin-kasi">{{cite web|title=Nin-kasi: Mesopotamian Goddess of Beer|work=Matrifocus 2006, Johanna Stuckey|url=http://www.matrifocus.com/SAM06/spotlight.htm|accessdate=13 May 2008|archive-date=2008-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20080524231622/http://www.matrifocus.com/SAM06/spotlight.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="sumer">{{Cite book|author= Black, Jeremy A.; Cunningham, Graham; [[Eleanor Robson|Robson, Eleanor]]|authorlink=|coauthors=|title=The literature of ancient Sumer|year=2004|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-926311-6|pages=}}</ref> Ankehetriny, ny famokarana labiera dia lasa bizina globaly, izany hoe misy orinasa vitsivitsy isakin’ny firenena midominina eo amin’ny tsena, nefa ankoatra ireny, misy ihany koa orinasa kely amandrivony mamokatra labiera ho an’ny tsena rezionaly sy anatiny. Ny taha ny alkola misy ao amin’ny labiera dia eo anelanelan’ny 4% hatramin’ny 6%, kanefa misy ihany latsaka ny 1% ary mety hihaotra ny 20% ny tahan’ny alkola ao anatiny. Labiera ihany koa dia isan’ny karazana kolon-tsaina ho an’ny firenena tia misotro azy ary voasokajy ho isan’ny vakoka ara-tsosialy toy ny fetin’ny labiera, ankoatra izany dia manan-danja kokoa amin’ny olona sasany ny fandehanany any amin’ny toeran-pisotroina, sns. == Tantara == [[Sary:EMS-89615-Rosecrucian-Egyptian-BeerMaking.jpg|thumb|ankavia|Ny famokarana labiera tany [[Ejipta]]]] [[Sary:Humulus Lupulus Hopfendolde-mit-hopfengarten.jpg|thumb|upright=0.8|Hobolona]] Anisany zava-pisotro vitan’olombelona voalohany indrindra ny labiera. Tamin’ny Taonam-bato (9500 TJK – 3000 TJK) no nanomboka namokatra azy sy namboly varimbazaha ny tany [[Ejipta]] sy Mesopotamia. Ny mpikaroka momba ny tantaran’ny olombelona fahiny mieritreritra fa nampirisika ny fiforonan’ny [[sivilizasiona]] ny labiera.<ref>{{cite news |url=http://www.cbsnews.com/8301-501465_162-20022058-501465.html?tag=channelMore;pop |title=Archeologists Link Rise of Civilization and Beer's Invention – Tech Talk – CBS News |publisher=www.cbsnews.com |accessdate=2010-11-10 |date=8 November 2010 |archiveurl=https://archive.is/20120722060832/www.cbsnews.com/8301-501465_162-20022058-501465.html?tag=channelMore;pop |archivedate=2012-07-22 |deadurl=yes }}</ref> Ny porofo simika voalohany dia tamin’ny taona 3500-3100 TJK tao amin’ny tendrombohitry Zagros tany Iran (ohatra : ny Hiran’i Ninkasi).<ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1992/11/05/world/jar-in-iranian-ruins-betrays-beer-drinkers-of-3500-bc.html |title=Jar in Iranian Ruins Betrays Beer Drinkers of 3500 B.C. – New York Times |publisher=www.nytimes.com |accessdate=2010-11-10 |date=5 November 1992}}</ref> Hita tamin’ny 1972 tany Ebla, Siria ny « Takelabato Ebla ». Manazava ireto takelabato ireto fa namokatra karazana labiera maromaro ny mponin’i Ebla, nisy ihany koa ny karazara labiera antsoina hoe « Ebla » izay nalaina tamin’ny anaran’ny tanana.<ref>Dumper; Stanley, 2007, p.141.</ref> Nisy labiera vita avy amin’ny vary koa tany [[Sina]] tamin’ny taona 7000 TJK.<ref>{{cite web |url=http://www.echinacities.com/Special/Beer-Festival/Content.aspx?n=3223 |title=Li Wine: The Beer of Ancient China -China Beer Festivals 2009 |publisher=www.echinacities.com |date=July 15, 2009 |accessdate=2010-09-21 |archivedate=2009-07-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090719014915/http://www.echinacities.com/special/Beer-Festival/Content.aspx?n=3223 }}</ref> Ity labiera vita avy amin’ny vary ity dia tsy nampiasa leviora (toy ny sake) fa nampiasa vary malita (mitovy amin’ny labiera) tamin’ny fanotrehana azy. Ny zavatra misy karbohidraty, ohatra siramamy na kanzy, dia afaka hanaovana zava-pisotro mitovitovy amin’ny labiera. Betsaka ny sivilizasiona nitady manokana amin’ny fomba fanaovana labiera kanefa matetika samihafa ny serealy ampiasaina, ohatra ampemba amin’ny labiera afrikana, katsaka amin’ny amerikana, sns. Nitondra labiera tany Eoropa ny fokonolona Alemaina sy Seltika teo ho eo amin’ny taona 3000 TJK.<ref>{{cite web |url=http://www.stonepages.com/news/archives/000123.html |title=Prehistoric brewing: the true story |publisher=Archaeo News |date=22 October 2001 |accessdate=2010-09-21}}</ref> Miavaka amin’ny labiera ankehetriny ity labiera fahagola eoropeana ity. Ankoatran’ny serealy, dia nampiasa voankazo, tantely, sy karazana zavamaniry manitra maromaro ireto mpamokatra eoropeana fahagola ireto. Tsy nampiasa hobolona izy ireo raha tsy tamin’ny taona 822 TrJK (tao aorian’i Jesoa Kristy) izay nosoratan’i Carolingian Abbot voalohany momba ny fampiasana hobolona.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=rMNf-p1mu6AC&pg=PA57&lpg=PA57&dq=hops+Carolingian+Abbot&source=web&ots=hquU2pyyXK&sig=bymjH2aH8Xc9uzm0rJS4FZc8c2g&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result Google Books] Richard W. Unger, ''Beer in the Middle Ages and the Renaissance'' pp57, University of Pennsylvania Press ( 2004), ISBN 0-8122-3795-1</ref> Tamin’ny taona 1516, namboarin’i William IV, andriana avy amin’ny Bavaria, ny Reinheitsgebot (lalan’ny fahadiovana), lalana mikasika’ny kalitaon’ny labiera, ary araka ilay izy, ny fangaron’ny labiera dia ny rano, ny hobolona ary ny orga malita.<ref>"[http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,549175,00.html 492 Years of Good Beer: Germans Toast the Anniversary of Their Beer Purity Law]". ''[[Der Spiegel]]'' April 23, 2008.</ref> Talohan’ny Revolisiona Indostria dia kely ny vokatra labiera kanefa tamin’ny taon-jato faha-19 nisolo famokarana ara-indostria ny famokarana ara-taozavatra.<ref name="sotp">{{Cite book|first=Martyn|last=Cornell|title=Beer: The Story of the Pint|year= 2003|isbn=0-7553-1165-5|publisher=Headline}}</ref> Nanatsara ny kalitaon’ny labiera ny famoronana tondromaripana sy ny tondrorano (“hydromètre" amin’ny teny frantsay) ka nahay nifehy be kokoa ny fizotran’ny famokarana ny mpamokatra. Ankehetriny, ny famokarana labiera dia lasa bizina globaly, izany hoe misy orinasa vitsivitsy isakin’ny firenena midominina eo amin’ny tsena, nefa ankoatra ireny, misy ihany koa orinasa kely amandrivony mamokatra labiera ho an’ny tsena rezionaly sy anatiny.<ref name="market">{{cite web|url= http://biz.yahoo.com/p/bevalcmktd.html|title=Industry Browser — Consumer Non-Cyclical — Beverages (Alcoholic) – Company List|publisher=Yahoo! Finance|accessdate=5 November 2007}}</ref> Tamin’ny taona 2006, mihoatra 1.33 hetsy tapitrisa (133.000.000.000) litatra ny labiera lafo, amin’ny mirasanda $2.95 hetsy tapitrisa dolara amerikana.<ref name="researchandmarkets1">{{cite web|url=http://www.researchandmarkets.com/reports/53577/beer_global_industry_guide.htm|title=Beer: Global Industry Guide|publisher=Research and Markets|accessdate=5 November 2007|archivedate=2007-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011084307/http://researchandmarkets.com/reports/53577/beer_global_industry_guide.htm}}</ref> == Famokaran’ny labiera == [[Sary:The Brewer designed and engraved in the Sixteenth. Century by J Amman.png|thumb|ankavia|upright|Famokarana ara-taozavatra tamin’ny taon-jato faha-16]] Ny tanjon’ny famokaran’ny labiera dia manova kanzy mba ho lasa vorta (“wort” amin’ny teny anglisy) ary, amin’ny fanotrehana azy miaraka amin’ny leviora manova indray ny vorta mba ho tonga labiera. {{Image label begin |image=Brewing-textless.png |width={{{width|310}}} |float={{{float|right}}} }} {{Image label|x=0.155|y=1.43|scale={{{width|310}}}|text=<small>Soritsary maneho ny fizotrin’ny famokarana labiera</small>}} {{Image label|x=0.05|y=0.11|scale={{{width|310}}}|text='''Koveta Rano Mafana'''}} {{Image label|x=0.60|y=0.36|scale={{{width|310}}}|text='''[[Mpamotsipotsika]]'''}} {{Image label|x=0.835|y=0.125|scale={{{width|310}}}|text='''[[Malita]]'''}} {{Image label|x=0.355|y=0.365|scale={{{width|310}}}|text='''[[Hobolona]]'''}} {{Image label|x=0.21|y=0.7|scale={{{width|310}}}|text='''[[Varahina]]'''}} {{Image label|x=0.675|y=0.750|scale={{{width|310}}}|text='''[[Hopback]]'''}} {{Image label|x=0.13|y=1.06|scale={{{width|310}}}|text=Fanampiana<br />'''[[Leviora]]''' <br />amin’ny<br />'''[[Fanotrehana]]''' }} {{Image label|x=0.52|y=0.99|scale={{{width|310}}}|text='''[[Fanovan-kafanana|Fanovan-<br />kafanana]]'''}} {{Image label|x=0.85|y=1|scale={{{width|310}}}|text='''[[Famenoan-tavoahangy]]'''}} {{Image label|x=0.72|y=1.275|scale={{{width|310}}}|text='''[[Barika]]'''}} {{Image label end}} [[Sokajy:WikiProject Beer templates]] </noinclude> Ny dingana voalohany dia antsoina hoe famotsipotsiahana : ny fiharoan’ny kanzy (matetika orga malita) sy rano mafana. Maharitra iray hatrimin’ny adiny roa ny famotsipotsihana, ary mandritra ity fozitra ity, miova lasa siramamy ny kanzy. Rehefa vita izay dia manasaraka ny rano mamy (ny vorta) sy ny orga, ary miezaka manasa ny orga sisa mba hanesorana ny vorta rehetra ny mpamokatra. Angonina daholo ny vorta dia alefa ao anaty vilany Varahina (varahina no anarany satria matetika vita amin’ny varahina ireto vilany ireto) ary ampangotrahina mandritra ny adiny iray miaraka amin’ny hobolona. Ny antony hampangotrahina azy dia mba hanala ny rano kely sy handrava ny anzima misy ary hampivoaka ny hanitri’ny hobolona. Rehefa vita ny fampagotrahana ny vorta misy hanitri’ny hobolona dia mampangatsiatsiaka azy. Raha toa ka ilaina indray ny hanampiana ny hanitri’ny hobolona dia hampidirina ao amin’ny “hopback” ny labiera, matetika anefa dia afindra mivantana ao amin’ny fanotrehana. Amin’ny fanotrehana dia manampy leviora ny mpanamboatra. Maharitra herinandro hatrimin’ny volana maromaro ny fanotrehana, arakaraka ny leviora sy ny tahan’ny alkola. Mandritran’ny fanotrehana, manova siramamy mba ho lasa alkola ny leviora ary lasa mangarahara ny labiera satria mipetraka ao ambany ny potika akora madinika.<ref>[http://www.beer-brewing.com/apex/beer_chapters/ch06_beer_adjuncts.htm beer-brewing.com] Ted Goldammer, ''The Brewers Handbook'', Chapter 13 – Beer Fermentation, Apex Pub (1 January 2000), ISBN 0-9675212-0-3. Retrieved 29 September 2008 {{Wayback|url=http://www.beer-brewing.com/apex/beer_chapters/ch06_beer_adjuncts.htm|date =20071027063059|bot=DASHBot}}</ref> Rehefa voaotrika tsara ny labiera dia atao ao anaty tavoahangy na koveta viraty amin’izay. == Tsiahy == {{ref}} {{Commons|Beer}} [[Sokajy:Toaka]] [[sokajy:Zava-pisotro misy alikaola]] fsd7zk2lnk0mgqg0b193q6q6l03yk94 Haambo 0 265243 1149722 1132819 2026-08-27T06:33:07Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Haavon-toerana]] ho [[Haambo]] i Thelezifor 1132819 wikitext text/x-wiki Ny '''haavon-toerana''' dia ny elanelan'ny toerana iray amin'ny teboka na velarana iaingana, ity dia ny an'ny [[ranomasina]] ifanarahana, izay 0 m (aotra metatra), raha ny toerana eto an-Tany no heverina. Refesina araka izany ny hahavon'ny [[tendrombohitra]] iray, ny haavon'ny toerana misy ny [[tanàna]] iray, ny toerana misy ny zavatra eny amin'ny [[habakabaka]] toy ny rahona, ny lalan'ny [[fiaramanidina]], sns. Mety ho miabo na miiba ny haavon-toerana iray. Miiba ohatra ny hahavon-toeran'ny [[Ranomasina Maty]] (-392 m izany hoe: 392 m ambanin'ny "haavon'ny ranomasina"). [[Sokajy:Haavon-toerana]] 547l0xnuixp4yf5jadqsdf5tm5lnrn4 1149724 1149722 2026-08-27T06:34:19Z Thelezifor 15140 Nanolo anarana 1149724 wikitext text/x-wiki Ny '''haambo''' na '''haabo''' dia ny elanelan' ny toerana iray amin' ny teboka na velarana iaingana, ity dia ny an'ny [[ranomasina]] ifanarahana, izay 0 m (aotra metatra), raha ny toerana eto an-Tany no heverina. Refesina araka izany ny hahavon'ny [[tendrombohitra]] iray, ny haavon'ny toerana misy ny [[tanàna]] iray, ny toerana misy ny zavatra eny amin'ny [[habakabaka]] toy ny rahona, ny lalan'ny [[fiaramanidina]], sns. Mety ho miabo na miiba ny haavon-toerana iray. Miiba ohatra ny hahavon-toeran'ny [[Ranomasina Maty]] (-392 m izany hoe: 392 m ambanin'ny "haavon'ny ranomasina"). [[Sokajy:Haavon-toerana]] nys1domlnn65cxys6wgc6pca0x2cfk4 1149726 1149724 2026-08-27T06:43:42Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1149726 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vertical distances.svg|vignette|363x363px|Fampitahana elanelana mijidina]] Ny '''haambo''' na '''haabo''' dia ny elanelana mijidin' ny toerana iray velarana iaingana, dia ny an' ny [[ranomasina]] izay ifananarahana ho 0 m (aotra metatra), raha ny toerana eto amin' ny [[Tany]] no heverina. Refesina araka izany ny haambon' ny [[tendrombohitra]], ny haambon' ny toerana misy ny [[tanàna]] iray, ny toerana misy ny zavatra eny amin' ny [[habakabaka]] toy ny rahona, ny lalan' ny [[fiaramanidina]], sns. Mety ho miabo na miiba ny haambo iray. Miiba ohatra ny hahavon-toeran' ny [[Ranomasina Maty]] (-392 m izany hoe: 392 m ambanin' ny "haabon' ny ranomasina"). [[Sokajy:Haavon-toerana]] cv9ivqbkyhnd21am1i1fiwohd7e5oyh 1149727 1149726 2026-08-27T06:51:34Z Thelezifor 15140 Fiantraikany amin' ny tontolo iainana 1149727 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vertical distances.svg|vignette|363x363px|Fampitahana elanelana mijidina]] Ny '''haambo''' na '''haabo''' dia ny elanelana mijidin' ny toerana iray velarana iaingana, dia ny an' ny [[ranomasina]] izay ifananarahana ho 0 m (aotra metatra), raha ny toerana eto amin' ny [[Tany]] no heverina. Refesina araka izany ny haambon' ny [[tendrombohitra]], ny haambon' ny toerana misy ny [[tanàna]] iray, ny toerana misy ny zavatra eny amin' ny [[habakabaka]] toy ny rahona, ny lalan' ny [[fiaramanidina]], sns. Mety ho miabo na miiba ny haambo iray. Miiba ohatra ny hahavon-toeran' ny [[Ranomasina Maty]] (-392 m izany hoe: 392 m ambanin' ny "haabon' ny ranomasina"). Misy fiantraikany amin' ny tontolo iainana ny haambo: mihamanify ny hatevin' ny [[rivotra]] eo ambonintsika ka miteraka fihenan' ny tsindrin' ny [[Soson-drivotra|atmôsfera]]. Lasa mihena ny hakitroky ny rivotra, izay mety hahatonga ny olona ho voan' ny aretina vokary ny haambo. Amin' ny ankapobeny dia midina eo amin' ny 6,5°C eo ho eo ny maripana isaky ny fiakarana 1&nbsp;000 m ao amin' ny sosona ambany amin' ny atmôsfera. [[Sokajy:Haavon-toerana]] mk5wy11ni4bu5rpol5qvgc44stflgwt 1149728 1149727 2026-08-27T07:03:49Z Thelezifor 15140 Nanitatra votoatiny 1149728 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vertical distances.svg|vignette|363x363px|Fampitahana elanelana mijidina]] Ny '''haambo''' na '''haabo''' dia ny elanelana mijidin' ny toerana iray velarana iaingana, dia ny an' ny [[ranomasina]] izay ifananarahana ho 0 m (aotra metatra) na ny [[jeôîda]] (na [[vorim-kambosana]]), raha ny toerana eto amin' ny [[Tany]] no heverina. Refesina araka izany ny haambon' ny [[tendrombohitra]], ny haambon' ny toerana misy ny [[tanàna]] iray, ny toerana misy ny zavatra eny amin' ny [[habakabaka]] toy ny rahona, ny lalan' ny [[fiaramanidina]], sns. Mety ho miabo na miiba ny haambo iray. Miiba ohatra ny hahavon-toeran' ny [[Ranomasina Maty]] izay mananana haambo -392 m, izany hoe 392 m ambanin' ny "haabon' ny ranomasina". Manana haambo 8&nbsp;849 m eo ho eo ny tampon' i [[Everest]]. Misy fiantraikany amin' ny tontolo iainana ny haambo: mihamanify ny hatevin' ny [[rivotra]] eo ambonintsika ka miteraka fihenan' ny tsindrin' ny [[Soson-drivotra|atmôsfera]]. Lasa mihena ny hakitroky ny rivotra, izay mety hahatonga ny olona ho voan' ny aretina vokary ny haambo. Amin' ny ankapobeny dia midina eo amin' ny 6,5°C eo ho eo ny maripana isaky ny fiakarana 1&nbsp;000 m ao amin' ny sosona ambany amin' ny atmôsfera. Zava-dehibe eo amin' ny [[jeôgrafia]], ny [[klimatôlôjia]], ny [[fifamoivoizana ana habakabaka]], ny [[fambolena]] ary ny [[bôtanika]] ny haambo, satria misy fiantraikany amin' ny lafin-javatra toy ny [[Mari-pana|maripana]], ny [[Tsindrin' ny atmôsfera|tsindrin']] [[Tsindrin' ny atmôsfera|ny atmôsfera]] ary ny tsinjara toeran' ny karazana zavamananaina. [[Sokajy:Haavon-toerana]] m9jp7fkdtkeq25oelolnwx2lg12oz8i Sira 0 278808 1149734 1130142 2026-08-27T08:31:13Z Thelezifor 15140 Nanalehibe sary 1149734 wikitext text/x-wiki [[Sary:Table_salt_with_salt_shaker_V1.jpg|thumb|359x359px|Sira]] Ny '''sira''' dia [[mineraly]] voaforon'ny klôrôida (NaCl), izay singa simika ao amin'ny kilasin' ny sira lehibe kokoa; ny sira amin'ny endrika voajanahary amin'ny endrika mineraly kristaly dia fantatra amin'ny anarana hoe sira. Raha tafahoatra ny fihinana sira dia mety hiteraka aretina toy ny fiakaran'ny tosi-drà<ref>https://vatanasalama.blogspot.com/2017/01/normal-0-21-false-false-false-fr-x-none.html</ref> == Jereo koa == * [[Siravato]] * [[Siramamy]] == Loharano == [[Sokajy:Sakafo]] [[Sokajy:Mineraly]] b91e65ej1nl5thmd8t3g70swxgpsykd Sakay (fanao sakafo) 0 280114 1149672 1134418 2026-08-26T12:35:01Z Thelezifor 15140 Fampiasana 1149672 wikitext text/x-wiki [[Sary:Thai peppers.jpg|vignette|415x415px|Sakay tailandey]] Ny '''sakay''' dia voan' ny zavamaniry mitovy anarana aminy izay avy any amin' ny faritry ny zanapehintany any [[Amerika]]. Atao fanatsarana ny tsiron-tsakafo (tsiro somary may) ny sakay. Karazan-javamaniry dimy ao amin' ny vondron-karazana ''[[Capsicum]]'', izay ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]'', no ahazoana sakay. Misy karazany 5 sy zana-karazana maro ny zavamaniry ahazoana voan-tsakay: * ''[[Capsicum annuum]]'', * ''[[Capsicum baccatum]]'', * ''[[Capsicum chinense]]'', * ''[[Capsicum frutescens]]'', * ''[[Capsicum pubescens]]''. Ampiasaina betsaka amin' ny fandrahoana karazan-tsakafo maro amin' ny maha zava-manitra afaka manome tsiro maimay azy ny sakay. Vokatry ny fisian' ny [[alkalôida]] atao hoe [[kapsaisinina]] sy ny [[kapsaisinôida]] ny tsirony mafana rehefa atelina na apetaka amin' ny faritra amin' ny tena. Manana hafanana sy tsiro isan-karazany ny sakay. Izany fahasamihafana izany no antony mampisy vovo-tsakay isan-karazany izay samy manana ny tsirony sy ny hafanany avy. Ny voan-tsakay dia miloko maitso na fotsy amin' ny voalohany fa mihamena izany rehefa mankany amin' ny fahamasahany vokatry ny fisian' ny atao hoe karôtenina ao anatiny. [[Sary:Sweet red, green and yellow peppers in Rome, Italy.jpg|vignette|[[Sakaibe]] (''[[Capsicum annuum]]'')]] Anisan' ny karazan-sakay ny [[sakaibe]] (''Capsicum annuum'') izay tsy tena mafana satria tsy misy ilay atao hoe kapsaisinina sady poakaty. Misy ny karazan-tsakay izay azo atao haingon-tanàna. Avy any [[Amerika Afovoany]] na [[Amerika Atsimo]] ny sakay ary tany [[Meksika]] no nambolena azy ireo voalohany. Ny mpikaroka tany vaovao eorôpeana dia nitondra sakay rehefa niverina any amin' ny [[Eorôpa]] tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-16 tao amin' ny sehatry ny Columbian Exchange (fifanakalozana biôlôjika iraisan-kôntinenta - biby fiompy, zavamaniry famboly, aretina, sns - izay nitranga taorian' ny nahatongavan' i Christopher Columbus tany [[Amerika]]), izay niantombohan' ny fambolena karazany maro amin' ny sakay manerana izao tontolo izao hatao sakafo sy fanafody amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]. == Fambolena == [[Sary:Achill.jpg|vignette|Voly sakay anaty tavy|293x293px]] Ny sakay dia zavamaniry kely, manana haavo mirefy 20 hatramin' ny 60 sm, miankina amin' ny karazany, ka azo ambolena ao anaty tavim-bobinkazo, anaty trano mangarahara mampihibo-kafanana, na anaty tonelina plastika. Maharitra hatramin' ny roa taona ity zavamaniry ity raha toa ka voaaro amin' ny hatsiaka. Mety ho maitso na volomboasary na mena na volomparasy ny voany, izay miovaova endrika manomboka amin' ny boribory sy misy tonony ka hatramin' ny malama sy lava. Raha otazana maitso sy manta ny voan-tsakay dia maro ny voniny mitombo, ka mamoa voany betsaka kokoa. Mety ho lasa manana tsiro mafana kokoa sy hahazo ny lokon' ny fahamasahany ny voany tavela amin' ilay zavamaniry, nefa vitsy ny vokatra ho azo. [[Sary:Aphid on leaf05.jpg|vignette|166x166px|''Aphidoidea''|ankavia]] [[Sary:Tetranychus-urticae.jpg|vignette|176x176px|''Tetranychus urticae'']] Ireto ny fepetra mahatsara indrindra ny fitomboan' ny sakay: toerana misy tara-masoandro, tany mafana (tsara indrindra raha eo amin' ny 21 hatramin' ny 29&nbsp;°C) sady misy [[fasika]] (52 %) sy [[tanibetro]] (28 hatramin' ny 50&nbsp;%) ary [[tanimanga]] (7 hatramin' ny 27&nbsp;%), mando fa tsy milona an-drano. Rehefa mafana ihany (manakaiky ny 21&nbsp;°C) no mitsimoka ny voa. Na dia tian' io zavamaniry io kokoa ny mafana dia mahazaka hatramin' ny 12&nbsp;°C koa izy, nefa mora andairan' ny hatsiaka. Afaka mampitsaika tena ny voniny: samy eny amin' ny foto-tsakay iray ny [[lahimbony]] sy ny [[vavimbony]]. Na izany aza, amin' ny hafanana faran' izay ambony (30 ka hatramin' ny 38&nbsp;°C) dia tsy dia hahavelon-tsaika ny vovobony ​​ary tsy hamokatra voa firy loatra ny voniny. aha momba ny famelanany dia voly tsy miankina amin' ny halavan' ny andro sy ny alina ny ''Capsicum''. [[Sary:Weisse-Fliege.jpg|vignette|140x140px|''Aleyrodidae'' ]] Mora voan' ny [[bibikely]], anisan' izany ny ''[[Aphidoidea]]'' sy ny ''[[Tetranychus urticae]]'' ary ny ''[[Aleyrodidae]]'' (lolofotsy), izay samy mitroka ny ranon-javamaniry avokoa. Ny bobongolo volondavenona vokatry ny ''[[Botrytis cinerea]]'' no aretina mpahazo ny sakay, izany dia mahalo ny ao anatin' ilay zavamaniry ary miteraka bobongolo manja matroka ety ivelany. == Karazana == Manana karazana 25 ny ''Capsicum'' fa ny 5 ihany no ambolena hahazoana voan-tsakay. Miavaka (amin' ny ampahany) ny karazan-tsakay tsirairay noho ny fisian' ny voniny izay mety ho volomparasy na maitso na fotsy ary indraindray misy mavo sy mena. === ''Capsicum annuum'' === [[Sary:Capsicum annuum twilight fruits and flowers.jpg|ankavia|vignette|205x205px|''[[Capsicum annuum]]'']]Ny ''[[Capsicum annuum]]'', izay fotsy vony amin' ny ankapobeny, no karazana be mpamboly indrindra. Tafiditra ao anatin' ity karazana ity koa ny [[sakaibe]] (na dia tsy tena mafana aza), ny sakay jalapeño, ny sakay pôblanô ary ny ''piment wax''. Misy ihany koa ny karazana fanao haingon-trano toy ny ''Peruvian purple'', misy voniny volomparasy, izay tsy mahaliana ny tsirony. === ''Capsicum baccatum'' === [[Sary:Pimiento campanilla.jpg|vignette|214x214px|''[[Capsicum baccatum]]'']] Matetika ny ''[[Capsicum baccatum]]'' dia manana voniny fotsy misy tsipika mavo na maitso. Tsy dia hita maniry any ivelan' ny faritra niaviany izy, matetika izy dia zavamaniry lehibe manana haavo mihoatra ny 1 m. Anisan' io karazana io ny ''Aji'' (sakay any [[Amerika Atsimo]]). === ''Capsicum chinense'' === [[Sary:Habanero chile - fruits (aka).jpg|ankavia|vignette|218x218px|''[[Capsicum chinense]]'']] Tsy avy any [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] fa avy any [[Amerika Atsimo]] ny ''[[Capsicum chinense]]''. Manana tsiron' ny ''[[Prunus armeniaca]]'' (frantsay: ''abricot'') ny voany, nefa matetika izy no anisan' ny karazan-sakay mafana indrindra; noho izany dia tsara ny mitandrina rehefa manandrana ny ovan-karazana sasany toy ny sakay ''habanero''. Nalaza ho sakay mafana indrindra eran-tany hatramin' ny taona 2000 ity ovan-karazana ity. Miadam-pitsimoka sy miadan-kamasaka ary mila toetany trôpikaly (mafana sy mando) ity karazana ity. === ''Capsicum frutescens'' === [[Sary:CapsicumFrutescens.jpg|vignette|225x225px|''[[Capsicum frutescens]]'']] Misy ovan-karazana manana voniny fotsy, manopy maitso, misy totsim-bovobony (frantsay: ''anthère'') volomparasy, ny ''[[Capsicum frutescens]]'', amin' ny ankapobeny dia mitraka ny voany. Ity karazana ity dia misy ovan-karazana maniry hoazy sy ovan-karazana ambolena manerana an' i [[Amerika Afovoany]] sy amin' ny faritra iva manerana an' i [[Amerika Atsimo]]. Ny sakain' i Cayenne sy ny sakaim-borona ary ny sakay Tabasco izay anamboarana ny saosy tabasco no ovan-karazana ambolena indrindra. === ''Capsicum pubescens'' === [[Sary:Rocoto.jpg|vignette|''Capsicum pubescens'' misy vihiny mainty]] [[Sary:01 rocoto perupair.jpg|ankavia|vignette|''[[Capsicum pubescens]]'']] Ny ''[[Capsicum pubescens]]'' dia ahitana ovan-karazana tsy dia fahita firy amin' ny fambolena, marefo kokoa. Ny voniny dia volomparasy, misy [[Totsim-bovoka|totsim-bovobony]] fotsy. Io no hany karazana mamokatra voany mainty. Anisan' io karazana io ny sakay rocoto. == Fampiasana == === Sakafo sy otrikaina === [[Sary:Red hot chilli peppers.jpg|vignette|Voan-tsakay]]Lasa akora fototra amin' ny karazana sakafo rehetra any amin' ny faritra mafana (trôpikaly) ny sakay, ary tsy noho ny tsirony fotsiny izany; heverina fa manana hery mamono [[bakteria]] ny fampidirana sakay ao anaty sakafo, ka mety hampihena be ny tahan' ny aretina ateraky ny ''[[Helicobacter pylori]]'' izany. Ahitana [[vitaminina A]] betsaka kokoa noho ny [[voankazo]] na [[legioma]] hafa rehetra ny sakay, sady loharano lehibe ahazoana [[Vitamina C|vitaminina C]] sy [[maneziôma]] ary [[vy]]. Tsara homarihina fa mitombo ny habetsahan' ny vitaminina A rehefa masaka ny sakay, fa mihena kosa ny an' ny vitaminina C. Be akora antiôksida ihany koa ny sakay, indrindra fa ny [[karôtenôida]] (toy ny [[beta-karôtenina]] sy ny [[loteinina]] ary ny [[zeaksantinina]]) sy ny flavônôida (toy ny [[kersetinina]] sy ny [[loteôlinina]]); ireo akora ireo dia manala ny voka-dratsin' ny radicaux libres sady manampy amin' ny fisorohana ny [[aretim-po]] sy ny [[aretin' ny lalan-dra]] ary karazana [[homamiadana]] sasany. Vokatry ny haro fenôlika isan-karazany ny ampahany lehibe amin' izany asa fiarovana izany, fa tsy miankina amin' ny vitaminina na amin' ny karôtenôida. === Fitsaboana === Ampiasaina betsaka amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny sakay. Mampitombo be ny famokarana [[rora]] ny sakay, manampy amin' ny [[fandevonan-kanina]], ary ampiasaina ho fanafody fampivalanan-drano). Manaitaitra ny [[hodimando]] ao amin' ny [[vava]] sy ao amin' ny [[vavony]] ary ao amin' ny [[tsinay]] (ka mampirisika ny fihetsehan' ny tsinay) ny [[kapsaisinina]]. Noho ny fampitomboany ny [[hatsembohana]] dia manampy amin' ny fampangatsiahana ny [[hoditra]] any amin' ny faritra mafana ny sakay. Ahitana [[kapsaisinôida]] ny karazana sakay rehetra, anisan' izany ny [[kapsaisinina]]. Mampiasa ny kapsaisinina ny fitsaboana môderina mba hitsaboana ny fanaintainana, ny olana ara-[[Fisefoana|pisefoana]], ny [[zônà]] ([[aretin-koditra]] vokatry ny [[virosy]]), ny fanaintainan' ny [[nify]] ary ny fanaintainan' ny [[vanin-taolana]]. Nampiasa ny kapsaisinina avy amin' ny sakay ny mpikaroka mba hamonoana ny selan' ny [[fitatitra]] ao amin' ny [[Sarakaty|sarakati]]<nowiki/>n' ny voalavo voan' ny [[diabeta]] karazany 1, ka nahafahan' ireo sela mpamokatra insolinina nanomboka namokatra indray izany [[hôrmônina]] izany. Hita fa mihena ny habetsahan' ny [[insolinina]] ilaina hampihenana ny [[glisemia]] (tahan' ny siramamy) ao amin' ny ra aorian' ny fisakafoanana raha misy sakay ilay sakafo. Mampihena ny tahan' ny [[lipida]] ao amin' ny sela sasany ao amin' ny [[aty]] ihany koa izany. Mifandray amin' ny tombontsoa maro mety ho azo ny fihinanana sakay matetika, indrindra noho ny fisian' ny kapsaisinina: fihalavan' ny androm-piainana sy fihenan' ny tahan' ny fahafatesana amin' ny ankapobeny; fihenan' ny tahan' ny fahafatesana vokatry ny [[aretim-po]] sy ny [[aretin' ny lalan-dra]]; fihenan' ny mety hahafaty noho ny homamiadana; ary koa noho ny fananany toetra manohitra ny fivontosana, [[antiôksida]] (miaro ny sela tsy ho antitra), ary mety hanampy amin' ny fandrindrana ny [[glisemia]] (tahan' ny siramamy) ao amin' ny [[ra]]. Mbola mila fanamarinana bebe kokoa anefa ireo voalaza ireo. Araka ny fomba nentim-paharazana any amin' ny firenena tsy ampy na tsy manana fitaovam-pampangatsiahana mihitsy dia manampy amin' ny fifehezana ny tahan' ny fihanaky ny mikrôba amin' ny sakafo ny zava-manitra sy ny sakay. Manakana ny fitomboan' ny ''Helicobacter pylori'' ny kapsaisinina. === Voka-dratsin' ny fihinanana be loatra === Mety hiteraka fiverenan' ny asidra avy ao amin' ny [[vavony]] mankany amin' ny lalankanin' ny olona ny fihinanana sakay matetika sy maharitra. Ankoatra izay dia mety hisy ifandraisany amin' ny [[Homamiadan' ny vavony|homamiadan']] [[Homamiadan' ny vavony|ny vavony]] ny fihinanana sakay be loatra. Matetika no ahitana [[aflatôksinina]] sy haro simika antsoina hoe "[[N-nitroso]]", izay samy mety hiteraka homamiadana, ny ao anatin' ny vovoka sakay. Mety hampitombo vetivety ny fahasahiranan' ny olona [[mivoaka tsinaim-body]] ([[hemôrôida]]) ny fitelemana sakay, na dia amin' ny fatra kely aza (fanaintainana sy mangidihidy ary fandehanan-dra). Mety hahatonga fahasosorana eo amin' ny faritry ny [[lavabody]] sy fahatsapana famaivay mandritra ny fivoahana ny fihinanana sakay be loatra. Mety hampitombo ny fivontosana mifandraika amin' ny olan' ny [[tonon-taolana]] ([[higrôma]] sy [[gaotra]]) ny fihinanana sakay sy [[fifinto]] (zava-manitra mafana) hafa. === Famonoana sy fandroahana bibikely === Manampy amin' ny fandroahana na ny famonoana ny biby na bibikely mihinana sakay ny kapsaisinôida ao anatiny. Tamin' ny alalan' ny fandalinana ny karazana sakay maniry hoazy (sakaidia), dia hitan' ny mpikaroka fa mampitombo ny hasiakan' ny karazana ''[[Capsicum]]'' ny hamaroan' ny biby na bibikely mpanimba azy sy ny famelezan' ny [[holatra]]. Raha tsy misy ireo biby na bibikely mihinana azy ireo dia tsy dia mafy loatra ny hasiakan' ny sakay. Azo ampiasaina hanaovana fanafody famonoana bibikely voajanahary ny sakay. Mba hanamboarana izany dia potehina tsara ny sakay milanja 300 g (izay mitovy amin' ny eran-tanana enina raha sakay lena, na telo raha sakay maina) ary afangaro amin' ny rano roa [[litatra]]. Ahontsankontsana mafy ao anaty fitoeran-javatra misy sarony izany mba hifangaro tsara. Avy eo dia tantavanina ilay fangaro. Asiana rano misy [[savony]] ilay ranoka voatantavana mba hahafahany miraikitra amin' ny ravina. Izany no ampiasaina avy hatrany amin' ny alalan' ny fitaovana famafazana na arôzoara. == Jereo koa == * ''[[Capsicum]]'' * [[Piper|Dipoavatra]] * [[Sakaibe]] * [[Sakamalao]] * [[Tamotamo]] * [[Allium|Tongolo]] * [[Tongologasy]] * [[Voatabia]] * [[Legioma]] [[Sokajy:Fambolena]] [[Sokajy:Zavamaniry]] bkkoqfnwbog5p848neba19bjzvpnzn8 1149674 1149672 2026-08-26T12:42:27Z Thelezifor 15140 Anarana ara-tsiansa 1149674 wikitext text/x-wiki [[Sary:Thai peppers.jpg|vignette|415x415px|Sakay tailandey]] Ny '''sakay''' dia voan' ny zavamaniry mitovy anarana aminy izay avy any amin' ny faritry ny zanapehintany any [[Amerika]]. Atao fanatsarana ny tsiron-tsakafo (tsiro somary may) ny sakay. Karazan-javamaniry dimy ao amin' ny vondron-karazana ''[[Capsicum]]'', izay ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]'', no ahazoana sakay. Misy karazany 5 sy zana-karazana maro ny zavamaniry ahazoana voan-tsakay: * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> * ''[[Capsicum baccatum]]'' <small>L.</small> * ''[[Capsicum chinense]]'' <small>Jacq.</small> * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> * ''[[Capsicum pubescens]]'' <small>Ruiz & Pav.</small> Ampiasaina betsaka amin' ny fandrahoana karazan-tsakafo maro amin' ny maha zava-manitra afaka manome tsiro maimay azy ny sakay. Vokatry ny fisian' ny [[alkalôida]] atao hoe [[kapsaisinina]] sy ny [[kapsaisinôida]] ny tsirony mafana rehefa atelina na apetaka amin' ny faritra amin' ny tena. Manana hafanana sy tsiro isan-karazany ny sakay. Izany fahasamihafana izany no antony mampisy vovo-tsakay isan-karazany izay samy manana ny tsirony sy ny hafanany avy. Ny voan-tsakay dia miloko maitso na fotsy amin' ny voalohany fa mihamena izany rehefa mankany amin' ny fahamasahany vokatry ny fisian' ny atao hoe karôtenina ao anatiny. [[Sary:Sweet red, green and yellow peppers in Rome, Italy.jpg|vignette|[[Sakaibe]] (''[[Capsicum annuum]]'')]] Anisan' ny karazan-sakay ny [[sakaibe]] (''Capsicum annuum'') izay tsy tena mafana satria tsy misy ilay atao hoe kapsaisinina sady poakaty. Misy ny karazan-tsakay izay azo atao haingon-tanàna. Avy any [[Amerika Afovoany]] na [[Amerika Atsimo]] ny sakay ary tany [[Meksika]] no nambolena azy ireo voalohany. Ny mpikaroka tany vaovao eorôpeana dia nitondra sakay rehefa niverina any amin' ny [[Eorôpa]] tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-16 tao amin' ny sehatry ny Columbian Exchange (fifanakalozana biôlôjika iraisan-kôntinenta - biby fiompy, zavamaniry famboly, aretina, sns - izay nitranga taorian' ny nahatongavan' i Christopher Columbus tany [[Amerika]]), izay niantombohan' ny fambolena karazany maro amin' ny sakay manerana izao tontolo izao hatao sakafo sy fanafody amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]. == Fambolena == [[Sary:Achill.jpg|vignette|Voly sakay anaty tavy|293x293px]] Ny sakay dia zavamaniry kely, manana haavo mirefy 20 hatramin' ny 60 sm, miankina amin' ny karazany, ka azo ambolena ao anaty tavim-bobinkazo, anaty trano mangarahara mampihibo-kafanana, na anaty tonelina plastika. Maharitra hatramin' ny roa taona ity zavamaniry ity raha toa ka voaaro amin' ny hatsiaka. Mety ho maitso na volomboasary na mena na volomparasy ny voany, izay miovaova endrika manomboka amin' ny boribory sy misy tonony ka hatramin' ny malama sy lava. Raha otazana maitso sy manta ny voan-tsakay dia maro ny voniny mitombo, ka mamoa voany betsaka kokoa. Mety ho lasa manana tsiro mafana kokoa sy hahazo ny lokon' ny fahamasahany ny voany tavela amin' ilay zavamaniry, nefa vitsy ny vokatra ho azo. [[Sary:Aphid on leaf05.jpg|vignette|166x166px|''Aphidoidea''|ankavia]] [[Sary:Tetranychus-urticae.jpg|vignette|176x176px|''Tetranychus urticae'']] Ireto ny fepetra mahatsara indrindra ny fitomboan' ny sakay: toerana misy tara-masoandro, tany mafana (tsara indrindra raha eo amin' ny 21 hatramin' ny 29&nbsp;°C) sady misy [[fasika]] (52 %) sy [[tanibetro]] (28 hatramin' ny 50&nbsp;%) ary [[tanimanga]] (7 hatramin' ny 27&nbsp;%), mando fa tsy milona an-drano. Rehefa mafana ihany (manakaiky ny 21&nbsp;°C) no mitsimoka ny voa. Na dia tian' io zavamaniry io kokoa ny mafana dia mahazaka hatramin' ny 12&nbsp;°C koa izy, nefa mora andairan' ny hatsiaka. Afaka mampitsaika tena ny voniny: samy eny amin' ny foto-tsakay iray ny [[lahimbony]] sy ny [[vavimbony]]. Na izany aza, amin' ny hafanana faran' izay ambony (30 ka hatramin' ny 38&nbsp;°C) dia tsy dia hahavelon-tsaika ny vovobony ​​ary tsy hamokatra voa firy loatra ny voniny. aha momba ny famelanany dia voly tsy miankina amin' ny halavan' ny andro sy ny alina ny ''Capsicum''. [[Sary:Weisse-Fliege.jpg|vignette|140x140px|''Aleyrodidae'' ]] Mora voan' ny [[bibikely]], anisan' izany ny ''[[Aphidoidea]]'' sy ny ''[[Tetranychus urticae]]'' ary ny ''[[Aleyrodidae]]'' (lolofotsy), izay samy mitroka ny ranon-javamaniry avokoa. Ny bobongolo volondavenona vokatry ny ''[[Botrytis cinerea]]'' no aretina mpahazo ny sakay, izany dia mahalo ny ao anatin' ilay zavamaniry ary miteraka bobongolo manja matroka ety ivelany. == Karazana == Manana karazana 25 ny ''Capsicum'' fa ny 5 ihany no ambolena hahazoana voan-tsakay. Miavaka (amin' ny ampahany) ny karazan-tsakay tsirairay noho ny fisian' ny voniny izay mety ho volomparasy na maitso na fotsy ary indraindray misy mavo sy mena. === ''Capsicum annuum'' === [[Sary:Capsicum annuum twilight fruits and flowers.jpg|ankavia|vignette|205x205px|''[[Capsicum annuum]]'']]Ny ''[[Capsicum annuum]]'', izay fotsy vony amin' ny ankapobeny, no karazana be mpamboly indrindra. Tafiditra ao anatin' ity karazana ity koa ny [[sakaibe]] (na dia tsy tena mafana aza), ny sakay jalapeño, ny sakay pôblanô ary ny ''piment wax''. Misy ihany koa ny karazana fanao haingon-trano toy ny ''Peruvian purple'', misy voniny volomparasy, izay tsy mahaliana ny tsirony. === ''Capsicum baccatum'' === [[Sary:Pimiento campanilla.jpg|vignette|214x214px|''[[Capsicum baccatum]]'']] Matetika ny ''[[Capsicum baccatum]]'' dia manana voniny fotsy misy tsipika mavo na maitso. Tsy dia hita maniry any ivelan' ny faritra niaviany izy, matetika izy dia zavamaniry lehibe manana haavo mihoatra ny 1 m. Anisan' io karazana io ny ''Aji'' (sakay any [[Amerika Atsimo]]). === ''Capsicum chinense'' === [[Sary:Habanero chile - fruits (aka).jpg|ankavia|vignette|218x218px|''[[Capsicum chinense]]'']] Tsy avy any [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] fa avy any [[Amerika Atsimo]] ny ''[[Capsicum chinense]]''. Manana tsiron' ny ''[[Prunus armeniaca]]'' (frantsay: ''abricot'') ny voany, nefa matetika izy no anisan' ny karazan-sakay mafana indrindra; noho izany dia tsara ny mitandrina rehefa manandrana ny ovan-karazana sasany toy ny sakay ''habanero''. Nalaza ho sakay mafana indrindra eran-tany hatramin' ny taona 2000 ity ovan-karazana ity. Miadam-pitsimoka sy miadan-kamasaka ary mila toetany trôpikaly (mafana sy mando) ity karazana ity. === ''Capsicum frutescens'' === [[Sary:CapsicumFrutescens.jpg|vignette|225x225px|''[[Capsicum frutescens]]'']] Misy ovan-karazana manana voniny fotsy, manopy maitso, misy totsim-bovobony (frantsay: ''anthère'') volomparasy, ny ''[[Capsicum frutescens]]'', amin' ny ankapobeny dia mitraka ny voany. Ity karazana ity dia misy ovan-karazana maniry hoazy sy ovan-karazana ambolena manerana an' i [[Amerika Afovoany]] sy amin' ny faritra iva manerana an' i [[Amerika Atsimo]]. Ny sakain' i Cayenne sy ny sakaim-borona ary ny sakay Tabasco izay anamboarana ny saosy tabasco no ovan-karazana ambolena indrindra. === ''Capsicum pubescens'' === [[Sary:Rocoto.jpg|vignette|''Capsicum pubescens'' misy vihiny mainty]] [[Sary:01 rocoto perupair.jpg|ankavia|vignette|''[[Capsicum pubescens]]'']] Ny ''[[Capsicum pubescens]]'' dia ahitana ovan-karazana tsy dia fahita firy amin' ny fambolena, marefo kokoa. Ny voniny dia volomparasy, misy [[Totsim-bovoka|totsim-bovobony]] fotsy. Io no hany karazana mamokatra voany mainty. Anisan' io karazana io ny sakay rocoto. == Fampiasana == === Sakafo sy otrikaina === [[Sary:Red hot chilli peppers.jpg|vignette|Voan-tsakay]]Lasa akora fototra amin' ny karazana sakafo rehetra any amin' ny faritra mafana (trôpikaly) ny sakay, ary tsy noho ny tsirony fotsiny izany; heverina fa manana hery mamono [[bakteria]] ny fampidirana sakay ao anaty sakafo, ka mety hampihena be ny tahan' ny aretina ateraky ny ''[[Helicobacter pylori]]'' izany. Ahitana [[vitaminina A]] betsaka kokoa noho ny [[voankazo]] na [[legioma]] hafa rehetra ny sakay, sady loharano lehibe ahazoana [[Vitamina C|vitaminina C]] sy [[maneziôma]] ary [[vy]]. Tsara homarihina fa mitombo ny habetsahan' ny vitaminina A rehefa masaka ny sakay, fa mihena kosa ny an' ny vitaminina C. Be akora antiôksida ihany koa ny sakay, indrindra fa ny [[karôtenôida]] (toy ny [[beta-karôtenina]] sy ny [[loteinina]] ary ny [[zeaksantinina]]) sy ny flavônôida (toy ny [[kersetinina]] sy ny [[loteôlinina]]); ireo akora ireo dia manala ny voka-dratsin' ny radicaux libres sady manampy amin' ny fisorohana ny [[aretim-po]] sy ny [[aretin' ny lalan-dra]] ary karazana [[homamiadana]] sasany. Vokatry ny haro fenôlika isan-karazany ny ampahany lehibe amin' izany asa fiarovana izany, fa tsy miankina amin' ny vitaminina na amin' ny karôtenôida. === Fitsaboana === Ampiasaina betsaka amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny sakay. Mampitombo be ny famokarana [[rora]] ny sakay, manampy amin' ny [[fandevonan-kanina]], ary ampiasaina ho fanafody fampivalanan-drano). Manaitaitra ny [[hodimando]] ao amin' ny [[vava]] sy ao amin' ny [[vavony]] ary ao amin' ny [[tsinay]] (ka mampirisika ny fihetsehan' ny tsinay) ny [[kapsaisinina]]. Noho ny fampitomboany ny [[hatsembohana]] dia manampy amin' ny fampangatsiahana ny [[hoditra]] any amin' ny faritra mafana ny sakay. Ahitana [[kapsaisinôida]] ny karazana sakay rehetra, anisan' izany ny [[kapsaisinina]]. Mampiasa ny kapsaisinina ny fitsaboana môderina mba hitsaboana ny fanaintainana, ny olana ara-[[Fisefoana|pisefoana]], ny [[zônà]] ([[aretin-koditra]] vokatry ny [[virosy]]), ny fanaintainan' ny [[nify]] ary ny fanaintainan' ny [[vanin-taolana]]. Nampiasa ny kapsaisinina avy amin' ny sakay ny mpikaroka mba hamonoana ny selan' ny [[fitatitra]] ao amin' ny [[Sarakaty|sarakati]]<nowiki/>n' ny voalavo voan' ny [[diabeta]] karazany 1, ka nahafahan' ireo sela mpamokatra insolinina nanomboka namokatra indray izany [[hôrmônina]] izany. Hita fa mihena ny habetsahan' ny [[insolinina]] ilaina hampihenana ny [[glisemia]] (tahan' ny siramamy) ao amin' ny ra aorian' ny fisakafoanana raha misy sakay ilay sakafo. Mampihena ny tahan' ny [[lipida]] ao amin' ny sela sasany ao amin' ny [[aty]] ihany koa izany. Mifandray amin' ny tombontsoa maro mety ho azo ny fihinanana sakay matetika, indrindra noho ny fisian' ny kapsaisinina: fihalavan' ny androm-piainana sy fihenan' ny tahan' ny fahafatesana amin' ny ankapobeny; fihenan' ny tahan' ny fahafatesana vokatry ny [[aretim-po]] sy ny [[aretin' ny lalan-dra]]; fihenan' ny mety hahafaty noho ny homamiadana; ary koa noho ny fananany toetra manohitra ny fivontosana, [[antiôksida]] (miaro ny sela tsy ho antitra), ary mety hanampy amin' ny fandrindrana ny [[glisemia]] (tahan' ny siramamy) ao amin' ny [[ra]]. Mbola mila fanamarinana bebe kokoa anefa ireo voalaza ireo. Araka ny fomba nentim-paharazana any amin' ny firenena tsy ampy na tsy manana fitaovam-pampangatsiahana mihitsy dia manampy amin' ny fifehezana ny tahan' ny fihanaky ny mikrôba amin' ny sakafo ny zava-manitra sy ny sakay. Manakana ny fitomboan' ny ''Helicobacter pylori'' ny kapsaisinina. === Voka-dratsin' ny fihinanana be loatra === Mety hiteraka fiverenan' ny asidra avy ao amin' ny [[vavony]] mankany amin' ny lalankanin' ny olona ny fihinanana sakay matetika sy maharitra. Ankoatra izay dia mety hisy ifandraisany amin' ny [[Homamiadan' ny vavony|homamiadan']] [[Homamiadan' ny vavony|ny vavony]] ny fihinanana sakay be loatra. Matetika no ahitana [[aflatôksinina]] sy haro simika antsoina hoe "[[N-nitroso]]", izay samy mety hiteraka homamiadana, ny ao anatin' ny vovoka sakay. Mety hampitombo vetivety ny fahasahiranan' ny olona [[mivoaka tsinaim-body]] ([[hemôrôida]]) ny fitelemana sakay, na dia amin' ny fatra kely aza (fanaintainana sy mangidihidy ary fandehanan-dra). Mety hahatonga fahasosorana eo amin' ny faritry ny [[lavabody]] sy fahatsapana famaivay mandritra ny fivoahana ny fihinanana sakay be loatra. Mety hampitombo ny fivontosana mifandraika amin' ny olan' ny [[tonon-taolana]] ([[higrôma]] sy [[gaotra]]) ny fihinanana sakay sy [[fifinto]] (zava-manitra mafana) hafa. === Famonoana sy fandroahana bibikely === Manampy amin' ny fandroahana na ny famonoana ny biby na bibikely mihinana sakay ny kapsaisinôida ao anatiny. Tamin' ny alalan' ny fandalinana ny karazana sakay maniry hoazy (sakaidia), dia hitan' ny mpikaroka fa mampitombo ny hasiakan' ny karazana ''[[Capsicum]]'' ny hamaroan' ny biby na bibikely mpanimba azy sy ny famelezan' ny [[holatra]]. Raha tsy misy ireo biby na bibikely mihinana azy ireo dia tsy dia mafy loatra ny hasiakan' ny sakay. Azo ampiasaina hanaovana fanafody famonoana bibikely voajanahary ny sakay. Mba hanamboarana izany dia potehina tsara ny sakay milanja 300 g (izay mitovy amin' ny eran-tanana enina raha sakay lena, na telo raha sakay maina) ary afangaro amin' ny rano roa [[litatra]]. Ahontsankontsana mafy ao anaty fitoeran-javatra misy sarony izany mba hifangaro tsara. Avy eo dia tantavanina ilay fangaro. Asiana rano misy [[savony]] ilay ranoka voatantavana mba hahafahany miraikitra amin' ny ravina. Izany no ampiasaina avy hatrany amin' ny alalan' ny fitaovana famafazana na arôzoara. == Jereo koa == * ''[[Capsicum]]'' * [[Piper|Dipoavatra]] * [[Sakaibe]] * [[Sakamalao]] * [[Tamotamo]] * [[Allium|Tongolo]] * [[Tongologasy]] * [[Voatabia]] * [[Legioma]] [[Sokajy:Fambolena]] [[Sokajy:Zavamaniry]] gaadocdfpfqe2i0rbkfd5de7dijl9o1 1149680 1149674 2026-08-26T13:50:54Z Thelezifor 15140 Fampiasana ny sakay eto Madagasikara 1149680 wikitext text/x-wiki [[Sary:Thai peppers.jpg|vignette|415x415px|Sakay tailandey]] Ny '''sakay''' dia voan' ny zavamaniry mitovy anarana aminy izay avy any amin' ny faritry ny zanapehintany any [[Amerika]]. Atao fanatsarana ny tsiron-tsakafo (tsiro somary may) ny sakay. Karazan-javamaniry dimy ao amin' ny vondron-karazana ''[[Capsicum]]'', izay ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]'', no ahazoana sakay. Misy karazany 5 sy zana-karazana maro ny zavamaniry ahazoana voan-tsakay: * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> * ''[[Capsicum baccatum]]'' <small>L.</small> * ''[[Capsicum chinense]]'' <small>Jacq.</small> * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> * ''[[Capsicum pubescens]]'' <small>Ruiz & Pav.</small> Ampiasaina betsaka amin' ny fandrahoana karazan-tsakafo maro amin' ny maha zava-manitra afaka manome tsiro maimay azy ny sakay. Vokatry ny fisian' ny [[alkalôida]] atao hoe [[kapsaisinina]] sy ny [[kapsaisinôida]] ny tsirony mafana rehefa atelina na apetaka amin' ny faritra amin' ny tena. Manana hafanana sy tsiro isan-karazany ny sakay. Izany fahasamihafana izany no antony mampisy vovo-tsakay isan-karazany izay samy manana ny tsirony sy ny hafanany avy. Ny voan-tsakay dia miloko maitso na fotsy amin' ny voalohany fa mihamena izany rehefa mankany amin' ny fahamasahany vokatry ny fisian' ny atao hoe karôtenina ao anatiny. [[Sary:Sweet red, green and yellow peppers in Rome, Italy.jpg|vignette|[[Sakaibe]] (''[[Capsicum annuum]]'')]] Anisan' ny karazan-sakay ny [[sakaibe]] (''Capsicum annuum'') izay tsy tena mafana satria tsy misy ilay atao hoe kapsaisinina sady poakaty. Misy ny karazan-tsakay izay azo atao haingon-tanàna. Avy any [[Amerika Afovoany]] na [[Amerika Atsimo]] ny sakay ary tany [[Meksika]] no nambolena azy ireo voalohany. Ny mpikaroka tany vaovao eorôpeana dia nitondra sakay rehefa niverina any amin' ny [[Eorôpa]] tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-16 tao amin' ny sehatry ny Columbian Exchange (fifanakalozana biôlôjika iraisan-kôntinenta - biby fiompy, zavamaniry famboly, aretina, sns - izay nitranga taorian' ny nahatongavan' i Christopher Columbus tany [[Amerika]]), izay niantombohan' ny fambolena karazany maro amin' ny sakay manerana izao tontolo izao hatao sakafo sy fanafody amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]. == Fambolena == [[Sary:Achill.jpg|vignette|Voly sakay anaty tavy|293x293px]] Ny sakay dia zavamaniry kely, manana haavo mirefy 20 hatramin' ny 60 sm, miankina amin' ny karazany, ka azo ambolena ao anaty tavim-bobinkazo, anaty trano mangarahara mampihibo-kafanana, na anaty tonelina plastika. Maharitra hatramin' ny roa taona ity zavamaniry ity raha toa ka voaaro amin' ny hatsiaka. Mety ho maitso na volomboasary na mena na volomparasy ny voany, izay miovaova endrika manomboka amin' ny boribory sy misy tonony ka hatramin' ny malama sy lava. Raha otazana maitso sy manta ny voan-tsakay dia maro ny voniny mitombo, ka mamoa voany betsaka kokoa. Mety ho lasa manana tsiro mafana kokoa sy hahazo ny lokon' ny fahamasahany ny voany tavela amin' ilay zavamaniry, nefa vitsy ny vokatra ho azo. [[Sary:Aphid on leaf05.jpg|vignette|166x166px|''Aphidoidea''|ankavia]] [[Sary:Tetranychus-urticae.jpg|vignette|176x176px|''Tetranychus urticae'']] Ireto ny fepetra mahatsara indrindra ny fitomboan' ny sakay: toerana misy tara-masoandro, tany mafana (tsara indrindra raha eo amin' ny 21 hatramin' ny 29&nbsp;°C) sady misy [[fasika]] (52 %) sy [[tanibetro]] (28 hatramin' ny 50&nbsp;%) ary [[tanimanga]] (7 hatramin' ny 27&nbsp;%), mando fa tsy milona an-drano. Rehefa mafana ihany (manakaiky ny 21&nbsp;°C) no mitsimoka ny voa. Na dia tian' io zavamaniry io kokoa ny mafana dia mahazaka hatramin' ny 12&nbsp;°C koa izy, nefa mora andairan' ny hatsiaka. Afaka mampitsaika tena ny voniny: samy eny amin' ny foto-tsakay iray ny [[lahimbony]] sy ny [[vavimbony]]. Na izany aza, amin' ny hafanana faran' izay ambony (30 ka hatramin' ny 38&nbsp;°C) dia tsy dia hahavelon-tsaika ny vovobony ​​ary tsy hamokatra voa firy loatra ny voniny. aha momba ny famelanany dia voly tsy miankina amin' ny halavan' ny andro sy ny alina ny ''Capsicum''. [[Sary:Weisse-Fliege.jpg|vignette|140x140px|''Aleyrodidae'' ]] Mora voan' ny [[bibikely]], anisan' izany ny ''[[Aphidoidea]]'' sy ny ''[[Tetranychus urticae]]'' ary ny ''[[Aleyrodidae]]'' (lolofotsy), izay samy mitroka ny ranon-javamaniry avokoa. Ny bobongolo volondavenona vokatry ny ''[[Botrytis cinerea]]'' no aretina mpahazo ny sakay, izany dia mahalo ny ao anatin' ilay zavamaniry ary miteraka bobongolo manja matroka ety ivelany. == Karazana == Manana karazana 25 ny ''Capsicum'' fa ny 5 ihany no ambolena hahazoana voan-tsakay. Miavaka (amin' ny ampahany) ny karazan-tsakay tsirairay noho ny fisian' ny voniny izay mety ho volomparasy na maitso na fotsy ary indraindray misy mavo sy mena. === ''Capsicum annuum'' === [[Sary:Capsicum annuum twilight fruits and flowers.jpg|ankavia|vignette|205x205px|''[[Capsicum annuum]]'']]Ny ''[[Capsicum annuum]]'', izay fotsy vony amin' ny ankapobeny, no karazana be mpamboly indrindra. Tafiditra ao anatin' ity karazana ity koa ny [[sakaibe]] (na dia tsy tena mafana aza), ny sakay jalapeño, ny sakay pôblanô ary ny ''piment wax''. Misy ihany koa ny karazana fanao haingon-trano toy ny ''Peruvian purple'', misy voniny volomparasy, izay tsy mahaliana ny tsirony. === ''Capsicum baccatum'' === [[Sary:Pimiento campanilla.jpg|vignette|214x214px|''[[Capsicum baccatum]]'']] Matetika ny ''[[Capsicum baccatum]]'' dia manana voniny fotsy misy tsipika mavo na maitso. Tsy dia hita maniry any ivelan' ny faritra niaviany izy, matetika izy dia zavamaniry lehibe manana haavo mihoatra ny 1 m. Anisan' io karazana io ny ''Aji'' (sakay any [[Amerika Atsimo]]). === ''Capsicum chinense'' === [[Sary:Habanero chile - fruits (aka).jpg|ankavia|vignette|218x218px|''[[Capsicum chinense]]'']] Tsy avy any [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] fa avy any [[Amerika Atsimo]] ny ''[[Capsicum chinense]]''. Manana tsiron' ny ''[[Prunus armeniaca]]'' (frantsay: ''abricot'') ny voany, nefa matetika izy no anisan' ny karazan-sakay mafana indrindra; noho izany dia tsara ny mitandrina rehefa manandrana ny ovan-karazana sasany toy ny sakay ''habanero''. Nalaza ho sakay mafana indrindra eran-tany hatramin' ny taona 2000 ity ovan-karazana ity. Miadam-pitsimoka sy miadan-kamasaka ary mila toetany trôpikaly (mafana sy mando) ity karazana ity. === ''Capsicum frutescens'' === [[Sary:CapsicumFrutescens.jpg|vignette|225x225px|''[[Capsicum frutescens]]'']] Misy ovan-karazana manana voniny fotsy, manopy maitso, misy totsim-bovobony (frantsay: ''anthère'') volomparasy, ny ''[[Capsicum frutescens]]'', amin' ny ankapobeny dia mitraka ny voany. Ity karazana ity dia misy ovan-karazana maniry hoazy sy ovan-karazana ambolena manerana an' i [[Amerika Afovoany]] sy amin' ny faritra iva manerana an' i [[Amerika Atsimo]]. Ny sakain' i Cayenne sy ny sakaim-borona ary ny sakay Tabasco izay anamboarana ny saosy tabasco no ovan-karazana ambolena indrindra. === ''Capsicum pubescens'' === [[Sary:Rocoto.jpg|vignette|''Capsicum pubescens'' misy vihiny mainty]] [[Sary:01 rocoto perupair.jpg|ankavia|vignette|''[[Capsicum pubescens]]'']] Ny ''[[Capsicum pubescens]]'' dia ahitana ovan-karazana tsy dia fahita firy amin' ny fambolena, marefo kokoa. Ny voniny dia volomparasy, misy [[Totsim-bovoka|totsim-bovobony]] fotsy. Io no hany karazana mamokatra voany mainty. Anisan' io karazana io ny sakay rocoto. == Fampiasana == === Fampiasana maneran-tany === ==== Sakafo sy otrikaina ==== [[Sary:Red hot chilli peppers.jpg|vignette|Voan-tsakay]]Lasa akora fototra amin' ny karazana sakafo rehetra any amin' ny faritra mafana (trôpikaly) ny sakay, ary tsy noho ny tsirony fotsiny izany; heverina fa manana hery mamono [[bakteria]] ny fampidirana sakay ao anaty sakafo, ka mety hampihena be ny tahan' ny aretina ateraky ny ''[[Helicobacter pylori]]'' izany. Ahitana [[vitaminina A]] betsaka kokoa noho ny [[voankazo]] na [[legioma]] hafa rehetra ny sakay, sady loharano lehibe ahazoana [[Vitamina C|vitaminina C]] sy [[maneziôma]] ary [[vy]]. Tsara homarihina fa mitombo ny habetsahan' ny vitaminina A rehefa masaka ny sakay, fa mihena kosa ny an' ny vitaminina C. Be akora antiôksida ihany koa ny sakay, indrindra fa ny [[karôtenôida]] (toy ny [[beta-karôtenina]] sy ny [[loteinina]] ary ny [[zeaksantinina]]) sy ny flavônôida (toy ny [[kersetinina]] sy ny [[loteôlinina]]); ireo akora ireo dia manala ny voka-dratsin' ny radicaux libres sady manampy amin' ny fisorohana ny [[aretim-po]] sy ny [[aretin' ny lalan-dra]] ary karazana [[homamiadana]] sasany. Vokatry ny haro fenôlika isan-karazany ny ampahany lehibe amin' izany asa fiarovana izany, fa tsy miankina amin' ny vitaminina na amin' ny karôtenôida. ==== Fitsaboana ==== Ampiasaina betsaka amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny sakay. Mampitombo be ny famokarana [[rora]] ny sakay, manampy amin' ny [[fandevonan-kanina]], ary ampiasaina ho fanafody fampivalanan-drano). Manaitaitra ny [[hodimando]] ao amin' ny [[vava]] sy ao amin' ny [[vavony]] ary ao amin' ny [[tsinay]] (ka mampirisika ny fihetsehan' ny tsinay) ny [[kapsaisinina]]. Noho ny fampitomboany ny [[hatsembohana]] dia manampy amin' ny fampangatsiahana ny [[hoditra]] any amin' ny faritra mafana ny sakay. Ahitana [[kapsaisinôida]] ny karazana sakay rehetra, anisan' izany ny [[kapsaisinina]]. Mampiasa ny kapsaisinina ny fitsaboana môderina mba hitsaboana ny fanaintainana, ny olana ara-[[Fisefoana|pisefoana]], ny [[zônà]] ([[aretin-koditra]] vokatry ny [[virosy]]), ny fanaintainan' ny [[nify]] ary ny fanaintainan' ny [[vanin-taolana]]. Nampiasa ny kapsaisinina avy amin' ny sakay ny mpikaroka mba hamonoana ny selan' ny [[fitatitra]] ao amin' ny [[Sarakaty|sarakati]]<nowiki/>n' ny voalavo voan' ny [[diabeta]] karazany 1, ka nahafahan' ireo sela mpamokatra insolinina nanomboka namokatra indray izany [[hôrmônina]] izany. Hita fa mihena ny habetsahan' ny [[insolinina]] ilaina hampihenana ny [[glisemia]] (tahan' ny siramamy) ao amin' ny ra aorian' ny fisakafoanana raha misy sakay ilay sakafo. Mampihena ny tahan' ny [[lipida]] ao amin' ny sela sasany ao amin' ny [[aty]] ihany koa izany. Mifandray amin' ny tombontsoa maro mety ho azo ny fihinanana sakay matetika, indrindra noho ny fisian' ny kapsaisinina: fihalavan' ny androm-piainana sy fihenan' ny tahan' ny fahafatesana amin' ny ankapobeny; fihenan' ny tahan' ny fahafatesana vokatry ny [[aretim-po]] sy ny [[aretin' ny lalan-dra]]; fihenan' ny mety hahafaty noho ny homamiadana; ary koa noho ny fananany toetra manohitra ny fivontosana, [[antiôksida]] (miaro ny sela tsy ho antitra), ary mety hanampy amin' ny fandrindrana ny [[glisemia]] (tahan' ny siramamy) ao amin' ny [[ra]]. Mbola mila fanamarinana bebe kokoa anefa ireo voalaza ireo. Araka ny fomba nentim-paharazana any amin' ny firenena tsy ampy na tsy manana fitaovam-pampangatsiahana mihitsy dia manampy amin' ny fifehezana ny tahan' ny fihanaky ny mikrôba amin' ny sakafo ny zava-manitra sy ny sakay. Manakana ny fitomboan' ny ''Helicobacter pylori'' ny kapsaisinina. ==== Voka-dratsin' ny fihinanana be loatra ==== Mety hiteraka fiverenan' ny asidra avy ao amin' ny [[vavony]] mankany amin' ny lalankanin' ny olona ny fihinanana sakay matetika sy maharitra. Ankoatra izay dia mety hisy ifandraisany amin' ny [[Homamiadan' ny vavony|homamiadan']] [[Homamiadan' ny vavony|ny vavony]] ny fihinanana sakay be loatra. Matetika no ahitana [[aflatôksinina]] sy haro simika antsoina hoe "[[N-nitroso]]", izay samy mety hiteraka homamiadana, ny ao anatin' ny vovoka sakay. Mety hampitombo vetivety ny fahasahiranan' ny olona [[mivoaka tsinaim-body]] ([[hemôrôida]]) ny fitelemana sakay, na dia amin' ny fatra kely aza (fanaintainana sy mangidihidy ary fandehanan-dra). Mety hahatonga fahasosorana eo amin' ny faritry ny [[lavabody]] sy fahatsapana famaivay mandritra ny fivoahana ny fihinanana sakay be loatra. Mety hampitombo ny fivontosana mifandraika amin' ny olan' ny [[tonon-taolana]] ([[higrôma]] sy [[gaotra]]) ny fihinanana sakay sy [[fifinto]] (zava-manitra mafana) hafa. ==== Famonoana sy fandroahana bibikely ==== Manampy amin' ny fandroahana na ny famonoana ny biby na bibikely mihinana sakay ny kapsaisinôida ao anatiny. Tamin' ny alalan' ny fandalinana ny karazana sakay maniry hoazy (sakaidia), dia hitan' ny mpikaroka fa mampitombo ny hasiakan' ny karazana ''[[Capsicum]]'' ny hamaroan' ny biby na bibikely mpanimba azy sy ny famelezan' ny [[holatra]]. Raha tsy misy ireo biby na bibikely mihinana azy ireo dia tsy dia mafy loatra ny hasiakan' ny sakay. Azo ampiasaina hanaovana fanafody famonoana bibikely voajanahary ny sakay. Mba hanamboarana izany dia potehina tsara ny sakay milanja 300 g (izay mitovy amin' ny eran-tanana enina raha sakay lena, na telo raha sakay maina) ary afangaro amin' ny rano roa [[litatra]]. Ahontsankontsana mafy ao anaty fitoeran-javatra misy sarony izany mba hifangaro tsara. Avy eo dia tantavanina ilay fangaro. Asiana rano misy [[savony]] ilay ranoka voatantavana mba hahafahany miraikitra amin' ny ravina. Izany no ampiasaina avy hatrany amin' ny alalan' ny fitaovana famafazana na arôzoara. === Fampiasana eto Madagasikara === Ny sakay, izay antsoina koa hoe ''pilipily'' na ''pilopilo'' arakaraka ny faritra, dia manana fampiasana mihoatra lavitra noho ny eo amin' ny sehatry ny sakafo fotsiny. Mitana anjara toerana eo amin' ny ny fitsaboana nentim-paharazana, ny fitahirizana sakafo, ny fitsaboana biby, ary teo amin' ny fomba amam-panao mifandraika amin' ny majika sy ny finoana izy io. ==== Fangaro tena ilaina amin' ny sakafo malagasy ==== [[Fifinto]] (zava-manitra) be mpitady ny sakay, ary matetika izy no ampiarahina amin' ny [[Vary (kolontsaina malagasy)|vary]], amin' ny [[saosy]], amin' ny [[hena]], amin' ny [[trondro]], ary amin' ny sakafo hafa isan-karazany. Anisan' ny mampiavaka ny sakafo malagasy ny fanolorana misaraka ny sakafo fototra sy ny sakay, fa tsy afangaro mivantana ao anatin' ny sakafo iombonan' ny fianakaviana na ny mpiray latabatra. Azo hanina manta, potehina, atao feta, nohamainina, na totoina ho vovoka ny sakay. Ny sakay atao feta dia mety hahitana fangaro toy ny [[Tongologasy|tongololay]] (''Allium sativum''), ny [[sakamalao]] (''Zingiber officinale''), ny [[voasarimakirana]] (''Citrus limon''), ny [[menaka]], ny [[sira]], ary indraindray ravina [[kombava]] (''Citrus hystrix'') na zava-manitra hafa. Misy ny sakay avela hilona amin' ny [[vinaingitra]], amin' ny [[rano]] misy sira, na amin' ny menaka, ary misy koa ny karazana sakay tahirizina manokana. Ao anatin' ny lisitry ny [[legioma]] nentim-paharazana ny ''[[Capsicum annuum]]'' izay anisan' ny zavamaniry azo hanin-dravina ([[Anana|legioma ravina]]) any amin' ny faritra maro ao afovoan-tany. ==== Zavamaniry fanao fanafody ==== Manana ny anjara asa lehibe ny sakay eo amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] malagasy. Anisan' ny fampiasana azy ny fitsaboana ny olan' ny [[fandevonan-kanina]], ny karazana fanaintainana samihafa, ny rohana ny fanaintainan' ny [[tonon-taolana]], ny [[Aretina an-doha|aretina]] [[Aretina an-doha|an-doha]], ny fanaintainan' ny [[nify]], ny fanaintainan' ny [[tenda]] ary ny [[kohaka]]. Ampiasaina ihany koa izy io amin' ny faritra sasany mba hitsaboana ny [[tazomoka]] sy [[areti-maso]] sasany. Ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny sakay: azo hanina amin' ny fatra kely, na ampiasaina amin' ny endrika vovoka, na ranoka azo avy amin' ny fandomana azy, na feta, na menaka fanorana, na apetaka amin' ny [[hoditra]]. Matetika no ampiasaina etỳ ivelany izy io amin' ny fitsaboana ny fanaintainan' ny hozatra, ny fanaintainan' ny tonon-taolana, ary ny rohana. ==== Fitehirizana sy fiarovana ny sakafo ==== Azo hamainina amin' ny masoandro ny sakay mba haharitra ela kokoa ary hanamora ny fitaterana na ny fivarotana azy. Azo amidy manontolo avy eo ny sakay na atao vovoka. Ampiasaina koa izy io mba hiarovana ny karazan-tsakafo (toy ny [[Vary (kolontsaina malagasy)|vary]] sy ny [[tsaramaso]]) amin' ny [[bibikely]] sasany mandritra ny fitahirizana azy. Tsy miasa amin' ny karazana bibikely rehetra na amin' ny fepetra fitahirizana rehetra izany. ==== Fitsaboana biby ==== Misy fampiasana manokana kokoa mifandraika amin' ny fitsaboana biby nentim-paharazana. Azo atao feta ny sakay voatoto ka apetaka amin' ny lelan' ny [[akoho amam-borona]] voan' ny difteria mahazo ny vorona. Misy loharanom-baovao milaza fa nihena ny tahan' ny fahafatesan' ny akoho amam-borona aorian' ny fampiasana izany fomba izany. ==== Lafiny ara-kolontsaina sy ara-pinoana ==== Anisan' ny lafiny miavaka indrindra ny fampiasana ny sakay ao anatin' ny tontolo mifandraika amin' ny ody sy ny finoana. Ny sakay dia noheverina fahiny ho manana hery mahagaga lehibe ary anisan' ny singa nampiasaina tamin' ny fombafomba mifandraika amin' ny [[Sampy (malagasy)|sampy]] antsoina hoe [[Razanaharitsimandry]]. Nampiasaina tamin' ny fanamboarana ny odi-tandroka (karazana ody natao hiarovana amin' ny dona avy amin' ny [[Tandroka|tandrok' omby]]) izany sakay efa nohamasinina izany. Misy ny [[Fady (kolontsaina malagasy)|fady]] sy ny finoan-drazana mifandraika amin' ny fambolena sakay any amin' ny faritra sasany. Ohatra, misy fomba amam-panao voalaza any amin' ny faritra amorontsiraka sasany izay mandrara sokjin' olona voatondro manokana tsy hamboly sakay, sao hitondra loza ho an' ny havany izany. Nampiasaina tamin' ny fiteny an' ohatra sy tamin' ny sary an-tsaina iombonan' ny vahoaka koa ny sakay noho ny lokony sy ny famirapiratany ary ny hasiakany. == Jereo koa == * ''[[Capsicum]]'' * [[Piper|Dipoavatra]] * [[Sakaibe]] * [[Sakamalao]] * [[Tamotamo]] * [[Allium|Tongolo]] * [[Tongologasy]] * [[Voatabia]] * [[Legioma]] [[Sokajy:Fambolena]] [[Sokajy:Zavamaniry]] cnz8btvl445s6qxk1dtbuj6e6urn8q5 Paederia 0 281782 1149708 1146358 2026-08-27T04:20:03Z ~2026-39119-14 40302 Nanatsara rafi-pehezanteny 1149708 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 001101-0044 Paederia foetida.jpg|vignette|415x415px|''Paederia foetida'' ]] [[Sary:Paederia scandens1.jpg|vignette|''Paederia scandens'']] Ny '''''Paederia''''' dia antokon-[[zavamaniry mamony|javamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]''. [[Zavamaniry mianika]] ([[vahy]]) any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly izy ireo. Mamoaka fofona mahery rehefa potehina na tapahina ny raviny na ny tahony. Eto [[Madagasikara]] dia fantatra amin' ny anarana toy hoe '''laingomaimbo''', '''laingomantsina''', '''lengo''', '''taimborona''', '''vahimantsina''' ireo zavamaniry ireo. Ahitana karazana miisa eo anelanelan' ny 30 sy 33 ity vondrona ity. Fantatra amin' ny raviny tsotra sy feno ary ny tahony malefaka ny ''Paederia''. Ny karazana sasany, toy ny ''[[Paederia scandens]]'' na ny ''[[Paederia foetida]]'', dia malaza amin' ny fofona mahery sy mantsina, noho ny fisian' ny [[solifara]] sy [[iridôida]] ao anatiny, izay mahatonga azy ireo hatao fanafody. Ireo vahy ireo dia ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] noho izy ireo manohitra ny areti-mifindra sy ny [[mikrôba]] ary mamampy amin' ny [[fandevonan-kanina]], ary ho an' ny fikarakarana [[nify]]. Mamokatra voniny kely sy voany misy nofo izy ireo indraindray, nefa ny raviny sy ny tahony no tena mahaliana aminy, izay misy singa miasa mahery vaika. == Lisitry ny karazana == Inty ny lisiry ny karazana ao amin' ny ''Paederia'': araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' (''Rubiaceae'', ''Paederia'' L.)<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A35047-1?utm ''Rubiaceae'', ''Paederia'' L.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>: * ''[[Paederia argentea]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) K.Schum</small>. * ''Paederia axilliflora'' <small>Puff</small> * ''[[Paederia bojeriana]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) Drake</small> * ''Paederia brasiliensis'' <small>(Hook.f.) Puff</small> * ''Paederia calycina'' <small>Kurz</small> * ''Paederia cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''Paederia changguan'' <small>Z.Y.Zhu & S.J.Zhu</small> * ''Paederia ciliata'' <small>(Bartl. ex DC.) Standl.</small> * ''Paederia cruddasiana'' <small>Prain</small> * ''Paederia emeiensis'' Z.Y.Zhu & S.J.Zhu * ''Paederia farinosa'' (Baker) Puff * ''[[Paederia foetida]]'' L. * ''Paederia grandidieri'' Drake * ''Paederia lanata'' Puff * ''Paederia lanuginosa'' Wall. * ''Paederia linearis'' Hook.f. * ''[[Paederia majungensis]]'' Homolle ex Puff * ''[[Paederia mandrarensis]]'' Homolle ex Puff * ''Paederia microcephala'' Pierre ex Pit. * ''Paederia ntiti'' Mouly & Puff * ''Paederia pallida'' Craib * ''Paederia pertomentosa'' Merr. ex H.L.Li * ''Paederia pilifera'' Hook.f. * ''Paederia pospischilii'' K.Schum. * ''Paederia praetermissa'' Puff * ''Paederia sambiranensis'' Homolle ex Puff * ''Paederia spectatissima'' H.Li * ''Paederia stenobotrya'' Merr. * ''Paederia taolagnarensis'' <small>Razafim. & C.M.Taylor</small> * ''Paederia thorelii'' Pit. * ''Paederia thouarsiana'' Baill. * ''Paederia verticillata'' Blume * ''Paederia yunnanensis'' (H.Lév.) Rehder == Karazana misy eto Madagasikara == Eto [[Madagasikara]], ny antokon-javamaniry ''Paederia'' dia ahitana karazana mihoatra ny folo: tsy fahita afa-tsy eto amin' ny Nosy ny 9 amin' ireo. * ''[[Paederia argentea]]'' <small>(A. Rich. ex DC.) K. Schum.</small> (= ''Lecontea argentea'') -- kotrokantsina, laingomaimbo, laingomantsina, laingovahira, tamboro, tamboromaimbo, tamboromantsina, tamborona, zamboromantsina * ''Paederia bojeriana'' <small>(A. Rich. ex DC.) Drake</small> -- laingo, laingobe, laingomaimbo, laingomantsina, lengo, taimboro, tamboro, tamborona, zamboromantsina, tambitsy, vahimbitsy; ** ''Paederia bojeriana'' subsp. ''bojeriana'' ** ''Paederia bojeriana'' subsp. ''foetens'' (Hiern) Puff * ''[[Paederia farinosa]]'' <small>(Baker) Puff</small> (= ''Vangueria farinosa'' Baker) ''--'' vahimantsy, zamala, lengomantsigny, laingovahira, lengo, lengomaimbo, tambitsy, vahifotsy. ** ''Paederia farinosa'' subsp. ''farinosa'' (= ''Paederia grevei'' <small>Drake</small>) -- laingovahira, lengo, lengomaimbo, lengomantsina * ''[[Paederia foetida]]'' <small>L.</small> -- lengo, laingo, laingomantsina, laingovahira, vahimantsina, lengomantsigny, vahavôla, vahamaibo, laingomaimbo, vahivola * ''[[Paederia grandidieri]]'' <small>Drake</small> -- vahilengo, tambitsilahy, vahitsy, vahimantsy * ''[[Paederia lanata]]'' <small>Puff</small> -- laingomantsina * ''Paederia linearis'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Paederia majungensis]]'' <small>Homolle ex Puff</small> -- bongo, vahimantsy * ''[[Paederia mandrarensis]]'' <small>Homolle ex Puff</small> -- vahimantsy * ''Paederia pilifera'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Paederia sambiranensis]]'' <small>Homolle ex Puff</small> -- vahimantsy * ''[[Paederia taolagnarensis]]'' <small>Razafim. & C.M.Taylor</small> -- vahimantsy * ''[[Paederia thouarsiana]]'' <small>Baill</small>. -- vahimantsina, vahivola, tambitsy, vahimbitsy Amin' ireo rehetra ireo dia ireto ny tsy fahita raha tsy eto Madagasikara: ''[[Paederia argentea]], [[Paederia farinosa]], [[Paederia grandidieri]], [[Paederia lanata]], [[Paederia majungensis]], [[Paederia mandrarensis]], [[Paederia sambiranensis]], [[Paederia taolagnarensis]]'', ary ''[[Paederia thouarsiana]].'' ==== Anarana amin' ny teny malagasy ==== Indreto ny anarana iantsoana ny karazana ao amin' ny ''Paederia'' amin' ny teny malagasy: * bongo * kotrokantsina * laingo * laingobe * laingomaimbo * laingomantsina * laingovahira * lengo * lengomaimbo * lengomantsigny * lengomantsina * taimboro * tambitsilahy * tambitsy * tamboro * tamboromaimbo * tamboromantsina * tamborona * vahamaibo * vahavôla * vahifotsy * vahilengo * vahimantsina * vahimantsy * vahimbitsy * vahitsy * vahivola * zamala * zamboromantsina == Jereo koa == * Maimbo: ''[[Morinda]]'' - ''[[Gynochthodes]]'' * Manitra: ''[[Ixora]]'' - ''[[Gardenia]]'' == Loharano == mq8ni9hflxebmfzr0x8p760evuva39j 1149709 1149708 2026-08-27T04:21:56Z ~2026-39119-14 40302 Nanova endri-tsoratra 1149709 wikitext text/x-wiki [[Sary:Starr 001101-0044 Paederia foetida.jpg|vignette|415x415px|''Paederia foetida'' ]] [[Sary:Paederia scandens1.jpg|vignette|''Paederia scandens'']] Ny '''''Paederia''''' dia antokon-[[zavamaniry mamony|javamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]''. [[Zavamaniry mianika]] ([[vahy]]) any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly izy ireo. Mamoaka fofona mahery rehefa potehina na tapahina ny raviny na ny tahony. Eto [[Madagasikara]] dia fantatra amin' ny anarana toy hoe '''laingomaimbo''', '''laingomantsina''', '''lengo''', '''taimborona''', '''vahimantsina''' ireo zavamaniry ireo. Ahitana karazana miisa eo anelanelan' ny 30 sy 33 ity vondrona ity. Fantatra amin' ny raviny tsotra sy feno ary ny tahony malefaka ny ''Paederia''. Ny karazana sasany, toy ny ''[[Paederia scandens]]'' na ny ''[[Paederia foetida]]'', dia malaza amin' ny fofona mahery sy mantsina, noho ny fisian' ny [[solifara]] sy [[iridôida]] ao anatiny, izay mahatonga azy ireo hatao fanafody. Ireo vahy ireo dia ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] noho izy ireo manohitra ny areti-mifindra sy ny [[mikrôba]] ary mamampy amin' ny [[fandevonan-kanina]], ary ho an' ny fikarakarana [[nify]]. Mamokatra voniny kely sy voany misy nofo izy ireo indraindray, nefa ny raviny sy ny tahony no tena mahaliana aminy, izay misy singa miasa mahery vaika. == Lisitry ny karazana == Inty ny lisiry ny karazana ao amin' ny ''Paederia''.araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' (''Rubiaceae'', ''Paederia'' L.)<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A35047-1?utm ''Rubiaceae'', ''Paederia'' L.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>: * ''[[Paederia argentea]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) K.Schum</small>. * ''Paederia axilliflora'' <small>Puff</small> * ''[[Paederia bojeriana]]'' <small>(A.Rich. ex DC.) Drake</small> * ''Paederia brasiliensis'' <small>(Hook.f.) Puff</small> * ''Paederia calycina'' <small>Kurz</small> * ''Paederia cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''Paederia changguan'' <small>Z.Y.Zhu & S.J.Zhu</small> * ''Paederia ciliata'' <small>(Bartl. ex DC.) Standl.</small> * ''Paederia cruddasiana'' <small>Prain</small> * ''Paederia emeiensis'' Z.Y.Zhu & S.J.Zhu * ''Paederia farinosa'' (Baker) Puff * ''[[Paederia foetida]]'' L. * ''Paederia grandidieri'' Drake * ''Paederia lanata'' Puff * ''Paederia lanuginosa'' Wall. * ''Paederia linearis'' Hook.f. * ''[[Paederia majungensis]]'' Homolle ex Puff * ''[[Paederia mandrarensis]]'' Homolle ex Puff * ''Paederia microcephala'' Pierre ex Pit. * ''Paederia ntiti'' Mouly & Puff * ''Paederia pallida'' Craib * ''Paederia pertomentosa'' Merr. ex H.L.Li * ''Paederia pilifera'' Hook.f. * ''Paederia pospischilii'' K.Schum. * ''Paederia praetermissa'' Puff * ''Paederia sambiranensis'' Homolle ex Puff * ''Paederia spectatissima'' H.Li * ''Paederia stenobotrya'' Merr. * ''Paederia taolagnarensis'' <small>Razafim. & C.M.Taylor</small> * ''Paederia thorelii'' Pit. * ''Paederia thouarsiana'' Baill. * ''Paederia verticillata'' Blume * ''Paederia yunnanensis'' (H.Lév.) Rehder === Karazana misy eto Madagasikara === Eto [[Madagasikara]], ny antokon-javamaniry ''Paederia'' dia ahitana karazana mihoatra ny folo: tsy fahita afa-tsy eto amin' ny Nosy ny 9 amin' ireo. * ''[[Paederia argentea]]'' <small>(A. Rich. ex DC.) K. Schum.</small> (= ''Lecontea argentea'') -- kotrokantsina, laingomaimbo, laingomantsina, laingovahira, tamboro, tamboromaimbo, tamboromantsina, tamborona, zamboromantsina * ''Paederia bojeriana'' <small>(A. Rich. ex DC.) Drake</small> -- laingo, laingobe, laingomaimbo, laingomantsina, lengo, taimboro, tamboro, tamborona, zamboromantsina, tambitsy, vahimbitsy; ** ''Paederia bojeriana'' subsp. ''bojeriana'' ** ''Paederia bojeriana'' subsp. ''foetens'' (Hiern) Puff * ''[[Paederia farinosa]]'' <small>(Baker) Puff</small> (= ''Vangueria farinosa'' Baker) ''--'' vahimantsy, zamala, lengomantsigny, laingovahira, lengo, lengomaimbo, tambitsy, vahifotsy. ** ''Paederia farinosa'' subsp. ''farinosa'' (= ''Paederia grevei'' <small>Drake</small>) -- laingovahira, lengo, lengomaimbo, lengomantsina * ''[[Paederia foetida]]'' <small>L.</small> -- lengo, laingo, laingomantsina, laingovahira, vahimantsina, lengomantsigny, vahavôla, vahamaibo, laingomaimbo, vahivola * ''[[Paederia grandidieri]]'' <small>Drake</small> -- vahilengo, tambitsilahy, vahitsy, vahimantsy * ''[[Paederia lanata]]'' <small>Puff</small> -- laingomantsina * ''Paederia linearis'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Paederia majungensis]]'' <small>Homolle ex Puff</small> -- bongo, vahimantsy * ''[[Paederia mandrarensis]]'' <small>Homolle ex Puff</small> -- vahimantsy * ''Paederia pilifera'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Paederia sambiranensis]]'' <small>Homolle ex Puff</small> -- vahimantsy * ''[[Paederia taolagnarensis]]'' <small>Razafim. & C.M.Taylor</small> -- vahimantsy * ''[[Paederia thouarsiana]]'' <small>Baill</small>. -- vahimantsina, vahivola, tambitsy, vahimbitsy Amin' ireo rehetra ireo dia ireto ny tsy fahita raha tsy eto Madagasikara: ''[[Paederia argentea]], [[Paederia farinosa]], [[Paederia grandidieri]], [[Paederia lanata]], [[Paederia majungensis]], [[Paederia mandrarensis]], [[Paederia sambiranensis]], [[Paederia taolagnarensis]]'', ary ''[[Paederia thouarsiana]].'' ===== Anarana amin' ny teny malagasy ===== Indreto ny anarana iantsoana ny karazana ao amin' ny ''Paederia'' amin' ny teny malagasy: * bongo * kotrokantsina * laingo * laingobe * laingomaimbo * laingomantsina * laingovahira * lengo * lengomaimbo * lengomantsigny * lengomantsina * taimboro * tambitsilahy * tambitsy * tamboro * tamboromaimbo * tamboromantsina * tamborona * vahamaibo * vahavôla * vahifotsy * vahilengo * vahimantsina * vahimantsy * vahimbitsy * vahitsy * vahivola * zamala * zamboromantsina == Jereo koa == * Maimbo: ''[[Morinda]]'' - ''[[Gynochthodes]]'' * Manitra: ''[[Ixora]]'' - ''[[Gardenia]]'' == Loharano == 87dqaun1yb339wo3q4phy6p4we7gg6j Nikolas Ferreira 0 292389 1149704 1144534 2026-08-27T04:12:23Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149704 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary=Nikolas_Ferreira,_vereador.jpg |anarana=Nikolas Ferreira |teraka=30 Mey 1996 |toerana=[[Belo Horizonte]] |maty= |firenena={{Brazila}} |mpiaraka= |asa=* [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} [[File:Nikolas Ferreira, vereador.jpg|thumb|left|Nikolas Ferreira]] '''Nikolas Ferreira de Oliveira''', teraka tao [[Belo Horizonte]], {{Minas Gerais}}, tamin'ny 30 Mey 1996, dia mpanao politika breziliana mifandray amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Voafidy ho mpikambana ao amin'ny Antenimieran'ny Depiote mandritra ny 4 taona izy tamin'ny 2022, nahazo vato efa ho 1,5 tapitrisa. == Tantaran'ny fifidianana == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Taona ! Fifidianana ! Antoko ! ! Vato ! % ! Vokatra ! Ref. |- | 2020 | Fifidianana monisipaly [[Belo Horizonte]] | PRTB | Mpanolotsaina ao an-tanàna | 29.388 | 2.51% | voafidy | <ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/209787/biografia Biographie: www.camara.leg.br]</ref><ref>{{Cite web |url=https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUDESTE/MG/2030402020/130001175469/2020/41238/prestacao/despesas |title=Abrechnung Wahlkampfkosten |access-date=2026-03-27 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222104209/https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUDESTE/MG/2030402020/130001175469/2020/41238/prestacao/despesas |url-status=dead }}</ref> |- | 2022 | Fifidianana federaly | [[Partido Liberal|PL]] | Solombavambahoaka | 1.492.047 | 13.31% | voafidy | <ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/209787/biografia Biographie: www.camara.leg.br]</ref><ref>{{Cite web |url=https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUDESTE/MG/2040602022/130001611005/2022/MG/prestacao/despesas |title=Eleições 2022. «Divulgação de Candidaturas e Contas Eleitorais» |access-date=2026-03-27 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222104209/https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUDESTE/MG/2040602022/130001611005/2022/MG/prestacao/despesas |url-status=dead }}</ref> |- |} Media sosialy: [https://www.youtube.com/@NikolasFerreiraO/videos Pejin'i Nikolas Ferreira] ==Jereo koa== {{commonscat}} {{CLEDETRI:Ferreira, Nikolas}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana|Ferrreira]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1995]] [[Sokajy:solombavambahoaka breziliana|Ferreira]] [[Sokajy:Partido Liberal|Ferreira]] [[Sokajy:Mpanao politika ao Minas Gerais]] [[Sokajy:Solombavambahoaka Federalin'i Brezila avy any Minas Gerais]] 6y9wa2hquwscfee7weitmjaaswf6ohn Capsicum 0 292894 1149675 1149671 2026-08-26T12:43:09Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149675 wikitext text/x-wiki [[Sary:Pepper plant (Capsicum spp.) with unripe fruits.jpg|vignette|365x365px|Sakay maniry]] [[Sary:Capsicum annuum var. Fiesta - MHNT.jpg|vignette|278x278px|''Capsicum annuum'']][[Sary:Variétés diverses de Capsicum.jpg|vignette|253x253px|Karazana sasay ao amin' ny ''Capsicum'']]Ny '''''Capsicum''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]''. Io no anarana iombonan' ny [[Sakay (zavamaniry)|sakay]] isan-karazany sy ny [[sakaibe]]. Ity vondron-karazana ity dia misy karazana 40 ekena, amin' ny anaran-karazana efa ho 200 nofariparitana, teratany any [[Amerika]] avokoa izy rehetra, izay miseho amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[kirihitra]]. Ahitana indrindra ny ''Capsicum frutescens'' izay misy ova karazana araka ny tsirony (avy amin' ny malefaka ka hatramin' ny mafana be) ity vondron-karazana ity. Ny ''[[Capsicum annuum]]'', ny ''[[Capsicum baccatum]]'', ny ''[[Capsicum chinense]]'', ny ''[[Capsicum frutescens]]'' ary ny ''[[Capsicum pubescens]]'' no karazana sakay dimy manan-danja indrindra hany ambolena. Samy manana ny endriny sy ny lokony ary ny habeny ny sakay. Ambolena na maniry hoazy ny sakay any [[Meksika]], any [[Etazonia]], any [[Amerika Atsimo]], any [[Karaîba|Karaiba]] ny sakay, nefa niparitaka tay [[Afrika]], tany [[India]], tany [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] ary tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. == Karazana == [[Sary:Sweet red, green and yellow peppers in Rome, Italy.jpg|vignette|[[Sakaibe]] (''Capsicum annuum'')]] Misy karazana maro ny ''Capsicum'', ka ny dimy amin' ireo no ambolena betsaka: ny ''[[Capsicum annuum]]'', ny ''[[Capsicum baccatum]]'', ny ''[[Capsicum chinense]]'', ny ''[[Capsicum frutescens]]'', ary ny ''[[Capsicum pubescens]]''. Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny ''Capsicum'': * ''[[Capsicum annuum]]'' L. * ''[[Capsicum baccatum]]'' L. * ''Capsicum benoistii'' Hunz. ex Barboza * ''Capsicum buforum'' Hunz. * ''Capsicum caatingae'' Barboza & Agra * ''Capsicum caballeroi'' M. Nee * ''Capsicum campylopodium'' Sendtn. * ''Capsicum carassense'' Barboza & Bianch. * ''Capsicum cardenasii'' Heiser & P. G. Sm. * ''Capsicum ceratocalyx'' M.Nee * ''Capsicum chacoense'' Hunz. * ''[[Capsicum chinense]]'' Jacq. * ''Capsicum coccineum'' (Rusby) Hunz. * ''Capsicum cornutum'' [es] (Hiern) Hunz. * ''Capsicum dimorphum'' (Miers) Kuntze * ''Capsicum dusenii'' Bitter * ''Capsicum eshbaughii'' Barboza * ''Capsicum eximium'' Hunz. * ''Capsicum flexuosum'' Sendtn. * ''Capsicum friburgense'' Bianch. & Barboza * ''[[Capsicum frutescens]]'' L. * ''Capsicum galapagoense'' Hunz. * ''Capsicum geminifolium'' (Dammer) Hunz. * ''Capsicum havanense'' Kunth * ''Capsicum hookerianum'' (Miers) Kuntze * ''Capsicum hunzikerianum'' Bianch. & Barboza * ''Capsicum lanceolatum'' (Greenm.) C.V.Morton & Standl. * ''Capsicum leptopodum'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum longidentatum'' Agra & Barboza * ''Capsicum longifolium'' Barboza & S. Leiva * ''Capsicum lycianthoides'' Bitter * ''Capsicum minutiflorum'' (Rusby) Hunz. * ''Capsicum mirabile'' Mart. ex Sendtn. * ''Capsicum mositicum'' Toledo ex Handro * ''Capsicum neei'' Barboza & X. Reyes * ''Capsicum parvifolium'' Sendtn. * ''Capsicum pereirae'' Barboza & Bianch. * ''Capsicum piuranum'' S. Leiva & Barboza * ''Capsicum praetermissum'' Heiser & Smith * ''[[Capsicum pubescens]]'' Ruiz & Pav. * ''Capsicum ramosissimum'' Witasek * ''Capsicum recurvatum'' Witasek * ''Capsicum regale'' Barboza & Bohs * ''Capsicum rhomboideum'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum schottianum'' Sendtn. * ''Capsicum scolnikianum'' Hunz. * ''Capsicum sinense'' Jacq. * ''Capsicum spina-alba'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum stramoniifolium'' (Kunth) Standl. * ''Capsicum tovarii'' Eshbaugh, P.G.Sm. & Nickrent * ''Capsicum villosum'' Sendtn. === Karazana misy eto Madagasikara === Telo karazana ny ''Capsicum'' maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> -- pilipily, pilopilo, pilopilombazaha, sakaibe, sakaipatsa * ''[[Capsicum chinense]]'' <small>Jacq.</small> -- tsilandimilahy * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> -- katapilasy, malao, pilipilidia, pilipily, pilipily, pilopilo, rajakojakomena, sakaifatsinakoho, sakaifonakoho, sakaipilo, sakay, sakay pilopilo, sikafo == Jereo koa == * ''[[Solanaceae]]'' * [[Sakay (fanao sakafo)|Sakay]]: ''Capsicum'' ''sp.'') * [[Sakaibe]]: ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> * [[Pilipily]] na [[pilopilo]]: ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> ; ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> [[Sokajy:Zavamaniry]] ikpni5bngfa95wa1ebo7a4015z49cpg 1149676 1149675 2026-08-26T12:43:26Z Thelezifor 15140 /* Jereo koa */ 1149676 wikitext text/x-wiki [[Sary:Pepper plant (Capsicum spp.) with unripe fruits.jpg|vignette|365x365px|Sakay maniry]] [[Sary:Capsicum annuum var. Fiesta - MHNT.jpg|vignette|278x278px|''Capsicum annuum'']][[Sary:Variétés diverses de Capsicum.jpg|vignette|253x253px|Karazana sasay ao amin' ny ''Capsicum'']]Ny '''''Capsicum''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]''. Io no anarana iombonan' ny [[Sakay (zavamaniry)|sakay]] isan-karazany sy ny [[sakaibe]]. Ity vondron-karazana ity dia misy karazana 40 ekena, amin' ny anaran-karazana efa ho 200 nofariparitana, teratany any [[Amerika]] avokoa izy rehetra, izay miseho amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[kirihitra]]. Ahitana indrindra ny ''Capsicum frutescens'' izay misy ova karazana araka ny tsirony (avy amin' ny malefaka ka hatramin' ny mafana be) ity vondron-karazana ity. Ny ''[[Capsicum annuum]]'', ny ''[[Capsicum baccatum]]'', ny ''[[Capsicum chinense]]'', ny ''[[Capsicum frutescens]]'' ary ny ''[[Capsicum pubescens]]'' no karazana sakay dimy manan-danja indrindra hany ambolena. Samy manana ny endriny sy ny lokony ary ny habeny ny sakay. Ambolena na maniry hoazy ny sakay any [[Meksika]], any [[Etazonia]], any [[Amerika Atsimo]], any [[Karaîba|Karaiba]] ny sakay, nefa niparitaka tay [[Afrika]], tany [[India]], tany [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] ary tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. == Karazana == [[Sary:Sweet red, green and yellow peppers in Rome, Italy.jpg|vignette|[[Sakaibe]] (''Capsicum annuum'')]] Misy karazana maro ny ''Capsicum'', ka ny dimy amin' ireo no ambolena betsaka: ny ''[[Capsicum annuum]]'', ny ''[[Capsicum baccatum]]'', ny ''[[Capsicum chinense]]'', ny ''[[Capsicum frutescens]]'', ary ny ''[[Capsicum pubescens]]''. Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny ''Capsicum'': * ''[[Capsicum annuum]]'' L. * ''[[Capsicum baccatum]]'' L. * ''Capsicum benoistii'' Hunz. ex Barboza * ''Capsicum buforum'' Hunz. * ''Capsicum caatingae'' Barboza & Agra * ''Capsicum caballeroi'' M. Nee * ''Capsicum campylopodium'' Sendtn. * ''Capsicum carassense'' Barboza & Bianch. * ''Capsicum cardenasii'' Heiser & P. G. Sm. * ''Capsicum ceratocalyx'' M.Nee * ''Capsicum chacoense'' Hunz. * ''[[Capsicum chinense]]'' Jacq. * ''Capsicum coccineum'' (Rusby) Hunz. * ''Capsicum cornutum'' [es] (Hiern) Hunz. * ''Capsicum dimorphum'' (Miers) Kuntze * ''Capsicum dusenii'' Bitter * ''Capsicum eshbaughii'' Barboza * ''Capsicum eximium'' Hunz. * ''Capsicum flexuosum'' Sendtn. * ''Capsicum friburgense'' Bianch. & Barboza * ''[[Capsicum frutescens]]'' L. * ''Capsicum galapagoense'' Hunz. * ''Capsicum geminifolium'' (Dammer) Hunz. * ''Capsicum havanense'' Kunth * ''Capsicum hookerianum'' (Miers) Kuntze * ''Capsicum hunzikerianum'' Bianch. & Barboza * ''Capsicum lanceolatum'' (Greenm.) C.V.Morton & Standl. * ''Capsicum leptopodum'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum longidentatum'' Agra & Barboza * ''Capsicum longifolium'' Barboza & S. Leiva * ''Capsicum lycianthoides'' Bitter * ''Capsicum minutiflorum'' (Rusby) Hunz. * ''Capsicum mirabile'' Mart. ex Sendtn. * ''Capsicum mositicum'' Toledo ex Handro * ''Capsicum neei'' Barboza & X. Reyes * ''Capsicum parvifolium'' Sendtn. * ''Capsicum pereirae'' Barboza & Bianch. * ''Capsicum piuranum'' S. Leiva & Barboza * ''Capsicum praetermissum'' Heiser & Smith * ''[[Capsicum pubescens]]'' Ruiz & Pav. * ''Capsicum ramosissimum'' Witasek * ''Capsicum recurvatum'' Witasek * ''Capsicum regale'' Barboza & Bohs * ''Capsicum rhomboideum'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum schottianum'' Sendtn. * ''Capsicum scolnikianum'' Hunz. * ''Capsicum sinense'' Jacq. * ''Capsicum spina-alba'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum stramoniifolium'' (Kunth) Standl. * ''Capsicum tovarii'' Eshbaugh, P.G.Sm. & Nickrent * ''Capsicum villosum'' Sendtn. === Karazana misy eto Madagasikara === Telo karazana ny ''Capsicum'' maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> -- pilipily, pilopilo, pilopilombazaha, sakaibe, sakaipatsa * ''[[Capsicum chinense]]'' <small>Jacq.</small> -- tsilandimilahy * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> -- katapilasy, malao, pilipilidia, pilipily, pilipily, pilopilo, rajakojakomena, sakaifatsinakoho, sakaifonakoho, sakaipilo, sakay, sakay pilopilo, sikafo == Jereo koa == * ''[[Solanaceae]]'' * [[Sakay (fanao sakafo)|Sakay]]: ''Capsicum'' ''sp.'' * [[Sakaibe]]: ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> * [[Pilipily]] na [[pilopilo]]: ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> ; ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> [[Sokajy:Zavamaniry]] fpoov75k9k95fy3ry5itc3fsb5d1vyf 1149681 1149676 2026-08-26T13:52:18Z Thelezifor 15140 1149681 wikitext text/x-wiki [[Sary:Pepper plant (Capsicum spp.) with unripe fruits.jpg|vignette|365x365px|Sakay maniry]] [[Sary:Capsicum annuum var. Fiesta - MHNT.jpg|vignette|278x278px|''Capsicum annuum'']][[Sary:Variétés diverses de Capsicum.jpg|vignette|253x253px|Karazana sasay ao amin' ny ''Capsicum'']]Ny '''''Capsicum''''' dia vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]''. Io no anarana iombonan' ny [[Sakay (fanao sakafo)|sakay]] isan-karazany sy ny [[sakaibe]]. Ity vondron-karazana ity dia misy karazana 40 ekena, amin' ny anaran-karazana efa ho 200 nofariparitana, teratany any [[Amerika]] avokoa izy rehetra, izay miseho amin' ny endrika [[Zavamaniry ahitra|ahitra]] na [[kirihitra]]. Ahitana indrindra ny ''Capsicum frutescens'' izay misy ova karazana araka ny tsirony (avy amin' ny malefaka ka hatramin' ny mafana be) ity vondron-karazana ity. Ny ''[[Capsicum annuum]]'', ny ''[[Capsicum baccatum]]'', ny ''[[Capsicum chinense]]'', ny ''[[Capsicum frutescens]]'' ary ny ''[[Capsicum pubescens]]'' no karazana sakay dimy manan-danja indrindra hany ambolena. Samy manana ny endriny sy ny lokony ary ny habeny ny sakay. Ambolena na maniry hoazy ny sakay any [[Meksika]], any [[Etazonia]], any [[Amerika Atsimo]], any [[Karaîba|Karaiba]] ny sakay, nefa niparitaka tay [[Afrika]], tany [[India]], tany [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] ary tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. == Karazana == [[Sary:Sweet red, green and yellow peppers in Rome, Italy.jpg|vignette|[[Sakaibe]] (''Capsicum annuum'')]] Misy karazana maro ny ''Capsicum'', ka ny dimy amin' ireo no ambolena betsaka: ny ''[[Capsicum annuum]]'', ny ''[[Capsicum baccatum]]'', ny ''[[Capsicum chinense]]'', ny ''[[Capsicum frutescens]]'', ary ny ''[[Capsicum pubescens]]''. Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny ''Capsicum'': * ''[[Capsicum annuum]]'' L. * ''[[Capsicum baccatum]]'' L. * ''Capsicum benoistii'' Hunz. ex Barboza * ''Capsicum buforum'' Hunz. * ''Capsicum caatingae'' Barboza & Agra * ''Capsicum caballeroi'' M. Nee * ''Capsicum campylopodium'' Sendtn. * ''Capsicum carassense'' Barboza & Bianch. * ''Capsicum cardenasii'' Heiser & P. G. Sm. * ''Capsicum ceratocalyx'' M.Nee * ''Capsicum chacoense'' Hunz. * ''[[Capsicum chinense]]'' Jacq. * ''Capsicum coccineum'' (Rusby) Hunz. * ''Capsicum cornutum'' [es] (Hiern) Hunz. * ''Capsicum dimorphum'' (Miers) Kuntze * ''Capsicum dusenii'' Bitter * ''Capsicum eshbaughii'' Barboza * ''Capsicum eximium'' Hunz. * ''Capsicum flexuosum'' Sendtn. * ''Capsicum friburgense'' Bianch. & Barboza * ''[[Capsicum frutescens]]'' L. * ''Capsicum galapagoense'' Hunz. * ''Capsicum geminifolium'' (Dammer) Hunz. * ''Capsicum havanense'' Kunth * ''Capsicum hookerianum'' (Miers) Kuntze * ''Capsicum hunzikerianum'' Bianch. & Barboza * ''Capsicum lanceolatum'' (Greenm.) C.V.Morton & Standl. * ''Capsicum leptopodum'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum longidentatum'' Agra & Barboza * ''Capsicum longifolium'' Barboza & S. Leiva * ''Capsicum lycianthoides'' Bitter * ''Capsicum minutiflorum'' (Rusby) Hunz. * ''Capsicum mirabile'' Mart. ex Sendtn. * ''Capsicum mositicum'' Toledo ex Handro * ''Capsicum neei'' Barboza & X. Reyes * ''Capsicum parvifolium'' Sendtn. * ''Capsicum pereirae'' Barboza & Bianch. * ''Capsicum piuranum'' S. Leiva & Barboza * ''Capsicum praetermissum'' Heiser & Smith * ''[[Capsicum pubescens]]'' Ruiz & Pav. * ''Capsicum ramosissimum'' Witasek * ''Capsicum recurvatum'' Witasek * ''Capsicum regale'' Barboza & Bohs * ''Capsicum rhomboideum'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum schottianum'' Sendtn. * ''Capsicum scolnikianum'' Hunz. * ''Capsicum sinense'' Jacq. * ''Capsicum spina-alba'' (Dunal) Kuntze * ''Capsicum stramoniifolium'' (Kunth) Standl. * ''Capsicum tovarii'' Eshbaugh, P.G.Sm. & Nickrent * ''Capsicum villosum'' Sendtn. === Karazana misy eto Madagasikara === Telo karazana ny ''Capsicum'' maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> -- pilipily, pilopilo, pilopilombazaha, sakaibe, sakaipatsa * ''[[Capsicum chinense]]'' <small>Jacq.</small> -- tsilandimilahy * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> -- katapilasy, malao, pilipilidia, pilipily, pilipily, pilopilo, rajakojakomena, sakaifatsinakoho, sakaifonakoho, sakaipilo, sakay, sakay pilopilo, sikafo == Jereo koa == * ''[[Solanaceae]]'' * [[Sakay (fanao sakafo)|Sakay]]: ''Capsicum'' ''sp.'' * [[Sakaibe]]: ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> * [[Pilipily]] na [[pilopilo]]: ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> ; ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> [[Sokajy:Zavamaniry]] 2giq9tfnj7zuo5z1p3celp65go5xwyx Capsicum annuum 0 292895 1149677 1134447 2026-08-26T12:50:59Z Thelezifor 15140 1149677 wikitext text/x-wiki [[Sary:Poivrons et piments.jpg|vignette|Sakaibe sy sakay ao amin' ny karazana ''Capsicum annuum''|402x402px]] Ny '''''Capsicum annuum''''' dia karazan-javamaniry [[roa ravin-tsimoka]], ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]'', teratany any amin' ny faritra manomboka any [[Kôlômbia]] ka hatrany amin' ny faritra atsimo amin' i [[Etazonia]]. Amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] dia maro samihafa arakaraka ny fitenim-paritra na ny ovan-karazana ity zavamaniry ity: '''pilipily''', '''pilopilo''', '''pilopilombazaha''', '''sakaibe''' na '''sakaipatsa''', arakaraka ny habeny. Ovan-karazana tsy tena mafana ao amin' ny ''Capsicum annuum'' ny [[sakaibe]]. Ny ''Capsicum annuum'' no karazana ao amin' ny vondron-karazana ''[[Capsicum]]'' be mpamboly indrindra eran-tany, indrindra mba hahazoana voany, izay ampiasaina ho [[legioma]] na ho fanatsarana tsiron-tsakafo (ny [[sakaibe]] rehetra sy [[Sakay (zavamaniry)|sakay]] maro), ary indraindray hatao haingo. Be kapsaisinôida, karôtenôida, haro fenôlika, ary [[vitaminina C]] sy [[Vitaminina A|A]], ny voan' ity karazana ity, izay misy fampiharana indostrialy maro vinavinaina hanamboarana fanampin-tsakafo mametra ny fiabon' ny ôksizenia, mamono [[mikrôba]] sy [[Virosy|viriosy]], fanafody mampihena fanaintainana sy firehetana, iadiana amin' ny [[holatra]], vokatra manatsara ny endrika ivelan' ny vatana. == Ovan-karazana sy vondrona == Indreto ny ovan-karazana sy ny vondrona ao amin' ny ''Capsicum annuum'': * ''Capsicum annuum'' var. ''annuum'' * ''Capsicum annuum'' var. ''glabriusculum'' * [[Capsicum annuum var. grossum|''Capsicum annuum'' var. ''grossum'']] -- pilopilombazaha * ''Capsicum annuum'' var. ''longum'' * ''Capsicum annuum'' var. ''longum grossum'' * ''Capsicum annuum'' var. ''lycopersiciforme rubrum'' * ''Capsicum annuum'' var. ''bola'' (aka var. ''ñora'') * ''Capsicum annuum'' '''New Mexico Group''<nowiki/>' == Jereo koa == * ''[[Capsicum]]'' * [[Sakay (zavamaniry)|Sakay]] * [[Pilipily]] na [[pilopilo]]: ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small>; ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> * ''[[Capsicum baccatum]]'' * ''[[Capsicum chinense]]'' * ''[[Capsicum frutescens]]'' * ''[[Capsicum pubescens]]'' [[Sokajy:Zavamaniry]] [[Sokajy:Sakay]] 4jjeltvpvivii4u57wvggev15a1pvfk Greta Thunberg 0 293892 1149701 1149257 2026-08-26T23:46:52Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149701 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary = Greta Thunberg in Stockholm (cropped 2).jpg |anarana = Greta Thunberg |teraka = 3 Janoary 2003 |toerana = [[Stockholm]], {{Soeda}} |maty = |firenena = {{Soeda}} |mpiaraka= |asa= }} '''Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg''' ({{AAI|/ˈɡrêːta ˈtʉ̂ːnbærj/|lang|sv-Greta Thunberg.ogg}}; teraka ny 3 Janoary 2003) dia [[mpikatroka momba ny toetrandro]] sy [[mpikatroka ara-politika]] soedoà, izay fantatra voalohany tamin' ny fanamby nataony tamin' ny mpitondra maneran-tany mba handray andraikitra haingana hanatanterahana ny [[fampihenana ny fiovan' ny toetrandro|fepetra hampihenana]] ny voka-dratsin' ny [[fiovan' ny toetrandro]].<ref>{{cite news |date=23 Avrily 2019 |title=It's an existential crisis. Listen to scientists |url=https://www.bbc.com/news/av/uk-48018034/climate-change-activist-greta-thunberg-listen-to-climate-scientists |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190814200923/https://www.bbc.com/news/av/uk-48018034/climate-change-activist-greta-thunberg-listen-to-climate-scientists |archive-date=14 Aogositra 2019 |access-date=31 Aogositra 2019 |publisher=[[BBC]]}}</ref> Teraka tao [[Stockholm]], nanomboka ny hetsika maha-mpikatroka momba ny toetrandro i Thunberg rehefa nandresy lahatra ny ray aman-dreniny izy mba hanaiky [[fepetra ara-piainana manokana momba ny fiovan' ny toetrandro|fiainana]] izay mampihena ny [[famakiana entona karbonina|famoahana karbônina]] ataon' ny fianakaviany. Tamin' ny Aogositra 2018, tamin' ny faha-15 taonany, dia nanomboka tsy nianatra i Thunberg, ary nanao fianianana fa tsy hiverina any an-tsekoly raha tsy efa vita ny [[fifidianana soedoà tamin' ny 2018]] mba hiezaka hisy fiantraikany amin' ny vokatra. Nanao fihetsiketsehana teo ivelan' ny [[Riksdag|Parlemanta soedoà]] izy niantso hanaovana [[fampihenana ny fiovan' ny toetrandro|hetsika hentitra amin' ny fiovan' ny toetrandro]] sady nitondra famantarana ''Skolstrejk för klimatet'' ([[Fitokonana tsy mandeha an-tsekoly ho an' ny toetrandro]]) sy nizara taratasy fampahafantarana.<ref>{{Cite news |last=Gibson |first=Caitlin |date=16 Martsa 2020 |title=Before Greta Thunberg was a global icon, she was a tormented child who refused to eat or speak |language=en-US |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/on-parenting/before-greta-thunberg-was-a-global-icon-she-was-a-tormented-child-who-refused-to-eat-or-speak/2020/03/16/eea2967a-63a4-11ea-acca-80c22bbee96f_story.html |access-date=15 Septambra 2023 |issn=0190-8286 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20200317180306/https://www.washingtonpost.com/lifestyle/on-parenting/before-greta-thunberg-was-a-global-icon-she-was-a-tormented-child-who-refused-to-eat-or-speak/2020/03/16/eea2967a-63a4-11ea-acca-80c22bbee96f_story.html |archive-date=17 Martsa 2020 |url-status=live}}</ref> Rehefa vita ny fifidianana, dia niteny teo anoloan' ny mpanohana i Thunberg ary nilaza taminy mba hampiasa finday handraketana azy. Avy eo dia nilaza izy fa hanohy ny fitokonana amin' ny zoma rehetra mandra-pahatongan' i Soeda hanaraka ny [[Fifanarahana tao Paris|fifanarahana momba ny toetrandro tao Paris]].<ref>{{Cite news |last1=Watts |first1=Jonathan |date=11 Martsa 2019 |title=Greta Thunberg, schoolgirl climate change warrior: 'Some people can let things go. I can't' |url=https://www.theguardian.com/world/2019/mar/11/greta-thunberg-schoolgirl-climate-change-warrior-some-people-can-let-things-go-i-cant |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311104430/https://www.theguardian.com/world/2019/mar/11/greta-thunberg-schoolgirl-climate-change-warrior-some-people-can-let-things-go-i-cant |archive-date=11 Martsa 2019 |access-date=16 Septambra 2023 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Ny fahatanoran' i Thunberg sy ny fomba fiteniny mivantana dia nanampy azy ho lasa olo-malaza eran-tany.<ref name=Time>{{Cite news |last1=Alter |first1=Charlotte |last2=Haynes |first2=Suyin |last3=Worland |first3=Justin |editor-last=Arbugaeva |editor-first=Evgenia |date=11 Desambra 2019 |title=Greta Thunberg: Time's Person of the Year 2019 |url=https://time.com/person-of-the-year-2019-greta-thunberg/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211125355/https://time.com/person-of-the-year-2019-greta-thunberg/ |archive-date=11 Desambra 2019 |url-status=live |magazine=Time |access-date=11 Desambra 2019 |archivedate=2019-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213190507/https://time.com/person-of-the-year-2019-greta-thunberg/ }}</ref> Taorian' ny fitokonana an-tsekoly voalohany nataon' i Thunberg ho an' ny toetrandro, dia nisy mpianatra hafa nanatevin-daharana tamin' ny fihetsiketsehana mitovitovy amin' izany. Nifankahery sy nikarakara ny hetsika fitokonana an-tsekoly ho an' ny toetrandro izy ireo. Taorian' ny lahatenin' i Thunberg tao amin' ny [[Fihaonambe momba ny fiovan' ny toetrandro 2018 nataon' ny Firenena Mikambana]], dia nisy fitokonana isaky ny Zoma maneran-tany. Tamin' ny taona 2019, nisy fihetsiketsehana nifanarahana tany amin' ireo tanàna maro izay nandraisan' ny mpianatra mihoatra ny iray tapitrisa anjara tsirairay avy. <ref>[https://time.com/5595365/global-climate-strikes-greta-thunberg/ "Mpianatra avy amin' ny tanàna 1.600 no niala teny an-tsekoly mba hanoherana ny fiovan' ny toetrandro. Mety ho fitokonana lehibe indrindra nataon' i Greta Thunberg izany"] {{Wayback|url=https://time.com/5595365/global-climate-strikes-greta-thunberg/ |date=20190723164619 }}, Suyin Haynes, Time, 24 Mey 2019 (Tahiry: 23 Jolay 2019, Fidirana: 22 Jolay 2019).</ref> Mba hialana amin' ny dia an-habakabaka mamoaka karbônina be loatra, dia nandeha tamin' ny sambokely tsy misy entona karbônina avy any Angletera mankany New York i Thunberg, izay niteny tao amin' ny [[Fihaonambe momba ny hetsika ho an' ny toetrandro 2019 nataon' ny Firenena Mikambana]]. Tao amin' ny lahateniny, dia nananatra ireo mpitondra eran-tany i Thunberg tamin' ny teny hoe ''"How dare you"'' ("Ahoana no ahasahianareo") noho ny tsy firaharahiany sy ny tsy fihetseham-pony manoloana ny krizin' ny toetrandro. Ny fananarany dia niteraka lohateny lehibe maneran-tany. <ref> * [https://www.nytimes.com/video/climate/100000006732168/greta-thunberg-united-nations.html "Lahatsary: 'Sahinao ve': Greta Thunberg tao amin' ny Firenena Mikambana"], The New York Times, 23 Septambra 2019 (Tahiry: 19 Septambra 2023, Fidirana: 16 Septambra 2023) * [http://www.theguardian.com/environment/video/2019/sep/23/greta-thunberg-to-world-leaders-how-dare-you-you-have-stolen-my-dreams-and-my-childhood-video "Greta Thunberg tamin' ireo mpitondra eran-tany: 'Sahinao ve – nangalatra ny nofiko sy ny fahazazako ianareo' – lahatsary"], The Guardian, 23 Septambra 2019 (Tahiry: 16 Oktobra 2023, Fidirana: 16 Septambra 2023) * [https://globalnews.ca/news/5940258/greta-thunberg-speech-un/ "'Sahinao ve': Nanao lahateny mahery vaika sy feno fihetseham-po tao amin' ny Firenena Mikambana i Greta Thunberg"], Global News, 23 Septambra 2019 (Tahiry: 29 Septambra 2023, Fidirana: 16 Septambra 2023)</ref> ==Fiandohan' ny fiainana== Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg<ref>[http://www.everyonegroup.com/EveryOne/MainPage/Entries/2019/5/19_The_2019_Makwan_Prize_is_awarded_to_Greta_Thunberg.html The 2019 Makwan Prize dia nomena an' i Greta Thunberg] {{Wayback|url=http://www.everyonegroup.com/EveryOne/MainPage/Entries/2019/5/19_The_2019_Makwan_Prize_is_awarded_to_Greta_Thunberg.html |date=20190831162831 }} (19 Mey 2019). EveryOne Group. everyonegroup.com. Nalaina tamin' ny 30 Desambra 2019. Notehirizina tamin' ny 31 Aogositra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.rtl.de/themen/personen/greta-thunberg-t11146.html Greta Thunberg dia mpikatroka tontolo iainana soedoà. Miady ho an' ny fiarovana ny toetrandro sy ny hoavy tsaratsara kokoa izy.] [[RTL (fantsona fahitalavitra alemàna)|RTL]]. Nalaina tamin' ny 29 Novambra 2019. Notehirizina tamin' ny 6 Novambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> dia teraka tamin' ny 3 Janoary 2003, tao [[Stockholm]], Soeda,<ref>[https://arcticportal.org/ap-library/news/2110-greta-thunberg-s-climate-campaig Greta Thunberg's climate campaign]. Arctic Portal. 21 Febroary 2019. Nalaina tamin' ny 20 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 20 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[http://www.sympatico.ca/actualites/decouvertes/a-15-ans-elle-remet-les-dirigeants-mondiaux-a-leur-place-1.8622552 Amin' ny faha-15 taonany, nampahatsiahy ny mpitondra maneran-tany izy!] Anne-Marie Lobbe. Sympatico. 13 Desambra 2018. Nalaina tamin' ny 20 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 18 Martsa 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> avy amin' ny mpihira opera [[Malena Ernman]] sy ny mpilalao [[Svante Thunberg]].<ref name="Democracy Now" /><ref name="Hattenstone-2021">Simon Hattenstone. [https://www.theguardian.com/environment/ng-interactive/2021/sep/25/greta-thunberg-i-really-see-the-value-of-friendship-apart-from-the-climate-almost-nothing-else-matters Greta Thunberg: 'I really see the value of friendship. Apart from the climate, almost nothing else matters']. ''The Guardian''. 25 Septambra 2021. Nalaina tamin' ny 26 Febroary 2022. Notehirizina tamin' ny 30 Oktobra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ny raibeny amin' ny rainy dia ilay mpilalao sy talen' ny teatra [[Olof Thunberg]].<ref>[https://heavy.com/news/2018/12/greta-thunberg/ Greta Thunberg: 5 Fast Facts You Need to Know] {{Wayback|url=https://heavy.com/news/2018/12/greta-thunberg/ |date=20190207015727 }}. Ellyn Santiago. Heavy.com. 14 Desambra 2018. Nalaina tamin' ny 5 Febroary 2019. Notehirizina tamin' ny 7 Febroary 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.democracynow.org/2018/12/11/meet_the_15_year_old_swedish School Strike for Climate: Meet 15-Year-Old Activist Greta Thunberg, Who Inspired a Global Movement] (info manan-danja amin' ny 34:45). Democracy Now!. 11 Desambra 2018. Nalaina tamin' ny 3 Febroary 2020. Notehirizina tamin' ny 17 Jolay 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.dw.com/en/greta-thunbergs-grandfather-veteran-swedish-actor-olof-thunberg-dies/a-52534367 Ny raiben' i Greta Thunberg, ilay mpilalao soedoà efa za-draharaha Olof Thunberg, dia maty]. Deutsche Welle. 25 Febroary 2020. Nalaina tamin' ny 26 Febroary 2022. Notehirizina tamin' ny 27 Febroary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Araka ny hazavain' ny ''[[The Week]]'' “amin' ny rainy mpilalao teatra sy ny reniny mpihira, dia tsy mahagaga raha manana anarana somary tsy mahazatra i Thunberg... Mizara ny anarany faharoa amin' ilay toetra mpanao fandehanana foronin' i Georges Remi, mpanao tantara an-tsary belza, fantatra kokoa amin' ny hoe Hergé, i Thunberg.”<ref>[https://www.theweek.co.uk/greta-thunberg/954652/five-things-you-didnt-know-greta-thunberg PROFILA: Greta Thunberg: zavatra dimy mety tsy fantatrao momba azy]. ''The Week''. 2 Novambra 2021. Nalaina tamin' ny 26 Janoary 2023. Notehirizina tamin' ny 26 Janoary 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Manana anabavy kely atao hoe Beata izy.<ref name="Hattenstone-2021" /> Nilaza i Thunberg fa vao naheno momba ny [[fiovan' ny toetrandro]] izy tamin' ny 2011, tamin' izy valo taona, ary tsy azony hoe nahoana no kely loatra ny zavatra atao amin' izany.<ref name="YouTube-Thunberg(2018-11-24)">Greta Thunberg. [https://www.youtube.com/watch?v=EAmmUIEsN9A&t=1m46s School strike for climate – save the world by changing the rules]. TEDxStockholm. 24 Novambra 2018. Nalaina tamin' ny 29 Janoary 2019. “Voamarina fa manana aretina Asperger aho, OCD, ary tsy miteny raha tsy voatery... indrindra amin' ny resaka krizin' ny faharetana, izay miteny foana ny rehetra fa fandrahonana ny fiainana ny fiovan' ny toetrandro ary olana lehibe indrindra, nefa mbola mitohy ny fiainana tahaka ny teo aloha.” Notehirizina tamin' ny 11 Novambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref name="Hattenstone-2021" /> Nahakivy azy izany, ka tamin' ny faha-11 taonany dia saika tsy niteny intsony izy, nampihena mafy ny sakafony, ary very 10 kg tao anatin' ny roa volana.<ref>[https://www.commondreams.org/news/2018/12/19/depressed-and-then-diagnosed-autism-greta-thunberg-explains-why-hope-cannot-save “Depressed and Then Diagnosed With Autism, Greta Thunberg Explains Why Hope Cannot Save Planet But Bold Climate Action Still Can”]. Jon Queally. ''Common Dreams''. 19 Desambra 2018. Nalaina tamin' ny 3 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 28 Novambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nohamarina fa manana [[aretina Asperger]], ''trouble obsessionnel compulsif'' (OCD), ary [[fahalemena miteny voafantina]].<ref name="YouTube-Thunberg(2018-11-24)"/><ref name="Hattenstone-2021" /> Tamin' ny iray amin' ny lahateniny voalohany nangatahana hetsika ara-toetrandro, dia nilaza izy fa ny tsy fitenenany raha tsy ilaina dia midika hoe "miteny ihany izy rehefa ilaina".<ref name="YouTube-Thunberg(2018-11-24)"/> Nifandona tamin' ny fahaketrahana nandritra ny efa-taona izy talohan' ny nanombohany ny hetsika fanoherana tany an-tsekoly.<ref>[https://www.bbc.com/news/uk-50901789 Greta Thunberg's father: 'She is happy, but I worry']. ''BBC News''. 30 Desambra 2019. Nalaina tamin' ny 30 Desambra 2019. Notehirizina tamin' ny 30 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Rehefa nanomboka nanao hetsika izy, tsy nanohana ny fandraisany anjara ny ray aman-dreniny. Nilaza rainy fa tsy tiany ny tsy fanatrehany ny sekoly saingy nanampy hoe “Manaja izahay fa tiany ny hijoro. Afaka mipetraka ao an-trano izy ka ho tena malahelo, na manao hetsika ary ho sambatra.”<ref name="Crouch-2018">David Crouch. [https://www.theguardian.com/science/2018/sep/01/swedish-15-year-old-cutting-class-to-fight-the-climate-crisis Ilay zazavavy soedoà 15 taona izay miala kilasy mba hiady amin' ny krizin' ny toetrandro]. ''The Guardian''. 1 Septambra 2018. Nalaina tamin' ny 12 Mey 2019. Notehirizina tamin' ny 4 Janoary 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ny fahitana fa manana aretina Asperger i Thunberg dia nataon' ny reniny ho fantatry ny besinimaro manerana an' i Soeda tamin' ny Mey 2015, mba hanampiana ireo fianakaviana amin' ny toe-javatra mitovitovy.<ref>[https://www.expressen.se/halsoliv/halsa/det-har-varit-ett-helvetiskt-ar Det har varit ett helvetiskt år] Christer Olsson. ''Expressen''. 20 Mey 2015. Stockholm. (Dika: "Taona tena sarotra no lasa"). Notehirizina tamin' ny 10 Oktobra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Na dia niaiky aza izy fa "nampihena azy taloha" ny fahasahiranany, tsy mijery ny Asperger ho aretina i Thunberg, fa nantsoiny ho "hery manokana" mihitsy aza.<ref name="Rourke">Alison Rourke. [https://www.theguardian.com/environment/2019/sep/02/greta-thunberg-responds-to-aspergers-critics-its-a-superpower Greta Thunberg mamaly ireo mpitsikera momba ny Asperger: 'Hery manokana izany'] ''The Guardian''. 2 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 2 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tatỳ aoriana izy nofaritana ho tsy ny mpikatroka miaro ny tontolo iainana malaza indrindra ihany, fa koa ny mpikatroka malaza indrindra amin' ny [[hetsiky ny zon' ny autista]].<ref name=hattenstone/> Tamin' ny 2021, nilaza i Thunberg fa maro amin' ireo olona ao amin' ny hetsika ''Fridays for Future'' no autista, ary tena mandray sy mandefitra. Mihevitra izy fa ny antony mahatonga ny olona autista maro lasa mpikatroka toetrandro dia satria tsy afaka tsy hijery izy ireo, ary tsy maintsy milaza ny marina araka ny hitany “Mahafantatra olona maro aho izay niady tamin' ny fahaketrahana, ary avy eo niditra tao amin' ny hetsika fiarovana ny toetrandro na ny ''Fridays for Future'', ka nahita tanjona amin' ny fiainana, nahazo namana ary nahita fiarahamonina nandray azy.” Ny zavatra tsara indrindra avy amin' ny fandraisany anjara amin' ny hetsika, hoy izy, dia ny fisiana namana sy ny fahasambarana.<ref name=hattenstone/> Nandritra ny roa taona teo ho eo, nanery ny ray aman-dreniny i Thunberg mba hampihena ny [[marika karbonin' ny fianakaviana]] sy ny [[Fiantraikan' ny olombelona amin' ny tontolo iainana|fiantraikany amin' ny tontolo iainana]] amin' ny alalan' ny fiovany ho [[Veganisma#Veganisma tontolo iainana|veganisma]], [[famerenana manavao (upcycling)]], ary ny [[Henatra amin' ny sidina|fialàna amin' ny fandehanana amin' ny fiaramanidina]].<ref name="Democracy Now" /><ref>Agence France-Presse. [https://www.straitstimes.com/world/europe/climate-crusading-schoolgirl-greta-thunberg-pleads-next-generations-case Mpitolona amin' ny toetrandro, Greta Thunberg, tovovavy mpianatra, miaro ny raharaham-pirazanana manaraka]. ''The Straits Times''. 5 Desambra 2018. Nalaina tamin' ny 22 Desambra 2018. Notehirizina tamin' ny 6 Desambra 2018 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Jonathan Watts. [https://www.theguardian.com/world/2019/mar/11/greta-thunberg-schoolgirl-climate-change-warrior-some-people-can-let-things-go-i-cant Greta Thunberg, tovovavy mpianatra mpiady amin' ny fiovan' ny toetrandro: 'Misy olona afaka mamela zavatra. Tsy afaka aho']. ''The Guardian''. 11 Martsa 2019. Nalaina tamin' ny 24 Oktobra 2019. Notehirizina tamin' ny 11 Martsa 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nilaza izy fa nasehony grafika sy tahirin-kevitra ny fianakaviany, fa rehefa tsy nisy vokany izany, dia nampitandrina azy ireo izy fa mangalatra ny hoaviny izy ireo.<ref>Maria Chiorando. [https://www.plantbasednews.org/news/vegan-greta-thunberg-made-parents-feel-guilty-eating-meat-dairy Greta Thunberg, mpiaro ny tontolo iainana, nampihatra henatra tamin' ny ray aman-dreniny tamin' ny fihinanana hena sy ronono] {{Wayback|url=https://www.plantbasednews.org/news/vegan-greta-thunberg-made-parents-feel-guilty-eating-meat-dairy |date=20190927162030 }}. ''Vegan News, Plant Based Living, Food, Health & more''. 29 Aprily 2019. Nalaina tamin' ny 28 Oktobra 2019. Notehirizina tamin' ny 27 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ny fialàna tamin' ny sidina dia niteraka ny fandavana ny reniny amin' ny tetikasa iraisam-pirenena amin' ny asany amin' ny opera.<ref name="Crouch-2018" /> Tamin' ny resadresaka tamin' ny Desambra 2019 nataon' ny [[BBC]], nilaza rainy hoe “Raha ny marina, tsy nataon' ny reniny hamonjena ny toetrandro izany. Nataony hamonjena ny zanany izany, satria hitany hoe inona no dikan' izany taminy, ary rehefa nataony izany, dia hitany ny fitomboan' i Greta tamin' izany, sy ny hery azony tamin' izany.”<ref>Dominic McGrath. [https://www.thejournal.ie/greta-thunberg-climate-strike-dad-4949862-Dec2019/ 'Nihevitra izahay fa hevitra ratsy izany': Nilaza rainy fa nanahy momba ny fihetsiketsehana ho an' ny toetrandro i Greta Thunberg]. ''TheJournal.ie''. 31 Desambra 2019. Nalaina tamin' ny 4 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 31 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Manome voninahitra amin' ny fihetsiky ny ray aman-dreniny tatỳ aoriana sy ny fanovana fiainana izy ho nahatonga azy hahazo fanantenana sy finoana fa afaka manao fahasamihafana izy.<ref name="Democracy Now" /> Rehefa nanontaniana tamin' ny Septambra 2021 izy raha nanenina tamin' ny fanapahana ny asan-dreniny iraisam-pirenena, dia gaga tamin' ny fanontaniana izy hoe “Safidiny izany. Tsy nampanao zavatra aho taminy. Nanome vaovao ihany aho mba hahafahany mandray fanapahan-kevitra.”<ref name=hattenstone/> Ny tantaran' ny fianakaviana dia tantaraina ao amin' ny boky ''[[Scenes from the Heart]]'' tamin' ny 2018,<ref>Petra Lambeck. [https://livewire.thewire.in/politics/greta-thunberg-film-childhood8491/ 'Scenes From the Heart': Tantara miafina momba an' i Greta Thunberg, mpikatroka toetrandro 16 taona]. ''The Wire''. 6 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 31 Aogositra 2019. Notehirizina tamin' ny 1 Jolay 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> nohavaozina tamin' ny 2020 ho ''Our House Is on Fire: Scenes of a Family and a Planet in Crisis'', niaraka tamin' ny fandraisana anjara avy amin' ireo zanaka vavy, ary ny fianakaviana iray manontolo dia voasoratra ho mpanoratra.<ref name=hattenstone/><ref name=onfire>Greta Thunberg. [https://www.theguardian.com/environment/2019/jan/25/our-house-is-on-fire-greta-thunberg16-urges-leaders-to-act-on-climate Our house is on fire: Greta Thunberg, 16 taona, miantso ny mpitarika ao Davos hanao hetsika ho an' ny toetrandro]. ''The Guardian''. 2019. Nalaina tamin' ny 14 Febroary 2019. Notehirizina tamin' ny 25 Jolay 2019 tao amin' ny Wayback Machine. “Mirehitra ny tranontsika. Eto aho milaza, mirehitra ny tranontsika. Araka ny IPCC dia latsaky ny roa ambin' ny folo taona no sisa alohan' ny tsy fahafahantsika manitsy ny hadisoantsika.”</ref> == Hetsika == [[Sary:Greta Thunberg 4.jpg|thumb|Thunberg eo anoloan' ny [[Riksdag|Parlemantasoedoà]], mitazona sora-baventy “{{Lang|sv|Skolstrejk för klimatet|italic=no}}”({{translation|Fikomian' ny sekoly ho an' ny Toetrandro}}), [[Stockholm]],Aogositra 2018]] === Fitokonana teo amin' ny Riksdag === [[Sary:Old town Stockholm the bike of Greta.jpeg|thumb|Bisikileta aoStockholm misy hafatra miresaka an' i Thunberg: “Tsy maintsytsaboina ho krizy ny [[fiakaran' ny maripana maneran-tany|krizin' ny toetrandro]]! Ny toetrandro no olana lehibe indrindra amin' ny fifidianana!”(11 Septambra 2018)]][[Sary:"FridaysForFuture" protest Berlin 14-12-2018 03.jpg|thumb|Sora-baventyao [[Berlin]], 14 Desambra 2018]][[Sary:Austrian World Summit Climate Kirtag (47958591021).jpg|thumb|Thunbergmiteny ao amin' ny fihaonambe isan-taona momba ny toetrandro, Austrian WorldSummit, 2019]]Tamin' ny Aogositra 2018, nanomboka ny fikomian' ny sekoly momba ny toetrandro sy ny lahateny ampahibemaso i Thunberg, izay nahatonga azyho [[mpikatroka momba ny toetrandro]] ankasitrahana maneran-tany. Tamin' ny resadresaka nifanaovany tamin’ [[Amy Goodman]] ao amin’ i ''[[Democracy Now!]]'', nilaza izy fa naka hevitra hanao fikomiana noho ny toetrandro taorian’ny [[Stoneman Douglas High School shooting|famonoana olona tany an-tsekoly tany Etazonia tamin' ny Febroary 2018]] izay nitarika tanora maromaro tsy hiverina hianatra.<ref name="Democracy Now">[https://www.democracynow.org/2018/12/11/meet_the_15_year_old_swedish SchoolStrike for Climate: Mihaona amin' ilay mpikatroka 15 taona Greta Thunberg,nampiteraka hetsika maneran-tany] Greta Thunberg noresahin’ [[Amy Goodman]].''Democracy Now!''. 11 Desambra 2018. Nalaina 22 Jolay 2019. Nofafàna 17Jolay 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ireo tanora mpikatroka tao amin' ny ''[[Marjory Stoneman Douglas High School]]'' ao [[Parkland, Florida]], dia nikarakara ny [[March for Our Lives]] ho fanohanana ny [[fifehezanabasy]] lehibe kokoa.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=rGmBkIUwYkA Teenactivist on climate change: If we don't do anything right now, we're screwed]Greta Thunberg noresahin’ [[Fareed Zakaria]]. [[CNN]] amin' ny alalan' iYouTube. 23 Desambra 2018. Nalaina 10 Febroary 2019. Nofafàna 15 Martsa 2019tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/feb/07/the-guardian-view-on-teenage-activists-look-whos-pulling-the-strings Hevitryny The Guardian momba ny tanora mpikatroka: mpanao fihetsiketsehana fa tsysaron-tava] ''The Guardian''. 7 Febroary 2019. Nalaina 11 Febroary 2019.Nofafàna 11 Febroary 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin’ny Mey 2018, nahazo ny fifaninanana lahatsoratra momba ny fiovan' ny toetrandro nokarakarain' ny gazety soedoà ''[[Svenska Dagbladet]]'' i Thunberg. Anisan' izay nosoratany: <blockquote>"I want to feel safe. How can I feel safe when I know we are in the greatest crisis in human history?"<blockquote>“Te hahatsapa ho azo antoka aho. Ahoana no hahatsapako ho azoantoka raha fantatro fa ao anatin' ny krizy lehibe indrindra teo amin' ny tantaran' ny olombelona isika?”</blockquote></blockquote><ref name="NEWS-Wired(6-6-2019)" />Rehefa nivoaka ny lahatsorany, nifandray taminy i Bo Thorén avy ao amin' ny ''Fossil Free Dalsland'', vondrona te hanao zavatra momba ny fiovan' ny toetrandro. Nanatrika fivoriana vitsivitsy tamin' izy ireo i Thunberg. Tamin’ny iray tamin' ireo, nanolo-kevitra i Thorén fa afaka mitokona ho an' ny toetrandro ny ankizy an-tsekoly.<ref>[https://www.goodthingsguy.com/opinion/greta-thunberg/ GretaThunberg: Fitokonana amin' ny sekoly ho an' ny toetrandro sy hamonjena an’izao tontolo izao!] 5 Mey 2019. ''Good Things Guy''. Nalaina 12 Mey 2019.Nofafàna 11 Jona 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Niezaka nandresy lahatra an' ny tanora hafa izy mba hiara-hiditra, saingy “tsy dia nisy tena liana”, ka farany dia nanapa-kevitra izy hanomboka irery ny fitokonana.<ref name="Democracy Now" /> Tamin' ny 20 Aogositra 2018, i Thunberg izay vao niditra kilasy faha-9, dia nanapa-kevitra ny tsy hiditra an-tsekoly mandra-pahatongan' ny [[fifidianana ankapoben' i Soeda 2018]] tamin' ny 9 Septambra; nanomboka ny hetsika noho ny [[2018 European heat wave|onjam-hafanana]] sy ny [[doro tanety tao Soeda tamin' ny 2018]] nandritra ny fahavaratra mafana indrindra tao Soeda tao anatin' ny 262 taona farafahakeliny izy.<ref name="Crouch-2018"/> Nyfangatahany dia ny hampihenan' ny governemanta soedoà ny [[famoahana karbôna]] mifanaraka amin' ny [[fifanarahana tao Paris]], ary nanao hetsika izy tamin' ny fipetrahany ivelan' ny [[Riksdag]] isan’ andro nandritrany telo herinandro tamin' ny ora fianarana niaraka tamin' ny sora-baventy ''{{lang|sv|Skolstrejk för klimatet}}'' (“Fitokonana amin' ny sekoly ho an’ny toetrandro”).<ref name="Newyorker1">[https://www.newyorker.com/news/our-columnists/the-fifteen-year-old-climate-activist-who-is-demanding-a-new-kind-of-politics Ilaympikatroka toetrandro 15 taona mitaky karazana politika vaovao] Masha Gessen.''The New Yorker''. 2 Oktobra 2018. Nalaina 22 Jolay 2019. Nofafàna 5Janoary 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.techwarrant.com/time-person-of-the-year-is-greta-thunberg/ OlonaTamin' ny Taona, araka ny ''Time'': Greta Thunberg] 12 Desambra 2019. ''TechWarrant''. Nalaina 15 Desambra 2019. Nofafàna 15 Desambra 2019 tao amin' nyWayback Machine.</ref>Nilaza i Thunberg fa nifampizara hevitra ny mpampianatra azy momba ny fahabangany an-tsekoly hanaovana ny hetsika. Hoy izy: <blockquote>"As people, they think what I am doing is good, but as teachers, they say I should stop."<blockquote>“Amin' ny maha-olona, heverin' izy ireo fa tsara izay ataoko,fa amin' ny maha-mpampianatra, milaza izy ireo fa tokony hijanona aho.”</blockquote></blockquote><ref name="Crouch-2018" /> === Hetsika tamin' ny media sosialy === Rehefa nampakatra sary tamin' ny andro voalohany nisian' ny fitokonan' ny sekoly tao amin' ny [[Instagram]] sy [[Twitter]] i Thunberg, dia haingana no nisy kaonty hafa tao amin' ny media sosialy nanohana ny asany. Nampiely ny lahatsorany tao amin' ny Instagram ireo [[tanora mpikatroka]] malaza, ary tamin' ny andro faharoa dia nisy mpikatroka hafa nanatevin-daharana azy. Solontenan' ny banky soedoà [[Nordea]] dia nitanisa ny iray tamin' ireo bitsik’ i Thunberg tamin' ny olona maherin' ny 200.000 mpanaraka. Nahasarika mpanao gazety teo an-toerana ny mombamomba azy tao amin' ny media sosialy, izay nanana fandrakofana maneran-tany tao anatin' ny herinandro monja.<ref name="wired.co.uk">Amelia Tait. [https://www.wired.co.uk/article/greta-thunberg-climate-crisis Greta Thunberg: Ahoana no nahatonga zazavavy iray ho feon' izao tontolo izao]. ''Wired''. 6 Jona 2019. Notehirizina tamin' ny 23 Aogositra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Orinasa soedoà mifantoka amin' ny media sosialy momba ny toetrandro iray dia ny We Don't Have Time (WDHT), naorin' i Ingmar Rentzhog. Nilaza izy fa nanomboka nahasarika ny sainam-bahoaka ny fitokonan' i Thunberg taorian' ny nisehoany niaraka tamin' ny mpaka sary tsy miankina sy ny nametrahany ny sarin' i Thunberg tao amin' ny pejy Facebook-ny sy ny kaonty Instagram-ny, ary horonantsary amin' ny teny anglisy tao amin' ny fantsona YouTube-n' ny orinasa.<ref name="TheLocal">[https://www.thelocal.se/20190209/start-up-used-child-climate-activist-to-raise-millions Start-up nampiasa zazavavy mpikatroka toetrandro hanangonana vola an-tapitrisany: hoy ny gazety soedoà] ''The Local''. 9 Febroary 2019. Nalaina 22 Jolay 2019. Notehirizina tamin' ny 27 Jolay 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nangataka tamin' i Thunberg i Rentzhog mba ho mpanolotsaina tanora an-tsitrapo ho an' ny WDHT. Avy eo nampiasa ny anarany sy ny sariny tsy nahalalàny na nahazoan-dàlana izy mba hanangonana vola an-tapitrisany ho an' ny sampana mitady tombontsoa WDHT, We Don't Have Time AB, izay izy no tale jeneraliny.<ref name="Politico-Feb11">Kalina Oroschakoff. [https://www.politico.eu/article/greta-thunberg-teen-climate-icon-used-for-fundraising-without-her-knowledge Zazavavy mpiaro ny toetrandro nampiasaina hanangonana vola tsy nahalalàny]. ''Politico Europe''. 11 Febroary 2019. Nalaina 22 Jolay 2019. Notehirizina tamin' ny 2 Jolay 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nilaza i Thunberg fa tsy nahazo vola tamin' ilay orinasa izy<ref name="TheLocal"/> ary najanony ny anjara asany maha-mpanolotsaina an-tsitrapo tao amin' ny WDHT rehefa tsapany fa nampiasa ny anarany hahazoana vola izy ireo.<ref name="GretaFeb2Facebook">Greta Thunberg. [https://www.facebook.com/732846497083173/posts/767646880269801/ Vao haingana aho nahita tsaho maro...] Facebook. 2 Febroary 2019. Nalaina 15 Febroary 2019. Notehirizina tamin' ny 12 Febroary 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny taona 2018, nivadika avy amin' ny fitokonana irery ny fandraisan’ anjara nataon' i Thunberg ho lasa fandraisana anjara tamin' ny fihetsiketsehana manerana an' i Eoropa, nanao lahateny ampahibemaso maro malaza, ary nampientanentana ny mpanaraka azy tao amin' ny sehatra media sosialy. Tamin' ny Desambra, taorian' ny fifidianana ankapobeny 2018 tao Soeda, dia mbola nanohy ny fitokonan' ny sekoly i Thunberg fa tamin' ny zoma ihany. Nampirisika mpianatra maneran-tany izy handray anjara amin' ny fitokonan' ny sekoly amin' ny zoma. Tamin' ny Desambra irery, olona maherin' ny 20.000 mpianatra no nanao fitokonana farafahakeliny tao amin' ny tanàna 270.<ref name="Guardian2">Damian Carrington. [https://www.theguardian.com/environment/2018/dec/04/leaders-like-children-school-strike-founder-greta-thunberg-tells-un-climate-summit 'Ny mpitondra antsika dia tahaka ny ankizy', hoy ny mpanorina ny fitokonan' ny sekoly tamin' ny fihaonambe momba ny toetrandro]. ''The Guardian''. 4 Desambra 2018. Nalaina 22 Jolay 2019. Notehirizina tamin' ny 2 Janoary 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Naneho ny heviny i Thunberg tamin' ny fanadinana [[National Eligibility cum Entrance Test (Undergraduate)|''National Eligibility cum Entrance Test (Undergraduate)'']] 2020 sy [[Joint Entrance Examination|''Joint Entrance Examination'']] 2020, izay natao tao India tamin' ny Septambra. Nilaza izy fa tsy rariny ny hanery ny mpianatra hanao fanadinana mandritra ny valanaretina maneran-tany. Nilaza ihany koa izy fa voadona mafy ny mpianatra tao India noho ny tondra-drano namely ireo fanjakana toa an' i [[Bihar]] sy [[Assam]], izay nahatonga fandravana be.<ref>[https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/conduction-of-national-exams-unfair-for-students-greta-thunberg-on-neet-jee-exams-2020-1714841-2020-08-25 Tsy rariny ho an' ny mpianatra: Greta Thunberg mangataka ny hanemorana ny fanadinana JEE, NEET 2020] ''India Today''. 25 Aogositra 2020. Nalaina 25 Aogositra 2020. Notehirizina tamin' ny 25 Aogositra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny 3 Febroary 2021, nanao bitsika i Thunberg<ref>Greta Thunberg. [https://twitter.com/GretaThunberg/status/1356694884615340037 We stand in solidarity with the #FarmersProtest in India.] Twitter. 3 Febroary 2021. Nalaina 5 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 5 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> ho fanohanana ny [[Fihetsiketsehan' ny tantsaha indianina tamin' ny taona 2010-2021]]. Nodoran' ny nasionalista [[Hindutva]] izay nanohitra ny fihetsiketsehan' ny tantsaha tany Delhi ny sarivongan' i Thunberg.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2021/feb/04/greta-thunberg-effigies-burned-in-delhi-after-tweets-on-farmers-protests Sarivongan' i Greta Thunberg nodorana tao Delhi taorian' ny bitsika momba ny fihetsiketsehan' ny tantsaha] ''The Guardian''. 4 Febroary 2021. Nalaina 4 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 4 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nosazin' ny governemanta indianina tarihin' ny [[Bharatiya Janata Party]] ilay bitsika nataony, nilaza fa “olana anatiny” izany.<ref>[https://www.deccanherald.com/national/greta-thunberg-faces-backlash-after-toolkit-tweet-key-things-to-know-947733.html Greta Thunberg niharan' ny tsikera taorian' ny bitsika ‘toolkit’: zavatra lehibe tokony ho fantatra] ''Deccan Herald''. 5 Febroary 2021. Nalaina 5 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 10 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tao amin' ny bitsika voalohany nataony, nampifandray amin' ny antontan-taratasy manome fitaovana ho an' ny fampielezan-kevitra ho an' izay te hanohana ny fihetsiketsehan' ny tantsaha izy. Nisy torohevitra momba ny “hashtags” sy ny fomba fanaovana sonia amin' ny fangatahana izany, ary nisy hetsika hafa soso-kevitra mihoatra ny mivantana momba ny tantsaha. Tsy ela dia nofoanany ilay bitsika, nilaza fa “tsy vaovao intsony” ilay antontan-taratasy, ary nampifandray amin' ny iray hafa izy<ref>Greta Thunberg. [https://twitter.com/GretaThunberg/status/1357054451769606147 Here's an updated toolkit by people on the ground in India if you want to help.] Twitter. 3 Febroary 2021. Nalaina 5 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 5 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://cryptpad.fr/pad/#/2/pad/view/ehTz+drfKPwi4fP5dn0mivwVCKhwNe7OD1YHDiBUj0Y/ Farmers Protest In India]. Cryptpad. Nalaina 5 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 5 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> “mba hahafahan' izay tsy mahazatra amin' ny fihetsiketsehan' ny tantsaha ao India mahafantatra tsara kokoa ny toe-draharaha ary mandray fanapahan-kevitra momba ny fomba hanohanana ny tantsaha mifototra amin' ny fandinihany manokana”.<ref name="TOIFeb21">[https://timesofindia.indiatimes.com/india/greta-tweets-deletes-farmprotest-toolkit-creates-uproar/articleshow/80679959.cms Greta Thunberg manao bitsika, mamafa ary manavao ny ‘toolkit’ amin' ny fihetsiketsehan' ny tantsaha] ''The Times of India''. 4 Febroary 2021. Nalaina 4 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 4 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref name="NDTVFeb21">Swati Bhasin. [https://www.ndtv.com/india-news/greta-thunberg-tweets-toolkit-on-farmers-protest-deletes-shares-update-2362804 Greta Thunberg manao bitsika toolkit momba ny fihetsiketsehan' ny tantsaha, mamafa, mizara fanavaozana] NDTV. 4 Febroary 2021. Nalaina 4 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 4 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ilay mpikatroka toetrandro indianina nanitsy ilay toolkit, [[Disha Ravi]], dia nosamborina noho ny fiampangana ho [[famadihana tanindrazana]] sy [[firaisan-tetika hanaovana heloka bevava]] tamin' ny 16 Febroary 2021.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-india-farmers-protests/indias-arrest-of-activist-tied-to-greta-thunbergs-movement-sparks-outrage-idUSKBN2AF0I4 Nosamborin' i India ilay mpikatroka mifandray amin' ny hetsika ataon' i Greta Thunberg, niteraka hatezerana] Chandini Monnappa Jain. Reuters. 15 Febroary 2021. Nalaina 15 Febroary 2021. Notehirizina tamin' ny 15 Febroary 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fihetsiketsehana sy lahateny tany Eoropa === Niely be ny lahatenin' i Thunberg nandritra ny [[fivoriana feno]] tamin' ny [[2018 Fifanarahana momba ny Fiovan' ny Toetrandro tao amin' ny Firenena Mikambana|Fihaonambe momba ny Fiovan' ny Toetrandro (COP24) 2018]].<ref>[https://www.npr.org/2019/06/07/730383662/greta-thunberg-are-we-running-out-of-time-to-save-our-planet Greta Thunberg: Moa ve lany fotoana isika hamonjena ny planetantsika?] ''NPR''. 7 Janoary 2019. Nalaina 30 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 31 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nilaza izy fa tsy “matotra ampy hiteny ny marina” ireo mpitarika maneran-tany teo.<ref>[https://www.cnn.com/2018/12/16/world/greta-thunberg-cop24/index.html Tanora milaza amin' ny mpifampiraharaha momba ny toetrandro fa tsy ampy fahamatorana] John Sutter sy Lawrence Davidson. [[CNN]]. 16 Desambra 2018. Nalaina 30 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 2 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny tapany voalohan' ny taona 2019, nanatevin-daharana fihetsiketsehana nataon' ny mpianatra tany Eoropa izy, ary nasaina nanao lahateny tamin' ny sehatra sy parlemanta isan-karazany. Tamin' ny [[World Economic Forum]] tamin' ny Janoary 2019, nanao lahateny izy izay nilazany hoe: <blockquote>“Mirehitra ny tranontsika.”</blockquote><ref>[https://www.aljazeera.com/ajimpact/trump-attend-davos-impeachment-iran-concerns-loom-200114141412998.html Trump hanatrika an' i Davos raha mivangongo ny ahiahy momba ny fitsarana sy i Iran] Bryce Baschuk. ''Al Jazeera''. 14 Janoary 2020. Nalaina 31 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 31 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nanao lahateny teo anivon' ny [[Parlemantan' ny Fanjakana Mitambatra]], [[Parlemanta Eoropeana]] ary [[Parlemanta frantsay]] izy; tamin' ity farany ity dia nisy mpanao politika [[Havia havanana|havanan' ny politika]] nanohitra tsy nety nanatrika.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-49092653 Solombavambahoaka frantsay nanao ankivy an' i Thunberg, ‘mpampianatra loza'] ''BBC News''. 23 Jolay 2019. Nalaina 31 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 31 Oktobra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.ft.com/content/37d4b088-6704-11e9-9adc-98bf1d35a056 Greta Thunberg miteny ao amin' ny parlemantan' i Angletera] ''Financial Times''. 25 Aprily 2019. Nalaina 31 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 31 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny fivoriana fohy nifanaovany tamin' i [[Papa Fransoa]], dia nisaotra azy ny papa ary namporisika azy hanohy ny hetsika ataony.<ref>Rosa Die Alcolea. [https://zenit.org/articles/pope-thanks-and-encourages-greta-thunberg-in-her-commitment-to-defend-the-environment/ Papa misaotra sy mamporisika an' i Greta Thunberg amin' ny fanoloran-tenany hiaro ny tontolo iainana]. ''Zenit''. 17 Aprily 2019. Nalaina 31 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 31 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Martsa 2019, mbola nanao ny fitokonany tsy tapaka teo ivelan' ny parlemanta soedoà i Thunberg isaky ny Zoma, izay indraindray nisy mpianatra hafa nanatevin-daharana azy. Araka ny filazan-drainy, tsy nanelingelina ny fianarany ny fandraisany anjara amin' ny hetsika, saingy nihena ny fotoam-pialany.<ref name="jw01">Jonathan Watts. [https://www.theguardian.com/world/2019/mar/11/greta-thunberg-schoolgirl-climate-change-warrior-some-people-can-let-things-go-i-cant Greta Thunberg, tovovavy mpianatra mpiady amin' ny fiovan' ny toetrandro: ‘Misy olona afaka mamela zavatra. Tsy afaka aho'] ''The Guardian''. 11 Martsa 2019. Nalaina 11 Martsa 2019. Notehirizina tamin' ny 11 Martsa 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nahavita ny [[Fanabeazana ao Soeda|sekoly ambaratonga faharoa ambany]] izy niaraka tamin' ny naoty tsara: 14 A sy 3 B.<ref>Leonid Bershidsky. [https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2019-06-18/greta-thunberg-s-other-lesson-is-about-compulsory-school Lesona hafa avy amin' i Greta Thunberg momba ny sekoly] ''Bloomberg''. 18 Jona 2019. Nalaina 3 Febroary 2020. Notehirizina tamin' ny 12 Febroary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Jolay 2019, nitatitra ny ''[[Time (gazety)|Time]]'' fa haka “[[:en:Gap year|taona fialan-tsasatra]]” amin' ny sekoly i Thunberg, mikasa ny handeha manerana an' i Amerika ary hihaona amin' ny olona avy amin' ny [[hetsika fiarovana ny toetrandro]] mandritra ny diany hankanesana sy handraisan' anjara amin' ny [[2019 Fifanarahana momba ny Fiovan' ny Toetrandro tao amin' ny Firenena Mikambana|Fihaonambe momba ny Fiovan' ny Toetrandro 2019]] (COP25).<ref name="ReferenceA">Suyin Haynes. [https://time.com/5637506/greta-thunberg-atlantic-americas-trip/ Mpikatroka toetrandro Greta Thunberg hiampita an-dranomasina ho any Amerika] {{Wayback|url=https://time.com/5637506/greta-thunberg-atlantic-americas-trip/ |date=20191004192450 }} ''Time''. 29 Jolay 2019. Nalaina 3 Oktobra 2019. Notehirizina tamin' ny 4 Oktobra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Taona fitsaharana === [[Sary:Dina Titus listened to Greta Thunberg on Climate Change.jpg|thumb|right|Kongresim-behivavy amerikanina [[Dina Titus]] mihaino an' i Thunberg sy ireo mpikatroka mpiara-dia aminy miresaka ny filàna maika hiatrehana ny fiovan' ny toetrandro, 2019]] Tamin' ny Aogositra 2019, niampita ny Ranomasimbe Atlantika avy any [[Plymouth, Angletera]], ho any New York City i Thunberg, tamin' ny sambon-tsambo haingam-pandeha mirefy 20 metatra ''[[Malizia II]]'', izay misy [[takelaka masoandro]] sy [[torbinina]] anaty rano. Nambara fa io dia [[fiampitan-dranomasina Atlantika tsy mamoaka entona karbôna]] ho fampisehoana ny finoan' i Thunberg momba ny maha-zava-dehibe ny fampihenana ny entona mivoaka.<ref>[https://time.com/5663534/greta-thunberg-arrives-sail-atlantic/ Greta Thunberg, 16 taona, tonga tao New York rehefa niampita ny Atlantika] {{Wayback|url=https://time.com/5663534/greta-thunberg-arrives-sail-atlantic/ |date=20191102100913 }} ''Time''. 28 Aogositra 2019. Nalaina 16 Septambra 2023. Notehirizina tamin' ny 6 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Naharitra 15 andro ny dia, manomboka ny 14 ka hatramin' ny 28 Aogositra 2019. [[France 24]] dia nitatitra fa hisidina ho any New York ny mpikambana vitsivitsy amin' ny ekipa mba hitondra miverina ny sambo ''Malizia II'' hiverina any Eoropa.<ref>[https://www.france24.com/en/20190826-greta-thunberg-s-yacht-due-in-new-york-on-tuesday Ny sambon' i Greta Thunberg ho tonga ao New York amin' ny Talata] Agence France-Presse. ''France 24''. 26 Aogositra 2019. Nalaina 4 Oktobra 2019. Notehirizina tamin' ny 26 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny diany niverina niaraka tamin' ny sambo [[La Vagabonde (catamaran)|''La Vagabonde'']], dia nofintininy fa nisafidy ny hiondrana sambo izy mba handefasana hafatra amin' izao tontolo izao fa tsy misy safidy tena maharitra hahafahana miampita ranomasina.<ref>[https://www.bbc.com/news/newsbeat-50659318 Fiampitàna an' i Atlantika nataon' i Greta Thunberg: 'Nahoana aho no te hanampy'] ''BBC News''. 4 Desambra 2019. Nalaina 16 Septambra 2023. Notehirizina tamin' ny 6 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Raha tany New York izy, dia nasaina hanome fijoroana vavolombelona tao amin' ny [[United States House Select Committee on the Climate Crisis|Vaomiera misafidy ao amin' ny Antenimieran-doholona amerikanina momba ny Krizin' ny Toetrandro]] tamin' ny 18 Septambra. Tsy nanao fijoroana anefa izy fa nanome fanambarana misy fehezanteny valo ary nametraka ny [[Tatitra manokana momba ny fiakaran' ny maripana maneran-tany 1,5 °C]] an' ny IPCC ho porofo.<ref>[https://foreignaffairs.house.gov/hearings?ID=206DAC73-8EAB-41CA-96F7-2C2FD5B47E46 Voices Leading the Next Generation on the Global Climate Crisis] {{Wayback|url=https://foreignaffairs.house.gov/hearings?ID=206DAC73-8EAB-41CA-96F7-2C2FD5B47E46 |date=20190920070200 }} Greta Thunberg. Antenimieran-doholona amerikanina. 18 Septambra 2019. Nalaina 19 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 20 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fihaonambe momba ny Hetsika Toetrandro tao amin' ny Firenena Mikambana === Tamin' ny 23 Septambra 2019, nanatrika ny [[2019 UN Climate Action Summit|Fihaonambe momba ny Hetsika Toetrandro ao amin' ny Firenena Mikambana]] tao New York City i Thunberg.<ref>Jonathan Watts. [https://www.theguardian.com/environment/2019/aug/14/greta-thunberg-sets-sail-plymouth-climate-us-trump Greta Thunberg miondrana sambo ho any New York amin' ny sambon-tsambo tsy mamoaka karbôna] ''The Guardian''. 14 Aogositra 2019. Nalaina 1 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 1 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref name="NEWS-CNN(2019-08-28)">Rob Picheta. [https://www.cnn.com/2019/08/28/us/greta-thunberg-new-york-landfall-scli-intl/index.html Tonga tao New York i Greta Thunberg rehefa niampita sambo nandritra ny 15 andro] [[CNN]]. 29 Aogositra 2019. Nalaina 28 Aogositra 2019. Notehirizina tamin' ny 28 Aogositra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' izany andro izany ihany koa, nanao valan-dresaka ho an' ny mpanao gazety ny [[Fikambanana momba ny Ankizy ao amin' ny Firenena Mikambana|UNICEF]] izay niaraka tamin' i Thunberg sy ankizy 15 hafa, anisan' izany i [[Ayakha Melithafa]], [[Alexandria Villaseñor]], [[Catarina Lorenzo]], [[Ridhima Pandey]] ary Carl Smith. Niara-nanambara ny vondrona fa nanao fitarainana ofisialy tamin' ny firenena dimy izy ireo noho izy ireo tsy manaraka ny tanjona fampihenana entona izay nampanantenainy tao amin' ny fifanarahana tao Paris: Arzantina, Brezila, Frantsa, Alemaina, ary [[Famoahana entona mitroka hafanana nataon' i Torkia|Torkia]].<ref>Georgina Thompson & Helen Wylie. [https://www.unicef.org/press-releases/16-children-including-greta-thunberg-file-landmark-complaint-united-nations Ankizy 16, anisan' izany Greta Thunberg, nanao fitarainana manan-tantara tao amin' ny Komitin' ny Zon' ny Ankizy ao amin' ny Firenena Mikambana]. ''UNICEF''. 25 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 25 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://news.un.org/en/story/2019/09/1047292 Firenena mandika ny zon' ny ankizy amin' ny fiovan' ny toetrandro, hoy ny mpikatroka tanora ao amin' ny fitarainana manan-tantara ao amin' ny ONU] {{Wayback|url=https://news.un.org/en/story/2019/09/1047292 |date=20190925105953 }} ''UN News''. 24 Septambra 2019. Nalaina 25 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 25 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nampitahain' ilay fitarainana ireo firenena ireo teo ambanin' ny Fanampim-pitsipika fahatelo amin' ny [[Fifanarahana momba ny Zon' ny Ankizy]]. Rafitra “quasi-judiciaire” izany, izay ahafahan' ny ankizy na solontenany, raha mino izy ireo fa voahitsakitsaka ny zony, mitondra fitarainana eo anatrehan' ny “vatana mpanao fifanarahana” mifandraika amin' izany, dia ny Komitin' ny Zon' ny Ankizy.<ref>[https://www.childrightsconnect.org/wp-content/uploads/2018/01/CRC_OP3_info_pack_web.pdf Torolàlana momba ny Fanampim-pitsipika amin' ny Fifanarahana momba ny Zon' ny Ankizy momba ny Fomba Fifandraisana (OP3 CRC)] ''Child Rights Connect''. Nalaina 13 Oktobra 2019. Notehirizina tamin' ny 13 Oktobra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Raha mahomby ny fitarainana, dia hangatahana ireo firenena ireo hamaly, saingy tsy mamatotra amin' ny lalàna ny soso-kevitra rehetra.<ref>Brian Kahn. [https://earther.gizmodo.com/its-kids-vs-the-world-in-a-landmark-new-climate-lawsui-1838343565 Ankizy vs. izao tontolo izao amin' ny raharaha ara-pitsarana manan-tantara momba ny toetrandro] {{Wayback|url=https://earther.gizmodo.com/its-kids-vs-the-world-in-a-landmark-new-climate-lawsui-1838343565 |date=20190923170617 }} ''Gizmodo''. 23 Septambra 2019. Nalaina 23 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 23 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Stephen Lee. [https://news.bloombergenvironment.com/environment-and-energy/greta-thunberg-leads-young-people-in-climate-complaint-to-un Greta Thunberg mitarika tanora amin' ny fitarainana momba ny toetrandro ao amin' ny ONU] {{Wayback|url=https://news.bloombergenvironment.com/environment-and-energy/greta-thunberg-leads-young-people-in-climate-complaint-to-un|date=20190924120107}} [[Bloomberg L.P.]]. 23 Septambra 2019. Nalaina 23 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 24 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fihetsiketsehana maneran-tany tamin' ny fararano === Tamin' ny faran' ny Septambra 2019, niditra tao Kanada i Thunberg izay nandray anjara tamin' ny fihetsiketsehana momba ny toetrandro tao [[Montréal]], [[Edmonton]] ary [[Vancouver]], anisan' izany ny nitarihan' izy hetsika lehibe ho anisan' ny [[Fitokonana maneran-tany momba ny toetrandro Septambra 2019]] tao Montreal tamin' ny 27 Septambra 2019.<ref>Sidhartha Banerjee. [https://www.nationalobserver.com/2019/09/27/news/teen-climate-activist-greta-thunberg-greeted-star-montreal-march Tanora mpikatroka toetrandro Greta Thunberg noraisina toy ny kintana tao amin' ny diabe tao Montreal] ''Canada's National Observer''. 27 Septambra 2019. Nalaina 24 Septambra 2023. Notehirizina tamin' ny 5 Oktobra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Araka ny filazan' ny iray tamin' ireo mpikarakara, olona maherin' ny efatra tapitrisa no nandray anjara tamin' ny fitokonan' ny sekoly ho an' ny toetrandro tamin' ny 20 sy 27 Septambra 2019.<ref>Eliza Barclay sy Brian Resnick. [https://www.vox.com/energy-and-environment/2019/9/20/20876143/climate-strike-2019-september-20-crowd-estimate Ohatrinona ny haben' ny fitokonana maneran-tany momba ny toetrandro? Olona 4 tapitrisa, hoy ny tombanan' ny mpikatroka] ''Vox''. 22 Septambra 2019. Nalaina 21 Septambra 2019. Notehirizina tamin' ny 21 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> An' arivony maro no nandray anjara tamin' ilay fihetsiketsehana, izay voalaza fa lehibe indrindra teo amin' ny tantaran' ilay tanàna. Nanome azy ny loka “Freedom of the City” ny ben' i Montreal. Tamin' izany fotoana izany dia nanatrika koa ny Praiminisitra [[Justin Trudeau]], ary niresaka vetivety taminy i Thunberg.<ref>Kalina Laframboise. [https://globalnews.ca/news/5957337/montreal-climate-change-march-sept-27/ 'Tsy ho mpijery fotsiny izahay': Hoy i Greta Thunberg tamin' ny an' arivony maro tao amin' ny diabe tao Montreal] ''Global News''. 27 Septambra 2019. Nalaina 16 Oktobra 2019. Notehirizina tamin' ny 30 Septambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Raha tany Etazonia izy, dia nandray anjara tamin' ny fihetsiketsehana momba ny toetrandro tany New York City niaraka tamin' i Alexandria Villaseñor sy [[Xiye Bastida]]; tany Washington, D.C., niaraka tamin' i [[Jerome Foster II]]; tao [[Iowa City, Iowa|Iowa City]]; Los Angeles; [[Charlotte, North Carolina|Charlotte]]; [[Denver]] niaraka tamin' i [[Haven Coleman]]; ary tao amin' ny [[Standing Rock Indian Reservation]] niaraka tamin' i [[Tokata Iron Eyes]]. Tao amin' ireo tanàna isan-karazany ireo, nanomboka ny lahateniny i Thunberg tamin' ny fanekena fa nitsangana teo amin' ny tany izay tany am-boalohany an' ny [[Vahoaka teratany ao Amerika|vahoaka teratany]], nanao hoe: <blockquote>“In acknowledging the enormous injustices inflicted upon these people, we must also mention the many enslaved and indentured servants whose labour the world still profits from today.”</blockquote><blockquote>“Amin' ny fankatoavana ny tsy rariny lehibe natao tamin' ireo olona ireo, tsy maintsy manonona koa isika ny maro izay nandevozina sy ireo mpanompo voafatotra, izay mbola anohanan' izao tontolo izao tombontsoa amin' ny asany mandraka ankehitriny.”</blockquote><ref>Aimee Breaux sy Zachary Oren Smith. [https://www.press-citizen.com/story/news/2019/10/04/greta-thunberg-speech-transcript-iowa-climate-strike/3868695002/ Greta Thunberg nandeha Tesla ho any Iowa. Izao no nolazainy.] ''Iowa City Press-Citizen''. 26 Novambra 2019. Nalaina 7 Novambra 2019. Notehirizina tamin' ny 3 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Aristos Georgiou. [https://www.newsweek.com/greta-thunberg-friday-climate-strike-world-leaders-1464823 Greta Thunberg nilaza fa ny fitokonana amin' ny zoma dia hitohy ‘mandra-pahavitan' ny fitarihan' ny mpitondra eran-tany amin' ny hetsika'] ''Newsweek''. 12 Oktobra 2019. Nalaina 7 Novambra 2019. Notehirizina tamin' ny 6 Novambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fandraisana anjara tamin' ny COP25 === Nikasika hijanona tany Amerika i Thunberg mba handeha an-tanety hanatrika ny [[2019 Fihaonambe momba ny Fiovan' ny Toetrandro tao amin' ny Firenena Mikambana]] (COP25) izay nokasaina hatao tany Santiago, Chile tamin' ny Desambra. Na izany aza, nambara tampoka fa hafindra ho any Madrid, Espaina, ny COP25 noho ny [[2019–20 Fihetsiketseham-bahoaka tao Chile|korontana goavana tany Chile]].<ref>[https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50233678 Nofoanan' i Chile ny fihaonambe maneran-tany momba ny toetrandro noho ny korontana] ''BBC News''. 30 Oktobra 2019. Nalaina 31 Oktobra 2019. Notehirizina tamin' ny 31 Oktobra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nandà ny hisidina i Thunberg noho ny entona karbôna ateraky ny dia an'habakabaka, ka namoaka tao amin' ny tambajotra sosialy izy fa mila fitaterana hiampita an' i Atlantika. Riley Whitelum sy ny vadiny Elayna Carausu, Aostraliana roa izay nandeha nanodidina izao tontolo izao tamin' ny sambo {{convert|48|ft|m|adj=on}} ''[[Sailing La Vagabonde|La Vagabonde]]'', dia nanolotra ny hanatitra azy. Tamin' ny 13 Novambra 2019, niondrana sambo avy any [[Hampton, Virginia]], ho any [[Lisboa]], Portiogaly i Thunberg. Ny hafatra nentiny tamin' ny fialany dia toy ny efa nataony hatramin' izy nanomboka ny fanoherana: <blockquote>“My message to the Americans is the same as to everyone—that is to unite behind the science and to act on the science.”</blockquote><blockquote>“Ny hafatro ho an' ny Amerikanina dia mitovy amin' ny ho an' ny rehetra—izany hoe hifandray ao ambadiky ny siansa ary hiasa mifanaraka amin' ny siansa.”</blockquote><ref name="Sengupta">Somini Sengupta. [https://www.nytimes.com/2019/11/12/climate/greta-thunberg-return-europe.html Greta Thunberg miondrana indray, rehefa nafindra toerana ny fifampidinihana momba ny toetrandro] ''The New York Times''. 12 Novambra 2019. Nalaina 14 Novambra 2019. Notehirizina tamin' ny 14 Novambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Rhiannon Shine & James Carmody. [https://www.abc.net.au/news/2019-11-13/australian-sailors-taking-greta-thunberg-back-to-un-cop25-summit/11699990 Mpivady aostraliana sy ny zanany tonga nanampy an' i Greta Thunberg hiverina amin' ny COP25] ''ABC News''. 13 Novambra 2019. Nalaina 14 Novambra 2019. Notehirizina tamin' ny 14 Novambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Emily Holden. [https://www.theguardian.com/environment/2019/nov/12/greta-thunberg-climate-crisis-message-vote Greta Thunberg nandao an' i Etazonia niaraka tamin' ny hafatra tsotra momba ny krizin' ny toetrandro: mifidiana] ''The Guardian''. 12 Novambra 2019. Nalaina 14 Novambra 2019. Notehirizina tamin' ny 14 Novambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tonga tao amin' ny Seranan-tsambo ao [[Lisboa]] i Thunberg tamin' ny 3 Desambra 2019,<ref>[https://www.theportugalnews.com/news/greta-thunberg-to-sail-into-lisbon-on-tuesday/52199 Greta Thunberg hiondrana sambo ho ao Lisbôna amin' ny Talata] ''The Portugal News''. 2 Desambra 2019. Nalaina 2 Desambra 2019. Notehirizina tamin' ny 2 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Claire Corkery. [https://www.thenational.ae/world/europe/greta-thunberg-to-arrive-in-madrid-in-time-for-climate-summit-1.946126 Greta Thunberg ho tonga any Madrid ara-potoana amin' ny fihaonambe momba ny toetrandro] ''The National (Abu Dhabi)''. 3 Desambra 2019. Nalaina 3 Desambra 2019. Notehirizina tamin' ny 3 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> avy eo nandeha nankany [[Madrid]] izy mba hanao lahateny tao amin' ny COP25 sy handray anjara niaraka tamin' ireo mpanao fitokonana amin' ny toetrandro ao amin' ny ''[[Fridays for Future]]''. Nandritra ny valan-dresaka ho an' ny mpanao gazety mialoha ny diabe, niantso izy mba hanao “hetsika azo tsapain-tanana” bebe kokoa, nilaza fa ny onjam-pitokonana maneran-tany nataon' ny mpianatra tamin' ny taona lasa dia “tsy nahatratra na inona na inona” satria mbola nitombo hatrany ny [[famoahana entona mitroka hafanana]]—nitombo 4% hatramin' ny 2015.<ref>Fiona Harvey. [https://www.theguardian.com/environment/2019/dec/06/greta-thunberg-says-school-strikes-have-achieved-nothing Hoy i Greta Thunberg: tsy nahatratra na inona na inona ny fitokonan' ny sekoly] ''The Guardian''. 6 Desambra 2019. Nalaina 6 Desambra 2019. Notehirizina tamin' ny 7 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Isabella Kaminski. [https://www.independent.co.uk/news/world/europe/greta-thunberg-climate-conference-madrid-chile-samoa-brianna-fruean-a9236676.html 'Tsy nahatratra na inona na inona izahay': Greta Thunberg miantso 'hetsika azo tsapain-tanana' nandritra ny fihaonambe tao Madrid] ''The Independent''. 7 Desambra 2019. Nalaina 7 Desambra 2019. Notehirizina tamin' ny 7 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Hetsika fanampiny tany Eoropa sy fiafaran' ny taona fitsaharana === I Thunberg no [[Lisitr' ireo tonian-dahatsoratry ny fandaharana Today|tonian-dahatsoratra vahiny]] tamin' ny fandaharana malaza momba ny raharaham-pirenena amin' ny onjam-peo BBC Radio, ny ''[[Today Programme]]'' tamin' ny faran' ny taona 2019.<ref>Samuel Osborne. [https://www.independent.co.uk/environment/climate-change/greta-thunberg-david-attenborough-interview-climate-change-bbc-radio-4-today-a9262261.html Greta Thunberg hifanatrika amin' i David Attenborough amin' ny fizarana manokana amin' ny fandaharana ''Today''] ''The Independent''. 28 Desambra 2019. Nalaina 30 Desambra 2019. Notehirizina tamin' ny 29 Desambra 2019 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nisy tafatafa momba ny fiovan' ny toetrandro niaraka tamin' i [[Sir David Attenborough]], ny lehiben' ny [[Bank of England]] [[Mark Carney]], Robert Del Naja avy ao amin' ny [[Massive Attack]], ary ny mpitantana ao amin' ny [[Shell Oil]] Maarten Wetselaar. Navoaka ho ''podcast'' izany<ref>[https://www.bbc.co.uk/programmes/p07z5h48 BBC Radio 4 – Best of Today, Greta Thunberg no tonian-dahatsoratra] BBC Radio 4. 30 Desambra 2019. Nalaina 16 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 14 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> izay nahitana ireo tafatafa ireo sy ireo zava-nisongadina hafa. Iray volana tatỳ aoriana dia niantso ny orinasa alemana [[Siemens]] izy mba hanajanona ny fanaterana fitaovana ho an' ny lalamby ho an' ilay [[Toeram-pitrandrahana arina Carmichael]] izay tantanin' ny sampan' orinasa Indiana [[Adani Group]] any Aostralia,<ref>[https://www.faz.net/1.6576039 Greta Thunberg mitaky amin' i Siemens mba hiala amin' ilay tetikasa arina any Aostralia] ''Frankfurter Allgemeine Zeitung''. Nalaina 12 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 12 Martsa 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> saingy tamin' ny 13 Janoary, nilaza i Siemens fa hanaja hatrany ny fifanarahana nataony tamin' i Adani.<ref>Graham Readfearn. [https://www.theguardian.com/business/2020/jan/13/adani-coalmine-siemens-ceo-has-empathy-for-environment-but-will-honour-contract Toeram-pitrandrahana arina Adani: Nilaza ny CEO an' i Siemens fa manana 'fahatsapana' ho an' ny tontolo iainana izy saingy tsy hiala amin' ny fifanarahana] ''The Guardian''. 13 Janoary 2020. Nalaina 13 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 13 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Niverina tao amin' ny [[World Economic Forum]] natao tany [[Davos]], {{Soisa}}, i Thunberg tamin' ny 21 Janoary 2020. Nanao lahateny roa izy ary nandray anjara tamin' ny adihevitra niarahana tamin' ny ''[[The New York Times]]'' sy ny World Economic Forum. Nampiasa ireo lohahevitra navoakany tamin' ny lahateniny teo aloha i Thunberg, saingy nifantoka indrindra tamin' ny iray: <blockquote>“Mirehitra hatrany ny tranontsika.”</blockquote> Nanao hatsikana i Thunberg nilaza fa tsy afaka mitaraina amin' ny tsy fihainoana azy izy, ka niteny hoe: <blockquote>“Mihaino ahy mandrakariva ny olona.”</blockquote><ref>Somini Sengupta. [https://www.nytimes.com/2020/01/21/climate/greta-thunberg-davos.html Hafatr' i Greta Thunberg tao amin' ny Davos Forum: 'Mirehitra hatrany ny tranontsika'] ''The New York Times''. 21 Janoary 2020. Nalaina 21 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 21 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Larry Elliott. [https://www.theguardian.com/business/2020/jan/21/greta-thunberg-calls-on-world-leaders-to-heed-global-heating-science-davos Greta Thunberg miantso ny mpitondra eran-tany tao Davos mba hanaja ny siansa momba ny fiakaran' ny hafanana] ''The Guardian''. 21 Janoary 2020. Nalaina 21 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 21 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://time.com/5768561/greta-thunberg-davos-panel-time/ Thunberg tao amin' ny tontonana Time: 'Saika tsy nisy zavatra vita' momba ny toetrandro] {{Wayback|url=https://time.com/5768561/greta-thunberg-davos-panel-time/ |date=20200121174416 }} ''Time''. 21 Janoary 2020. Nalaina 21 Janoary 2020. Notehirizina tamin' ny 21 Janoary 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Volana manaraka, dia nandeha tany amin' ny [[Oniversiten' i Oxford]] izy hihaona amin' i [[Malala Yousafzai]], mpikatroka pakistane nahazo ny Loka Nobel Fandriampahalemana ho an' ny fanabeazana ny vehivavy, izay notifirin' ny [[Taliban]] tamin' ny lohany tamin' izy mbola mpianatra. Avy eo dia nanatevin-daharana fitokonana an-tsekoly tao [[Bristol]] i Thunberg.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-oxfordshire-51632654 Greta Thunberg nihaona tamin' i Malala Yousafzai tao amin' ny Oniversiten' i Oxford] ''BBC News''. 25 Febroary 2020. Nalaina 25 Febroary 2020. Notehirizina tamin' ny 12 Jolay 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nanatrika fivoriana miavaka tamin' ny Komitin' ny Tontolo Iainana ao amin' ny [[Parlemanta Eoropeana]] ihany koa izy mba hiresaka momba ny Lalàna Eoropeana momba ny Toetrandro. Tao izy no nilaza fa ny tolo-kevitra vaovao momba ny lalàna momba ny toetrandro navoakan' ny [[Vaomiera Eoropeana]] dia toa fialana.<ref>[https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20200304IPR73905/greta-thunberg-to-meps-we-will-not-allow-you-to-surrender-our-future Greta Thunberg tamin' ny solombavambahoaka eoropeana: 'Tsy havelanay ianareo hanary ny hoavintsika'] ''Parlemanta Eoropeana''. 4 Martsa 2020. Nalaina 5 Martsa 2020. Notehirizina tamin' ny 5 Martsa 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nifarana tamin' ny Aogositra 2020 ny taona fitsaharany. Ny dia nandritra ny taona manaraka dia voafetra noho ny [[valanaretina COVID-19]].<ref>[https://apnews.com/article/279f81a47adf48e412d205e3a2a928f6 Greta Thunberg niverina nianatra taorian' ny herintaona] ''Associated Press News''. 25 Aogositra 2020. Notehirizina tamin' ny 12 Martsa 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/newsbeat-53902468 Inona no nataon' i Greta Thunberg nandritra ny taona fitsaharany tamin' ny sekoly] ''BBC News''. 25 Aogositra 2020. Nalaina 28 Aogositra 2020. Notehirizina tamin' ny 26 Aogositra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fikatrohana nanomboka tamin' ny 2020 ka hatramin' ny 2021 === Tamin' ny fiandohan' ny taona 2020, ny fiparitahan' ny valanaretina COVID-19 dia nitarika ny [[Valin' ny firenena tamin' ny valanaretina COVID-19|fampiharana maneran-tany]] ny [[Fepetra ara-pahasalamana hiatrehana ny COVID-19|fepetra fisorohana]], anisan' izany ny [[Fepetra elanelana ara-tsosialy mifandraika amin' ny valanaretina COVID-19|elanelana ara-tsosialy]], ny [[Famelezana COVID-19|famelezana]], ary ny [[Saron-tava nandritra ny valanaretina COVID-19|saron-tava]].<ref>Yacong Bo; Cui Guo; Changqing Lin; Yiqian Zeng; Hao Bi Li; Yumiao Zhang; Md Shakhaoat Hossain; Jimmy W.M. Chan; David W. Yeung; Kin On Kwok; Samuel Y.S. Wong; Alexis K.H. Lau; Xiang Qian Lao. "Effectiveness of non-pharmaceutical interventions on COVID-19 transmission in 190 countries from 23 January to 13 April 2020". ''International Journal of Infectious Diseases''. Volana Janoary 2021. Nalaina 28 Oktobra 2020. PMID 33129965. doi:10.1016/j.ijid.2020.10.066. PMC 7598763.</ref> Tamin' ny 13 Martsa 2020, nilaza i Thunberg fa: <blockquote>"In a crisis we change our behavior and adapt to the new circumstances for the greater good of society."</blockquote><blockquote>"Raha misy krizy dia manova ny fitondran-tenantsika isika ary manitsy amin' ny toe-javatra vaovao ho amin' ny soa iombonan' ny fiarahamonina."</blockquote> Taorian'izany dia nafindran' i Thunberg sy ny [[Fitokonana an-tsekoly ho an' ny toetrandro]] anaty aterineto ny hetsika nataon' izy ireo.<ref>Shola Lawal. [https://www.nytimes.com/2020/03/19/climate/coronavirus-online-climate-protests.html Koronavirus nanakana ny fihetsiketsehana an-dalambe, saingy manana drafitra ny mpikatroka momba ny toetrandro] ''The New York Times''. 19 Martsa 2020. Nalaina 22 Aogositra 2020. Notehirizina tamin' ny 20 Aogositra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Emily Chan. [https://www.vogue.com.au/culture/features/how-greta-thunberg-and-other-climate-activists-are-taking-their-campaign-online/news-story/f23dfd68b16067e280495ac8b91899be Manao hetsika virtoaly ny mpikatroka momba ny toetrandro – izao no fomba ahafahanao mandray anjara avy any an-trano] ''Vogue Australia''. 21 Aprily 2020. Nalaina 22 Aogositra 2020. Notehirizina tamin' ny 16 Novambra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny 20 Aogositra 2020, faha-roa taona nanombohan' i Thunberg nanao fitokonana, dia nihaona tamin' ny Kanseliera Alemana [[Angela Merkel]] tao Berlin i Thunberg sy ireo mpiara-mpikatroka momba ny toetrandro [[Luisa Neubauer]], [[Anuna De Wever van der Heyden]] ary [[Adélaïde Charlier]].<ref>Alice Tidey. [https://www.euronews.com/2020/08/20/greta-thunberg-and-angela-merkel-meet-to-discuss-climate-crisis Hijery: Miantso ny mpitarika momba ny toetrandro i Greta Thunberg taorian' ny fihaonany tamin' i Merkel] ''Euronews''. 20 Aogositra 2020. Nalaina 22 Aogositra 2020. Notehirizina tamin' ny 21 Aogositra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nanambara izy ireo avy eo fa hanomana fitokonana maneran-tany hafa amin' ny 25 Septambra 2020. Nilaza i Neubauer fa ny maha-virtoaly na eny an-dalambe ny fitokonana amin' ny volana Septambra dia miankina amin' ny toe-javatra ateraky ny valanaretina. Tamin' ny fihaonambe niarahana tamin' ireo mpiara-mpikatroka naneho ny heviny ihany koa, dia nilaza i Neubauer fa: <blockquote>"The climate crisis doesn't pause."</blockquote><blockquote>"Tsy mijanona ny krizin' ny toetrandro."</blockquote><ref>[https://abcnews.go.com/Health/wireStory/young-activists-meet-merkel-press-case-climate-action-72491266 I Thunberg sy ireo mpiara-mpikatroka mitaky amin' i Merkel hanao zavatra momba ny toetrandro] ''ABC News''. 22 Aogositra 2020. Nalaina 22 Aogositra 2020. Notehirizina tamin' ny 22 Aogositra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fikatrohana nanomboka tamin' ny 2020 ka hatramin' ny 2021 === Tamin' ny 14 Desambra 2020, nampiasa Twitter i Thunberg hanakiana ny [[Governemanta Lehiben' ny Asa fahenina ao Novely Zelandy]] noho ny [[Fiovan' ny toetrandro ao Novely Zelandy#Fanoloran-kevitra filazana vonjy taitra momba ny toetrandro|filazana vonjy taitra momba ny toetrandro]] vao haingana nataony ho “[[:en:Virtue signalling|fanehoana hatsaram-panahy]]”, nilazany fa ny Governemantan' ny Lehiben' ny Asa ao Novely Zelandy dia nanolo-tena hampihena latsaky ny iray isan-jaton' ny famoahana karbônan' i Novely Zelandy hatramin' ny 2025 fotsiny.<ref>[[The New Zealand Herald]]. [https://www.newstalkzb.co.nz/news/national/greta-thunberg-calls-out-new-zealand-over-lack-of-climate-change-action/ ‘Tsy misy miavaka': Greta Thunberg namely an' i NZ noho ny vonjy taitra momba ny toetrandro]. ''Newstalk ZB''. 14 Desambra 2020. Nalaina 14 Desambra 2020. Notehirizina tamin' ny 14 Desambra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref name="SMH climate emergency">Eloise Gibson. [https://www.smh.com.au/world/oceania/ardern-and-thunberg-in-spat-over-climate-emergency-declaration-20201214-p56nea.html Nifanditra i Ardern sy Thunberg momba ny filazana vonjy taitra momba ny toetrandro]. ''The Sydney Morning Herald''. 14 Desambra 2020. Nalaina 14 Desambra 2020. Notehirizina tamin' ny 14 Desambra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ho valin' izany, ny Praiminisitra [[Jacinda Ardern]] sy ny minisitra misahana ny fiovan' ny toetrandro [[James Shaw (New Zealand politician)|James Shaw]] dia niaro ny filazana vonjy taitra nataon' i Novely Zelandy ho toy ny fiandohan' ny tanjona fampihenana ny voka-dratsin' ny toetrandro ao amin' ny firenena.<ref name="SMH climate emergency" /><ref>Heath Moore. [https://www.nzherald.co.nz/nz/james-shaw-responds-after-greta-thunberg-calls-out-nz-over-lack-of-climate-change-action/O2IQVQ6QZ2O7OLYIKLI5FAAR3I/ Mamaly i James Shaw taorian' ny nanakianan' i Greta Thunberg an' i NZ noho ny tsy fahampian' ny hetsika momba ny toetrandro]. ''The New Zealand Herald''. 14 Desambra 2020. Nalaina 14 Desambra 2020. Notehirizina tamin' ny 14 Desambra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny 29 Desambra 2020, nandritra ny tafatafa natao tamin' ny [[BBC]], nilaza i Thunberg fa tsy henoin' ny olona ny manampahaizana momba ny toetrandro na dia nasehon' ny valanaretina COVID-19 aza ny maha-zava-dehibe ny fampiasana siansa hiatrehana olana tahaka izany. Nanampy izy fa ny krizin' ny COVID-19 dia “nampamirapiratra” ny fomba “tsy ho vitantsika raha tsy misy siansa”.<ref>[''We cannot make it without science'': Hoy i Greta Thunberg, tsy raharahiana ny manampahaizana momba ny toetrandro]. ''The Guardian''. 29 Desambra 2020. [https://www.theguardian.com/environment/2020/dec/29/we-cannot-make-it-without-science-greta-thunberg-says-climate-experts-are-being-ignored Rohy]. Nalaina 22 Febroary 2023. Notehirizina tamin' ny 29 Desambra 2020 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> [[Sary:Greta Thunberg und Luisa Neubauer demonstrieren mit Fridays For Future.jpg|thumb|Thunberg mitarika hetsika amin' ny megaphone ao Berlin, 2021]] I Thunberg sy ireo mpikatroka momba ny toetrandro hafa dia nanomboka ny kaonsera isan-taona [[Climate Live]] hampisongadina ny fiovan' ny toetrandro. Tamin' ny Aprily 2021 no natao ny konsèrta voalohany.<ref>[https://www.bbc.com/news/av/world-58952383 Greta Thunberg nihira hira an' i Rick Astley tamin' ny konsèrta momba ny toetrandro]. ''BBC News''. Nalaina 23 Septambra 2022. Notehirizina tamin' ny 23 Septambra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Mey 2021, nitodika indray tamin' ny krizin' ny COVID-19 izy, niantso fanovana ny rafitra famokarana sakafo sy fiarovana ny biby sy ny toeram-ponenany. Nisy ihany koa ny fanamarihana momba ny fahasalamana mifandraika amin' ny fiarovana ny biby sy ny tontolo iainana, tao anatin' ny antso hanoloana sakafo tsy misy hena. Nilaza i Thunberg fa ny fomba andravantsika toeram-ponenan' ny biby dia mamorona fepetra tonga lafatra hielezan' ny aretina; nanamarika ireo [[aretina avy amin' ny biby ho an' ny olombelona]] toy ny COVID-19, Zika, Ebola, tazon' ny Nil andrefana, SARS, MERS, sns.<ref>[https://www.dw.com/en/climate-activist-greta-thunberg-takes-on-food-industry/a-57633673 Mpikatroka momba ny toetrandro Greta Thunberg mihantsy ny indostrian' ny sakafo]. ''Deutsche Welle''. 23 Mey 2021. Nalaina 23 Mey 2021. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Jolay 2021, nahazo ny [[Vaksiny COVID-19|vaksiny COVID]] i Thunberg, nilaza hoe: <blockquote>"I am extremely grateful and privileged to be able to live in a part of the world where I can already get vaccinated. The vaccine distribution around the world is extremely unequal. No one is safe until everyone is safe. But when you get offered a vaccine, don't hesitate. It saves lives."</blockquote><blockquote>“Feno fankasitrahana sy tombon-tsoa aho afaka miaina amin' ny faritra iray amin' izao tontolo izao izay efa ahafahako misitraka vaksiny. Tsy mitovy lavitra ny fizarana vaksiny maneran-tany. Tsy misy ho azo antoka raha tsy efa azo antoka ny rehetra. Fa rehefa atolotra anao ny vaksiny, aza misalasala. Mamonjy aina izany.”</blockquote><ref>Laura Harding (''PA Media'') amin' ny alalan' i Yahoo! News. [https://uk.news.yahoo.com/greta-thunberg-extremely-grateful-privileged-143144435.html Greta Thunberg ‘feno fankasitrahana sy tombon-tsoa' nahazo vaksiny Covid]. 27 Jolay 2021. Nalaina 25 Janoary 2023. Notehirizina tamin' ny 25 Janoary 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ny andiany voalohany amin' ny ''[[Vogue Scandinavia]]'' (Aogositra–Septambra 2021) dia nanasongadina sary fonon' ny gazetiboky misy an' i Thunberg nalain' i Iris sy Mattias Alexandrov Klum, mpakasary sy mpiaro ny tontolo iainana soedoà, sy tafatafa taminy.<ref name="voguescan">Tom Pattinson. [https://www.voguescandinavia.com/articles/greta-the-great Vakio ny tafatafa fonon' ny Vogue Scandinavia: Greta momba ny fikatrohana, Trump, ary ny ho lasa feon' ny taranaka]. ''Vogue Scandinavia''. 8 Aogositra 2021. Nalaina. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Maneho an' i Thunberg mitafy palitao lava (trench coat) mipetraka miaraka amin' ny [[soavaly islandey]] eo anaty ala ivelan' i Stockholm ny fonony.<ref name="voguescan"/> Tao amin' ilay tafatafa, nanakiana ny fampielezan-kevitra ampiasain' ny indostrian' ny lamaody izy mba hiseho ho maharitra nefa “tsy manao na inona na inona hiarovana ny tontolo iainana”, ary niantso izany hoe “[[:en:Greenwashing|fanadiovana maitso]]”.<ref>[https://www.dw.com/en/greta-thunberg-criticizes-fast-fashion-in-vogue-scandinavia/a-58802865 Greta Thunberg manakiana ny ''fast fashion'' ao amin' i Vogue Scandinavia]. ''Deutsche Welle''. 9 Aogositra 2021. Nalaina 10 Aogositra 2021. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' io andro io ihany, nampiasa Twitter izy hanakiana ny indostrian' ny lamaody ho “mpandray anjara lehibe” amin' ny “vonjy taitra” momba ny toetrandro sy tontolo iainana, ary “tsy lazaina intsony ny fiantraikany amin' ireo mpiasa sy fiarahamonina an'arivony eran-tany ampijaliana mba hisian' ny [[fast fashion]] izay ataon' ny maro ho entana ariana fotsiny”.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-58145465 Thunberg niantso ny fiantraikan' ny lamaody amin' ny toetrandro ao amin' ny tafatafa amin' i Vogue]. ''BBC News''. 9 Aogositra 2021. Nalaina 10 Aogositra 2021. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ny fitafiana [[volon' ondry]] noraisiny tamin' ilay fakan-tsary dia niteraka fanehoan-kevitra avy amin' ireo vegan hafa, nilaza fa mampiroborobo herisetra amin' ny biby. Araka ny filazan' ny [[People for the Ethical Treatment of Animals|PETA]], tsy fantany fa tena volon' biby marina ilay lamba.<ref>Mohsina Dodhiya. [https://www.totallyveganbuzz.com/news/greta-thunberg-blasted-wool-vogue/ Notohin' ny sasany i Greta Thunberg noho ny fitafy volon' ondry ao amin' ny fonon' i ''Vogue''] ''Totally Vegan Buzz''. 18 Aogositra 2021. Nalaina 25 Janoary 2023. Notehirizina tamin' ny 25 Janoary 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny 28 Septambra 2021, nanakiana ny filohan' i Etazonia [[Joe Biden]], ny praiminisitry ny Fanjakana Mitambatra [[Boris Johnson]], ny praiminisitry ny India [[Narendra Modi]] ary mpitarika hafa i Thunberg noho ny fampanantenany hiatrika ny krizin' ny toetrandro, tamin' ny lahateny nataony tao amin' ny Youth4Climate ao [[Milano]].<ref>[https://www.independent.co.uk/climate-change/news/greta-thunberg-boris-johnson-youth4climate-b1928555.html 'Build back better, blah blah blah': Nentin' i Greta Thunberg nanao hatsikana i Joe Biden sy Boris Johnson tamin' ny lahateny momba ny toetrandro]. ''The Independent''. 28 Septambra 2021. Nalaina 30 Oktobra 2021. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nanakiana sy nisalasala tamin' ny mpikarakara fihaonambe momba ny toetrandro ihany koa izy, nilaza hoe: <blockquote>"They invite cherry-picked young people to meetings like this to pretend they are listening to us. But they are not."</blockquote><blockquote>“Manasa tanora voafantina amin' ny tanana izy ireo amin' ny fivoriana tahaka izao mba hisehoana ho mihaino anay. Saingy tsy mihaino izy ireo.”</blockquote><ref>[https://dailynewsbrief.com/2021/09/29/swedish-climate-activist-greta-thunberg-criticizes-world-leaders-at-youth-climate-summit/ Mpikatroka soedoà Greta Thunberg manakiana ny mpitondra eran-tany tao amin' ny Youth Climate Summit – 29 Septambra 2021]. ''Daily News Brief''. 29 Septambra 2021. Nalaina 4 Oktobra 2021. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Iray volana iray tatỳ aoriana dia nandray anjara tamin' ny fihetsiketsehana tao Londres i Thunberg, nitaky ny rafitra ara-bola hampitsahatra ny famatsiam-bola ireo orinasa sy tetikasa mampiasa [[solitany fôsily]], toy ny arina, solitany ary entona voajanahary.<ref name="bbc2021">[https://www.bbc.com/news/uk-politics-59090943 Greta Thunberg: Miantso ny banky hampitsahatra ny famatsiam-bola ny ‘fandravana'] ''BBC News''. 29 Oktobra 2021. Nalaina 31 Oktobra 2021. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Anisan' ny andianà hetsika manerana ireo foibe ara-bola eran-tany io fihetsiketsehana io, ao anatin' izay i New York City, San Francisco ary [[Nairobi]], Kenya.<ref name="bbc2021" /> Nilazany tamin' ny mpanao gazety ao amin' ny BBC [[Andrew Marr]] fa tokony “hampitsahatra ny famatsiam-bola ny fandravantsika” ny banky, mialoha ny fihaonambe momba ny toetrandro.<ref name="bbc2021" /> Tamin' ny [[2021 Fifanarahana momba ny Fiovan' ny Toetrandro tao amin' ny Firenena Mikambana]] (COP26) tao Glasgow, nanatrika tontonana momba ny toetrandro notarihin' ilay mpilalao britanika [[Emma Watson]] i Thunberg.<ref>Anna Bryan. [https://www.scotsman.com/news/environment/cop26-harry-potter-actress-emma-watson-hosts-panel-event-attended-by-greta-thunberg-at-glasgow-climate-change-summit-3445690 COP26: Emma Watson, mpilalao ao amin' i Harry Potter, nitarika tontonana natrehan' i Greta Thunberg tao amin' ny fihaonambe momba ny toetrandro ao Glasgow]. ''The Scotsman''. 4 Novambra 2021. Nalaina 7 Martsa 2022. Notehirizina tamin' ny 12 Jolay 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Novambra 2021, i Thunberg niaraka tamin' ireo mpikatroka hafa dia nandefa fitarainana tamin' ny Firenena Mikambana, nangataka azy hanambara [[Filazana vonjy taitra momba ny toetrandro|vonjy taitra]] maneran-tany ambaratonga 3, mikendry ny hamorona ekipa manokana handrindra ny valin-kafatra amin' ny krizin' ny toetrandro amin' ny sehatra iraisam-pirenena.<ref>Miranda Bryant. [https://www.theguardian.com/environment/2021/nov/10/youth-activists-petition-un-to-declare-systemwide-climate-emergency Tanora mpikatroka mangataka amin' ny ONU hanambara ‘vonjy taitra manerana ny rafitra' momba ny toetrandro]. ''The Guardian''. 10 Novambra 2021. Nalaina 12 Novambra 2021. Notehirizina tamin' ny 21 Desambra 2021 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Desambra 2021, naverin' i Thunberg ny fanakianany ny filohan' i Etazonia Joe Biden, nilaza hoe: <blockquote>"If you call him a leader – I mean, it's strange that people think of Joe Biden as a leader for the climate when you see what his administration is doing"</blockquote><blockquote>“Raha antsoinao hoe mpitarika izy—tiako lazaina fa hafahafa ny fiheveran' ny olona an' i Joe Biden ho mpitarika amin' ny toetrandro rehefa jerena izay ataon' ny fitondrany.”</blockquote> Manondro ny fanitaran' i Etazonia ny fampiasana solitany fôsily nandritra ny fitondrana Biden. Nanampy i Thunberg fa mampalahelo fa mbola ilaina ny mpikatroka sy ny tanora mba hampahatsiahy ny olona momba ny fiovan' ny toetrandro.<ref>[https://www.msn.com/en-gb/news/world/greta-thunberg-hits-out-at-biden-says-it-e2-80-99s-e2-80-98strange-e2-80-99-he-e2-80-99s-considered-a-leader-on-climate/ar-AASd4jY Greta Thunberg namely an' i Biden, nilaza fa ‘hafahafa' ny fiheverana azy ho mpitarika amin' ny toetrandro]. MSN. 29 Desambra 2021. Nalaina 3 Janoary 2022. Notehirizina tamin' ny 5 Janoary 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fikatrohana nanomboka 2022 ka hatramin' ny fiandohan' ny 2023 === Tamin' ny fiandohan' ny 2022, nanameloka ny orinasa britanika [[Beowulf Mining|Beowulf]] sy ny fitrandrahany vy amin' ny tanin' ny [[Vahoaka Sámi|Sámi]] i Thunberg. Nilaza izy hoe: <blockquote>"We believe that the climate, the environment, clean air, water, reindeer herding, indigenous rights and the future of humanity should be prioritized above the short-term profit of a company. The Swedish government needs to stop the colonization of Sami."</blockquote><blockquote>“Minoinay fa tokony hatao laharam-pahamehana mihoatra ny tombombarotra vetivety azon' ny orinasa ny toetrandro, ny tontolo iainana, ny rivotra madio, ny rano, ny fiompiana reniala, ny zon' ny vazimba teratany ary ny hoavin' ny zanak' olombelona. Tokony hatsahatrin' ny governemanta soedoà ny fanjanahantany an' i Sámi.”</blockquote><ref>[https://www.ndtv.com/world-news/greta-thunberg-greta-thunberg-news-permanent-negative-impact-activist-greta-thunberg-protests-sweden-mine-2751751 "Permanent Negative Impact": Mpikatroka Greta Thunberg manao hetsika amin' ny toeram-pitrandrahana ao Soeda] NDTV.com. 17 Febroary 2022. Notehirizina tamin' ny 12 Jolay 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Taorian' ny [[Fidiran' ny Rosia an' i Okraina|fanafihan' ny tafika rosiana an' i Okraina]], natambany tamin' ny fanoherana ny ady ny fitokonany isam-bolana zoma. Nijoro teo ivelan' ny masoivohon' i Rosia tao Stockholm izy nitazona sora-baventy hoe ''“Stand With Ukraine”'' ("Mijoro ho an' i Okraina").<ref name=":0">[https://www.reuters.com/world/europe/activist-thunberg-protests-against-ukraine-invasion-outside-russian-embassy-2022-02-25/ Mpikatroka Thunberg manao hetsika manohitra ny fanafihana an' i Okraina eo ivelan' ny masoivoho rosiana ao Stockholm] Reuters. 25 Febroary 2022. Notehirizina tamin' ny 5 Jona 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny 29 Jona 2023, nihaona tamin' ny filohan' i {{Okraina}} [[Volodymyr Zelensky]] sy olo-malaza eoropeana hafa i Thunberg hamorona vondrona miasa hiatrika ny fahasimban' ny tontolo iainana nateraky ny fanafihana naharitra 16 volana.<ref>[https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-zelensky-greta-thunberg-d72e2ab20a8eacb340e3de74aef8b6a9 Mihaona amin' i Greta Thunberg sy ny hafa i Zelensky momba ny fiantran' ny ady amin' ny ekôlôjia] AP News. 29 Jona 2023. Notehirizina tamin' ny 30 Jona 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny 2022, nanakiana ny [[Parlemanta Eoropeana]] i Thunberg noho ny fandatsaham-bato mametraka ny entona fôsily sy ny angovo nokleary ho “maitso”. Niantso izany ho “fihatsarambelatsihy” izy, nanao hoe: <blockquote>"This will delay a desperately needed real sustainable transition and deepen our dependency on Russian fuels. The hypocrisy is striking, but unfortunately not surprising."</blockquote><blockquote>“Hampihemotra ny fiovàna tena maharitra tena ilaintsika mafy izany ary hampitombo ny fiankinantsika amin' ny solika avy amin' i Rosia. Mahagaga ny fihatsarambelatsihy, saingy tsy zava-baovao indrisy.”</blockquote><ref>[https://www.nytimes.com/2022/07/06/world/europe/eu-green-energy-gas-nuclear.html Eoropa miantso ny entona sy ny angovo nokleary ho ‘maitso'] ''The New York Times''. 6 Jolay 2022. Nalaina 11 Septambra 2023. Notehirizina tamin' ny 17 Martsa 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Novambra, i Thunberg niaraka tamin' ny tanora maherin' ny 600 avy amin' ny vondrona tanora soedoà {{lang|sv|Auroramålet}} dia nametraka fitoriana tao amin' ny fitsarana distrikan' i Stockholm manohitra ny governemanta soedoà noho ny tsy fihetsika amin' ny toetrandro. Navelan' ny [[Fitsarana Distrikan' i Nacka]] hiroso ilay fitoriana iombonana milaza fa “tsy ampy” ny politikam-piovan' ny toetrandro ao Soeda.<ref>[https://www.reuters.com/world/europe/greta-thunberg-climate-activists-get-court-nod-sue-swedish-state-2023-03-21/ Greta Thunberg sy ny mpikatroka momba ny toetrandro mahazo fankatoavan' ny fitsarana hitory ny fanjakana soedoà] Reuters. 21 Martsa 2023. Notehirizina tamin' ny 22 Martsa 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny faran' ny 2022, nivoaka ny ''[[The Climate Book]]''.<ref>[https://www.theguardian.com/books/2022/oct/26/the-climate-book-by-greta-thunberg-review-global-warning ''The Climate Book'' nosoratan' i Greta Thunberg – famerenana] ''The Guardian''. 26 Oktobra 2022. Notehirizina tamin' ny 6 Novambra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ity boky ity, nosoratan' i Thunberg, dia fanangonana lahatsoratra avy amin' ny manampahaizana maherin' ny zato—geôfizisiana, ôseanôgrafa, sy meteorôlôga; injeniera, toekarena, sy matematisiona; mpahay tantara, filozofa, ary mpitarika vazimba teratany—mifantoka amin' ny fiovan' ny toetran' ny Tany. Nandray anjara manoratra ihany koa i Thunberg ary izy no voasoratra ho mpanoratra. Nohavalorany ho an' ny fototra natsangany ny zony ara-tsoratra sy ny tamby rehetra azo amin' ny boky ary tsy handray tombombarotra manokana izy.<ref>[https://www.who.int/news/item/19-04-2021-greta-thunberg-climate-and-environment-activist-joins-world-health-organization-s-call-for-vaccine-equity Greta Thunberg, mpikatroka momba ny toetrandro sy tontolo iainana, manatevin-daharana ny antson' ny OMS momba ny fitovian' ny vaksiny] OMS. 19 Aprily 2021. Notehirizina tamin' ny 8 Desambra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://www.cnbc.com/2020/02/21/greta-thunberg-sets-up-non-profit-with-alternative-nobel-prize-money.html Greta Thunberg manangana fikambanana tsy mitady tombombarotra amin' ny volan' ny “Nobel hafa”] CNBC. 21 Febroary 2020. Notehirizina tamin' ny 8 Desambra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny fialan-tsasany afovoany tamin' ny 2022, nanao fampahafantarana betsaka momba ny boky izy,<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=QqkhpxguKeY ''The Russell Howard Hour'' | Andiany 6, Fizarana 8 (sary feno)] 4 Novambra 2022. Nalaina 6 Novambra 2022. Notehirizina tamin' ny 6 Novambra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> ary navoakan' ny [[Penguin Random House|Penguin]] amin' ny marika [[Allen Lane (imprint)|Allen Lane]].<ref>Greta Thunberg. [https://www.amazon.com/Climate-Book-Facts-Solutions-ebook/dp/B0B1BT4N13?sa-no-redirect=1 ''The Climate Book: The Facts and the Solutions''] Penguin Press. 14 Febroary 2023. Notehirizina tamin' ny 7 Septambra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Misy sombiny sy famerenana navoaka amin' ilay boky.<ref name="vince-2022">Gaia Vince. [https://www.theguardian.com/books/2022/oct/26/the-climate-book-by-greta-thunberg-review-global-warning ''The Climate Book'' – Global warning] ''The Guardian''. 26 Oktobra 2022. Notehirizina tamin' ny 26 Oktobra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref name="brand-2022">Christian Brand. [https://ukerc.ac.uk/news/ukerc-in-greta-thunbergs-the-climate-book/ Manampahaizana UKERC nandray anjara tao amin' ''The Climate Book''] UK Energy Research Centre. 27 Oktobra 2022. Notehirizina tamin' ny 27 Oktobra 2022 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Janoary 2023, niteny nandritra ny fihetsiketsehana tao [[Lützerath]] i Thunberg, niantso ny manampahefana alemana hampitsahatra ny fanitarana toeram-pitrandrahana arina eo akaiky eo.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2023/jan/14/greta-thunberg-calls-for-protest-against-expansion-of-german-coal-mine-lutzerath Greta Thunberg miantso hetsi-panoherana manohitra ny fanitarana toeram-pitrandrahana arina alemana] ''The Guardian''. 14 Janoary 2023. Notehirizina tamin' ny 14 Janoary 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nosamborin' ny polisy alemana izy sy ireo mpikatroka hafa tamin' ny 17 Janoary teo amin' ny toeram-pitrandrahana misokatra [[Garzweiler surface mine|Garzweiler 2]], manodidina ny {{convert|9|km}} miala ny tanàna, rehefa nampitandrina ny vondrona ny polisy fa hotanana izy ireo raha tsy hiala amin' ny sisin' ny lavaka. Ny tompon' ny toeram-pitrandrahana [[RWE]] dia efa nifanaraka tamin' ny governemanta teo aloha ny fandravana an' i Lützerath noho ny fivoahana haingana kokoa amin' ny arina sy ny famonjena tanàna dimy tokony haravana. Navotsotra izy tamin' io andro io ihany rehefa vita ny fanamarinana mombamomba azy.<ref>[https://www.reuters.com/world/europe/german-police-detain-greta-thunberg-german-coal-village-protests-2023-01-17/ Hoy ny polisy: Navotsotra i Greta Thunberg taorian' ny fisamborana fohy tamin' ny hetsika tao amin' ny toeram-pitrandrahana alemana] Reuters. 17 Janoary 2023. Notehirizina tamin' ny 18 Janoary 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Taorian' ny nahavitany ny lisea === Nahitany diplaoma tamin' ny Jona 2023 i Thunberg ary nanamarika ny andro tamin' ny fanatrikiana ny fitokonany farany ho an' ny toetrandro talohan' ny nandraisany ny diplaoma. Nanao akanjo fotsy fomban-drazana amin' ny fankalazana diplaoma soedoà sy {{lang|sv|studentmössa}} (satroka) fotsy izy teny amin' ny fihetsiketsehana, ary nianiana hanohy, nilaza fa <blockquote>"fight has only just begun"</blockquote><blockquote>“vao manomboka ihany ny adiko.”</blockquote><ref>Remy Tumin. [https://www.nytimes.com/2023/06/10/world/europe/greta-thunberg-graduates-activism.html Greta Thunberg mampitsahatra ny fitokonana an-tsekoly aorian' ny 251 herinandro]. ''The New York Times''. 10 Jona 2023. Nalaina 11 Septambra 2023. Nofafàna tamin' ny 12 Jona 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>[https://apnews.com/article/greta-thunberg-climate-graduation-protests-fridays-c60cec5b666550b9240648227649e91f Mpikatroka momba ny toetrandro Greta Thunberg tsy hikitoko an-tsekoly intsony aorian' ny diplaoma fa mbola hanao fihetsiketsehana] AP News. 9 Jona 2023. Nalaina 11 Septambra 2023. Nofafàna tamin' ny 9 Oktobra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ireo sary fihetsiketsehana navoakany tatỳ aoriana tao amin' ny tambajotra sosialy dia mbola niseho ny sora-baventy “Fitokonana an-tsekoly ho an' ny toetrandro” tamin' ny sary vondrona sasany. Taty aoriana tamin' io taona io, nanomboka fianarana licence tao amin' ny [[Oniversiten' i Stockholm]].<ref>[https://www.expressen.se/nyheter/greta-thunbergs-nya-vagval-pluggar-dubbelt/ Làlana vaovao nosafidian' i Greta Thunberg – izao no ianarany] ''Expressen''. 22 Septambra 2023. Nalaina 12 Desambra 2023.</ref> Tamin' ny Jona 2023, nandray anjara tamin' ny hetsika Reclaim the Future tao [[Malmö]], Soeda, i Thunberg, ary niampangàna tsy nankato tamin' ny didin' ny polisy.<ref>[https://www.reuters.com/world/europe/greta-thunberg-charged-with-disobeying-police-order-climate-protest-2023-07-05/ Voampanga i Greta Thunberg noho ny tsy fankatoavana ny baikon' ny polisy tamin' ny fihetsiketsehana momba ny toetrandro] Reuters. 5 Jolay 2023. Nalaina 11 Septambra 2023. Nofafàna tamin' ny 16 Septambra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Natao tao amin' ny [[Fitsarana Distrikan' i Malmö]] ny fitsarana ka nanoloran' ny mpampanoa lalàna ny raharaha momba ny tsy fankatoavana manampahefana taorian' ny fanakorontanana fifamoivoizana sy ny fandavana hanaraka ny baikon' ny polisy. Nanaiky i Thunberg fa marina ny zava-misy, saingy nilaza izy fa noho ny fandrahonana manerantany sy iainana ateraky ny indostrian' ny solitany fôsily, dia endrika fiarovan-tena ny hetsika nataony. Notsarain' ny fitsarana handoa lamandy mitentina {{Currency|2500|SEK2|link=yes}} (mitovy amin' ny US$240).<ref name="defiant">[https://apnews.com/article/sweden-greta-thunberg-climate-protest-b577049479e8103037866b90efb73d19 Greta Thunberg mitohy tsy milefitra aorian' ny namandian' ny fitsarana azy noho ny tsy fankatoavana ny polisy] AP News. 24 Jolay 2023. Nalaina 15 Septambra 2023. Nofafàna tamin' ny 29 Septambra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Ora vitsy taorian' ny nanamelohan' ny fitsarana azy dia nanatrika hetsika mitovitovy indray izy, izay nandraran' ny Reclaim the Future kamiao mitondra solika teny amin' ny lalana tao Malmö. Nesorin' ny polisy indray izy ary niampangàna heloka indray tatỳ aoriana. Fitsarana soedoà faharoa noho ny tsy fankatoavana (tsy nankato tamin' ny baikon' ny polisy hielezana) no natao tamin' ny Oktobra. Hitan' ny fitsarana fa meloka izy tamin' ilay tranga teo aloha ary nampandoavina lamandy {{Currency|4500|SEK2|link=no}} (mitovy amin' ny $414).<ref>[https://www.reuters.com/world/europe/swedish-court-fines-greta-thunberg-again-disobeying-police-orders-2023-10-11/ Fitsarana soedoà mamandrika indray an' i Greta Thunberg noho ny tsy fankatoavana ny baikon' ny polisy] Reuters. 12 Oktobra 2023. Nalaina 15 Oktobra 2023. Nofafàna tamin' ny 12 Oktobra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nofoanan' i Thunberg ny fisehoany tao amin' ny [[Edinburgh International Book Festival]] tamin' ny Aogositra mba hampiroborobo ny bokiny: ''The Climate Book''. Nilaza izy fa amin' ny maha-mpikatroka momba ny toetrandro azy dia tsy afaka manatrika hetsika tohanan' i [[Baillie Gifford]]—orinasa fitantanana fampiasam-bola—noho ny fifandraisany amin' ny indostrian' ny solitany fôsily.<ref>Niamh Kennedy. [https://www.cnn.com/2023/08/04/world/greta-thunberg-edinburgh-intl-scli-climate/index.html Greta Thunberg miala amin' ny Festivalin' ny Boky ao Edinburgh rehefa nanome tsiny ny mpanohana lehibe ho manao “fanadiovana maitso”] CNN. 4 Aogositra 2023. Nalaina 11 Septambra 2023. Nofafàna tamin' ny 10 Aogositra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nandritra ny fanambaràna, nilaza i Nick Barley avy amin' ny festival fa diso fanantenana izy nefa manaja ny fanapahan-kevitr' i Thunberg. <blockquote>"I share Greta's view that in all areas of society the rate of progress is not enough." ... "We strongly believe that Baillie Gifford are part of the solution to the climate emergency."</blockquote><blockquote>“Mitovy hevitra amin' i Greta aho fa amin' ny sehatra rehetra amin' ny fiarahamonina dia tsy ampy ny hafainganam-pandrosoana.” ... “Matoky mafy izahay fa anisan' ny vahaolana amin' ny vonjy taitra momba ny toetrandro i Baillie Gifford.”</blockquote><ref>Libby Brooks. [https://www.theguardian.com/environment/2023/aug/04/greta-thunberg-accuses-edinburgh-book-festival-sponsor-of-greenwashing Greta Thunberg miampanga ny mpanohana amin' ny Festivalin' ny Boky ao Edinburgh ho manao ‘fanadiovana maitso'] ''The Guardian''. 4 Aogositra 2023. Nalaina 11 Septambra 2023. Nofafàna tamin' ny 9 Aogositra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tao amin' ny valinteniny, nilaza i Baillie Gifford fa tsy mpampiasa vola lehibe amin' ny solitany fôsily izy, ka 2% monja amin' ny volan' ny mpanjifany no ampiasaina amin' ireo orinasa misy raharaham-barotra mifandraika amin' ny solitany fôsily raha 11% ny salanisa eo amin' ny tsena.<ref name="Edinburgh Festival">[https://www.bbc.com/news/uk-scotland-66407059 Greta Thunberg miala amin' ny Festivalin' ny Boky ao Edinburgh noho ny ‘fanadiovana maitso'] ''BBC News''. 4 Aogositra 2023. Nalaina 15 Septambra 2023. Nofafàna tamin' ny 29 Septambra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nosamborina tao Londres i Thunberg tamin' io Oktobra io noho ny anjara toerany tamin' ny hetsika nanohitra ny Energy Intelligence Forum, izay nofaritana ho “[[:en:Academy Awards|Oscars]] an' ny solika”.<ref>Damien Gayle. [https://www.theguardian.com/uk-news/2023/oct/18/greta-thunberg-charged-public-order-offence-london-oil-protest Voampanga noho ny heloka momba ny filaminam-bahoaka i Greta Thunberg taorian' ny hetsika tao Londres] ''The Guardian''. 18 Oktobra 2023. Nalaina 20 Oktobra 2023. Nofafàna tamin' ny 19 Oktobra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Voampanga izy noho ny tsy fanarahana baikon' ny mpitandro filaminana hielezana, “fepetra napetraka eo ambanin' ny Andininy faha-14 amin' ny [[Lalàna momba ny Filaminam-bahoaka 2023|Public Order Act]]”. Niseho tao amin' ny [[Fitsarana Mpitsara mpanadihady ao Westminster]] izy ary nilaza “tsy meloka”.<ref>Caitlin Danaher. [https://www.cnn.com/2023/10/18/europe/greta-thunberg-charged-london-climate-intl-gbr/index.html Voampanga noho ny heloka momba ny filaminam-bahoaka i Greta Thunberg taorian' ny fisamborana tamin' ny fihetsiketsehana tao Londres] CNN. 18 Oktobra 2023. Nalaina 20 Oktobra 2023. Nofafàna tamin' ny 19 Oktobra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref><ref>Helena Horton. [https://www.theguardian.com/uk-news/2023/nov/15/greta-thunberg-pleads-not-guilty-breaching-public-order-uk-protest Greta Thunberg milaza tsy meloka tamin' ny fandikàna filaminam-bahoaka tamin' ny hetsika tao Royaume-Uni] ''The Guardian''. 15 Novambra 2023. Nalaina 21 Novambra 2023. Nofafàna tamin' ny 19 Novambra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny fiandohan' ny taona manaraka dia nolavin' ny mpitsara ny raharaha rehefa namarana ny porofo ny mpampanoa lalàna. Nanaiky ny fiarovana ny mpitsara fa “tsy nahavita nanolotra porofo ampy hanaporofoana ny raharahany ny corona”.<ref>Damien Gayle. [https://www.theguardian.com/environment/2024/feb/02/judge-throws-out-case-against-greta-thunberg-and-other-london-protesters Nolavin' ny mpitsara ny raharaha iampangana an' i Greta Thunberg sy ireo mpanao fihetsiketsehana hafa tao Londres] ''The Guardian''. 2 Febroary 2024. Nalaina 2 Febroary 2024. Nofafàna tamin' ny 2 Febroary 2024 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> === Fikatrohana manohana an' i Palestina === [[Sary:Greta Thunberg at klimaatmars.jpg|thumb|Thunberg mitafy [[Kefiyeh palestiniana|kefiyeh]] ho firaisankina amin' i Palestina tamin' ny hetsika tao [[Amsterdam]] tamin' ny 2023]] Tamin' ny Oktobra 2023, nandefa sary nandritra ny fitokonany Zoma mahazatra momba ny toetrandro i Thunberg, mampiseho azy sy mpanao fihetsiketsehana telo hafa mitazona sora-baventy. Ny sora-baventy iray dia milaza hoe “climate justice now” ary ny telo hafa maneho fanohanana ny Palestiniana ao amin' ny [[Sahan' i Gaza]] afovoan' ny [[Ady ao Gaza]]. Ny lahatsorany tao amin' ny X (Twitter taloha) sy Instagram dia nampiditra rohy efatra ambin' ny folo mankany amin' ireo kaonty “firaisankina amin' i Palestina” izay nilazany fa “ahafahanao mahita vaovao momba ny fomba ahafahanao manampy”.<ref>Nick Mordowanec. [https://www.newsweek.com/greta-thunberg-pro-palestine-message-1836437 Hafatry ny fanohanana an' i Palestina nataon' i Greta Thunberg nahasarika ny saina]. ''Newsweek''. 20 Oktobra 2023. Nofafàna tamin' ny 21 Oktobra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Nohitsakitsahin' ny olona avy hatrany izy noho ny tsy fanamelohany ny [[Fanafihana 7 Oktobra]].<ref>[https://www.dw.com/en/greta-thunberg-faces-backlash-for-pro-palestinian-post/a-67172344 Nahazo tsikera i Thunberg noho ny lahatsorany manohana an' i Palestina – 21/10/2023] ''Deutsche Welle''. Nalaina 4 Septambra 2024.</ref> Andro iray taorian' izany dia namoaka izy hoe: <blockquote>"It goes without saying – or so I thought – that I'm against the horrific attacks by Hamas. As I said, 'the world needs to speak up and call for an immediate ceasefire, justice and freedom for Palestinians and all civilians affected.'"</blockquote><blockquote>“Tsy mila lazaina intsony—na izany no nieritreretako—fa manohitra ny fanafihana mahatsiravina nataon' i Hamas aho. Araka ny nolazaiko, ‘tsy maintsy miteny izao tontolo izao ka miantso fampitsaharana ady avy hatrany, rariny sy fahafahana ho an' ny Palestiniana sy ny sivily rehetra voadona.'”</blockquote> Namaly ny [[Ministeran' ny Fanabeazana (Isiraely)|Ministeran' ny Fanabeazana ao Isiraely]] tamin' ny fanesorana “fanasan-kevitra samihafa ao amin' ny fandaharam-pianarana manolotra an' i Thunberg ho ohatra sy aingam-panahy ho an' ny tanora” noho ny “fanambaràny manohana an' i Gaza tsy nanameloka an' i Hamas”.<ref>Kaitlin Lewis. [https://www.newsweek.com/israel-removes-greta-thunberg-curriculum-over-pro-palestinian-message-1837068 Esorin' i Isiraely ao amin' ny fandaharam-pianarana i Greta Thunberg noho ny hafatra manohana an' i Palestina]. ''Newsweek''. 23 Oktobra 2023. Nofafàna tamin' ny 25 Oktobra 2023 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Desambra 2023, i Thunberg miaraka amin' ny mpikaroka sy mpikatroka telo avy amin' ny Fridays for Future Soeda dia namoaka lahatsoratra an-tsaina ao amin' ny ''The Guardian'' mitondra ny lohateny hoe “Tsy hijanona izahay tsy hitabataba momba ny fijalian' i Gaza—tsy misy rariny momba ny toetrandro raha tsy misy zon' olombelona.” Naneho ny fanohanany ny [[Krizin' olombelona ao Gaza (2023–ankehitriny)|sivily Palestiniana ao amin' ny Sahan' i Gaza afovoan' ny ady]] izy ireo. Nilaza ihany koa ilay lahatsoratra fa “miankina amin' ny vondrona tsirairay ny Fridays for Future rehetra, ary ity lahatsoratra ity dia maneho ny hevitry ny FFF Soeda ihany”.<ref name="thunberg-etal-2023">Greta Thunberg; Alde Nilsson; Jamie Mater; Raquel Frescia. [https://www.theguardian.com/commentisfree/2023/dec/05/gaza-climate-justice-human-rights-greta-thunberg Tsy hijanona izahay tsy hitabataba momba ny fijalian' i Gaza – tsy misy rariny momba ny toetrandro raha tsy misy zon' olombelona]. ''The Guardian''. 5 Desambra 2023. Nofafàna tamin' ny 5 Desambra 2023 tao amin' ny Wayback Machine. Misokatra.</ref> Namaly ny tsikera fa lasa “radikaly” sy “miditra politika” ny Fridays for Future izy ireo tamin' ny fanamafisana fa hatramin' izy niorina dia hetsika ara-rariny izy ka politika hatrany. Ho an' ny FFF Soeda dia midika izany hoe “miteny rehefa mijaly ny olona, naongana an-trano, na vonoina—na inona na inona antony”.<ref name="thunberg-etal-2023"/> Ny Fridays for Future International, na dia tsy maka toerana aza amin' ny fifandirana, dia mitsipaka ady—namoaka antso izy hoe tsy maintsy atao ny fandriampahalemana sy ny fanalàna fitaovam-piadiana mba hahafahana mamaha ny krizin' ny toetrandro, satria ny fampiakarana ny FIB dia mampitombo mivantana ny tanjaky ny miaramila. Vondrona 24 (anisan' izay ny [[Scientist Rebellion]]) sy mpahay siansa 61 (isan' izay [[Michael Meeropol]] sy [[Don Trent Jacobs]]) no nanao sonia ilay antso.<ref>[https://www.facebook.com/100070807404456/posts/743004578069782/ Mpahay siansa sy mpikatroka malaza: mba hitsaharan' ny krizin' ny toetrandro, ajanony aloha ny ady ary ovay ny rafitra] Extinction Rebellion Tunisia (Facebook). Nalaina 11 Jona 2025.</ref> Notanana tamin' ny volana Mey i Thunberg noho ny nandray anjara tamin' ny fihetsiketsehana manohana an' i Palestina teo ivelan' ny [[Malmö Arena]] nandritra ny [[Eurovision Song Contest 2024]], ary nanao fanambaràna izy avy eo nanohitra ny [[Isiraely amin' ny Eurovision 2024|fandraisan' anjaran' i Isiraely amin' ny fifaninanana]].<ref>Shannon Vavra. [https://ca.news.yahoo.com/greta-thunberg-detained-eurovision-protest-220335954.html Notanana i Greta Thunberg tamin' ny fihetsiketsehana Eurovision]. Yahoo News. 11 Mey 2024. Nofafàna tamin' ny 15 Mey 2024 tao amin' ny Wayback Machine.</ref> Tamin' ny Septambra, nosamborin' ny polisy danois i Thunberg nandritra ny fihetsiketsehana manohana an' i Palestina tao Kaopenagy manohitra ny ady ao Gaza; notanana izy sy olona dimy hafa taorian' ny fanakanana fidirana amin' ny tranobe ao amin' ny [[Oniversiten' i Kaopenagy]].<ref>[https://www.france24.com/en/europe/20240904-greta-thunberg-arrested-pro-palestinian-protest-denmark Nosamborina i Greta Thunberg tamin' ny fihetsiketsehana pro-Palestina tao Danemark] ''France 24''. 4 Septambra 2024.</ref> Latsaky ny herinandro tatỳ aoriana, “noentina niala” tao amin' ny tranombokin' ny [[Oniversiten' i Stockholm]] izy taorian' ny fananganana toby anaty trano, ka nilazany ho “famoretana” ny valin-kafatr' ny polisy.<ref>Elena Giordano. [https://www.politico.eu/article/greta-thunberg-arrested-at-pro-palestinian-demonstration-again/ Entina miala indray i Greta Thunberg amin' ny fihetsiketsehana pro-Palestina] ''Politico''. 9 Septambra 2024.</ref> Taorian' izany, notondroin' ny [[StopAntisemitism]] izy ho “antisemita tamin' ny herinandro”.<ref>[https://www.jpost.com/diaspora/antisemitism/article-820466 Voatonona ho ‘antisemita tamin' ny herinandro' i Greta Thunberg noho ny hetsika manohitra an' i Isiraely] ''The Jerusalem Post''. 17 Septambra 2024.</ref><ref>Anjali Thakur. [https://www.ndtv.com/world-news/greta-thunberg-labelled-antisemite-of-the-week-by-jewish-advocacy-group-6582377 Notondroin' ny vondrona jiosy i Greta Thunberg ho ‘antisemita tamin' ny herinandro'] NDTV. 17 Septambra 2024.</ref> Raha niteny tamin' ny famoriam-bahoaka pro-Palestina tao [[Mannheim]] any Alemaina tamin' ny Desambra, dia nilaza i Thunberg hoe “Fuck Germany and fuck Israel.” Namaly azy i [[Manuel Hagel]], mpanao politika ao amin' ny [[Antokon' ny Demaokrasia Kristianina ao Alemaina]], fa “mihetsika am-pahalalana eo akaikin' ny fankahalana jiosy” i Thunberg.<ref>James Crisp. [https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/12/10/watch-greta-thunberg-declares-f-israel-german-demonstration/ Jerena: Milaza ‘f--- Israel' i Greta Thunberg tamin' ny fihetsiketsehana tao Alemaina] ''The Telegraph''. 10 Desambra 2024.</ref> Nandinika ny fikatrohany pro-Palestina izy dia nilaza hoe:<ref name="Rasmus Canbäck">Rasmus Canbäck. [https://blankspot.se/thunberg-in-tbilisi-climate-activism-and-human-rights-are-united/ Thunberg ao Tbilisi: “Miray ny fikatrohana momba ny toetrandro sy ny zon' olombelona”] ''Blankspot''. 5 Novambra 2024.</ref> <blockquote>For me, it hasn't been solely about the climate at all. The media often wants to simplify things, like 'she's the one who works on climate.' They want to put a face to the issue. I mean, we're talking about climate justice. All forms of justice are included within climate justice. In the last year, when I started getting involved in Palestinian activism, that view has shifted. <blockquote>Ho ahy, tsy momba ny toetrandro fotsiny velively izany. Matetika ny media te hanatsotra zavatra, hoe ‘izy ilay miasa amin' ny toetrandro'. Te hanome endrika iray amin' ny olana izy ireo. Tiako lazaina fa momba ny rariny momba ny toetrandro no resahintsika. Tafiditra ao amin' ny rariny momba ny toetrandro ny endrika rariny rehetra. Tao anatin' ny taona lasa, raha nanomboka niditra tamin' ny fikatrohana Palestiniana aho, dia niova io fomba fijery io.</blockquote></blockquote> === Fanafoanana ny fandraisana anjara tamin' ny COP29 === [[File:Eco-activist Greta Thunberg's protest in front of the UN office (COP-29), [[Yerevan]], [[Armenia]], 3.jpg|thumb|Ny fihetsiketsehan' i Thunberg teo anoloan' ny biraon' ny Firenena Mikambana tao Yerevan, Armenia, 16 Novambra 2024]] Nanao fanafoanana i Thunberg ny [[COP29]], notontosaina tamin' ny 2024 tao [[Azerbaijàna]] nataon' ny fitondran' ilay mpitondra mpanao didy jadona [[Ilham Aliyev]], noho ny [[Zon' olombelona ao Azerbaijan|fanitsakitsahana zon' olombelona]] sy [[Fandroahana ny Armeniana avy ao Nagorno-Karabakh|famongorana ara-poko ny Armeniana]] tao amin' ny faritra nifanolanana [[Nagorno-Karabakh]], ary nitsidika an' i Jeôrjia sy Armenia manodidina izy.<ref name="z664"/> Tany Jeôrjia izy dia nanatevin-daharana [[Fihetsiketsehana tao Jeôrjia 2023–2024|fihetsiketsehana politika]] manohitra ny [[Georgian Dream|fitondran' i Jeôrjia]] tao [[Tbilisi]], nilaza hoe "Ato aho hanambara ny fanohanako sy firaisankinako amin' ireo mpikatroka sy olom-pirenena rehetra izay mitolona hiaro ny zony fototra tahaka ny fahafahana, ny rariny ary ny demaokrasia."<ref name="pt41124">Elena Giordano. [https://www.politico.eu/article/greta-thunberg-joins-rally-against-georgia-new-government/ Greta Thunberg nanatevin-daharana fihetsiketsehana manohitra ny fitondran' i Jeôrjia]. ''Politico''. 4 Novambra 2024. Novangiana ny 19 Novambra 2024.</ref> Tamin' ny tafatafa iray izy nilaza hoe "Ny hany vokatra hivoaka amin' ny [COP29] dia fianjerana, fifampiraharahana bebe kokoa, ary fanapahan-kevitra an' ohatra izay toa tsara an-tsoratra fotsiny nefa tena fandokafana maitso ihany."<ref name="Rasmus Canbäck"/> Avy eo izy nitsidika an' i Armenia, izay nilazany hoe "Tsy maintsy atsahatsika ny fanaovana fivoriana momba ny toetrandro any amin' ny tany toa an' i Azerbaijan, firenena izay mampijaly mafy ny mponina ao aminy."<ref>Emily Hanna. [https://www.civilnet.am/en/news/806097/greta-thunberg-in-armenia-the-intersection-of-climate-and-human-rights-at-cop29/ Greta Thunberg ao Armenia: Ny fihaonan' ny toetrandro sy ny zon' olombelona ao amin' ny COP29]. ''CivilNet''. 19 Novambra 2024. Novangiana ny 19 Novambra 2024.</ref> Tamin' ny fihetsiketsehana iray teo anoloan' ny foiben' ny delegasionan' ny Firenena Mikambana tao [[Yerevan]], nilaza izy hoe "Mampirisika ny haino aman-jery iraisam-pirenena sy ireo manana fahefana ao [[Baku]] izahay mba hitsidika ireo babo Armeniana sy hitaky ny famotsorana avy hatrany ny gadra politika, ny gadra an' ady ary ny babo rehetra."<ref>[https://www.newarab.com/news/greta-thunberg-urges-release-armenians-azerbaijan Mpikatroka Greta Thunberg miantso ny famotsorana Armeniana ao Azerbaijan] {{Wayback|url=https://www.newarab.com/news/greta-thunberg-urges-release-armenians-azerbaijan |date=20251006111124 }}. ''The New Arab''. 16 Novambra 2024. Novangiana ny 19 Novambra 2024.</ref><ref name="z664">Anna Harutyunyan. [https://armenianweekly.com/2024/11/18/greta-thunberg-visits-armenia-denounces-azerbaijans-crimes/ Greta Thunberg nitsidika an' i Armenia, nanameloka ny helok' i Azerbaijan]. ''The Armenian Weekly''. 18 Novambra 2024. Novangiana ny 12 Jona 2025.</ref><ref name="a096">[https://armenpress.am/en/article/1204754 Taorian' ny fanafoanana ny COP-29 tao Baku, Greta Thunberg nitsidika an' i Armenia]. ''Armenpress''. 13 Novambra 2024. Novangiana ny 12 Jona 2025.</ref> Tany Armenia koa izy nitsidika ny [[Pink Armenia]], izay nilaza hoe "Misaotra an' i Greta Thunberg izahay noho izy nampiakatra ny olana lehibe misy any Armenia teo amin' ny sehatra iraisam-pirenena sy noho izy nampiseho firaisankina tamin' ny hetsika LGBT+."<ref name="l083">[https://pinkarmenia.org/en/news-events/24recap11/ Famintinana {{!}} Novambra 2024]. ''Pink Armenia''. 2 Desambra 2024. Novangiana ny 12 Jona 2025.</ref> == Fihevitr' i Thunberg momba ny fiovan' ny toetrandro == [[File:Greta Thunberg- World Economic Forum (Davos).webm|thumb|right|thumbtime=05:27|Lahatsary misy an' i Thunberg miteny tamin' ny [[World Economic Forum]] 2019 tao Davos]] [[File:FFF Berlin 2019-07-19 055.jpg|thumb|right|Thunberg manao kabary tamin' ny fitokonana an-tsekoly ho an' ny fiovan' ny toetrandro tamin' ny Jolay 2019 tao Berlin]] Nilazan' i Thunberg fa miatrika [[Krizin' ny toetrandro|krizy iankinan' ny aina noho ny hafanan' ny tany]] ny olombelona<ref name="politico.eu">Kalina Oroschakoff. [https://www.politico.eu/article/global-climate-icon-finds-that-political-change-is-complicated/ Sari-tarehin' ny toetrandro Greta Thunberg mahita fa “sarotra” ny fiovana ara-politika]. ''Politico''. 16 Avrily 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190806050104/https://www.politico.eu/article/global-climate-icon-finds-that-political-change-is-complicated/ (6 Aogositra 2019).</ref> ary mitazona ho tompon' andraikitra ny [[tarana-maro be taorian' ny ady]] sy ny taranaka nifandimby rehetra tamin' ny famoronana sy fanohizana fiovana manimba ny toetran' ny Tany.<ref>Greta Thunberg. [https://www.democracynow.org/2018/12/13/you_are_stealing_our_future_greta ''Mangalaranareo ny hoavinay'': Greta Thunberg, 15 taona, manameloka ny tsy fandraisan' izao tontolo izao andraikitra amin' ny fiovan' ny toetrandro]. ''Democracy Now!''. 13 Desambra 2018. Novangiana ny 13 Desambra 2018. Mpanadihady: [[Amy Goodman]]. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190104231252/https://www.democracynow.org/2018/12/13/you_are_stealing_our_future_greta (4 Janoary 2019).</ref> Mampiasa ohatra sary mazava izy (ohatra hoe “may ny tranontsika”) hanasongadinana ny ahiahiny ary matetika miteny mivantana amin' ny mpitarika ara-barotra sy ara-politika momba ny tsy fahombiazan' izy ireo handray andraikitra iraisana hentitra.<ref name="Nation0128">Mark Hertsgaard. [https://www.thenation.com/article/greta-thunberg-climate-change-davos/ Tonga ny Ankizin' ny Toetrandro]. ''[[The Nation]]''. 28 Janoary 2019. Novangiana ny 14 Febroary 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190215050427/https://www.thenation.com/article/greta-thunberg-climate-change-davos/ (15 Febroary 2019).</ref><ref name="auto1">Andrea Germanos. [https://www.commondreams.org/news/2018/10/31/our-darkest-hour-declaration-rebellion-new-group-vows-mass-civil-disobedience-save ''Ity no ora maizintsika indrindra'': Amin' ny Fanambarana fikomiana, vondrona vaovao manome toky hanao tsy fankatoavana sivily faobe hamonjena ny Tany]. ''Common Dreams''. 31 Oktobra 2018. Novangiana ny 22 Jolay 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20181118205840/https://www.commondreams.org/news/2018/10/31/our-darkest-hour-declaration-rebellion-new-group-vows-mass-civil-disobedience-save (18 Novambra 2018).</ref> Nilaza i Thunberg fa hisy fiantraikany tsy mitovy amin' ny tanora ny fiovan' ny toetrandro, izay hisy vokany lalina amin' ny hoaviny. Nilazany fa mety tsy hanana hoavy intsony ny taranany satria "novidiana ilay hoavy mba hahazoan' olona vitsy vola tsy hay eritreretina."<ref name="Guardian MPS Speech">Greta Thunberg. [https://www.theguardian.com/environment/2019/apr/23/greta-thunberg-full-speech-to-mps-you-did-not-act-in-time ''Tsy nanao ara-potoana ianareo'': ny lahatenin' i Greta Thunberg feno tamin' ny parlemanta]. ''The Guardian''. 23 Avrily 2019. Novangiana ny 31 Aogositra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190831214211/https://www.theguardian.com/environment/2019/apr/23/greta-thunberg-full-speech-to-mps-you-did-not-act-in-time (31 Aogositra 2019).</ref> Nilazany koa fa ny olona ao amin' ny [[Atsimon' izao tontolo izao]] no hijaly indrindra amin' ny fiovan' ny toetrandro, na dia izy ireo aza no nandray anjara kely indrindra tamin' ny famoahana gazy karbonika.<ref>Jake Johnson. [https://www.commondreams.org/news/2019/06/07/challenging-us-all-confront-realities-climate-crisis-greta-thunberg-and-fridays ''Noho ny nananany hery hanentanana antsika rehetra hiatrika ny zava-misy amin' ny krizin' ny toetrandro,'' Greta Thunberg sy ny Fridays for Future nandresy ny loka lehibe indrindra momba ny zon' olombelona avy amin' i Amnesty]. ''Common Dreams''. 7 Jona 2019. Novangiana ny 26 Janoary 2020. Tahiry: https://web.archive.org/web/20200127022414/https://www.commondreams.org/news/2019/06/07/challenging-us-all-confront-realities-climate-crisis-greta-thunberg-and-fridays (27 Janoary 2020).</ref> Naneho fanohanana ireo mpikatroka tanora hafa avy amin' ny firenena an-dalam-pandrosoana izy izay efa miatrika ny [[vokatry ny fiovan' ny toetrandro]]. Tamin' ny fitenenana nataony tao Madrid tamin' ny Desambra 2019 dia nilaza izy hoe "Isika miresaka momba ny hoavintsika, izy ireo miresaka momba ny ankehitriny."<ref name="AP Focus on Others">Frank Jordans; Aritz Parra. [https://apnews.com/baa29614a79cbcd2edb83b9e3f7de90f Be loatra ny momba an' i Greta ve? Mpikatroka miantso ny hanomezana lanja ny hafa]. ''[[Associated Press News]]''. 9 Desambra 2019. Novangiana ny 9 Febroary 2020. Tahiry: (9 Febroary 2020).</ref> Tamin' ny sehatra iraisam-pirenena, manakiana ny mpitarika eran-tany izy satria mino fa tsy ampy ny hetsika raisina hampihenana ny famoahana entona maneran-tany.<ref name="auto">Greta Thunberg. [https://www.youtube.com/watch?v=RjsLm5PCdVQ&t=2m23s ''Tiako hihorohoro ianareo'': zazavavy 16 taona manome fampitandremana momba ny toetrandro tao Davos]. ''Guardian News'' tamin' ny alalan' ny YouTube. 25 Janoary 2019. Novangiana ny 22 Jolay 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190917150326/https://www.youtube.com/watch?v=RjsLm5PCdVQ&t=2m23s (17 Septambra 2019).</ref> Nilazany fa tsy ampy ny fampihenana famoahana, fa tsy maintsy aotra tanteraka raha tiana ho voatazona ambanin' ny 1,5 °C ny hafanan' ny tany. Tamin' ny fitenenana nataony tao amin' ny [[Parlemanta Britanika]] tamin' ny Avrily 2019 dia nilaza izy hoe "Ny zava-misy fa miresaka momba ny 'fampihenana' fa tsy ny 'fampitsaharana' famoahana isika no mety ho hery lehibe indrindra mahatonga ny fitohizan' ny raharaha toy ny mahazatra."<ref name="Our house is on fire">Greta Thunberg. [https://www.theguardian.com/environment/2019/jan/25/our-house-is-on-fire-greta-thunberg16-urges-leaders-to-act-on-climate ''May ny tranontsika'': Greta Thunberg, 16 taona, manentana mpitarika mba haka andraikitra amin' ny toetrandro]. ''The Guardian''. 25 Janoary 2019. Novangiana ny 14 Febroary 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190725051443/https://www.theguardian.com/environment/2019/jan/25/our-house-is-on-fire-greta-thunberg16-urges-leaders-to-act-on-climate (25 Jolay 2019).</ref><ref>Christopher Caldwell. [https://www.nytimes.com/2019/08/02/opinion/climate-change-greta-thunberg.html Hevitra | Ny olana amin' ny fikatrohan' i Greta Thunberg momba ny toetrandro]. ''The New York Times''. 2 Aogositra 2019. Novangiana ny 21 Aogositra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190819194121/https://www.nytimes.com/2019/08/02/opinion/climate-change-greta-thunberg.html (19 Aogositra 2019).</ref> Nilazany koa fa amin' ny fandraisana andraikitra ilaina dia tsy tokony hihaino azy ny mpanao politika, fa tokony hihaino ny siantifika izay manazava ny fomba hikarakarana ny krizy.<ref>[https://www.bbc.com/news/av/uk-48018034/climate-change-activist-greta-thunberg-listen-to-climate-scientists ''Krizin' ny toetrandro iankinan' ny aina. Henoy ny siantifika'']. ''[[BBC News]]''. 14 Aogositra 2019. Novangiana ny 31 Aogositra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190814200923/https://www.bbc.com/news/av/uk-48018034/climate-change-activist-greta-thunberg-listen-to-climate-scientists (14 Aogositra 2019).</ref><ref name="Our house is on fire"/> Araka ny voalazan' ireo mpahay siansa ara-politika Mattia Zulianello sy Diego Ceccobelli, azo faritana ho ekôcentrisma teknokratika ny hevitr' i Thunberg, izay miorina amin' ny "fanandratana ny vox scientifica".<ref>Mattia Zulianello; Diego Ceccobelli. ''Don't Call it Climate Populism: on Greta Thunberg's Technocratic Ecocentrism''. ''The Political Quarterly''. 2020. Vol. 91, laharana 3, p. 623–631. doi:10.1111/1467-923X.12858. Novangiana ny 3 Septambra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20210903160758/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1467-923X.12858 (3 Septambra 2021).</ref> Manokana kokoa, nilaza i Thunberg fa tsy ampy ny fifanarahana natao tao amin' ny Fifanarahana tao Paris mba hamerana ny fiakaran' ny hafanan' ny tany ho 1,5 °C, ary ilaina ny mihen-danja haingana ny fiakaran' ny tsipika famoahana entona manafana ny tany tsy tara kokoa noho ny taona 2020, araka ny voalazan' ny [[Tatitra manokana momba ny fiakaran' ny hafanan' ny tany 1.5 °C|Tatitra manokana momba ny fiakaran' ny hafanan' ny tany 1,5 °C]] navoakan' ny IPCC tamin' ny 2018.<ref>Andrea Germanos. [https://www.commondreams.org/news/2019/07/29/deliver-fundamental-message-survival-future-generations-greta-thunberg-sail-atlantic Hanaterana 'Hafatra Fototra' ho an' ny 'Fahaveloman' ny taranaka ho avy,' Greta Thunberg hananika sambo hanandrana ny Atlantika ho an' i Amerika]. ''Common Dreams''. 29 Jolay 2019. Novangiana ny 31 Aogositra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190831085522/https://www.commondreams.org/news/2019/07/29/deliver-fundamental-message-survival-future-generations-greta-thunberg-sail-atlantic (31 Aogositra 2019).</ref><ref name="Guardian MPS Speech" /> Tamin' ny Febroary 2019, tamin' ny fivoriana tao amin' ny [[Vaomieran' ny Toekarena sy ny Fiaraha-monina Eoropeana]], nilaza izy fa ny tanjon' ny Vondrona Eoropeana amin' ny fampihenana 40% amin' ny famoahana entona hatramin' ny taona 2030 dia "tsy ampy hiarovana ny hoavin' ny ankizy mitombo amin' izao fotoana izao"<ref><blockquote>not sufficient to protect the future for children growing up today</blockquote></ref> ary tsy maintsy mampihena 80% ny famoahana {{CO2}} ny EU, indroa avo heny noho ilay tanjona 40%.<ref name="auto2">Lachlan Carmichael. [https://news.yahoo.com/climate-activist-thunberg-urges-eu-double-carbon-reduction-111042030.html Mpikatroka momba ny toetrandro Thunberg miantso ny EU hanamafy avo roa heny ny tanjon' ny fampihenana karbônina]. ''Agence France-Presse'' tamin' ny alalan' i Yahoo! News. 22 Febroary 2019. Novangiana ny 22 Febroary 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190221172831/https://news.yahoo.com/climate-activist-thunberg-urges-eu-double-carbon-reduction-111042030 (21 Febroary 2019).</ref><ref>Jennifer Rankin. [https://www.theguardian.com/environment/2019/feb/21/greta-thunberg-tells-eu-your-greenhouse-gas-targets-are-too-low Greta Thunberg milaza amin' ny EU: ambany loatra ny tanjonareo momba ny entona manafana ny tany]. ''The Guardian''. 21 Febroary 2019. Novangiana ny 31 Aogositra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190901001043/https://www.theguardian.com/environment/2019/feb/21/greta-thunberg-tells-eu-your-greenhouse-gas-targets-are-too-low (1 Septambra 2019).</ref> Namerina ny heviny momba ny tsy fandraisana andraikitra ara-politika indray i Thunberg tamin' ny tafatafa iray tamin' ny Novambra 2020 izay nilazany hoe "faly ny mpitondra mametraka tanjona ho an' ny am-polony taona ho avy, nefa misalasala rehefa ilaina ny hetsika maika." <ref name="carrington-2020-11-09">Damian Carrington. [''Mpihatsaravelatsihy sy fandokafana maitso'': Greta Thunberg manakiana mpitondra amin' ny krizin' ny toetrandro]. ''The Guardian''. 9 Novambra 2020. Novangiana ny 9 Novambra 2020. Tahiry: https://web.archive.org/web/20201109130732/https://www.theguardian.com/environment/2020/nov/09/hypocrites-and-greenwash-greta-thunberg-climate-crisis (9 Novambra 2020).</ref> Nanakiana ny [[Drafitra maitso eoropeana]] izy, izay mikendry ny hahatonga ny Vondrona Eoropeana ho [[aotra karbonina]] amin' ny taona 2050,<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2020/jul/21/greta-thunberg-says-eu-recovery-plans-climate-provisions-inadequate Greta Thunberg milaza fa tsy ampy ny fepetra momba ny toetrandro ao amin' ny drafitra famerenana amin' laoniny ny EU]. ''The Guardian''. 21 Jolay 2020. Novangiana ny 30 Oktobra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20211030041531/https://www.theguardian.com/environment/2020/jul/21/greta-thunberg-says-eu-recovery-plans-climate-provisions-inadequate (30 Oktobra 2021).</ref> nilaza fa "mandefa hafatra mazava fa misy hetsika tena izy sy ampy atao, nefa tsy misy akory izany. Tsy mifampiraharaha ny natiora, ary tsy afaka manao fifanarahana amin' ny fizika ianao."<ref>[https://euobserver.com/green-deal/147633 Thunberg miantso ny lalàna vaovao momba ny toetrandro EU hoe 'fandresena lahatra']. ''EUobserver''. 5 Martsa 2020. Novangiana ny 30 Oktobra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20211030041520/https://euobserver.com/green-deal/147633 (30 Oktobra 2021).</ref> Tamin' ny Jolay 2020, i Thunberg, [[Luisa Neubauer]], [[Anuna De Wever]] ary [[Adélaïde Charlier]] dia nanoratra taratasy misokatra ho an' ireo mpitarika rehetra ao amin' ny EU sy ireo filoha mpanjaka nilaza fa tsy maintsy "miaro ny hanaovana ny [[ekosida]] ho heloka iraisam-pirenena eo anivon' ny Fitsarana Heloka Bevava Iraisam-pirenena."<ref>Sophie Yeo. [https://www.bbc.com/future/article/20201105-what-is-ecocide Ekosida: Tokony ho heloka ve ny famonoana ny natiora?]. ''BBC''. 6 Novambra 2020. Novangiana ny 16 Jona 2023. Tahiry: https://web.archive.org/web/20230907204335/https://www.bbc.com/future/article/20201105-what-is-ecocide (7 Septambra 2023).</ref><ref>[https://www.stopecocide.earth/supporters Mpanohana ny Lalàn' ny Ekosida]. ''Stop Ecocide International''. Novangiana ny 16 Jona 2023. Tahiry: https://web.archive.org/web/20230606045438/https://www.stopecocide.earth/supporters (6 Jona 2023).</ref> Tamin' ny Jona 2023, niantso ny famotehana ny tohodranon' i Kakhovka tany Okraina nataon' i Rosia ho ekosida i Thunberg ary niantso ny hampiantsoana fitsarana, nilaza hoe "Tsy maintsy tompon' andraikitra amin' ny hetsika sy ny heloka nataony i Rosia. Ny mason' izao tontolo izao dia mitodika amin' izy ireo izao."<ref>[https://www.reuters.com/world/europe/thunberg-criticises-russia-over-ukraine-dam-ecocide-2023-06-09 Thunberg manakiana an' i Rosia momba ny 'ekosida' tamin' ny tohodranon' i Okraina]. ''Reuters''. 9 Jona 2023. Novangiana ny 16 Jona 2023. Tahiry: https://web.archive.org/web/20230611185745/https://www.reuters.com/world/europe/thunberg-criticises-russia-over-ukraine-dam-ecocide-2023-06-09 (11 Jona 2023).</ref><ref>[https://news.yahoo.com/greta-thunberg-joins-rally-bonn-112305595.html Greta Thunberg nanatevin-daharana fihetsiketsehana tao Bonn manohitra ny ekosidan' i Rosia tao Okraina]. ''Yahoo News''. 15 Jona 2023. Novangiana ny 16 Jona 2023. Tahiry: https://web.archive.org/web/20230616133130/https://news.yahoo.com/greta-thunberg-joins-rally-bonn-112305595.html (16 Jona 2023).</ref> Tamin' ny tafatafa iray vetivety talohan' ny [[Fivoriana 2021 momba ny fiovan' ny toetrandro ao amin' ny Firenena Mikambana]] (COP26) tao Glasgow, rehefa nanontaniana an' i Thunberg hoe hatraiza ny fanantenany fa hahazo vokatra ilay fivoriana, dia namaly izy hoe "Tsy nisy zavatra niova hatramin' ny taona lasa. Hilaza ny mpitondra hoe 'hataontsika izao sy izao, hanambatra hery isika dia hahatratra an' izao', nefa tsy hanao na inona na inona. Mety misy zavatra an' ohatra fotsiny, kaonty foronina, zavatra tsy misy fiantraikany lehibe. Afaka manana COP maro isika, saingy tsy hisy tena vokatra hivoaka avy aminy."<ref name=hattenstone>Simon Hattenstone. [https://www.theguardian.com/environment/ng-interactive/2021/sep/25/greta-thunberg-i-really-see-the-value-of-friendship-apart-from-the-climate-almost-nothing-else-matters Tafatafa: Ny fiovàn' i Greta Thunberg]. ''The Guardian''. 25 Septambra 2021. Novangiana ny 25 Septambra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20211030164705/https://www.theguardian.com/environment/ng-interactive/2021/sep/25/greta-thunberg-i-really-see-the-value-of-friendship-apart-from-the-climate-almost-nothing-else-matters (30 Oktobra 2021).</ref> Niantso an' i [[Xi Jinping]], filohan' i Sina, izy ho "mpitarika fitondrana jadona" ary nilaza fa "ny demokrasia no vahaolana voalohany amin' ny krizin' ny toetrandro, satria ny hany afaka manavotra antsika amin' ity toe-javatra ity dia ... tsindry goavana avy amin' ny vahoaka."<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2021/oct/12/greta-thunberg-cop26-interview Greta Thunberg: vonona hihaona amin' i Biden amin' ny Cop26 aho saingy aza manantena be]. ''The Guardian''. 12 Oktobra 2021. Novangiana ny 30 Oktobra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20211030041519/https://www.theguardian.com/environment/2021/oct/12/greta-thunberg-cop26-interview (30 Oktobra 2021).</ref> == Fanehoan-kevitra sy fiantraikany avy amin' ny besinimaro == === Akademisiana === Tamin' ny Febroary 2019, akademisiana 224 no nanao sonia taratasy misokatra fanohanana nilaza fa nahazo aingam-panahy tamin' ny hetsiky ny Thunberg sy ireo ankizy mpianatra nitokona izy ireo tamin' ny fanaovana re feo.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2019/feb/13/school-climate-strike-childrens-brave-stand-has-our-support Fitokonana noho ny toetrandro ataon' ny ankizy an-tsekoly: mijoro am-pahasahiana, manohana izahay]. ''The Guardian''. 13 Febroary 2019. Fidirana 22 Jolay 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190825072245/https://www.theguardian.com/environment/2019/feb/13/school-climate-strike-childrens-brave-stand-has-our-support (25 Aogositra 2019).</ref> Io fanohanana avy amin' ny akademisiana, anisan' izany ny mpahay siansa maro, io dia mifanohitra tanteraka amin' ny fanoherana izay matetika azon' i Thunberg avy amin' ny mpanao politika.<ref>Briand F. 2012. ''Making research count in marine governance – The communication challenge''. ''CIESM Marine Policy Series'' laharana 3, 36 p. ISSN 2306-4897 [https://www.ciesm.org/FBriand_comm&governance.pdf]</ref> === Mpanao politika === Nifanena tamin' ny mpanao politika sy mpitarika eran-tany maro i Thunberg saingy nilaza fa tsy mahita na mpanao politika iray akory izy izay nahatonga azy ho gaga. Rehefa nanontaniana momba an' i [[Jacinda Ardern]], Praiminisitra an' i Novely Zelandy, izay nilaza fa olana iankinan' ny aina na fahafatesana ny krizin' ny toetrandro, dia naneho hevitra i Thunberg hoe: “Mahatsikaiky fa heverin' ny olona ho mpitarika amin' ny toetrandro i Jacinda Ardern sy ny toa azy. Izay no mampiseho fa tena kely ny fahalalan' ny olona momba ny krizin' ny toetrandro.”<ref>"It's funny that people believe Jacinda Ardern and people like that are climate leaders. That just tells you how little people know about the climate crisis."</ref> Nilaza i Thunberg fa tsy miraharaha teny sy fihetseham-po izy: “Mazava loatra fa tsy nihena ny famoahana entona. Tsy ilaina akory ny milaza fa tsy manao na inona na inona ireo olona ireo.”<ref>"Obviously the emissions haven't fallen. It goes without saying that these people are not doing anything."</ref> Raha ny marina, nitombo 2% tamin' ny 2019 ny famoahana entona manafana ny toetrandro ao Novely Zelandy.<ref name="Hattenstone-2021" /> Sekretera Jeneralin' ny Firenena Mikambana [[António Guterres]] dia nanohana ny fitokonana sekoly natombok' i Thunberg, niaiky hoe: “Ny taranako tsy nahavita namaly araka ny tokony ho izy ny fanamby lehibe ateraky ny fiovan' ny toetrandro. Tsapan' ny tanora lalina izany. Tsy mahagaga raha tezitra izy ireo.”<ref>"My generation has failed to respond properly to the dramatic challenge of climate change. This is deeply felt by young people. No wonder they are angry."</ref><ref>António Guterres. [https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/mar/15/climate-strikers-urgency-un-summit-world-leaders Tokony hanentana antsika rehetra handray andraikitra amin' ny fivoriana manaraka an' ny ONU ny mpitokona noho ny toetrandro]. ''The Guardian''. 15 Martsa 2019. Fidirana 18 Martsa 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190318075042/https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/mar/15/climate-strikers-urgency-un-summit-world-leaders (18 Martsa 2019).</ref> Tamin' ny hetsika iray tao Novely Zelandy tamin' ny Mey 2019, nilaza i Guterres fa “tsy mandresy amin' ny ady amin' ny fiovan' ny toetrandro” ny taranany ary anjaran' ny tanora no “hamonjy ny tany”.<ref>"not winning the battle against climate change" / "rescue the planet"</ref><ref>Jason Walls. [https://www.nzherald.co.nz/politics/news/article.cfm?c_id=280&objectid=12230530 Sekretera Jeneralin' ny ONU Antonio Guterres nilaza fa tokony nanao bebe kokoa momba ny fiovan' ny toetrandro ny taranany]. ''[[The New Zealand Herald]]''. 13 Mey 2019. Fidirana 22 Jolay 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190516124801/https://www.nzherald.co.nz/politics/news/article.cfm?c_id=280&objectid=12230530 (16 Mey 2019).</ref> [[File:Greta Thunberg urges MEPs to show climate leadership - 49617793623.jpg|thumb|Thunberg miantso ny [[MPE]] haneho fitarika amin' ny toetrandro, nahazo fiderana mitsangana, 2020.]] Ireo kandidà Demaokrata tamin' ny [[Fifidianana filohan' i Etazonia 2020]], anisan' izany [[Kamala Harris]], [[Beto O'Rourke]], ary [[Bernie Sanders]], dia naneho fanohanana taorian' ny lahateniny tamin' ny fivoriana hetsika tamin' ny Septambra 2019 tao New York.<ref>Tess Bonn. [https://thehill.com/hilltv/rising/462777-climate-change-activist-greta-thunberg-terrifies-people Mpikatroka momba ny toetrandro: ny “lasa endrik' ity olana ity” i Thunberg dia mampatahotra olona maro]. ''[[The Hill (newspaper)|The Hill]]''. 24 Septambra 2019. Fidirana 26 Janoary 2020. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191207021714/https://thehill.com/hilltv/rising/462777-climate-change-activist-greta-thunberg-terrifies-people (7 Desambra 2019).</ref> Nanamarika ny Kansilera alemà Angela Merkel fa ny mpikatroka tanora toa an' i Thunberg no nanosika ny governemantany hihafaingana amin' ny hetsika momba ny toetrandro.<ref>[https://www.france24.com/en/20190719-merkel-says-greta-thunberg-drove-us-move-climate-change Nilaza i Merkel fa “noteren' i Greta Thunberg” izy ireo hiroso amin' ny fiovan' ny toetrandro]. ''[[France 24]]''. 19 Jolay 2019. Fidirana 28 Janoary 2020. Tahiry: https://web.archive.org/web/20200128111722/https://www.france24.com/en/20190719-merkel-says-greta-thunberg-drove-us-move-climate-change (28 Janoary 2020).</ref> Noharanitan' ny mpanao politika ihany koa i Thunberg sy ny fampielezany, manomboka amin' ny fanafihana manokana ka hatramin' ny filazana fa manatsotra tafahoatra olana sarotra izy. Anisan' ireo mpitsikera i [[Scott Morrison]], Praiminisitra Aostraliana,<ref>David Crowe. [https://www.smh.com.au/politics/federal/morrison-warns-against-needless-anxiety-after-thunberg-climate-speech-20190925-p52uma.html Morrison mampitandrina amin' ny “fiahiahiana tsy ilaina” taorian' ny lahatenin' i Thunberg momba ny toetrandro]. ''The Sydney Morning Herald''. 25 Septambra 2019. Fidirana 31 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191031131722/https://www.smh.com.au/politics/federal/morrison-warns-against-needless-anxiety-after-thunberg-climate-speech-20190925-p52uma.html (31 Oktobra 2019).</ref> ny kansilera alemà [[Angela Merkel]],<ref>Oliver Moody. [https://www.thetimes.com/world/europe/article/worlds-leaders-turn-on-greta-thunberg-after-legal-move-over-carbon-emissions-w3dnr75bs Mpitarika eran-tany mihodina manohitra an' i Greta Thunberg taorian' ny hetsika ara-dalàna momba ny entona karbônina]. ''[[The Times]]''. 26 Septambra 2019. Fidirana 31 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191031132127/https://www.thetimes.co.uk/article/worlds-leaders-turn-on-greta-thunberg-after-legal-move-over-carbon-emissions-w3dnr75bs (31 Oktobra 2019).</ref> ny filoha frantsay [[Emmanuel Macron]],<ref>[https://www.businessinsider.com/french-president-reacts-to-greta-thunbergs-climate-change-lawsuit-2019-9 Nilazan' i Emmanuel Macron fa “hampiteraka fifandrafiana” i Thunberg rehefa nitory an' i Frantsa noho ny tsy fandraisana andraikitra amin' ny hafanan' ny tany]. ''Business Insider''. 24 Septambra 2019. Fidirana 30 Oktobra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20211030041519/https://www.businessinsider.com/french-president-reacts-to-greta-thunbergs-climate-change-lawsuit-2019-9 (30 Oktobra 2021).</ref> ny filoha rosiana [[Vladimir Putin]],<ref>[https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-thunberg-idUSKBN1WH1FM Putin: Tsy mizara hafaliana amin' ny lahatenin' i Greta Thunberg ao amin' ny ONU aho]. ''[[Reuters]]''. 2 Oktobra 2019. Fidirana 30 Oktobra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20201126023602/https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-thunberg-idUSKBN1WH1FM (26 Novambra 2020).</ref> ny [[OPEC]] (Fikambanan' ny Fanjakana Mpamokatra Solitany) ary imbetsaka ny filoha amerikanina [[Donald Trump]].<ref>[https://www.afp.com/en/news/826/climate-campaigners-greatest-threat-oil-sector-opec-doc-1i79w11 Mpikatroka momba ny toetrandro no “fandrahonana lehibe indrindra” ho an' ny sehatry ny solitany: hoy ny OPEC]. Agence France-Presse. 2 Jolay 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190704220750/https://www.afp.com/en/news/826/climate-campaigners-greatest-threat-oil-sector-opec-doc-1i79w11 (4 Jolay 2019).</ref> Tamin' ny Septambra 2019, nizara lahatsary i Trump ahitana an' i Thunberg tezitra niteny tamin' ny mpitarika eran-tany, miaraka amin' ny teniny hoe “maty ny olona, potika tanteraka ny rafitra tontolo iainana; eo am-piandohan' ny [[Fongotra Holosena|fongotra faobe]] isika.” Nanoratra i Trump tao amin' ny Twitter hoe: “Toa tovovavy sambatra be izy, miandrandra hoavy mamirapiratra sy mahafinaritra. Mahafinaritra ny mahita!” Namaly i Thunberg tamin' ny fanovana ny mombamomba azy ao Twitter araka ny famaritany, ary nilaza fa tsy azony “ny antony hisafidianan' ny olon-dehibe haneso ankizy sy tanora noho ny fifandraisana sy ny fandraisana andraikitra amin' ny siansa raha afaka manao zavatra tsara izy ireo.”<ref>Loharano maromaro: * Veronica Stracqualursi. [https://edition.cnn.com/2019/09/24/politics/trump-greta-thunberg-climate-change-trnd/index.html Trump maneso an' i Greta Thunberg, tanora mpikatroka momba ny toetrandro]. ''[[CNN]]''. 25 Septambra 2019. Fidirana 5 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191005131531/https://edition.cnn.com/2019/09/24/politics/trump-greta-thunberg-climate-change-trnd/index.html (5 Oktobra 2019). * Michelle Nichols. [https://www.reuters.com/article/us-climate-change-un-thunberg/teenage-climate-activist-thunberg-takes-on-trumps-twitter-taunt-idUSKBN1W9299 Tanora mpikatroka Thunberg mamaly ny fanesoan' i Trump ao Twitter]. ''[[Reuters]]''. 25 Septambra 2019. Fidirana 5 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191005073433/https://www.reuters.com/article/us-climate-change-un-thunberg/teenage-climate-activist-thunberg-takes-on-trumps-twitter-taunt-idUSKBN1W9299 (5 Oktobra 2019). * Rob Gilles; Frank Jordans. [https://www.apnews.com/deb9b5aea9b24ee6a579f242d9149982 Greta: Maneso ankizy ny olon-dehibe satria atahoran' izy ireo ny fomba fijeriny]. ''[[Associated Press News]]''. 28 Septambra 2019. Fidirana 5 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190930202854/https://www.apnews.com/deb9b5aea9b24ee6a579f242d9149982 (30 Septambra 2019). * [https://news.yahoo.com/trump-slammed-trolling-greta-thunberg-climate-speech-071912588.html Voatsikera i Trump noho ny fanesoana ny lahatenin' i Greta Thunberg]. [[Agence France-Presse]]. 25 Septambra 2019. Fidirana 5 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191006232010/https://news.yahoo.com/trump-slammed-trolling-greta-thunberg-climate-speech-071912588.html (6 Oktobra 2019).</ref> Tamin' ny Desambra 2019, naneso azy indray i Trump rehefa notononina ho ''Time'' Olona 2019 i Thunberg, ka nibitsika hoe: “Tena adaladala. Tokony hiasa amin' ny olan' ny fitantanana hatezerany i Greta, dia handeha hijery sarimihetsika taloha tsara miaraka amin' ny namana! Milamina Greta, milamina!”<ref>Laurel Wamsley. [https://www.npr.org/2019/12/12/787488397/after-greta-thunberg-wins-time-honor-trump-tweets-chill-and-go-to-the-movies Rehefa nahazo ny voninahitr' ny ''Time'' i Greta Thunberg, i Trump manoro hevitra hoe “milamìna” ary hijery sarimihetsika]. ''NPR''. 12 Desambra 2019. Fidirana 21 Janoary 2023. Tahiry: https://web.archive.org/web/20230121224810/https://www.npr.org/2019/12/12/787488397/after-greta-thunberg-wins-time-honor-trump-tweets-chill-and-go-to-the-movies (21 Janoary 2023).</ref> Namaly i Thunberg tamin' ny fanovana ny mombamomba azy tao Twitter ho: “Tovovavy iray miasa amin' ny olan' ny fitantanana hatezerana. Amin' izao fotoana izao dia miala sasatra ary mijery sarimihetsika taloha miaraka amin' ny namana.”<ref>Derrick Bryson Taylor. [https://www.nytimes.com/2019/12/12/us/politics/greta-thunberg-trump.html Trump maneso an' i Greta Thunberg ao amin' ny Twitter, ary mamaly izy]. ''The New York Times''. 12 Desambra 2019. Fidirana 14 Desambra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191214194438/https://www.nytimes.com/2019/12/12/us/politics/greta-thunberg-trump.html (14 Desambra 2019).</ref> Nandritra ny [[Fifidianana filohan' i Etazonia 2020]], namaly ny bitsik' i Trump “Stop the count!” i Thunberg toy izao: “Tena adaladala. Tokony hiasa amin' ny olan' ny fitantanana hatezerana i Donald, dia handeha hijery sarimihetsika taloha tsara miaraka amin' ny namana! Milamina Donald, milamina!”<ref>[https://www.dw.com/en/greta-thunberg-mocks-trump-over-election-fraud-claims/a-55516598 Greta Thunberg maneso an' i Trump momba ny filazan' ny hosoka tamin' ny fifidianana]. ''[[Deutsche Welle]]''. Fidirana 15 Janoary 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20210121001221/https://www.dw.com/en/greta-thunberg-mocks-trump-over-election-fraud-claims/a-55516598 (21 Janoary 2021).</ref><ref>[https://globalnews.ca/news/7447420/greta-thunberg-donald-trump-tweet/ Greta Thunberg maneso ny hatezeran' i Trump: ‘Milamina, Donald, milamina!']. ''[[Global News]]''. Fidirana 15 Janoary 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20210121070803/https://globalnews.ca/news/7447420/greta-thunberg-donald-trump-tweet/ (21 Janoary 2021).</ref> Tamin' ny Oktobra 2019, nilaza i Putin fa “ankizivavy tsara sy marina fo” i Thunberg, sady nanolo-kevitra fa ampiasaina hanompoan' ny tombontsoan' ny hafa izy. Nitsikera azy izy ho “tsy ampy fampahafantarana”, nanampy hoe: “Tsy nisy nanazava tamin' i Greta fa sarotra sy tsy mitovy ny tontolo maoderina, ary ny olona ao Afrika na any amin' ny firenena aziatika maro te hiaina amin' ny haavon' ny harena mitovy amin' ny any Soeda.” Tahaka ny namaliany an' i Trump, dia novain' i Thunberg hanaraka io famaritana io ny mombamomba azy ao Twitter.<ref>Loharano maromaro: * Tania Snuggs. [https://news.sky.com/story/climate-change-activist-greta-thunberg-poorly-informed-claims-vladimir-putin-11826259 Putin: Tsy “ampy fampahafantarana” i Greta Thunberg]. ''[[Sky News]]''. 3 Oktobra 2019. Fidirana 4 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191004014745/https://news.sky.com/story/climate-change-activist-greta-thunberg-poorly-informed-claims-vladimir-putin-11826259 (4 Oktobra 2019). * [https://www.france24.com/en/20191004-greta-thunberg-mocks-putin-s-kind-girl-jibes-on-twitter Greta Thunberg maneso ny teny fanambanian' i Putin hoe “ankizivavy tsara” ao amin' ny Twitter]. ''[[France 24]]''. 4 Oktobra 2019. Fidirana 15 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191015213230/https://www.france24.com/en/20191004-greta-thunberg-mocks-putin-s-kind-girl-jibes-on-twitter (15 Oktobra 2019). * [https://apnews.com/6ea9262e7ea24efab5acf6ee877945fe Manambara i Putin fa ampiasaina ilay tanora mpikatroka momba ny toetrandro]. ''[[Associated Press News]]''. 3 Oktobra 2019. Fidirana 5 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191004082941/https://apnews.com/6ea9262e7ea24efab5acf6ee877945fe (4 Oktobra 2019). * Vladimir Soldatkin; Dmitry Zhdannikov. [https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-thunberg/putin-i-dont-share-excitement-about-greta-thunbergs-un-speech-idUSKBN1WH1FM Putin: Tsy mizara hafaliana amin' ny lahatenin' i Greta Thunberg ao amin' ny ONU aho]. ''[[Reuters]]''. 2 Oktobra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191117151345/https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-thunberg/putin-i-dont-share-excitement-about-greta-thunbergs-un-speech-idUSKBN1WH1FM (17 Novambra 2019).</ref> Tamin' ny Desambra 2019, nibitsika i Thunberg hoe: “Raha tena marina, novonoina mihitsy ireo vahoaka teratany satria niezaka niaro ny ala amin' ny [[Fandravan-kazo tsy ara-dalàna ao amin' ny Ala Amazonia|fandravan-kazo tsy ara-dalàna]]. Im-betsaka. Mahamenatra fa mangina izao tontolo izao momba izany.” Rehefa nanontaniana momba io lohahevitra io roa andro tatỳ aoriana, dia namaly ny filohan' i Brezila tamin' izay [[Jair Bolsonaro]] hoe: “Nilaza i Greta fa maty ny Indiana satria niezaka niaro ny [[Ala Amazonia|Amazonia]] izy ireo. Mahavariana ny fomba anomezan' ny gazety feo ny zazavavy maditra tahaka izany.” Tamin' io andro io ihany dia novain' i Thunberg ny mombamomba azy ho {{lang|pt|pirralha}}, teny pôrtiogey midika hoe {{gloss|zazakely maditra}} nampiasain' i Bolsonaro.<ref>[https://g1.globo.com/natureza/noticia/2019/12/10/ativista-greta-thunberg-muda-descricao-no-twitter-para-pirralha-apos-declaracao-de-bolsonaro.ghtml Mpikatroka Greta Thunberg manova ny famaritana ao amin' ny Twitter ho ‘pirralha' taorian' ny tenin' i Bolsonaro]. ''G1''. 10 Desambra 2019. Fidirana 10 Desambra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191210155236/https://g1.globo.com/natureza/noticia/2019/12/10/ativista-greta-thunberg-muda-descricao-no-twitter-para-pirralha-apos-declaracao-de-bolsonaro.ghtml (10 Desambra 2019).</ref><ref>Tom Phillips. [http://www.theguardian.com/environment/2019/dec/10/greta-thunberg-jair-bolsonaro-brazil-indigenous-amazon Nampiantsika an' i Greta ho “pirralha” ny mpitarika farany havanana Breziliana Jair Bolsonaro]. ''[[The Guardian]]''. 10 Desambra 2019. Fidirana 26 Febroary 2022. Tahiry: https://web.archive.org/web/20220126133932/https://www.theguardian.com/environment/2019/dec/10/greta-thunberg-jair-bolsonaro-brazil-indigenous-amazon (26 Janoary 2022).</ref> Tamin' ny tantara navoakan' ny ''Time'' tamin' ny Mey 2019, namaly ny fanehoan-kevitra manevateva azony an-tserasera i Thunberg hoe: “Tena mampihomehy rehefa ny hany azon' ny olona atao dia ny maneso anao, na miresaka ny bika aman' endrinao na toetranao, satria midika izany fa tsy manana adihevitra na zavatra hafa holazaina izy ireo.”<ref name="time.com">Suyin Haynes. [https://time.com/collection/next-generation-leaders/5584902/greta-thunberg-next-generation-leaders/ ‘Ankehitriny dia miteny amin' izao tontolo izao aho.' Ahoana no nahatonga ny tanora mpikatroka momba ny toetrandro Greta Thunberg henoina] {{Wayback|url=https://time.com/collection/next-generation-leaders/5584902/greta-thunberg-next-generation-leaders/ |date=20190722212014 }}. ''Time''. 16 Mey 2019. Fidirana 22 Jolay 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20190722212014/https://time.com/collection-post/5584902/greta-thunberg-next-generation-leaders/ (22 Jolay 2019).</ref> Filohan' i Etazonia teo aloha sady solon-toeran' i Trump tatỳ aoriana [[Joe Biden]] dia namaly ny fanesoan' i Trump taorian' ny nahatongavan' i Thunberg ho Olona 2019 an' ny ''Time'', nibitsika tamin' i Trump hoe: “Karazana filoha manao tsindry hazo lena amin' ny tanora ve ianao? @realDonaldTrump, afaka mianatra amin' i Greta ianao momba ny dikan' ny maha-mpitarika.”<ref>Veronica Stracqualursi. [https://www.cnn.com/2019/12/12/politics/trump-greta-thunberg-time-person-of-the-year/index.html Trump maneso indray an' i Greta Thunberg, tanora mpikatroka momba ny toetrandro]. ''[[CNN]]''. 13 Desambra 2019. Fidirana 14 Desambra 2019. Tahiry: https://web.archive.org/web/20191214214004/https://www.cnn.com/2019/12/12/politics/trump-greta-thunberg-time-person-of-the-year/index.html (14 Desambra 2019).</ref> Tamin' ny 30 Martsa 2021, [[Frans Timmermans]], Komisionera Eoropeana misahana ny Hetsika momba ny Toetrandro, dia nilaza tao amin' ny bitsika taorian' ny niresahany tamin' i Thunberg fa “Mijanona hifikitra amin' ny fanoloran-tena” ny Vaomiera hampanao ny [[Paikady iombonana momba ny fambolena]] “hanatanteraka ny tanjon' ny” [[Drafitra maitso eoropeana]].<ref>Politico. [https://www.politico.eu/article/greta-thunberg-timmermans-not-doing-enough-to-green-eu-farm-policy/ Greta Thunberg: tsy ampy ny ataon' i Timmermans amin' ny fanalefahana ny politika ambanivohitra EU]. ''Politico''. 30 Martsa 2021. Fidirana 30 Oktobra 2021. Tahiry: https://web.archive.org/web/20211030041519/https://www.politico.eu/article/greta-thunberg-timmermans-not-doing-enough-to-green-eu-farm-policy/ (30 Oktobra 2021).</ref> === Gazety === [[File:Greta Thunberg at the Parliament (33744698908).jpg|thumb|Thunberg nobahanan' ny mpanao gazety tao amin' ny Parlemanta Eoropeana, 2019]] Tamin' ny Aogositra 2019, nosoratan' i Scott Walsman tao amin' ''[[Scientific American]]'' fa ireo mpanohitra an' i Thunberg dia nanao fanafihana manokana, nanevateva ny "autisme"-ny, ary miha-miantehitra amin' ny fanafihana [[ad hominem]] mba hanalefahana ny fiantraikany.<ref>"launched personal attacks", "bash [her] autism", ary "increasingly rely on ad hominem attacks to blunt her influence"</ref> <ref>[https://www.scientificamerican.com/article/climate-deniers-launch-personal-attacks-on-teen-activist/ "Mpandainga ny fiovan' ny toetrandro manafika ankizy mpikatroka amin' ny fomba manokana." Scott Waldman, Scientific American, 9 Aogositra 2019. Nalaina tamin' ny 29 Aogositra 2019. Voatahiry tamin' ny 10 Aogositra 2019.]</ref> Nosoratan' i Aditya Chakrabortty tao amin' ''The Guardian'', nilaza izy fa ireo mpanao gazety anisan' izany i [[Brendan O'Neill (mpanao gazety)|Brendan O'Neill]], [[Toby Young]], ny bilaogy ''[[Guido Fawkes]]'', ary koa [[Helen Dale]] sy [[Rod Liddle]] tao amin' ''[[The Spectator]]'' sy ''[[The Sunday Times]]'', dia nanao fanafihana manokana feno habibiana tamin' i Thunberg.<ref>"ugly personal attacks"</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/may/01/greta-thunberg-right-environmental-activist-attacks "Ny fanenjehana an' i Greta Thunberg dia porofo fa lany hevitra ny ankavanana." Aditya Chakrabortty, The Guardian, 1 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 21 Jolay 2019.] </ref> Mpanao gazety britanika amin' ny fahitalavitra [[Piers Morgan]] koa dia naneso an' i Thunberg. <ref>[https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/piers-morgan-gret-thunberg-extinction-rebellion-good-morning-britain_uk_5d9c5f7ee4b099389806106c "Nanesoeso an' i Greta Thunberg i Piers Morgan raha nanafika ireo 'mpihatsaravelatsihy Extinction Rebellion tsy menatra' izy." Ash Percival, HuffPost, 8 Oktobra 2019. Nalaina tamin' ny 1 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 12 Martsa 2021.]</ref> Ho ampahany amin' ny [[fandavana ny fiovan' ny toetrandro]], ny antoko [[havan' ny havanana]] alemana [[Alternative for Germany]] (AfD) dia nanafika an' i Thunberg amin' ny fomba tena mahery vaika, hoy i Jakob Guhl, mpikaroka ao amin' ny [[Institute for Strategic Dialogue]].<ref>"in fairly vicious ways"</ref><ref>[https://www.theguardian.com/environment/2019/may/14/germanys-afd-attacks-greta-thunberg-as-it-embraces-climate-denial "AfD any Alemaina mihodina manohitra an' i Greta Thunberg rehefa mandray ny fandavana ny fiovan' ny toetrandro." Kate Connolly, The Guardian, 14 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 17 Jolay 2019.]</ref> Ny lahatsoratra Twitter nataon' i [[Arron Banks]] nilaza fa misy lozam-piaramanidina an-tsambo hafahafa mitranga amin' ny volana Aogositra mikasika an' i Thunberg dia nampahatezitra solombavambahoaka britanika maro, olo-malaza ary akademisiana.<ref>"freak yachting accidents do happen in August"</ref> Nilaza i [[Tanja Bueltmann]], mpanorina ny EU Citizens' Champion, fa nampiditra ny faharendrehan' ny ankizy ho amin' ny fialam-boliny i Banks ary nilaza izy fa ny ankamaroan' ireo manafika an' i Thunberg dia lehilahy fotsy, eo anelanelan' ny taona, avy amin' ny ankavanana ara-politika. <ref>[https://www.theguardian.com/uk-news/2019/aug/15/arron-banks-jokes-about-greta-thunberg-and-freak-yachting-accidents "Manao hatsikana momba an' i Greta Thunberg sy ny lozam-piaramanidina hafahafa i Arron Banks." Mattha Busby, The Guardian, 15 Aogositra 2019. Nalaina tamin' ny 21 Aogositra 2019. Voatahiry tamin' ny 20 Aogositra 2019.]</ref> Nosoratan' i [[Gaby Hinsliff]] tao amin' ''The Guardian'' fa lasa toby vaovao amin' ny ady ara-kolontsaina Brexit i Thunberg, ary nilaza fa ny hatezerana ateraky ny fanafihana manokana nataon' ny Brexiteers tamin' i Thunberg dia manome azy ireo ny oksizenina tian' izy ireo amin' ny fifantohana ara-panjakana.<ref>"the new front in the Brexit culture war" ... "gives them the welcome oxygen of publicity"</ref><ref>[https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/aug/17/greta-thunberg-brexit-culture-war-nigel-farage "Ahoana no nahatonga an' i Greta Thunberg ho toby vaovao amin' ny ady ara-kolontsaina Brexit." Gaby Hinsliff, The Guardian, 17 Aogositra 2019. Nalaina tamin' ny 21 Aogositra 2019. Voatahiry tamin' ny 20 Aogositra 2019.]</ref> Tamin' ny Septambra 2019, nosoratan' i [[Nick Gillespie]] tao amin' ''[[Reason (gazety)|Reason]]'' fa mety avy am-po ny fihetsika feno fihetseham-po ataon' i Greta Thunberg, saingy na izany na ireo valiny mahatsiravina aterany aza dia tsy manome tari-dalana ho amin' ny politika ara-tontolo iainana tsara amin' izao tontolo izao mihamahan-karena isan' andro izao.<ref>"Greta Thunberg's histrionics are likely heartfelt but neither they nor the deplorable responses they conjure are a guide forward to good environmental policy in a world that is getting richer every day."</ref> <ref>[https://reason.com/2019/09/24/think-globally-shame-constantly-the-rise-of-greta-thunberg-environmentalism/ "Mieritrereta manerantany, menatra tsy an-kijanona: Ny fiakaran' ny tontolo iainana Greta Thunberg." Nick Gillespie, Reason, 24 Septambra 2019. Nalaina tamin' ny 12 Jolay 2022. Voatahiry tamin' ny 12 Jolay 2022.]</ref> Tamin' ny Aogositra 2021, nosoratan' i Yasmeen Serhan tao amin' ''[[The Atlantic]]'' fa i Thunberg dia lasa lasibatra amin' ny fampielezan-kevitra feno lainga sy teôria tsy marina avy amin' ny havanana sy ny [[ankavanana mpanohitra]], isan' izany ny famaritana azy ho toy ny ankizy tsy mitombina, fitaovan' ny havia, ary na dia ho [[Nazi]] aza.<ref>"the target of a barrage of disinformation and conspiracies" ... "including depictions of her as a spoiled child, a leftist pawn, and even a Nazi"</ref> <ref>[https://www.theatlantic.com/international/archive/2021/08/greta-thunberg-far-right-climate/619748/ "Rehefa mifandona amin' ny zatovo ny havanana." Yasmeen Serhan, The Atlantic, 14 Aogositra 2021. Nalaina tamin' ny 14 Aogositra 2021. Voatahiry tamin' ny 14 Aogositra 2021.]</ref> === "Greta Effect" === [[File:GrèveClimatGenève-27sept2019-041-RuesBasses.jpg|thumb|left|[[Fitokonana momba ny toetrandro Septambra 2019]] tao Genève]] Amin' ny famintinana ny fiantraikan' i Thunberg maneran-tany eo amin' ny adihevitra momba ny toetrandro, ny BBC dia nilaza fa izy dia ankasitrahana noho ny fampakarany ny fahatsiarovan' ny vahoaka maneran-tany momba ny fiovan' ny toetrandro, indrindra eo amin' ny tanora. Mpaneho hevitra maro no miantso izany hoe "vokatry Greta".<ref>BBC News, "Greta Thunberg: Iza moa ny mpikatroka momba ny toetrandro ary inona no vitany?" 29 Novambra 2019. Nalaina tamin' ny 26 Oktobra 2023. Voatahiry tamin' ny 25 Oktobra 2023. [https://www.bbc.com/news/world-europe-49918719]</ref> Ho setrin' ny fijoroany mahery, mpanao politika isan-karazany koa dia nanaiky ny filàna mifantoka amin' ny fiovan' ny toetrandro. Ny sekreteran' i Britaina misahana ny tontolo iainana, [[Michael Gove]], dia nilaza fa tsapany ny fankasitrahana lehibe, saingy koa andraikitra sy fahadisoana, rehefa nihaino azy izy. Nanaiky izy fa tsy nanao ampy ny taranaka misy azy hamahana ny olana. Ny mpanao politika avy amin' ny antoko Labour, [[Ed Miliband]], izay nampiditra ny [[Climate Change Act 2008]], dia nilaza hoe efa nampifoha anay ianao ary nampianatra lesona lehibe.<ref name="NEWS-Guardian(2019-04-23)" /> [[File:20200112 "Climate crisis" vs "Climate emergency" - Google search term usage.png|thumb|right|Nanomboka tamin' ny fiandohan' ny 2019, miaraka amin' ny fankasitrahana ampahibemaso mitombo ny asan' i Thunberg, ny angona avy amin' ny [[Google Trends]] dia mampiseho fitomboan' ny fikarohana ny teny hoe ''olana maika momba ny toetrandro'' (mena), sy ny teny hoe ''[[krizin' ny toetrandro]]'' (manga). Ny fiakarana tamin' ny 2006 dia nifandray tamin' ny famoahana ny sarimihetsika nataon' i [[Al Gore]], ''[[An Inconvenient Truth]]''.]] Tamin' ny Febroary 2019, nizara sehatra niaraka tamin' ny Filohan' ny Vaomiera Eoropeana [[Jean-Claude Juncker]] i Thunberg izay nilaza fa "Amin' ny vanim-potoana ara-bola manaraka 2021–2027, ny euro fahaefatra laniana ao amin' ny teti-bolan' ny EU dia ho amin' ny hetsika hanalefahana ny fiovan' ny toetrandro".<ref>Clare Roth, "Mpitarika mpianatra soedoà mahazo toky avy amin' ny EU handany miliara amin' ny toetrandro." Reuters, 21 Febroary 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 25 Jona 2019. [https://www.reuters.com/article/us-climatechange-teen-activist-idUSKCN1QA1RF]</ref> Nandray anjara lehibe ihany koa ny olan' ny toetrandro tamin' ny [[Fifidianana Parlemanta Eoropeana 2019]] tamin' ny Mey 2019,<ref name="Huggler">Justin Huggler, "Vokatry Greta? Ny toetrandro no lasa ivon' ny fifidianana eoropeana." The Daily Telegraph, 19 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 27 Mey 2019. [https://www.telegraph.co.uk/news/2019/05/19/europes-greens-sense-moment-climate-takes-centre-stage-elections/]</ref> rehefa nahazo vokatra tsara indrindra teo amin' ny tantara ny antoko Maitso,<ref name="theguardian.com">Jon Henley, "Zavatra dimy nianarantsika tamin' ny vokatra fifidianana manerana an' i Eoropa." The Guardian, 27 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 13 Jolay 2019. [https://www.theguardian.com/politics/2019/may/27/five-things-we-have-learned-from-the-election-results-across-europe]</ref> nampiakatra ny isan' ny MEP-ny avy amin' ny 52 ho 72.<ref>Parlemanta Eoropeana, "2019 European election results Comparative tool." Nalaina tamin' ny 5 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 5 Jolay 2019. [https://www.election-results.eu/tools/comparative-tool/]</ref> Ny ankamaroan' ny fitomboana dia avy any amin' ireo firenena eoropeana avaratra izay nandeha an-dalambe ny tanora nentanin' i Thunberg.<ref name="theguardian.com" /> Tamin' ny Jona 2019, fanadihadiana nataon' ny [[YouGov]] tao Britaina dia nahita fa niakatra be ny ahiahy ampahibemaso momba ny tontolo iainana hatramin' ny nidiran' i Thunberg sy ny Extinction Rebellion "namaky ny fipoahan' ny fandavana".<ref>Matthew Todd, "Miasa ny paikadin' ny Extinction Rebellion. Namaky ny fipoahan' ny fandavana." The Guardian, 10 Jona 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 23 Jolay 2019. [https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/jun/10/extinction-rebellion-bubble-denial-climate-crisis]</ref> Tamin' ny Aogositra 2019, navoaka sy nivarotra avo roa heny noho ny tamin' ny taona lasa ny bokin' ny ankizy momba ny krizin' ny toetrandro. Nambaran' ny mpamoaka fa noho ny "vokatry Greta" izany.<ref>Donna Ferguson, "'Vokatry Greta' mitondra fiakaran' ny boky ho an' ny ankizy momba ny tontolo iainana." The Guardian, 11 Aogositra 2019. Nalaina tamin' ny 21 Aogositra 2019. Voatahiry tamin' ny 20 Aogositra 2019. [https://www.theguardian.com/environment/2019/aug/11/greta-thunberg-leads-to-boom-in-books-aimed-at-empowering-children-to-save-planet]</ref> Tamin' ny Novambra 2019, nantsoin' i [[Margaret Atwood]] i Thunberg hoe "ny [[Joan of Arc]] an' ny tontolo iainana".<ref>Sanya Burgess, "Milaza i Margaret Atwood fa i Greta Thunberg no 'Joan of Arc an' ny tontolo iainana'." Sky News, 6 Novambra 2019. Nalaina tamin' ny 15 Jolay 2025. [https://news.sky.com/story/margaret-atwood-says-greta-thunberg-is-the-joan-of-arc-of-the-environment-11855734]</ref> Nentanin' i Thunberg, mpanome sy mpampiasa vola manan-karena avy any Etazonia dia nanome vola manodidina ny 600.000 USD<ref name="Taylor-2019" /> hanohanana ny Extinction Rebellion sy ny vondrona fitokonana sekoly mba hamorona ny Climate Emergency Fund.<ref>ClimateEmergencyFund.org. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 23 Jolay 2019. [http://climateemergencyfund.org/]</ref><ref>David Roberts, "'Our bet is paying off': nahoana no manangona vola ho an' ny mpikatroka momba ny toetrandro ny mpanome vola." Vox, 8 Oktobra 2019. Nalaina tamin' ny 4 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 28 Desambra 2019. [https://www.vox.com/energy-and-environment/2019/10/8/20899908/climate-change-protest-emergency-fund]</ref><ref>Paulina Firozi, "The Energy 202: Cash, banners and bullhorns: Mpanome vola lehibe manohana mpikatroka manakorontana momba ny toetrandro." The Washington Post, 12 Jolay 2019. Nalaina tamin' ny 4 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 18 Desambra 2019. [https://www.washingtonpost.com/news/powerpost/paloma/the-energy-202/2019/07/12/the-energy-202-cash-banners-and-bullhorns-big-philanthropists-throw-weight-behind-disruptive-climate-activists/5d278ea6a7a0a47d87c570e5/]</ref> [[Trevor Neilson]], iray amin' ireo mpanome vola, dia nilaza fa ireo mpanorina telo dia hifandray amin' ny namana manankarena maneran-tany mba hanome "in-100" bebe kokoa ao anatin' ny herinandro sy volana manaraka.<ref name="Taylor-2019">Matthew Taylor, "Mpanome vola amerikana maniry hanangona miliara ho an' ny mpikatroka momba ny toetrandro." The Guardian, 12 Jolay 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 21 Jolay 2019. [https://www.theguardian.com/environment/2019/jul/12/us-philanthropists-vow-to-raise-millions-for-climate-activists]</ref> Tamin' ny Desambra 2019, ny ''New Scientist'' dia namaritana ny fiantraikan' i Thunberg sy ny Extinction Rebellion tamin' ny lohateny hoe: "Ny taona nandinihan' izao tontolo izao ny fiovan' ny toetrandro".<ref>Adam Vaughan, "Ny taona nifoha izao tontolo izao amin' ny fiovan' ny toetrandro." New Scientist, 18 Desambra 2019, volana 244, laharana 3261/62, pejy 20–21. Nalaina tamin' ny 3 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 22 Desambra 2019. [https://www.newscientist.com/article/mg24432613-000-the-world-started-to-wake-up-to-climate-change-in-2019-now-what/]</ref> Araka ny fanadihadiana tamin' ny 2021, "ireo mahafantatra kokoa an' i Greta Thunberg dia manana faniriana ambony kokoa handray andraikitra iombonana hampihenana ny hafanan' ny tany ary ny finoana momba ny fahombiazan' ny fiaraha-mientana no manampy amin' izany fifandraisana izany. Ity fifandraisana eo amin' ny fahalalana an' i Greta Thunberg, ny finoana amin' ny fahombiazan' ny fiaraha-mientana, ary ny faniriana amin' ny hetsika iombonana ity dia mbola hita na dia rehefa mandinika ny fanohanana ankapobeny ny mpamaly ny fihetsiketsehana momba ny toetrandro aza."<ref>Anandita Sabherwal et al., "The Greta Thunberg Effect: Familiarity with Greta Thunberg predicts intentions to engage in climate activism in the United States." Journal of Applied Social Psychology, 2021, volana 51, laharana 4, pejy 321–333. doi:10.1111/jasp.12737</ref> === ''Flugskam'' (Henatra amin' ny sidina) === I Thunberg no nitari-dalana ny hetsika manohitra ny fiaramanidina, nampiroborobo ny dia an-dalamby noho ny antony ara-tontolo iainana.<ref>"How Greta Thunberg and 'flygskam' are forcing aviation industry to act on climate change." The Local, 9 Jona 2019. Nalaina tamin' ny 28 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 24 Jolay 2019. [https://www.thelocal.se/20190609/have-greta-thunberg-and-swedes-flygskam-forced-aviation-industry-to-act-on-climate-change]</ref> Ny teny malaza ampiasaina amin' ity hetsika ity dia [[henatra amin' ny sidina]].<ref name="Henley2019">Jon Henley, "#stayontheground: Misafidy ny lalamby ny Soedoà noho ny henatra amin' ny sidina." The Guardian, 4 Jona 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 21 Jolay 2019. [https://www.theguardian.com/world/2019/jun/04/stayontheground-swedes-turn-to-trains-amid-climate-flight-shame]</ref><ref>Richard Orange, "Dia an-dalamby nataon' i Greta Thunberg manerana an' i Eoropa mampiseho ny hetsika tsy hiaramanidina." The Guardian, 26 Aprily 2019. Nalaina tamin' ny 4 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 4 Jolay 2019. [https://www.theguardian.com/environment/2019/apr/26/greta-thunberg-train-journey-through-europe-flygskam-no-fly]</ref> Zava-mitranga iray izany izay mahatonga ny olona hahatsapa tsindry ara-tsosialy tsy hiaramanidina noho ny fiakaran' ny entona mpamokatra hafanana avy amin' ny indostrian' ny fiaramanidina. Tany am-boalohany dia tohanan' ilay atleta olympika soedoà [[Björn Ferry]], saingy nahazo hery be izany taorian' ny fandavan' i Thunberg hiaramanidina noho ny antony ara-tontolo iainana. Nanohana ilay fanentanana hampihena ny sidina i Thunberg ary nataony ho ampahany amin' ny "dia fampahafantarana" nataony tany Eoropa tamin' ny 2019.<ref>BBC, "Inona no atao hoe flygskam? Miteny momba ny 'henatra amin' ny sidina' i Greta – CBBC Newsround." Nalaina tamin' ny 25 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 4 Febroary 2020. [https://www.bbc.co.uk/newsround/49032117]</ref> Nitatitra i Soeda fihenana 4% amin' ny dia an'habakabaka anatiny tamin' ny 2019 sy fitomboana amin' ny fampiasana lalamby. Nilaza ny BBC fa mety hampihena ho antsasany ny fitomboan' ny dia maneran-tany amin' ny fiaramanidina ity hetsika ity, saingy nilaza kosa i Airbus sy Boeing fa mbola manantena fitomboana 4% eo ho eo hatramin' ny taona 2035.<ref>Jocelyn Timperley, "Nahoana ny 'henatra amin' ny sidina' no mahatonga ny olona hisafidy lalamby fa tsy fiaramanidina." BBC Future, 10 Septambra 2019. Nalaina tamin' ny 13 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 10 Janoary 2020. [https://www.bbc.com/future/article/20190909-why-flight-shame-is-making-people-swap-planes-for-trains]</ref><ref>"Sweden manome henatra ny olona tsy hiaramanidina." 10 Daily, 13 Janoary 2020. Nalaina tamin' ny 13 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 13 Janoary 2020. [https://10daily.com.au/news/world/a200113zjhcl/sweden-is-shaming-people-into-not-travelling-by-plane-20200113]</ref> Tamin' ny Jona 2019, [[Swedish Railways]] (SJ) dia nitatitra fa nitombo 8% tamin' ny taon-dasa ny isan' ny Soedoà nandray ny lamasinina ho an' ny dia anatiny, maneho ny fitomboan' ny ahiahy ampahibemaso momba ny fiantraikan' ny sidina amin' ny famokarana {{CO2}}.<ref>SJ AB, "Klimatoro ger kraftig förändring av svenskars resvanor" [Ny fiovan' ny toetrandro mahatonga fiovana lehibe eo amin' ny fahazarana mandeha an-dalan' ny Soedoà]. 31 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 24 Febroary 2023. Voatahiry tamin' ny 24 Febroary 2023. [https://www.mynewsdesk.com/se/sj/pressreleases/klimatoro-ger-kraftig-foeraendring-av-svenskars-resvanor-2881081]</ref><ref name="Henley2019"/> == Ao amin' ny kolontsaina sy ny zavakanto == [[File:Street art mural featuring Greta Thunberg in Istanbul-Kadıköy, Türkiye.jpg|thumb|Sary an-drindrina avo marom-pahitra misy an' i Thunberg any Istanbul, Torkia]] Efa naseho tao amin' ny kolontsaina sy ny zavakanto i Thunberg.<ref name="Grozdanic-2019">Sanja Grozdanic, "5 Fomba fanehoana malaza an' i Greta Thunberg amin' ny zavakanto." Sleek-mag.com, 16 Desambra 2019. Nalaina tamin' ny 20 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 30 Martsa 2020. [https://www.sleek-mag.com/article/depictions-of-greta-thunberg/] {{Wayback|url=https://www.sleek-mag.com/article/depictions-of-greta-thunberg/ |date=20200330003517 }}</ref> ''Greta and the Giants'', boky nosoratan' i Zoë Tucker sy Zoe Persico, navoakan' ny [[The Quarto Group|Frances Lincoln Children's Books]], dia nofahan-kevitra tamin' ny fiainan' i Thunberg.<ref>Zoë Tucker, ''Greta and the Giants: inspired by Greta Thunberg's stand to save the world'', Frances Lincoln Children's Books, Novambra 2019. ISBN 978-0711253773. Nalaina tamin' ny 3 Janoary 2020. Voatahiry tamin' ny 12 Martsa 2021. [https://books.google.com/books?id=-oe4DwAAQBAJ]</ref> {{Anchor|Make the World Greta Again}} Ny artista Arzantina Andrés Iglesias dia namoaka sary an-drindrina mirefy 18 metatra misy an' i Thunberg ambonin' ny arabe Mason, akaikin' ny Union Square any San Francisco.<ref>Tessa McLean, "Sary an-drindrina goavana misy an' i Greta Thunberg apetraka ao Union Square." San Francisco Chronicle, 8 Novambra 2019. Nalaina tamin' ny 7 Oktobra 2022. Voatahiry tamin' ny 7 Oktobra 2022. [https://www.sfgate.com/bayarea/article/Greta-Thunberg-mural-native-sons-building-cobre-sf-14820674.php]</ref> Ny mpanao hosodoko amerikanina [[Elizabeth Peyton]] dia nisafidy ny sariny ''Greta Thunberg'' tamin' ny 2019 ho sary lehibe amin' ny iray amin' ny fampirantiany.<ref name="Grozdanic-2019" /> Naseho tao amin' ny sary an-drindrina maro izy. Any [[Bristol]], sary an-drindrina mirefy {{convert|15|m|ft|adj=mid|-high}} nataon' ny artista Jody Thomas, mampiseho ny antsasaky ny endriny ambany toy ny hoe efa rakotry ny [[fiakaran' ny ranomasina]] nanomboka tamin' ny Mey 2019.<ref>Alex Howick & Dion Hesson, "Sary an-drindrina goavana misy an' i Greta Thunberg hosodoko ao amin' ny rindrina any Bristol." BBC News, 31 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 10 Aogositra 2019. [https://www.bbc.com/news/av/uk-england-bristol-48471558/huge-greta-thunberg-mural-painted-on-bristol-wall]</ref> Naseho tao amin' ny fonon' ny gazety ''[[Time]]'' tamin' ny volana Mey 2019 i Thunberg, izay voatondro ho modely sy iray amin' ireo "[[Time Next Generation Leaders|Mpitarika Taranaka Manaraka]]".<ref name="time.com"/> <ref name="WEB-PBN(2019-05-16)">Liam Gilliver, "Greta Thunberg eo amin' ny fonon' ny Time: 'Ankehitriny dia miteny amin' izao tontolo izao aho'." Plant Based News, 16 Mey 2019. Nalaina tamin' ny 22 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 30 Jona 2019. [https://www.plantbasednews.org/post/greta-thunberg-cover-time] {{Wayback|url=https://www.plantbasednews.org/post/greta-thunberg-cover-time |date=20190630045412 }}</ref> Izy sy olona dimy ambin' ny folo hafa dia naseho tao amin' ny fonon' ny gazety lamaody ''[[British Vogue]]'' novokarin' i [[Meghan, Duchess of Sussex]] tamin' ny Septambra 2019.<ref name="IT-2019-07-31">The Irish Times, "Meghan Markle mametraka an' i Sinéad Burke amin' ny fonon' ny Vogue ho an' ny volana Septambra." 29 Jolay 2019. Nalaina tamin' ny 31 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 29 Jolay 2019. [https://www.irishtimes.com/life-and-style/fashion/meghan-markle-puts-sinéad-burke-on-the-cover-of-vogue-s-september-issue-1.3970604]</ref> Ny [[Kabary nataon' i Greta Thunberg|kabary nataon' i Thunberg]] sasany dia nampidirina tao anaty mozika. Tamin' ny 2019, nanome feo ho an' ny hira "[[The 1975 (2019 song)|The 1975]]" i Thunberg, hira an' ilay tarika anglisy [[The 1975]]. Nofaranany ilay hira tamin' ny fanentanana hoe: "Noho izany, ianareo rehetra any ivelany, izao no fotoana hanaovana tsy fankatoavana ara-tsosialy. Fotoana izao hanombohana ny fikomiana." Nomena ny [[Extinction Rebellion]] ny vola azo tamin' izany araka ny fangatahany.<ref name="snapes-2019">Laura Snapes, "'Fotoana hikomy': Manampy feo amin' ny hira vaovao an' ny The 1975 i Greta Thunberg." The Guardian, 25 Jolay 2019. Nalaina tamin' ny 25 Jolay 2019. Voatahiry tamin' ny 24 Jolay 2019. [https://www.theguardian.com/music/2019/jul/25/time-to-rebel-greta-thunberg-makes-musical-debut-on-the-1975-track]</ref> Tamin' ny Septambra 2019, i John Meredith dia nametraka ny kabariny tao amin' ny UN Action Summit tamin' ny endrika death metal.<ref>Elizabeth Chuck, "Lasa malaza tao amin' ny aterineto ny kabarin' i Greta Thunberg tao amin' ny Firenena Mikambana napetraka amin' ny mozika death metal." NBC News, 30 Septambra 2019. Nalaina tamin' ny 2 Febroary 2020. Voatahiry tamin' ny 3 Febroary 2020. [https://www.nbcnews.com/news/us-news/video-greta-thunberg-s-u-n-speech-set-death-metal-n1060266]</ref> Ny mpanakanto aostraliana [[Megan Washington]] sy ny mpamoron-kira [[Robert Davidson (mpamoron-kira)|Robert Davidson]] dia nampiasa ilay kabary "how dare you" tamin' ny fampisehoana iray momba ny hoavin' ny mozika.<ref>"Ny kabary 'how dare you' an' i Greta Thunberg nataon' i Megan Washington sy Robert Davidson – horonantsary." The Guardian, 9 Desambra 2019. Nalaina tamin' ny 2 Febroary 2020. Voatahiry tamin' ny 14 Febroary 2020. [https://www.theguardian.com/environment/video/2019/dec/09/greta-thunbergs-how-dare-you-speech-performed-by-megan-washington-and-robert-davidson-video]</ref> Namorona mashup tamin' ity kabary ity miaraka amin' ny hiran-dihiny "[[Right Here, Right Now (Fatboy Slim song)|Right Here, Right Now]]" i DJ [[Fatboy Slim]].<ref>Christian Eede, "Milalao ny mash-up 'Right Here, Right Now' miaraka amin' i Greta Thunberg i Fatboy Slim." DJ Mag, 10 Oktobra 2019. Nalaina tamin' ny 2 Febroary 2020. Voatahiry tamin' ny 1 Febroary 2020. [https://djmag.com/news/fatboy-slim-plays-greta-thunberg-right-here-right-now-mash-watch]</ref> [[File:Project Pressure Voices For The Future. Photo Klaus Thymann.jpg|thumb|[[Project Pressure]], ''Voices for the Future'', nampiseho teny nalain' i Thunberg teo amin' ny trano Firenena Mikambana tao New York alohan' ny [[Fivorian' ny Firenena Mikambana momba ny Toetrandro 2019|UN Climate Action Summit]], 2019.]] Tamin' ny 2019, niara-niasa tamin' ny fikambanana mpanao asa soa momba ny toetrandro [[Project Pressure]] i Thunberg tamin' ny sangan' asa nampisehoana teny tao amin' ny [[Tranon' ny Sekretarian' ny Firenena Mikambana]] tao New York alohan' ny fivorian' ny UN Climate Action Summit tamin' io taona io, izay nampiseho ny feon' ny mpikatroka tanora enina, anisan' izany i Thunberg. Nasehon' i Joseph Michael, nosoratan' i [[Klaus Thymann]] ary nohiran' i [[Brian Eno]], ny fanehoan-kevitra nataon' izy ireo dia momba ny krizin' ny toetrandro sy ny hetsika maika tokony hatao hampihenana ny vokany.<ref>"Voices for the Future: ny fihetsiketsehana momba ny toetrandro manazava ny Firenena Mikambana – amin' ny sary." The Guardian, 20 Septambra 2019. Nalaina tamin' ny 6 Mey 2022. Voatahiry tamin' ny 21 Mey 2022. [https://www.theguardian.com/world/gallery/2019/sep/20/voices-for-the-future-climate-activism-lights-up-the-un-headquarters-new-york-in-pictures]</ref> Tamin' ny Mey 2020, naseho tao amin' ny horonan-tsary mozikan' ny [[Pearl Jam]] "[[Retrograde (Pearl Jam song)|Retrograde]]" i Thunberg. Miseho izy ho mpaminany, misy sary ao amin' ny baolina vato manazava fiantraikan' ny fiovan' ny toetrandro any amin' ny firenena maro.<ref>Gary Dinges, "Pearl Jam, Greta Thunberg mandoko sarin' ny hoavin' ny tontolo iainana amin' ny horonan-tsary 'Retrograde'." USA Today, 14 Mey 2020. Nalaina tamin' ny 1 Jona 2020. Voatahiry tamin' ny 30 Mey 2020. [https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/05/14/pearl-jam-music-video-features-greta-thunberg-climate-change-activism/5191460002/]</ref> Tamin' ny 3 Septambra 2020, naseho voalohany tao amin' ny [[Fetiben' ny Sarimihetsika any Venizia]] ny sarimihetsika fanadihadiana [[cinéma vérité]] ''[[I Am Greta]]''.<ref>Peter Bradshaw, "Fanadihadiana 'I Am Greta' – tsotra fa tsy lalina." The Guardian, 16 Septambra 2020. Nalaina tamin' ny 29 Septambra 2021. Voatahiry tamin' ny 29 Septambra 2021. [https://www.theguardian.com/film/2020/sep/16/i-am-greta-review-slick-yet-shallow-thunberg-documentary]</ref> Ny sarimihetsika dia notarihin' i Nathan Grossman, izay nitondra irery ny fakantsary sy ny feo raha nanangona ny asan' i Thunberg momba ny toetrandro "avy amin' ny andro voalohany irery tamin' ny fitokonany tao amin' ny sekoly tamin' ny Aogositra 2018, hatramin' ny dia an-dranomasina roa herinandro nanerana ny Atlantika avy any Eoropa ho any New York mba handray anjara amin' ny Fivorian' ny Firenena Mikambana momba ny Toetrandro tamin' ny Septambra 2019."<ref>Manori Ravindran, "'I Am Greta' – Antony mahatonga an' i Greta Thunberg hahatonga ny olona hiverina any amin' ny sinema." San Francisco Chronicle, 6 Septambra 2020. Nalaina tamin' ny 14 Septambra 2020. Voatahiry tamin' ny 6 Septambra 2020. [https://www.sfgate.com/entertainment/article/I-Am-Greta-Director-on-Why-Greta-Thunberg-15546231.php]</ref><ref>Manori Ravindran, "Sary fanadihadiana Hulu momba an' i Greta Thunberg hahazo famoahana any Eoropa sy Amerika Avaratra (manokana)." Variety, 4 Septambra 2020. Nalaina tamin' ny 9 Septambra 2020. Voatahiry tamin' ny 9 Septambra 2020. [https://variety.com/2020/film/news/greta-thunberg-hulu-doc-european-north-american-theatrical-release-dogwoof-1234759221/]</ref> Taorian' ny famoahana voalohany tao Venizia, naseho voalohany tany Amerika Avaratra ny sarimihetsika tamin' ny [[Fetiben' ny Sarimihetsika Iraisam-pirenena any Toronto]] tamin' ny 11 Septambra 2020,<ref>TIFF, "I Am Greta." Septambra 2020. Nalaina tamin' ny 29 Septambra 2021. Voatahiry tamin' ny 29 Septambra 2021. [https://www.tiff.net/events/i-am-greta]</ref> ary nivoaka tany amin' ny sinema manerana an' i Eoropa, Amerika Avaratra ary Aostralia tamin' ny Oktobra.<ref>"Ora famoahana an' ny sarimihetsika I Am Greta akaikin' i Fairfax, VA." Showtimes.com, 25 Oktobra 2020. Nalaina tamin' ny 25 Oktobra 2020. Voatahiry tamin' ny 17 Novambra 2020. [https://www.showtimes.com/movie-times/i-am-greta-151797/fairfax-va/]</ref> Tamin' ny Martsa 2021, ny [[Oniversiten' i Winchester]] dia nametraka sarivongana mitovy habe amin' ny tena izy an' i Thunberg tao amin' ny kianjany.<ref>"Sarivongana an' i Greta Thunberg ao amin' ny oniversite Winchester miteraka hatezerana." BBC News, 30 Martsa 2021. Nalaina tamin' ny 31 Martsa 2021. Voatahiry tamin' ny 7 Aprily 2021. [https://www.bbc.com/news/uk-england-hampshire-56565683]</ref> [[BBC Studios]] dia namokatra andian-tantara telo fizarana ''[[Greta Thunberg: A Year to Change the World]]'',<ref>Jake Kanter, "BBC/PBS manohana ny andian-tantara fanadihadiana Greta Thunberg avy amin' ny BBC Studios." Deadline, 15 Febroary 2021. Nalaina tamin' ny 29 Septambra 2021. Voatahiry tamin' ny 25 Oktobra 2021. [https://deadline.com/2021/02/greta-thunberg-bbc-pbs-board-bbc-studios-documentary-1234693825/]</ref> na dia nofoanana aza ny fitsidihana firenena isan-karazany noho ny valanaretina COVID-19. == Loka amam-boninahitra == Nandray loka sy voninahitra maro i Thunberg nandritra ny fotoanan' ny firotsahany. Tamin' ny Mey 2018, talohan' ny nanombohany ny fitokonany teny an-tsekoly, isan' ny mpandresy tamin' ny fifaninanana lahatsoratra momba ny [[fiovan' ny toetrandro]] nataon' ny ''[[Svenska Dagbladet]] (The Swedish Daily News)'' ho an' ny tanora izy.<ref name="NEWS-Wired(6-6-2019)">Amelia Tait, "Greta Thunberg: Ahoana no nahatonga tovovavy iray ho feon' ny planeta." ''Wired'', 6 Jona 2019. Nalaina tamin' ny 24 Aogositra 2019. Voatahiry tamin' ny 23 Aogositra 2019. [https://www.wired.co.uk/article/greta-thunberg-climate-crisis]</ref> Nandà ny hanatrika lanonana na hanaiky loka i Thunberg raha mitaky sidina izany, toy ny amin' ny [[Loka Iraisam-pirenena ho an' ny Fandriampahalemana ho an' ny Ankizy|International Children's Peace Prize]].<ref>CityNews Edmonton, "Mpikatroka momba ny toetrandro Greta Thunberg mandresy loka ho an' ny ankizy", 4 Oktobra 2019. Nalaina tamin' ny 13 Oktobra 2019. Voatahiry tamin' ny 13 Oktobra 2019. [https://edmonton.citynews.ca/2019/10/04/climate-activist-greta-thunberg-wins-childrens-award/]</ref> Nahazo loka avy amin' ny fikambanana tsy miankina amin' ny fanjakana sy andrim-pikarohana siantifika maro izy noho ny fampiakarany ny fahatsiarovan' ny besinimaro.<ref name="n10" /><ref name="NEWS-BelgianTimes(5-16-2019)" /> * ''[[Time (gazety)|Time]]'' 25 tamin' ny tanora manana fiantraikany indrindra tamin' ny 2018, Desambra 2018, lisitra isan-taona avy amin' ny ''Time''.<ref>''Time'', "Time's 25 Most Influential Teens of 2018", 7 Desambra 2018. Nalaina tamin' ny 22 Desambra 2018. Voatahiry tamin' ny 8 Desambra 2018. [https://time.com/5463721/most-influential-teens-2018/] {{Wayback|url=https://time.com/5463721/most-influential-teens-2018/ |date=20190525095246 }}</ref> * [[Fryshuset]] — vatsim-pianarana, 2018, ho an' ny Tanora Ohatra amin' ny Taona.<ref>Lina Rosengren, "Greta Thunberg lasa Tanora Ohatra amin' ny Taona", Aktuell Hållbarhet, 22 Novambra 2018. Nalaina 22 Desambra 2018. Voatahiry 24 Novambra 2018. [https://www.aktuellhallbarhet.se/greta-thunberg-blir-arets-unga-forebild/]</ref> * [[Loka Nobel momba ny Fandriampahalemana]] — tolo-kevitra, 2019, avy amin' ny solombavambahoakan' ny [[Storting|Parlemanta Norveziana]] telo.<ref name="av01">Alanna Vagianos, "Tovolahy 16 taona mpikatroka momba ny toetrandro Greta Thunberg natolotra ho Loka Nobel momba ny Fandriampahalemana", 14 Martsa 2019. ''HuffPost''. Nalaina 22 Martsa 2019. Voatahiry 28 Martsa 2019. [https://www.huffpost.com/entry/climate-activist-greta-thunberg-nobel-peace-prize_n_5c8a4ab8e4b0fbd7662145a4]</ref><ref>The Straits Times, "Tolo-kevitra ho Loka Nobel ho an' i Greta Thunberg", 15 Martsa 2019. Nalaina 24 Desambra 2019. Voatahiry 23 Desambra 2019. [https://www.straitstimes.com/world/europe/nobel-peace-prize-nomination-for-student-climate-campaigner-greta-thunberg]</ref> Indray tamin' ny 2020 nataon' ny mpanao lalàna soedoà roa.<ref name="voguescandinavia" /> Notolorana tamin' ny 2021, 2022 ary 2023.<ref name="nobel21" /><ref name="scmp" /><ref name="voguescandinavia">Vogue Scandinavia, "Notolorana ho Loka Nobel momba ny Fandriampahalemana i Greta Thunberg", 2 Febroary 2023. Nalaina 29 Mey 2023. Voatahiry 29 Mey 2023. [https://www.voguescandinavia.com/articles/greta-thunberg-has-been-nominated-for-the-nobel-peace-prize]</ref> * [[Vehivavy Soedoà amin' ny Taona]] (Årets Svenska Kvinna), Martsa 2019, avy amin' ny [[Fikambanan' ny Fampianarana ho an' ny Vehivavy Soedoà|Swedish Women's Educational Association]].<ref>SWEA, "Årets Svenska Kvinna 2019", 30 Martsa 2019. Nalaina 5 Oktobra 2019. Voatahiry 26 Septambra 2019. [https://ask.swea.org/2019/arets-svenska-kvinna-2019/] {{Wayback|url=https://ask.swea.org/2019/arets-svenska-kvinna-2019/ |date=20190926075431 }}</ref> * [[Loka Rachel Carson (loka tontolo iainana)|Loka Rachel Carson]], Martsa 2019, ho an' ny vehivavy niavaka tamin' ny asa momba ny tontolo iainana.<ref>Hilde Torgersen, "Hajaina amin' ny loka tontolo iainana i Greta Thunberg", NRK, 22 Martsa 2019. Nalaina 9 Janoary 2020. Voatahiry 12 Martsa 2021. [https://translate.google.com/translate?sl=auto&tl=en&u=https%3A%2F%2Fwww.nrk.no%2Frogaland%2Fgreta-thunberg-hedres-med-miljopris-1.14485056]</ref><ref>Rachel Carson Prisen, "Inona ny Loka Rachel Carson", Nalaina 9 Janoary 2020. Voatahiry 20 Aprily 2019. [http://www.rachelcarsonprisen.no/eng/The-Prize/What-is-the-Rachel-Carson-Prize] {{Wayback|url=http://www.rachelcarsonprisen.no/eng/The-Prize/What-is-the-Rachel-Carson-Prize |date=20190420151138 }}</ref> * [[Goldene Kamera]] — loka sarimihetsika sy fahitalavitra, Martsa 2019, Loka manokana ho an' ny Asa momba ny Toetrandro; natokan' i Thunberg ho an' ireo mpikatroka miaro ny Ala Hambach.<ref name="NEWS-DW(3-31-2019)">dpa, AFP, "Mandresy ny Golden Camera alemà i Greta Thunberg", ''Deutsche Welle'', 31 Martsa 2019. Nalaina 24 Aogositra 2019. Voatahiry 12 Martsa 2021. [https://p.dw.com/p/3FxK2]</ref> * [[Loka Fritt Ord]], Aprily 2019, niarahany tamin' ny [[Natur og Ungdom]], “mankalaza ny fahalalahana miteny”; natolony amin' ny raharaha hitsaharan' ny [[fikatsahana solika]] ao Arktika ny ampahany amin' ny vola.<ref name="NEWS-TNP(4-24-2019)">The Nordic Page, "Hampiasain' ny mpikatroka soedoà ny volan' ny loka avy any Norvegia hanenjehana an' i Norvegia", 24 Aprily 2019. Nalaina 24 Aogositra 2019. Voatahiry 19 Jona 2019. [https://www.tnp.no/norway/politics/swedish-climate-activist-will-use-prize-money-from-norway-to-sue-norway] {{Wayback|url=https://www.tnp.no/norway/politics/swedish-climate-activist-will-use-prize-money-from-norway-to-sue-norway |date=20190619135440 }}</ref> * [[Time 100|''Time'' 100]], Aprily 2019, lisitry ny 100 olona nisy fiantraikany indrindra.<ref>Emma González, "Greta Thunberg", ''Time''. Nalaina 18 Aprily 2019. Voatahiry 17 Aprily 2019. [https://time.com/collection/100-most-influential-people-2019/5567758/greta-thunberg/] {{Wayback|url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2019/5567758/greta-thunberg/ |date=20190417232254 }}</ref> * [[Loka Laudato si']], Aprily 2019, avy amin' ny Fundacion Milarepa Chile, mifanaraka amin' ny "fikarakara ny trano iombonana".<ref>Fundacion Milarepa Chile, "Greta Thunberg Winner of the Laudato Si' Prize 2019!", 19 Aprily 2019. Nalaina 20 Aprily 2019. Voatahiry 20 Aprily 2019. [https://fundacionmilarepachile.org/2019/04/19/greta-thunberg-winner-of-the-laudato-si-prize-2019/]</ref> * Mari-pahaizana manokana ''[[Dokotera honoris causa]]'' (dr.h.c.), Mey 2019, avy amin' ny [[Oniversiten' i Mons]] noho ny “fandraisana anjara amin' ny fampahafantarana ny fampandrosoana maharitra”.<ref name="NEWS-BelgianTimes(5-16-2019)">Oscar Schneider, "Oniversite belza hanome voninahitra an' i Greta Thunberg", ''The Belgian Times'', 16 Mey 2019. Nalaina 25 Aogositra 2019. Voatahiry 25 Aogositra 2019. [https://www.brusselstimes.com/all-news/belgium-all-news/56837/university-of-mons-to-honor-greta-thunberg-nicolas-hulot-nicolas-terne/]</ref><ref>Valery Saintghislain, "Ny fidiran' ny taom-pianarana ao UMONS 10/10/2019 eo ambanin' ny fampandrosoana maharitra", 2 Septambra 2019. Nalaina 13 Oktobra 2019. Voatahiry 13 Oktobra 2019. [https://web.umons.ac.be/fr/la-rentree-academique-de-lumons-du-10-10-2019-placee-sous-le-signe-du-developpement-durable-et-des-10-ans-de-la-fusion/]</ref> * [[Ambasadaoron' ny Feon' ny Saina|Ambassador of Conscience Award]], Jona 2019, loka ambony indrindra an' ny [[Amnesty International]], niarahany tamin' ny Fridays for Future.<ref>Amnesty International, "Greta Thunberg sy Fridays for Future omena ny loka ambony indrindra", 7 Jona 2019. Nalaina 7 Jona 2019. Voatahiry 7 Jona 2019. [https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/06/greta-thunberg-and-fridays-for-future-win-ambassador-of-conscience-2019-award/]</ref><ref>Amnesty International, "Mandray ny loka ambony indrindra i Greta Thunberg sy Fridays for Future", 16 Septambra 2019. Nalaina 25 Septambra 2019. Voatahiry 25 Septambra 2019. [https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/09/greta-thunberg-and-fridays-for-future-receive-amnesty-internationals-top-honour/]</ref> * The Freedom Prize, Jolay 2019, avy amin' i [[Normandy (faritra ara-pitantanana)|Normandy]]; nomeny ho an' ny vondrona efatra (25.000 €).<ref name="auto3">Chris Mills Rodrigo, "Mandray ny Freedom Prize i Greta Thunberg, manolotra ny vola amin' ny vondrona momba ny toetrandro", ''The Hill'', 22 Jolay 2019. Nalaina 25 Septambra 2019. Voatahiry 25 Septambra 2019. [https://thehill.com/policy/energy-environment/454143-greta-thunberg-receives-normandys-first-freedom-prize-donates-prize]</ref> * [[Medaly Geddes momba ny Tontolo iainana]], Jolay 2019, avy amin' ny [[Royal Scottish Geographical Society]].<ref>''The Herald'', "Mandresy loka malaza any Ekosy i Greta", 12 Jolay 2019. Nalaina 13 Jolay 2019. Voatahiry 12 Jolay 2019. [https://www.heraldscotland.com/news/17767185.greta-wins-prestigious-scottish-award/]</ref> ** [[Firahalahiana manokana ao amin' ny Royal Scottish Geographical Society]] (FRSGS), Jolay 2019, miaraka amin' ny loka Geddes.<ref>RSGS, "Honorary Fellowship", 10 Jona 2019. Nalaina 22 Jolay 2019. Voatahiry 20 Septambra 2019. [https://www.rsgs.org/honorary-fellowship]</ref> * [[Right Livelihood Award]], Septambra 2019, "ho amin' ny aingam-panahy sy fampitomboana ny fitakiana politika amin' ny hetsika maika mifototra amin' ny zava-misy siantifika".<ref>Johan Ahlander, "Mandresy ny 'Nobel hafa' i Greta Thunberg", ''Reuters'', 25 Septambra 2019. Nalaina 25 Septambra 2019. Voatahiry 25 Septambra 2019. [https://www.reuters.com/article/us-sweden-award-right-livelihood-idUSKBN1WA0L8]</ref> * [[Fanalahidin' ny Tanànan' i Montreal]], Septambra 2019, avy amin' ny Ben'ny Tanàna [[Valérie Plante]].<ref name="Daily Hive-2019">''Daily Hive'', "Faly i Greta Thunberg nandray ny fanalahidin' i Montreal", 28 Septambra 2019. Nalaina 29 Septambra 2019. Voatahiry 29 Septambra 2019. [https://dailyhive.com/montreal/greta-thunberg-key-city-montreal-2]</ref> * [[Loka Iraisam-pirenena ho an' ny Fandriampahalemana ho an' ny Ankizy]], Oktobra 2019, niarahany tamin' i [[Divina Maloum]] 14 taona, avy amin' ny [[KidsRights Foundation]].<ref>PR Newswire, "Desmond Tutu manambara ny mpandresy 2019", 4 Oktobra 2019. Nalaina 13 Oktobra 2019. Voatahiry 7 Oktobra 2019. [https://www.prnewswire.com/in/news-releases/desmond-tutu-announces-the-winners-of-the-international-children-s-peace-prize-2019-greta-thunberg-16-from-sweden-and-divina-maloum-14-from-cameroon-802168463.html]</ref> * {{lang|lkt|Maphiyata echiyatan hin win}} ({{lit|Vehivavy avy any Lanitra}}), anarana foko [[Lakota]] nomena, Oktobra 2019, tao amin' ny Toeram-ponenan' ny Indianina ao Standing Rock.<ref>Oliver Milman, "Hajaina ao Standing Rock i Greta Thunberg", ''The Guardian'', 9 Oktobra 2019. Nalaina 9 Oktobra 2019. Voatahiry 9 Oktobra 2019. [https://www.theguardian.com/environment/2019/oct/09/greta-thunberg-standing-rock-north-south-dakota-nobel-peace-prize]</ref><ref>KFYR-TV, "Mitsidika an' i Standing Rock i Greta Thunberg", 8 Oktobra 2019. Nalaina 9 Oktobra 2019. Voatahiry 9 Oktobra 2019. [https://www.kfyrtv.com/content/news/Swedish-climate-activist-Greta-Thunberg-visits-Standing-Rock-562574651.html]</ref> * [[Loka momba ny Tontolo iainana an' ny Filankevitra Nordika]], Oktobra 2019. Nandà i Thunberg handray izany sy ny {{Currency|350000|DKK2|link=no}} (mitovy amin' ny {{Currency|47000|EUR|link=no}} tamin' ny Oktobra 2019) noho ny tsy fahampian' ny fihenan' ny entona any amin' ny firenena nordika.<ref>CNN, "Nolavin' i Greta Thunberg ny loka satria mila asa fa tsy loka", 29 Oktobra 2019. Nalaina 30 Oktobra 2019. Voatahiry 30 Oktobra 2019. [https://www.cnn.com/2019/10/29/world/greta-thunberg-nordic-award-decline-trnd/index.html]</ref><ref>AFP, "‘Tsy mila loka ny toetrandro': Mandà i Greta Thunberg", ''The Guardian'', 29 Oktobra 2019. Nalaina 30 Oktobra 2019. Voatahiry 30 Oktobra 2019. [https://www.theguardian.com/environment/2019/oct/29/greta-thunberg-declines-award-climate-crisis]</ref> * [[Olona amin' ny Taona an' ny Time|''Time'' Olona amin' ny Taona]], Desambra 2019, voalohany teraka tamin' ny taonjato faha-21 ary zandriny indrindra.<ref>NBC News, "Greta Thunberg no Olona amin' ny Taona 2019 an' ny Time", 11 Desambra 2019. Nalaina 11 Desambra 2019. Voatahiry 11 Desambra 2019. [https://www.nbcnews.com/news/us-news/greta-thunberg-time-s-2019-person-year-n1099396]</ref><ref name="washingtonpost1">Hannah Knowles, ''The Washington Post'', "Time 2019 Person of the Year is Greta Thunberg", 11 Desambra 2019. Nalaina 11 Desambra 2019. Voatahiry 11 Desambra 2019. [https://www.washingtonpost.com/nation/2019/12/11/time-person-year/]</ref> Ho amin' ny nahombiazany tamin' ny fanovana toe-tsaina maneran-tany, sy ny fanairana hetsika maika.<ref name="Time">(Teny tany am-boalohany: "creating a global attitudinal shift, transforming millions of vague, middle-of-the-night anxieties into a worldwide movement calling for urgent change.")</ref><ref>Frank Jordans, "Gaga kely i Thunberg amin' ny fisafidianana azy", ''Associated Press'', 11 Desambra 2019. Nalaina 13 Desambra 2019. Voatahiry 13 Desambra 2019. [https://apnews.com/61a7c2fabb9b5639357244ecb372001b]</ref> Ary: ho amin' ny fanairana momba ny fifandraisana mpanararaotra amin' ny tany onenantsika tokana.<ref>(Teny tany am-boalohany: "For sounding the alarm about humanity's predatory relationship with the only home we have...")</ref> * [[Loka ''Glamour'' Vehivavy amin' ny Taona]] 2019, 12 Novambra 2019, avy amin' ny ''[[Glamour (gazety)|Glamour]]''; noraisin' i Jane Fonda tamin' ny anarany.<ref>''Glamour'', "Glamour Women of the Year Awards 2019: The Best Moments", 12 Novambra 2019. Nalaina 1 Martsa 2020. Voatahiry 1 Martsa 2020. [https://www.glamour.com/story/women-of-the-year-awards-2019]</ref><ref>''Glamour Videos'', "Jane Fonda mandray ny loka amin' ny anaran' i Greta Thunberg". Nalaina 4 Febroary 2020. Voatahiry 3 Febroary 2020. [https://www.glamour.com/video/watch/women-of-the-year-jane-fonda-accepts-award-on-greta-thunberg-s-behalf]</ref><ref>Our Town, "Greta Thunberg sy 'Shop Stop'", 10 Oktobra 2019. Nalaina 28 Febroary 2020. Voatahiry 28 Febroary 2020. [http://www.ourtownny.com/news/greta-thunberg-and-shop-stop-YY573364]</ref> * Anisan' ny vehivavy 100 an' ny BBC tamin' ny 2019.<ref>BBC News, "BBC 100 Women 2019: Iza no ao amin' ny lisitra?", 15 Oktobra 2019. Nalaina 17 Desambra 2022. Voatahiry 9 Desambra 2021. [https://www.bbc.com/news/world-50042279]</ref> * [[Nature's 10]], Desambra 2019, "olona zava-dehibe folo amin' ny siansa", amin' ny maha "catalyst" ny toetrandro azy.<ref name="n10">Nature, "Nature's 10: Ten people who mattered in science in 2019", 2019; 576(7787):361–372. doi:10.1038/d41586-019-03749-0. Nalaina 31 Desambra 2019. [https://www.nature.com/]</ref> * [[Lisitra ''Forbes'' amin' ny Vehivavy 100 Manan-kery Indrindra Eran-tany|''Forbes'' Vehivavy 100 Manan-kery Indrindra]], 2019 * [[Forbes 30 Latsaky ny 30|''Forbes'' 30 Latsaky ny 30]] Eoropa 2020 – Mpandraharaha Sosialy<ref>Forbes, "Greta Thunberg", Nalaina 7 Aogositra 2022. Voatahiry 7 Septambra 2023. [https://www.forbes.com/nft-profile/greta-thunberg/]</ref> * Human Act Award, Andron' ny Tany, 22 Avrily 2020, avy amin' ny Human Act Foundation; ny USD 100.000 nomena UNICEF ary nampitomboin' ny Fondation.<ref>Jonas Gregersen, "Human Act Award 2020", 29 Avrily 2020. Nalaina 3 Mey 2020. Voatahiry 13 Mey 2020. [https://humanact.org/human-act-award-2020/] {{Wayback|url=https://humanact.org/human-act-award-2020/ |date=20200513073428 }}</ref> * Best in Activism (Tech & Innovation) amin' ny [[Loka Shorty faha-12]], 3 Mey 2020.<ref>Shorty Awards, "BEST IN ACTIVISM", 3 Mey 2020. Nalaina 12 Jolay 2022. Voatahiry 12 Jolay 2022. [https://shortyawards.com/category/12th/activism]</ref> * [[Loka Gulbenkian ho an' ny Olombelona]], Jolay 2020, mpandray voalohany; ny {{Currency|1000000|EUR|link=no}} nomena tetikasa miady amin' ny krizin' ny toetrandro sy ekôlôjia, indrindra ao amin' ny [[Atsimo Globaly]].<ref>Gulbenkian, "Greta Thunberg dia mpandresy voalohany amin' ny Loka Gulbenkian", 20 Jolay 2020. Nalaina 22 Jolay 2020. Voatahiry 12 Jolay 2022. [https://gulbenkian.pt/en/news/greta-thunberg-is-the-winner-of-the-first-gulbenkian-prize-for-humanity/]</ref> * Women in Youth Activism Award amin' ny 2021 Women of Europe Awards, 2 Desambra 2021, noho ny “fitarihana sahy amin' ny rariny ara-toetrandro sy fiovana sosialy”.<ref>Euronews, "Mandresy i Greta Thunberg sy Angela Merkel ao amin' ny Women of Europe Awards", 2 Desambra 2021. Nalaina 13 Jolay 2022. Voatahiry 13 Jolay 2022. [https://www.euronews.com/my-europe/2021/12/02/greta-thunberg-and-angela-merkel-triumph-at-the-women-of-europe-awards]</ref> * Mari-pahaizana manokana ''[[Dokotera amin' ny Lalàna]]'' (LLD), 31 Mey 2021, avy amin' ny [[Oniversiten' i British Columbia, Kianja Okanagan]], noho ny “fanairana ireo mpitarika eran-tany”.<ref>Global News, "Dr. Bonnie Henry, Greta Thunberg hahazo mari-pahaizana manokana", Nalaina 22 Febroary 2023. Voatahiry 12 Jolay 2022. [https://globalnews.ca/news/7732631/bonnie-henry-greta-thunberg-ubc-honorary-degrees/]</ref><ref>UBC News, Thandi Fletcher, 31 Martsa 2021, "Greta Thunberg sy Dr. Bonnie Henry hahazo mari-pahaizana manokana". Nalaina 22 Febroary 2023. Voatahiry 12 Jolay 2022. [https://news.ubc.ca/2021/03/31/greta-thunberg-dr-bonnie-henry-to-receive-honorary-degrees-from-ubc/]</ref><ref>UBC Okanagan, "2021 Honorary Degree Recipients". Nalaina 22 Febroary 2023. Voatahiry 12 Jolay 2022. [https://graduation.ok.ubc.ca/honorary-degrees/2021-honorary-degree-recipients/]</ref> * [[Dokotera amin' ny Teolojia]] manokana avy amin' ny [[Oniversiten' i Helsinki]]. Azo tamin' ny Jona 2023.<ref>Helsingin Sanomat, Noona Bäckren, "Omena voninahitra ambony i Greta Thunberg avy amin' ny Oniversiten' i Helsinki", 21 Martsa 2023. Nalaina 23 Martsa 2023. Voatahiry 21 Martsa 2023. [https://www.hs.fi/kaupunki/helsinki/art-2000009457323.html]</ref> === Karazana biby nomena anarana mitovy amin' i Thunberg === Ireto karazana manaraka ireto no nofaritana ary nomena anarana avy amin' i Thunberg: * ''[[Nelloptodes gretae]]'', nosoratan' i Michael Darby, Natural History Museum, UK, Desambra 2019, bibikely vaovao avy any [[Kenya]] ao amin' ny fianakaviana [[Ptiliidae]].<ref>Natural History Museum, "412 karazany vaovao nofaritan' ny mpahay siansa amin' ity taona ity". Nalaina 31 Desambra 2019. Voatahiry 12 Jolay 2022. [https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2019/december/museum-scientists-described-412-new-species-this-year.html]</ref> Ny tandron-doha lava dia mitovy amin' ny tava roa mirandrana azy.<ref>BBC News, "Bibikely vaovao nomena anarana avy amin' i Greta Thunberg", 25 Oktobra 2019. Voatahiry 12 Jolay 2022. [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-50182815]</ref><ref name="NHM">Entomologist's Monthly Magazine, Michael Darby, 2019, 155(4):239–257. doi:10.31184/M00138908.1554.3999.</ref> * ''[[Craspedotropis gretathunbergae]]'', Schilthuizen sy mpiara-miasa, 2020, sifotra an-tanety vaovao avy any Borneo ao amin' ny [[Cyclophoridae]].<ref>Biodiversity Data Journal, 20 Febroary 2020, 8:e47484. doi:10.3897/BDJ.8.e47484. (Misy fidirana maimaim-poana)</ref> * ''Thunberga greta'', ao amin' ny tarika vaovao ''[[Thunberga]] gen. nov.'', nosoratan' i [[Peter Jäger]], Jona 2020, hala mpihaza afrikanina atsinanana ao amin' ny [[Sparassidae]].<ref>France 24, "Hala vaovao nomena anarana avy amin' i Greta", 12 Jona 2020. Nalaina 12 Jona 2020. Voatahiry 12 Jona 2020. [https://www.france24.com/en/20200612-new-spider-species-named-after-greta]</ref> Hatramin' ny {{as of|2022|04}}, ny ''Thunberga'' dia nisy karazana 29 vao voasoratra,<ref name="WSC_g5796">World Spider Catalog v20.0, "Gen. Thunberga Jäger, 2020". Nalaina 1 Aprily 2022. doi:10.24436/2. [http://www.wsc.nmbe.ch/genus/5796]</ref> avy any Madagasikara sy Mayotte, maro homena anarana ho fanomezam-boninahitra ny tanora aingam-panahy.<ref>''BBC Wildlife'', "Greta spiders", Mey 2021, p.27.</ref> * ''[[Opacuincola gretathunbergae]]'', Verhaegen & Haase, 2021, sifotra rano mamy vaovao avy any Zeorzeylanda Vaovao ao amin' ny [[Tateidae]].<ref>European Journal of Taxonomy, 18 Janoary 2021, is.731, p.71–96. doi:10.5852/ejt.2021.731.1205. (Maimaim-poana)</ref> * ''[[Pristimantis gretathunbergae]]'', Mebert sy mpiara-miasa, 2022, sahona avy any Panama.<ref>Nathaniel Janowitz, "Nahazo anaran' ny sahona vao hita i Greta Thunberg", ''Vice'', 19 Janoary 2022. Nalaina 3 Oktobra 2023. Voatahiry 28 Janoary 2022. [https://www.vice.com/en/article/greta-thunberg-just-had-a-newly-discovered-frog-named-after-her]</ref> == Tsiahy == <references /> [[sokajy:Biografia]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 2003]] awa46stdn2zer8ouc2po76trn0ebgnc Soraya Thronicke 0 296231 1149730 1122260 2026-08-27T07:07:38Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149730 wikitext text/x-wiki [[File:Senadores da 57ª Legislatura (52689032601).jpg|thumb|Soraya Thronicke]] '''Soraya Vieira Thronicke''' (teraka ny 1 Jona 1973, [[Dourados]], {{Brazila}}) dia [[mpisolovava]] sy mpanao politika [[Brezila|breziliana]], mifandray amin'ny [[Podemos (Brazila)|PODEMOS]] (PODE) ary amin'izao fotoana izao dia senatera ho an'ny fanjakan'i {{Mato Grosso do Sul}}, rehefa voafidy tamin'ny taona 2018 avy amin'ny Antoko Liberaly Sosialy (PSL). Kandida ho Filohan'ny Repoblika izy tamin'ny fifidianana 2022. ==Fahombiazana tamin'ny fifidianana== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Taona ! Fifidianana ! Antoko ! Toerana ! Fandaniana (R$) ! Vato ! % ! Toerana. ! Vokatra ! Ref |- | 2018 | Fifidianana [[Mato Grosso do Sul]] | [[Antoko Liberaly Sosialy|PSL]] | Senatera |74,879.38 | 373,712 | 16,19% | faha-2 | voafidy | <ref>{{Cite web |url=https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/CENTROOESTE/MS/2022802018/120000623873/2018/MS/prestacao/despesas |title=divulgacandcontas.tse.jus.br |access-date=2025-11-06 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222104209/https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/CENTROOESTE/MS/2022802018/120000623873/2018/MS/prestacao/despesas |url-status=dead }}</ref> |- | 2022 | Fifidianana Filohan'i Brezila | [[Uniao Brasil|UNIAO]] | FILOHA | 39,385,882.69 | 600.955 | 0,51% | faha-5 | Voafidy |<ref>{{Cite web |url=https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/BR/BR/2040602022/280001644128/2022/BR/prestacao/despesas |title=Fanambarana momba ny kandidà sy ny kaontin'ny fifidianana ivulgacandcontas.tse.jus.br |access-date=2025-11-06 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222104209/https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/BR/BR/2040602022/280001644128/2022/BR/prestacao/despesas |url-status=dead }}</ref> |} ==Jereo ikoa== {{commonscat}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1973]] [[Sokajy:Podemos (Brazila)]] [[Sokajy:Senatera ao Mato Grosso do Sul]] avykw9tx3x3doegyu120ytgisid7hno Thiago de Joaldo 0 296283 1149733 1140886 2026-08-27T07:39:50Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149733 wikitext text/x-wiki '''Jose Thiago Alves de Carvalho''' (teraka ny 20 Jona 1982 tao [[São Paulo]]) dia [[mpisolovava]] sady [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]], izay mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Repoblika]] (REP)<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/arco/republicanos-sergipe-filia-os-deputados-federais-thiago-de-joaldo-e-icaro-de-valmir/ Republicanos de Sergipe filia os deputados Thiago de Jaoldo et Icaro de Valmir]</ref>.<ref>(pt) [https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/2022/2040602022/SE/260001633055?hidemenu=true Contas eleitrorais] {{Wayback|url=https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/2022/2040602022/SE/260001633055?hidemenu=true |date=20250222104209 }}</ref> Tamin'ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho [[solombavambahoaka]] federaly ho an'i {{Sergipe}} izy tamin'ny vato 45.698 (0.72% amin'ny vato manankery). ==Jereo koa== {{commonscat}} {{CLEFDETRI:Joaldo, Thiago de}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 2001]] [[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana]] [[Sokajy:Progressistas]] [[Sokajy:Republicanos (Brasil)]] rft8juix3ryfsmljrolqt2xgps5b3pd Gilvan Aguiar Costa 0 296432 1149700 1140854 2026-08-26T23:39:43Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149700 wikitext text/x-wiki [[File:Gilvan da Federal.jpg|thumb|Gilvan da Federal]] '''Gilvan da Federal''' (tena anarana: '''Gilvan Aguiar Costa'''; teraka ny 24 Septambra 1976, tao [[Araioses]]), dia [[polisy]] federaly [[Brezila|breziliana]] sady [[mpanao politika]] ao amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Solombavambahoaka federaly ho an'ny {{Espírito Santo}} izy nanomboka tamin'ny taona 2023. Nahazo vato 87.994 (4,22%) izy.<ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/220526/biografia www.camara.leg.br]</ref> ==Fifidianana == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Taona !Fifidianana ! !Antoko ! !Vato !Vokatra |- |2018 |Fifidianana ao [[Espírito Santo]] |Solombavambahoaka |Antoko Liberaly Sosialy|PSL | |5.395 (0,28%) |Tsy voafidy |- |2020 |Fifidianana monisipaly ao [[Vitória]] |Mpanolotsainan'ny tanàna |Patriota | |1.560<br />(0.93%) | Voafidy |- |2022 |Fifidianana any [[Espírito Santo]] | Solombavambahoaka federaly |[[Partido Liberal|PL]] |</small>''<ref>{{Cite web |url=https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUDESTE/ES/2040602022/80001615730/2022/ES |title=Gilvan O Federal de Direita |access-date=2025-11-21 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222104209/https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUDESTE/ES/2040602022/80001615730/2022/ES |url-status=dead }}</ref> |87,994<br />(4.22%) |Voafidy<ref>[https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/apuracao/1turno/espirito-santo/ Eleições 2022 Espírito Santo: https://archive.ph/wyxCL]</ref> |} ==Jereo koa== {{commonscat|Gilvan da Federal}} {{CLEFDETRI:Costa, Gilvan Aguiar}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[Sokajy:Partido Liberal]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]] [[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]] [[Sokajy:Polisy breziliana]] 1klhijzajsi41lpsxqpnoa5umt5x5an Guilherme Kilter 0 296489 1149702 1142274 2026-08-26T23:49:36Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149702 wikitext text/x-wiki [[File:Guilherme Kilter (Novo) - 54201021987.png|thumb|Guilherme Kilter ([[Partido Novo|Novo]])]] '''Guilherme Ferreira Kilter Lira''' (teraka ny 8 Desambra 2001 tao [[São Paulo]]), dia mpanolotsaina ny tanànan'i [[Curitiba]] ao amin'ny {{Brazila}} avy amin'ny antoko [[Partido Novo|Antoko Vaovao]].<ref>(pt) [https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUL/pr/2045202024/160002152922/2024/75353 Divulga Contas.TSE.jus.br] {{Wayback|url=https://divulgacandcontas.tse.jus.br/divulga/#/candidato/SUL/pr/2045202024/160002152922/2024/75353 |date=20250222104209 }}</ref><ref>(pt) [https://www.curitiba.pr.leg.br/vereadores/vereadores-19a-legislatura/guilherme-kilter curitiba.pr.leg.br]</ref> ==Jereo koa== {{commonscat}} {{CLEFDETRI:Kilter, Guiherme}} [[Sokajy:Mpisolovava breziliana ao Paraná|Kilter]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 2001]] [[Sokajy:Partido Novo|Kilter]] 79sbd93s2dfxfi300umiswr2l5a2kcw Lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny Rubiaceae 0 297565 1149682 1146834 2026-08-26T13:56:04Z Thelezifor 15140 1149682 wikitext text/x-wiki [[Sary:Coffea arabica 2.jpg|vignette|463x463px|''Coffea arabica'']] Inty ny '''lisitry ny vondron-karazana ao amin' ny ''Rubiaceae''''' araka ny ''[[Angiosperm Phylogeny Website]]'' <small>(6 J</small><small>ol 2010)</small><small>.</small> Fianakavian-javamaniry [[Angiospermae|mamelana]], ahitana karazana 10&nbsp;000 mahery, ao amin' ny filaharana [[Rubiales]] (araka ny [[fanasokajian' i Cronquist]]) na [[Gentianales]] (araka ny [[fanasokajiana APG III]]) ny ''[[Rubiaceae]]''. == A == * ''Acranthera'' Arn. ex Meisn. * ''Acrobotrys'' K.Schum. & K.Krause * ''Acunaeanthus'' Borhidi, Komlodi & Moncada * ''[[Adina (zavamaniry)|Adina]]'' Salisb. * ''Adinauclea'' Ridsdale * ''Agathisanthemum'' Klotzsch * ''Aidia'' Lour. * ''Aidiopsis'' Tirveng. * ''Airosperma'' K.Schum. & Lauterb. * ''Aitchisonia'' Hemsl. ex Aitch. * ''Alberta'' E.Mey. * ''Aleisanthia'' Ridl. * ''Alibertia'' A. Richard ex DC. * ''Allaeophania'' Thwaites * ''Alleizettella'' Pit. * ''Allenantus'' Standl. * ''Alseis'' Schott * ''Amaioua'' Aublet * ''Amaracarpus'' Blume * ''Amphiasma'' Bremek. * ''Amphidasya'' Standl. * ''Ancylanthos'' Desf. * ''Anomanthodia'' J. D. Hooker * ''Antherostele'' Bremek. * ''Anthorrhiza'' C.R.Huxley & Jebb * ''Anthospermum'' L. * ''Antirhea'' Comm. ex Juss. * ''Aoranthe'' Somers * ''Aphaenandra'' Miq. * ''Aphanocarpus'' Steyerm. * ''Appunia'' J. D. Hooker * ''Arachnothryx'' Planchon * ''Arcytophyllum'' Willd. ex Schult. & Schult.f. * ''Argocoffeopsis'' Lebrun * ''Argostemma'' Wall. * ''Asemnantha'' J. D. Hooker * ''× Asperugalium'' E.Fourn. * ''Asperula'' L. * ''Astiella'' Jovet * ''Atractocarpus'' Schltr. & K.Krause * ''Atractogyne'' Pierre * ''Augusta'' Pohl * ''Aulacocalyx'' J. D. Hooker == B == * ''Badusa'' A.Gray * ''Balmea'' Martinez * ''Bathysa'' C.Presl * ''Batopedina'' Verdc. * ''Belonophora'' J. D. Hooker * ''Benkara'' Adans. * ''Benzonia'' Schumach. * ''Berghesia'' Nees * ''Bertiera'' Aublet * ''Bikkia'' Reinw. * ''Blandibractea'' Wernham * ''Blepharidium'' Standl. * ''Bobea'' Gaudich. * ''Boholia'' Merr. * ''Borojoa'' Cuatrec. * ''Bothriospora'' J. D. Hooker * ''Botryarrhena'' Ducke * ''Bouvardia'' Salisb. * ''Brachytome'' J. D. Hooker * ''Bradea'' Standl. ex Brade * ''Brenania'' Keay * ''Breonadia'' Ridsdale * ''Breonia'' A. Richard ex DC. * ''Burchellia'' R. Brown * ''Burttdavya'' Hoyle * ''Byrsophyllum'' J. D. Hooker == C == * ''Calanda'' K. Schum. * ''Callipeltis'' Steven * ''Calochone'' Keay * ''Calycophyllum'' DC. * ''Calycosia'' A.Gray * ''Calycosiphonia'' Pierre ex Robbr. * ''Canephora'' Juss. * ''[[Canthium]]'' Lamarck * ''Capirona'' Spruce * ''Captaincookia'' N.Halle * ''Carpacoce'' Sond. * ''Carphalea'' Juss. * ''Carterella'' Terrell * ''Casasia'' A. Richard * ''Catesbaea'' L. * ''Catunaregam'' Wolf * ''Cephalanthus'' L. * ''Cephalodendron'' Steyerm. * ''Ceratopyxis'' J. D. Hooker * ''Ceriscoides'' (J. D. Hooker) Tirveng. * ''Ceuthocarpus'' Aiello * ''Chaetostachydium'' Airy Shaw * ''Chalepophyllum'' J. D. Hooker * ''Chamaepentas'' Bremek. * ''Chapelieria'' A. Richard ex DC. * ''Chassalia'' Comm. ex Poir. * ''Chazaliella'' E.Petit & Verdc. * ''Chimarrhis'' Jacq. * ''Chiococca'' P.Browne * ''Chione'' DC. * ''Chomelia'' Jacq. * ''Choulettia'' Pomel * ''Cigarrilla'' Aiello * ''Cinchona'' L. * ''Cladoceras'' Bremek. * ''Clarkella'' J. D. Hooker * ''Coccochondra'' Rauschert * ''Coccocypselum'' P.Browne * ''Coddia'' Verdc. * ''Coelopyrena'' Valeton * ''Coelospermum'' Blume * ''Coffea'' L. * ''Coleactina'' N.Halle * ''Colletoecema'' E.Petit * ''Commitheca'' Bremek. * ''Condaminea'' DC. * ''Conostomium'' (Stapf) Cufod. * ''Coprosma'' J. R. Forster & G. Forster * ''Coptophyllum'' Korth. * ''Coptosapelta'' Korth. * ''Corynanthe'' Welw. * ''Coryphothamnus'' Steyerm. * ''Cosmibuena'' Ruiz & Pavon * ''Cosmocalyx'' Standl. * ''Coussarea'' Aublet * ''Coutaportla'' Urb. * ''Coutarea'' Aublet * ''Cowiea'' Wernham * ''Craterispermum'' Bentham * ''Cremaspora'' Bentham * ''Cremocarpon'' Baillon * ''Crobylanthe'' Bremek. * ''Crocyllis'' E.Mey. ex J. D. Hooker * ''Crossopteryx'' Fenzl * ''Crucianella'' L. * ''Cruciata'' Mill. * ''Cruckshanksia'' Hooker & Arnott * ''Crusea'' Cham. & Schltdl. * ''Cuatrecasasiodendron'' Standl. & Steyerm. * ''Cubanola'' Aiello * ''Cuviera'' DC. * ''Cyclophyllum'' J. D. Hooker == D == * ''Damnacanthus'' C.F.Gaertn. * ''Danais'' Comm. ex Vent. * ''Deccania'' Tirveng. * ''Declieuxia'' Kunth * ''Dendrosipanea'' Ducke * ''Dentella'' J. R. Forster & G. Forster * ''Deppea'' Cham. & Schltdl. * ''Diacrodon'' Sprague * ''Dialypetalanthus'' Kuhlm. * ''Dibrachionostylus'' Bremek. * ''Dichilanthe'' Thwaites * ''Dictyandra'' Welw. ex J. D. Hooker * ''Didymaea'' J. D. Hooker * ''Didymochlamys'' J. D. Hooker * ''Didymoecium'' Bremek. * ''Didymopogon'' Bremek. * ''Didymosalpinx'' Keay * ''Diodia'' L. * ''Dioecrescis'' Tirveng. * ''Dioicodendron'' Steyerm. * ''Diplospora'' DC. * ''Discospermum'' Dalzell * ''Diyaminauclea'' Ridsdale * ''Dolichodelphys'' K.Schum. & K.Krause * ''Dolicholobium'' A.Gray * ''Dolichometra'' K.Schum. * ''Doricera'' Verdc. * ''Duidania'' Standl. * ''Dunnia'' Tutcher * ''Duperrea'' Pierre ex Pit. * ''Duroia'' L.f. * ''Durringtonia'' R.J.F.Hend. & Guymer == E == * ''Ecpoma'' K.Schum. * ''Eizia'' Standl. * ''Elaeagia'' Wedd. * ''Eleuthranthes'' F.Muell. * ''Emmenopterys'' Oliv. * ''Emmeorhiza'' Pohl ex Endl. * ''Eosanthe'' Urb. * ''Eriosemopsis'' Robyns * ''Erithalis'' P.Browne * ''Ernodea'' Sw. * ''Euclinia'' Salisb. * ''Exostema'' (Pers.) Humb. & Bonpl. == F == * ''Fadogia'' Schweinf. * ''Fadogiella'' Robyns * ''Fagerlindia'' Tirveng. * ''Faramea'' Aublet * ''Ferdinandusa'' Pohl * ''Feretia'' Delile * ''Fergusonia'' J. D. Hooker * ''Fernelia'' Comm. ex Lamarck * ''Flagenium'' Baillon * ''Flexanthera'' Rusby == G == * ''Gaertnera'' Lamarck * ''× Galiasperula'' Ronniger * ''Galiniera'' Delile * ''Galium'' L. * ''Gallienia'' Dubard & Dop * ''Galopina'' Thunb. * ''Gardenia'' Ellis * ''Gardeniopsis'' Miq. * ''Genipa'' L. * ''Gentingia'' J.T.Johanss. & K.M.Wong * ''Geophila'' D.Don * ''Gillespiea'' A.C.Sm. * ''Gleasonia'' Standl. * ''Glionnetia'' Tirveng. * ''Glossostipula'' Lorence * ''Gomphocalyx'' Baker * ''Gonzalagunia'' Ruiz & Pavon * ''Gouldia'' A.Gray * ''Greenea'' Wight & Arn. * ''Greeniopsis'' Merr. * ''Guettarda'' L. * ''Gynochthodes'' Blume * ''Gynopachis'' Blume * ''Gyrostipula'' J.-F.Leroy == H == * ''Habroneuron'' Standl. * ''Haldina'' Ridsdale * ''Hallea'' J.-F. Leroy * ''Hamelia'' Jacq. * ''Hayataella'' Masam. * ''Hedstromia'' A.C. Sm. * ''Hedyotis'' L. * ''Hedythyrsus'' Bremek. * ''Heinsenia'' K. Schum. * ''Heinsia'' DC. * ''Hekistocarpa'' J. D. Hooker * ''Henriquezia'' Spruce ex Bentham * ''Heterophyllaea'' J. D. Hooker * ''Hillia'' Jacq. * ''Himalrandia'' T. Yamaz. * ''Hindsia'' Bentham ex Lindl. * ''Hintonia'' Bullock * ''Hippotis'' Ruiz & Pavon * ''Hodgkinsonia'' F. Muell. * ''Hoffmannia'' Sw. * ''Holstianthus'' Steyerm. * ''Homollea'' Arènes * ''Homolliella'' Arènes * ''Houstonia'' L. * ''Hutchinsonia'' Robyns * ''Hydnophytum'' Jack * ''Hydrophylax'' L.f. * ''Hymenocnemis'' J. D. Hooker * ''Hymenocoleus'' Robbr. * ''Hymenodictyon'' Wall. * ''Hyperacanthus'' E. Mey. ex Bridson * ''Hypobathrum'' Blume * ''Hyptianthera'' Wight & Arn. == I == * ''Indopolysolenia'' Bennet * ''Isertia'' Schreb. * ''Isidorea'' A. Richard ex DC. * ''[[Ixora]]'' L. == J == * ''Jackiopsis'' Ridsdale * ''Janotia'' J.-F. Leroy * ''Jaubertia'' Guill. * ''Javorkaea'' Borhidi & Komlodi * ''Joosia'' H. Karst. * ''Jovetia'' Guedes == K == * ''Kailarsenia'' Tirveng. * ''Kajewskiella'' Merr. & Perry * ''Keenania'' J. D. Hooker * ''Keetia'' E. Phillips * ''Kelloggia'' Torr. ex Bentham * ''Kerianthera'' J. H. Kirkbr. * ''Khasiaclunea'' Ridsdale * ''Klossia'' Ridl. * ''Knoxia'' L. * ''Kochummenia'' K. M. Wong * ''Kohautia'' Cham. & Schltdl. * ''Kraussia'' Harv. * ''Kutchubaea'' Fisch. ex DC. == L == * ''Ladenbergia'' Klotzsch * ''Lagynias'' E. Mey. ex Robyns * ''Lamprothamnus'' Hiern * ''Lasianthus'' Jack * ''Lathraeocarpa'' Bremek. * ''Lecananthus'' Jack * ''Lecariocalyx'' Bremek. * ''Lelya'' Bremek. * ''Lemyrea'' (A. Chev.) A. Chev. & Beille * ''Lepidostoma'' Bremek. * ''Leptactina'' J. D. Hooker * ''Leptodermis'' Wall. * ''Leptomischus'' Drake * ''Leptoscela'' J. D. Hooker * ''Leptostigma'' Arn. * ''Leptunis'' Steven * ''Lerchea'' L. * ''Leroya'' Cavaco * ''Leucocodon'' Gardner * ''Leucolophus'' Bremek. * ''Limnosipanea'' J. D. Hooker * ''Lindenia'' Bentham * ''Litosanthes'' Blume * ''Lucinaea'' DC. * ''Luculia'' Sweet * ''Lucya'' DC. * ''Ludekia'' Ridsdale == M == * ''Macbrideina'' Standl. * ''Machaonia'' Bonpl. * ''Macrocnemum'' P. Browne * ''Macrosphyra'' J. D. Hooker * ''Maguireocharis'' Steyerm. * ''Maguireothamnus'' Steyerm. * ''Malanea'' Aublet * ''Manettia'' L. * ''Manostachya'' Bremek. * ''Mantalania'' Capuron ex J.-F. Leroy * ''Margaritopsis'' Sauvalle * ''Maschalocorymbus'' Bremek. * ''Maschalodesme'' K. Schum. & Lauterb. * ''Massularia'' (K. Schum.) Hoyle * ''Mastixiodendron'' Melch. * ''Mazaea'' Krug & Urb. * ''Melanopsidium'' Colla * ''Mericarpaea'' Boiss. * ''Merumea'' Steyerm. * ''Metadina'' Bakh. f. * ''Meyna'' Roxb. ex Link * ''Micrasepalum'' Urb. * ''Microphysa'' Schrenk * ''Mitchella'' L. * ''Mitracarpus'' Zucc. * ''Mitragyna'' Korth. * ''Mitrasacmopsis'' Jovet * ''Mitriostigma'' Hochst. * ''Molopanthera'' Turcz. * ''Monosalpinx'' N. Halle * ''Montamans'' Dwyer * ''Morelia'' A. Richard ex DC. * ''Morierina'' Vieill. * ''Morinda'' L. * ''Morindopsis'' J. D. Hooker * ''Motleyia'' J. T. Johanss. * ''Mouretia'' Pit. * ''Multidentia'' Gilli * ''Mussaenda'' L. * ''Mussaendopsis'' Baill. * ''Mycetia'' Reinw. * ''Myonima'' Comm. ex Juss. * ''Myrioneuron'' R. Brown ex Hook. * ''Myrmecodia'' Jack * ''Myrmeconauclea'' Merr. * ''Myrmephytum'' Becc. == N == * ''Nargedia'' Bedd. * ''Nauclea'' L. * ''Neanotis'' W. H. Lewis * ''Neblinathamnus'' Steyerm. * ''Nematostylis'' J. D. Hooker * ''Nenax'' Gaertn. * ''Neobertiera'' Wernham * ''Neoblakea'' Standl. * ''Neobreonia'' Ridsdale * ''Neofranciella'' Guillaumin * ''Neogaillonia'' Lincz. * ''Neohymenopogon'' Bennet * ''Neolamarckia'' Bosser * ''Neolaugeria'' Nicolson * ''Neoleroya'' Cavaco * ''Neonauclea'' Merr. * ''Neopentanisia'' Verdc. * ''Nernstia'' Urb. * ''Nertera'' Banks & Sol. ex Gaertn. * ''Nesohedyotis'' (J. D. Hooker) Bremek. * ''Neurocalyx'' Hook. * ''Nichallea'' Bridson * ''Nodocarpaea'' A. Gray * ''Normandia'' J. D. Hooker * ''Nostolachma'' T. Durand == O == * ''Ochreinauclea'' Ridsdale & Bakh. f. * ''Octotropis'' Bedd. * ''Oldenlandia'' L. * ''Oldenlandiopsis'' Terrell & W. H. Lewis * ''Oligocodon'' Keay * ''Omiltemia'' Standl. * ''Opercularia'' Gaertn. * ''Ophiorrhiza'' L. * ''Ophryococcus'' Oerst. * ''Oregandra'' Standl. * ''Osa'' Aiello * ''Otiophora'' Zuccarini * ''Otocalyx'' Brandegee * ''Otomeria'' Bentham * ''Ottoschmidtia'' Urb. * ''Oxyanthus'' DC. * ''Oxyceros'' Lour. == P == * ''Pachystigma'' Hochst. * ''Pachystylus'' K. Schum. * ''[[Paederia]]'' L. * ''Pagamea'' Aublet * ''Pagameopsis'' Steyerm. * ''Palicourea'' Aublet * ''Pamplethantha'' Bremek. * ''Paracephaelis'' Baillon * ''Parachimarrhis'' Ducke * ''Paracorynanthe'' Capuron * ''Paragenipa'' Baillon * ''Paraknoxia'' Bremek. * ''Parapentas'' Bremek. * ''Paratriaina'' Bremek. * ''Pauridiantha'' J. D. Hooker * ''Pausinystalia'' Pierre ex Beille * ''Pavetta'' L. * ''Payera'' Baillon * ''Pelagodendron'' Seem. * ''Pentagonia'' Bentham * ''Pentaloncha'' J. D. Hooker * ''Pentanisia'' Harv. * ''Pentanopsis'' Rendle * ''[[Pentas]]'' Bentham * ''Pentodon'' Hochst. * ''[[Peponidium]]'' (Baillon) Arenes * ''Perakanthus'' Robyns * ''Perama'' Aublet * ''Peratanthe'' Urb. * ''Peripeplus'' Pierre * ''Pertusadina'' Ridsdale * ''Petitiocodon'' Robbr. * ''Phellocalyx'' Bridson * ''Phialanthus'' Griseb. * ''Phitopis'' J. D. Hooker * ''Phuopsis'' (Griseb.) J. D. Hooker * ''Phyllacanthus'' J. D. Hooker * ''Phyllis'' L. * ''Phyllocrater'' Wernham * ''Phyllomelia'' Griseb. * ''Phylohydrax'' Puff * ''Picardaea'' Urb. * ''Pimentelia'' Wedd. * ''Pinarophyllon'' Brandegee * ''Pinckneya'' Michaux * ''Pittoniotis'' Griseb. * ''Placocarpa'' J. D. Hooker * ''Placopoda'' Balf. f. * ''Platycarpum'' Bonpl. * ''Plectroniella'' Robyns * ''Pleiocarpidia'' K. Schum. * ''Pleiocoryne'' Rauschert * ''Pleiocraterium'' Bremek. * ''Plocama'' Aiton * ''Plocaniophyllon'' Brandegee * ''Poecilocalyx'' Bremek. * ''Pogonolobus'' F. Muell. * ''Pogonopus'' Klotzsch * ''[[Polysphaeria]]'' J. D. Hooker * ''Polyura'' J. D. Hooker * ''Pomax'' Sol. ex DC. * ''Porterandia'' Ridl. * ''Portlandia'' P. Browne * ''Posoqueria'' Aublet * ''Pouchetia'' A. Richard * ''Praravinia'' Korth. * ''Pravinaria'' Bremek. * ''Preussiodora'' Keay * ''Prismatomeris'' Thwaites * ''Proscephaleium'' Korth. * ''Psathura'' Comm. ex Juss. * ''Pseudaidia'' Tirveng. * ''Pseudogaillonia'' Lincz. * ''Pseudogardenia'' Keay * ''Pseudohamelia'' Wernham * ''Pseudomantalania'' J.-F. Leroy * ''Pseudomussaenda'' Wernham * ''Pseudonesohedyotis'' Tennant * ''Pseudopyxis'' Miq. * ''Pseudosabicea'' N. Halle * ''Psilanthus'' J. D. Hooker * ''Psychotria'' L. * ''Psydrax'' Gaertn. * ''Psyllocarpus'' Mart. & Zuccarini * ''Pteridocalyx'' Wernham * ''Pterogaillonia'' Lincz. * ''Pubistylus'' Thoth. * ''Putoria'' Pers. * ''Pygmaeothamnus'' Robyns * ''Pyragra'' Bremek. * ''Pyrostria'' Comm. ex Juss. == R == * ''Ramosmania'' Tirveng. & Verdc. * ''Randia'' L. * ''Raritebe'' Wernham * ''Ravnia'' Oerst. * ''Readea'' Gillespie * ''Relbunium'' (Endl.) J. D. Hooker * ''Remijia'' DC. * ''Rennellia'' Korth. * ''Retiniphyllum'' Bonpl. * ''Rhachicallis'' DC. * ''Rhadinopus'' S. Moore * ''Rhaphidura'' Bremek. * ''Rhipidantha'' Bremek. * ''Rhopalobrachium'' Schltr. & K. Krause * ''Richardia'' L. * ''Riqueuria'' Ruiz & Pavon * ''Robynsia'' Hutch. * ''Rogiera'' Planchon * ''Roigella'' Borhidi & M. Fernandez Zeq. * ''Rondeletia'' L. * ''Rothmannia'' Thunb. * ''Rubia'' L. * ''Rudgea'' Salisb. * ''Rustia'' Klotzsch * ''Rutidea'' DC. * ''Rytigynia'' Blume == S == * ''Sabicea'' Aublet * ''Sacosperma'' G. Taylor * ''Saldinia'' A. Richard ex DC. * ''Salzmannia'' DC. * ''Saprosma'' Blume * ''Sarcocephalus'' Afzel. ex Sabine * ''Sarcopygme'' Setch. & Christoph. * ''Schachtia'' H. Karst. * ''Schismatoclada'' Baker * ''Schizenterospermum'' Homolle ex Arenes * ''Schizocalyx'' Wedd. * ''Schizocolea'' Bremek. * ''Schizostigma'' Arn. ex Meisn. * ''Schmidtottia'' Urb. * ''Schradera'' Vahl * ''Schumanniophyton'' Harms * ''Schwendenera'' K. Schum. * ''Scolosanthus'' Vahl * ''Scyphiphora'' C. F. Gaertn. * ''Scyphochlamys'' Balf. f. * ''Scyphostachys'' Thwaites * ''Sericanthe'' Robbr. * ''Serissa'' Comm. ex Juss. * ''Shaferocharis'' Urb. * ''Sherardia'' L. * ''Sherbournia'' G. Don * ''Siderobombyx'' Bremek. * ''Siemensia'' Urb. * ''Simira'' Aublet * ''Sinoadina'' Ridsdale * ''Sipanea'' Aublet * ''Sipaneopsis'' Steyerm. * ''Siphonandrium'' K. Schum. * ''Sommera'' Schltdl. * ''Spathichlamys'' R. Parker * ''Spermacoce'' L. * ''Spermadictyon'' Roxb. * ''Sphinctanthus'' Bentham * ''Spiradiclis'' Blume * ''Squamellaria'' Becc. * ''Stachyarrhena'' J. D. Hooker * ''Stachyococcus'' Standl. * ''Staelia'' Cham. & Schltdl. * ''Standleya'' Brade * ''Steenisia'' Bakh. f. * ''Stelechantha'' Bremek. * ''Stephanococcus'' Bremek. * ''Stevensia'' Poit. * ''Steyermarkia'' Standl. * ''Stichianthus'' Valeton * ''Stilpnophyllum'' J. D. Hooker * ''Stipularia'' P. Beauv. * ''Stomandra'' Standl. * ''Streblosa'' Korth. * ''Streblosiopsis'' Valeton * ''Striolaria'' Ducke * ''Strumpfia'' Jacq. * ''Stylosiphonia'' Brandegee * ''Suberanthus'' Borhidi & M. Fernandez Zeq. * ''Sukunia'' A. C. Sm. * ''Sulitia'' Merr. * ''Synaptantha'' J. D. Hooker * ''Syringantha'' Standl. == T == * ''Tamilnadia'' Tirveng. & Sastre * ''Tammsia'' H. Karst. * ''Tapiphyllum'' Robyns * ''Tarenna'' Gaertn. * ''Tarennoidea'' Tirveng. & Sastre * ''Temnocalyx'' Robyns * ''Temnopteryx'' J. D. Hooker * ''Tennantia'' Verdc. * ''Thecorchus'' Bremek. * ''[[Theligonum]]'' L. * ''Thogsennia'' Aiello * ''Thyridocalyx'' Bremek. * ''Timonius'' DC. * ''Tobagoa'' Urb. * ''Tocoyena'' Aublet * ''Tortuella'' Urb. * ''Trailliaedoxa'' W. W. Sm. & Forrest * ''Tresanthera'' H. Karst. * ''Triainolepis'' J. D. Hooker * ''Tricalysia'' A. Richard ex DC. * ''Trichostachys'' J. D. Hooker * ''Trukia'' Kaneh. * ''Tsiangia'' But, H. H. Hsue & P. T. Li == U == * ''Uncaria'' Schreb. * ''Urophyllum'' Wall. == V == * ''Valantia'' L. * ''[[Vangueria]]'' Comm. ex Juss. * ''Vangueriella'' Verdc. * ''Vangueriopsis'' Robyns * ''Versteegia'' Valeton * ''Villaria'' Rolfe * ''Virectaria'' Bremek. == W == * ''Warszewiczia'' Klotzsch * ''Wendlandia'' Bartl. ex DC. * ''Wernhamia'' S. Moore * ''Wittmackanthus'' Kuntze == X == * ''Xanthophytum'' Reinw. ex Blume * ''Xantonnea'' Pierre ex Pit. * ''Xantonneopsis'' Pit. == Y == * ''Yutajea'' Steyerm. == Z == * ''Zuccarinia'' Blume == Jereo koa == * [[Rubiales]] * [[Gentianales]] r1gsxzmdftdf2g7s4z3xkwukcl0k30k Wikipedia:Efemerida/27 Aogositra 4 298657 1149705 1133871 2026-08-27T04:13:21Z JianJi 36396 1149705 wikitext text/x-wiki '''Androany [[27 Aogositra|27 aogositra]]''': * '''[[1664]]''' - Nananganan'i Colbert ny [[Compagnie française des Indes orientales]]. * '''[[1896]]''' - Tsy ampy ora iray ny ady naharesy ny [[Zanzibar|Soltanà Zanzibar]] manoloana ny [[Fanjakana Mitambatra]]. * '''[[1991]]''' - Fahaleovantenan'i [[Môldavia]]. ry5vf7txwii6xwtuvrgwadnb9w09j8r 1149716 1149705 2026-08-27T05:49:13Z JianJi 36396 1149716 wikitext text/x-wiki '''Androany [[27 Aogositra|27 aogositra]]''': [[File:Armoiries de la Compagnie des Indes Orientales.jpg|thumb|Armoiries de la Compagnie des Indes Orientales]] * '''[[1664]]''' - Nananganan'i Colbert ny [[Compagnie française des Indes orientales]]. * '''[[1896]]''' - Tsy ampy ora iray ny ady naharesy ny [[Zanzibar|Soltanà Zanzibar]] manoloana ny [[Fanjakana Mitambatra]]. * '''[[1991]]''' - Fahaleovantenan'i [[Môldavia]]. caan7rfpop9ngght74ujaq7wyhvtuve Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara 0 298988 1149673 1147720 2026-08-26T12:39:37Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149673 wikitext text/x-wiki [[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]] Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). == Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody == === Mitsabo aretina maro === [[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]] I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3&nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. [[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]] Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). === Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany === [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]] Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina. === Fetra === Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana. == Lisitra == [[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]] Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana. === A === [[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza * ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) (rm) * ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm) * ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky * ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà * ''Acacia farnesiana'' <small>DC.</small> (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, * ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy * ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir</small> -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha indica]]'' <small>L.</small> (karazana nampidirina) * ''[[Acalypha radula]]'' <small>Baker</small> (Tsiety) (rm) * ''Acalypha reticulata'' <small>Poiret</small> (→ ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir.</small>) (Fanavy / Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) (''[[Acalypha fasciculata]]'' ?) (rm) * ''[[Acanthopale madagascariensis]]'' * ''[[Acanthospermum hispidum]]'' <small>D.C</small> (Bakakely) -- bakakely, fatika (rm) * ''[[Acanthus montanus]]'' * ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Acmella oleracea]]'' -- ahimafana, anamafana, anamalaho, anamalao, felimafana,  kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, mangovitra, menavony, sarinanamalao. * ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga * ''[[Adansonia]] sp.'' (Za) * ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona. * ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa. * ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga * ''[[Adenia boinensis]]'' <small>--</small> vahiranga * ''[[Adenia gummifera]]'' * ''[[Adenium obesum]]'' * ''[[Adiantum caudatum]]'' * ''[[Adiantum philippense]]'' * ''[[Aerva lanata]]'' <small>(L.) Juss</small> (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy * ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' <small>Poiret.</small> (Sindahonimbohitra). (rm) * ''[[Aeschynomene uniflora]]'' <small>E. Meyer.</small> (Sindahorindrano). (rm) * ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' <small>K. Schum.</small> -- longoza (rm) * [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']] * ''[[Afzelia bijuga]]'' * ''[[Agauria salicifolia]]'' <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy * ''[[Agelaea pentagyna]]'' <small>(Lamk) Baillon</small> (Vahy mainty) (rm) * ''[[Ageratum conyzoides]]'' <small>Linné</small> -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso (rm) * ''[[Aidia densiflora]]'' * ''[[Aidia micrantha]]'' * ''[[Alangium salviifolium]]'' * ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña * ''[[Albizia aurisparsa]]'' <small>Drake</small>. (Masinanio) (rm) * ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara * ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'') * ''[[Albizia fastigiata]]'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña (rm) * ''[[Albuca humilis]]'' * ''[[Alchemilla cryptantha]]'' <small>Steudel.</small> (Mahatanandofotsy I) (rm) * ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana * ''[[Allamanda cathartica]]'' * ''[[Allium cepa]]'' * ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova * ''[[Allophylus africanus]]'' * ''[[Allophylus trichodesmus]]'' <small>Radlkofer</small>. (Sanatrinamboa) (rm) * ''[[Aloe capitata]]'' <small>Baker</small> ** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' <small>H. Perr.</small> (Vahon'olona) (rm) * ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano * ''[[Aloe macroclada]]'' <small>Baker</small>. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona * ''[[Alphonsea madagascariensis]]'' * ''[[Alpinia galanga]]'' * ''[[Alpinia zerumbet]]'' * ''[[Alstonia boonei]]'' * ''[[Alternanthera pungens]]'' * ''[[Alternanthera sessilis]]'' * ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' <small>ADC.</small> -- fokolahy (rm) * ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' <small>ADC.</small> -- mangorodefona, vavonikena (rm) * ''[[Alysicarpus ovalifolius]]'' * ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm) * ''Alysicarpus'' sp. -- fokovavy (rm) * ''Alysicarpus'' sp. -- tokambody (rm) * ''[[Alysicarpus vaginalis]]'' * ''[[Amanita tainaomby]]'' <small>R. Heim</small> -- olatainomby (rm) * ''[[Amaranthus dubius]]'' <small>Martius</small> -- kiatondrambohira (rm) * ''[[Amaranthus hybridus]]'' <small>Linné</small> -- anamena (rm) * ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy * ''[[Amaranthus viridis]]'' * ''[[Ambavia gerrardii]]'' * ''[[Ambrosia artemisiifolia]]'' * ''[[Ambrosia maritima]]'' <small>DC (Damsissa)</small> * ''[[Ammi majus]]'' * ''[[Ammi visnaga]]'' * ''[[Amygadalus persica]]'' <small>Linné.</small> -- paiso (rm) * ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika * ''[[Anacolosa pervilleana]]'' * ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' <small>Baker.</small> -- tsangamanitramparihy (rm) * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' <small>Merrill</small> -- fandra, <u>mananasy</u>, satra. * ''[[Andrographis paniculata]]'' * ''[[Andropogon gayanus]]'' * ''[[Andropogon schoenanthus]]'' <small>Linné</small> -- veromanitra (rm) * ''[[Androya decaryi]]'' * ''[[Angraecum sesquipedale]]'' * ''[[Angraecum]]'' sp. -- valily vavy (rm) * ''[[Anisopappus chinensis]]'' * ''[[Anisotes madagascariensis]]'' * ''[[Annona muricata]]'' * ''[[Annona squamosa]]'' * ''[[Anthemis nobilis]]'' <small>Linné</small> -- camomille (rm) * ''[[Antherotoma naudini]]'' <small>Hooker fils.</small> -- kimamimamitamabina (rm) * ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' <small>Baker</small>. -- ndanidemy (rm) * ''[[Anthospermum antsirabense]]'' <small>A.M. Homolle.</small> -- ahipoza (rm) * ''[[Anthospermum eminense]]'' <small>Baker.</small> -- alamiainga (rm) * ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona * ''[[Antidesma petiolare]]'' <small>Tulas.</small> -- voavony (rm) * ''[[Aphloia theiformis]]'' <small>Bennet</small> ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana, ravimboafotsy * ''[[Apodytes dimidiata]]'' * ''[[Aponogeton madagascariensis]]'' * ''[[Arachis hypogaea]]'' <small>Linné</small>. -- voanjo (rm) * ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' <small>Baker</small>. -- hazotohobavy (rm) * ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa * ''[[Aristolochia acuminata]]'' <small>Lamarck</small> (Sovy) * ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) * ''[[Aristolochia petersiana]]'' * ''[[Artabotrys hexapetalus]]'' * ''[[Artemisia afra]]'' * ''[[Artemisia annua]]'' -- * ''[[Artemisia vulgaris]]'' * ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe * ''[[Asclepia curassavica]]'' <small>Linné</small> (Fanoromena II) (rm) * ''[[Asparagus africanus]]'' * ''[[Asparagus simulans]]'' <small>Baker.</small> (Ahitsifantatra) (rm) * ''[[Asparagus vaginellatus]]'' <small>Bojer.</small> (Roimboalavo) (rm) * ''[[Aspilia africana]]'' * ''[[Aspilia bojeri]]'' <small>DC</small> (Ampalimbohitra) (rm) * ''[[Asplenium]]'' (sensu stricto) (Tsipalo) (rm) * ''[[Aster bakerianus]]'' * ''[[Aster perrieri]]'' * ''[[Asystasia gangetica]]'' * ''[[Athania brownii]]'' <small>Hochr</small> (Ramiary II, Ramizengy) (rm) * ''[[Athrixia debilis]]'' <small>DC</small> (Anjavidy lahy) (rm) * ''[[Athyrium filix-femina]]'' * ''[[Averrhoa carambola]]'' * ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm) * ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo * ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Abelmoschus]] - [[Abrus]] - [[Abutilon]] - [[Acacia]] - [[Acalypha]] - [[Acanthopale]] - [[Acanthospermum]] - [[Acanthus]] - [[Achyranthes]] - [[Acmella]] - [[Acridocarpus]] - [[Adansonia]] - [[Adenanthera]] - [[Adenia]] - [[Adenium]] - [[Adiantum]] - [[Adina (antokon-javamaniry)|Adina]] - [[Aerva]] - [[Aeschynomene]] - [[Aframomum]] - [[Afzelia]] - [[Agauria]] - [[Agave]] - [[Agelaea]] - [[Ageratum]] - [[Aidia]] - [[Alangium]] - [[Albizia]] - [[Albuca]] - [[Alchemilla]] - [[Aleurites]] - [[Allamanda]] - [[Allium]] - [[Allophylus]] - [[Aloe]] - [[Alphonsea]] - [[Alpinia]] - [[Alstonia]] - [[Alternanthera]] - [[Alysicarpus]] - [[Amanita]] - [[Amaranthus]] - [[Ambavia]] - [[Ambrosia]] - [[Ammi]] - [[Amygadalus]] - [[Anacardium]] - [[Anacolosa]] - [[Anagallis]] - [[Ananas]] - [[Andrographis]] - [[Andropogon]] - [[Androya]] - [[Angraecum]] - [[Anisopappus]] - [[Anisotes]] - [[Annona]] - [[Anthemis]] - [[Antherotoma]] - [[Anthocleista]] - [[Anthospermum]] - [[Antidesma]] - [[Aphloia]] - [[Apodytes]] - [[Aponogeton]] - [[Arachis]] - [[Ardisia]] - [[Argemone]] - [[Aristolochia]] - [[Artabotrys]] - [[Artemisia]] - [[Artocarpus]] - [[Asclepia]] - [[Asparagus]] - [[Aspilia]] - [[Asplenium]] - [[Aster]] - [[Asystasia]] - [[Athania]] - [[Athrixia]] - [[Athyrium]] - [[Averrhoa]] - [[Avicennia]] - [[Azadirachta]] - [[Azima]]'' === B === [[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Bacopa monnieri]]'' * [[Bakerella clavata|''Bakerella clavata'' subsp. ''baronii''.]] (← ''[[Bakerella baronii]]'' <small>Baker.</small>) -- ranotambina, tongovelona, velofify, velomiato, velomihanto, velomihato (Tongoalahy) (rm) * ''[[Balanites madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa vulgaris]]'' * ''[[Baphia madagascariensis]]'' * ''[[Barleria lupulina]]'' (← ''Barleria norbertii'') -- laingodroy * [[Barleria prionitis|''Barleria prionitis'' subsp. ''madagascariensis'']] <small>Benoist</small> (← ''[[Barleria madagascariensis]]'') -- rointsokina, roitsokena, roitsokina * ''[[Barleria prionitis]]'' <small>L.</small> (Rointsokina II) (rm) * ''[[Barringtonia asiatica]]'' <small>(L.) Kurz</small> (← ''Barringtonia butonica'') -- fosatra, fotabe, fotadrano, fotatra, fotibe, fotobe, fototra * ''[[Barringtonia racemosa]]'' -- mahondro, manondro * ''[[Basella alba]]'' * ''[[Baudouinia fluggeiformis]]'' * ''[[Baudouinia rouxevillei]]'' * ''[[Bauhinia grandidieri]]'' * ''[[Bauhinia hildebrandtii]]'' * ''[[Bauhinia madagascariensis]]'' * ''[[Bauhinia monandra]]'' * ''[[Bauhinia purpurea]]'' * ''[[Bauhinia variegata]]'' * ''[[Begonia lyallii]]'' * ''[[Begonia madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera pervilleana]]'' * ''[[Bidens pilosa]]'' <small>Linné</small> (Tsipolitra) (rm) * ''[[Biophytum sensitivum]]'' <small>(Linné) DC.</small> (Kifohafoha) (rm) * ''[[Bixa orellana]]'' * ''[[Blechnum tabulare]]'' <small>Thunberg Kuhn</small> (Tsipahonamalona) (rm) * ''[[Blepharis bojeriana]]'' * ''[[Blumea balsamifera]]'' * ''[[Blumea lacera]]'' * ''[[Blumea madagascariensis]]'' * ''[[Blumea mollis]]'' * ''[[Boerhavia coccinea]]'' * ''[[Boerhavia diffusa]]'' * ''[[Boerhavia repens]]'' * ''[[Bolbitis madagascariensis]]'' * ''[[Bonamia madagascariensis]]'' * ''[[Borassus madagascariensis]]'' * ''[[Borreria verticillata]]'' * ''[[Boscia madagascariensis]]'' * ''[[Boswellia madagascariensis]]'' * ''[[Brachylaena merana]]'' * ''[[Brachylaena microphylla]]'' <small>Humbert</small> (Peha) (rm) * ''[[Brachylaena ramiflora]]'' <small>(DC) H. Humbert</small> ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona * ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'') * ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) (rm) * ''[[Brexia madagascariensis]]'' * ''[[Brexia pluriflora]]'' * ''[[Bridelia madagascariensis]]'' * ''[[Bridelia micrantha]]'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''[[Brillantaisia madagascariensis]]'' * ''[[Brochoneura voury]]'' <small>Warburg.</small> (Raraha) (rm) * ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy * ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'') * ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'') * ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'') * ''[[Buchnera hispida]]'' <small>Hamilt</small>. (Tamborokijoa) (rm) * ''[[Buchnera madagascariensis]]'' * ''[[Buddleja axillaris]]'' <small>Willd ex Roemer et Schultes.</small> -- fanotrokotro, longolongo, remandrevoka, remiandrivohoka, seva, sevafotsy, sevagasy, sevalahy (Seva Fotsy) (rm) * ''[[Buddleja fusca]]'' <small>Baker.</small> -- langalongo, longolongo, sefa, sevalahy (Seva Lahy) (rm) * ''[[Buddleja indica]] -''- randronakoho * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' -- ramandravaka, seva, sevafotsy, sevalahy, toaka seva * ''[[Bulbophyllum madagascariense]]'' * ''[[Bulbostylis madagascariensis]]'' * ''[[Burasaia gracilis]]'' <small>Decaisne.</small> (Kotolahy) (rm) * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' <small>Duperit Thouars.</small> -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo (rm) * ''[[Burmannia madagascariensis]]'' * ''[[Bursera madagascariensis]]'' * ''[[Buxus madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria melleri]]'' <small>Baker var. triloba J. Ar.</small> (Fanary) (rm) * ''[[Byttneria pervillei]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Bacopa]] - [[Bakerella]] - [[Balanites]] - [[Bambusa]] - [[Baphia]] - [[Barleria]] - [[Barringtonia]] - [[Basella]] - [[Baudouinia]] - [[Bauhinia]] - [[Begonia]] - [[Bertiera]] - [[Bidens]] - [[Biophytum]] - [[Bixa]] - [[Blechnum]] - [[Blepharis]] - [[Blumea]] - [[Boerhavia]] - [[Bolbitis]] - [[Bonamia]] - [[Borassus]] - [[Borreria]] - [[Boscia]] - [[Boswellia]] - [[Brachylaena]] - [[Breonadia]] - [[Brewiera]] - [[Brexia]] - [[Bridelia]] - [[Brillantaisia]] - [[Brochoneura]] - [[Brugmansia]] - [[Bryophyllum]] - [[Buchnera]] - [[Buddleja]] - [[Bulbophyllum]] - [[Bulbostylis]] - [[Burasaia]] - [[Burmannia]] - [[Bursera]] - [[Buxus]] - [[Byttneria]]'' === C === [[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]] [[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]] [[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Cabucala crassifolia'' <small>Pichon</small> (Hazotandroka) (rm) * ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small> * ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm) * ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) (rm) * ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --'' * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) (rm) * ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' <small>(L.) Millsp.</small> na ''Cajanus indicus'' <small>Spreng.</small> ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja (Ambiatry) (rm) * ''[[Calantica cerasifolia]]'' <small>Tul</small>. -- hazoambo, hazoambovavy, hazombato, silambinanto (Hazoambo) (rm) * ''[[Calliandra alternans]]'' <small>Bentham</small>. (Mandravasarotra I) (rm) * ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, voakoly, voakotry, voalavenona (rm) * ''[[Calophyllum madagascariensis]]'' * ''[[Calophyllum parviflorum]]'' <small>Baker</small> (Vintanina) (rm) * ''[[Calopyxis bernieriana]]'' <small>(Tulasne) Perrier de la Bathie</small> (Voatamenaka) (rm) * ''[[Calotropis gigantea]]'' * ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy * ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse * ''[[Canarium madagascariense]]'' (← ''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse * ''[[Cannabis indica]]'' Linné (Rongony) (rm) * ''[[Canthium baxifolium]]'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) (rm) * ''[[Canthium erythroxyloides]]'' Baillon. (Ananamboa) (rm) * ''Canthium'' sp. (Farimay) (rm) * ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) (rm) * ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) (rm) * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> [Tsindrio ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> (sakaipilo) (rm) [Tsindrio koa ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II (rm) * ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u> * ''[[Carissa edulis]] --'' taolana, voakandrina ** ''Carissa edulis'' var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) (rm) -- dipatika, fantsimbala, fantsinakoho, fantsy, fatsimbala, fatsinakoho, fatsitokoho, mokotrala, odi-fanampenana-ra, roifantaka, tambonana, velivato * ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) (rm) * ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana * ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) (rm) * ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) (rm) * ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (→ ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) (rm) * ''[[Cassinopsis madagascariensis]]'' H. Bn. (Hazomafaitra) (rm) * ''[[Cassytha filiformis]]'' Linné. (Tsihiatofotra) (rm) * ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina * ''[[Catharanthus trichophyllus]]'' ** ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) (rm) * ''[[Caucalis melanatha]]'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) (rm) * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe * ''[[Celosia trigyna]]'' L. (Velomitsotsorika) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety * ''[[Cephalanthus spathelliformis]]'' Baker. (Sidindranto) (rm) * ''[[Cerastinum africanum]]'' Oliv (Tsivahadrenikely) (rm) * ''[[Cerasus padus]]'' DC. (Paiso voaloboka) (rm) * ''[[Cereus]] sp.'' (Raketa) (rm) * ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm) * ''[[Chapeliera madagascariensis]]'' AR. RH. (Ravimbolo) (rm) * ''[[Chassalia bojeri]]'' * ''[[Chassalia princei]]'' * ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm) * ''Chenopodium bonum henricum'' <small>Linné</small> (Takasimboloina) (rm) * ''[[Chenopodium murale]]'' Linné (Anambodihena) (rm) * ''[[Chlerodendron heretophyllum]]'' <small>R. Br.</small> (Fantsinakohoy) (rm) * ''[[Chromolaena odorata]]'' * ''[[Chrysanthellum indicum]]'' <small>Linné</small> (Trakambazimba) (rm) * ''[[Cineraria anampoza]]'' <small>Baker</small> (Anampoza) (rm) * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara * ''[[Cinnamomum verum]]'' -- * ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' <small>Breyn</small>. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baillon</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, (Mandravasarotra II) (rm)motrobeantinena, saro * ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- * ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra * ''[[Cissampelos pareira]]'' <small>Linné</small>. (Vahivoriavina) (rm) * ''[[Cissampelos perrieri]]'' <small>Diels</small>. (Vahimavo) (rm) * ''[[Cissampelos]]'' sp. (Ramilelatra) (rm) * ''[[Cissus quadrangularis]]'' * ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm) * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy * ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo) (rm) * ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe * ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana * ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) (rm) * ''[[Claoxylon bakerianum]]'' <small>Baillon</small> (Sitrakafavoa) * ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy * ''[[Cleistanthus madagascariensis]]'' * ''[[Cleistopholis madagascariensis]]'' * ''[[Clematis mauritiana]]'' <small>Lamarck.</small> (Farimaty) (rm) * ''[[Clematis trifida]]'' <small>Hook</small>. (Fotsivolomanoka) (rm) * ''[[Cleome gynandra]]'' * ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm) * ''[[Clerodendrum hircinum]]'' ** ''Clerodendrum hircinum'' var. ''dentatum'' Moldenke. (Vanginamboa) (rm) *''[[Clerodendrum myricoides]]'' * ''[[Clerodendrum putre]]'' <small>Sch</small>. (Tsantsambaitra IV) (rm) * ''[[Clerodendrum pyrifolium]]'' <small>J.G. Baker.</small> (Vatoana) (rm) * ''[[Climatis mauritiana]]'' Lamarck. (Vahintseva) (rm) * ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba * ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy * ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio * ''[[Coffea arabica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe gasy) (rm) * ''[[Coffea liberica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe Liberia) (rm) * ''[[Coleus aromaticus]]'' <small>Benth</small> (Ahibitsy) (rm) * ''[[Coleus bojeri]]'' <small>Baker</small> (Bororom-parihy) (rm) * ''[[Colocasia antiquorum]]'' <small>Sch</small> (Saonjo) (rm) * ''[[Colocasia esculenta]]'' ** ''[[Colocasia esculenta]]'' var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano) * ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''[[Quisqualis indica]]'') -- halaitra, tamenake (jm) * ''[[Combretum micrantum]]'' <small>G. Don</small> (Kankiliba) (rm) * ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina * ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina. * ''[[Commelina madagascariensis]]'' <small>Clarke</small> (Nifinankanga) (rm) * ''[[Commelina nudiflora]]'' <small>Linné</small> (Tsimativonoina) (rm) * ''[[Commiphora madagascariensis]]'' * ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm) * ''[[Conyza aegyptiaca]]'' <small>Aiton (DC)</small> (Kelivoloina II) (rm) * ''[[Conyza garnieri]]'' <small>Klatt</small> (Miandramidrika) (rm) * ''[[Conyza hitella]]'' <small>A. de Candolle</small> (Dingandingantahalaka) (rm) * ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm) * ''[[Cosmos bipinnatus]]'' <small>Linné</small> (Cosmos) (rm) * ''[[Craspidospermum verticillatum]]'' <small>Bojer</small> (Vandrika) (rm) * ''[[Crassocephalum bojeri]]'' <small>(DC) Robyns</small> (Kimalahona) (rm) * ''[[Crassocephalum rubens]]'' <small>(Jacquin) Sp Moore</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crassocephalum sarcobasis]]'' <small>DC</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crinum asiaticum]]'' <small>Roxb</small> (Tsitsaontsaona) (rm) * ''[[Crotalaria diosmaefolia]]'' <small>Bentham</small>. (Voatelinondry) (rm) * ''[[Crotalaria fulva]]'' <small>Roxberg</small>. * ''[[Crotalaria retusa]]'' <small>Linné</small> -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika * ''[[Crotalaria saltiana]]'' <small>Andrew</small>. (Ambiatrimbohitra) (rm) * ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II) (rm) * ''[[Crotalaria striata]]'' <small>DC.</small> (Voakirintsana) (rm) * ''[[Crotalaria tenuis]]'' <small>Baker</small>. (Foko) (rm) * ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' <small>Bojer</small>. (Maitsoririnina I) (rm) * ''[[Croton catatii]]'' <small>Baillon</small>. (Andriambolafotsy) (rm) * ''[[Croton dichogamus]]'' * ''[[Croton malgassicus]]'' * ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy * ''Croton sp.'' (Somorona hazo) (rm) * ''[[Croton stannaeum]]'' <small>Baillon</small> (Sily) (rm) * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara * ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo) (rm) * ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm) * ''[[Cucurbita maxima]]'' Linné (Voatavo) (rm) * ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) (rm) * ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) (rm) * ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany * ''[[Curcuma zedoaria]]'' -- * ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo * ''[[Cussonia fraxinifolia]]'' <small>Baker</small> (Vatsilana) (rm) * ''[[Cussonia spicata]]'' * ''[[Cyanotis nodiflora]]'' <small>Kunt</small> (Evonevona) (rm) * ''[[Cyathula cylindrica]]'' <small>(Bojer) Moquin</small> (Tangongona) (rm) * ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika. * ''[[Cymbopogon nardus]]'' * ''[[Cynanchum andrigitrense]]'' <small>Choux</small> (Vahinato) (rm) * ''[[Cynara scolimus]]'' <small>L.</small> (Artichaut) (rm) * ''[[Cynodon dactylon]]'' <small>Pers</small> -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka * ''[[Cynoglossum rochelia]]'' <small>DC</small> (Anamaoty) (rm) * ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha * ''[[Cyperus compactus]]'' Lamarck (Fitohizam-balala) (rm) * ''[[Cyperus distans]]'' L.F. (Kirindrambohitra II) (rm) * ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka * ''[[Cyperus madagascariensis]]'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) (rm) * ''[[Cyperus rotundus]]'' * ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Cabucala]] - [[Cadaba]] - [[Caesalpinia]] - [[Cajanus]] - [[Calantica]] - [[Calliandra]] - [[Calophyllum]] - [[Calopyxis]] - [[Calotropis]] - [[Cananga]] - [[Canarium]] - [[Cannabis]] - [[Canthium]] - [[Caperonia]] - [[Capsicum]] - [[Cardiospermum]] - [[Carica]] - [[Carissa]] - [[Casearia]] - [[Cassia]] - [[Cassinopsis]] - [[Cassytha]] - [[Catharanthus]] - [[Caucalis]] - [[Cedrelopsis]] - [[Ceiba]] - [[Celosia]] - [[Centella]] - [[Cephalanthus]] - [[Cerastinum]] - [[Cerasus]] - [[Cereus]] - [[Chadsia]] - [[Chapeliera]] - [[Chassalia]] - [[Chenopodium]] - [[Chlerodendron]] - [[Chromolaena]] - [[Chrysanthellum]] - [[Cineraria]] - [[Cinnamomum]] - [[Cinnamosma]] - [[Cissampelos]] - [[Cissus]] - [[Citrulus]] - [[Citrus]] - [[Claoxylon]] - [[Cleistanthus]] - [[Cleistopholis]] - [[Clematis]] - [[Cleome]] - [[Clerodendrum]] - [[Climatis]] - [[Clitoria]] - [[Cnestis]] - [[Cocos]] - [[Coffea]] - [[Coleus]] - [[Colocasia]] - [[Combretum]] - [[Commelina]] - [[Commiphora]] - [[Conyza]] - [[Cordia]] - [[Cosmos]] - [[Craspidospermum]] - [[Crassocephalum]] - [[Crinum]] - [[Crotalaria]] - [[Croton]] - [[Cryptocarya]] - [[Cryptostegia]] - [[Cucurbita]] - [[Cucurmis]] - [[Curcuma]] - [[Cussonia]] - [[Cyanotis]] - [[Cyathula]] - [[Cymbopogon]] - [[Cymbopogon]] - [[Cynanchum]] - [[Cynara]] - [[Cynodon]] - [[Cynoglossum]] - [[Cyperus]] - [[Cyphostemma]]'' === D === [[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy) * ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika). * ''Dalbergia'' sp. (Lanary). * ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina) * ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany) * ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano) * ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) * ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'') * ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm) * ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm) * ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana). * ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra). * ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana). * ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano). * ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra). * ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra) * ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka) * ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina) * ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana) * ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra) * ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina) * ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha * ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina) * ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm) * ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra) * ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II) * ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana) * ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana) * ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy) * ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala) * ''Diospyros sp.'' (Hazondriana) * ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana) * ''Dombeya'' sp. (Fimpona) * ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra) * ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola) * ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina) * ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--'' * ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u> * ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Dactyloctenium]] - [[Dalbergia]] - [[Dalechampia]] - [[Danais]] - [[Datura]] - [[Desmodium]] - [[Dianella]] - [[Dichaetanthera]] - [[Dichapetalum]] - [[Dichondra]] - [[Dichrocephala]] - [[Dicoma]] - [[Dicoryphe]] - [[Didierea]] - [[Didrostachys]] - [[Dilobeia]] - [[Diodia]] - [[Dioscorea]] - [[Diospyros]] - [[Dodonaea]] - [[Dombeya]] - [[Dracaena]] - [[Drosera]] - [[Drymaria]]'' === E === [[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III) * ''[[Elaeodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I) * ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra) * ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako) * ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina) * ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy) * ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala) * ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy) * ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary) * ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona) * ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II) * ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo) * ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano) * ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana * ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy) * ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty) * ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy) * ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny) * ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy) * ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy) * ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra). * ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo) * ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony) * ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana) * ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary) * ''Eucalyptus'' spp. -- kininina * ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo) * ''Eugenia cyclophylla'' <small>Baker.</small> (→ ''[[Syzygium revolutum]]'' <small>(Wight) Walp.</small>) -- Voaoriory). * ''Eugenia jambolana'' L. (→ ''[[Syzygium cumini]]'' <small>(L.) Skeels.</small>) -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra * ''Eugenia phillyreaefolia'' <small>Baker</small> (→ ''[[Syzygium phillyreifolium]]'' <small>(Baker) Labat & G. E. Schatz</small>) -- (Rotra) * ''Eulalia villosa'' <small>(Thunb) Nees</small> (Mafáibaratra) * ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony) * ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II) * ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm) * ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm) * ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm) * [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I) * ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro * ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm) * ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina) * ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika) * ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy) * ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo) * ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Elaeodendron]] - [[Eleonorus]] - [[Elephantus]] - [[Embelia]] - [[Emilia (zavamaniry)|Emilia]] - [[Entada]] - [[Enterospermum]] - [[Epallage]] - [[Equisetum]] - [[Erigeron]] - [[Eriobotrya]] - [[Eriocaulon]] - [[Eriosema]] - [[Erythroxylum]] - [[Eucalyptus]] - [[Eugenia]] - [[Eulalia]] - [[Eulophia]] - [[Euphorbia]] - [[Evodia]] - [[Evonymus]] - [[Exacum]]'' === F === [[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa) * ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm) * ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe). * ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe * ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'') * ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina) * ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona) * ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina) * ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) * ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly) * [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy) * ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm) * ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika) * ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao) * ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Faureo]] - [[Fernandoa]] - [[Ficus]] - [[Flacourtia]] - [[Flagellaria]] - [[Floscopa]] - [[Flueggea]]'' === G === [[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky (''[[Gossypium herbaceum]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II) * ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II) * ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I) * ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra) * ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy) * ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy) * ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II) * ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha) * ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory) * ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena * ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm) * ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily). * ''Grewia'' sp. (Mandrianketra) * ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina) * ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]] * ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina) * ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II) * ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm) * ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Geisoriza]] - [[Geranium]] - [[Gerbera]] - [[Gladiolus]] - [[Glochidion]] - [[Gnaphalium]] - [[Gnidia]] - [[Gomphocarpus]] - [[Gossypium]] - [[Grewia]] - [[Gunnera]] - [[Gymnanthemum]] - [[Gymnosporia]]'' === H === [[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy) * ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra) * ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka * ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy) * ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana) * ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala) * ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u> * ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III) * ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I) * ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay) * ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala) * ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava) * ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II) * ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy) * ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro) * ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I) * ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty) * ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I) * ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo) * ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato) * ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano) * ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy) * ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona). * ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano) * ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano) * ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana) * ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana) * ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy) ** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana) * ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika) * ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm) * ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I) * ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka) * ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava) * ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Halleria]] - [[Hartogiopsis]] - [[Harungana]] - [[Helichrysum]] - [[Hibiscus]] - [[Hieracium]] - [[Homalium]] - [[Hydrocotyle]] - [[Hydrostachys]] - [[Hylocereus]] - [[Hyparrhonia]] - [[Hypericum]] - [[Hyphaene]] - [[Hypoestes]] - [[Hypoxis]] - [[Hyptis]]'' === I === [[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]] [[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Ichnocarpus frutescens'' * ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy * ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety). * ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano) * ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo) * ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm) * ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra * ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala). * ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy). * ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro). * ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy). * ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena). * ''Indigofera'' sp. (Maitsokely). * ''[[Indigofera spicata]]'' * ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy). * ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra * ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry * ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala) * ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby) * ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika * ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm) * ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy) * ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona) * ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra) * ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana * ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'') * ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika) * ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy * ''Ixora coccinea'' * ''Ixora neriifolia'' * ''Ixora perrieri'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ichnocarpus]] - [[Ilex]] - [[Ilysanthes]] - [[Impatiens]] - [[Imperata]] - [[Indigofera]] - [[Inula]] - [[Ipomoea]] - [[Iresine]] - [[Isolona]] - [[Ixora]]'' === J === [[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm) * ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra) * ''[[Justicia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Jatropha]] - [[Jussiaea]] - [[Justicia]]'' === K === [[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|249x249px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'' (← ''Bryophyllum daigremontianum'') * ''[[Kalanchoe delagoensis]]'' (← ''Bryophyllum delagoense'') * ''[[Kalanchoe eriophylla]]'' <small>Hilsenb. & Boj. ex Tul.</small> -- kimavo, kimavokarana, rengirengy, sofinapaha. * ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, <u>lalampobohitsa</u>, mongy, sofisofy * ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' <small>Baker</small> -- kilenga * ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' <small>Baker</small> -- <u>toarenihazo</u> * ''Kalanchoe pannosa'' <small>Baker</small> (→ ''[[Kalanchoe eriophylla]]'') -- <u>rengirengy</u> * ''[[Kalanchoe pinnata]]'' (←''Bryophyllum pinnatum'') * ''[[Kalanchoe prolifera]]'' <small>R. Hamet</small> -- sodifafana * ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo) * ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy). * ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Kalanchoe]] - [[Kaliphora]] - [[Keraudrenia]] - [[Kostletzkya]]'' === L === [[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana). * ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka) * ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano) * ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga) * ''Laggera alata'' Linné (Arasoy) * ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm) * ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera) * ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana). * ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ; * ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy) * ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy) * ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena) * ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy) * ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy) * ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy). * ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy). * ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u> * ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm) * ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana) * ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana). * ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ; * ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I) * ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga). * ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy) * ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana) * ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy) * ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia) * ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I). * ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina). * ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina) * ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito * ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Labramia]] - [[Lactuca]] - [[Lagarosiphon]] - [[Lagenaria]] - [[Laggera]] - [[Lantana]] - [[Laportea]] - [[Lasiosiphon]] - [[Lathraeocarpa]] - [[Laurembergia]] - [[Lebeckia]] - [[Lemna]] - [[Leonotis]] - [[Leptadenia]] - [[Linociera]] - [[Lippia]] - [[Lissochilus]] - [[Lobelia]] - [[Lophotocarpus]] - [[Loudetia]] - [[Ludwigia]] - [[Lycopodiella]] - [[Lygodium]] - [[Lysimachia]]'' === M === [[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana) * ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena) * ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa) * ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy) * ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I) * ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina) * ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm) * ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy). * ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany) * ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u> * ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo * ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II). * ''Marchantia sp.'' (Vahohotany) * ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I) * ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm) * ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa) * ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm) * ''Medinilla'' sp. (Takasina II) * ''Medinilla'' sp. (Voatotongana) * ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly * ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly) * ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm) * ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha) * ''Mentha sp.'' (Solila) * ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo) * ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II) * ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana) * ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana) * ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ; * ''[[Mimosa pudica]]'' <small>L.</small> -- amboafotsikely, amboafotsitenda, anakoay, anakoe, anankoay, kelimanjakalanitra, matirorona, matirosana, ramirena, ramiria, ramorena * ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ; * ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy). * ''[[Mollugo nudicaulis]] ficoides'' <small>Lamarck</small>. (→ ''[[Paramollugo nudicaulis]]'' <small>(Lam.) Thulin</small>) (Aferontany). * ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy * ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm) * ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm) * ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra). * ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina). * ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I). * ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II). * ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II). * ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I). * ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm) * ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa * ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro). * ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity) * ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora) * ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ; * ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana). * ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ; * ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka). * ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Macaranga]] - [[Maerua]] - [[Maesa]] - [[Malva]] - [[Mangifera]] - [[Manihot]] - [[Marattia]] - [[Marchantia]] - [[Mariscus]] - [[Marsdenia]] - [[Mascarenhasia]] - [[Medinilla]] - [[Melaleuca]] - [[Melanthera]] - [[Melia (zavamaniry)|Melia]] - [[Melinis]] - [[Mentha]] - [[Mesanthemum]] - [[Micranthus]] - [[Micromeria]] - [[Micronychia]] - [[Mimosa]] - [[Mimulus]] - [[Mohria]] - [[Mollugo]] - [[Momordica]] - [[Moringa]] - [[Mucuna]] - [[Muhlenbeckia]] - [[Mundulea]] - [[Murdannia]] - [[Musa (zavamaniry)|Musa]] - [[Mussaenda]] - [[Myrica]] - [[Myrothamnus]] - [[Mystroxylon]]'' === N === [[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]] [[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa) * ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]] * ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo) * ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady) * ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify) * ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody) * ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm) * ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo) * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra). * ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy) * ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga) * ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby) * ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka) * ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda) * ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy). * ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy). * ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata * ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay) * ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra * ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika) * ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl)) * ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga) * ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga)) * ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Nasturtium]] - [[Nastus]] - [[Nauclea]] - [[Nelsonia]] - [[Nematostylis]] - [[Neobeguea]] - [[Neotina]] - [[Nepenthaceae|Nepenthes]] - [[Nephelium]] - [[Nephrolepis]] - [[Nesogenes]] - [[Neyraudia]] - [[Nicandra]] - [[Nicholsonia]] - [[Nicotiana]] - [[Nidorella]] - [[Noronhia]] - [[Nuxia]] - [[Nymphea]]'' === O === [[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]] [[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm) * ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm) * ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby * ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm) * ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany * ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany) * ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay) * ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy) * ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm) * ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava) * ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina) * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa) * ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra) * ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy). * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ocimum]] - [[Olax]] - [[Oldenlandia]] - [[Oliganthes]] - [[Oncostemon]] - [[Operculicarya]] - [[Ophicolea]] - [[Ophio]] - [[Opuntia]] - [[Ottelia]] - [[Oxalis]]'' === P === [[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]] [[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato) * ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy) * ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina) * ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm) * ''[[Paederia thouarsiana]]'' ''--'' * ''[[Pandanus utilis]]'' <small>Bory</small>. (Vakoana). * '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)''' * ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela) * ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm) * ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga) * ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona). * ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira * ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy) * ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a) * ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany) * ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm) * ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II) * ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy) * ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny) * ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy) * ''[[Perichlaena richardii]]'' <small>Baill</small>. -- malainkisaraka, tohonambay * ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]). * ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy) * ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry). * ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho) * ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia) * ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm) * ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm) ** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika) * ''[[Phyllanthus decipiens]]'' <small>(Baillon) Muller d'Argovie</small> (Hazotanalahy) * ''[[Phyllanthus cf echinocarpa]]'' <small>Baker.</small> (Haga) * ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm) * ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo) * ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra) * ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana) * ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana) * ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga). * ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa) * ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana) * ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo) * ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka). * ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II) * ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka * ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary * ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra) * ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron) * ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre) * ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery) * ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra). * ''[[Pistia stratiotes]]'' Linné (Azafy na tsikafonkafona) * ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm); * ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra). * ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo) * ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm) * ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely) * ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso) * ''Plectronia'' sp. (Tomenjana) * ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm) * ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm) * ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm) * ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier) * [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier) * ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm) * ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra) * ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]]) * ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty) * ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa) * ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona) * ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry) * ''Polystachia'' sp. (Valily lahy) * ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm) * ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka). * ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I) * ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso * ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina * ''Psiadia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy) * ''Psiadia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy) * ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy) * ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm) * ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy) * ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II) * ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra) * ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I) * ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy) * ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika) * ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra) * ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata) * ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita) * ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais * ''Pycreus sp.'' (Lohakoho) * ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'') * <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines)</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Pachypodium]] - [[Pachytrophe]] - [[Paederia]] - [[Pandanus]] - [[Parkinsonia]] - [[Passiflora]] - [[Paullinia]] - [[Pavonia]] - [[Pedilanthus]] - [[Pellaea]] - [[Pentanisia]] - [[Pentatropis]] - [[Pentopetia]] - [[Peperomia]] - [[Perichlaena]] - [[Persea]] - [[Peucedanum]] - [[Phaseolus]] - [[Phellolophium]] - [[Philippia]] - [[Phragmites]] - [[Phyllanthus]] - [[Phyllarton]] - [[Phymatodes]] - [[Physalis]] - [[Physena]] - [[Phytolacca]] - [[Pigeum]] - [[Pimpinella]] - [[Piper]] - [[Pistia stratiotes|Pistia]] - [[Pithecellobium]] - [[Plantago]] - [[Plectaneia]] - [[Plectranthu]] - [[Plectronia]] - [[Pluchea]] - [[Plumbago]] - [[Plumeria]] - [[Poivrea]] - [[Polycline]] - [[Polygonum]] - [[Polyscias]] - [[Polystachia]] - [[Portulaca]] - [[Potamogeton]] - [[Pothos]] - [[Prunus]] - [[Psiadia]] - [[Psidium]] - [[Psorospermum]] - [[Psychotria]] - [[Pterocolon]] - [[Punica]] - [[Pycnoneurum]] - [[Pycreus]] - [[Pygeum]] - [[Pyracantha]]'' === Q === [[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba * ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'') * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Quassia]]'' - ''[[Quisqualis]]'' === R === [[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha) * ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany) * ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' * ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> → ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo) * ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I) * ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy) * ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa) * ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm) * ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm) * ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy) * ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II) * ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka). * ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Radamaea]] - [[Ranunculus]] - [[Ravensara]] - [[Reissantia]] - [[Rhodocodon]] - [[Rhodosepala]] - [[Rhopalocarpus]] - [[Ricinus]] - [[Rubus]] - [[Rumex]]'' === S === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' [[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]] * ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy) * ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa) * ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm) * ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho). * ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm) * ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika) * ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II) * ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova). * ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy). * ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka) * ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila) * ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary) * ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa) * ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa ** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm) * ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm) * ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena) * ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry) * ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II). * ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha) * ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita) * ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra) * ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika) * ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy) * ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II) * ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy) * ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I) * ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana) * ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra) * ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala) * ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany) * ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm) * ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'') * ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm) * ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona) * ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho). * ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm) * ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara * ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy) * ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm) * ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro) * ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita) * ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana * ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy). * ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena). * ''[[Solanum aethiopicum]]'' -- * ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm) * ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe) * ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy) * ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana) * ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy) * ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy) * ''Solanum'' sp. (Voanjomora) * ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka) * ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) * ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) * ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao) * ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana) * ''Stachys sp.'' (Gaga) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) * ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra) * ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka) * ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra) * ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso). * ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady) * ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa) * ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Sabaea]] - [[Saccharum]] - [[Salix]] - [[Salvadora]] - [[Salvia]] - [[Samadera]] - [[Sarcobotrya]] - [[Satyrium]] - [[Schefflera]] - [[Scleria]] - [[Sclerocarya]] - [[Scoparia]] - [[Secamone]] - [[Selaginella]] - [[Selago]] - [[Senebiera]] - [[Senecio]] - [[Senna]] - [[Sepramacoce]] - [[Sesamum]] - [[Sesbania]] - [[Sida (zavamaniry)|Sida]] - [[Siegesbeckia]] - [[Smilax]] - [[Smithia]] - [[Solanum]] - [[Sparmannia]] - [[Sphenomeris]] - [[Spilanthes]] - [[Sporobolus]] - [[Stachys]] - [[Stachytarpheta]] - [[Stenocline]] - [[Stenotaphrum]] - [[Sticherus]] - [[Strongylodon]] - [[Strychnos]] - [[Symphonia (zavamaniry)|Symphonia]] - [[Syzygium]]'' === T === [[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]] [[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony * ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo). * ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga) * ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava) * ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany) * ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm) * ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy) * ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy). * ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa) * ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy). * ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe). * ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga). * ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm) * ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy). * ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm) * ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna) * ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona) * ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy) * ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm) * ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana) * ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety) * ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba) * ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy) * ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy) * ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta) * ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo) * ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka) * ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm) * ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) * ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala). * ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona). * ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Tacca]] - [[Tachiadenus]] - [[Tagetes]] - [[Tamarindus indica|Tamarindus]] - [[Tambourissa]] - [[Taraxacum]] - [[Tephrosia]] - [[Terminalia]] - [[Tetracera]] - [[Tetradenia]] - [[Tetraena]] - [[Thunbergia]] - [[Toddalia]] - [[Toneria]] - [[Tragia]] - [[Trema]] - [[Tridax]] - [[Tristemma]] - [[Triumphetta]] - [[Tueraea]] - [[Typha]] - [[Typhonodorum]]'' === U === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia * ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy, * ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo). * ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo). * ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Uapaca]] - [[Uncarina]] - [[Urera]] - [[Uvaria]]'' === V === [[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza) * ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm) * ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano) * ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina) * ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato) * ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy) * ''Vernonia appendiculata'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u> * ''[[Vernonia capitata]]'' Baker (Kijelajahy) * ''[[Vernonia cinerea]]'' Less (Ramiary I) * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Bojer ex DC (Tsiatosika) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' Klatt (Lahimena II) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Hazomavo) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Pela Lahy) * ''[[Vernonia glutinosa]]'' DC (Kanda) * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' Lers (Lahimena I) * ''[[Vernonia pectorali]]<nowiki/>s'' Baker (Sakatavilotra) * ''[[Vernonia polygalaefolia]]'' Lessing (Ramanjoko) * ''[[Vernonia pratensis]]'' Klatt (Anambohitra I) * [[Vernonia secundifolia|''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'']] Humbert (Masimposaina) * ''[[Vernonia]] sp.'' (Reniomby) * ''[[Vernonia trinervis]]'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II) * ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko). * ''[[Vigna capensis]]'' Walpig. (Masontantely). * ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert. (Sevambato) * ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Vaccinium]] - [[Vanilla]] - [[Vaucheria]] - [[Vepris]] - [[Vernonia]] - [[Vigna]] - [[Vitex]] - [[Voacanga]]'' === W === [[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy) * ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy) * ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina) * ''[[Weinmannia bojeriana]]'' <small>Tulasne</small> (Sokia) * ''[[Weinmannia lucens]]'' <small>Baker</small> (Lalona) * ''[[Woodfordia fructicosa]]'' <small>(L) S. Kurtz.</small> (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Walhenbergia]] - [[Wedelia]] - [[Weinmannia]] - [[Woodfordia]]'' === X === [[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Xerochlamys pilosa]]'' <small>Baker</small> (Laro) * ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm) * ''[[Xyris semifuscata]]'' <small>Bojer</small>. (Sorobatritra) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Xerochlamys]] - [[Xerosicyos]] - [[Xyris]]'' === Y === [[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Youngia japonica]]'' * ''[[Yushania madagascariensis]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Youngia]] - [[Yushania]]'' === Z === [[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]] [[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) * ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza * ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana * ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza * ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza * ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm) * ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala) * ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo) * ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro * ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo) * ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy). * ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj) * ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Zanthoxylum]] - [[Zea]] - [[Zehneria]] - [[Zingiber]] - [[Ziziphus]] - [[Zornia]]'' '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' == Jereo koa == * [[Zavamaniry eto Madagasikara]] * [[Zavamaniry fanao fanafody]] * [[Tambavy]] * [[Jardins du monde]] * [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA) * [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP) * [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT) * [[Lisitry ny anaran-javamaniry fanao fanafody amin' ny teny malagasy]] == Fanovozan-kevitra == * Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023 * ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023. * Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer. * Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]'' * Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie. * Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar. * Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p * Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971. * Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975 * Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar. * Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''. * Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p. * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005. * Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p. * L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic. * Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''. * Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press. * Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar. * Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p. * Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997. * Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986. * ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015. * Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO. * Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''. * Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo. * Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology. * ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013. * Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales. * Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019. == Loharano == jy5tjno0spyih0n1xdkgoweszvl65o2 1149683 1149673 2026-08-26T13:57:23Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149683 wikitext text/x-wiki [[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]] Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). == Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody == === Mitsabo aretina maro === [[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]] I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3&nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. [[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]] Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). === Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany === [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]] Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina. === Fetra === Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana. == Lisitra == [[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]] Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana. === A === [[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza * ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) (rm) * ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm) * ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky * ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà * ''Acacia farnesiana'' <small>DC.</small> (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, * ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy * ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir</small> -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha indica]]'' <small>L.</small> (karazana nampidirina) * ''[[Acalypha radula]]'' <small>Baker</small> (Tsiety) (rm) * ''Acalypha reticulata'' <small>Poiret</small> (→ ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir.</small>) (Fanavy / Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) (''[[Acalypha fasciculata]]'' ?) (rm) * ''[[Acanthopale madagascariensis]]'' * ''[[Acanthospermum hispidum]]'' <small>D.C</small> (Bakakely) -- bakakely, fatika (rm) * ''[[Acanthus montanus]]'' * ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Acmella oleracea]]'' -- ahimafana, anamafana, anamalaho, anamalao, felimafana,  kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, mangovitra, menavony, sarinanamalao. * ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga * ''[[Adansonia]] sp.'' (Za) * ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona. * ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa. * ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga * ''[[Adenia boinensis]]'' <small>--</small> vahiranga * ''[[Adenia gummifera]]'' * ''[[Adenium obesum]]'' * ''[[Adiantum caudatum]]'' * ''[[Adiantum philippense]]'' * ''[[Aerva lanata]]'' <small>(L.) Juss</small> (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy * ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' <small>Poiret.</small> (Sindahonimbohitra). (rm) * ''[[Aeschynomene uniflora]]'' <small>E. Meyer.</small> (Sindahorindrano). (rm) * ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' <small>K. Schum.</small> -- longoza (rm) * [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']] * ''[[Afzelia bijuga]]'' * ''[[Agauria salicifolia]]'' <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy * ''[[Agelaea pentagyna]]'' <small>(Lamk) Baillon</small> (Vahy mainty) (rm) * ''[[Ageratum conyzoides]]'' <small>Linné</small> -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso (rm) * ''[[Aidia densiflora]]'' * ''[[Aidia micrantha]]'' * ''[[Alangium salviifolium]]'' * ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña * ''[[Albizia aurisparsa]]'' <small>Drake</small>. (Masinanio) (rm) * ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara * ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'') * ''[[Albizia fastigiata]]'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña (rm) * ''[[Albuca humilis]]'' * ''[[Alchemilla cryptantha]]'' <small>Steudel.</small> (Mahatanandofotsy I) (rm) * ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana * ''[[Allamanda cathartica]]'' * ''[[Allium cepa]]'' * ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova * ''[[Allophylus africanus]]'' * ''[[Allophylus trichodesmus]]'' <small>Radlkofer</small>. (Sanatrinamboa) (rm) * ''[[Aloe capitata]]'' <small>Baker</small> ** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' <small>H. Perr.</small> (Vahon'olona) (rm) * ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano * ''[[Aloe macroclada]]'' <small>Baker</small>. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona * ''[[Alphonsea madagascariensis]]'' * ''[[Alpinia galanga]]'' * ''[[Alpinia zerumbet]]'' * ''[[Alstonia boonei]]'' * ''[[Alternanthera pungens]]'' * ''[[Alternanthera sessilis]]'' * ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' <small>ADC.</small> -- fokolahy (rm) * ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' <small>ADC.</small> -- mangorodefona, vavonikena (rm) * ''[[Alysicarpus ovalifolius]]'' * ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm) * ''Alysicarpus'' sp. -- fokovavy (rm) * ''Alysicarpus'' sp. -- tokambody (rm) * ''[[Alysicarpus vaginalis]]'' * ''[[Amanita tainaomby]]'' <small>R. Heim</small> -- olatainomby (rm) * ''[[Amaranthus dubius]]'' <small>Martius</small> -- kiatondrambohira (rm) * ''[[Amaranthus hybridus]]'' <small>Linné</small> -- anamena (rm) * ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy * ''[[Amaranthus viridis]]'' * ''[[Ambavia gerrardii]]'' * ''[[Ambrosia artemisiifolia]]'' * ''[[Ambrosia maritima]]'' <small>DC (Damsissa)</small> * ''[[Ammi majus]]'' * ''[[Ammi visnaga]]'' * ''[[Amygadalus persica]]'' <small>Linné.</small> -- paiso (rm) * ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika * ''[[Anacolosa pervilleana]]'' * ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' <small>Baker.</small> -- tsangamanitramparihy (rm) * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' <small>Merrill</small> -- fandra, <u>mananasy</u>, satra. * ''[[Andrographis paniculata]]'' * ''[[Andropogon gayanus]]'' * ''[[Andropogon schoenanthus]]'' <small>Linné</small> -- veromanitra (rm) * ''[[Androya decaryi]]'' * ''[[Angraecum sesquipedale]]'' * ''[[Angraecum]]'' sp. -- valily vavy (rm) * ''[[Anisopappus chinensis]]'' * ''[[Anisotes madagascariensis]]'' * ''[[Annona muricata]]'' * ''[[Annona squamosa]]'' * ''[[Anthemis nobilis]]'' <small>Linné</small> -- camomille (rm) * ''[[Antherotoma naudini]]'' <small>Hooker fils.</small> -- kimamimamitamabina (rm) * ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' <small>Baker</small>. -- ndanidemy (rm) * ''[[Anthospermum antsirabense]]'' <small>A.M. Homolle.</small> -- ahipoza (rm) * ''[[Anthospermum eminense]]'' <small>Baker.</small> -- alamiainga (rm) * ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona * ''[[Antidesma petiolare]]'' <small>Tulas.</small> -- voavony (rm) * ''[[Aphloia theiformis]]'' <small>Bennet</small> ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana, ravimboafotsy * ''[[Apodytes dimidiata]]'' * ''[[Aponogeton madagascariensis]]'' * ''[[Arachis hypogaea]]'' <small>Linné</small>. -- voanjo (rm) * ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' <small>Baker</small>. -- hazotohobavy (rm) * ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa * ''[[Aristolochia acuminata]]'' <small>Lamarck</small> (Sovy) * ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) * ''[[Aristolochia petersiana]]'' * ''[[Artabotrys hexapetalus]]'' * ''[[Artemisia afra]]'' * ''[[Artemisia annua]]'' -- * ''[[Artemisia vulgaris]]'' * ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe * ''[[Asclepia curassavica]]'' <small>Linné</small> (Fanoromena II) (rm) * ''[[Asparagus africanus]]'' * ''[[Asparagus simulans]]'' <small>Baker.</small> (Ahitsifantatra) (rm) * ''[[Asparagus vaginellatus]]'' <small>Bojer.</small> (Roimboalavo) (rm) * ''[[Aspilia africana]]'' * ''[[Aspilia bojeri]]'' <small>DC</small> (Ampalimbohitra) (rm) * ''[[Asplenium]]'' (sensu stricto) (Tsipalo) (rm) * ''[[Aster bakerianus]]'' * ''[[Aster perrieri]]'' * ''[[Asystasia gangetica]]'' * ''[[Athania brownii]]'' <small>Hochr</small> (Ramiary II, Ramizengy) (rm) * ''[[Athrixia debilis]]'' <small>DC</small> (Anjavidy lahy) (rm) * ''[[Athyrium filix-femina]]'' * ''[[Averrhoa carambola]]'' * ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm) * ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo * ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Abelmoschus]] - [[Abrus]] - [[Abutilon]] - [[Acacia]] - [[Acalypha]] - [[Acanthopale]] - [[Acanthospermum]] - [[Acanthus]] - [[Achyranthes]] - [[Acmella]] - [[Acridocarpus]] - [[Adansonia]] - [[Adenanthera]] - [[Adenia]] - [[Adenium]] - [[Adiantum]] - [[Adina (antokon-javamaniry)|Adina]] - [[Aerva]] - [[Aeschynomene]] - [[Aframomum]] - [[Afzelia]] - [[Agauria]] - [[Agave]] - [[Agelaea]] - [[Ageratum]] - [[Aidia]] - [[Alangium]] - [[Albizia]] - [[Albuca]] - [[Alchemilla]] - [[Aleurites]] - [[Allamanda]] - [[Allium]] - [[Allophylus]] - [[Aloe]] - [[Alphonsea]] - [[Alpinia]] - [[Alstonia]] - [[Alternanthera]] - [[Alysicarpus]] - [[Amanita]] - [[Amaranthus]] - [[Ambavia]] - [[Ambrosia]] - [[Ammi]] - [[Amygadalus]] - [[Anacardium]] - [[Anacolosa]] - [[Anagallis]] - [[Ananas]] - [[Andrographis]] - [[Andropogon]] - [[Androya]] - [[Angraecum]] - [[Anisopappus]] - [[Anisotes]] - [[Annona]] - [[Anthemis]] - [[Antherotoma]] - [[Anthocleista]] - [[Anthospermum]] - [[Antidesma]] - [[Aphloia]] - [[Apodytes]] - [[Aponogeton]] - [[Arachis]] - [[Ardisia]] - [[Argemone]] - [[Aristolochia]] - [[Artabotrys]] - [[Artemisia]] - [[Artocarpus]] - [[Asclepia]] - [[Asparagus]] - [[Aspilia]] - [[Asplenium]] - [[Aster]] - [[Asystasia]] - [[Athania]] - [[Athrixia]] - [[Athyrium]] - [[Averrhoa]] - [[Avicennia]] - [[Azadirachta]] - [[Azima]]'' === B === [[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Bacopa monnieri]]'' * [[Bakerella clavata|''Bakerella clavata'' subsp. ''baronii''.]] (← ''[[Bakerella baronii]]'' <small>Baker.</small>) -- ranotambina, tongovelona, velofify, velomiato, velomihanto, velomihato (Tongoalahy) (rm) * ''[[Balanites madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa vulgaris]]'' * ''[[Baphia madagascariensis]]'' * ''[[Barleria lupulina]]'' (← ''Barleria norbertii'') -- laingodroy * [[Barleria prionitis|''Barleria prionitis'' subsp. ''madagascariensis'']] <small>Benoist</small> (← ''[[Barleria madagascariensis]]'') -- rointsokina, roitsokena, roitsokina * ''[[Barleria prionitis]]'' <small>L.</small> (Rointsokina II) (rm) * ''[[Barringtonia asiatica]]'' <small>(L.) Kurz</small> (← ''Barringtonia butonica'') -- fosatra, fotabe, fotadrano, fotatra, fotibe, fotobe, fototra * ''[[Barringtonia racemosa]]'' -- mahondro, manondro * ''[[Basella alba]]'' * ''[[Baudouinia fluggeiformis]]'' * ''[[Baudouinia rouxevillei]]'' * ''[[Bauhinia grandidieri]]'' * ''[[Bauhinia hildebrandtii]]'' * ''[[Bauhinia madagascariensis]]'' * ''[[Bauhinia monandra]]'' * ''[[Bauhinia purpurea]]'' * ''[[Bauhinia variegata]]'' * ''[[Begonia lyallii]]'' * ''[[Begonia madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera pervilleana]]'' * ''[[Bidens pilosa]]'' <small>Linné</small> (Tsipolitra) (rm) * ''[[Biophytum sensitivum]]'' <small>(Linné) DC.</small> (Kifohafoha) (rm) * ''[[Bixa orellana]]'' * ''[[Blechnum tabulare]]'' <small>Thunberg Kuhn</small> (Tsipahonamalona) (rm) * ''[[Blepharis bojeriana]]'' * ''[[Blumea balsamifera]]'' * ''[[Blumea lacera]]'' * ''[[Blumea madagascariensis]]'' * ''[[Blumea mollis]]'' * ''[[Boerhavia coccinea]]'' * ''[[Boerhavia diffusa]]'' * ''[[Boerhavia repens]]'' * ''[[Bolbitis madagascariensis]]'' * ''[[Bonamia madagascariensis]]'' * ''[[Borassus madagascariensis]]'' * ''[[Borreria verticillata]]'' * ''[[Boscia madagascariensis]]'' * ''[[Boswellia madagascariensis]]'' * ''[[Brachylaena merana]]'' * ''[[Brachylaena microphylla]]'' <small>Humbert</small> (Peha) (rm) * ''[[Brachylaena ramiflora]]'' <small>(DC) H. Humbert</small> ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona * ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'') * ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) (rm) * ''[[Brexia madagascariensis]]'' * ''[[Brexia pluriflora]]'' * ''[[Bridelia madagascariensis]]'' * ''[[Bridelia micrantha]]'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''[[Brillantaisia madagascariensis]]'' * ''[[Brochoneura voury]]'' <small>Warburg.</small> (Raraha) (rm) * ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy * ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'') * ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'') * ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'') * ''[[Buchnera hispida]]'' <small>Hamilt</small>. (Tamborokijoa) (rm) * ''[[Buchnera madagascariensis]]'' * ''[[Buddleja axillaris]]'' <small>Willd ex Roemer et Schultes.</small> -- fanotrokotro, longolongo, remandrevoka, remiandrivohoka, seva, sevafotsy, sevagasy, sevalahy (Seva Fotsy) (rm) * ''[[Buddleja fusca]]'' <small>Baker.</small> -- langalongo, longolongo, sefa, sevalahy (Seva Lahy) (rm) * ''[[Buddleja indica]] -''- randronakoho * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' -- ramandravaka, seva, sevafotsy, sevalahy, toaka seva * ''[[Bulbophyllum madagascariense]]'' * ''[[Bulbostylis madagascariensis]]'' * ''[[Burasaia gracilis]]'' <small>Decaisne.</small> (Kotolahy) (rm) * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' <small>Duperit Thouars.</small> -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo (rm) * ''[[Burmannia madagascariensis]]'' * ''[[Bursera madagascariensis]]'' * ''[[Buxus madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria melleri]]'' <small>Baker var. triloba J. Ar.</small> (Fanary) (rm) * ''[[Byttneria pervillei]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Bacopa]] - [[Bakerella]] - [[Balanites]] - [[Bambusa]] - [[Baphia]] - [[Barleria]] - [[Barringtonia]] - [[Basella]] - [[Baudouinia]] - [[Bauhinia]] - [[Begonia]] - [[Bertiera]] - [[Bidens]] - [[Biophytum]] - [[Bixa]] - [[Blechnum]] - [[Blepharis]] - [[Blumea]] - [[Boerhavia]] - [[Bolbitis]] - [[Bonamia]] - [[Borassus]] - [[Borreria]] - [[Boscia]] - [[Boswellia]] - [[Brachylaena]] - [[Breonadia]] - [[Brewiera]] - [[Brexia]] - [[Bridelia]] - [[Brillantaisia]] - [[Brochoneura]] - [[Brugmansia]] - [[Bryophyllum]] - [[Buchnera]] - [[Buddleja]] - [[Bulbophyllum]] - [[Bulbostylis]] - [[Burasaia]] - [[Burmannia]] - [[Bursera]] - [[Buxus]] - [[Byttneria]]'' === C === [[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]] [[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]] [[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Cabucala crassifolia'' <small>Pichon</small> (Hazotandroka) (rm) * ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small> * ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm) * ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) (rm) * ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --'' * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) (rm) * ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' <small>(L.) Millsp.</small> na ''Cajanus indicus'' <small>Spreng.</small> ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja (Ambiatry) (rm) * ''[[Calantica cerasifolia]]'' <small>Tul</small>. -- hazoambo, hazoambovavy, hazombato, silambinanto (Hazoambo) (rm) * ''[[Calliandra alternans]]'' <small>Bentham</small>. (Mandravasarotra I) (rm) * ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, voakoly, voakotry, voalavenona (rm) * ''[[Calophyllum madagascariensis]]'' * ''[[Calophyllum parviflorum]]'' <small>Baker</small> (Vintanina) (rm) * ''[[Calopyxis bernieriana]]'' <small>(Tulasne) Perrier de la Bathie</small> (Voatamenaka) (rm) * ''[[Calotropis gigantea]]'' * ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy * ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse * ''[[Canarium madagascariense]]'' (← ''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse * ''[[Cannabis indica]]'' Linné (Rongony) (rm) * ''[[Canthium baxifolium]]'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) (rm) * ''[[Canthium erythroxyloides]]'' Baillon. (Ananamboa) (rm) * ''Canthium'' sp. (Farimay) (rm) * ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) (rm) * ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) (rm) * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> [Tsindrio ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> (sakaipilo) (rm) [Tsindrio koa ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II (rm) * ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u> * ''[[Carissa edulis]] --'' taolana, voakandrina ** ''Carissa edulis'' var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) (rm) -- dipatika, fantsimbala, fantsinakoho, fantsy, fatsimbala, fatsinakoho, fatsitokoho, mokotrala, odi-fanampenana-ra, roifantaka, tambonana, velivato * ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) (rm) * ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana * ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) (rm) * ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) (rm) * ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (→ ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) (rm) * ''[[Cassinopsis madagascariensis]]'' H. Bn. (Hazomafaitra) (rm) * ''[[Cassytha filiformis]]'' Linné. (Tsihiatofotra) (rm) * ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina * ''[[Catharanthus trichophyllus]]'' ** ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) (rm) * ''[[Caucalis melanatha]]'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) (rm) * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe * ''[[Celosia trigyna]]'' L. (Velomitsotsorika) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety * ''[[Cephalanthus spathelliformis]]'' Baker. (Sidindranto) (rm) * ''[[Cerastinum africanum]]'' Oliv (Tsivahadrenikely) (rm) * ''[[Cerasus padus]]'' DC. (Paiso voaloboka) (rm) * ''[[Cereus]] sp.'' (Raketa) (rm) * ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm) * ''[[Chapeliera madagascariensis]]'' AR. RH. (Ravimbolo) (rm) * ''[[Chassalia bojeri]]'' * ''[[Chassalia princei]]'' * ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm) * ''Chenopodium bonum henricum'' <small>Linné</small> (Takasimboloina) (rm) * ''[[Chenopodium murale]]'' Linné (Anambodihena) (rm) * ''[[Chlerodendron heretophyllum]]'' <small>R. Br.</small> (Fantsinakohoy) (rm) * ''[[Chromolaena odorata]]'' * ''[[Chrysanthellum indicum]]'' <small>Linné</small> (Trakambazimba) (rm) * ''[[Cineraria anampoza]]'' <small>Baker</small> (Anampoza) (rm) * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara * ''[[Cinnamomum verum]]'' -- * ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' <small>Breyn</small>. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baillon</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, (Mandravasarotra II) (rm)motrobeantinena, saro * ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- * ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra * ''[[Cissampelos pareira]]'' <small>Linné</small>. (Vahivoriavina) (rm) * ''[[Cissampelos perrieri]]'' <small>Diels</small>. (Vahimavo) (rm) * ''[[Cissampelos]]'' sp. (Ramilelatra) (rm) * ''[[Cissus quadrangularis]]'' * ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm) * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy * ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo) (rm) * ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe * ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana * ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) (rm) * ''[[Claoxylon bakerianum]]'' <small>Baillon</small> (Sitrakafavoa) * ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy * ''[[Cleistanthus madagascariensis]]'' * ''[[Cleistopholis madagascariensis]]'' * ''[[Clematis mauritiana]]'' <small>Lamarck.</small> (Farimaty) (rm) * ''[[Clematis trifida]]'' <small>Hook</small>. (Fotsivolomanoka) (rm) * ''[[Cleome gynandra]]'' * ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm) * ''[[Clerodendrum hircinum]]'' ** ''Clerodendrum hircinum'' var. ''dentatum'' Moldenke. (Vanginamboa) (rm) *''[[Clerodendrum myricoides]]'' * ''[[Clerodendrum putre]]'' <small>Sch</small>. (Tsantsambaitra IV) (rm) * ''[[Clerodendrum pyrifolium]]'' <small>J.G. Baker.</small> (Vatoana) (rm) * ''[[Climatis mauritiana]]'' Lamarck. (Vahintseva) (rm) * ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba * ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy * ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio * ''[[Coffea arabica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe gasy) (rm) * ''[[Coffea liberica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe Liberia) (rm) * ''[[Coleus aromaticus]]'' <small>Benth</small> (Ahibitsy) (rm) * ''[[Coleus bojeri]]'' <small>Baker</small> (Bororom-parihy) (rm) * ''[[Colocasia antiquorum]]'' <small>Sch</small> (Saonjo) (rm) * ''[[Colocasia esculenta]]'' ** ''[[Colocasia esculenta]]'' var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano) * ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''[[Quisqualis indica]]'') -- halaitra, tamenake (jm) * ''[[Combretum micrantum]]'' <small>G. Don</small> (Kankiliba) (rm) * ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina * ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina. * ''[[Commelina madagascariensis]]'' <small>Clarke</small> (Nifinankanga) (rm) * ''[[Commelina nudiflora]]'' <small>Linné</small> (Tsimativonoina) (rm) * ''[[Commiphora madagascariensis]]'' * ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm) * ''[[Conyza aegyptiaca]]'' <small>Aiton (DC)</small> (Kelivoloina II) (rm) * ''[[Conyza garnieri]]'' <small>Klatt</small> (Miandramidrika) (rm) * ''[[Conyza hitella]]'' <small>A. de Candolle</small> (Dingandingantahalaka) (rm) * ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm) * ''[[Cosmos bipinnatus]]'' <small>Linné</small> (Cosmos) (rm) * ''[[Craspidospermum verticillatum]]'' <small>Bojer</small> (Vandrika) (rm) * ''[[Crassocephalum bojeri]]'' <small>(DC) Robyns</small> (Kimalahona) (rm) * ''[[Crassocephalum rubens]]'' <small>(Jacquin) Sp Moore</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crassocephalum sarcobasis]]'' <small>DC</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crinum asiaticum]]'' <small>Roxb</small> (Tsitsaontsaona) (rm) * ''[[Crotalaria diosmaefolia]]'' <small>Bentham</small>. (Voatelinondry) (rm) * ''[[Crotalaria fulva]]'' <small>Roxberg</small>. * ''[[Crotalaria retusa]]'' <small>Linné</small> -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika * ''[[Crotalaria saltiana]]'' <small>Andrew</small>. (Ambiatrimbohitra) (rm) * ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II) (rm) * ''[[Crotalaria striata]]'' <small>DC.</small> (Voakirintsana) (rm) * ''[[Crotalaria tenuis]]'' <small>Baker</small>. (Foko) (rm) * ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' <small>Bojer</small>. (Maitsoririnina I) (rm) * ''[[Croton catatii]]'' <small>Baillon</small>. (Andriambolafotsy) (rm) * ''[[Croton dichogamus]]'' * ''[[Croton malgassicus]]'' * ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy * ''Croton sp.'' (Somorona hazo) (rm) * ''[[Croton stannaeum]]'' <small>Baillon</small> (Sily) (rm) * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara * ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo) (rm) * ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm) * ''[[Cucurbita maxima]]'' Linné (Voatavo) (rm) * ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) (rm) * ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) (rm) * ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany * ''[[Curcuma zedoaria]]'' -- * ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo * ''[[Cussonia fraxinifolia]]'' <small>Baker</small> (Vatsilana) (rm) * ''[[Cussonia spicata]]'' * ''[[Cyanotis nodiflora]]'' <small>Kunt</small> (Evonevona) (rm) * ''[[Cyathula cylindrica]]'' <small>(Bojer) Moquin</small> (Tangongona) (rm) * ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika. * ''[[Cymbopogon nardus]]'' * ''[[Cynanchum andrigitrense]]'' <small>Choux</small> (Vahinato) (rm) * ''[[Cynara scolimus]]'' <small>L.</small> (Artichaut) (rm) * ''[[Cynodon dactylon]]'' <small>Pers</small> -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka * ''[[Cynoglossum rochelia]]'' <small>DC</small> (Anamaoty) (rm) * ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha * ''[[Cyperus compactus]]'' Lamarck (Fitohizam-balala) (rm) * ''[[Cyperus distans]]'' L.F. (Kirindrambohitra II) (rm) * ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka * ''[[Cyperus madagascariensis]]'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) (rm) * ''[[Cyperus rotundus]]'' * ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Cabucala]] - [[Cadaba]] - [[Caesalpinia]] - [[Cajanus]] - [[Calantica]] - [[Calliandra]] - [[Calophyllum]] - [[Calopyxis]] - [[Calotropis]] - [[Cananga]] - [[Canarium]] - [[Cannabis]] - [[Canthium]] - [[Caperonia]] - [[Capsicum]] - [[Cardiospermum]] - [[Carica]] - [[Carissa]] - [[Casearia]] - [[Cassia]] - [[Cassinopsis]] - [[Cassytha]] - [[Catharanthus]] - [[Caucalis]] - [[Cedrelopsis]] - [[Ceiba]] - [[Celosia]] - [[Centella]] - [[Cephalanthus]] - [[Cerastinum]] - [[Cerasus]] - [[Cereus]] - [[Chadsia]] - [[Chapeliera]] - [[Chassalia]] - [[Chenopodium]] - [[Chlerodendron]] - [[Chromolaena]] - [[Chrysanthellum]] - [[Cineraria]] - [[Cinnamomum]] - [[Cinnamosma]] - [[Cissampelos]] - [[Cissus]] - [[Citrulus]] - [[Citrus]] - [[Claoxylon]] - [[Cleistanthus]] - [[Cleistopholis]] - [[Clematis]] - [[Cleome]] - [[Clerodendrum]] - [[Climatis]] - [[Clitoria]] - [[Cnestis]] - [[Cocos]] - [[Coffea]] - [[Coleus]] - [[Colocasia]] - [[Combretum]] - [[Commelina]] - [[Commiphora]] - [[Conyza]] - [[Cordia]] - [[Cosmos]] - [[Craspidospermum]] - [[Crassocephalum]] - [[Crinum]] - [[Crotalaria]] - [[Croton]] - [[Cryptocarya]] - [[Cryptostegia]] - [[Cucurbita]] - [[Cucurmis]] - [[Curcuma]] - [[Cussonia]] - [[Cyanotis]] - [[Cyathula]] - [[Cymbopogon]] - [[Cymbopogon]] - [[Cynanchum]] - [[Cynara]] - [[Cynodon]] - [[Cynoglossum]] - [[Cyperus]] - [[Cyphostemma]]'' === D === [[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy) * ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika). * ''Dalbergia'' sp. (Lanary). * ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina) * ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany) * ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano) * ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) * ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'') * ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm) * ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm) * ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana). * ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra). * ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana). * ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano). * ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra). * ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra) * ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka) * ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina) * ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana) * ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra) * ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina) * ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha * ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina) * ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm) * ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra) * ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II) * ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana) * ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana) * ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy) * ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala) * ''Diospyros sp.'' (Hazondriana) * ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana) * ''Dombeya'' sp. (Fimpona) * ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra) * ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola) * ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina) * ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--'' * ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u> * ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Dactyloctenium]] - [[Dalbergia]] - [[Dalechampia]] - [[Danais]] - [[Datura]] - [[Desmodium]] - [[Dianella]] - [[Dichaetanthera]] - [[Dichapetalum]] - [[Dichondra]] - [[Dichrocephala]] - [[Dicoma]] - [[Dicoryphe]] - [[Didierea]] - [[Didrostachys]] - [[Dilobeia]] - [[Diodia]] - [[Dioscorea]] - [[Diospyros]] - [[Dodonaea]] - [[Dombeya]] - [[Dracaena]] - [[Drosera]] - [[Drymaria]]'' === E === [[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III) * ''[[Elaeodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I) * ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra) * ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako) * ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina) * ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy) * ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala) * ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy) * ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary) * ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona) * ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II) * ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo) * ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano) * ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana * ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy) * ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty) * ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy) * ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny) * ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy) * ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy) * ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra). * ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo) * ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony) * ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana) * ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary) * ''Eucalyptus'' spp. -- kininina * ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo) * ''Eugenia cyclophylla'' <small>Baker.</small> (→ ''[[Syzygium revolutum]]'' <small>(Wight) Walp.</small>) -- Voaoriory). * ''Eugenia jambolana'' L. (→ ''[[Syzygium cumini]]'' <small>(L.) Skeels.</small>) -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra * ''Eugenia phillyreaefolia'' <small>Baker</small> (→ ''[[Syzygium phillyreifolium]]'' <small>(Baker) Labat & G. E. Schatz</small>) -- (Rotra) * ''Eulalia villosa'' <small>(Thunb) Nees</small> (Mafáibaratra) * ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony) * ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II) * ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm) * ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm) * ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm) * [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I) * ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro * ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm) * ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina) * ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika) * ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy) * ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo) * ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Elaeodendron]] - [[Eleonorus]] - [[Elephantus]] - [[Embelia]] - [[Emilia (zavamaniry)|Emilia]] - [[Entada]] - [[Enterospermum]] - [[Epallage]] - [[Equisetum]] - [[Erigeron]] - [[Eriobotrya]] - [[Eriocaulon]] - [[Eriosema]] - [[Erythroxylum]] - [[Eucalyptus]] - [[Eugenia]] - [[Eulalia]] - [[Eulophia]] - [[Euphorbia]] - [[Evodia]] - [[Evonymus]] - [[Exacum]]'' === F === [[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa) * ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm) * ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe). * ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe * ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'') * ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina) * ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona) * ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina) * ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) * ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly) * [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy) * ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm) * ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika) * ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao) * ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Faureo]] - [[Fernandoa]] - [[Ficus]] - [[Flacourtia]] - [[Flagellaria]] - [[Floscopa]] - [[Flueggea]]'' === G === [[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky (''[[Gossypium herbaceum]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II) * ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II) * ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I) * ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra) * ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy) * ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy) * ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II) * ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha) * ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory) * ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena * ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm) * ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily). * ''Grewia'' sp. (Mandrianketra) * ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina) * ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]] * ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina) * ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II) * ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm) * ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Geisoriza]] - [[Geranium]] - [[Gerbera]] - [[Gladiolus]] - [[Glochidion]] - [[Gnaphalium]] - [[Gnidia]] - [[Gomphocarpus]] - [[Gossypium]] - [[Grewia]] - [[Gunnera]] - [[Gymnanthemum]] - [[Gymnosporia]]'' === H === [[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy) * ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra) * ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka * ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy) * ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana) * ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala) * ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u> * ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III) * ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I) * ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay) * ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala) * ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava) * ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II) * ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy) * ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro) * ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I) * ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty) * ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I) * ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo) * ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato) * ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano) * ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy) * ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona). * ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano) * ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano) * ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana) * ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana) * ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy) ** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana) * ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika) * ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm) * ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I) * ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka) * ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava) * ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Halleria]] - [[Hartogiopsis]] - [[Harungana]] - [[Helichrysum]] - [[Hibiscus]] - [[Hieracium]] - [[Homalium]] - [[Hydrocotyle]] - [[Hydrostachys]] - [[Hylocereus]] - [[Hyparrhonia]] - [[Hypericum]] - [[Hyphaene]] - [[Hypoestes]] - [[Hypoxis]] - [[Hyptis]]'' === I === [[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]] [[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Ichnocarpus frutescens'' * ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy * ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety). * ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano) * ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo) * ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm) * ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra * ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala). * ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy). * ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro). * ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy). * ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena). * ''Indigofera'' sp. (Maitsokely). * ''[[Indigofera spicata]]'' * ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy). * ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra * ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry * ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala) * ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby) * ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika * ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm) * ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy) * ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona) * ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra) * ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana * ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'') * ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika) * ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy * ''[[Ixora coccinea]]'' * ''[[Ixora neriifolia]]'' * ''[[Ixora perrieri]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ichnocarpus]] - [[Ilex]] - [[Ilysanthes]] - [[Impatiens]] - [[Imperata]] - [[Indigofera]] - [[Inula]] - [[Ipomoea]] - [[Iresine]] - [[Isolona]] - [[Ixora]]'' === J === [[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm) * ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra) * ''[[Justicia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Jatropha]] - [[Jussiaea]] - [[Justicia]]'' === K === [[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|249x249px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'' (← ''Bryophyllum daigremontianum'') * ''[[Kalanchoe delagoensis]]'' (← ''Bryophyllum delagoense'') * ''[[Kalanchoe eriophylla]]'' <small>Hilsenb. & Boj. ex Tul.</small> -- kimavo, kimavokarana, rengirengy, sofinapaha. * ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, <u>lalampobohitsa</u>, mongy, sofisofy * ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' <small>Baker</small> -- kilenga * ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' <small>Baker</small> -- <u>toarenihazo</u> * ''Kalanchoe pannosa'' <small>Baker</small> (→ ''[[Kalanchoe eriophylla]]'') -- <u>rengirengy</u> * ''[[Kalanchoe pinnata]]'' (←''Bryophyllum pinnatum'') * ''[[Kalanchoe prolifera]]'' <small>R. Hamet</small> -- sodifafana * ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo) * ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy). * ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Kalanchoe]] - [[Kaliphora]] - [[Keraudrenia]] - [[Kostletzkya]]'' === L === [[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana). * ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka) * ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano) * ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga) * ''Laggera alata'' Linné (Arasoy) * ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm) * ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera) * ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana). * ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ; * ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy) * ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy) * ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena) * ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy) * ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy) * ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy). * ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy). * ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u> * ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm) * ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana) * ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana). * ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ; * ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I) * ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga). * ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy) * ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana) * ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy) * ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia) * ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I). * ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina). * ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina) * ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito * ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Labramia]] - [[Lactuca]] - [[Lagarosiphon]] - [[Lagenaria]] - [[Laggera]] - [[Lantana]] - [[Laportea]] - [[Lasiosiphon]] - [[Lathraeocarpa]] - [[Laurembergia]] - [[Lebeckia]] - [[Lemna]] - [[Leonotis]] - [[Leptadenia]] - [[Linociera]] - [[Lippia]] - [[Lissochilus]] - [[Lobelia]] - [[Lophotocarpus]] - [[Loudetia]] - [[Ludwigia]] - [[Lycopodiella]] - [[Lygodium]] - [[Lysimachia]]'' === M === [[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana) * ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena) * ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa) * ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy) * ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I) * ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina) * ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm) * ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy). * ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany) * ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u> * ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo * ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II). * ''Marchantia sp.'' (Vahohotany) * ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I) * ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm) * ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa) * ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm) * ''Medinilla'' sp. (Takasina II) * ''Medinilla'' sp. (Voatotongana) * ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly * ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly) * ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm) * ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha) * ''Mentha sp.'' (Solila) * ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo) * ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II) * ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana) * ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana) * ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ; * ''[[Mimosa pudica]]'' <small>L.</small> -- amboafotsikely, amboafotsitenda, anakoay, anakoe, anankoay, kelimanjakalanitra, matirorona, matirosana, ramirena, ramiria, ramorena * ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ; * ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy). * ''[[Mollugo nudicaulis]] ficoides'' <small>Lamarck</small>. (→ ''[[Paramollugo nudicaulis]]'' <small>(Lam.) Thulin</small>) (Aferontany). * ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy * ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm) * ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm) * ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra). * ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina). * ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I). * ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II). * ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II). * ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I). * ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm) * ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa * ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro). * ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity) * ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora) * ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ; * ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana). * ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ; * ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka). * ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Macaranga]] - [[Maerua]] - [[Maesa]] - [[Malva]] - [[Mangifera]] - [[Manihot]] - [[Marattia]] - [[Marchantia]] - [[Mariscus]] - [[Marsdenia]] - [[Mascarenhasia]] - [[Medinilla]] - [[Melaleuca]] - [[Melanthera]] - [[Melia (zavamaniry)|Melia]] - [[Melinis]] - [[Mentha]] - [[Mesanthemum]] - [[Micranthus]] - [[Micromeria]] - [[Micronychia]] - [[Mimosa]] - [[Mimulus]] - [[Mohria]] - [[Mollugo]] - [[Momordica]] - [[Moringa]] - [[Mucuna]] - [[Muhlenbeckia]] - [[Mundulea]] - [[Murdannia]] - [[Musa (zavamaniry)|Musa]] - [[Mussaenda]] - [[Myrica]] - [[Myrothamnus]] - [[Mystroxylon]]'' === N === [[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]] [[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa) * ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]] * ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo) * ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady) * ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify) * ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody) * ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm) * ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo) * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra). * ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy) * ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga) * ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby) * ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka) * ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda) * ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy). * ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy). * ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata * ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay) * ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra * ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika) * ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl)) * ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga) * ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga)) * ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Nasturtium]] - [[Nastus]] - [[Nauclea]] - [[Nelsonia]] - [[Nematostylis]] - [[Neobeguea]] - [[Neotina]] - [[Nepenthaceae|Nepenthes]] - [[Nephelium]] - [[Nephrolepis]] - [[Nesogenes]] - [[Neyraudia]] - [[Nicandra]] - [[Nicholsonia]] - [[Nicotiana]] - [[Nidorella]] - [[Noronhia]] - [[Nuxia]] - [[Nymphea]]'' === O === [[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]] [[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm) * ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm) * ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby * ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm) * ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany * ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany) * ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay) * ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy) * ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm) * ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava) * ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina) * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa) * ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra) * ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy). * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ocimum]] - [[Olax]] - [[Oldenlandia]] - [[Oliganthes]] - [[Oncostemon]] - [[Operculicarya]] - [[Ophicolea]] - [[Ophio]] - [[Opuntia]] - [[Ottelia]] - [[Oxalis]]'' === P === [[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]] [[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato) * ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy) * ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina) * ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm) * ''[[Paederia thouarsiana]]'' ''--'' * ''[[Pandanus utilis]]'' <small>Bory</small>. (Vakoana). * '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)''' * ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela) * ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm) * ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga) * ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona). * ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira * ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy) * ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a) * ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany) * ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm) * ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II) * ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy) * ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny) * ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy) * ''[[Perichlaena richardii]]'' <small>Baill</small>. -- malainkisaraka, tohonambay * ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]). * ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy) * ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry). * ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho) * ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia) * ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm) * ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm) ** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika) * ''[[Phyllanthus decipiens]]'' <small>(Baillon) Muller d'Argovie</small> (Hazotanalahy) * ''[[Phyllanthus cf echinocarpa]]'' <small>Baker.</small> (Haga) * ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm) * ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo) * ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra) * ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana) * ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana) * ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga). * ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa) * ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana) * ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo) * ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka). * ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II) * ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka * ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary * ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra) * ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron) * ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre) * ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery) * ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra). * ''[[Pistia stratiotes]]'' Linné (Azafy na tsikafonkafona) * ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm); * ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra). * ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo) * ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm) * ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely) * ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso) * ''Plectronia'' sp. (Tomenjana) * ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm) * ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm) * ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm) * ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier) * [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier) * ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm) * ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra) * ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]]) * ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty) * ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa) * ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona) * ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry) * ''Polystachia'' sp. (Valily lahy) * ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm) * ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka). * ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I) * ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso * ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina * ''Psiadia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy) * ''Psiadia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy) * ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy) * ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm) * ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy) * ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II) * ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra) * ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I) * ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy) * ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika) * ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra) * ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata) * ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita) * ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais * ''Pycreus sp.'' (Lohakoho) * ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'') * <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines)</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Pachypodium]] - [[Pachytrophe]] - [[Paederia]] - [[Pandanus]] - [[Parkinsonia]] - [[Passiflora]] - [[Paullinia]] - [[Pavonia]] - [[Pedilanthus]] - [[Pellaea]] - [[Pentanisia]] - [[Pentatropis]] - [[Pentopetia]] - [[Peperomia]] - [[Perichlaena]] - [[Persea]] - [[Peucedanum]] - [[Phaseolus]] - [[Phellolophium]] - [[Philippia]] - [[Phragmites]] - [[Phyllanthus]] - [[Phyllarton]] - [[Phymatodes]] - [[Physalis]] - [[Physena]] - [[Phytolacca]] - [[Pigeum]] - [[Pimpinella]] - [[Piper]] - [[Pistia stratiotes|Pistia]] - [[Pithecellobium]] - [[Plantago]] - [[Plectaneia]] - [[Plectranthu]] - [[Plectronia]] - [[Pluchea]] - [[Plumbago]] - [[Plumeria]] - [[Poivrea]] - [[Polycline]] - [[Polygonum]] - [[Polyscias]] - [[Polystachia]] - [[Portulaca]] - [[Potamogeton]] - [[Pothos]] - [[Prunus]] - [[Psiadia]] - [[Psidium]] - [[Psorospermum]] - [[Psychotria]] - [[Pterocolon]] - [[Punica]] - [[Pycnoneurum]] - [[Pycreus]] - [[Pygeum]] - [[Pyracantha]]'' === Q === [[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba * ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'') * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Quassia]]'' - ''[[Quisqualis]]'' === R === [[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha) * ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany) * ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' * ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> → ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo) * ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I) * ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy) * ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa) * ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm) * ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm) * ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy) * ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II) * ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka). * ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Radamaea]] - [[Ranunculus]] - [[Ravensara]] - [[Reissantia]] - [[Rhodocodon]] - [[Rhodosepala]] - [[Rhopalocarpus]] - [[Ricinus]] - [[Rubus]] - [[Rumex]]'' === S === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' [[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]] * ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy) * ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa) * ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm) * ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho). * ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm) * ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika) * ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II) * ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova). * ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy). * ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka) * ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila) * ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary) * ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa) * ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa ** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm) * ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm) * ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena) * ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry) * ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II). * ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha) * ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita) * ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra) * ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika) * ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy) * ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II) * ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy) * ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I) * ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana) * ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra) * ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala) * ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany) * ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm) * ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'') * ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm) * ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona) * ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho). * ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm) * ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara * ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy) * ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm) * ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro) * ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita) * ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana * ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy). * ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena). * ''[[Solanum aethiopicum]]'' -- * ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm) * ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe) * ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy) * ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana) * ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy) * ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy) * ''Solanum'' sp. (Voanjomora) * ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka) * ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) * ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) * ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao) * ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana) * ''Stachys sp.'' (Gaga) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) * ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra) * ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka) * ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra) * ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso). * ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady) * ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa) * ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Sabaea]] - [[Saccharum]] - [[Salix]] - [[Salvadora]] - [[Salvia]] - [[Samadera]] - [[Sarcobotrya]] - [[Satyrium]] - [[Schefflera]] - [[Scleria]] - [[Sclerocarya]] - [[Scoparia]] - [[Secamone]] - [[Selaginella]] - [[Selago]] - [[Senebiera]] - [[Senecio]] - [[Senna]] - [[Sepramacoce]] - [[Sesamum]] - [[Sesbania]] - [[Sida (zavamaniry)|Sida]] - [[Siegesbeckia]] - [[Smilax]] - [[Smithia]] - [[Solanum]] - [[Sparmannia]] - [[Sphenomeris]] - [[Spilanthes]] - [[Sporobolus]] - [[Stachys]] - [[Stachytarpheta]] - [[Stenocline]] - [[Stenotaphrum]] - [[Sticherus]] - [[Strongylodon]] - [[Strychnos]] - [[Symphonia (zavamaniry)|Symphonia]] - [[Syzygium]]'' === T === [[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]] [[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony * ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo). * ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga) * ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava) * ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany) * ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm) * ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy) * ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy). * ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa) * ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy). * ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe). * ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga). * ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm) * ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy). * ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm) * ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna) * ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona) * ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy) * ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm) * ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana) * ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety) * ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba) * ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy) * ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy) * ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta) * ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo) * ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka) * ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm) * ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) * ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala). * ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona). * ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Tacca]] - [[Tachiadenus]] - [[Tagetes]] - [[Tamarindus indica|Tamarindus]] - [[Tambourissa]] - [[Taraxacum]] - [[Tephrosia]] - [[Terminalia]] - [[Tetracera]] - [[Tetradenia]] - [[Tetraena]] - [[Thunbergia]] - [[Toddalia]] - [[Toneria]] - [[Tragia]] - [[Trema]] - [[Tridax]] - [[Tristemma]] - [[Triumphetta]] - [[Tueraea]] - [[Typha]] - [[Typhonodorum]]'' === U === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia * ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy, * ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo). * ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo). * ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Uapaca]] - [[Uncarina]] - [[Urera]] - [[Uvaria]]'' === V === [[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza) * ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm) * ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano) * ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina) * ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato) * ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy) * ''Vernonia appendiculata'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u> * ''[[Vernonia capitata]]'' Baker (Kijelajahy) * ''[[Vernonia cinerea]]'' Less (Ramiary I) * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Bojer ex DC (Tsiatosika) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' Klatt (Lahimena II) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Hazomavo) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Pela Lahy) * ''[[Vernonia glutinosa]]'' DC (Kanda) * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' Lers (Lahimena I) * ''[[Vernonia pectorali]]<nowiki/>s'' Baker (Sakatavilotra) * ''[[Vernonia polygalaefolia]]'' Lessing (Ramanjoko) * ''[[Vernonia pratensis]]'' Klatt (Anambohitra I) * [[Vernonia secundifolia|''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'']] Humbert (Masimposaina) * ''[[Vernonia]] sp.'' (Reniomby) * ''[[Vernonia trinervis]]'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II) * ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko). * ''[[Vigna capensis]]'' Walpig. (Masontantely). * ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert. (Sevambato) * ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Vaccinium]] - [[Vanilla]] - [[Vaucheria]] - [[Vepris]] - [[Vernonia]] - [[Vigna]] - [[Vitex]] - [[Voacanga]]'' === W === [[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy) * ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy) * ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina) * ''[[Weinmannia bojeriana]]'' <small>Tulasne</small> (Sokia) * ''[[Weinmannia lucens]]'' <small>Baker</small> (Lalona) * ''[[Woodfordia fructicosa]]'' <small>(L) S. Kurtz.</small> (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Walhenbergia]] - [[Wedelia]] - [[Weinmannia]] - [[Woodfordia]]'' === X === [[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Xerochlamys pilosa]]'' <small>Baker</small> (Laro) * ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm) * ''[[Xyris semifuscata]]'' <small>Bojer</small>. (Sorobatritra) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Xerochlamys]] - [[Xerosicyos]] - [[Xyris]]'' === Y === [[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Youngia japonica]]'' * ''[[Yushania madagascariensis]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Youngia]] - [[Yushania]]'' === Z === [[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]] [[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) * ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza * ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana * ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza * ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza * ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm) * ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala) * ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo) * ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro * ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo) * ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy). * ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj) * ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Zanthoxylum]] - [[Zea]] - [[Zehneria]] - [[Zingiber]] - [[Ziziphus]] - [[Zornia]]'' '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' == Jereo koa == * [[Zavamaniry eto Madagasikara]] * [[Zavamaniry fanao fanafody]] * [[Tambavy]] * [[Jardins du monde]] * [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA) * [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP) * [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT) * [[Lisitry ny anaran-javamaniry fanao fanafody amin' ny teny malagasy]] == Fanovozan-kevitra == * Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023 * ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023. * Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer. * Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]'' * Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie. * Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar. * Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p * Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971. * Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975 * Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar. * Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''. * Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p. * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005. * Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p. * L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic. * Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''. * Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press. * Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar. * Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p. * Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997. * Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986. * ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015. * Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO. * Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''. * Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo. * Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology. * ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013. * Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales. * Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019. == Loharano == kmsldky6aee3q8z3ws3y0yezm1moxrw 1149688 1149683 2026-08-26T18:34:43Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149688 wikitext text/x-wiki [[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]] Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). == Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody == === Mitsabo aretina maro === [[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]] I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3&nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. [[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]] Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). === Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany === [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]] Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina. === Fetra === Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana. == Lisitra == [[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]] Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana. === A === [[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza * ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) (rm) * ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm) * ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky * ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà * ''Acacia farnesiana'' <small>DC.</small> (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, * ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy * ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir</small> -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha indica]]'' <small>L.</small> (karazana nampidirina) * ''[[Acalypha radula]]'' <small>Baker</small> (Tsiety) (rm) * ''Acalypha reticulata'' <small>Poiret</small> (→ ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir.</small>) (Fanavy / Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) (''[[Acalypha fasciculata]]'' ?) (rm) * ''[[Acanthopale madagascariensis]]'' * ''[[Acanthospermum hispidum]]'' <small>D.C</small> (Bakakely) -- bakakely, fatika (rm) * ''[[Acanthus montanus]]'' * ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Acmella oleracea]]'' -- ahimafana, anamafana, anamalaho, anamalao, felimafana,  kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, mangovitra, menavony, sarinanamalao. * ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga * ''[[Adansonia]] sp.'' (Za) * ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona. * ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa. * ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga * ''[[Adenia boinensis]]'' <small>--</small> vahiranga * ''[[Adenia gummifera]]'' * ''[[Adenium obesum]]'' * ''[[Adiantum caudatum]]'' * ''[[Adiantum philippense]]'' * ''[[Aerva lanata]]'' <small>(L.) Juss</small> (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy * ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' <small>Poiret.</small> (Sindahonimbohitra). (rm) * ''[[Aeschynomene uniflora]]'' <small>E. Meyer.</small> (Sindahorindrano). (rm) * ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' <small>K. Schum.</small> -- longoza (rm) * [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']] * ''[[Afzelia bijuga]]'' * ''[[Agauria salicifolia]]'' <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy * ''[[Agelaea pentagyna]]'' <small>(Lamk) Baillon</small> (Vahy mainty) (rm) * ''[[Ageratum conyzoides]]'' <small>Linné</small> -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso (rm) * ''[[Aidia densiflora]]'' * ''[[Aidia micrantha]]'' * ''[[Alangium salviifolium]]'' * ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña * ''[[Albizia aurisparsa]]'' <small>Drake</small>. (Masinanio) (rm) * ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara * ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'') * ''[[Albizia fastigiata]]'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña (rm) * ''[[Albuca humilis]]'' * ''[[Alchemilla cryptantha]]'' <small>Steudel.</small> (Mahatanandofotsy I) (rm) * ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana * ''[[Allamanda cathartica]]'' * ''[[Allium cepa]]'' * ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova * ''[[Allophylus africanus]]'' * ''[[Allophylus trichodesmus]]'' <small>Radlkofer</small>. (Sanatrinamboa) (rm) * ''[[Aloe capitata]]'' <small>Baker</small> ** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' <small>H. Perr.</small> (Vahon'olona) (rm) * ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano * ''[[Aloe macroclada]]'' <small>Baker</small>. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona * ''[[Alphonsea madagascariensis]]'' * ''[[Alpinia galanga]]'' * ''[[Alpinia zerumbet]]'' * ''[[Alstonia boonei]]'' * ''[[Alternanthera pungens]]'' * ''[[Alternanthera sessilis]]'' * ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' <small>ADC.</small> -- fokolahy (rm) * ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' <small>ADC.</small> -- mangorodefona, vavonikena (rm) * ''[[Alysicarpus ovalifolius]]'' * ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm) * ''Alysicarpus'' sp. -- fokovavy (rm) * ''Alysicarpus'' sp. -- tokambody (rm) * ''[[Alysicarpus vaginalis]]'' * ''[[Amanita tainaomby]]'' <small>R. Heim</small> -- olatainomby (rm) * ''[[Amaranthus dubius]]'' <small>Martius</small> -- kiatondrambohira (rm) * ''[[Amaranthus hybridus]]'' <small>Linné</small> -- anamena (rm) * ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy * ''[[Amaranthus viridis]]'' * ''[[Ambavia gerrardii]]'' * ''[[Ambrosia artemisiifolia]]'' * ''[[Ambrosia maritima]]'' <small>DC (Damsissa)</small> * ''[[Ammi majus]]'' * ''[[Ammi visnaga]]'' * ''[[Amygadalus persica]]'' <small>Linné.</small> -- paiso (rm) * ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika * ''[[Anacolosa pervilleana]]'' * ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' <small>Baker.</small> -- tsangamanitramparihy (rm) * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' <small>Merrill</small> -- fandra, <u>mananasy</u>, satra. * ''[[Andrographis paniculata]]'' * ''[[Andropogon gayanus]]'' * ''[[Andropogon schoenanthus]]'' <small>Linné</small> -- veromanitra (rm) * ''[[Androya decaryi]]'' * ''[[Angraecum sesquipedale]]'' * ''[[Angraecum]]'' sp. -- valily vavy (rm) * ''[[Anisopappus chinensis]]'' * ''[[Anisotes madagascariensis]]'' * ''[[Annona muricata]]'' * ''[[Annona squamosa]]'' * ''[[Anthemis nobilis]]'' <small>Linné</small> -- camomille (rm) * ''[[Antherotoma naudini]]'' <small>Hooker fils.</small> -- kimamimamitamabina (rm) * ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' <small>Baker</small>. -- ndanidemy (rm) * ''[[Anthospermum antsirabense]]'' <small>A.M. Homolle.</small> -- ahipoza (rm) * ''[[Anthospermum eminense]]'' <small>Baker.</small> -- alamiainga (rm) * ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona * ''[[Antidesma petiolare]]'' <small>Tulas.</small> -- voavony (rm) * ''[[Aphloia theiformis]]'' <small>Bennet</small> ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana, ravimboafotsy * ''[[Apodytes dimidiata]]'' * ''[[Aponogeton madagascariensis]]'' * ''[[Arachis hypogaea]]'' <small>Linné</small>. -- voanjo (rm) * ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' <small>Baker</small>. -- hazotohobavy (rm) * ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa * ''[[Aristolochia acuminata]]'' <small>Lamarck</small> (Sovy) * ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) * ''[[Aristolochia petersiana]]'' * ''[[Artabotrys hexapetalus]]'' * ''[[Artemisia afra]]'' * ''[[Artemisia annua]]'' -- * ''[[Artemisia vulgaris]]'' * ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe * ''[[Asclepia curassavica]]'' <small>Linné</small> (Fanoromena II) (rm) * ''[[Asparagus africanus]]'' * ''[[Asparagus simulans]]'' <small>Baker.</small> (Ahitsifantatra) (rm) * ''[[Asparagus vaginellatus]]'' <small>Bojer.</small> (Roimboalavo) (rm) * ''[[Aspilia africana]]'' * ''[[Aspilia bojeri]]'' <small>DC</small> (Ampalimbohitra) (rm) * ''[[Asplenium]]'' (sensu stricto) (Tsipalo) (rm) * ''[[Aster bakerianus]]'' * ''[[Aster perrieri]]'' * ''[[Asystasia gangetica]]'' * ''[[Athania brownii]]'' <small>Hochr</small> (Ramiary II, Ramizengy) (rm) * ''[[Athrixia debilis]]'' <small>DC</small> (Anjavidy lahy) (rm) * ''[[Athyrium filix-femina]]'' * ''[[Averrhoa carambola]]'' * ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm) * ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo * ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Abelmoschus]] - [[Abrus]] - [[Abutilon]] - [[Acacia]] - [[Acalypha]] - [[Acanthopale]] - [[Acanthospermum]] - [[Acanthus]] - [[Achyranthes]] - [[Acmella]] - [[Acridocarpus]] - [[Adansonia]] - [[Adenanthera]] - [[Adenia]] - [[Adenium]] - [[Adiantum]] - [[Adina (antokon-javamaniry)|Adina]] - [[Aerva]] - [[Aeschynomene]] - [[Aframomum]] - [[Afzelia]] - [[Agauria]] - [[Agave]] - [[Agelaea]] - [[Ageratum]] - [[Aidia]] - [[Alangium]] - [[Albizia]] - [[Albuca]] - [[Alchemilla]] - [[Aleurites]] - [[Allamanda]] - [[Allium]] - [[Allophylus]] - [[Aloe]] - [[Alphonsea]] - [[Alpinia]] - [[Alstonia]] - [[Alternanthera]] - [[Alysicarpus]] - [[Amanita]] - [[Amaranthus]] - [[Ambavia]] - [[Ambrosia]] - [[Ammi]] - [[Amygadalus]] - [[Anacardium]] - [[Anacolosa]] - [[Anagallis]] - [[Ananas]] - [[Andrographis]] - [[Andropogon]] - [[Androya]] - [[Angraecum]] - [[Anisopappus]] - [[Anisotes]] - [[Annona]] - [[Anthemis]] - [[Antherotoma]] - [[Anthocleista]] - [[Anthospermum]] - [[Antidesma]] - [[Aphloia]] - [[Apodytes]] - [[Aponogeton]] - [[Arachis]] - [[Ardisia]] - [[Argemone]] - [[Aristolochia]] - [[Artabotrys]] - [[Artemisia]] - [[Artocarpus]] - [[Asclepia]] - [[Asparagus]] - [[Aspilia]] - [[Asplenium]] - [[Aster]] - [[Asystasia]] - [[Athania]] - [[Athrixia]] - [[Athyrium]] - [[Averrhoa]] - [[Avicennia]] - [[Azadirachta]] - [[Azima]]'' === B === [[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Bacopa monnieri]]'' * [[Bakerella clavata|''Bakerella clavata'' subsp. ''baronii''.]] (← ''[[Bakerella baronii]]'' <small>Baker.</small>) -- ranotambina, tongovelona, velofify, velomiato, velomihanto, velomihato (Tongoalahy) (rm) * ''[[Balanites madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa vulgaris]]'' * ''[[Baphia madagascariensis]]'' * ''[[Barleria lupulina]]'' (← ''Barleria norbertii'') -- laingodroy * [[Barleria prionitis|''Barleria prionitis'' subsp. ''madagascariensis'']] <small>Benoist</small> (← ''[[Barleria madagascariensis]]'') -- rointsokina, roitsokena, roitsokina * ''[[Barleria prionitis]]'' <small>L.</small> (Rointsokina II) (rm) * ''[[Barringtonia asiatica]]'' <small>(L.) Kurz</small> (← ''Barringtonia butonica'') -- fosatra, fotabe, fotadrano, fotatra, fotibe, fotobe, fototra * ''[[Barringtonia racemosa]]'' -- mahondro, manondro * ''[[Basella alba]]'' * ''[[Baudouinia fluggeiformis]]'' * ''[[Baudouinia rouxevillei]]'' * ''[[Bauhinia grandidieri]]'' * ''[[Bauhinia hildebrandtii]]'' * ''[[Bauhinia madagascariensis]]'' * ''[[Bauhinia monandra]]'' * ''[[Bauhinia purpurea]]'' * ''[[Bauhinia variegata]]'' * ''[[Begonia lyallii]]'' * ''[[Begonia madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera pervilleana]]'' * ''[[Bidens pilosa]]'' <small>Linné</small> (Tsipolitra) (rm) * ''[[Biophytum sensitivum]]'' <small>(Linné) DC.</small> (Kifohafoha) (rm) * ''[[Bixa orellana]]'' * ''[[Blechnum tabulare]]'' <small>Thunberg Kuhn</small> (Tsipahonamalona) (rm) * ''[[Blepharis bojeriana]]'' * ''[[Blumea balsamifera]]'' * ''[[Blumea lacera]]'' * ''[[Blumea madagascariensis]]'' * ''[[Blumea mollis]]'' * ''[[Boerhavia coccinea]]'' * ''[[Boerhavia diffusa]]'' * ''[[Boerhavia repens]]'' * ''[[Bolbitis madagascariensis]]'' * ''[[Bonamia madagascariensis]]'' * ''[[Borassus madagascariensis]]'' * ''[[Borreria verticillata]]'' * ''[[Boscia madagascariensis]]'' * ''[[Boswellia madagascariensis]]'' * ''[[Brachylaena merana]]'' * ''[[Brachylaena microphylla]]'' <small>Humbert</small> (Peha) (rm) * ''[[Brachylaena ramiflora]]'' <small>(DC) H. Humbert</small> ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona * ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'') * ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) (rm) * ''[[Brexia madagascariensis]]'' * ''[[Brexia pluriflora]]'' * ''[[Bridelia madagascariensis]]'' * ''[[Bridelia micrantha]]'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''[[Brillantaisia madagascariensis]]'' * ''[[Brochoneura voury]]'' <small>Warburg.</small> (Raraha) (rm) * ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy * ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'') * ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'') * ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'') * ''[[Buchnera hispida]]'' <small>Hamilt</small>. (Tamborokijoa) (rm) * ''[[Buchnera madagascariensis]]'' * ''[[Buddleja axillaris]]'' <small>Willd ex Roemer et Schultes.</small> -- fanotrokotro, longolongo, remandrevoka, remiandrivohoka, seva, sevafotsy, sevagasy, sevalahy (Seva Fotsy) (rm) * ''[[Buddleja fusca]]'' <small>Baker.</small> -- langalongo, longolongo, sefa, sevalahy (Seva Lahy) (rm) * ''[[Buddleja indica]] -''- randronakoho * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' -- ramandravaka, seva, sevafotsy, sevalahy, toaka seva * ''[[Bulbophyllum madagascariense]]'' * ''[[Bulbostylis madagascariensis]]'' * ''[[Burasaia gracilis]]'' <small>Decaisne.</small> (Kotolahy) (rm) * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' <small>Duperit Thouars.</small> -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo (rm) * ''[[Burmannia madagascariensis]]'' * ''[[Bursera madagascariensis]]'' * ''[[Buxus madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria melleri]]'' <small>Baker var. triloba J. Ar.</small> (Fanary) (rm) * ''[[Byttneria pervillei]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Bacopa]] - [[Bakerella]] - [[Balanites]] - [[Bambusa]] - [[Baphia]] - [[Barleria]] - [[Barringtonia]] - [[Basella]] - [[Baudouinia]] - [[Bauhinia]] - [[Begonia]] - [[Bertiera]] - [[Bidens]] - [[Biophytum]] - [[Bixa]] - [[Blechnum]] - [[Blepharis]] - [[Blumea]] - [[Boerhavia]] - [[Bolbitis]] - [[Bonamia]] - [[Borassus]] - [[Borreria]] - [[Boscia]] - [[Boswellia]] - [[Brachylaena]] - [[Breonadia]] - [[Brewiera]] - [[Brexia]] - [[Bridelia]] - [[Brillantaisia]] - [[Brochoneura]] - [[Brugmansia]] - [[Bryophyllum]] - [[Buchnera]] - [[Buddleja]] - [[Bulbophyllum]] - [[Bulbostylis]] - [[Burasaia]] - [[Burmannia]] - [[Bursera]] - [[Buxus]] - [[Byttneria]]'' === C === [[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]] [[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]] [[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Cabucala crassifolia'' <small>Pichon</small> (Hazotandroka) (rm) * ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small> * ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm) * ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) (rm) * ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --'' * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) (rm) * ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' <small>(L.) Millsp.</small> na ''Cajanus indicus'' <small>Spreng.</small> ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja (Ambiatry) (rm) * ''[[Calantica cerasifolia]]'' <small>Tul</small>. -- hazoambo, hazoambovavy, hazombato, silambinanto (Hazoambo) (rm) * ''[[Calliandra alternans]]'' <small>Bentham</small>. (Mandravasarotra I) (rm) * ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, voakoly, voakotry, voalavenona (rm) * ''[[Calophyllum madagascariensis]]'' * ''[[Calophyllum parviflorum]]'' <small>Baker</small> (Vintanina) (rm) * ''[[Calopyxis bernieriana]]'' <small>(Tulasne) Perrier de la Bathie</small> (Voatamenaka) (rm) * ''[[Calotropis gigantea]]'' * ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy * ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse * ''[[Canarium madagascariense]]'' (← ''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse * ''[[Cannabis indica]]'' Linné (Rongony) (rm) * ''[[Canthium baxifolium]]'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) (rm) * ''[[Canthium erythroxyloides]]'' Baillon. (Ananamboa) (rm) * ''Canthium'' sp. (Farimay) (rm) * ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) (rm) * ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) (rm) * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> [Tsindrio ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> (sakaipilo) (rm) [Tsindrio koa ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II (rm) * ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u> * ''[[Carissa edulis]] --'' taolana, voakandrina ** ''Carissa edulis'' var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) (rm) -- dipatika, fantsimbala, fantsinakoho, fantsy, fatsimbala, fatsinakoho, fatsitokoho, mokotrala, odi-fanampenana-ra, roifantaka, tambonana, velivato * ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) (rm) * ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana * ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) (rm) * ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) (rm) * ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (→ ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) (rm) * ''[[Cassinopsis madagascariensis]]'' H. Bn. (Hazomafaitra) (rm) * ''[[Cassytha filiformis]]'' Linné. (Tsihiatofotra) (rm) * ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina * ''[[Catharanthus trichophyllus]]'' ** ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) (rm) * ''[[Caucalis melanatha]]'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) (rm) * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe * ''[[Celosia trigyna]]'' L. (Velomitsotsorika) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety * ''[[Cephalanthus spathelliformis]]'' Baker. (Sidindranto) (rm) * ''[[Cerastinum africanum]]'' Oliv (Tsivahadrenikely) (rm) * ''[[Cerasus padus]]'' DC. (Paiso voaloboka) (rm) * ''[[Cereus]] sp.'' (Raketa) (rm) * ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm) * ''[[Chapeliera madagascariensis]]'' AR. RH. (Ravimbolo) (rm) * ''[[Chassalia bojeri]]'' * ''[[Chassalia princei]]'' * ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm) * ''Chenopodium bonum henricum'' <small>Linné</small> (Takasimboloina) (rm) * ''[[Chenopodium murale]]'' Linné (Anambodihena) (rm) * ''[[Chlerodendron heretophyllum]]'' <small>R. Br.</small> (Fantsinakohoy) (rm) * ''[[Chromolaena odorata]]'' * ''[[Chrysanthellum indicum]]'' <small>Linné</small> (Trakambazimba) (rm) * ''[[Cineraria anampoza]]'' <small>Baker</small> (Anampoza) (rm) * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara * ''[[Cinnamomum verum]]'' -- * ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' <small>Breyn</small>. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baillon</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, (Mandravasarotra II) (rm)motrobeantinena, saro * ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- * ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra * ''[[Cissampelos pareira]]'' <small>Linné</small>. (Vahivoriavina) (rm) * ''[[Cissampelos perrieri]]'' <small>Diels</small>. (Vahimavo) (rm) * ''[[Cissampelos]]'' sp. (Ramilelatra) (rm) * ''[[Cissus quadrangularis]]'' * ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm) * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy * ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo) (rm) * ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe * ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana * ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) (rm) * ''[[Claoxylon bakerianum]]'' <small>Baillon</small> (Sitrakafavoa) * ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy * ''[[Cleistanthus madagascariensis]]'' * ''[[Cleistopholis madagascariensis]]'' * ''[[Clematis mauritiana]]'' <small>Lamarck.</small> (Farimaty) (rm) * ''[[Clematis trifida]]'' <small>Hook</small>. (Fotsivolomanoka) (rm) * ''[[Cleome gynandra]]'' * ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm) * ''[[Clerodendrum hircinum]]'' ** ''Clerodendrum hircinum'' var. ''dentatum'' Moldenke. (Vanginamboa) (rm) *''[[Clerodendrum myricoides]]'' * ''[[Clerodendrum putre]]'' <small>Sch</small>. (Tsantsambaitra IV) (rm) * ''[[Clerodendrum pyrifolium]]'' <small>J.G. Baker.</small> (Vatoana) (rm) * ''[[Climatis mauritiana]]'' Lamarck. (Vahintseva) (rm) * ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba * ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy * ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio * ''[[Coffea arabica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe gasy) (rm) * ''[[Coffea liberica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe Liberia) (rm) * ''[[Coleus aromaticus]]'' <small>Benth</small> (Ahibitsy) (rm) * ''[[Coleus bojeri]]'' <small>Baker</small> (Bororom-parihy) (rm) * ''[[Colocasia antiquorum]]'' <small>Sch</small> (Saonjo) (rm) * ''[[Colocasia esculenta]]'' ** ''[[Colocasia esculenta]]'' var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano) * ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''[[Quisqualis indica]]'') -- halaitra, tamenake (jm) * ''[[Combretum micrantum]]'' <small>G. Don</small> (Kankiliba) (rm) * ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina * ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina. * ''[[Commelina madagascariensis]]'' <small>Clarke</small> (Nifinankanga) (rm) * ''[[Commelina nudiflora]]'' <small>Linné</small> (Tsimativonoina) (rm) * ''[[Commiphora madagascariensis]]'' * ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm) * ''[[Conyza aegyptiaca]]'' <small>Aiton (DC)</small> (Kelivoloina II) (rm) * ''[[Conyza garnieri]]'' <small>Klatt</small> (Miandramidrika) (rm) * ''[[Conyza hitella]]'' <small>A. de Candolle</small> (Dingandingantahalaka) (rm) * ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm) * ''[[Cosmos bipinnatus]]'' <small>Linné</small> (Cosmos) (rm) * ''[[Craspidospermum verticillatum]]'' <small>Bojer</small> (Vandrika) (rm) * ''[[Crassocephalum bojeri]]'' <small>(DC) Robyns</small> (Kimalahona) (rm) * ''[[Crassocephalum rubens]]'' <small>(Jacquin) Sp Moore</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crassocephalum sarcobasis]]'' <small>DC</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crinum asiaticum]]'' <small>Roxb</small> (Tsitsaontsaona) (rm) * ''[[Crotalaria diosmaefolia]]'' <small>Bentham</small>. (Voatelinondry) (rm) * ''[[Crotalaria fulva]]'' <small>Roxberg</small>. * ''[[Crotalaria retusa]]'' <small>Linné</small> -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika * ''[[Crotalaria saltiana]]'' <small>Andrew</small>. (Ambiatrimbohitra) (rm) * ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II) (rm) * ''[[Crotalaria striata]]'' <small>DC.</small> (Voakirintsana) (rm) * ''[[Crotalaria tenuis]]'' <small>Baker</small>. (Foko) (rm) * ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' <small>Bojer</small>. (Maitsoririnina I) (rm) * ''[[Croton catatii]]'' <small>Baillon</small>. (Andriambolafotsy) (rm) * ''[[Croton dichogamus]]'' * ''[[Croton malgassicus]]'' * ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy * ''Croton sp.'' (Somorona hazo) (rm) * ''[[Croton stannaeum]]'' <small>Baillon</small> (Sily) (rm) * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara * ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo) (rm) * ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm) * ''[[Cucurbita maxima]]'' Linné (Voatavo) (rm) * ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) (rm) * ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) (rm) * ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany * ''[[Curcuma zedoaria]]'' -- * ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo * ''[[Cussonia fraxinifolia]]'' <small>Baker</small> (Vatsilana) (rm) * ''[[Cussonia spicata]]'' * ''[[Cyanotis nodiflora]]'' <small>Kunt</small> (Evonevona) (rm) * ''[[Cyathula cylindrica]]'' <small>(Bojer) Moquin</small> (Tangongona) (rm) * ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika. * ''[[Cymbopogon nardus]]'' * ''[[Cynanchum andrigitrense]]'' <small>Choux</small> (Vahinato) (rm) * ''[[Cynara scolimus]]'' <small>L.</small> (Artichaut) (rm) * ''[[Cynodon dactylon]]'' <small>Pers</small> -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka * ''[[Cynoglossum rochelia]]'' <small>DC</small> (Anamaoty) (rm) * ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha * ''[[Cyperus compactus]]'' Lamarck (Fitohizam-balala) (rm) * ''[[Cyperus distans]]'' L.F. (Kirindrambohitra II) (rm) * ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka * ''[[Cyperus madagascariensis]]'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) (rm) * ''[[Cyperus rotundus]]'' * ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Cabucala]] - [[Cadaba]] - [[Caesalpinia]] - [[Cajanus]] - [[Calantica]] - [[Calliandra]] - [[Calophyllum]] - [[Calopyxis]] - [[Calotropis]] - [[Cananga]] - [[Canarium]] - [[Cannabis]] - [[Canthium]] - [[Caperonia]] - [[Capsicum]] - [[Cardiospermum]] - [[Carica]] - [[Carissa]] - [[Casearia]] - [[Cassia]] - [[Cassinopsis]] - [[Cassytha]] - [[Catharanthus]] - [[Caucalis]] - [[Cedrelopsis]] - [[Ceiba]] - [[Celosia]] - [[Centella]] - [[Cephalanthus]] - [[Cerastinum]] - [[Cerasus]] - [[Cereus]] - [[Chadsia]] - [[Chapeliera]] - [[Chassalia]] - [[Chenopodium]] - [[Chlerodendron]] - [[Chromolaena]] - [[Chrysanthellum]] - [[Cineraria]] - [[Cinnamomum]] - [[Cinnamosma]] - [[Cissampelos]] - [[Cissus]] - [[Citrulus]] - [[Citrus]] - [[Claoxylon]] - [[Cleistanthus]] - [[Cleistopholis]] - [[Clematis]] - [[Cleome]] - [[Clerodendrum]] - [[Climatis]] - [[Clitoria]] - [[Cnestis]] - [[Cocos]] - [[Coffea]] - [[Coleus]] - [[Colocasia]] - [[Combretum]] - [[Commelina]] - [[Commiphora]] - [[Conyza]] - [[Cordia]] - [[Cosmos]] - [[Craspidospermum]] - [[Crassocephalum]] - [[Crinum]] - [[Crotalaria]] - [[Croton]] - [[Cryptocarya]] - [[Cryptostegia]] - [[Cucurbita]] - [[Cucurmis]] - [[Curcuma]] - [[Cussonia]] - [[Cyanotis]] - [[Cyathula]] - [[Cymbopogon]] - [[Cymbopogon]] - [[Cynanchum]] - [[Cynara]] - [[Cynodon]] - [[Cynoglossum]] - [[Cyperus]] - [[Cyphostemma]]'' === D === [[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy) * ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika). * ''Dalbergia'' sp. (Lanary). * ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina) * ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany) * ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano) * ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) * ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'') * ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm) * ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm) * ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana). * ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra). * ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana). * ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano). * ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra). * ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra) * ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka) * ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina) * ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana) * ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra) * ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina) * ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha * ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina) * ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm) * ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra) * ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II) * ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana) * ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana) * ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy) * ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala) * ''Diospyros sp.'' (Hazondriana) * ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana) * ''Dombeya'' sp. (Fimpona) * ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra) * ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola) * ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina) * ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--'' * ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u> * ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Dactyloctenium]] - [[Dalbergia]] - [[Dalechampia]] - [[Danais]] - [[Datura]] - [[Desmodium]] - [[Dianella]] - [[Dichaetanthera]] - [[Dichapetalum]] - [[Dichondra]] - [[Dichrocephala]] - [[Dicoma]] - [[Dicoryphe]] - [[Didierea]] - [[Didrostachys]] - [[Dilobeia]] - [[Diodia]] - [[Dioscorea]] - [[Diospyros]] - [[Dodonaea]] - [[Dombeya]] - [[Dracaena]] - [[Drosera]] - [[Drymaria]]'' === E === [[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III) * ''[[Elaeodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I) * ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra) * ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako) * ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina) * ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy) * ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala) * ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy) * ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary) * ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona) * ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II) * ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo) * ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano) * ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana * ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy) * ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty) * ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy) * ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny) * ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy) * ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy) * ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra). * ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo) * ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony) * ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana) * ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary) * ''Eucalyptus'' spp. -- kininina * ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo) * ''Eugenia cyclophylla'' <small>Baker.</small> (→ ''[[Syzygium revolutum]]'' <small>(Wight) Walp.</small>) -- Voaoriory). * ''Eugenia jambolana'' L. (→ ''[[Syzygium cumini]]'' <small>(L.) Skeels.</small>) -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra * ''Eugenia phillyreaefolia'' <small>Baker</small> (→ ''[[Syzygium phillyreifolium]]'' <small>(Baker) Labat & G. E. Schatz</small>) -- (Rotra) * ''Eulalia villosa'' <small>(Thunb) Nees</small> (Mafáibaratra) * ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony) * ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II) * ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm) * ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm) * ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm) * [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I) * ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro * ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm) * ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina) * ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika) * ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy) * ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo) * ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Elaeodendron]] - [[Eleonorus]] - [[Elephantus]] - [[Embelia]] - [[Emilia (zavamaniry)|Emilia]] - [[Entada]] - [[Enterospermum]] - [[Epallage]] - [[Equisetum]] - [[Erigeron]] - [[Eriobotrya]] - [[Eriocaulon]] - [[Eriosema]] - [[Erythroxylum]] - [[Eucalyptus]] - [[Eugenia]] - [[Eulalia]] - [[Eulophia]] - [[Euphorbia]] - [[Evodia]] - [[Evonymus]] - [[Exacum]]'' === F === [[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa) * ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm) * ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe). * ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe * ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'') * ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina) * ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona) * ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina) * ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) * ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly) * [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy) * ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm) * ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika) * ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao) * ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Faureo]] - [[Fernandoa]] - [[Ficus]] - [[Flacourtia]] - [[Flagellaria]] - [[Floscopa]] - [[Flueggea]]'' === G === [[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky (''[[Gossypium herbaceum]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II) * ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II) * ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I) * ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra) * ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy) * ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy) * ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II) * ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha) * ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory) * ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena * ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm) * ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily). * ''Grewia'' sp. (Mandrianketra) * ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina) * ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]] * ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina) * ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II) * ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm) * ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Geisoriza]] - [[Geranium]] - [[Gerbera]] - [[Gladiolus]] - [[Glochidion]] - [[Gnaphalium]] - [[Gnidia]] - [[Gomphocarpus]] - [[Gossypium]] - [[Grewia]] - [[Gunnera]] - [[Gymnanthemum]] - [[Gymnosporia]]'' === H === [[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy) * ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra) * ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka * ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy) * ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana) * ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala) * ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u> * ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III) * ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I) * ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay) * ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala) * ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava) * ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II) * ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy) * ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro) * ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I) * ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty) * ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I) * ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo) * ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato) * ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano) * ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy) * ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona). * ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano) * ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano) * ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana) * ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana) * ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy) ** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana) * ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika) * ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm) * ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I) * ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka) * ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava) * ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Halleria]] - [[Hartogiopsis]] - [[Harungana]] - [[Helichrysum]] - [[Hibiscus]] - [[Hieracium]] - [[Homalium]] - [[Hydrocotyle]] - [[Hydrostachys]] - [[Hylocereus]] - [[Hyparrhonia]] - [[Hypericum]] - [[Hyphaene]] - [[Hypoestes]] - [[Hypoxis]] - [[Hyptis]]'' === I === [[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]] [[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Ichnocarpus frutescens'' * ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy * ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety). * ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano) * ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo) * ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm) * ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra * ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala). * ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy). * ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro). * ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy). * ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena). * ''Indigofera'' sp. (Maitsokely). * ''[[Indigofera spicata]]'' * ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy). * ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra * ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry * ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala) * ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby) * ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika * ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm) * ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy) * ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona) * ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra) * ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana * ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'') * ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika) * ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ichnocarpus]] - [[Ilex]] - [[Ilysanthes]] - [[Impatiens]] - [[Imperata]] - [[Indigofera]] - [[Inula]] - [[Ipomoea]] - [[Iresine]] - [[Isolona]] - [[Ixora]]'' === J === [[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm) * ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra) * ''[[Justicia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Jatropha]] - [[Jussiaea]] - [[Justicia]]'' === K === [[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|249x249px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'' (← ''Bryophyllum daigremontianum'') * ''[[Kalanchoe delagoensis]]'' (← ''Bryophyllum delagoense'') * ''[[Kalanchoe eriophylla]]'' <small>Hilsenb. & Boj. ex Tul.</small> -- kimavo, kimavokarana, rengirengy, sofinapaha. * ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, <u>lalampobohitsa</u>, mongy, sofisofy * ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' <small>Baker</small> -- kilenga * ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' <small>Baker</small> -- <u>toarenihazo</u> * ''Kalanchoe pannosa'' <small>Baker</small> (→ ''[[Kalanchoe eriophylla]]'') -- <u>rengirengy</u> * ''[[Kalanchoe pinnata]]'' (←''Bryophyllum pinnatum'') * ''[[Kalanchoe prolifera]]'' <small>R. Hamet</small> -- sodifafana * ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo) * ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy). * ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Kalanchoe]] - [[Kaliphora]] - [[Keraudrenia]] - [[Kostletzkya]]'' === L === [[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana). * ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka) * ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano) * ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga) * ''Laggera alata'' Linné (Arasoy) * ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm) * ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera) * ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana). * ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ; * ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy) * ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy) * ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena) * ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy) * ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy) * ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy). * ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy). * ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u> * ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm) * ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana) * ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana). * ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ; * ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I) * ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga). * ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy) * ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana) * ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy) * ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia) * ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I). * ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina). * ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina) * ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito * ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Labramia]] - [[Lactuca]] - [[Lagarosiphon]] - [[Lagenaria]] - [[Laggera]] - [[Lantana]] - [[Laportea]] - [[Lasiosiphon]] - [[Lathraeocarpa]] - [[Laurembergia]] - [[Lebeckia]] - [[Lemna]] - [[Leonotis]] - [[Leptadenia]] - [[Linociera]] - [[Lippia]] - [[Lissochilus]] - [[Lobelia]] - [[Lophotocarpus]] - [[Loudetia]] - [[Ludwigia]] - [[Lycopodiella]] - [[Lygodium]] - [[Lysimachia]]'' === M === [[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana) * ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena) * ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa) * ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy) * ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I) * ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina) * ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm) * ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy). * ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany) * ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u> * ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo * ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II). * ''Marchantia sp.'' (Vahohotany) * ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I) * ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm) * ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa) * ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm) * ''Medinilla'' sp. (Takasina II) * ''Medinilla'' sp. (Voatotongana) * ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly * ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly) * ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm) * ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha) * ''Mentha sp.'' (Solila) * ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo) * ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II) * ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana) * ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana) * ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ; * ''[[Mimosa pudica]]'' <small>L.</small> -- amboafotsikely, amboafotsitenda, anakoay, anakoe, anankoay, kelimanjakalanitra, matirorona, matirosana, ramirena, ramiria, ramorena * ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ; * ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy). * ''[[Mollugo nudicaulis]] ficoides'' <small>Lamarck</small>. (→ ''[[Paramollugo nudicaulis]]'' <small>(Lam.) Thulin</small>) (Aferontany). * ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy * ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm) * ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm) * ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra). * ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina). * ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I). * ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II). * ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II). * ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I). * ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm) * ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa * ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro). * ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity) * ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora) * ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ; * ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana). * ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ; * ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka). * ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Macaranga]] - [[Maerua]] - [[Maesa]] - [[Malva]] - [[Mangifera]] - [[Manihot]] - [[Marattia]] - [[Marchantia]] - [[Mariscus]] - [[Marsdenia]] - [[Mascarenhasia]] - [[Medinilla]] - [[Melaleuca]] - [[Melanthera]] - [[Melia (zavamaniry)|Melia]] - [[Melinis]] - [[Mentha]] - [[Mesanthemum]] - [[Micranthus]] - [[Micromeria]] - [[Micronychia]] - [[Mimosa]] - [[Mimulus]] - [[Mohria]] - [[Mollugo]] - [[Momordica]] - [[Moringa]] - [[Mucuna]] - [[Muhlenbeckia]] - [[Mundulea]] - [[Murdannia]] - [[Musa (zavamaniry)|Musa]] - [[Mussaenda]] - [[Myrica]] - [[Myrothamnus]] - [[Mystroxylon]]'' === N === [[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]] [[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa) * ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]] * ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo) * ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady) * ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify) * ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody) * ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm) * ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo) * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra). * ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy) * ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga) * ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby) * ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka) * ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda) * ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy). * ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy). * ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata * ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay) * ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra * ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika) * ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl)) * ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga) * ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga)) * ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Nasturtium]] - [[Nastus]] - [[Nauclea]] - [[Nelsonia]] - [[Nematostylis]] - [[Neobeguea]] - [[Neotina]] - [[Nepenthaceae|Nepenthes]] - [[Nephelium]] - [[Nephrolepis]] - [[Nesogenes]] - [[Neyraudia]] - [[Nicandra]] - [[Nicholsonia]] - [[Nicotiana]] - [[Nidorella]] - [[Noronhia]] - [[Nuxia]] - [[Nymphea]]'' === O === [[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]] [[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm) * ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm) * ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby * ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm) * ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany * ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany) * ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay) * ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy) * ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm) * ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava) * ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina) * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa) * ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra) * ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy). * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ocimum]] - [[Olax]] - [[Oldenlandia]] - [[Oliganthes]] - [[Oncostemon]] - [[Operculicarya]] - [[Ophicolea]] - [[Ophio]] - [[Opuntia]] - [[Ottelia]] - [[Oxalis]]'' === P === [[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]] [[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato) * ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy) * ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina) * ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm) * ''[[Paederia thouarsiana]]'' ''--'' * ''[[Pandanus utilis]]'' <small>Bory</small>. (Vakoana). * '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)''' * ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela) * ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm) * ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga) * ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona). * ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira * ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy) * ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a) * ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany) * ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm) * ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II) * ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy) * ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny) * ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy) * ''[[Perichlaena richardii]]'' <small>Baill</small>. -- malainkisaraka, tohonambay * ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]). * ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy) * ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry). * ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho) * ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia) * ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm) * ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm) ** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika) * ''[[Phyllanthus decipiens]]'' <small>(Baillon) Muller d'Argovie</small> (Hazotanalahy) * ''[[Phyllanthus cf echinocarpa]]'' <small>Baker.</small> (Haga) * ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm) * ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo) * ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra) * ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana) * ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana) * ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga). * ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa) * ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana) * ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo) * ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka). * ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II) * ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka * ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary * ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra) * ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron) * ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre) * ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery) * ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra). * ''[[Pistia stratiotes]]'' Linné (Azafy na tsikafonkafona) * ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm); * ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra). * ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo) * ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm) * ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely) * ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso) * ''Plectronia'' sp. (Tomenjana) * ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm) * ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm) * ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm) * ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier) * [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier) * ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm) * ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra) * ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]]) * ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty) * ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa) * ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona) * ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry) * ''Polystachia'' sp. (Valily lahy) * ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm) * ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka). * ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I) * ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso * ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina * ''Psiadia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy) * ''Psiadia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy) * ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy) * ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm) * ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy) * ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II) * ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra) * ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I) * ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy) * ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika) * ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra) * ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata) * ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita) * ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais * ''Pycreus sp.'' (Lohakoho) * ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'') * <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines)</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Pachypodium]] - [[Pachytrophe]] - [[Paederia]] - [[Pandanus]] - [[Parkinsonia]] - [[Passiflora]] - [[Paullinia]] - [[Pavonia]] - [[Pedilanthus]] - [[Pellaea]] - [[Pentanisia]] - [[Pentatropis]] - [[Pentopetia]] - [[Peperomia]] - [[Perichlaena]] - [[Persea]] - [[Peucedanum]] - [[Phaseolus]] - [[Phellolophium]] - [[Philippia]] - [[Phragmites]] - [[Phyllanthus]] - [[Phyllarton]] - [[Phymatodes]] - [[Physalis]] - [[Physena]] - [[Phytolacca]] - [[Pigeum]] - [[Pimpinella]] - [[Piper]] - [[Pistia stratiotes|Pistia]] - [[Pithecellobium]] - [[Plantago]] - [[Plectaneia]] - [[Plectranthu]] - [[Plectronia]] - [[Pluchea]] - [[Plumbago]] - [[Plumeria]] - [[Poivrea]] - [[Polycline]] - [[Polygonum]] - [[Polyscias]] - [[Polystachia]] - [[Portulaca]] - [[Potamogeton]] - [[Pothos]] - [[Prunus]] - [[Psiadia]] - [[Psidium]] - [[Psorospermum]] - [[Psychotria]] - [[Pterocolon]] - [[Punica]] - [[Pycnoneurum]] - [[Pycreus]] - [[Pygeum]] - [[Pyracantha]]'' === Q === [[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba * ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'') * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Quassia]]'' - ''[[Quisqualis]]'' === R === [[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha) * ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany) * ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' * ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> → ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo) * ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I) * ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy) * ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa) * ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm) * ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm) * ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy) * ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II) * ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka). * ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Radamaea]] - [[Ranunculus]] - [[Ravensara]] - [[Reissantia]] - [[Rhodocodon]] - [[Rhodosepala]] - [[Rhopalocarpus]] - [[Ricinus]] - [[Rubus]] - [[Rumex]]'' === S === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' [[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]] * ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy) * ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa) * ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm) * ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho). * ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm) * ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika) * ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II) * ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova). * ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy). * ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka) * ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila) * ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary) * ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa) * ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa ** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm) * ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm) * ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena) * ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry) * ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II). * ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha) * ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita) * ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra) * ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika) * ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy) * ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II) * ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy) * ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I) * ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana) * ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra) * ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala) * ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany) * ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm) * ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'') * ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm) * ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona) * ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho). * ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm) * ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara * ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy) * ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm) * ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro) * ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita) * ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana * ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy). * ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena). * ''[[Solanum aethiopicum]]'' -- * ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm) * ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe) * ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy) * ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana) * ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy) * ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy) * ''Solanum'' sp. (Voanjomora) * ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka) * ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) * ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) * ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao) * ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana) * ''Stachys sp.'' (Gaga) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) * ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra) * ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka) * ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra) * ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso). * ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady) * ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa) * ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Sabaea]] - [[Saccharum]] - [[Salix]] - [[Salvadora]] - [[Salvia]] - [[Samadera]] - [[Sarcobotrya]] - [[Satyrium]] - [[Schefflera]] - [[Scleria]] - [[Sclerocarya]] - [[Scoparia]] - [[Secamone]] - [[Selaginella]] - [[Selago]] - [[Senebiera]] - [[Senecio]] - [[Senna]] - [[Sepramacoce]] - [[Sesamum]] - [[Sesbania]] - [[Sida (zavamaniry)|Sida]] - [[Siegesbeckia]] - [[Smilax]] - [[Smithia]] - [[Solanum]] - [[Sparmannia]] - [[Sphenomeris]] - [[Spilanthes]] - [[Sporobolus]] - [[Stachys]] - [[Stachytarpheta]] - [[Stenocline]] - [[Stenotaphrum]] - [[Sticherus]] - [[Strongylodon]] - [[Strychnos]] - [[Symphonia (zavamaniry)|Symphonia]] - [[Syzygium]]'' === T === [[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]] [[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony * ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo). * ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga) * ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava) * ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany) * ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm) * ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy) * ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy). * ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa) * ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy). * ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe). * ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga). * ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm) * ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy). * ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm) * ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna) * ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona) * ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy) * ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm) * ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana) * ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety) * ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba) * ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy) * ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy) * ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta) * ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo) * ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka) * ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm) * ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) * ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala). * ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona). * ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Tacca]] - [[Tachiadenus]] - [[Tagetes]] - [[Tamarindus indica|Tamarindus]] - [[Tambourissa]] - [[Taraxacum]] - [[Tephrosia]] - [[Terminalia]] - [[Tetracera]] - [[Tetradenia]] - [[Tetraena]] - [[Thunbergia]] - [[Toddalia]] - [[Toneria]] - [[Tragia]] - [[Trema]] - [[Tridax]] - [[Tristemma]] - [[Triumphetta]] - [[Tueraea]] - [[Typha]] - [[Typhonodorum]]'' === U === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia * ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy, * ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo). * ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo). * ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Uapaca]] - [[Uncarina]] - [[Urera]] - [[Uvaria]]'' === V === [[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza) * ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm) * ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano) * ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina) * ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato) * ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy) * ''Vernonia appendiculata'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u> * ''[[Vernonia capitata]]'' Baker (Kijelajahy) * ''[[Vernonia cinerea]]'' Less (Ramiary I) * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Bojer ex DC (Tsiatosika) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' Klatt (Lahimena II) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Hazomavo) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Pela Lahy) * ''[[Vernonia glutinosa]]'' DC (Kanda) * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' Lers (Lahimena I) * ''[[Vernonia pectorali]]<nowiki/>s'' Baker (Sakatavilotra) * ''[[Vernonia polygalaefolia]]'' Lessing (Ramanjoko) * ''[[Vernonia pratensis]]'' Klatt (Anambohitra I) * [[Vernonia secundifolia|''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'']] Humbert (Masimposaina) * ''[[Vernonia]] sp.'' (Reniomby) * ''[[Vernonia trinervis]]'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II) * ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko). * ''[[Vigna capensis]]'' Walpig. (Masontantely). * ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert. (Sevambato) * ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Vaccinium]] - [[Vanilla]] - [[Vaucheria]] - [[Vepris]] - [[Vernonia]] - [[Vigna]] - [[Vitex]] - [[Voacanga]]'' === W === [[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy) * ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy) * ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina) * ''[[Weinmannia bojeriana]]'' <small>Tulasne</small> (Sokia) * ''[[Weinmannia lucens]]'' <small>Baker</small> (Lalona) * ''[[Woodfordia fructicosa]]'' <small>(L) S. Kurtz.</small> (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Walhenbergia]] - [[Wedelia]] - [[Weinmannia]] - [[Woodfordia]]'' === X === [[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Xerochlamys pilosa]]'' <small>Baker</small> (Laro) * ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm) * ''[[Xyris semifuscata]]'' <small>Bojer</small>. (Sorobatritra) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Xerochlamys]] - [[Xerosicyos]] - [[Xyris]]'' === Y === [[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Youngia japonica]]'' * ''[[Yushania madagascariensis]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Youngia]] - [[Yushania]]'' === Z === [[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]] [[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) * ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza * ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana * ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza * ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza * ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm) * ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala) * ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo) * ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro * ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo) * ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy). * ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj) * ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Zanthoxylum]] - [[Zea]] - [[Zehneria]] - [[Zingiber]] - [[Ziziphus]] - [[Zornia]]'' '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' == Jereo koa == * [[Zavamaniry eto Madagasikara]] * [[Zavamaniry fanao fanafody]] * [[Tambavy]] * [[Jardins du monde]] * [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA) * [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP) * [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT) * [[Lisitry ny anaran-javamaniry fanao fanafody amin' ny teny malagasy]] == Fanovozan-kevitra == * Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023 * ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023. * Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer. * Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]'' * Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie. * Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar. * Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p * Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971. * Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975 * Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar. * Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''. * Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p. * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005. * Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p. * L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic. * Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''. * Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press. * Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar. * Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p. * Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997. * Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986. * ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015. * Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO. * Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''. * Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo. * Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology. * ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013. * Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales. * Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019. == Loharano == de3a1xnilfvzhfzygsq6qu0irv5t70e 1149694 1149688 2026-08-26T19:38:22Z Thelezifor 15140 1149694 wikitext text/x-wiki [[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]] Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). == Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody == === Mitsabo aretina maro === [[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]] I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3&nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. [[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]] Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). === Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany === [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]] Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina. === Fetra === Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana. == Lisitra == [[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]] Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana. === A === [[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza * ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) (rm) * ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm) * ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky * ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà * ''Acacia farnesiana'' <small>DC.</small> (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, * ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy * ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir</small> -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha indica]]'' <small>L.</small> (karazana nampidirina) * ''[[Acalypha radula]]'' <small>Baker</small> (Tsiety) (rm) * ''Acalypha reticulata'' <small>Poiret</small> (→ ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir.</small>) (Fanavy / Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) (''[[Acalypha fasciculata]]'' ?) (rm) * ''[[Acanthopale madagascariensis]]'' * ''[[Acanthospermum hispidum]]'' <small>D.C</small> (Bakakely) -- bakakely, fatika (rm) * ''[[Acanthus montanus]]'' * ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Acmella oleracea]]'' -- ahimafana, anamafana, anamalaho, anamalao, felimafana,  kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, mangovitra, menavony, sarinanamalao. * ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga * ''[[Adansonia]] sp.'' (Za) * ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona. * ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa. * ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga * ''[[Adenia boinensis]]'' <small>--</small> vahiranga * ''[[Adenia gummifera]]'' * ''[[Adenium obesum]]'' * ''[[Adiantum caudatum]]'' * ''[[Adiantum philippense]]'' * ''[[Aerva lanata]]'' <small>(L.) Juss</small> (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy * ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' <small>Poiret.</small> (Sindahonimbohitra). (rm) * ''[[Aeschynomene uniflora]]'' <small>E. Meyer.</small> (Sindahorindrano). (rm) * ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' <small>K. Schum.</small> -- longoza (rm) * [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']] * ''[[Afzelia bijuga]]'' * ''[[Agauria salicifolia]]'' <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy * ''[[Agelaea pentagyna]]'' <small>(Lamk) Baillon</small> (Vahy mainty) (rm) * ''[[Ageratum conyzoides]]'' <small>Linné</small> -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso (rm) * ''[[Aidia densiflora]]'' * ''[[Aidia micrantha]]'' * ''[[Alangium salviifolium]]'' * ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña * ''[[Albizia aurisparsa]]'' <small>Drake</small>. (Masinanio) (rm) * ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara * ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'') * ''[[Albizia fastigiata]]'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña (rm) * ''[[Albuca humilis]]'' * ''[[Alchemilla cryptantha]]'' <small>Steudel.</small> (Mahatanandofotsy I) (rm) * ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana * ''[[Allamanda cathartica]]'' * ''[[Allium cepa]]'' * ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova * ''[[Allophylus africanus]]'' * ''[[Allophylus trichodesmus]]'' <small>Radlkofer</small>. (Sanatrinamboa) (rm) * ''[[Aloe capitata]]'' <small>Baker</small> ** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' <small>H. Perr.</small> (Vahon'olona) (rm) * ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano * ''[[Aloe macroclada]]'' <small>Baker</small>. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona * ''[[Alphonsea madagascariensis]]'' * ''[[Alpinia galanga]]'' * ''[[Alpinia zerumbet]]'' * ''[[Alstonia boonei]]'' * ''[[Alternanthera pungens]]'' * ''[[Alternanthera sessilis]]'' * ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' <small>ADC.</small> -- fokolahy (rm) * ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' <small>ADC.</small> -- mangorodefona, vavonikena (rm) * ''[[Alysicarpus ovalifolius]]'' * ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm) * ''Alysicarpus'' sp. -- fokovavy (rm) * ''Alysicarpus'' sp. -- tokambody (rm) * ''[[Alysicarpus vaginalis]]'' * ''[[Amanita tainaomby]]'' <small>R. Heim</small> -- olatainomby (rm) * ''[[Amaranthus dubius]]'' <small>Martius</small> -- kiatondrambohira (rm) * ''[[Amaranthus hybridus]]'' <small>Linné</small> -- anamena (rm) * ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy * ''[[Amaranthus viridis]]'' * ''[[Ambavia gerrardii]]'' * ''[[Ambrosia artemisiifolia]]'' * ''[[Ambrosia maritima]]'' <small>DC (Damsissa)</small> * ''[[Ammi majus]]'' * ''[[Ammi visnaga]]'' * ''[[Amygadalus persica]]'' <small>Linné.</small> -- paiso (rm) * ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika * ''[[Anacolosa pervilleana]]'' * ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' <small>Baker.</small> -- tsangamanitramparihy (rm) * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' <small>Merrill</small> -- fandra, <u>mananasy</u>, satra. * ''[[Andrographis paniculata]]'' * ''[[Andropogon gayanus]]'' * ''[[Andropogon schoenanthus]]'' <small>Linné</small> -- veromanitra (rm) * ''[[Androya decaryi]]'' * ''[[Angraecum sesquipedale]]'' * ''[[Angraecum]]'' sp. -- valily vavy (rm) * ''[[Anisopappus chinensis]]'' * ''[[Anisotes madagascariensis]]'' * ''[[Annona muricata]]'' * ''[[Annona squamosa]]'' * ''[[Anthemis nobilis]]'' <small>Linné</small> -- camomille (rm) * ''[[Antherotoma naudini]]'' <small>Hooker fils.</small> -- kimamimamitamabina (rm) * ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' <small>Baker</small>. -- ndanidemy (rm) * ''[[Anthospermum antsirabense]]'' <small>A.M. Homolle.</small> -- ahipoza (rm) * ''[[Anthospermum eminense]]'' <small>Baker.</small> -- alamiainga (rm) * ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona * ''[[Antidesma petiolare]]'' <small>Tulas.</small> -- voavony (rm) * ''[[Aphloia theiformis]]'' <small>Bennet</small> ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana, ravimboafotsy * ''[[Apodytes dimidiata]]'' * ''[[Aponogeton madagascariensis]]'' * ''[[Arachis hypogaea]]'' <small>Linné</small>. -- voanjo (rm) * ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' <small>Baker</small>. -- hazotohobavy (rm) * ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa * ''[[Aristolochia acuminata]]'' <small>Lamarck</small> (Sovy) * ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) * ''[[Aristolochia petersiana]]'' * ''[[Artabotrys hexapetalus]]'' * ''[[Artemisia afra]]'' * ''[[Artemisia annua]]'' -- * ''[[Artemisia vulgaris]]'' * ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe * ''[[Asclepia curassavica]]'' <small>Linné</small> (Fanoromena II) (rm) * ''[[Asparagus africanus]]'' * ''[[Asparagus simulans]]'' <small>Baker.</small> (Ahitsifantatra) (rm) * ''[[Asparagus vaginellatus]]'' <small>Bojer.</small> (Roimboalavo) (rm) * ''[[Aspilia africana]]'' * ''[[Aspilia bojeri]]'' <small>DC</small> (Ampalimbohitra) (rm) * ''[[Asplenium]]'' (sensu stricto) (Tsipalo) (rm) * ''[[Aster bakerianus]]'' * ''[[Aster perrieri]]'' * ''[[Asystasia gangetica]]'' * ''[[Athania brownii]]'' <small>Hochr</small> (Ramiary II, Ramizengy) (rm) * ''[[Athrixia debilis]]'' <small>DC</small> (Anjavidy lahy) (rm) * ''[[Athyrium filix-femina]]'' * ''[[Averrhoa carambola]]'' * ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm) * ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo * ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Abelmoschus]] - [[Abrus]] - [[Abutilon]] - [[Acacia]] - [[Acalypha]] - [[Acanthopale]] - [[Acanthospermum]] - [[Acanthus]] - [[Achyranthes]] - [[Acmella]] - [[Acridocarpus]] - [[Adansonia]] - [[Adenanthera]] - [[Adenia]] - [[Adenium]] - [[Adiantum]] - [[Adina (antokon-javamaniry)|Adina]] - [[Aerva]] - [[Aeschynomene]] - [[Aframomum]] - [[Afzelia]] - [[Agauria]] - [[Agave]] - [[Agelaea]] - [[Ageratum]] - [[Aidia]] - [[Alangium]] - [[Albizia]] - [[Albuca]] - [[Alchemilla]] - [[Aleurites]] - [[Allamanda]] - [[Allium]] - [[Allophylus]] - [[Aloe]] - [[Alphonsea]] - [[Alpinia]] - [[Alstonia]] - [[Alternanthera]] - [[Alysicarpus]] - [[Amanita]] - [[Amaranthus]] - [[Ambavia]] - [[Ambrosia]] - [[Ammi]] - [[Amygadalus]] - [[Anacardium]] - [[Anacolosa]] - [[Anagallis]] - [[Ananas]] - [[Andrographis]] - [[Andropogon]] - [[Androya]] - [[Angraecum]] - [[Anisopappus]] - [[Anisotes]] - [[Annona]] - [[Anthemis]] - [[Antherotoma]] - [[Anthocleista]] - [[Anthospermum]] - [[Antidesma]] - [[Aphloia]] - [[Apodytes]] - [[Aponogeton]] - [[Arachis]] - [[Ardisia]] - [[Argemone]] - [[Aristolochia]] - [[Artabotrys]] - [[Artemisia]] - [[Artocarpus]] - [[Asclepia]] - [[Asparagus]] - [[Aspilia]] - [[Asplenium]] - [[Aster]] - [[Asystasia]] - [[Athania]] - [[Athrixia]] - [[Athyrium]] - [[Averrhoa]] - [[Avicennia]] - [[Azadirachta]] - [[Azima]]'' === B === [[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Bacopa monnieri]]'' * [[Bakerella clavata|''Bakerella clavata'' subsp. ''baronii''.]] (← ''[[Bakerella baronii]]'' <small>Baker.</small>) -- ranotambina, tongovelona, velofify, velomiato, velomihanto, velomihato (Tongoalahy) (rm) * ''[[Balanites madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa vulgaris]]'' * ''[[Baphia madagascariensis]]'' * ''[[Barleria lupulina]]'' (← ''Barleria norbertii'') -- laingodroy * [[Barleria prionitis|''Barleria prionitis'' subsp. ''madagascariensis'']] <small>Benoist</small> (← ''[[Barleria madagascariensis]]'') -- rointsokina, roitsokena, roitsokina * ''[[Barleria prionitis]]'' <small>L.</small> (Rointsokina II) (rm) * ''[[Barringtonia asiatica]]'' <small>(L.) Kurz</small> (← ''Barringtonia butonica'') -- fosatra, fotabe, fotadrano, fotatra, fotibe, fotobe, fototra * ''[[Barringtonia racemosa]]'' -- mahondro, manondro * ''[[Basella alba]]'' * ''[[Baudouinia fluggeiformis]]'' * ''[[Baudouinia rouxevillei]]'' * ''[[Bauhinia grandidieri]]'' * ''[[Bauhinia hildebrandtii]]'' * ''[[Bauhinia madagascariensis]]'' * ''[[Bauhinia monandra]]'' * ''[[Bauhinia purpurea]]'' * ''[[Bauhinia variegata]]'' * ''[[Begonia lyallii]]'' * ''[[Begonia madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera pervilleana]]'' * ''[[Bidens pilosa]]'' <small>Linné</small> (Tsipolitra) (rm) * ''[[Biophytum sensitivum]]'' <small>(Linné) DC.</small> (Kifohafoha) (rm) * ''[[Bixa orellana]]'' * ''[[Blechnum tabulare]]'' <small>Thunberg Kuhn</small> (Tsipahonamalona) (rm) * ''[[Blepharis bojeriana]]'' * ''[[Blumea balsamifera]]'' * ''[[Blumea lacera]]'' * ''[[Blumea madagascariensis]]'' * ''[[Blumea mollis]]'' * ''[[Boerhavia coccinea]]'' * ''[[Boerhavia diffusa]]'' * ''[[Boerhavia repens]]'' * ''[[Bolbitis madagascariensis]]'' * ''[[Bonamia madagascariensis]]'' * ''[[Borassus madagascariensis]]'' * ''[[Borreria verticillata]]'' * ''[[Boscia madagascariensis]]'' * ''[[Boswellia madagascariensis]]'' * ''[[Brachylaena merana]]'' * ''[[Brachylaena microphylla]]'' <small>Humbert</small> (Peha) (rm) * ''[[Brachylaena ramiflora]]'' <small>(DC) H. Humbert</small> ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona * ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'') * ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) (rm) * ''[[Brexia madagascariensis]]'' * ''[[Brexia pluriflora]]'' * ''[[Bridelia madagascariensis]]'' * ''[[Bridelia micrantha]]'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''[[Brillantaisia madagascariensis]]'' * ''[[Brochoneura voury]]'' <small>Warburg.</small> (Raraha) (rm) * ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy * ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'') * ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'') * ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'') * ''[[Buchnera hispida]]'' <small>Hamilt</small>. (Tamborokijoa) (rm) * ''[[Buchnera madagascariensis]]'' * ''[[Buddleja axillaris]]'' <small>Willd ex Roemer et Schultes.</small> -- fanotrokotro, longolongo, remandrevoka, remiandrivohoka, seva, sevafotsy, sevagasy, sevalahy (Seva Fotsy) (rm) * ''[[Buddleja fusca]]'' <small>Baker.</small> -- langalongo, longolongo, sefa, sevalahy (Seva Lahy) (rm) * ''[[Buddleja indica]] -''- randronakoho * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' -- ramandravaka, seva, sevafotsy, sevalahy, toaka seva * ''[[Bulbophyllum madagascariense]]'' * ''[[Bulbostylis madagascariensis]]'' * ''[[Burasaia gracilis]]'' <small>Decaisne.</small> (Kotolahy) (rm) * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' <small>Duperit Thouars.</small> -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo (rm) * ''[[Burmannia madagascariensis]]'' * ''[[Bursera madagascariensis]]'' * ''[[Buxus madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria melleri]]'' <small>Baker var. triloba J. Ar.</small> (Fanary) (rm) * ''[[Byttneria pervillei]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Bacopa]] - [[Bakerella]] - [[Balanites]] - [[Bambusa]] - [[Baphia]] - [[Barleria]] - [[Barringtonia]] - [[Basella]] - [[Baudouinia]] - [[Bauhinia]] - [[Begonia]] - [[Bertiera]] - [[Bidens]] - [[Biophytum]] - [[Bixa]] - [[Blechnum]] - [[Blepharis]] - [[Blumea]] - [[Boerhavia]] - [[Bolbitis]] - [[Bonamia]] - [[Borassus]] - [[Borreria]] - [[Boscia]] - [[Boswellia]] - [[Brachylaena]] - [[Breonadia]] - [[Brewiera]] - [[Brexia]] - [[Bridelia]] - [[Brillantaisia]] - [[Brochoneura]] - [[Brugmansia]] - [[Bryophyllum]] - [[Buchnera]] - [[Buddleja]] - [[Bulbophyllum]] - [[Bulbostylis]] - [[Burasaia]] - [[Burmannia]] - [[Bursera]] - [[Buxus]] - [[Byttneria]]'' === C === [[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]] [[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]] [[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Cabucala crassifolia'' <small>Pichon</small> (Hazotandroka) (rm) * ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small> * ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm) * ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) (rm) * ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --'' * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) (rm) * ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' <small>(L.) Millsp.</small> na ''Cajanus indicus'' <small>Spreng.</small> ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja (Ambiatry) (rm) * ''[[Calantica cerasifolia]]'' <small>Tul</small>. -- hazoambo, hazoambovavy, hazombato, silambinanto (Hazoambo) (rm) * ''[[Calliandra alternans]]'' <small>Bentham</small>. (Mandravasarotra I) (rm) * ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, voakoly, voakotry, voalavenona (rm) * ''[[Calophyllum madagascariensis]]'' * ''[[Calophyllum parviflorum]]'' <small>Baker</small> (Vintanina) (rm) * ''[[Calopyxis bernieriana]]'' <small>(Tulasne) Perrier de la Bathie</small> (Voatamenaka) (rm) * ''[[Calotropis gigantea]]'' * ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy * ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse * ''[[Canarium madagascariense]]'' (← ''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse * ''[[Cannabis indica]]'' Linné (Rongony) (rm) * ''[[Canthium baxifolium]]'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) (rm) * ''[[Canthium erythroxyloides]]'' Baillon. (Ananamboa) (rm) * ''Canthium'' sp. (Farimay) (rm) * ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) (rm) * ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) (rm) * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> [Tsindrio ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> (sakaipilo) (rm) [Tsindrio koa ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II (rm) * ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u> * ''[[Carissa edulis]] --'' taolana, voakandrina ** ''Carissa edulis'' var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) (rm) -- dipatika, fantsimbala, fantsinakoho, fantsy, fatsimbala, fatsinakoho, fatsitokoho, mokotrala, odi-fanampenana-ra, roifantaka, tambonana, velivato * ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) (rm) * ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana * ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) (rm) * ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) (rm) * ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (→ ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) (rm) * ''[[Cassinopsis madagascariensis]]'' H. Bn. (Hazomafaitra) (rm) * ''[[Cassytha filiformis]]'' Linné. (Tsihiatofotra) (rm) * ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina * ''[[Catharanthus trichophyllus]]'' ** ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) (rm) * ''[[Caucalis melanatha]]'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) (rm) * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe * ''[[Celosia trigyna]]'' L. (Velomitsotsorika) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety * ''[[Cephalanthus spathelliformis]]'' Baker. (Sidindranto) (rm) * ''[[Cerastinum africanum]]'' Oliv (Tsivahadrenikely) (rm) * ''[[Cerasus padus]]'' DC. (Paiso voaloboka) (rm) * ''[[Cereus]] sp.'' (Raketa) (rm) * ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm) * ''[[Chapeliera madagascariensis]]'' AR. RH. (Ravimbolo) (rm) * ''[[Chassalia bojeri]]'' * ''[[Chassalia princei]]'' * ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm) * ''Chenopodium bonum henricum'' <small>Linné</small> (Takasimboloina) (rm) * ''[[Chenopodium murale]]'' Linné (Anambodihena) (rm) * ''[[Chlerodendron heretophyllum]]'' <small>R. Br.</small> (Fantsinakohoy) (rm) * ''[[Chromolaena odorata]]'' * ''[[Chrysanthellum indicum]]'' <small>Linné</small> (Trakambazimba) (rm) * ''[[Cineraria anampoza]]'' <small>Baker</small> (Anampoza) (rm) * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara * ''[[Cinnamomum verum]]'' -- * ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' <small>Breyn</small>. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baillon</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, (Mandravasarotra II) (rm)motrobeantinena, saro * ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- * ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra * ''[[Cissampelos pareira]]'' <small>Linné</small>. (Vahivoriavina) (rm) * ''[[Cissampelos perrieri]]'' <small>Diels</small>. (Vahimavo) (rm) * ''[[Cissampelos]]'' sp. (Ramilelatra) (rm) * ''[[Cissus quadrangularis]]'' * ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm) * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy * ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo) (rm) * ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe * ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana * ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) (rm) * ''[[Claoxylon bakerianum]]'' <small>Baillon</small> (Sitrakafavoa) * ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy * ''[[Cleistanthus madagascariensis]]'' * ''[[Cleistopholis madagascariensis]]'' * ''[[Clematis mauritiana]]'' <small>Lamarck.</small> (Farimaty) (rm) * ''[[Clematis trifida]]'' <small>Hook</small>. (Fotsivolomanoka) (rm) * ''[[Cleome gynandra]]'' * ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm) * ''[[Clerodendrum hircinum]]'' ** ''Clerodendrum hircinum'' var. ''dentatum'' Moldenke. (Vanginamboa) (rm) *''[[Clerodendrum myricoides]]'' * ''[[Clerodendrum putre]]'' <small>Sch</small>. (Tsantsambaitra IV) (rm) * ''[[Clerodendrum pyrifolium]]'' <small>J.G. Baker.</small> (Vatoana) (rm) * ''[[Climatis mauritiana]]'' Lamarck. (Vahintseva) (rm) * ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba * ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy * ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio * ''[[Coffea arabica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe gasy) (rm) * ''[[Coffea liberica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe Liberia) (rm) * ''[[Coleus aromaticus]]'' <small>Benth</small> (Ahibitsy) (rm) * ''[[Coleus bojeri]]'' <small>Baker</small> (Bororom-parihy) (rm) * ''[[Colocasia antiquorum]]'' <small>Sch</small> (Saonjo) (rm) * ''[[Colocasia esculenta]]'' ** ''[[Colocasia esculenta]]'' var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano) * ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''[[Quisqualis indica]]'') -- halaitra, tamenake (jm) * ''[[Combretum micrantum]]'' <small>G. Don</small> (Kankiliba) (rm) * ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina * ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina. * ''[[Commelina madagascariensis]]'' <small>Clarke</small> (Nifinankanga) (rm) * ''[[Commelina nudiflora]]'' <small>Linné</small> (Tsimativonoina) (rm) * ''[[Commiphora madagascariensis]]'' * ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm) * ''[[Conyza aegyptiaca]]'' <small>Aiton (DC)</small> (Kelivoloina II) (rm) * ''[[Conyza garnieri]]'' <small>Klatt</small> (Miandramidrika) (rm) * ''[[Conyza hitella]]'' <small>A. de Candolle</small> (Dingandingantahalaka) (rm) * ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm) * ''[[Cosmos bipinnatus]]'' <small>Linné</small> (Cosmos) (rm) * ''[[Craspidospermum verticillatum]]'' <small>Bojer</small> (Vandrika) (rm) * ''[[Crassocephalum bojeri]]'' <small>(DC) Robyns</small> (Kimalahona) (rm) * ''[[Crassocephalum rubens]]'' <small>(Jacquin) Sp Moore</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crassocephalum sarcobasis]]'' <small>DC</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crinum asiaticum]]'' <small>Roxb</small> (Tsitsaontsaona) (rm) * ''[[Crotalaria diosmaefolia]]'' <small>Bentham</small>. (Voatelinondry) (rm) * ''[[Crotalaria fulva]]'' <small>Roxberg</small>. * ''[[Crotalaria retusa]]'' <small>Linné</small> -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika * ''[[Crotalaria saltiana]]'' <small>Andrew</small>. (Ambiatrimbohitra) (rm) * ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II) (rm) * ''[[Crotalaria striata]]'' <small>DC.</small> (Voakirintsana) (rm) * ''[[Crotalaria tenuis]]'' <small>Baker</small>. (Foko) (rm) * ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' <small>Bojer</small>. (Maitsoririnina I) (rm) * ''[[Croton catatii]]'' <small>Baillon</small>. (Andriambolafotsy) (rm) * ''[[Croton dichogamus]]'' * ''[[Croton malgassicus]]'' * ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy * ''Croton sp.'' (Somorona hazo) (rm) * ''[[Croton stannaeum]]'' <small>Baillon</small> (Sily) (rm) * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara * ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo) (rm) * ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm) * ''[[Cucurbita maxima]]'' Linné (Voatavo) (rm) * ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) (rm) * ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) (rm) * ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany * ''[[Curcuma zedoaria]]'' -- * ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo * ''[[Cussonia fraxinifolia]]'' <small>Baker</small> (Vatsilana) (rm) * ''[[Cussonia spicata]]'' * ''[[Cyanotis nodiflora]]'' <small>Kunt</small> (Evonevona) (rm) * ''[[Cyathula cylindrica]]'' <small>(Bojer) Moquin</small> (Tangongona) (rm) * ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika. * ''[[Cymbopogon nardus]]'' * ''[[Cynanchum andrigitrense]]'' <small>Choux</small> (Vahinato) (rm) * ''[[Cynara scolimus]]'' <small>L.</small> (Artichaut) (rm) * ''[[Cynodon dactylon]]'' <small>Pers</small> -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka * ''[[Cynoglossum rochelia]]'' <small>DC</small> (Anamaoty) (rm) * ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha * ''[[Cyperus compactus]]'' Lamarck (Fitohizam-balala) (rm) * ''[[Cyperus distans]]'' L.F. (Kirindrambohitra II) (rm) * ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka * ''[[Cyperus madagascariensis]]'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) (rm) * ''[[Cyperus rotundus]]'' * ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Cabucala]] - [[Cadaba]] - [[Caesalpinia]] - [[Cajanus]] - [[Calantica]] - [[Calliandra]] - [[Calophyllum]] - [[Calopyxis]] - [[Calotropis]] - [[Cananga]] - [[Canarium]] - [[Cannabis]] - [[Canthium]] - [[Caperonia]] - [[Capsicum]] - [[Cardiospermum]] - [[Carica]] - [[Carissa]] - [[Casearia]] - [[Cassia]] - [[Cassinopsis]] - [[Cassytha]] - [[Catharanthus]] - [[Caucalis]] - [[Cedrelopsis]] - [[Ceiba]] - [[Celosia]] - [[Centella]] - [[Cephalanthus]] - [[Cerastinum]] - [[Cerasus]] - [[Cereus]] - [[Chadsia]] - [[Chapeliera]] - [[Chassalia]] - [[Chenopodium]] - [[Chlerodendron]] - [[Chromolaena]] - [[Chrysanthellum]] - [[Cineraria]] - [[Cinnamomum]] - [[Cinnamosma]] - [[Cissampelos]] - [[Cissus]] - [[Citrulus]] - [[Citrus]] - [[Claoxylon]] - [[Cleistanthus]] - [[Cleistopholis]] - [[Clematis]] - [[Cleome]] - [[Clerodendrum]] - [[Climatis]] - [[Clitoria]] - [[Cnestis]] - [[Cocos]] - [[Coffea]] - [[Coleus]] - [[Colocasia]] - [[Combretum]] - [[Commelina]] - [[Commiphora]] - [[Conyza]] - [[Cordia]] - [[Cosmos]] - [[Craspidospermum]] - [[Crassocephalum]] - [[Crinum]] - [[Crotalaria]] - [[Croton]] - [[Cryptocarya]] - [[Cryptostegia]] - [[Cucurbita]] - [[Cucurmis]] - [[Curcuma]] - [[Cussonia]] - [[Cyanotis]] - [[Cyathula]] - [[Cymbopogon]] - [[Cymbopogon]] - [[Cynanchum]] - [[Cynara]] - [[Cynodon]] - [[Cynoglossum]] - [[Cyperus]] - [[Cyphostemma]]'' === D === [[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy) * ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika). * ''Dalbergia'' sp. (Lanary). * ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina) * ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany) * ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano) * ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) * ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'') * ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm) * ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm) * ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana). * ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra). * ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana). * ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano). * ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra). * ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra) * ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka) * ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina) * ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana) * ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra) * ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina) * ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha * ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina) * ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm) * ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra) * ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II) * ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana) * ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana) * ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy) * ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala) * ''Diospyros sp.'' (Hazondriana) * ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana) * ''Dombeya'' sp. (Fimpona) * ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra) * ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola) * ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina) * ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--'' * ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u> * ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Dactyloctenium]] - [[Dalbergia]] - [[Dalechampia]] - [[Danais]] - [[Datura]] - [[Desmodium]] - [[Dianella]] - [[Dichaetanthera]] - [[Dichapetalum]] - [[Dichondra]] - [[Dichrocephala]] - [[Dicoma]] - [[Dicoryphe]] - [[Didierea]] - [[Didrostachys]] - [[Dilobeia]] - [[Diodia]] - [[Dioscorea]] - [[Diospyros]] - [[Dodonaea]] - [[Dombeya]] - [[Dracaena]] - [[Drosera]] - [[Drymaria]]'' === E === [[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III) * ''[[Elaeodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I) * ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra) * ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako) * ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina) * ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy) * ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala) * ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy) * ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary) * ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona) * ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II) * ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo) * ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano) * ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana * ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy) * ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty) * ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy) * ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny) * ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy) * ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy) * ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra). * ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo) * ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony) * ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana) * ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary) * ''Eucalyptus'' spp. -- kininina * ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo) * ''Eugenia cyclophylla'' <small>Baker.</small> (→ ''[[Syzygium revolutum]]'' <small>(Wight) Walp.</small>) -- Voaoriory). * ''Eugenia jambolana'' L. (→ ''[[Syzygium cumini]]'' <small>(L.) Skeels.</small>) -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra * ''Eugenia phillyreaefolia'' <small>Baker</small> (→ ''[[Syzygium phillyreifolium]]'' <small>(Baker) Labat & G. E. Schatz</small>) -- (Rotra) * ''Eulalia villosa'' <small>(Thunb) Nees</small> (Mafáibaratra) * ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony) * ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II) * ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm) * ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm) * ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm) * [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I) * ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro * ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm) * ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina) * ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika) * ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy) * ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo) * ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Elaeodendron]] - [[Eleonorus]] - [[Elephantus]] - [[Embelia]] - [[Emilia (zavamaniry)|Emilia]] - [[Entada]] - [[Enterospermum]] - [[Epallage]] - [[Equisetum]] - [[Erigeron]] - [[Eriobotrya]] - [[Eriocaulon]] - [[Eriosema]] - [[Erythroxylum]] - [[Eucalyptus]] - [[Eugenia]] - [[Eulalia]] - [[Eulophia]] - [[Euphorbia]] - [[Evodia]] - [[Evonymus]] - [[Exacum]]'' === F === [[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa) * ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm) * ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe). * ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe * ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'') * ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina) * ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona) * ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina) * ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) * ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly) * [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy) * ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm) * ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika) * ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao) * ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Faureo]] - [[Fernandoa]] - [[Ficus]] - [[Flacourtia]] - [[Flagellaria]] - [[Floscopa]] - [[Flueggea]]'' === G === [[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky (''[[Gossypium herbaceum]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II) * ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II) * ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I) * ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra) * ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy) * ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy) * ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II) * ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha) * ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory) * ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena * ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm) * ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily). * ''Grewia'' sp. (Mandrianketra) * ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina) * ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]] * ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina) * ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II) * ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm) * ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Geisoriza]] - [[Geranium]] - [[Gerbera]] - [[Gladiolus]] - [[Glochidion]] - [[Gnaphalium]] - [[Gnidia]] - [[Gomphocarpus]] - [[Gossypium]] - [[Grewia]] - [[Gunnera]] - [[Gymnanthemum]] - [[Gymnosporia]]'' === H === [[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy) * ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra) * ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka * ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy) * ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana) * ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala) * ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u> * ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III) * ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I) * ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay) * ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala) * ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava) * ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II) * ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy) * ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro) * ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I) * ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty) * ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I) * ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo) * ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato) * ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano) * ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy) * ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona). * ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano) * ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano) * ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana) * ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana) * ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy) ** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana) * ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika) * ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm) * ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I) * ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka) * ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava) * ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Halleria]] - [[Hartogiopsis]] - [[Harungana]] - [[Helichrysum]] - [[Hibiscus]] - [[Hieracium]] - [[Homalium]] - [[Hydrocotyle]] - [[Hydrostachys]] - [[Hylocereus]] - [[Hyparrhonia]] - [[Hypericum]] - [[Hyphaene]] - [[Hypoestes]] - [[Hypoxis]] - [[Hyptis]]'' === I === [[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]] [[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Ichnocarpus frutescens'' * ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy * ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety). * ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano) * ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo) * ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm) * ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra * ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala). * ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy). * ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro). * ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy). * ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena). * ''Indigofera'' sp. (Maitsokely). * ''[[Indigofera spicata]]'' * ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy). * ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra * ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry * ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala) * ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby) * ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika * ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm) * ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy) * ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona) * ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra) * ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana * ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'') * ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika) * ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> -- tsontsoraka * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ichnocarpus]] - [[Ilex]] - [[Ilysanthes]] - [[Impatiens]] - [[Imperata]] - [[Indigofera]] - [[Inula]] - [[Ipomoea]] - [[Iresine]] - [[Isolona]] - [[Ixora]]'' === J === [[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm) * ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra) * ''[[Justicia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Jatropha]] - [[Jussiaea]] - [[Justicia]]'' === K === [[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|249x249px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'' (← ''Bryophyllum daigremontianum'') * ''[[Kalanchoe delagoensis]]'' (← ''Bryophyllum delagoense'') * ''[[Kalanchoe eriophylla]]'' <small>Hilsenb. & Boj. ex Tul.</small> -- kimavo, kimavokarana, rengirengy, sofinapaha. * ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, <u>lalampobohitsa</u>, mongy, sofisofy * ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' <small>Baker</small> -- kilenga * ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' <small>Baker</small> -- <u>toarenihazo</u> * ''Kalanchoe pannosa'' <small>Baker</small> (→ ''[[Kalanchoe eriophylla]]'') -- <u>rengirengy</u> * ''[[Kalanchoe pinnata]]'' (←''Bryophyllum pinnatum'') * ''[[Kalanchoe prolifera]]'' <small>R. Hamet</small> -- sodifafana * ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo) * ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy). * ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Kalanchoe]] - [[Kaliphora]] - [[Keraudrenia]] - [[Kostletzkya]]'' === L === [[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana). * ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka) * ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano) * ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga) * ''Laggera alata'' Linné (Arasoy) * ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm) * ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera) * ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana). * ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ; * ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy) * ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy) * ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena) * ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy) * ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy) * ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy). * ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy). * ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u> * ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm) * ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana) * ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana). * ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ; * ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I) * ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga). * ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy) * ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana) * ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy) * ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia) * ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I). * ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina). * ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina) * ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito * ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Labramia]] - [[Lactuca]] - [[Lagarosiphon]] - [[Lagenaria]] - [[Laggera]] - [[Lantana]] - [[Laportea]] - [[Lasiosiphon]] - [[Lathraeocarpa]] - [[Laurembergia]] - [[Lebeckia]] - [[Lemna]] - [[Leonotis]] - [[Leptadenia]] - [[Linociera]] - [[Lippia]] - [[Lissochilus]] - [[Lobelia]] - [[Lophotocarpus]] - [[Loudetia]] - [[Ludwigia]] - [[Lycopodiella]] - [[Lygodium]] - [[Lysimachia]]'' === M === [[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana) * ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena) * ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa) * ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy) * ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I) * ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina) * ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm) * ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy). * ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany) * ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u> * ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo * ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II). * ''Marchantia sp.'' (Vahohotany) * ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I) * ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm) * ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa) * ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm) * ''Medinilla'' sp. (Takasina II) * ''Medinilla'' sp. (Voatotongana) * ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly * ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly) * ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm) * ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha) * ''Mentha sp.'' (Solila) * ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo) * ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II) * ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana) * ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana) * ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ; * ''[[Mimosa pudica]]'' <small>L.</small> -- amboafotsikely, amboafotsitenda, anakoay, anakoe, anankoay, kelimanjakalanitra, matirorona, matirosana, ramirena, ramiria, ramorena * ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ; * ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy). * ''[[Mollugo nudicaulis]] ficoides'' <small>Lamarck</small>. (→ ''[[Paramollugo nudicaulis]]'' <small>(Lam.) Thulin</small>) (Aferontany). * ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy * ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm) * ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm) * ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra). * ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina). * ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I). * ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II). * ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II). * ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I). * ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm) * ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa * ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro). * ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity) * ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora) * ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ; * ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana). * ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ; * ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka). * ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Macaranga]] - [[Maerua]] - [[Maesa]] - [[Malva]] - [[Mangifera]] - [[Manihot]] - [[Marattia]] - [[Marchantia]] - [[Mariscus]] - [[Marsdenia]] - [[Mascarenhasia]] - [[Medinilla]] - [[Melaleuca]] - [[Melanthera]] - [[Melia (zavamaniry)|Melia]] - [[Melinis]] - [[Mentha]] - [[Mesanthemum]] - [[Micranthus]] - [[Micromeria]] - [[Micronychia]] - [[Mimosa]] - [[Mimulus]] - [[Mohria]] - [[Mollugo]] - [[Momordica]] - [[Moringa]] - [[Mucuna]] - [[Muhlenbeckia]] - [[Mundulea]] - [[Murdannia]] - [[Musa (zavamaniry)|Musa]] - [[Mussaenda]] - [[Myrica]] - [[Myrothamnus]] - [[Mystroxylon]]'' === N === [[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]] [[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa) * ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]] * ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo) * ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady) * ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify) * ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody) * ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm) * ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo) * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra). * ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy) * ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga) * ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby) * ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka) * ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda) * ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy). * ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy). * ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata * ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay) * ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra * ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika) * ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl)) * ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga) * ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga)) * ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Nasturtium]] - [[Nastus]] - [[Nauclea]] - [[Nelsonia]] - [[Nematostylis]] - [[Neobeguea]] - [[Neotina]] - [[Nepenthaceae|Nepenthes]] - [[Nephelium]] - [[Nephrolepis]] - [[Nesogenes]] - [[Neyraudia]] - [[Nicandra]] - [[Nicholsonia]] - [[Nicotiana]] - [[Nidorella]] - [[Noronhia]] - [[Nuxia]] - [[Nymphea]]'' === O === [[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]] [[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm) * ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm) * ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby * ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm) * ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany * ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany) * ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay) * ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy) * ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm) * ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava) * ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina) * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa) * ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra) * ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy). * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ocimum]] - [[Olax]] - [[Oldenlandia]] - [[Oliganthes]] - [[Oncostemon]] - [[Operculicarya]] - [[Ophicolea]] - [[Ophio]] - [[Opuntia]] - [[Ottelia]] - [[Oxalis]]'' === P === [[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]] [[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato) * ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy) * ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina) * ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm) * ''[[Paederia thouarsiana]]'' ''--'' * ''[[Pandanus utilis]]'' <small>Bory</small>. (Vakoana). * '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)''' * ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela) * ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm) * ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga) * ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona). * ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira * ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy) * ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a) * ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany) * ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm) * ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II) * ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy) * ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny) * ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy) * ''[[Perichlaena richardii]]'' <small>Baill</small>. -- malainkisaraka, tohonambay * ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]). * ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy) * ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry). * ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho) * ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia) * ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm) * ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm) ** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika) * ''[[Phyllanthus decipiens]]'' <small>(Baillon) Muller d'Argovie</small> (Hazotanalahy) * ''[[Phyllanthus cf echinocarpa]]'' <small>Baker.</small> (Haga) * ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm) * ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo) * ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra) * ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana) * ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana) * ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga). * ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa) * ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana) * ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo) * ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka). * ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II) * ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka * ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary * ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra) * ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron) * ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre) * ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery) * ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra). * ''[[Pistia stratiotes]]'' Linné (Azafy na tsikafonkafona) * ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm); * ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra). * ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo) * ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm) * ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely) * ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso) * ''Plectronia'' sp. (Tomenjana) * ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm) * ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm) * ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm) * ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier) * [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier) * ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm) * ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra) * ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]]) * ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty) * ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa) * ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona) * ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry) * ''Polystachia'' sp. (Valily lahy) * ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm) * ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka). * ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I) * ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso * ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina * ''Psiadia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy) * ''Psiadia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy) * ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy) * ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm) * ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy) * ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II) * ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra) * ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I) * ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy) * ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika) * ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra) * ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata) * ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita) * ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais * ''Pycreus sp.'' (Lohakoho) * ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'') * <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines)</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Pachypodium]] - [[Pachytrophe]] - [[Paederia]] - [[Pandanus]] - [[Parkinsonia]] - [[Passiflora]] - [[Paullinia]] - [[Pavonia]] - [[Pedilanthus]] - [[Pellaea]] - [[Pentanisia]] - [[Pentatropis]] - [[Pentopetia]] - [[Peperomia]] - [[Perichlaena]] - [[Persea]] - [[Peucedanum]] - [[Phaseolus]] - [[Phellolophium]] - [[Philippia]] - [[Phragmites]] - [[Phyllanthus]] - [[Phyllarton]] - [[Phymatodes]] - [[Physalis]] - [[Physena]] - [[Phytolacca]] - [[Pigeum]] - [[Pimpinella]] - [[Piper]] - [[Pistia stratiotes|Pistia]] - [[Pithecellobium]] - [[Plantago]] - [[Plectaneia]] - [[Plectranthu]] - [[Plectronia]] - [[Pluchea]] - [[Plumbago]] - [[Plumeria]] - [[Poivrea]] - [[Polycline]] - [[Polygonum]] - [[Polyscias]] - [[Polystachia]] - [[Portulaca]] - [[Potamogeton]] - [[Pothos]] - [[Prunus]] - [[Psiadia]] - [[Psidium]] - [[Psorospermum]] - [[Psychotria]] - [[Pterocolon]] - [[Punica]] - [[Pycnoneurum]] - [[Pycreus]] - [[Pygeum]] - [[Pyracantha]]'' === Q === [[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba * ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'') * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Quassia]]'' - ''[[Quisqualis]]'' === R === [[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha) * ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany) * ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' * ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> → ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo) * ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I) * ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy) * ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa) * ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm) * ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm) * ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy) * ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II) * ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka). * ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Radamaea]] - [[Ranunculus]] - [[Ravensara]] - [[Reissantia]] - [[Rhodocodon]] - [[Rhodosepala]] - [[Rhopalocarpus]] - [[Ricinus]] - [[Rubus]] - [[Rumex]]'' === S === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' [[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]] * ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy) * ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa) * ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm) * ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho). * ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm) * ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika) * ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II) * ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova). * ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy). * ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka) * ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila) * ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary) * ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa) * ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa ** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm) * ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm) * ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena) * ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry) * ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II). * ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha) * ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita) * ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra) * ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika) * ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy) * ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II) * ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy) * ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I) * ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana) * ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra) * ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala) * ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany) * ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm) * ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'') * ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm) * ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona) * ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho). * ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm) * ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara * ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy) * ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm) * ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro) * ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita) * ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana * ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy). * ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena). * ''[[Solanum aethiopicum]]'' -- * ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm) * ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe) * ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy) * ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana) * ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy) * ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy) * ''Solanum'' sp. (Voanjomora) * ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka) * ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) * ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) * ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao) * ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana) * ''Stachys sp.'' (Gaga) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) * ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra) * ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka) * ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra) * ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso). * ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady) * ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa) * ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Sabaea]] - [[Saccharum]] - [[Salix]] - [[Salvadora]] - [[Salvia]] - [[Samadera]] - [[Sarcobotrya]] - [[Satyrium]] - [[Schefflera]] - [[Scleria]] - [[Sclerocarya]] - [[Scoparia]] - [[Secamone]] - [[Selaginella]] - [[Selago]] - [[Senebiera]] - [[Senecio]] - [[Senna]] - [[Sepramacoce]] - [[Sesamum]] - [[Sesbania]] - [[Sida (zavamaniry)|Sida]] - [[Siegesbeckia]] - [[Smilax]] - [[Smithia]] - [[Solanum]] - [[Sparmannia]] - [[Sphenomeris]] - [[Spilanthes]] - [[Sporobolus]] - [[Stachys]] - [[Stachytarpheta]] - [[Stenocline]] - [[Stenotaphrum]] - [[Sticherus]] - [[Strongylodon]] - [[Strychnos]] - [[Symphonia (zavamaniry)|Symphonia]] - [[Syzygium]]'' === T === [[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]] [[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony * ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo). * ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga) * ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava) * ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany) * ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm) * ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy) * ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy). * ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa) * ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy). * ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe). * ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga). * ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm) * ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy). * ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm) * ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna) * ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona) * ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy) * ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm) * ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana) * ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety) * ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba) * ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy) * ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy) * ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta) * ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo) * ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka) * ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm) * ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) * ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala). * ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona). * ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Tacca]] - [[Tachiadenus]] - [[Tagetes]] - [[Tamarindus indica|Tamarindus]] - [[Tambourissa]] - [[Taraxacum]] - [[Tephrosia]] - [[Terminalia]] - [[Tetracera]] - [[Tetradenia]] - [[Tetraena]] - [[Thunbergia]] - [[Toddalia]] - [[Toneria]] - [[Tragia]] - [[Trema]] - [[Tridax]] - [[Tristemma]] - [[Triumphetta]] - [[Tueraea]] - [[Typha]] - [[Typhonodorum]]'' === U === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia * ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy, * ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo). * ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo). * ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Uapaca]] - [[Uncarina]] - [[Urera]] - [[Uvaria]]'' === V === [[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza) * ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm) * ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano) * ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina) * ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato) * ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy) * ''Vernonia appendiculata'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u> * ''[[Vernonia capitata]]'' Baker (Kijelajahy) * ''[[Vernonia cinerea]]'' Less (Ramiary I) * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Bojer ex DC (Tsiatosika) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' Klatt (Lahimena II) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Hazomavo) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Pela Lahy) * ''[[Vernonia glutinosa]]'' DC (Kanda) * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' Lers (Lahimena I) * ''[[Vernonia pectorali]]<nowiki/>s'' Baker (Sakatavilotra) * ''[[Vernonia polygalaefolia]]'' Lessing (Ramanjoko) * ''[[Vernonia pratensis]]'' Klatt (Anambohitra I) * [[Vernonia secundifolia|''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'']] Humbert (Masimposaina) * ''[[Vernonia]] sp.'' (Reniomby) * ''[[Vernonia trinervis]]'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II) * ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko). * ''[[Vigna capensis]]'' Walpig. (Masontantely). * ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert. (Sevambato) * ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Vaccinium]] - [[Vanilla]] - [[Vaucheria]] - [[Vepris]] - [[Vernonia]] - [[Vigna]] - [[Vitex]] - [[Voacanga]]'' === W === [[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy) * ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy) * ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina) * ''[[Weinmannia bojeriana]]'' <small>Tulasne</small> (Sokia) * ''[[Weinmannia lucens]]'' <small>Baker</small> (Lalona) * ''[[Woodfordia fructicosa]]'' <small>(L) S. Kurtz.</small> (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Walhenbergia]] - [[Wedelia]] - [[Weinmannia]] - [[Woodfordia]]'' === X === [[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Xerochlamys pilosa]]'' <small>Baker</small> (Laro) * ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm) * ''[[Xyris semifuscata]]'' <small>Bojer</small>. (Sorobatritra) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Xerochlamys]] - [[Xerosicyos]] - [[Xyris]]'' === Y === [[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Youngia japonica]]'' * ''[[Yushania madagascariensis]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Youngia]] - [[Yushania]]'' === Z === [[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]] [[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) * ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza * ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana * ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza * ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza * ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm) * ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala) * ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo) * ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro * ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo) * ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy). * ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj) * ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Zanthoxylum]] - [[Zea]] - [[Zehneria]] - [[Zingiber]] - [[Ziziphus]] - [[Zornia]]'' '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' == Jereo koa == * [[Zavamaniry eto Madagasikara]] * [[Zavamaniry fanao fanafody]] * [[Tambavy]] * [[Jardins du monde]] * [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA) * [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP) * [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT) * [[Lisitry ny anaran-javamaniry fanao fanafody amin' ny teny malagasy]] == Fanovozan-kevitra == * Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023 * ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023. * Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer. * Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]'' * Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie. * Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar. * Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p * Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971. * Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975 * Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar. * Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''. * Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p. * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005. * Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p. * L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic. * Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''. * Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press. * Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar. * Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p. * Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997. * Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986. * ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015. * Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO. * Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''. * Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo. * Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology. * ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013. * Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales. * Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019. == Loharano == cgxxgbgqfk9hktyjf8s0z4vn8t9714a 1149697 1149694 2026-08-26T20:34:38Z Thelezifor 15140 1149697 wikitext text/x-wiki [[Sary:Catharanthus roseus24 08 2012 (2).JPG|vignette|364x364px|Tonga na vonenina (''[[Tonga (zavamaniry)|Catharanthus roseus]]'')]] Ny '''zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara''', izay misy karazana miisa 3&nbsp;245, dia ampahany amin' ny karazan-javamaniry misy eto amin' ny [[Madagasikara|Nosy]], ka ny 60&nbsp;% amin' izy ireo dia tsy hita raha tsy eto<ref><small>"[https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/1591#:~:text=Results:%20The%20medicinal%20plants%20inventoried,most%20morbid%20ones%20in%20Madagascar. Synthesis and analysis of data on inventories of medicinal plants in Madagascar]", ''ethnobotanyjournal.org''</small></ref><ref><small>Andrianavalonirina A.M. et al, "Etude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra au Madagascar", ''RAMReS-PMTA'', 2023.</small></ref>. Anisan' ny [[zavamaniry fanao fanafody]] fantatra indrindra ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica''), ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]''), ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). == Anjara toeran' ny zavamaniry fanao fanafody == === Mitsabo aretina maro === [[Sary:Harungana madagascariensis 1DS-II 1-7688.jpg|vignette|229x229px|Harongana (''[[Harungana madagascariensis]]''[[Harungana madagascariensis|)]]]] I [[Madagasikara]] dia manana ny iray amin' ny [[farmakôpea]] nentim-paharazana manankarena indrindra eran-tany<ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Current Local and Prospective Global Uses]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref><ref><small>"[https://www.kloranebotanical.foundation/en/projects/improving-access-healthcare-through-medicinal-plants-northern-madagascar Improving access to healthcare through medicinal plants in Northern Madagascar]", ''www.kloranebotanical.foundation''</small></ref>. Ahitana karazana miisa 3&nbsp;245 ampiasaina amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] ny zavamaniry ao amin' ny Nosy<ref name=":0"><small>"[https://www.researchgate.net/publication/338120269_Synthese_et_analyse_de_donnees_sur_les_inventaires_de_plantes_medicinales_de_Madagascar Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar]", ''www.researchgate.net''</small></ref><ref><small>Andrianarivelo Miora Henintsoa, "[https://univ-vakinankaratra.mg/public/uploads/livres/flore-et-plantes-medicinales-de-la-nouvelle-aire-protegee-de-manjakatompo-ankaratra.pdf Flore et plantes médicinales de la nouvelle aire protégée de Manjakatompo Ankaratra]" (PDF), ''univ-vakinankaratra.mg'' (Mémoire de Master)</small></ref>. Ary ny 60 % dia tsy fahita raha tsy eto Madagasikara<ref name=":0" />. Mampiseho ny fanadihadiana momba ny [[etnôbôtanika]] sy ny [[etnôfarmakôlôjia]] natao teto Madagasikara fa mahomby ny fitsaboana nentim-paharazana ampiasana zavamaniry amin' ny areti-mihanaka, ny aretin' ny [[fandevonan-kanina]], ny aretina vokatry ny [[katsentsitra]], ary koa ny aretina mitaiza sasany<ref><small>"[https://www.ethnopharmacologia.org/bibliotheque-ethnopharmacologie/plantes-medicinales-de-madagascar/ Plantes médicinales de Madagascar]", ''www.ethnopharmacologia.org''</small></ref><ref><small>"[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3407148/ Rainforest Pharmacopeia in Madagascar Provides High Value for Human Health]", ''pmc.ncbi.nlm.nih.gov''</small></ref>. Ny aretin' ny fandevonan-kanina no sehatra isehoan' ny fandrosoan' ny farmakôpea malagasy, indrindra ny [[piriritra]], ny [[valan-dra]], ny fanaintainan' ny [[kibo]] ary aretina vokatry ny katsentsitra an-[[tsinay]]<ref><small>R. Pernet et G. Meyer, "[https://www.betsara.com/wp-content/uploads/2022/06/Pharmacopee-de-Madagascar-Pernet.pdf Pharmacopée de Madagascar]", Publications de l'Institut de Recherche Scientifique, Tananarive Tsimbazaza, 1957, ''www.betsara.com.''</small> </ref><ref><small>"[https://moov.mg/article/102505-ireo-fahadisoana-mila-tandremana-hisoroana-ny-tsy-fahalevonan-kanina Ireo fahadisoana mila tandremana hisoroana ny tsy fahalevonan-kanina]", ''moov.mg'' (03/06/2025)</small></ref>. Anisan' ny anaovana fikarohana siantifika be indrindra amin' ny [[fitôterapia]] malagasy ihany koa ny [[tazomoka]]<ref><small>Pierre Rasoanaivo, "[https://ethnobotanika.org/wp-content/uploads/2021/05/Th%C3%A8se-Ethnobotanique-Ethnopharmacologie-plantes-contre-les-fi%C3%A8vres-paludisme-Madagascar-Boyer-2009.pdf Plantes utilisées traditionnellement contre les fièvres dans le nord de Madagascar]" (Thèse), ''ethnobotanika.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.who.int/fr/news-room/questions-and-answers/item/artemisinin-resistance Paludisme : résistance partielle à l’artémisinine]", ''www.who.int''</small></ref>. Zavamaniry maro no nampiseho fiasa antiplasmôdialy anaty labôratoara, izany dia manazava ny fahalianan' ny mpikaroka momba ny fanafody nentim-paharazana ampiasaina amin' ity aretina ity (tazomoka)<ref><small>"[https://www.researchgate.net/publication/8238253_Screening_extracts_of_Madagascan_plants_in_search_of_antiplasmodial_compounds Screening extracts of Madagascan plants in search of antiplasmodial compounds]", ''www.researchgate.net''</small></ref>. [[Sary:Phyllanthus amarus (Carry Me Seed) W3 IMG 3851.jpg|vignette|233x233px|Anakatsotsy na ambanivoa (''[[Phyllanthus amarus]]'')]] Miseho tsy tapaka amin' ny boky ara-tsiansa mivoaka sy amin' ny fanadihadiana momba ny etnôbôtanika ny karazan-javamaniry sasany, indrindra ny katrafay (''[[Cedrelopsis grevei]]'') sy ny harongana (''[[Harungana madagascariensis]]'') ary anakatsotsy (''[[Phyllanthus amarus]]''). Malaza amin' ny fananana toetra mampitony famaivay, mamono [[mikrôba]], manampy ny fandevonan-kanina na mampihena ny [[tazo]] ireo zavamaniry ireo. Anisan' ny fantatra indrindra koa ny vonenina na tonga (''[[Catharanthus roseus]]''), ny vahona (''[[Aloe macroclada]]'' sy ''[[Aloe vera]]'' indrindraindrindra), ny ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'' na ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]''), ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]''), ny kininindrano na niaoly (''[[Melaleuca quinquenervia]]''), ny havozo (''[[Cryptocarya agathophylla]]'' na ''Ravensara aromatica'') ary ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]''). === Mihoatra mankany amin' ny sehatra maneran-tany === [[Sary:Centella asiatica 6121.jpg|vignette|240x240px|Talapetraka (''[[Centella asiatica]]'')]] Maromaro ny zavamaniry fanao fanafody malagasy izay efa nihoatra ny sata maha fanafody nentin-drazana azy ka nahazo laza iraisam-pirenena. Nodinihina ny mandravasarotra (''[[Cinnamosma fragrans]]'') noho ny fananany toetra mamono [[Bakteria NDM-1|bakteria]] sy [[virosy]]. Ny talapetraka (''[[Centella asiatica]]'') no nahatonga an' i Madagasikara ho anisan' ny mpanondrana an' io zavamaniry io be indrindra eran-tany, izay ampiasaina amin' ny fanafody fanasitranana aretin-koditra sy fanafody mampanolatra, toy ilay fanafody atao hoe ''Madécassol''. Ohatra iray hafa koa ny vonenina na trongatsy (''[[Catharanthus roseus]]'') izay malaza eto Madagasikara: ity zavamaniry ity dia nitarika ho amin' ny fanokanana ny [[alkalôida]] miady amin' ny homamiadana ampiasaina amin' ny fitsaboana môderina maneran-tany. Na izany aza dia mampiseho ny loza ateraky ny fitsaboan-tena ihany koa izy io: rehefa mihinana amin' ny fomba nentim-paharazana tsy misy fanaraha-maso ara-pitsaboana, dia mety ho tena hanapoizina. === Fetra === Na dia eo aza izany harena ananan' i Madagasikara momba ny zavamaniry fanao fanafody izany dia maro ny fampiasana zavamaniry izay mbola mifototra amin' ny fomba nentim-paharazana sy amin' ny fandalinana ara-tsiansa santatra fotsiny. Vitsy ny zavamaniry malagasy no nanaovana fanandramana ara-pitsaboana feno mifanaraka amin' ny fenitry ny farmakôlôjia môderina. Noho izany dia mitaky fahalalana marina momba ny karazana sy ny fanomanana ary ny fatra ny fampiasana zavamaniry hatao fanafody, ary tsy voasolo ny toro-hevitry ny mpitsabo nandalim-pahaizana. == Lisitra == [[Sary:Camphora officinarum in Palm House Schoenbrunn (3).jpg|vignette|262x262px|Ravintsara (''[[Camphora officinarum]]'')]] Inty ny lisitry ny anarana ara-tsiansan' ny karazan-javamaniry fanao fanafody maniry eto [[Madagasikara]], arakarahin' ny anarana ahafantarana azy amin' ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]]. Marihina fa misy ny anarana iray amin' ny teny malagasy izay mety hanondro karazan-javamaniry roa na mihoatra. Amin' ireo anarana ara-tsiansa ireo dia misy ny efa nosoloana vokatry ny fikarohana taty aoriana nataon' ny manampahaizana. === A === [[Sary:Amaranthus spinosus kz01.jpg|vignette|311x311px|Anampantsy, tsirapahy (''[[Amaranthus spinosus]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Abelmoschus esculentus]] --'' gombo, tambazotse, tsirandranjaza * ''[[Abrus precatorius]]'' <small>Linné</small> (mila fitandremana fa mety manapoizina ny voany) ''--'' kelimiefitra, masokoaky, masonamboangara, masonamboatora, masonombilahy, vahemboamena, <u>vahimboamena</u>, voamahatorana, voamaintilany, voamaintorana, voamantorana, voamasotrandraka, voamatorana, voamboanamainty, voamboanamena, voamena (jm) (rm) * ''[[Abutilon greveanum]]'' -- lahiriky (jm) * ''[[Abutilon indicum]]'' ''-''<nowiki/>''-'' lahiriky * ''[[Acacia decurrens]]''. -- akasia, halamborona, mimosa, mimôzà * ''Acacia farnesiana'' <small>DC.</small> (→''[[Vachellia farnesiana]]'') -- famahatra, tsorofotra, * ''Acacia morondavensis'' <small>Viguier</small>. (→ ''[[Senegalia rovumae]]'') -- roibontsy, rohibontsy, robontsy, roinosy * ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir</small> -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha indica]]'' <small>L.</small> (karazana nampidirina) * ''[[Acalypha radula]]'' <small>Baker</small> (Tsiety) (rm) * ''Acalypha reticulata'' <small>Poiret</small> (→ ''[[Acalypha filiformis]]'' <small>Poir.</small>) (Fanavy / Tsimbaleotra) -- bemangitra, marompototra, <u>tsimbaleotra</u>, vahizato (rm) * ''[[Acalypha]] sp.'' (Vahindranavavy II) (''[[Acalypha fasciculata]]'' ?) (rm) * ''[[Acanthopale madagascariensis]]'' * ''[[Acanthospermum hispidum]]'' <small>D.C</small> (Bakakely) -- bakakely, fatika (rm) * ''[[Acanthus montanus]]'' * ''[[Achyranthes aspera]]'' (← ''Achyranthes argentea, Achyranthes indica, Achyranthes obtusifolia'') -- fandrangojaza, tsipolitra, tsipolomanitra, tsiporomanitra, tsipotamena, tsipotemena, vatofosa, vatomposa * ''[[Acmella oleracea]]'' -- ahimafana, anamafana, anamalaho, anamalao, felimafana,  kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, mangovitra, menavony, sarinanamalao. * ''[[Acridocarpus excelsus]]'' -- kimanga * ''[[Adansonia]] sp.'' (Za) * ''[[Adansonia digitata]] --'' baobaba, baobaza, baovola, bontona, boringy, fontana, rainiala, ringy, sefo, vonoa, vontana na vontona. * ''[[Adansonia grandidieri]]'' -- renala, reniala, renibeala na vonoa. * ''[[Adenanthera pavonina]] --'' volantsaramanga * ''[[Adenia boinensis]]'' <small>--</small> vahiranga * ''[[Adenia gummifera]]'' * ''[[Adenium obesum]]'' * ''[[Adiantum caudatum]]'' * ''[[Adiantum philippense]]'' * ''[[Aerva lanata]]'' <small>(L.) Juss</small> (→ ''[[Ouret lanata]]'' <small>(L.) Kuntze</small>) -- anantarikomby, voalafotsy, volafotsy * ''[[Aeschynomene brevifolia]]'' <small>Poiret.</small> (Sindahonimbohitra). (rm) * ''[[Aeschynomene uniflora]]'' <small>E. Meyer.</small> (Sindahorindrano). (rm) * ''[[Lingoza|Aframomum angustifolium]]'' <small>K. Schum.</small> -- longoza (rm) * [[Aframomum melegueta|A''framomum melegueta'']] * ''[[Afzelia bijuga]]'' * ''[[Agauria salicifolia]]'' <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * [[Agauria plpyphylla|''Agauria'' ''plpyphylla'']] <small>Hook</small> (Angavodiana) (rm) * ''[[Agave sisalana]]'' -- lafa, laloase, laloasy, taretra, taretsy * ''[[Agelaea pentagyna]]'' <small>(Lamk) Baillon</small> (Vahy mainty) (rm) * ''[[Ageratum conyzoides]]'' <small>Linné</small> -- ahimaimbo, ahimembo, alonimpantsaka, anajazavavy, andranompatsaka, bemaimbo, fotsivony, <u>hanitrimpantsaka</u>, hanitrombalahy, timimbo, tinimbo, tsiafakanakandriana, tsiafakanandriana, tsifariparimaso (rm) * ''[[Aidia densiflora]]'' * ''[[Aidia micrantha]]'' * ''[[Alangium salviifolium]]'' * ''[[Albizia adianthifolia]] --'' sambala, volomboroña * ''[[Albizia aurisparsa]]'' <small>Drake</small>. (Masinanio) (rm) * ''[[Albizia lebbeck]]'' -- alibizara, benoara, boanoara, bonara, bonoara * ''Albizia saman'' (→ ''[[Samanea saman]]'') * ''[[Albizia fastigiata]]'' <small>Oliver</small>. -- halamboro, hazomborona, <u>sambalahy</u>, sambilahy, valomborona, volomboroña (rm) * ''[[Albuca humilis]]'' * ''[[Alchemilla cryptantha]]'' <small>Steudel.</small> (Mahatanandofotsy I) (rm) * ''[[Aleurites moluccanus]]'' -- mofotra, savoga, savokara, tanantanana ary tanatanana * ''[[Allamanda cathartica]]'' * ''[[Allium cepa]]'' * ''[[Tongologasy|Allium sativum]]'' ''--'' tongologasy, tongolay, tongolonkova * ''[[Allophylus africanus]]'' * ''[[Allophylus trichodesmus]]'' <small>Radlkofer</small>. (Sanatrinamboa) (rm) * ''[[Aloe capitata]]'' <small>Baker</small> ** ''Aloe capitata'' var. ''cipolicola'' <small>H. Perr.</small> (Vahon'olona) (rm) * ''[[Aloe divaricata]]'' -- vahonandrano * ''[[Aloe macroclada]]'' <small>Baker</small>. -- kisaondra, lahimbahona, vahombe, <u>vahona</u>, vahonavahona * ''[[Aloe vaombe]]'' -- vahombe, vahombey * ''[[Alovera|Aloe vera]]'' -- vahona * ''[[Alphonsea madagascariensis]]'' * ''[[Alpinia galanga]]'' * ''[[Alpinia zerumbet]]'' * ''[[Alstonia boonei]]'' * ''[[Alternanthera pungens]]'' * ''[[Alternanthera sessilis]]'' * ''[[Alysicarpus bupleurifolius]]'' <small>ADC.</small> -- fokolahy (rm) * ''[[Alysicarpus nummularifolius]]'' <small>ADC.</small> -- mangorodefona, vavonikena (rm) * ''[[Alysicarpus ovalifolius]]'' * ''[[Alysicarpus rugosus]]'' -- sarivary (jm) * ''Alysicarpus'' sp. -- fokovavy (rm) * ''Alysicarpus'' sp. -- tokambody (rm) * ''[[Alysicarpus vaginalis]]'' * ''[[Amanita tainaomby]]'' <small>R. Heim</small> -- olatainomby (rm) * ''[[Amaranthus dubius]]'' <small>Martius</small> -- kiatondrambohira (rm) * ''[[Amaranthus hybridus]]'' <small>Linné</small> -- anamena (rm) * ''[[Amaranthus spinosus]] --'' anampantsa, anampatsimondry, anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatrika, anapatsalahy, dasy, fatikao, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay, tsirapahe, tsirapahy * ''[[Amaranthus viridis]]'' * ''[[Ambavia gerrardii]]'' * ''[[Ambrosia artemisiifolia]]'' * ''[[Ambrosia maritima]]'' <small>DC (Damsissa)</small> * ''[[Ammi majus]]'' * ''[[Ammi visnaga]]'' * ''[[Amygadalus persica]]'' <small>Linné.</small> -- paiso (rm) * ''[[Anacardium occidentale]] --'' abiba, abibo, habiba, koroso, mabiba, mahabiba, [[mahabibo]], tabiba, voambarika * ''[[Anacolosa pervilleana]]'' * ''[[Anagallis tenuicaulis]]'' <small>Baker.</small> -- tsangamanitramparihy (rm) * ''[[Mananasy|Ananas comosus]]'' <small>Merrill</small> -- fandra, <u>mananasy</u>, satra. * ''[[Andrographis paniculata]]'' * ''[[Andropogon gayanus]]'' * ''[[Andropogon schoenanthus]]'' <small>Linné</small> -- veromanitra (rm) * ''[[Androya decaryi]]'' * ''[[Angraecum sesquipedale]]'' * ''[[Angraecum]]'' sp. -- valily vavy (rm) * ''[[Anisopappus chinensis]]'' * ''[[Anisotes madagascariensis]]'' * ''[[Annona muricata]]'' * ''[[Annona squamosa]]'' * ''[[Anthemis nobilis]]'' <small>Linné</small> -- camomille (rm) * ''[[Antherotoma naudini]]'' <small>Hooker fils.</small> -- kimamimamitamabina (rm) * ''[[Anthocleista rhizophoroides]]'' <small>Baker</small>. -- ndanidemy (rm) * ''[[Anthospermum antsirabense]]'' <small>A.M. Homolle.</small> -- ahipoza (rm) * ''[[Anthospermum eminense]]'' <small>Baker.</small> -- alamiainga (rm) * ''[[Antidesma madagascariense]]'' -- baronala, taindalitra, varana, varona * ''[[Antidesma petiolare]]'' <small>Tulas.</small> -- voavony (rm) * ''[[Aphloia theiformis]]'' <small>Bennet</small> ''--'' <u>voafotsy</u>, fandramanana, hazondrano, kirandrambahivary, kirandrambehivavy, kirandrambiavy, maramanana, miaramanana, ravimboafotsy * ''[[Apodytes dimidiata]]'' * ''[[Aponogeton madagascariensis]]'' * ''[[Arachis hypogaea]]'' <small>Linné</small>. -- voanjo (rm) * ''[[Ardisia fuscopilosa]]'' <small>Baker</small>. -- hazotohobavy (rm) * ''[[Argemone mexicana]]'' -- fantsimboay, betakoa * ''[[Aristolochia acuminata]]'' <small>Lamarck</small> (Sovy) * ''[[Aristolochia albida]]'' -- arova, fonetoangana, horovy, kita, rovy, sovy, titongana, titonganalika, totonga, tovimpatrana, voatotongana (jm) * ''[[Aristolochia petersiana]]'' * ''[[Artabotrys hexapetalus]]'' * ''[[Artemisia afra]]'' * ''[[Artemisia annua]]'' -- * ''[[Artemisia vulgaris]]'' * ''[[Artocarpus heterophyllus]]'' -- ampalibe * ''[[Asclepia curassavica]]'' <small>Linné</small> (Fanoromena II) (rm) * ''[[Asparagus africanus]]'' * ''[[Asparagus simulans]]'' <small>Baker.</small> (Ahitsifantatra) (rm) * ''[[Asparagus vaginellatus]]'' <small>Bojer.</small> (Roimboalavo) (rm) * ''[[Aspilia africana]]'' * ''[[Aspilia bojeri]]'' <small>DC</small> (Ampalimbohitra) (rm) * ''[[Asplenium]]'' (sensu stricto) (Tsipalo) (rm) * ''[[Aster bakerianus]]'' * ''[[Aster perrieri]]'' * ''[[Asystasia gangetica]]'' * ''[[Athania brownii]]'' <small>Hochr</small> (Ramiary II, Ramizengy) (rm) * ''[[Athrixia debilis]]'' <small>DC</small> (Anjavidy lahy) (rm) * ''[[Athyrium filix-femina]]'' * ''[[Averrhoa carambola]]'' * ''[[Avicennia marina]] -''- afiafy, hafiafy, harongampanihy, honko, honkofotsy, honkolahy, mantsintay, mosotro (jm) * ''[[Nimo|Azadirachta indica]]'' -- nimo * ''[[Azima tetracantha]]'' -- fantsikandilany, filofilo, goramaky, goranaky, tsingilofilo * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Abelmoschus]] - [[Abrus]] - [[Abutilon]] - [[Acacia]] - [[Acalypha]] - [[Acanthopale]] - [[Acanthospermum]] - [[Acanthus]] - [[Achyranthes]] - [[Acmella]] - [[Acridocarpus]] - [[Adansonia]] - [[Adenanthera]] - [[Adenia]] - [[Adenium]] - [[Adiantum]] - [[Adina (antokon-javamaniry)|Adina]] - [[Aerva]] - [[Aeschynomene]] - [[Aframomum]] - [[Afzelia]] - [[Agauria]] - [[Agave]] - [[Agelaea]] - [[Ageratum]] - [[Aidia]] - [[Alangium]] - [[Albizia]] - [[Albuca]] - [[Alchemilla]] - [[Aleurites]] - [[Allamanda]] - [[Allium]] - [[Allophylus]] - [[Aloe]] - [[Alphonsea]] - [[Alpinia]] - [[Alstonia]] - [[Alternanthera]] - [[Alysicarpus]] - [[Amanita]] - [[Amaranthus]] - [[Ambavia]] - [[Ambrosia]] - [[Ammi]] - [[Amygadalus]] - [[Anacardium]] - [[Anacolosa]] - [[Anagallis]] - [[Ananas]] - [[Andrographis]] - [[Andropogon]] - [[Androya]] - [[Angraecum]] - [[Anisopappus]] - [[Anisotes]] - [[Annona]] - [[Anthemis]] - [[Antherotoma]] - [[Anthocleista]] - [[Anthospermum]] - [[Antidesma]] - [[Aphloia]] - [[Apodytes]] - [[Aponogeton]] - [[Arachis]] - [[Ardisia]] - [[Argemone]] - [[Aristolochia]] - [[Artabotrys]] - [[Artemisia]] - [[Artocarpus]] - [[Asclepia]] - [[Asparagus]] - [[Aspilia]] - [[Asplenium]] - [[Aster]] - [[Asystasia]] - [[Athania]] - [[Athrixia]] - [[Athyrium]] - [[Averrhoa]] - [[Avicennia]] - [[Azadirachta]] - [[Azima]]'' === B === [[Sary:Brugmansia arborea 11.jpg|vignette|310x310px|Felandakolosy (''[[Brugmansia arborea]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Bacopa monnieri]]'' * [[Bakerella clavata|''Bakerella clavata'' subsp. ''baronii''.]] (← ''[[Bakerella baronii]]'' <small>Baker.</small>) -- ranotambina, tongovelona, velofify, velomiato, velomihanto, velomihato (Tongoalahy) (rm) * ''[[Balanites madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa madagascariensis]]'' * ''[[Bambusa vulgaris]]'' * ''[[Baphia madagascariensis]]'' * ''[[Barleria lupulina]]'' (← ''Barleria norbertii'') -- laingodroy * [[Barleria prionitis|''Barleria prionitis'' subsp. ''madagascariensis'']] <small>Benoist</small> (← ''[[Barleria madagascariensis]]'') -- rointsokina, roitsokena, roitsokina * ''[[Barleria prionitis]]'' <small>L.</small> (Rointsokina II) (rm) * ''[[Barringtonia asiatica]]'' <small>(L.) Kurz</small> (← ''Barringtonia butonica'') -- fosatra, fotabe, fotadrano, fotatra, fotibe, fotobe, fototra * ''[[Barringtonia racemosa]]'' -- mahondro, manondro * ''[[Basella alba]]'' * ''[[Baudouinia fluggeiformis]]'' * ''[[Baudouinia rouxevillei]]'' * ''[[Bauhinia grandidieri]]'' * ''[[Bauhinia hildebrandtii]]'' * ''[[Bauhinia madagascariensis]]'' * ''[[Bauhinia monandra]]'' * ''[[Bauhinia purpurea]]'' * ''[[Bauhinia variegata]]'' * ''[[Begonia lyallii]]'' * ''[[Begonia madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera madagascariensis]]'' * ''[[Bertiera pervilleana]]'' * ''[[Bidens pilosa]]'' <small>Linné</small> (Tsipolitra) (rm) * ''[[Biophytum sensitivum]]'' <small>(Linné) DC.</small> (Kifohafoha) (rm) * ''[[Bixa orellana]]'' * ''[[Blechnum tabulare]]'' <small>Thunberg Kuhn</small> (Tsipahonamalona) (rm) * ''[[Blepharis bojeriana]]'' * ''[[Blumea balsamifera]]'' * ''[[Blumea lacera]]'' * ''[[Blumea madagascariensis]]'' * ''[[Blumea mollis]]'' * ''[[Boerhavia coccinea]]'' * ''[[Boerhavia diffusa]]'' * ''[[Boerhavia repens]]'' * ''[[Bolbitis madagascariensis]]'' * ''[[Bonamia madagascariensis]]'' * ''[[Borassus madagascariensis]]'' * ''[[Borreria verticillata]]'' * ''[[Boscia madagascariensis]]'' * ''[[Boswellia madagascariensis]]'' * ''[[Brachylaena merana]]'' * ''[[Brachylaena microphylla]]'' <small>Humbert</small> (Peha) (rm) * ''[[Brachylaena ramiflora]]'' <small>(DC) H. Humbert</small> ''--'' <u>hazotokana</u>, kisaka, mananitra, mananotra, mananotsa, sotromorona * ''[[Breonadia salicina]]'' (← ''Adina microcephala'') * ''[[Brewiera]] sp.'' (Ovinandrongo) (rm) * ''[[Brexia madagascariensis]]'' * ''[[Brexia pluriflora]]'' * ''[[Bridelia madagascariensis]]'' * ''[[Bridelia micrantha]]'' * ''[[Bridelia pervilleana]]'' * ''[[Bridelia tulasneana]]'' * ''[[Brillantaisia madagascariensis]]'' * ''[[Brochoneura voury]]'' <small>Warburg.</small> (Raraha) (rm) * ''[[Brugmansia arborea]]'' -- datiroa, felandakolosy * ''Bryophyllum daigremontianum'' (→ ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'') * ''Bryophyllum delagoense'' (→ ''[[Kalanchoe delagoensis]]'') * ''Bryophyllum pinnatum'' (→ ''[[Kalanchoe pinnata]]'') * ''[[Buchnera hispida]]'' <small>Hamilt</small>. (Tamborokijoa) (rm) * ''[[Buchnera madagascariensis]]'' * ''[[Buddleja axillaris]]'' <small>Willd ex Roemer et Schultes.</small> -- fanotrokotro, longolongo, remandrevoka, remiandrivohoka, seva, sevafotsy, sevagasy, sevalahy (Seva Fotsy) (rm) * ''[[Buddleja fusca]]'' <small>Baker.</small> -- langalongo, longolongo, sefa, sevalahy (Seva Lahy) (rm) * ''[[Buddleja indica]] -''- randronakoho * ''[[Buddleja madagascariensis]]'' -- ramandravaka, seva, sevafotsy, sevalahy, toaka seva * ''[[Bulbophyllum madagascariense]]'' * ''[[Bulbostylis madagascariensis]]'' * ''[[Burasaia gracilis]]'' <small>Decaisne.</small> (Kotolahy) (rm) * ''[[Burasaia madagascariensis]]'' <small>Duperit Thouars.</small> -- ambarakasa, ambarasaha, ambarasaka, ambora, amboramanitra, amborasaha, amborasahamaitso, amborasahy, amborasaka, amboravaky, borasaha, faritatsy, faritsaty, hazondahy, odiandro, oditohina, alakamisy, vodihazo (rm) * ''[[Burmannia madagascariensis]]'' * ''[[Bursera madagascariensis]]'' * ''[[Buxus madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria madagascariensis]]'' * ''[[Byttneria melleri]]'' <small>Baker var. triloba J. Ar.</small> (Fanary) (rm) * ''[[Byttneria pervillei]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Bacopa]] - [[Bakerella]] - [[Balanites]] - [[Bambusa]] - [[Baphia]] - [[Barleria]] - [[Barringtonia]] - [[Basella]] - [[Baudouinia]] - [[Bauhinia]] - [[Begonia]] - [[Bertiera]] - [[Bidens]] - [[Biophytum]] - [[Bixa]] - [[Blechnum]] - [[Blepharis]] - [[Blumea]] - [[Boerhavia]] - [[Bolbitis]] - [[Bonamia]] - [[Borassus]] - [[Borreria]] - [[Boscia]] - [[Boswellia]] - [[Brachylaena]] - [[Breonadia]] - [[Brewiera]] - [[Brexia]] - [[Bridelia]] - [[Brillantaisia]] - [[Brochoneura]] - [[Brugmansia]] - [[Bryophyllum]] - [[Buchnera]] - [[Buddleja]] - [[Bulbophyllum]] - [[Bulbostylis]] - [[Burasaia]] - [[Burmannia]] - [[Bursera]] - [[Buxus]] - [[Byttneria]]'' === C === [[Sary:Katra de oranjia 01.jpg|vignette|209x209px|Fananomahery, katra, tsiafakomby, vatolalaka (''[[Caesalpinia bonduc]]'')]] [[Sary:Starr-120522-6135-Combretum coccineum-flowers-Iao Tropical Gardens of Maui-Maui (25116873056).jpg|vignette|208x208px|Halaitra, tamenaka (''[[Combretum coccineum]]'')]] [[Sary:Peacock Flower (Caesalpinia pulcherrima) 2.jpg|vignette|209x209px|''[[Caesalpinia pulcherrima]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Cabucala crassifolia'' <small>Pichon</small> (Hazotandroka) (rm) * ''Cabucala oblonga-ovata'' <small>Markgraff (Hentona)</small> * ''[[Cadaba virgata]]'' -- fandriandambo, hazomasina, irakoka, maintifo, tsiantsohilotsy, tsiariarianalotsy, tsiarinaliotsa * ''[[Caesalpinia bonduc]]'' L. -- fananomahery, katra, tsiafakomby, <u>tsirifota</u>, vatolalaka (jm) * ''Caesalpinia bonducella'' (Roxb) Fleming (Vatolalaka) (rm) * ''[[Caesalpinia pulcherrima]] --'' * ''Caesalpinia sepiaria'' Roxb (Tsiafakomby) (rm) * ''[[Amberivatry|Cajanus cajan]]'' <small>(L.) Millsp.</small> na ''Cajanus indicus'' <small>Spreng.</small> ''--'' ambarivatry, ambatry, amberivatry, ambiatrimbohitra, ambiatry, antsotry, asotrilahy, bokana, hazondandy, kiambatrimbohitsa, kivanja (Ambiatry) (rm) * ''[[Calantica cerasifolia]]'' <small>Tul</small>. -- hazoambo, hazoambovavy, hazombato, silambinanto (Hazoambo) (rm) * ''[[Calliandra alternans]]'' <small>Bentham</small>. (Mandravasarotra I) (rm) * ''[[Calophyllum inophyllum]]'' Linné -- anganaro, foraha, forahabe, itakamaka, mafotra, takamaka, timbarika, tsindelo, <u>vintanina</u>, vintaninaberavina, voakoly, voakotry, voalavenona (rm) * ''[[Calophyllum madagascariensis]]'' * ''[[Calophyllum parviflorum]]'' <small>Baker</small> (Vintanina) (rm) * ''[[Calopyxis bernieriana]]'' <small>(Tulasne) Perrier de la Bathie</small> (Voatamenaka) (rm) * ''[[Calotropis gigantea]]'' * ''[[Cananga odorata]]'' -- ilañilañy * ''[[Canarium boivinii]]'' -- aramy, haramy, ramifotsy, ramimainty, ramimena, ramy, tambazotse * ''[[Canarium madagascariense]]'' (← ''Canarium madagascariensis'') ''--'' aramy, haramy, <u>ramy</u> ary tambazotse * ''[[Cannabis indica]]'' Linné (Rongony) (rm) * ''[[Canthium baxifolium]]'' (Baker) Cavaco. (Fantsikahitra) (rm) * ''[[Canthium erythroxyloides]]'' Baillon. (Ananamboa) (rm) * ''Canthium'' sp. (Farimay) (rm) * ''Canthium'' sp. (Voanananapaha lahy / vavy) (rm) * ''Caperonia sp.'' (Vahindambo) (rm) * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> [Tsindrio ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> (sakaipilo) (rm) [Tsindrio koa ny [[Sakay (fanao sakafo)#Fitsaboana|eto]]] * ''[[Cardiospermum halicacabum]]'' L. Boj. -- voafaria, kisangy, masontsokina, poakpoaka, riado, siramboalavo, tsipoapoaka, vahifamakientana II (rm) * ''[[Papay|Carica papaya]]'' L. ''--'' mapaza, papay, paza, voapaza, <u>voampazalahy</u> * ''[[Carissa edulis]] --'' taolana, voakandrina ** ''Carissa edulis'' var. ''subtrinervia'' (Fantsimbala) (rm) -- dipatika, fantsimbala, fantsinakoho, fantsy, fatsimbala, fatsinakoho, fatsitokoho, mokotrala, odi-fanampenana-ra, roifantaka, tambonana, velivato * ''Casearia nigrescens'' Tul. var. ''lucida'' (Hazonakoholahy) (rm) * ''Cassia alata'' Linné (→ ''[[Senna alata]]'') -- anjananjana * ''Cassia laevigata'' Willd (Taikakoho) (rm) * ''Cassia mimosoides'' Linné (Masina anio, Mendoravina) (rm) * ''[[Cassia occidentalis]]'' Sond (→ ''[[Senna occidentalis]]'') (Tsotsoranagatra) (rm) * ''[[Cassinopsis madagascariensis]]'' H. Bn. (Hazomafaitra) (rm) * ''[[Cassytha filiformis]]'' Linné. (Tsihiatofotra) (rm) * ''[[Catharanthus roseus]]'' -- arivotambelona, befela, felabaratra, felatanamamba, heladolo, rivotambelona, salotsa, sarita, tonga, tongatse, trongatse, tsimatiririnina, tsingevika, vonenina * ''[[Catharanthus trichophyllus]]'' ** ''Catharanthus trichophyllus'' ''coriaceus'' (Bak) Pichon (Felanjirika) (rm) * ''[[Caucalis melanatha]]'' (Hoschter) Benth et Hook fils. (Tongotrandraka) (rm) * ''[[Cedrelopsis grevei]]'' Baillon. -- katafa, katrafaina, <u>katrafay</u>, katsafa, mampandry, mantora * ''[[Ceiba pentandra]]'' -- hazomorengy, kaboaka, kapoaka, kapôka, landahazobe, landihazobe, laoaty, moraingy, pamba, pemba, pembabe * ''[[Celosia trigyna]]'' L. (Velomitsotsorika) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' (L.) Urban, forma abreviata. (Talapetraka) (rm) * ''[[Centella asiatica]]'' -- anamanitra, anampetraka, anantahalaka, anantalapetraka, kiladitahalaka, korokorona, loviantsahonantanety, raivolesoka, silabola, talapetraka, viliantsahonantanety * ''[[Cephalanthus spathelliformis]]'' Baker. (Sidindranto) (rm) * ''[[Cerastinum africanum]]'' Oliv (Tsivahadrenikely) (rm) * ''[[Cerasus padus]]'' DC. (Paiso voaloboka) (rm) * ''[[Cereus]] sp.'' (Raketa) (rm) * ''[[Chadsia grevei]]'' -- amontilahy, monty, moty, tsivoninjao (jm) * ''[[Chapeliera madagascariensis]]'' AR. RH. (Ravimbolo) (rm) * ''[[Chassalia bojeri]]'' * ''[[Chassalia princei]]'' * ''[[Chenopodium ambrosioides]]'' Linné -- akatasavola, akatasoavaly, bemaimbo, <u>taimborontsiloza</u>, tainivorontsiloza, tetrolokoloko, tetrolokolona (rm, jm) * ''Chenopodium bonum henricum'' <small>Linné</small> (Takasimboloina) (rm) * ''[[Chenopodium murale]]'' Linné (Anambodihena) (rm) * ''[[Chlerodendron heretophyllum]]'' <small>R. Br.</small> (Fantsinakohoy) (rm) * ''[[Chromolaena odorata]]'' * ''[[Chrysanthellum indicum]]'' <small>Linné</small> (Trakambazimba) (rm) * ''[[Cineraria anampoza]]'' <small>Baker</small> (Anampoza) (rm) * ''[[Camphora officinarum|Cinnamomum camphora]]'' Linné. ''--'' <u>ravintsara</u>, ravitsara * ''[[Cinnamomum verum]]'' -- * ''[[Cinnamomum zeylanicum]]'' <small>Breyn</small>. -- andrembavinaveotra, hazokanelina, hazomanitra, kanelina, ravintsara * ''[[Cinnamosma fragrans]]'' <small>Baillon</small> -- fanalamangidy, [[mandravasarotra]], molotrobeantiniaina, motrebetinainy, (Mandravasarotra II) (rm)motrobeantinena, saro * ''[[Cinnamosma macrocarpa]]'' -- * ''[[Cinnamosma madagascariensis]]'' -- sakaihazo, sakarivohazo, vahabahatra * ''[[Cissampelos pareira]]'' <small>Linné</small>. (Vahivoriavina) (rm) * ''[[Cissampelos perrieri]]'' <small>Diels</small>. (Vahimavo) (rm) * ''[[Cissampelos]]'' sp. (Ramilelatra) (rm) * ''[[Cissus quadrangularis]]'' * ''[[Citrulus lanatus]] --'' hetsihetsy, makatendry, tsikiry, voabe, voaketrihetry, voamanga, voanketsihetsy, voantsikiry, voasavy, voazavo (jm) * ''[[Citrus aurantiifolia]]'' Swing. -- (Voasary makirana)angy, besenta, hangy * ''[[Citrus aurantium]]'' Linné. (''Citrus aurantium'' var. ) (Voatolongo) (rm) * ''[[Citrus hystrix]] -''- voangabe, voangibe * ''[[Citrus limon]]'' -- voasarimakirana * ''Citrus'' sp. (Voasary mandina) (rm) * ''[[Claoxylon bakerianum]]'' <small>Baillon</small> (Sitrakafavoa) * ''[[Cleistanthus boivinianus]] --'' tanatanampotsy * ''[[Cleistanthus madagascariensis]]'' * ''[[Cleistopholis madagascariensis]]'' * ''[[Clematis mauritiana]]'' <small>Lamarck.</small> (Farimaty) (rm) * ''[[Clematis trifida]]'' <small>Hook</small>. (Fotsivolomanoka) (rm) * ''[[Cleome gynandra]]'' * ''[[Cleome viscosa]]'' -- kiafafalahy (jm) * ''[[Clerodendrum hircinum]]'' ** ''Clerodendrum hircinum'' var. ''dentatum'' Moldenke. (Vanginamboa) (rm) *''[[Clerodendrum myricoides]]'' * ''[[Clerodendrum putre]]'' <small>Sch</small>. (Tsantsambaitra IV) (rm) * ''[[Clerodendrum pyrifolium]]'' <small>J.G. Baker.</small> (Vatoana) (rm) * ''[[Climatis mauritiana]]'' Lamarck. (Vahintseva) (rm) * ''[[Clitoria ternatea]]'' -- famehifary, vahintsikomba * ''[[Cnestis polyphylla]] -''- tokambahatra, tokambahatsa, tokambahitra, tokambahy, tongambahitsy, tongambiliotsio, tongombahiby, tsefaka, vahipika, voahento, voantsefaka, voapika, voasefaka, voasefakafotsy * ''[[Voanio|Cocos nucifera]]'' Linné ''-''- voanio * ''[[Coffea arabica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe gasy) (rm) * ''[[Coffea liberica]]'' <small>Pierre</small>. (Kafe Liberia) (rm) * ''[[Coleus aromaticus]]'' <small>Benth</small> (Ahibitsy) (rm) * ''[[Coleus bojeri]]'' <small>Baker</small> (Bororom-parihy) (rm) * ''[[Colocasia antiquorum]]'' <small>Sch</small> (Saonjo) (rm) * ''[[Colocasia esculenta]]'' ** ''[[Colocasia esculenta]]'' var. ''aquatilis'' (Saonjon-drano) * ''[[Combretum coccineum]]'' (← ''[[Quisqualis indica]]'') -- halaitra, tamenake (jm) * ''[[Combretum micrantum]]'' <small>G. Don</small> (Kankiliba) (rm) * ''[[Commelina benghalensis]]'' -- tsimativonoina * ''[[Commelina diffusa]]'' -- ahidimaño, tsimativonoina. * ''[[Commelina madagascariensis]]'' <small>Clarke</small> (Nifinankanga) (rm) * ''[[Commelina nudiflora]]'' <small>Linné</small> (Tsimativonoina) (rm) * ''[[Commiphora madagascariensis]]'' * ''[[Commiphora simplicifolia]]'' -- daro, fantsakatsa, fatsakatsa, mangory, sangatsy, sengatsy (jm) * ''[[Conyza aegyptiaca]]'' <small>Aiton (DC)</small> (Kelivoloina II) (rm) * ''[[Conyza garnieri]]'' <small>Klatt</small> (Miandramidrika) (rm) * ''[[Conyza hitella]]'' <small>A. de Candolle</small> (Dingandingantahalaka) (rm) * ''[[Cordia myxa]]'' -- lamotinalika, magora, <u>taindelokarana</u>, tsimiranjo (jm) * ''[[Cosmos bipinnatus]]'' <small>Linné</small> (Cosmos) (rm) * ''[[Craspidospermum verticillatum]]'' <small>Bojer</small> (Vandrika) (rm) * ''[[Crassocephalum bojeri]]'' <small>(DC) Robyns</small> (Kimalahona) (rm) * ''[[Crassocephalum rubens]]'' <small>(Jacquin) Sp Moore</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crassocephalum sarcobasis]]'' <small>DC</small> (Anandrambo) (rm) * ''[[Crinum asiaticum]]'' <small>Roxb</small> (Tsitsaontsaona) (rm) * ''[[Crotalaria diosmaefolia]]'' <small>Bentham</small>. (Voatelinondry) (rm) * ''[[Crotalaria fulva]]'' <small>Roxberg</small>. * ''[[Crotalaria retusa]]'' <small>Linné</small> -- akondrojaza, akondrongolo, ambarivatrindolo, amberivatrindolo, <u>ambiatindolo</u>, ambiatrindolo, andriambavibe, bosy, diankazolahy, faliakoho, famonoakoho, hintsakintsaka, kinesakinesa, kinsakinsa, kitsakitsanakoho, kitsakitsanankizy, kitsakitsandomohina, mangakely, tsiakondroakondro, tsimembo, tsingirigiry, 116 voapika * ''[[Crotalaria saltiana]]'' <small>Andrew</small>. (Ambiatrimbohitra) (rm) * ''Crotalaria'' sp. (Hazongaga II) (rm) * ''[[Crotalaria striata]]'' <small>DC.</small> (Voakirintsana) (rm) * ''[[Crotalaria tenuis]]'' <small>Baker</small>. (Foko) (rm) * ''[[Crotalaria xanthoclada]]'' <small>Bojer</small>. (Maitsoririnina I) (rm) * ''[[Croton catatii]]'' <small>Baillon</small>. (Andriambolafotsy) (rm) * ''[[Croton dichogamus]]'' * ''[[Croton malgassicus]]'' * ''[[Croton noronhae]]'' -- andriambavifoty, anizety, fanafa, fotsiavadika, fotsiavady, kitimaroanaka, ndriambolafotsy * ''Croton sp.'' (Somorona hazo) (rm) * ''[[Croton stannaeum]]'' <small>Baillon</small> (Sily) (rm) * ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' (← ''Ravensara aromatica'') -- avozo, havozo, havozomangidy, havozomanitra, hazomanga, hazomangalahy, hazomanitra, laposinty, ravintsara, tavolomanitra, voaravintsara * ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> (← ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small>) -- (Molaliambo) (rm) * ''[[Cryptostegia madagascariensis]]'' -- lombiro, lombiry (jm) * ''[[Cucurbita maxima]]'' Linné (Voatavo) (rm) * ''[[Cucumis melo|Cucurmis melo]]'' L. (Voatango vavy) (rm) * ''[[Cucurmis sativus]]'' L. (Voatango lahy) (rm) * ''[[Tamotamo|Curcuma longa]]'' L. -- gingisy, gingiza, <u>tamotamo</u>, vaza, vogotany * ''[[Curcuma zedoaria]]'' -- * ''[[Cussonia bojeri]]'' -- hazongoaika, hazotsara, tsiahilika, tsingila, tsingilo * ''[[Cussonia fraxinifolia]]'' <small>Baker</small> (Vatsilana) (rm) * ''[[Cussonia spicata]]'' * ''[[Cyanotis nodiflora]]'' <small>Kunt</small> (Evonevona) (rm) * ''[[Cyathula cylindrica]]'' <small>(Bojer) Moquin</small> (Tangongona) (rm) * ''[[Cymbopogon citratus]]'' -- veromanitra, fantakamanitra, fatakamanitra, fiahana, fiehana, verofehana, verofehina, veromafaika. * ''[[Cymbopogon nardus]]'' * ''[[Cynanchum andrigitrense]]'' <small>Choux</small> (Vahinato) (rm) * ''[[Cynara scolimus]]'' <small>L.</small> (Artichaut) (rm) * ''[[Cynodon dactylon]]'' <small>Pers</small> -- arampandrotra, arapandrotra, fandrahana, fandropalana, fandrotrarana, fandrotsana, firifiry, <u>horomainty</u>, kidesy, kidresy, kindrese, kindresy, ladintrambo, rampadrotsa, rapandrotra, vahitsitafitahady, vandrahana, volonaondry, volotsaka * ''[[Cynoglossum rochelia]]'' <small>DC</small> (Anamaoty) (rm) * ''[[Cyperus articulatus]]'' Linné -- bitono, <u>mita</u>, mito, moita, tsimitamita, vondoha * ''[[Cyperus compactus]]'' Lamarck (Fitohizam-balala) (rm) * ''[[Cyperus distans]]'' L.F. (Kirindrambohitra II) (rm) * ''[[Cyperus esculentus]]'' -- karekika, karepoka * ''[[Cyperus madagascariensis]]'' Roemer et Schultze (Vendramparihy, Zozoro) (rm) * ''[[Cyperus rotundus]]'' * ''[[Cyphostemma microdipterum]]'' (Baker) Descoings -- famakientana, <u>vahy famakientana</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Cabucala]] - [[Cadaba]] - [[Caesalpinia]] - [[Cajanus]] - [[Calantica]] - [[Calliandra]] - [[Calophyllum]] - [[Calopyxis]] - [[Calotropis]] - [[Cananga]] - [[Canarium]] - [[Cannabis]] - [[Canthium]] - [[Caperonia]] - [[Capsicum]] - [[Cardiospermum]] - [[Carica]] - [[Carissa]] - [[Casearia]] - [[Cassia]] - [[Cassinopsis]] - [[Cassytha]] - [[Catharanthus]] - [[Caucalis]] - [[Cedrelopsis]] - [[Ceiba]] - [[Celosia]] - [[Centella]] - [[Cephalanthus]] - [[Cerastinum]] - [[Cerasus]] - [[Cereus]] - [[Chadsia]] - [[Chapeliera]] - [[Chassalia]] - [[Chenopodium]] - [[Chlerodendron]] - [[Chromolaena]] - [[Chrysanthellum]] - [[Cineraria]] - [[Cinnamomum]] - [[Cinnamosma]] - [[Cissampelos]] - [[Cissus]] - [[Citrulus]] - [[Citrus]] - [[Claoxylon]] - [[Cleistanthus]] - [[Cleistopholis]] - [[Clematis]] - [[Cleome]] - [[Clerodendrum]] - [[Climatis]] - [[Clitoria]] - [[Cnestis]] - [[Cocos]] - [[Coffea]] - [[Coleus]] - [[Colocasia]] - [[Combretum]] - [[Commelina]] - [[Commiphora]] - [[Conyza]] - [[Cordia]] - [[Cosmos]] - [[Craspidospermum]] - [[Crassocephalum]] - [[Crinum]] - [[Crotalaria]] - [[Croton]] - [[Cryptocarya]] - [[Cryptostegia]] - [[Cucurbita]] - [[Cucurmis]] - [[Curcuma]] - [[Cussonia]] - [[Cyanotis]] - [[Cyathula]] - [[Cymbopogon]] - [[Cymbopogon]] - [[Cynanchum]] - [[Cynara]] - [[Cynodon]] - [[Cynoglossum]] - [[Cyperus]] - [[Cyphostemma]]'' === D === [[Sary:Datura innoxia Mill. flower, buds and foliage.jpg|vignette|278x278px|Kinakoho, ramiarana, ramiary (''[[Datura innoxia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Dactyloctenium aegypticum'' (Linné) P. Beauv (Ahitrombilahy) * ''Dalbergia purpurascens'' Baillon. (Hitsika). * ''Dalbergia'' sp. (Lanary). * ''Dalechampia clematidifolia'' Bojer (Teloravina) * ''Danais cernua'' Baker. (Bongontany) * ''Danais volubilis'' Baker. (Bongon-drano) * ''[[Datura alba]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) * ''Datura arborea'' Linné. (→ ''[[Brugmansia arborea]]'') * ''[[Datura innoxia]]'' (na ''Dature inoxia'') ''--'' (jm) * ''[[Datura tatula]]'' Linné. (Ramiary / Roingivy) -- kirary, ramiarana, voandramiary (jm) * ''[[Desmodium cajanifolium]]''. (Olana). * ''[[Desmodium canum]]'' SCHI et THEL. (Tsilavondrivotra). * ''[[Desmodium lasiocarpum]]'' Decaryi. (Lambohenjana). * ''[[Desmodium salicifolium]]'' DC. (Voapidrano). * ''[[Desmodium triflorum]]'' DC. (Voapibohitra). * ''[[Dianella ensifolia]]'' (L.) Redouté. (Kivondrombohitra) * ''Dichaetanthera cordifolia'' Baker. (Voatrotraka) * ''Dichaetanthera'' sp. (Hidina) * ''Dichapetalum chlorinum'' (Tul) Engler. (Voambahimazana) * ''Dichondra repens'' Forst (Telafoetra) * ''Dichrocephala latifolia'' DC (Ahibihidrina) * ''[[Dicoma incarna]]'' -- peha * ''Dicoryphe viticoides'' Baker (Tsitsihina) * ''[[Didierea madagascariensis]]'' -- sohongy, sogno, sogny, sony, soribarika (jm) * ''Didrostachys tenuifolia'' Benth. (Famahatra) * ''Didrostachys tenuifolia'' Bentham. (Roimainty II) * ''Dilobeia thouarsii'' R. et S. (Ramandriana) * ''Diodia sarmentosa'' Sweet. (Leiamenarana) * ''[[Dioscorea macabiha]]'' Jumelle et Perrier (Babangy) * ''[[Dioscorea oviala]]'' Baker (Oviala) * ''Diospyros sp.'' (Hazondriana) * ''Dodonaea madagascariensis'' Radlkofer. (Tsitoavana) * ''Dombeya'' sp. (Fimpona) * ''Dombeya'' sp. (Satrikoefamaratra) * ''[[Dracaena reflexa]]'' Baker. (Tavola) * ''Dracaena'' sp. (Hasina madinidravina) * ''[[Drosera madagascariensis]]'' ''--'' * ''[[Drosera ramanitacea]]'' Burchell. -- kimatanandro, mahatanando, <u>mahatanandomena</u> * ''Drymaria cordata'' Willd (Anantarika) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Dactyloctenium]] - [[Dalbergia]] - [[Dalechampia]] - [[Danais]] - [[Datura]] - [[Desmodium]] - [[Dianella]] - [[Dichaetanthera]] - [[Dichapetalum]] - [[Dichondra]] - [[Dichrocephala]] - [[Dicoma]] - [[Dicoryphe]] - [[Didierea]] - [[Didrostachys]] - [[Dilobeia]] - [[Diodia]] - [[Dioscorea]] - [[Diospyros]] - [[Dodonaea]] - [[Dombeya]] - [[Dracaena]] - [[Drosera]] - [[Drymaria]]'' === E === [[Sary:Eucalyptus amygdalina flower buds.jpg|vignette|276x276px| Kininina (''[[Eucalyptus amygdalina]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Elaeodendron sp.'' (Hazondrano II et III) * ''[[Elaeodendron oliganthum]]'' Baker (Fanazava I) * ''[[Eleonorus tristis]]'' Hackel (Ahitsoritra) * ''Elephantus scaper'' L. (Tambakotambako) * ''Embelia concinna'' Baker. (Takasina) * ''Embelia nummulariofolia'' Baker. (Tanterakala Vavy) * ''Embelia obovata'' Mez. (Tanterakala) * ''Embelia pyrifolia'' Wild. (Tanterakala Lahy) * ''Emilia bathiaei'' H. Humbert (Anamananajary) * ''Emilia citrina'' DC (Tsiontsiona) * ''Emilia graminea'' DC (Anantahalaka II) * ''[[Entada abyssinica]]'' (Vahikarabo) * ''[[Entada chrysostachys]]'' (Sweet) Drake. (Fano) * ''[[Enterospermum madagascariense]]'' -- masanjoana, masinjany, masinjoana, masonjana * ''Epallage anemonifolia'' DC (Anjavidy vavy) * ''Epallage dentata'' DC (Mafaitraty) * ''Equisetum rainosissimum'' Desf. (Kitohitohy) * ''Erigeron naudinii'' Bonnier (Aferontanimbohira madinika, Ahibahiny) * ''[[Eriobotrya japonica]]'' Lindl. (Bibasy) * ''Eriocaulon bifistulozum'' von Heurck (Kisangandrano vavy) * ''Eriosema procumbens'' Benth. (Fokondantra). * ''Erythroxylum discolor'' Bojer. (Taimboalavo) * ''Erythroxylum ferrugineum'' Cav. (Malaimbovony) * ''Erythroxylum gerardii'' Baker (Fanjoana) * ''Eucalyptus'' sp. (Kininimboasary) * ''Eucalyptus'' spp. -- kininina * ''Eugenia aromatica'' Linné. (→ ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'') (Jirofo) * ''Eugenia cyclophylla'' <small>Baker.</small> (→ ''[[Syzygium revolutum]]'' <small>(Wight) Walp.</small>) -- Voaoriory). * ''Eugenia jambolana'' L. (→ ''[[Syzygium cumini]]'' <small>(L.) Skeels.</small>) -- rotra, <u>robazaha</u>, rotrambazaha, rotravazaha, varotra * ''Eugenia phillyreaefolia'' <small>Baker</small> (→ ''[[Syzygium phillyreifolium]]'' <small>(Baker) Labat & G. E. Schatz</small>) -- (Rotra) * ''Eulalia villosa'' <small>(Thunb) Nees</small> (Mafáibaratra) * ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Euphorbia (section Tithymalus) emirnense'' Baker. (Fanovony) * ''[[Euphorbia hirta]]'' Linné -- ahidinono, ahidronono, aidinono, fampinonoana, kironono, tambavy, tanampotsihelika, tsimenamena, <u>zanraobera</u> (Jean Robert II) * ''[[Euphorbia alluaudii]]'' -- betondro, famata, famatabetondro (jm) * ''[[Euphorbia prostrata]]'' -- kimenamena (jm) * ''[[Euphorbia stenoclada]]'' -- famata, famatabotribotrika, famatabotrika, famata-hamatse, hamatra, hamatse, hamatsy, hamotse, lokofamata, mosotse (jm) * [[Euphorbia thymifolia|''Euphorbia'' ''thymifolia'']] Linné (Jean Robert I) * ''[[Euphorbia tirucalli]]'' -- famata, laro * ''[[Euphorbia tithymaloides]]'' (← ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'') -- bôridira (jm) * ''Euphorbia tulasneana'' Baillon. (Harina) * ''Evodia madagascariensis'' Baker. (Ampody madinika) * ''Evonymus elaeodendroides'' Loesener (Rangy) * ''Exacum quinquenervium'' Grisebach (Aferontany hazo) * ''Exacum tsimihety'' H. Humbert (Betarosa) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Elaeodendron]] - [[Eleonorus]] - [[Elephantus]] - [[Embelia]] - [[Emilia (zavamaniry)|Emilia]] - [[Entada]] - [[Enterospermum]] - [[Epallage]] - [[Equisetum]] - [[Erigeron]] - [[Eriobotrya]] - [[Eriocaulon]] - [[Eriosema]] - [[Erythroxylum]] - [[Eucalyptus]] - [[Eugenia]] - [[Eulalia]] - [[Eulophia]] - [[Euphorbia]] - [[Evodia]] - [[Evonymus]] - [[Exacum]]'' === F === [[Sary:Flacourtia indica fruit in Hyderabad W IMG 7482.jpg|vignette|224x224px|Jingôma, lamontiala, lamonty, lamotsy, lamoty, ramontsy (''[[Flacourtia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Faureo forficuliflora'' Baker. (Hazombaroa) * ''[[Fernandoa madagacrariensis]]'' -- somontsohy (jm) * ''[[Ficus apodocephale]]'' Baker. (Voarabe). * ''[[Ficus baroni]]'' -- amonta, amontambavy, amontana, amontandahy, aviavindahy, hafotra, nohondahy, nonokaberavina, nonokorovana, nonondahy, nonosay, voara, voarabe * ''Ficus megapoda'' Baker (→''[[Ficus polita]]'') (Aviavy, ''Mananona'') * ''[[Ficus melleri]]'' Baker. (Nonoka Beravina) * ''Ficus polyphlebia'' Baker. (Fompohona) * ''Ficus pyrifolia'' Lam. (Nonoka madinidravina) * ''[[Ficus sakalavarum]]'' -- adabo, adabobe, adabolatsaka, adabonkoera, adabonomby, dabolatsaka (jm) * ''Ficus soroceoides'' Baker. (Ampaly) * [[Ficus trichopoda|''Ficus'' ''trichopoda'']] Baker. (Aviavy) * ''[[Flacourtia indica]]'' (← ''Flacourtia ramontchi'' l'Hérit.) -- hazombavy, jingôma, lamoty, ramontsy, tsingoma, tsongoma, voalamoty, voatronaka, voavoa (jm) * ''Flagellaria indica'' L. (Vahipika) * ''Floscopa glomeraia'' Hasskarl (Mahaleomitatao) * ''[[Flueggea virosa]]'' (← ''Flueggea microcarpa'') -- atsikana, fantsikakolahy, kotika, kotikana, patikahoko, teto, voafotsikotikana (jm) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Faureo]] - [[Fernandoa]] - [[Ficus]] - [[Flacourtia]] - [[Flagellaria]] - [[Floscopa]] - [[Flueggea]]'' === G === [[Sary:Gossypium herbaceum 004.JPG|vignette|276x276px|Hasikitoky (''[[Gossypium herbaceum]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Geisoriza bojeri]]'' Baker (Tongolombato II) * ''[[Geranium simense]]'' Hochstetter (Mahatanandofotsy II) * ''[[Gerbera elliptica]]'' Humbert (Fotsiavadika, Kelivoloina I) * ''[[Gerbera hypochaeridoides]]'' Baker (Marovatra) * ''[[Gladiolus garniera]]'' Klatt (Kisesidahy) * ''[[Glochidion oreichtitum]]'' J. Leand. (Ahidratsy) * ''Gnaphalium luteo album'' L. (Ahipotsy II) * ''[[Gnidia danguyana]]'' Leandri. (Avoha) * ''[[Gomphocarpus cornutus]]'' Decaisne (Fanory) * ''[[Gomphocarpus fruticosus]]'' -- fandemy, faniry, fanoro, matsivina, poaka, tandemy, voamasivena * ''[[Gossypium herbaceum]]'' -- hasikitoky, landihazo (jm) * ''[[Grewia lavalanensis]]'' H. Bn. (Saily). * ''Grewia'' sp. (Mandrianketra) * ''Gunnera perpansa'' L. (Tangina) * ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'' -- [[ambiaty]] * ''[[Gymnosporia commiphoroides]]'' H. Perr (Roitsokina) * ''[[Gymnosporia divaricata]]'' Baker (Fantsimbala II) * ''[[Gymnosporia linearis]]'' (Linné fils) Loesener (Tsingilofilo) (jm) * ''[[Gymnosporia trigyna]]'' (Lamarck) Baker (Volanany) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Geisoriza]] - [[Geranium]] - [[Gerbera]] - [[Gladiolus]] - [[Glochidion]] - [[Gnaphalium]] - [[Gnidia]] - [[Gomphocarpus]] - [[Gossypium]] - [[Grewia]] - [[Gunnera]] - [[Gymnanthemum]] - [[Gymnosporia]]'' === H === [[Sary:Hypoxis angustifolia MS 3546.jpg|vignette|315x315px|Saonjonimpanaraka (''[[Hypoxis angustifolia]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Halleria ligustrifolia'' Baker. (Sesesoy) * ''Hartogiopsis trilobocarpa'' H. Perr (Befaroraotra) * ''[[Harungana madagascariensis]]'' (← ''Haronga madagascariensis'' Choisy) -- arongana, dity, fahotra, fohatra, haringana, haronga, harongambato, <u>harongana</u>, miangaroka * ''Helichrysum abbayesei'' Humbert (Ahitrandriana vavy) * ''Helichrysum cordifolium'' DC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum delicatissimum'' Humbert (Ahitrandriana lahy, Sesinkondana) * ''Helichrysum faradifani'' Scott Ellicot (Ahibalala) * ''[[Helichrysum gymnocephalum]]'' Humbert -- rambazina, rambiasina, <u>rambiazina</u> * ''Helichrysum hypnoides'' Viguier et Humbert (Tsantsambaitra III) * ''Helichrysum indutum'' Humbert (Ahipotsy I) * ''Helichrysum microcephalum'' ADC (Tsimanandra madinika) * ''Helichrysum plantago'' ADC (Soatsamay) * ''Helichrysum rusillonii'' Hochreutiner (Ahibalala) * ''Helichrysum selaginifolium'' Vig et Humbert (Sava) * ''Helichrysum sp.'' (Tsantsambaitra II) * ''Helichrysum subumbellatum'' H. Humbert (Kijanonovoy) * ''Helichrysum viguieri'' et ''ambositrense'' H. Humbert (Maimboakondro) * ''Hibiscus caerulescens'' H. Bn. (Hafotsokina I) * ''Hibiscus diversifolius'' Jacquin. (Roimainty) * ''Hieracium capense'' Linné (Anantahalaka I) * ''Hieracium madagascariensis'' DC (Kiramborambo) * ''Homalium axillare'' (Lamarck) Bentham (Hazombato) * ''Homalium oppositofolium'' Baillon (Tavolo rano) * ''Hydrocotyle bonariensis'' Lam. (Kiatondra fotsy) * ''Hydrocotyle hirta'' R. Br. ex A. Richard. (Viliabetsahona). * ''Hydrocotyle ranunculoides'' Linné fils. (Telafoetrandrano) * ''Hydrostachys goudotiana'' A. Juss. (Mandriandrano) * ''[[Hylocereus triangularis]]'' Britt (Tsiloteloriana) * ''Hyparrhonia rufa'' Stapf. (Veroferana) * ''Hypericum japonicum'' Thunb (Famalhaihaihana lahy) ** ''Hypericum japonicum'' var ''crispum'' Thunb (Betoerana) * ''Hypericum lalandii'' Choisy (Kianikanika) * ''[[Hyphaene coriacea]]'' -- babangy, lohakoko, lokoko, satra (jm) * ''Hypoestes calaminthoides'' Baker (Sarikimalaho I) * ''[[Hypoxis angustifolia]]'' Lamarck (Saonjonimpanaraka) * ''[[Hyptis pectinata]]'' Poiteau (Afolava) * ''Hyptis spicigera'' Bojer (Afolava antahalaka) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Halleria]] - [[Hartogiopsis]] - [[Harungana]] - [[Helichrysum]] - [[Hibiscus]] - [[Hieracium]] - [[Homalium]] - [[Hydrocotyle]] - [[Hydrostachys]] - [[Hylocereus]] - [[Hyparrhonia]] - [[Hypericum]] - [[Hyphaene]] - [[Hypoestes]] - [[Hypoxis]] - [[Hyptis]]'' === I === [[Sary:Ilex mitis - Cape Holly tree - berries detail 3.JPG|vignette|243x243px|Kamasina, lampivato, lapivahatra, nofotrakoho, tsialefitra, tsimidretsa, valolahy (''[[Ilex mitis]]'')]] [[Sary:Imperata cylindrica - Cogon grass.jpg|vignette|242x242px|Antsoro, fehana, saingona, tenina (''[[Imperata cylindrica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Ichnocarpus frutescens'' * ''[[Ilex mitis]] --'' hazondrano, kamasina, lampivahitry, lampivato, lapivahatra, manofotrakoho, monofotrakoho, nofotrakoho, talate, timpantrozona, tsialefitra, tsimendretsa, tsimidretra, tsimidretsa, tsimitety, tsimitretra, valolahy * ''Ilysanthes rotundifolia'' L. (Voanjomanga madinika an-tanety). * ''Impatiens firmula'' Baker (Silamoridrano) * ''Impatiens sp.'' (Kivolavola, Volavolanandrongo) * ''[[Imperata cylindrica]]'' Beauv -- antsoro, fakatenina, fehana, manevika, saingona, <u>tenina</u>, tenona, tsevoka (jm) * ''[[Indigofera arrecta]] Hochstetter'' ''--'' <u>aika</u>, engitra * ''Indigofera bojeri'' Baker. (Kijanolambala). * ''Indigofera glabra'' Linné. (Aika lahy). * ''Indigofera leucoclada'' Baker. (Fisatendro). * ''Indigofera mimosella'' Baillon. (Kiotsiotsiotany Lahy). * ''Indigofera pedunculata'' Baker. (Aika mena). * ''Indigofera'' sp. (Maitsokely). * ''[[Indigofera spicata]]'' * ''Indigofera stenossepala'' Baker. (Kiotsiotsiotany Vavy). * ''[[Indigofera suffruticosa]] -''- aika, engitra, hengitra * ''[[Indigofera tinctoria]]'' -- aika, angitra, engitra, fangira, fatotra, hengitra, kitsakitsa, lefitra, netsy, tapisakondry * ''Indigofora'' ''bojeri'' Baker (Kijanom-balala) * ''Inula perrieri'' Humbert Matfeld (Lelanomby) * ''[[Ipomoea aquatica]] --'' antarika * ''[[Ipomoea batatas]]'' Lam. -- <u>vomanga</u>, bageda, bokala (jm) * ''Ipomoea beraviensis'' Vatke (Vahindranavavy) * ''Ipomoea desmophylla'' Choisy (Kifolona) * ''Ipomoea medium'' Choisy (Vanjitra) * ''[[Ipomoea pes-caprae]]'' L. ''--'' lalanda, lalandandriaka, lalandana * ''Iresine herbstii'' (= ''Iresine diffusa'' f. ''herbstii'') * ''Iresine lindenii'' Hook (Belohalika) * ''[[Isolona madagascariensis]]'' -- ambary, kililo, ombary, ombavy, roimbary, roimbavy * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''[[Ixora hookeri]]'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ichnocarpus]] - [[Ilex]] - [[Ilysanthes]] - [[Impatiens]] - [[Imperata]] - [[Indigofera]] - [[Inula]] - [[Ipomoea]] - [[Iresine]] - [[Isolona]] - [[Ixora]]'' === J === [[Sary:Jatropha curcas at thenmala 2014 (1).jpg|vignette|Kimampotsy, kizika, salabo, savoa, tanantanambazaha, tanatanampotsy, voanongo ([[Savoa|Jatropha curcas]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Savoa|Jatropha curcas]]'' L. (Kinanomena) -- boy, ditin-kinana, kimampotsy, kinana, kinapotsy, kizika, salabo, savoa, taimboae, tanantanambazaha, tanantanampotsy, tanantanana, tanantanankisoa, tanapotsy, tanatana, tanatanafotsy, tanatanampotsy, tanatanana, tantàna, valavelo, voanongo (jm) * ''[[Jussiaea repens]]'' Linné. (Kiatondra) * ''[[Justicia tenella]]'' T. Anders (Solidandrano) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Jatropha]] - [[Jussiaea]] - [[Justicia]]'' === K === [[Sary:Kalanchoe prolifera 2019-12-13 6175.jpg|vignette|249x249px|Sodifafana (''[[Kalanchoe prolifera]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Kalanchoe daigremontiana]]'' (← ''Bryophyllum daigremontianum'') * ''[[Kalanchoe delagoensis]]'' (← ''Bryophyllum delagoense'') * ''[[Kalanchoe eriophylla]]'' <small>Hilsenb. & Boj. ex Tul.</small> -- kimavo, kimavokarana, rengirengy, sofinapaha. * ''[[Kalanchoe grandidieri]] -''- isaka, <u>lalampobohitsa</u>, mongy, sofisofy * ''[[Kalanchoe laxiflora]]'' <small>Baker</small> -- kilenga * ''[[Kalanchoe orgyalis]]'' <small>Baker</small> -- <u>toarenihazo</u> * ''Kalanchoe pannosa'' <small>Baker</small> (→ ''[[Kalanchoe eriophylla]]'') -- <u>rengirengy</u> * ''[[Kalanchoe pinnata]]'' (←''Bryophyllum pinnatum'') * ''[[Kalanchoe prolifera]]'' <small>R. Hamet</small> -- sodifafana * ''[[Kaliphora madagascariensis]]'' Hook fils. (Ranendo) * ''[[Keraudrenia macrantha]]'' (H. Bn) J. Arines. (Siandahy). * ''[[Kostletzkya adoensis]]'' (A. Rich) Mast. (Kotose) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Kalanchoe]] - [[Kaliphora]] - [[Keraudrenia]] - [[Kostletzkya]]'' === L === [[Sary:LantanaFlowerLeaves.jpg|vignette|Radriaka, tainakoho, taindelontsinoa (''[[Lantana camara]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Labramia costata'' (Hartog) Aubréville. (Votodingana). * ''[[Lactuca indica]]'' L. (Beroberoka) * ''Lagarosiphon madagascariensis'' Caspary (Kisangandrano) * ''[[Lagenaria siceraria]]'' (Molina) Standley (Voatavo Giga) * ''Laggera alata'' Linné (Arasoy) * ''[[Lantana camara]]'' Linné.-- radredreka, <u>radriaka</u>, riadriatra, tainakoho, taindelontsinoa (jm) * ''Laportea amberana'' (Baker) Leandri. (Ambera) * ''Lasiosiphon decaryi''. (Hazomalafana). * ''Lasiosiphon perrieri'' Leandri. (Avohambohitra) ; * ''Lathraeocarpa acicularis'' Bremeka mp. (Tsimarofy) * ''Laurembergia madagascariensis'' Schindler (Kalabotretra lahy) * ''Laurembergia veronicifolia'' (Bory) Schindler (Kiatondra mena) * ''Lautembergia ankafinensis'' Baillon Pax et Hoff (Kinanafotsy) * ''Lautembergia sp.'' (Karambito Vavy) * ''Lebeckia retamoides'' Baker. (Rongalahy). * ''Lemna paucicostata'' Linné. (Manotopotsy). * ''[[Leonotis nepetifolia]]'' -- halanjanahary, hazonjanahary, kilanjananahary, kitsotsoka, lanjalanjananahary, <u>lanjambola</u> * ''[[Leptadenia madagascariensis]]'' -- mojy, taratarika, tarikarika, taritarika, vaheronto, vahirano, vahironto, vahirontovavy (jm) * ''Leptolaena pauciflora'' Baker (Larokaitkana) * ''Linociera tropophylla'' Perrier de la Bathie. (Tsilambozana). * ''Lippia citriodora'' Linné. (Kinina Oliva) ; * ''Lissochilus plantagineus'' H. Perr. (Tongolombato I) * ''Lissochilus vaginatum'' n.n. = ''Eulophia madagascariensis'' Kranzl. (Tongolomboalavo) * ''Lobelia filiformis'' Lamarck. (Kimangamanga). * ''Lophotocarpus guyanensis'' Michaux (Vilahy betsahona am-parihy) * ''Loudetia madagascariensis'' (Baker) Bosser (Menariana) * ''Ludwigia abyssinica'' A. Richard. (Kiatondra lahy) * ''Ludwigia octovalvis'' (Jacquin) Raven. (Molalia) * ''Ludwigia octovalvis s. espèce sessiliflora'' (J.) Raven. (Voangindrano I). * ''Lycopodiella cernua'' (L.) Pichi Sermolli. (Tongotsokina). * ''Lycopodium clavatum'' Linné. (Tongotsokina) * ''[[Lygodium lanceolatum]]'' Desv. -- famatotrakanga, <u>fandrikakanga</u>, karakarantoloho, karakaratoloho, kidito * ''Lysimachia rhumeriana'' Vatke. (Voahangindrano II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Labramia]] - [[Lactuca]] - [[Lagarosiphon]] - [[Lagenaria]] - [[Laggera]] - [[Lantana]] - [[Laportea]] - [[Lasiosiphon]] - [[Lathraeocarpa]] - [[Laurembergia]] - [[Lebeckia]] - [[Lemna]] - [[Leonotis]] - [[Leptadenia]] - [[Linociera]] - [[Lippia]] - [[Lissochilus]] - [[Lobelia]] - [[Lophotocarpus]] - [[Loudetia]] - [[Ludwigia]] - [[Lycopodiella]] - [[Lygodium]] - [[Lysimachia]]'' === M === [[Sary:Melia azedarach 01433.jpg|vignette|Voandelaka (''[[Melia azedarach]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Macaranga cf alnifolia'' Baker (Mokanarana) * ''Macaranga cf echinocarpa'' Baker. (Fananimena) * ''Macaranga cuspidata'' Baillon. (Aposa) * ''Macaranga mongue'' Baillon (Mongy) * ''Macaranga ribesioides'' Baker var. ''longifolia'' Leandri (Karambito I) * ''Macaranga sphaerophylla'' Baker (Mongofasina) * ''[[Maerua filiformis]]'' Drake -- akaonala, akohonala, sarifilao, sasavalahy, solenty, soletry, soletsy, somanga, somangileta, somangy, tohiravina, tsimangy (jm) * ''Maesa trichophlebie'' Baker. (Voarafy). * ''Malva verticillata'' Linné. (Miakany) * ''[[Mangifera indica]]'' L. -- borabe, enbe, kitamoamoa, maitsoantitra, <u>manga</u> * ''[[Manihot esculenta]]'' (na ''Manihot utilissima'' Pohl.) -- amanga, ambazaha, avolona, balafanajaha, balafanapaka, balahazo, barara, belahazo, bononòka, hogo, kajaha, kazaha, mahogo, mangahazo, matreoka, mbalahazo, mbazaha, mohogo, ovihazo, rompotra, tsiveritelo, tsoritsoriny, vihazo, vomangahazo * ''Marattia microcarpa'' Mett. (Tsipaho II). * ''Marchantia sp.'' (Vahohotany) * ''Mariscus sp.'' (Kirindrambohitra I) * ''[[Marsdenia verrucosa]]'' -- berabohy, beraboka, boka, bokabe, bokalahy, haboka, tsingovio (jm) * ''Mascarenhasia arborescens'' DC var. ''geayi'' (Costantin et Dubois) Boiteau (Kidroa) * ''[[Mascarenhasia lisianthiflora]]'' (Bojer) ADC -- angalora, barabanja, befaroraotra II, gidroa, gidroala, gidroanala, gidroandrano, gidronosy, godroa, godroala, godroanala, hazompika, kidroala, kidroalahy, kokomba, tandrokosy, vonifotsy (jm) * ''Medinilla'' sp. (Takasina II) * ''Medinilla'' sp. (Voatotongana) * ''[[Melaleuca quinquenervia]]'' -- kininindrano, niaoly * ''Melanthera'' sp. (Karaoty soavaly) * ''[[Melia azedarach]]'' Linné. (Voandelaka) (jm) * ''Melinis minutiflora'' Palisot de Beauvois (Menakapaha) * ''Mentha sp.'' (Solila) * ''Mesanthemum rutenbergianum'' Kornicke (Fotsivolo) * ''Micranthus oppositifolius'' Wendland (Sarikimalaho II) * ''Micromeria flagellaris'' Baker (Ahibandana) * ''Micronychia tsaratana'' (Baker) Capuron anc. Rhus (Tarentana) * ''Mimosa latispinosa'' Lamarck. (Roikina / Roimainty III) ; * ''[[Mimosa pudica]]'' <small>L.</small> -- amboafotsikely, amboafotsitenda, anakoay, anakoe, anankoay, kelimanjakalanitra, matirorona, matirosana, ramirena, ramiria, ramorena * ''Mimulus madagascariensis'' Bentham. (Voanjomanga lahy) ; * ''Mohria caffrorum'' Desvaux. (Manilahy). * ''[[Mollugo nudicaulis]] ficoides'' <small>Lamarck</small>. (→ ''[[Paramollugo nudicaulis]]'' <small>(Lam.) Thulin</small>) (Aferontany). * ''[[Momordica charantia]]'' -- mafaibe, margôza, margôzy * ''[[Moringa oleifera]]'' -- anambo, anamorongo, ananaboringa, [[ananambo]], felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo (jm) * ''[[Moringa drouhardii]] --'' hazomalanga, maroseranana, marosirana (jm) * ''[[Mucuna pruriens]]'' DC. (Takilotra). * ''Muhlenbeckia platyclada'' Meisner. (Tavy Hasina). * ''Mundulea barclayi'' (Telfair) Viguier. (Fanamo I). * ''Mundulea pauciflora'' Baker. (Ranongoaka II). * ''Mundulea sericea'' (Will) Chevalier. (Fanamo II). * ''Mundulea suberosa'' Bentham. (Ranongoaka I). * ''[[Murdannia nudiflora]]'' (← ''Commelina nudiflora'') -- ahidimaño, andranahake, tsimativonoina (jm) * ''[[Musa paradisiaca]]'' -- akondro, batavia, fontsilahy, fontsy, hontsy, horita, katakata, kifapanonotsy, mavokely, otsy, tsienamboa * ''[[Musa sapientium]]'' Linné. (Akondro). * ''Mussaenda arcuata'' Poiret. (Tsantsambaitra / Tsikirity) * ''Mussaenda vestita'' Baker. (Fatora) * ''Myrica bojariana'' Baker. (Lakarano) ; * ''Myrica rugulosa'' Baillon. (Sorabatana). * ''Myrica spathulata'' Mirbel. (Sarindrahaika) ; * ''Myrothamnus moschatus'' Niedenzu. (Maharaoka). * ''Mystroxylon aethiopicum'' (Thunb.) Loesener (Fanazava II) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Macaranga]] - [[Maerua]] - [[Maesa]] - [[Malva]] - [[Mangifera]] - [[Manihot]] - [[Marattia]] - [[Marchantia]] - [[Mariscus]] - [[Marsdenia]] - [[Mascarenhasia]] - [[Medinilla]] - [[Melaleuca]] - [[Melanthera]] - [[Melia (zavamaniry)|Melia]] - [[Melinis]] - [[Mentha]] - [[Mesanthemum]] - [[Micranthus]] - [[Micromeria]] - [[Micronychia]] - [[Mimosa]] - [[Mimulus]] - [[Mohria]] - [[Mollugo]] - [[Momordica]] - [[Moringa]] - [[Mucuna]] - [[Muhlenbeckia]] - [[Mundulea]] - [[Murdannia]] - [[Musa (zavamaniry)|Musa]] - [[Mussaenda]] - [[Myrica]] - [[Myrothamnus]] - [[Mystroxylon]]'' === N === [[Sary:Nasturtium officinale kz11.jpg|vignette|208x208px|Anandrano ([[Nasturtium officinale]])]] [[Sary:Plant nicotiana tabacum.jpg|vignette|312x312px|Lobaka, parakigasy, paraky, tambako ([[Nicotiana tabacum]])]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Nasturtium barbareaeafolium'' Baker (Tomoa) * ''[[Nasturtium officinale]]'' R. Br. -- [[anandrano]] * ''Nastus borbonicus'' J.F. Gmelin (Volo) * ''Nauclea cuspidata'' Baker. (Voamalompangady) * ''Nelsonia campestris'' R. Brown (Sirasirakanify) * ''Nematostylis loranthoides'' Hook. (Maroatody) * ''[[Neobeguea mahafaliensis]]'' -- andipasy, andy, bemahova, handy, hazolava (jm) * ''Neotina isoneura'' (Radlk) Capuron. (Ody Fo) * ''[[Nepenthes madagascariensis]]'' Poir. (Berakotra). * ''[[Nephelium let-chi]]'' Camb. (Latosy) * ''Nephrolepis tuberosa'' (Bory) Prantl. (Kivainga) * ''Nesogenes glandulosus'' (sp) (Scott Elliot) Wildr. (Tamboronomby) * ''Neyraudia arundinacea'' (L.) Henrard (anc. ''arundo mad.'') (Fataka) * ''Nicandra physaloides'' Gaertner. (Gaboreda) * ''Nicholsonia barbata'' (Linné) De Candolle. (Vonjy). * ''Nicholsonia diversifolium'' Poiret. (Vonjy lahy). * ''[[Nicotiana tabacum]]'' Linné. -- bekira, dary, dobibika, dolibika, dorindobaka, fitsako, hitsiky, lobaka, maimbobe, parakigasy, paraky, paraky gasy, sata, tambako, tobaka, tombako, tsisata, tsitata * ''Nidorella chrysocoma'' DC (Angamay) * ''[[Noronhia]]'' spp. -- laitra, tsilaitra * ''Nuxia grandifolia'' Scott Elliot. (Lambinana Tambonaika) * ''Nuxia oppositifolia'' (Hochst) Bentham. (Lambinana (Btl)) * ''Nuxia pachyphylla'' Baker. (Hazongaga) * ''Nuxia verticillata'' Lamarck. (Lambinana (Aga)) * ''[[Nymphea stelleata]]'' Willd. ([[Voahirana|Tatamo]]) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Nasturtium]] - [[Nastus]] - [[Nauclea]] - [[Nelsonia]] - [[Nematostylis]] - [[Neobeguea]] - [[Neotina]] - [[Nepenthaceae|Nepenthes]] - [[Nephelium]] - [[Nephrolepis]] - [[Nesogenes]] - [[Neyraudia]] - [[Nicandra]] - [[Nicholsonia]] - [[Nicotiana]] - [[Nidorella]] - [[Noronhia]] - [[Nuxia]] - [[Nymphea]]'' === O === [[Sary:Ocimum gratissimum (21913853081).jpg|vignette|Romba, rombabe, rombanakoho (''[[Ocimum gratissimum]]'')]] [[Sary:Hint inciri - Indian fig - Opuntia ficus-indica 01.JPG|vignette|Raketa (''[[Opuntia ficus-indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Ocimum canum]]'' Sims (Kirijana) -- karanzane, kirangay, kiranjay, kirijana, mampivehana, romba, rombakely, rombiromby, rombovola (jm) * ''[[Ocimum gratissimum]]'' Linné (← ''Ocimum guineense'') -- romba, rombabe, <u>romban' akoho</u>, romby (jm) * ''[[Ocimum suave]]'' na ''[[Ocimum gratissimum]]'' -- rombabe, romby * ''[[Olax lanceolata]]'' -- ambihotse, ambihotsy (jm) * ''Oldenlandia caffra'' Eyckl et Zeyh. (→ ''[[Cordylostigma virgatum]]'') (Ahibitsika) -- kimalomata, matoakely, rongonintany, tsipipika, voandrongonitany * ''Oldenlandia heynii'' Oliver. (Arintany) * ''Oliganthes pseudocentauropsis'' Humbert (Hazomboay) * ''Oncostemon'' sp. (Hazotohodahy) * ''[[Operculicarya decaryi]]'' -- japy, jaby (jm) * ''Ophicolea floribunda'' (Bojer) Perrier (Voalava) * ''Ophio glossum''. (Tokan-tsofina) * ''[[Opuntia ficus-indica]]'' Linné (Raketa) * ''Ottelia ulvae folia'' Buch (Lopatra) * ''Oxalis corniculata'' Linné. (Kimamy). * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Ocimum]] - [[Olax]] - [[Oldenlandia]] - [[Oliganthes]] - [[Oncostemon]] - [[Operculicarya]] - [[Ophicolea]] - [[Ophio]] - [[Opuntia]] - [[Ottelia]] - [[Oxalis]]'' === P === [[Sary:Pachypodium brevicaule 107837097.jpg|vignette|279x279px|Sakarivombato (''[[Pachypodium brevicaule]]'')]] [[Sary:RIPerseaGratissima.jpg|vignette|336x336px|Zavôkà (''[[Persea gratissima]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Pachypodium brevicaule]]'' Baker (Sakarivombato) * ''Pachytrophe dimepata'' Bureau. (Mahanoro lahy) * ''[[Paederia argentea]]'' A. Richard. (Kotrokantsina) * ''[[Paederia majungensis]]'' -- laingovahira, lengo, lengobe, lengomaimbo (jm) * ''[[Paederia thouarsiana]]'' ''--'' * ''[[Pandanus utilis]]'' <small>Bory</small>. (Vakoana). * '''''[[Parkinsonia aculeata]]'' -- (jm)''' * ''[[Passiflora stipulata]]'' Aublet. (Giranadela) * ''[[Paullinia pinnata]]'' L. -- famehivala, famevala, fany, kihosa, kiosa, marirana, masonombilahy, vahifamehivala, vahifitoaty, vahikony, vahimarinanga, vahimarirana, <u>vahy famehivala</u> (jm) * ''Pavonia bojeri'' Baker. (Hafotrakanga) * ''Pavonia urens'' Linné. (Tsontsona). * ''[[Pedilanthus tithymaloides]]'' (→ ''[[Euphorbia tithymaloides]]'') -- bôridira * ''Pellaea goudotii'' Kuntz var. ''compacta'' Bonaparte (Ampangavy) * ''Pellaea viridis'' (Forok) Prantl (Ampanganamalon'a) * ''Pentanisia veronicoides'' Baker. (Voalobotany) * ''[[Pentatropis nivalis]]'' -- tinaikibo (jm) * ''[[Pentopetia androsaemifolia]]'' Decaisne (Tandrokosy II) * ''Pentopetia androsaemifolia'' Decaisne (Vahitandrokosy) * ''Peperomia baronii'' Baker. (Toareny) * ''Peperomia'' sp. (Toareny vavy) * ''[[Perichlaena richardii]]'' <small>Baill</small>. -- malainkisaraka, tohonambay * ''[[Persea gratissima]]'' Gaert. ([[Zavôka|Zavoka]]). * ''Peucedanum capense'' Sonder. (Fanivapotsy) * ''Phaseolus'' sp. (Vahinondry). * ''Phellolophium madagascariensis'' Baker. (Tsileondroaho) * ''Philippia sp.'' (Anjavidy lahy, Kiringy, Kisia) * ''[[Phragmites australis]]'' (jereo ''[[Phragmites mauritianus]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phragmites mauritianus]]'' (jereo ''[[Phragmites australis]]'') -- bararata, katsaka, katsaoka, volotara (jm) * ''[[Phyllanthus amarus]]'' (jereo ''[[Phyllanthus niruri]]'') -- ambanivoa, anakatsotsy (jm) * ''[[Phyllanthus casticum]]'' -- faintina, hazontanalahy, hazontanty, hazotana, hazotanty, sagnira, taintona, tentina (jm) ** ''Phyllanthus casticum'' var. ''madagascariensis'' Leandri (Repika) * ''[[Phyllanthus decipiens]]'' <small>(Baillon) Muller d'Argovie</small> (Hazotanalahy) * ''[[Phyllanthus cf echinocarpa]]'' <small>Baker.</small> (Haga) * ''[[Phyllanthus niruri]]'' -- anakatsotsy (jm) * ''Phyllanthus nummulariaefolius'' Poiret (Rimorimo) * ''Phyllanthus sp.'' (Antilafoetra) * ''Phyllanthus sp.'' (Hazotana) * ''Phyllarton bojerianum'' DC (Zahana) * ''Phymatodes scolopendria'' (Burm) Ching. (Tsiampanga). * ''Physalis alkekengii''. (Kelimatoa) * ''[[Physalis peruviana]]'' Linné. (Voanantsindrana) * ''[[Physena madagascariensis]]'' Noronba ex Thouars (Resonjo) * ''Phytolacca abyssinica'' Jacquin. (Vahivoraka). * ''Phytolacca dodecandra'' l'Heritier. (Tambonoa II) * ''Phytolacca goudotii'' Briq. (Mandemoka * ''Pigeum africanum'' Hooker fils. (Sary * ''Pimpinella ebracteata'' Baker. (Aferontanimbohitra) * ''[[Piper cubeba]]'' Linné. (Betel marron) * ''[[Piper nigrum]]'' Linné. (Poivre) * ''[[Piper pyrifolium]]'' Vahl. (Tsiperifery) * ''[[Piper subpeltatum]]'' Willd. (Voanotonotra). * ''[[Pistia stratiotes]]'' Linné (Azafy na tsikafonkafona) * ''[[Pithecellobium dulce]]'' Bentham. -- kilimbazaha (jm); * ''Plantago tanalensis'' Baker. (Azafimbohitra). * ''Plectaneia elastica'' Jumelle et Perrier (Vahitsipilo) * ''[[Plectranthus amboinicus]]'' -- balisama, balsama (jm) * ''Plectranthus hoslundioides'' Scott Elliot (Felantanitely) * ''Plectranthus madagascariensis'' Benth (Farimaso) * ''Plectronia'' sp. (Tomenjana) * ''[[Pluchea bojeri]]'' -- famonty, famonto, famoty, samoty, samonty (jm) * ''[[Pluchea grevei]]'' -- famonty, famoty, samonta (jm) * ''[[Plumbago aphylla]]'' -- kifafalahy, kitohy, motimoty, tsibolo (jm) * ''[[Plumeria alba]]'' Linné (Frangipanier) * [[Plumeria rosea|''Plumeria'' ''rosea'']] Linné (Frangipanier) * ''[[Plumeria rubra]]'' -- (jm) * ''[[Poivrea coccinea]]'' DC (Halaitra) * ''[[Poivrea phaneropetala]]'' H. Perrier ([[Tamenaka (zavamaniry)|Tamenaka]]) * ''Polycline proteiformis'' H. Humbert (Jiramainty) * ''Polygonum lanigerum'' R. Br. (Tambonoa) * ''Polygonum senegalense'' Meisner. (Arivotaombelona) * ''Polyscias sp.'' (Hazotsora, Tsingatry) * ''Polystachia'' sp. (Valily lahy) * ''[[Portulaca oleracea]]'' L. -- anamatavy, ananjabora, botrabotra, fandrianomby, kalabotretra, <u>kalabotretraka</u>, kambo, kibotrabotra, taikombelahy, tsibotrabotra, tsikobokobondanitra (jm) * ''Potamogeton javanicus'' Hasskarl. (Somotra Hakàka). * ''Pothos chapelieri'' Scot (Ramatsatso I) * ''[[Prunus africana]]'' na ''[[Pygeum africanum]]'' -- paisoala, saripaiso * ''[[Psiadia altissima]]'' -- dingadinga, dingadingambazaha, dingadingana, dingandingana, mantavazana, rinarina, voaramonina * ''Psiadia angustifolia'' H. Humbert (Dingandahy) * ''Psiadia salviaefolia'' Baker (Kimalahogasy) * ''[[Psidium cattleyanum]]'' Sabine. ([[Goavy]] tsinahy) * ''[[Psidium guajava]]'' -- angavo, gavo, gavy, goava, goavy (jm) * ''[[Psidium pomiferum]]'' Linné. (Goavy fotsy) * ''Psorospermum androsaemifolium'' Baker (Tsifady II) * ''Psorospermum cerasifolium'' Baker (Hazomafaitra) * ''Psorospermum Fanerana'' Baker (Tsifady I) * ''Psorospermum sp.'' (Tsifady lahy) * ''Psychotria'' sp. (Voamasondrainibe) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Aniandro) * ''Pterocolon decurrens'' S. Moore (Parakinjirika) * ''[[Punica granatum]]'' Linné. (Ampongambendanitra) * ''Pycnoneurum junciforme'' Decaisne (Fokotohata) * ''Pycreus mundtii'' Nees. (Ahibita) * ''Pycreus polystachyus'' P. Beauvais * ''Pycreus sp.'' (Lohakoho) * ''[[Pygeum africanum]]'' (= ''[[Prunus africana]]'') * <u>''Pyracantha'' sp. ou ''Crataegus'' sp. (petites mandarines)</u> * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Pachypodium]] - [[Pachytrophe]] - [[Paederia]] - [[Pandanus]] - [[Parkinsonia]] - [[Passiflora]] - [[Paullinia]] - [[Pavonia]] - [[Pedilanthus]] - [[Pellaea]] - [[Pentanisia]] - [[Pentatropis]] - [[Pentopetia]] - [[Peperomia]] - [[Perichlaena]] - [[Persea]] - [[Peucedanum]] - [[Phaseolus]] - [[Phellolophium]] - [[Philippia]] - [[Phragmites]] - [[Phyllanthus]] - [[Phyllarton]] - [[Phymatodes]] - [[Physalis]] - [[Physena]] - [[Phytolacca]] - [[Pigeum]] - [[Pimpinella]] - [[Piper]] - [[Pistia stratiotes|Pistia]] - [[Pithecellobium]] - [[Plantago]] - [[Plectaneia]] - [[Plectranthu]] - [[Plectronia]] - [[Pluchea]] - [[Plumbago]] - [[Plumeria]] - [[Poivrea]] - [[Polycline]] - [[Polygonum]] - [[Polyscias]] - [[Polystachia]] - [[Portulaca]] - [[Potamogeton]] - [[Pothos]] - [[Prunus]] - [[Psiadia]] - [[Psidium]] - [[Psorospermum]] - [[Psychotria]] - [[Pterocolon]] - [[Punica]] - [[Pycnoneurum]] - [[Pycreus]] - [[Pygeum]] - [[Pyracantha]]'' === Q === [[Sary:Quassia indica 30.JPG|vignette|230x230px|Bemafaitra, farafaka, fatraina, mangafoky, samandora (''[[Quassia indica]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Quassia indica]]'' (na ''Samadera indica'') -- afatraiña, bemafaitra, bifetry, farafaka, fatraina, fatrain-drazana, mangafoky, menavoiny, samandora, simaroba * ''Quisqualis indica'' (→ ''[[Combretum indicum]]'') * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Quassia]]'' - ''[[Quisqualis]]'' === R === [[Sary:Ricinus communis Rącznik pospolity 2024-01-20 Malaga 02.jpg|vignette|277x277px|Kinana (''[[Ricinus communis]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Radamaea montana'' Benth. (Tambarasaha) * ''Ranunculus pinnatus'' Poiret. (Afontany) * ''Ravensara aromatica'' → ''[[Cryptocarya agathophylla]]'' * ''Ravensara ovalifolia'' <small>Danguy</small> → ''[[Cryptocarya ovalifolia]]'' <small>(Danguy) van der Werff</small> -- (Molaliambo) * ''Reissantia angustipetala'' (H. Perrier) N. Hallé (Anc. ''Hippocratea'') (Fanolehana I) * ''Rhodocodon madagascariensis'' Baker. (Tongolontotozy) * ''Rhodosepala pauciflora'' Baker. (Tamborokisoa) * ''[[Rhopalocarpus lucidus]]'' -- hazondrenetsy, hazondrengetsy, hazondringitra, rengitra, rengitrabe, talafotsy, talafoty, taolafoty (jm) * ''[[Ricinus communis]]'' Linné -- fampinonoana, kimanga, kinamena, <u>kinana</u>, kinanamena, mangarahana, tanantanamanga, tanatana, tanatanamanga, tanatanamena, tanatanankisoa, tseroka (jm) * ''[[Rubus apetalus]]'' Poiret. (Roifotsy) * ''[[Rubus pauciflorus]]'' Baker. (Roimainty II) * ''[[Rubus rosaefolius]]'' (Linné) Baker. (Voaroitsaka). * ''Rumex bequaertii'' de Wildemann. (Bolela) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Radamaea]] - [[Ranunculus]] - [[Ravensara]] - [[Reissantia]] - [[Rhodocodon]] - [[Rhodosepala]] - [[Rhopalocarpus]] - [[Ricinus]] - [[Rubus]] - [[Rumex]]'' === S === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' [[Sary:Syzygium aromaticum on tree.jpg|vignette|Jirofo, karafoy (''[[Syzygium aromaticum]]'')]] * ''Sabaea brachyphylla'' Grisebach (Tsakomanta lahy) * ''Sabicea diversifolia'' Persoon. (Sefa) * ''[[Saccharum officinarum]]'' -- andrefo, farimainty, farimanga, fary, fia-pary, fisika, lailay, lengompary, mavotohona, ongompare (jm) * ''Salix madagascariensis'' Baker. (Siho). * ''[[Salvadora angustifolia]]'' Turill. -- sasavy, tanisy, tsingilo (jm) * ''[[Salvia coccinea]]'' Linné (Romba madinika) * ''Salvia cryptoclada'' Baker (Kanda II) * ''Sarcobotrya stringosa'' (Benth) R. Viguier. (Voavoananakova). * ''Satyrium'' sp. et ''Cynorchis'' sp. (Voatadidy). * ''Schefflera bojeri'' (Seeman) Viguier (Alomanaka) * ''Schefflera helleana'' Bernadi (Tsingila) * ''Schefflera longepedicellata'' (Lecomte) Bernadi (Felatanamanahary) * ''Scleria griegifolia'' (Riedley) Raynal (Kirindrambohitra, Kirindrandrano, Ravindahasa) * ''[[Sclerocarya birrea]]'' -- sakoa, sakoana, voankatsoa ** ''Sclerocarya birrea'' subs. ''caffra'' (←''Sclerocarya caffra'' ← ''Poupartia caffra'') -- sakoa, sakoana, voankatsoa (jm) * ''[[Scoparia dulcis]]'' L. -- fafatsambo, famafa, famafampanavy, famafampaniry, famafasambo, famafatsambo, hazomamosarikasy, hazomamy, jamalanjirika, tsianjiajia, tsijiajia, tsinjiajia (jm) * ''Secamone glaberrima'' (K. Sch) Choux (Vahimena) * ''Secamone tenuifolia'' (Kindrono, Sanatry) * ''Selaginella fissidentoides''. (Tanantrandraka II). * ''Selago muralis'' Linné. (Manahahàha) * ''Senebiera didyma'' Pers. (Tsingita) * ''Senecio ambositrensis'' Humbert (Hanindraisoanampondra) * ''Senecio canaliculatus'' Bojer ex DC (Kelimavítrika) * ''Senecio cochlearifolius'' Bojer ex DC (Anjevy) * ''Senecio decaryi'' Humbert (Rambontsoavaly II) * ''Senecio faujasioides'' Linné (Kimamboiboy) * ''Senecio hildebrandtii'' Baker (Rambontsoavaly I) * ''Senecio longiscapus'' Bojer ex DC (Menavitrana) * ''Senecio multibracreatus'' Bak (Angeambohitra) * ''Senecio resectus'' Bojer ex DC (Ahipanala) * ''Senecio vittarifolius'' Bojer in DC (Anantsongontany) * ''[[Senna alata]]'' (← ''Cassia alata'') -- anjananjana (jm) * ''Senna fistula'' (← ''Cassia fistula'') * ''[[Senna occidentalis]]'' (← ''Cassia occidentalis'') ''--'' sagnatrindolo, sanatrindolo, saringoazy, tsatsinangatra, tsirokinangatra, tsirorokanangatra, tsorokanangatra, tsororangatra, tsotsorinangatra, vantsiraokonangatra, voanembanalika, voanembanamboa, voanjary, voantsiraokonangatra, voantsirokinimaro, voantsiroko, voantsorokanangatra, voatsokonangatra, vonjara (jm) * ''Sepramacoce ocymoides'' Burman. (Ambotona) * ''Sesamum indicum'' DC. (Voanaho). * ''[[Sesbania madagascarensis]]'' -- katsakatsa (jm) * ''Sesbania rostrata'' (←''Sesbania punctata'' DC.) (). -- fanaravoana, katsakatsaka, kintsakintsana, manjato, velonasara * ''[[Sida parvifolia]]'' DC. (Mandravasarotra vavy) * ''Sida spinosa'' ''-''- mandravasarotra (jm) * ''[[Sida urens]]'' Linné. (Satrikoefamaratra / Sindahoro) * ''Siegesbeckia abyssinica'' Olivier (Kiravita) * ''[[Siegesbeckia orientalis]]'' Linné -- <u>ditinangatra</u>, <u>Fanisindoloratsy</u>, mandalodiaraikitra, satrikoazamaratra, satrikoefamaratra, tsivadihana * ''Smilax kraussiana'' Meiss. (Fandrikibodisy). * ''Smithia chamaechrista'' Benth. (Fanivamena). * ''[[Solanum aethiopicum]]'' -- * ''[[Solanum americanum]]'' -- amelo, anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo, melo (jm) * ''Solanum auricula tum'' Ait. (Sevabe) * ''Solanum erythracantum'' Baker. (Sakaifantsinakohoy) * ''Solanum indicum'' Linné. (Voampoana / Voanatindrana) * ''Solanum nigrum'' Linné. (Anamafaika / Anamamy) * ''Solanum nodiflorum'' jacquin. (Anamamy) * ''Solanum'' sp. (Voanjomora) * ''Sonchus oleraceus'' L. (Anamboraka) * ''Sparmannia discolor'' Baker. (Fantsimbala III) * ''Sphenomeris chusanae''. (Kondrehitra) * ''Spilanthes oleracea'' Jacq (Anamalao) * ''Sporobolus africanus'' (Poiret) Robyns et Tournay (Fandrotrarana) * ''Stachys sp.'' (Gaga) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' L. Vahl. (Ananomby) * ''Stachytarpheta jamaicensis'' Vahl. (Tsipotina) * ''Stenocline inuloides'' DC (Tsitakombohitra) * ''Stenotaphrum dimidiatum'' Brong. (Ahipisaka) * ''Sticherus flagellaris'' St John. (Ringotra) * ''Strongylodon'' sp. (Vahitsaramaso). * ''Strychnos diploricha'' Leeuwenberg. (Betady) * ''Symphonia sp.'' (Somoronamboa) * ''[[Jirofo (zavamaniry)|Syzygium aromaticum]]'' -- jirofo na karafoy * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Sabaea]] - [[Saccharum]] - [[Salix]] - [[Salvadora]] - [[Salvia]] - [[Samadera]] - [[Sarcobotrya]] - [[Satyrium]] - [[Schefflera]] - [[Scleria]] - [[Sclerocarya]] - [[Scoparia]] - [[Secamone]] - [[Selaginella]] - [[Selago]] - [[Senebiera]] - [[Senecio]] - [[Senna]] - [[Sepramacoce]] - [[Sesamum]] - [[Sesbania]] - [[Sida (zavamaniry)|Sida]] - [[Siegesbeckia]] - [[Smilax]] - [[Smithia]] - [[Solanum]] - [[Sparmannia]] - [[Sphenomeris]] - [[Spilanthes]] - [[Sporobolus]] - [[Stachys]] - [[Stachytarpheta]] - [[Stenocline]] - [[Stenotaphrum]] - [[Sticherus]] - [[Strongylodon]] - [[Strychnos]] - [[Symphonia (zavamaniry)|Symphonia]] - [[Syzygium]]'' === T === [[Sary:Tamarindus indica - mmr.jpg|vignette|373x373px|Dilo, kily, madiro (''[[Tamarindus indica]]'')]] [[Sary:Tridax procumbens 252740558.jpg|vignette|208x208px|Angamay, angea (''[[Tridax procumbens]]'')]] [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|'''A''']] '''- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Tacca leontopetaloides]]'' -- maronkony * ''Tacca pinnatifida'' Forst. (Tavolo). * ''Tachiadenus carinatus'' Grisebach (Felamanga) * ''Tachiadenus longiflorus'' Grisebach (Malanilava) * ''Tagetes erecta'' Linné (Kiranjany) * ''[[Tamarindus indica]]'' Linné -- dilo, diro, kile, kililo, kily, lilo, madilo, madiro, monte, monty, voamadilo, voamatony, voamatory (jm) * ''Tambourissa parvifolia'' Baker. (Ambora lahy) * ''Tambourissa purpurea'' ADC. (Amboramavo vavy). * ''Taraxacum officinale'' Web (Ananangisa) * ''Tephrosia humberti'' N. Dumaz. (Voatelinondry vavy). * ''Tephrosia linearis'' Pers. (Manaribe). * ''Tephrosia lyallii'' Baker. (Fokongaga). * ''[[Tephrosia pungens]]'' -- taivositse (jm) * ''Tephrosia retamoides'' Solederer. (Kifafalahy). * ''[[Terminalia mantaly]]'' H. Perr (→? ''Terminalia neotaliala'') -- mantalia, mantaliala, mantaly, talio, taly, tsihazo (jm) * ''Tetracera rutenbergii'' Buch. (Vahy marâna) * ''Tetradenia fruticosa'' Benth (Bororona) * ''Tetradenia hildebrandtii'' Briquet (Bororona manala ratsy) * ''[[Tetraena madagascariensis]]'' -- filatatao (jm) * ''Thunbergia leucorhiza'' R. Benoist (Vahimavana) * ''Thunbergia platyphylla'' Baker (Voakerépoka, Voanjomanga an-tanety) * ''[[Toddalia asiatica]]'' Lamarck. (Kasimba) * ''Toneria pedunculari-formis'' Bonati. (Kimataho Lahy) * ''Torenia parviflora'' Buch. Hamilt. (Ananotsy) * ''Torenia stolonifera'' Bojer. (Tsakomanta) * ''[[Tragia furialis]]'' Bojer (Takilo-dambo) * ''Trema commersonii'' Blume (Vakoka) * ''[[Trema orientalis]]'' Blume''.'' ''--'' andraraizina, andrareza, andrarezina, andrarezo, angesoba, angezoka, hazongazona, ilaibaratra, selivaratsy, tsivakimbaratra, <u>vakoka</u> (jm) * ''[[Tridax procumbens]]'' L. -- angamay, angea (mj) * ''Tristemma virusanum'' Jussieu. (Voatrotrokala). * ''Triumphetta rhomboidea''. (Hafotsokina II) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''Tueraea sericea'' Smith. (Lafara) * ''[[Typha angustifolia]]'' Linné. (Kivondrona). * ''Typhonodorum lildleyanum'' Schott (Viha) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Tacca]] - [[Tachiadenus]] - [[Tagetes]] - [[Tamarindus indica|Tamarindus]] - [[Tambourissa]] - [[Taraxacum]] - [[Tephrosia]] - [[Terminalia]] - [[Tetracera]] - [[Tetradenia]] - [[Tetraena]] - [[Thunbergia]] - [[Toddalia]] - [[Toneria]] - [[Tragia]] - [[Trema]] - [[Tridax]] - [[Tristemma]] - [[Triumphetta]] - [[Tueraea]] - [[Typha]] - [[Typhonodorum]]'' === U === '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Uapaca bojeri]]'' Baillon -- hazondandy, <u>tapia</u>, voampaka, voatapia * ''[[Uncarina stellulifera]]'' -- farehetse, farehetsy, farehitsy, * ''Urera acuminata'' Gaudichaud. (Miandambo). * ''Usnea'' sp. (Lomotra hazo). * ''Uvaria acuminata'' var. ''catocarpa'' (Diles) Cavaco (Senaseria) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Uapaca]] - [[Uncarina]] - [[Urera]] - [[Uvaria]]'' === V === [[Sary:Voacanga thouarsii-fruit-2.jpg|vignette|206x206px|Folitra, kaboka, kanga, montafara, montaka, voakanga (''[[Voacanga thouarsii]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''Vaccinium secundiflorum'' Hook. (Voamantsitainakoho, voatsitakajaza) * ''[[Vanilla decaryana]]'' -- amalo, vaitranamalona (jm) * ''Vaucheria sesselis'' DC (Lomo-drano) * ''Vepris fitoravina'' H. Perr. (Ampody fitoravina) * ''Vepris nitida'' Verdoorn. (Ampody vato) * ''[[Vernonia alleizettes]]'' Humbert (Ambiaty lahy) * ''Vernonia appendiculata'' Less (→ ''[[Gymnanthemum appendiculatum]]'') -- <u>ambiaty</u> * ''[[Vernonia capitata]]'' Baker (Kijelajahy) * ''[[Vernonia cinerea]]'' Less (Ramiary I) * ''[[Vernonia diversifolia]]'' Bojer ex DC (Tsiatosika) * ''[[Vernonia erythromarula]]'' Klatt (Lahimena II) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Hazomavo) * ''[[Vernonia garnieriana]]'' Klatt (Pela Lahy) * ''[[Vernonia glutinosa]]'' DC (Kanda) * ''[[Vernonia nudicaulis]]'' Lers (Lahimena I) * ''[[Vernonia pectorali]]<nowiki/>s'' Baker (Sakatavilotra) * ''[[Vernonia polygalaefolia]]'' Lessing (Ramanjoko) * ''[[Vernonia pratensis]]'' Klatt (Anambohitra I) * [[Vernonia secundifolia|''Vernonia secundifolia'' var. ''dolicholepis'']] Humbert (Masimposaina) * ''[[Vernonia]] sp.'' (Reniomby) * ''[[Vernonia trinervis]]'' (Bojer ex DC) Drake (Anambohitra II) * ''[[Vigna angivensis]]'' Baker. (Avoko). * ''[[Vigna capensis]]'' Walpig. (Masontantely). * ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert. (Sevambato) * ''[[Voacanga thouarsii]]'' -- akanga, akangahazo, akangarano, akangatsimangolonanaka, folitra, haboka, kabodrano, kaboka, kabokankoraka, kaboke, kanga, kangarano, kapoka, koraka, montafara, montaka, voakanga, voakangarano * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Vaccinium]] - [[Vanilla]] - [[Vaucheria]] - [[Vepris]] - [[Vernonia]] - [[Vigna]] - [[Vitex]] - [[Voacanga]]'' === W === [[Sary:Wahlenbergia undulata 1DS-II 4-0855.jpg|vignette|232x232px|Sofintotozy (''[[Wahlenbergia undulata]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Walhenbergia madagascariensis]]'' ADC (Sofintotozy) * ''[[Wahlenbergia undulata]]'' (←''Wahlenbergia bojeri'' ADC) (Anantahalaka II lahy) * ''Wedelia elongata'' Vatke (Kijitina) * ''[[Weinmannia bojeriana]]'' <small>Tulasne</small> (Sokia) * ''[[Weinmannia lucens]]'' <small>Baker</small> (Lalona) * ''[[Woodfordia fructicosa]]'' <small>(L) S. Kurtz.</small> (←''Woodfordia floribunda'' L. Kurtz.) ''--'' arify, lambohenjana * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Walhenbergia]] - [[Wedelia]] - [[Weinmannia]] - [[Woodfordia]]'' === X === [[Sary:Xerosicyos danguyi 18547418.jpg|vignette|215x215px|Takisakisaka, tapisaka (''[[Xerosicyos danguyi]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Xerochlamys pilosa]]'' <small>Baker</small> (Laro) * ''[[Xerosicyos danguyi]]'' -- kitsakitsakoba, takisakisaka, tapisaka, taposaka (jm) * ''[[Xyris semifuscata]]'' <small>Bojer</small>. (Sorobatritra) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Xerochlamys]] - [[Xerosicyos]] - [[Xyris]]'' === Y === [[Sary:Youngja japonica2.jpg|vignette|212x212px|''[[Youngia japonica]]'']] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Youngia japonica]]'' * ''[[Yushania madagascariensis]]'' * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Youngia]] - [[Yushania]]'' === Z === [[Sary:Zingiber officinale 230935597.jpg|vignette|206x206px|Sakaitany, sakamalao, sakarivo, sakaviro (''[[Sakamalao|Zingiber officinale]]'')]] [[Sary:Ziziphus jujuba, Santa Coloma de Farners.jpg|vignette|208x208px|Mokonazy, tsinefo (''[[Ziziphus jujuba]]'')]] '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' * ''[[Zanthoxylum decaryi]]'' -- manago, manongo, manongovola, manongovolo (jm) * ''[[Zanthoxylum madagascariense]]'' Baker. -- <u>fahavalonkazo</u>, <u>hazomiarotena</u>, manongo, tsihanimpoza * ''[[Zanthoxylum mananarense]]'' -- vohantsilana * ''[[Zanthoxylum thouvenotii]]'' -- tsihanimpotsy, tsihanimpoza, tsilompoza * ''[[Zanthoxylum tsihanimposa]]'' -- manongo, tsihanimpoza * ''[[Zea mays]]'' -- baby, batribatry, karanange, katsabato, katsabotso, katsaka, kipotsika, sako, tsako, tsakotsako, tsatsako (jm) * ''[[Zehneria perrieri]]'' (Baker) Keraudren (voantangonala) * ''[[Zehneria rutenbergiana]]'' (Cogniaux) Keraudren (voantangondolo) * ''[[Sakamalao|Zingiber officinale]] -''- sakaitany, sakamalao, sakamalaokely, sakarivo, sakaviro * ''[[Zingiber zerumbet]]'' L. (sakarivondambo) * ''[[Ziziphus jujuba]]'' Lamarck. (mokonazy). * ''[[Ziziphus mauritiana]]'' (jereo koa ''[[Ziziphus jujuba]]'') -- tsinefo (mj) * ''[[Zornia diphylla]]'' Pers''.'' (famahipaihana) * Antokon-javamaniry voakasika: ''[[Zanthoxylum]] - [[Zea]] - [[Zehneria]] - [[Zingiber]] - [[Ziziphus]] - [[Zornia]]'' '''[[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#A|A]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#B|B]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#C|C]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#D|D]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#E|E]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#F|F]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#G|G]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#H|H]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#I|I]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#J|J]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#K|K]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#L|L]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#M|M]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#N|N]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#O|O]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#P|P]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Q|Q]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#R|R]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#S|S]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#T|T]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#U|U]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#V|V]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|W]]- [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#W|X]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Y|Y]] - [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara#Z|Z]]''' == Jereo koa == * [[Zavamaniry eto Madagasikara]] * [[Zavamaniry fanao fanafody]] * [[Tambavy]] * [[Jardins du monde]] * [[Institut Malgache de Recherches Appliquées]] (IMRA) * [[Centre National de Recherche d'Application Pharmaceutique]] (CNARP) * [[Valan-javamaniry amam-bibin' i Tsimbazaza|Parc Botanique et Zoologique de Tsimbazaza]] (PBZT) * [[Lisitry ny anaran-javamaniry fanao fanafody amin' ny teny malagasy]] == Fanovozan-kevitra == * Alex Maminiaina Andrianavalonirina & Voahangy Vestalys Ramanandraibe, ''[https://www.google.com/search?q=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&oq=Alex+Maminiaina+Andrianavalonirina+%26+Voahangy+Vestalys+Ramanandraibe%2C+%C3%89tude+ethnobotanique+des+plantes+m%C3%A9dicinales+du+district+d%E2%80%99Antanifotsy%2C+r%C3%A9gion+de+Vakinankaratra&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDM3MzRqMGo5qAIAsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 Étude ethnobotanique des plantes médicinales du district d’Antanifotsy, région de Vakinankaratra]'', 2023 * ''[https://publication.lecames.org/index.php/pharm/issue/view/151 Pharmacopée et Médecine Traditionnelle Africaine]'', vol. 22, n°1, 2023. * Allorge, L. (2008). ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/130812-Manuel-JDM-Mada_CORRIGE_V3.pdf Plantes de Madagascar, Atlas]''. Éditions Ulmer. * Beaujard, P. (1983). ''[https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1984_num_24_3_368524 Princes et paysans. Les tanala de l'Ikongo]'' * Beaujard, P. (1988). ''Plantes et dualisme de nature : La pharmacopée malgache''. In: ''Nouvelles de'' l'archéologie. * Boiteau, P. (1986). ''[https://fr.scribd.com/document/658620430/Precis-de-Matiere-Medicale-Malgache-P-Boiteau Précis de matière médicale malgache]''. Édition de la Librairie de Madagascar. * Boiteau, P. et Allorge-Boiteau, L. (1993). ''[https://books.google.mg/books/about/Plantes_m%C3%A9dicinales_de_Madagascar.html?hl=fr&id=zDVtAzN-A9YC&redir_esc=y Plantes médicinales de Madagascar]''. Éditions Karthala,1 janv. 1993 - 135 p * Debray, M., Jacquemin, H. & Razafindrambaon, ''[https://www.persee.fr/doc/caoum_0373-5834_1974_num_27_106_4512_t1_0206_0000_2 Contribution à l'iventaire des plantes médicinales de Madagascar]'', [[ORSTOM]], Travaux et Documents n° 8, 1971. * Debray, M., "[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hd-28-debray.pdf Médecine et pharmacopée traditionnelles à Madagascar]"'', Études Médicales,'' 1975 * Descheemaeker, A. (2021). ''[https://search.worldcat.org/fr/title/32971526 Ravi-maitso, plantes médicinales malgaches]''. Réédité par le Musée de la Photographie de Madagascar. * Heckel, E. (1910). "[https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65de11320f3e94b9e5ca3ce8 Catalogue alphabétique des plantes utiles et en particulier des plantes médicinales et toxiques de Madagascar]", ''Annales du Musée Colonial de Marseille''. * Jean Pierre Nicolas, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2017/02/Plante-m%C3%A9dicinale-du-nord-de-madagascar.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : ethnobotanique antakarana et informations scientifiques]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2012, 296 p. * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Manuel-Sante-Jardins-du-Monde-Version-web.pdf Manuel d’utilisation des plantes médicinales du nord de Madagascar version française]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/02/Formation-recolte-sechage-et-conditionnement-des-plantes-medicinales-version-web.pdf Livret  récolte séchage et conditionnement des plantes médicinales – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-HT-diabete-MST.pdf Livret  Hypertension, Diabète et MST – version malgache]'', * Jardins du monde, ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/Les-plantes-m%C3%A9dicinales-de-la-r%C3%A9gion-nord-de-Madagascar-ethnobotanique-ethnopharmacologie.pdf Plantes médicinales de la région Nord de Madagascar] —'' Ethnobotanique et ethnopharmacologie, 2005. * Jean-Baptiste Gallé, Allison Ledoux, Sophie Groeber, Jean-Pierre Nicolas 2014. ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2018/01/Livret_PMSOM_Version_site.pdf Quelques plantes employées dans le Sud Ouest de Madagascar].'' Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], Brasparts, 165 p. * L'Homme et l'Environnement (2011). ''[http://www.agriculture-biodiversite-oi.org/en/Library/Books/Inventaire-des-plantes-medicinales-de-Vohimana-Madagascar Inventaire des plantes médicinales de Vohimana Madagascar]''. Éditions Phyto-logic. * Nicolas, J.-P. (2012). ''[https://www.ethnopharmacologia.org/prelude2020/pdf/biblio-hn-42-nicolas.pdf Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Ethnobotanique et automédication]''. Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Nicolas, J.-P. et Jardins du Monde (2012). ''Plantes médicinales du Nord de Madagascar : Une approche ethnopharmacologique''. * Novy, J. W. (1997). ''Spices of life: Ethnobotany and medicinal properties of Madagascar's floristic diversity''. In: ''Natural Change and Human Impact in Madagascar''. Smithsonian Institution Press. * Pernet, R. (1957). ''[https://www.arsie.mg/fr/metadata/les-plantes-medicinales-malgaches-catalogue-de-nos-connaissances-chimiques-et--529058/edit Les plantes médicinales malgaches : Catalogue de nos connaissances chimiques et pharmacologiques]''. Mémoires de l'Institut Scientifique de Madagascar. * Pierre Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Plantes médicinales de Madagascar,'' Éditions ACCT / Karthala, 1993, 135 p. * Pierre Boiteau, Marc Boiteau & Lucile Allorge-Boiteau, ''Index des noms scientifiques avec leurs équivalents malgaches'', Alzieu Éditions, 1997. * Pierre Boiteau, ''Précis de matière médicale malgache,'' 2e édition, ACCT, 1986. * ''Plantes médicinales du Sud-Ouest de Madagascar,'' Ethnobotanika / [[Jardins du monde|Jardins du Monde]], 2015. * Quansah, N. (1988). ''Ethnomedicine in the Manongarivo Special Reserve''. WWF/UNESCO. * Rabesa, Z. A. (1986). ''[https://www.sudoc.abes.fr/cbs/DB=2.1/SRCH?IKT=12&TRM=097787353 Pharmacopée de l'Alaotra]''. * Randrianarivelo, R. (2015). ''Étude de l'activité antimicrobienne d'une plante endémique de Madagascar : [[Cinnamosma fragrans]]''. Thèse de doctorat, Université d'Antananarivo. * Rasoanaivo, P., et al. (1992). ''Medicinal plants used to treat malaria in Madagascar''. Journal of Ethnopharmacology. * ''Santé de la famille et plantes médicinales à Madagascar'', Ethnobotanika, 2013. * Manuel pratique destiné à la santé communautaire et à l’usage familial des plantes médicinales. * Sophie Groeber, Nina Joé Maka, Jean-Pierre Nicolas et al., 2013., ''[https://www.jardinsdumonde.org/wp-content/uploads/2016/03/1306-Kobaby-Histoires-illustrees-usage-des-plantes-medicinales-Madagascar.pdf Kobaby : histoires illustrées sur l’usage des plantes médicinales de Madagascar]'', Éditions [[Jardins du monde|Jardins du Monde]]. * Verohanitra Rafidison et al. ''Synthèse et analyse de données sur les inventaires de plantes médicinales de Madagascar - Ethnobotany Research and Applications'', 2019. == Loharano == d9m588c2me24wrvtp5azgnkupx4ev3w Abutilon indicum 0 299593 1149710 1140110 2026-08-27T04:39:28Z ~2026-39119-14 40302 Nanitsy hadisoam-pitendrena 1149710 wikitext text/x-wiki [[Sary:Bō-á-tún ê hoe.jpg|vignette|364x364px|''Abutilon indicum'']] Ny '''''Abutilon indicum''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Malvoideae]]'', teratany any amin' ny faritra trôpkaly any [[Azia]]. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''lahiriky'''. Izy io dia [[zavamaniry ahitra]] maniry isan-taona na maharitra tana maro, na amin' ny ankapobeny, zavamaniry [[kirihitra]] misandrahana avy eo am-potony, mitsanga mahitsy, mahatratra halava 2,5 m, misy ravina mifandimby sy voniny mavo mitokana. Ampiasaina noho ny [[tsiraka]] eny aminy sy ny toetrany azo atao fananfody ary ny endriny mahafinaritra atao haingo ity zavamaniry ity. Nampidirina tany amin' ny faritra trôpikaly maro io karazana io, indrindra fa any [[Amerika Atsimo]]. Heverina ho manafika izy io any amin' ny [[Nosin' i Pasifika|nosy]] sasany any [[Ranomasimbe Pasifika|Pasifika]] izy io. == Anarana iantsoana azy == Indreto ny anarana hafa ahafantarana ity zavamaniry ity araka ny ''[[World Flora Online]]'' (WFO) <small>(2</small> <small>Desambra 2021)</small>: * ''Abutilon albidum'' (Willd.) Sweet * ''Abutilon album'' Hill * ''Abutilon arborescens'' Medik. * ''Abutilon asiaticum'' (L.) Sweet * ''Abutilon asiaticum'' var. ''subasperum'' Fosberg * ''Abutilon asiaticum'' var. ''supraviride'' Fosberg * ''Abutilon australe'' var. ''malvifolium'' (Benth.) Baker f. * ''Abutilon cavaleriei'' H.Lév. * ''Abutilon croizatianum'' Moscoso * ''Abutilon cunninghamii'' Benth. * ''Abutilon cysticarpum'' Hance ex Walp. * ''Abutilon elongatum''Moench * ''Abutilon frutescens''Medik. * ''Abutilon grandiflorum''G.Don * ''Abutilon grandiflorum'' var. ''iringense'' Verdc. * ''Abutilon hirsutissimum''Moench * ''Abutilon indicum'' var. ''albidum'' (Willd.) Baker f. * ''Abutilon indicum'' var. ''asiaticum'' (L.) Griseb. * ''Abutilon indicum'' var. ''indicum'' * ''Abutilon indicum'' var. ''microphyllum'' Hochr. * ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn. * ''Abutilon indicum'' var. ''populifolium'' (Lam.) Wight & Arn. ex Mast * ''Abutilon indicum'' var. ''welwitschii'' Baker f. * ''Abutilon leiospermum'' Griseb. * ''Abutilon malvifolium'' (Benth.) J.M.Black * ''Abutilon oxycarpum'' var. ''malvifolium'' Benth. * ''Abutilon populifolium'' (Lam.) Sweet * ''Abutilon pubescens'' (Cav.) Urb. * ''Abutilon subpapyraceum'' Hochr. * ''Abutilon vesicarium'' (Cav.) Sweet * ''Beloere cistiflora'' Shuttlew. ex A.Gray * ''Sida albida'' Willd. * ''Sida asiatica'' L. * ''Sida indica'' L. (basionyme) * ''Sida populifolia'' Lam. * ''Sida vesicaria'' Cav. == Fampiasana == === Fanamboarana tady === Ampiasaina noho ny tsiraka eny aminy ny ''Abutilon indicum'' hanamboarana tady. === Haingo === Ambolena ho haingo ny ''Abutilon indicum'' noho ny voniny mavo mahafinaritra. === Fitsaboana === [[Sary:ABUTILON INDICUM.jpg|vignette|''Abutilon indicum'']] Ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana, ny faritra isan-karazany amin' ny ''Abutilon'' ''indicum'' dia ampiasaina hampitoniana ny famaivain' ny [[hodimando]], hampahazoto manao [[Firaisana ara-nofo|firaisana]], hanamora ny fiasan' ny tsinay, [[Amany|hampamany]] betsaka, mampihena ny fanahiana, hitroka ny ranoka anaty vatana, hampandrehoka ary hampavitrika. Ampiasaina koa izy hanasitranana ny [[fanintona]]<ref><small>Anticonvulsant activity of ''Abutilon indicum'' Leaf. Dharmesh K Golwala, Laxman D Patel, Santosh K Vaidya, Sunil B Bothara, Munesh Mani, Piyush Patel. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences (IJPPS) (ISSN 0975-1491), Sagar, India. 2010: Volume 2, Issue 1, page: 66-72.[1]</small></ref>, hampihenana ny famaivay<ref><small>Anti-inflammatory activity of ''Abutilon indicum'' Linn. Leaf. DK Golwala, LD Patel, SB Bothara, SK Vaidya, AR Sahu, S Kumar. Research Journal of Pharmaceutical & Technology (ISSN Online: 0974-360X; Print: 0974-3618), Raipur, India. 2010: Volume 3, Issue 1, page: 433-439.[2]</small></ref>, hanalana [[kankana]] an-tsinay, hampihena [[fanantainana]], hitsaboana ny [[habokana]] sy ny [[dridra]] na [[boiboika]] (fery) ary ny [[aretin' an-doha]]. Itsaboana ny [[Angatra (aretina)|angatra]] sy ny aretin' ny [[tatavia]] koa izy io<ref><small>Nishanta Rajakaruna; Cory S. Harris; G.H.N. Towers (2002). "Antimicrobial Activity of Plants Collected from Serpentine Outcrops in Sri Lanka" (PDF). ''Pharmaceutical Biology''. 40 (3): 235–244. doi:10.1076/phbi.40.3.235.5825. S2CID 53004266.</small></ref>. Ongotina ny zavamaniry iray manontolo ka hamainina avy eo torotoroina ho lasa vovoka. Tamin' ny andro fahiny, ny tovovavy dia nampihinanina iray sotrokely amin' io vovoka io miaraka amin' ny tantely iray sotro, indray mandeha isan' andro, mandritra ny 6 volana mandra-pahatongan' ny andro fampakaram-bady, mba ho bevohoka haingana<ref><small>Pandikumar, P.; Chellappandian, M.; Mutheeswaran, S.; Ignacimuthu, S. (2011). "Consensus of local knowledge on medicinal plants among traditional healers in Mayiladumparai block of Theni District, Tamil Nadu, India". ''Journal of Ethnopharmacology''. 134 (2): 354–362. doi:10.1016/j.jep.2010.12.027. <nowiki>PMID 21193023</nowiki>.</small> </ref>. == Jereo koa == * ''[[Abutilon]]'' * [[Sida (zavamaniry)|''Sida'']] (antokon-javamaniry) * [[Lahiriky]] (''[[Abutilon greveanum]]'' <small>(Baill.) Hochr.</small>, ''Abutilon indicum'' <small>(L.) Sweet</small>'','' ''[[Abutilon pseudocleistogamum]]'' <small>Hochr</small>., ''[[Kosteletzkya thouarsiana]]'' <small>Baill.</small>) == Loharano == 7snhtpp492avxl4liunxv8563r1b019 Blanche Nirina Richard 0 301480 1149696 1147854 2026-08-26T20:21:16Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149696 wikitext text/x-wiki '''Blanche Nirina Richard''' dia mpahay toekarena, mpampianatra mpikaroka, ary mpanao politika malagasy. Izy dia Profesora tompon-toerana ao amin'ny sampam-pampianarana Toekarena, Fitantanana ary Sosiolojia (FEGS) ao amin'ny Oniversiten'Antananarivo<ref>{{Cite web |url=https://lecercledeseconomistes.fr/presentation/membres-et-auteurs/intervenant/blanche-nirina-richard/ |title=kopian'ny arisiva |access-date=2026-07-19 |archive-date=2026-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260719231442/https://lecercledeseconomistes.fr/presentation/membres-et-auteurs/intervenant/blanche-nirina-richard/ |url-status=dead }}</ref>. Nanomboka ny 25 Jolay 2019 ka hatramin'ny 29 Janoary 2020, izy no Minisitry ny Fampianarana Ambony sy ny Fikarohana Ara-tsiansa tao amin'ny Governemanta notarihin'ny Praiminisitra [[Christian Ntsay]]. Anisan'ireo vehivavy malagasy nandray anjara lehibe tamin'ny fampianarana ambony, fikarohana ara-tsiansa, fitantanana ny oniversite, fitantanana ny politikam-pampianarana ambony eto Madagasikara izy<ref>https://www.lagazette-dgi.com/p-32007.html</ref>. == Asa sy andraikitra == Mpampianatra sy mpikaroka ao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo|Oniversiten'Antananarivo]] i '''Blanche Nirina Richard'''. Manampahaizana manokana amin'ny sehatra izy; toy toekarem-panjakana sy [[Toekaren' i Madagasikara|toekarena]] mahakasika ny fampandrosoana maharitra, ny fahasalamana. Eo ihany ny fahafehezany ny fiarovana ara-tsosialy sy ny fomba fanao amin'ny fikarohana siantifika. Ankoatra ny fampianarana dia nitana andraikitra maro teo anivon'ny Oniversiten'Antananarivo sy ny tontolon'ny fampianarana ambony izy. Anisan'izany ny naha : * Talen'ny Fiaraha-miasa sy ny Fampandrosoana teo anivon'ny Fitantanan'ny Oniversiten'Antananarivo (ny taona 2007 hatramin'ny 2010), * Talen'ny Fampifandraisana ny Fampiofanana sy ny Asa ny taona 2007, * Mpandrindra ny fiofanana doktoraly momba ny Toekarena sy ny Fitantanana, * Talen'ny Sekoly Doktoraly "Siansa, [[Kolontsaina]], [[Fiarahamonina]] ary [[Fampandrosoana ara-toekarena sy ara-piarahamonina|Fampandrosoana]]" tao amin'ny Oniversiten'i Toamasina i Blanche Nirina Richard. == Minisitry ny fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa == Tamin'ny 25 Jolay 2019, dia notendrena ho minisitry ny fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa izy<ref>https://fr.scribd.com/document/422502764/Staff</ref>. Fantatra teo amin'ny sehatry ny fampianarana ambony sy ny fikarohana izy talohan'ny nidirany tao amin'ny Governemanta<ref>https://www.madagascar-tribune.com/Pas-de-grand-changement-dans-le%2C24907.html</ref>. Nandritra ny fotoana nitantanany ny ministera dia nifantoka tamin'ny: * Fanatsarana ny kalitaon'ny fampianarana ambony, * Fanohanana ny fikarohana ara-tsiansa, * Fananganana fotodrafitrasa vaovao ho an'ny oniversite, * Fanamafisana ny fitantanana ny oniversitem-panjakana, * Fanatsarana ny fifandraisan'ny fampianarana ambony sy ny sehatry ny asa. Tamin'ny taona 2019 ihany koa no niatrehan'ny ministera ny olana tamin'ny fikarakarana ny fanadinam-panjakana Baccalauréat, indrindra ny fiparitahan'ny laza adina. Nanao fanambarana ampahibemaso sy nifona tamin'ny mpianatra sy ny ray aman-dreny ny minisitra noho ireo tsy fetezana nitranga. Ny 29 Janoary 2020, nandritra ny fanavaozana ny Governemanta, dia nosolona an'i [[Elia Béatrice Assoumacou]] izy teo amin'ny toeran'ny minisitry ny fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. == Asa fikarohana == '''Blanche Nirina Richard''' dia [[mpanoratra]] boky sy lahatsoratra ara-tsiansa momba ny toekarena sy ny politikam-pampandrosoana. Mifantoka indrindra amin'ny toekaren'ny fahasalamana, fiarovana ara-tsosialy, fampandrosoana maharitra, politikam-panjakana, fitantanana ny sehatry ny fahasalamana. Anisan'ny boky nosoratany ny "Hôpital et système de soins de santé à Madagascar" (2005), izay mandinika ny tantara sy ny fivoaran'ny rafitra fitsaboana eto [[Madagasikara]]<ref>https://www.editions-harmattan.fr/catalogue/livre/hopital-et-systeme-de-soins-de-sante-a-madagascar/</ref>. 9oz8a7k6eotvd04yysq0jzkrhhza7de Solidarité MSM Madagascar 0 301542 1149729 1148450 2026-08-27T07:03:57Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1149729 wikitext text/x-wiki Ny '''Solidarité MSM Madagascar''' dia tambajotram-pikambanana [[malagasy]] tsy manao asam-barotra, natsangana tamin'ny taona 2008, ivondronan' ny fikambanana ifotony manolo-tena hikarakara ny lehilahy miray amin'ny lehilahy. Karakarainy ihany koa ny vondron' olona ailikilika noho ny fironany ara-pananahana ary atrehiny koa ny olam-pahasalamana ara-pananahana, anisan' izany ny fisorohana ny otrik'aretina VIH/SIDA eto [[Madagasikara]]. == Tantara == Ho fiatrehana ny filàna manokana eo amin'ny vondron'olona ifantohany no nananganana ny Solidarité MSM Madagascar noho ny hantsana mihatra amin'izy ireo amin' ny tolotra ara-pahasalamana, ny fanaovana ho anjorombala azy ireo ary amin' ny fanavakavahana mihatra amin'izy ireo. Mamolavola fandaharan'asam-panentanana, fandaharan'asa fisorohana sy tolo-tanana iarahana amin'ny mpiray monina ny fikambanana ary iraisany amin'ny mpiara-miombon'antoka nasionaly sy iraisam-pirenena izany <ref>{{Cite journal |last=Hanitra R. |date=2 décembre 2014 |title=MSM : A bas la stigmatisation et la discrimination |url=https://midi-madagasikara.mg/msm-bas-la-stigmatisation-et-la-discrimination/ |journal=journal |language=fr}}</ref> . == Iraka == Ireto avy ny tanjona tian'ny Solidarité MSM Madagascar hotanterahina <ref>{{Cite journal |last=Stéphane WALGER Stanislas MOMMESSIN Dhiren MOHER |date=16/11/14 |title=Rapport de mission exploratoire du 16 au 25 Novembre 2014 |url=https://centrederessources.sidaction.org/wp-content/uploads/2016/08/PILS-Rapport-mission-explo-Mada_nov14_VF.pdf |format=pdf |journal=revue scientifique |language=fr |page=21 |archive-date=2026-07-27 |access-date=2026-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260727171623/https://centrederessources.sidaction.org/wp-content/uploads/2016/08/PILS-Rapport-mission-explo-Mada_nov14_VF.pdf |url-status=dead }}</ref> : * fampiroboroboana ny [[Zon' olombelona|zon'olombelona]] sy ny fitoviana ; * ady amin'ny fanavakavahana noho ny fironana ara-pananahana sy ny maha-lahy/vavy azy ; * fisorohana ny VIH, ny aretina azo avy amin'ny firaisana ara-nofo sy ny olana ara-pahasalamana hafa ; * fanamafisana ny fahaizan'ny fikambanana eo an-toerana mandamina ; * fisoloana teny hisian'ny politikam-panjakana mampiaty ny rehetra. == Asa == Mandray anjara ny fikambanana manatsara ny fahaiza-manaon'ireo mpisehatra eny anivon'ny fiarahamonina sy ireo matihanina amin'ny sehatry ny fahasalamana sy ny fanohanana ara-tsosialy, mba hanatsarana ny kalitaon'ny fikarakarana sy hahamora ny fahazoana an-tsaina ireo olana mianjady amin'ireo mponina tohanany <ref>{{Cite web |last=Canada |first=Immigration and Refugee Board of |date=2019-10-22 |title=Madagascar : information sur le traitement réservé par la société et les autorités aux minorités sexuelles et de genre, y compris aux membres de leur famille; protection offerte par l'État (2017-octobre 2019) [MDG106369.F] |url=https://www.ecoi.net/en/document/2080088.html |access-date=2026-07-27 |website=https://irb-cisr.gc.ca/fr/renseignements-pays/rdi/Pages/index.aspx?doc=457941&pls=1 |language=fr}}</ref> . == Fiaraha-miombon'antoka == Andrim-panjakana sy firaisamonim-pirenena ary mpiara-miombon'antoka ara-teknika sy ara-bola maromaro mirotsaka amin'ny sehatry ny fahasalamam-bahoaka sy ny zon'olombelona ary ny fampandrosoana no iarahan'ny Solidarité MSM Madagascar miombona antoka. == Naoty sy tondro == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Zon'ny LGBT eto Madagasikara]] jucp33ijlx9zw8h6h98glystd48jy22 Pilipily 0 301734 1149678 2026-08-26T12:53:28Z Thelezifor 15140 Zavamaniry samihafa 1149678 wikitext text/x-wiki [[Sary:Poivrons et piments.jpg|vignette|356x356px|''[[Capsicum annuum]]'']] Ny '''pilipily''' na '''pilopilo''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Solanaceae]]'': * ''[[Capsicum annuum]]'' <small>L.</small> <small>--</small> pilipily, pilopilo, pilopilombazaha, sakaibe, sakaipatsa * ''[[Capsicum frutescens]]'' <small>L.</small> -- katapilasy, malao, pilipilidia, pilipily, pilipily, pilopilo, rajakojakomena, sakaifatsinakoho, sakaifonakoho, sakaipilo, sakay, sakay pilopilo, sikafo == Jereo koa == * [[Sakay (fanao sakafo)|Sakay]] * ''[[Capsicum]]'' mg1bk6yf4dusl90cbv6mqfx4ruf07i2 Pilopilo 0 301735 1149679 2026-08-26T12:54:04Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149679 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Pilipily]] lz1qylsp46fek9gu54of3hficg9unyj Ixora 0 301736 1149684 2026-08-26T15:54:51Z Thelezifor 15140 Vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Rubiaceae 1149684 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colpfl16a.jpg|vignette|488x488px|''[[Ixora coccinea]]'']] Ny '''''Ixora''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Gentianales]]. Izy irery ihany no vondron-karazana ao amin' ny vondrona ''Ixoreae''. Ahitana karazany eo amin' ny 544 eo ho eo izy io, izay ahitana hazo sy hazobotry maitso ravina mandavan-taona any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly). Na dia teratany any amin'ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly manerana izao tontolo izao aza izy, dia any Azia trôpikaly no tena ahitana karazany maro samihafa indrindra amin' izy io. Ny ''Ixora'' koa dia hita matetika koa any amin' ny faritra manana toetany sobtrôpikaly any [[Etazonia]], toy ny any [[Florida]]. == Famariparitana == Manana ravina matevina sy henjana, izay manana halava mirefy eo anelanelan' ny 3 sy 15 sm, ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana ''Ixora'', ary mamokatra sampahom-bony lehibe ahitana vony marobe mandritra ny fahavaratra. Mety tsara amin' ny karazana ''Ixora'' ny tany misy asidra. Malaza amin' ny fanaovana [[fefy velona]] ihany koa izy ireo any amin' ny faritra sasany any [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. Any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly) dia mamony mandritra ny taona izy ireo ary matetika ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana [[Hindoisma|hindoa]], sy amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana indiana]]. == Karazana notsongaina == Indreto misy karazana notsongaina: * ''Ixora albersii'' <small>K.Schum.</small> * ''Ixora amplidentata'' <small>De Block</small> * ''Ixora backeri'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora beckleri'' <small>Benth.</small> * ''Ixora brevipedunculata'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora calycina'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora chinensis'' <small>Lam</small>. * ''Ixora coccinea'' <small>L.</small> * ''Ixora elongata'' <small>B.Heyne ex G.Don</small> * ''Ixora euosmia'' <small>K.Schum.</small> * ''Ixora finlaysoniana'' <small>Wall. ex G.Don</small> * ''Ixora foliosa'' <small>Hiern</small> * ''Ixora homolleae'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora johnsonii'' <small>Hook.f.</small> * ''Ixora jucunda'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora killipii'' <small>Standl</small>. * ''Ixora lawsonii'' <small>Gamble</small> * ''Ixora malabarica'' <small>(Dennst.) Mabb.</small> * ''Ixora margaretae'' <small>(N.Hallé) Mouly & B.Bremer</small> * ''Ixora marquesensis'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora mooreensis'' <small>(Nadeaud) Fosberg</small> * ''Ixora nigerica'' <small>Keay</small> * ''Ixora nigricans'' <small>R.Br. ex Wight & Arn.</small> * ''Ixora ooumuensis'' <small>J.Florence</small> * ''Ixora panurensis'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora pavetta'' <small>Andr.</small> * ''Ixora peruviana'' <small>(Spruce ex K.Schum.) Standl.</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora raivavaensis'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora rufa'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora saulierei'' <small>Gamble</small> * ''Ixora setchellii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora st-johnii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora stokesii'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora temehaniensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora ulei'' <small>K.Krause</small> * ''Ixora umbellata'' <small>Valeton</small> * ''Ixora yavitensis'' <small>Steyerm</small>. === Karazana misy eto Madagasikara === Misy karazana ''Ixora'' 40 na mihoatra tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] na teratany eto, misy koa ny karazana nampidirina: * ''Ixora alexandri'' <small>De Block</small> * ''Ixora ambrensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora amplidentata'' <small>De Block</small> * ''Ixora ankazobensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora bathieana'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora bemangidiensis'' <small>Guédès</small> * ''Ixora betamponensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora capuroniana'' <small>De Block</small> * ''Ixora casei'' <small>Hance</small> (nampidirina avy any [[Mikrônezia]]) * ''Ixora catocarpa'' <small>De Block</small> * ''Ixora chinensis'' <small>Lam.</small> (avy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora clandestina'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> (nampidirina avy any [[India]] na [[Srilanka]]) * ''Ixora crassipes'' <small>Boivin ex De Block</small> * ''[[Ixora cremixora]]'' <small>Drake</small> (hitra ao [[Kômôro]] koa) -- madosoravy * ''Ixora'' ''decaryi'' <small>De Block</small> * ''Ixora densithyrsa'' <small>De Block</small> * ''Ixora elliotii'' <small>Drake ex De Block</small> * ''Ixora emirnensis'' <small>Baker</small> * ''Ixora finlaysoniana'' <small>Wall. ex G.Don</small> (avy any [[Azia]]) * ''Ixora foliicalyx'' <small>Guédès</small> * ''Ixora fuscovenosa'' <small>De Block</small> * ''Ixora gautieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora guillotii'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora homolleae'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora hookeri'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> (hita ao [[Môzambika]] koa) * ''Ixora humblotii'' <small>Drake</small> * ''Ixora javanica'' <small>(Blume) DC.</small> (avy any [[Java]] sy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora lagenifructa'' <small>De Block</small> * ''Ixora lavandulacea'' <small>De Block</small> * ''Ixora longipedicellata'' <small>De Block</small> * ''Ixora mangabensis'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora masoalensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora microphylla'' <small>Drake</small> * ''Ixora mocquerysii'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora moramangensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora nana'' <small>Robbr. & De Block</small> * ''Ixora pallens'' <small>De Block</small> * ''Ixora peculiaris'' <small>De Block</small> * ''Ixora pedalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora perrieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora quadrilocularis'' <small>De Block</small> * ''Ixora rakotonasoloi'' <small>De Block</small> * ''Ixora reducta'' <small>Drake ex Guédès</small> * ''Ixora regalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora reynalii'' <small>De Block</small> * ''Ixora ripicola'' <small>De Block</small> * ''Ixora sambiranensis'' <small>Homolle ex Guédès</small> * ''Ixora sessililimba'' <small>De Block</small> * ''Ixora siphonantha'' <small>Oliv</small>. * ''Ixora trichocalyx'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora trimera'' <small>Guédès</small> == Jereo koa == * [[Liaitry ny karazana ao amin' ny Ixora|Liaitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora'']] e4zo6c1c03aa02l5jqjcbwdstxn8r4d 1149685 1149684 2026-08-26T16:02:55Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149685 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colpfl16a.jpg|vignette|488x488px|''[[Ixora coccinea]]'']] Ny '''''Ixora''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Gentianales]]. Izy irery ihany no vondron-karazana ao amin' ny vondrona ''Ixoreae''. Ahitana karazany eo amin' ny 544 eo ho eo izy io, izay ahitana hazo sy hazobotry maitso ravina mandavan-taona any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly). Na dia teratany any amin'ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly manerana izao tontolo izao aza izy, dia any Azia trôpikaly no tena ahitana karazany maro samihafa indrindra amin' izy io. Ny ''Ixora'' koa dia hita matetika koa any amin' ny faritra manana toetany sobtrôpikaly any [[Etazonia]], toy ny any [[Florida]]. == Famariparitana == Manana ravina matevina sy henjana, izay manana halava mirefy eo anelanelan' ny 3 sy 15 sm, ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana ''Ixora'', ary mamokatra sampahom-bony lehibe ahitana vony marobe mandritra ny fahavaratra. Mety tsara amin' ny karazana ''Ixora'' ny tany misy asidra. Malaza amin' ny fanaovana [[fefy velona]] ihany koa izy ireo any amin' ny faritra sasany any [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. Any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly) dia mamony mandritra ny taona izy ireo ary matetika ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana [[Hindoisma|hindoa]], sy amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana indiana]]. == Karazana notsongaina == Indreto misy karazana notsongaina: * ''Ixora albersii'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora backeri'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora beckleri'' <small>Benth.</small> * ''Ixora brevipedunculata'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora calycina'' <small>Thwaites</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam</small>. * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''Ixora elongata'' <small>B.Heyne ex G.Don</small> * ''Ixora euosmia'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> * ''Ixora foliosa'' <small>Hiern</small> * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora johnsonii'' <small>Hook.f.</small> * ''Ixora jucunda'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora killipii'' <small>Standl</small>. * ''Ixora lawsonii'' <small>Gamble</small> * ''Ixora malabarica'' <small>(Dennst.) Mabb.</small> * ''Ixora margaretae'' <small>(N.Hallé) Mouly & B.Bremer</small> * ''Ixora marquesensis'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora mooreensis'' <small>(Nadeaud) Fosberg</small> * ''Ixora nigerica'' <small>Keay</small> * ''Ixora nigricans'' <small>R.Br. ex Wight & Arn.</small> * ''Ixora ooumuensis'' <small>J.Florence</small> * ''Ixora panurensis'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora pavetta'' <small>Andr.</small> * ''Ixora peruviana'' <small>(Spruce ex K.Schum.) Standl.</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora raivavaensis'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora rufa'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora saulierei'' <small>Gamble</small> * ''Ixora setchellii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora st-johnii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora stokesii'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora temehaniensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora ulei'' <small>K.Krause</small> * ''Ixora umbellata'' <small>Valeton</small> * ''Ixora yavitensis'' <small>Steyerm</small>. === Karazana misy eto Madagasikara === Misy karazana ''Ixora'' 40 na mihoatra tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] na teratany eto, misy koa ny karazana nampidirina: * ''Ixora alexandri'' <small>De Block</small> * ''Ixora ambrensis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora ankazobensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora bathieana'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora bemangidiensis'' <small>Guédès</small> * ''Ixora betamponensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora capuroniana'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora casei]]'' <small>Hance</small> (nampidirina avy any [[Mikrônezia]]) * ''Ixora catocarpa'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam.</small> (avy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora clandestina'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> (nampidirina avy any [[India]] na [[Srilanka]]) * ''Ixora crassipes'' <small>Boivin ex De Block</small> * ''[[Ixora cremixora]]'' <small>Drake</small> (hitra ao [[Kômôro]] koa) -- madosoravy * ''Ixora'' ''decaryi'' <small>De Block</small> * ''Ixora densithyrsa'' <small>De Block</small> * ''Ixora elliotii'' <small>Drake ex De Block</small> * ''Ixora emirnensis'' <small>Baker</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> (avy any [[Azia]]) * ''Ixora foliicalyx'' <small>Guédès</small> * ''Ixora fuscovenosa'' <small>De Block</small> * ''Ixora gautieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora guillotii'' <small>Hochr</small>. * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''[[Ixora hookeri]]'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> (hita ao [[Môzambika]] koa) * ''Ixora humblotii'' <small>Drake</small> * ''[[Ixora javanica]]'' <small>(Blume) DC.</small> (avy any [[Java]] sy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora lagenifructa'' <small>De Block</small> * ''Ixora lavandulacea'' <small>De Block</small> * ''Ixora longipedicellata'' <small>De Block</small> * ''Ixora mangabensis'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora masoalensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora microphylla'' <small>Drake</small> * ''Ixora mocquerysii'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora moramangensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora nana'' <small>Robbr. & De Block</small> * ''Ixora pallens'' <small>De Block</small> * ''Ixora peculiaris'' <small>De Block</small> * ''Ixora pedalis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora quadrilocularis'' <small>De Block</small> * ''Ixora rakotonasoloi'' <small>De Block</small> * ''Ixora reducta'' <small>Drake ex Guédès</small> * ''Ixora regalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora reynalii'' <small>De Block</small> * ''Ixora ripicola'' <small>De Block</small> * ''Ixora sambiranensis'' <small>Homolle ex Guédès</small> * ''Ixora sessililimba'' <small>De Block</small> * ''Ixora siphonantha'' <small>Oliv</small>. * ''Ixora trichocalyx'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora trimera'' <small>Guédès</small> == Jereo koa == * [[Liaitry ny karazana ao amin' ny Ixora|Liaitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora'']] avoxujm58ptfj2w8dz0hdspe5yodofl 1149686 1149685 2026-08-26T17:48:21Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149686 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colpfl16a.jpg|vignette|488x488px|''[[Ixora coccinea]]'']] Ny '''''Ixora''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Gentianales]]. Izy irery ihany no vondron-karazana ao amin' ny vondrona ''Ixoreae''. Ahitana karazany eo amin' ny 544 eo ho eo izy io, izay ahitana hazo sy hazobotry maitso ravina mandavan-taona any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly). Na dia teratany any amin'ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly manerana izao tontolo izao aza izy, dia any Azia trôpikaly no tena ahitana karazany maro samihafa indrindra amin' izy io. Ny ''Ixora'' koa dia hita matetika koa any amin' ny faritra manana toetany sobtrôpikaly any [[Etazonia]], toy ny any [[Florida]]. ''Ixora'' <small>L.</small> no anarana ara-tsiansa feno iantsoana azy. == Famariparitana == Manana ravina matevina sy henjana, izay manana halava mirefy eo anelanelan' ny 3 sy 15 sm, ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana ''Ixora'', ary mamokatra sampahom-bony lehibe ahitana vony marobe mandritra ny fahavaratra. Mety tsara amin' ny karazana ''Ixora'' ny tany misy asidra. Malaza amin' ny fanaovana [[fefy velona]] ihany koa izy ireo any amin' ny faritra sasany any [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. Any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly) dia mamony mandritra ny taona izy ireo ary matetika ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana [[Hindoisma|hindoa]], sy amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana indiana]]. == Anarana hafa iantsoana azy == Indreto ny anarana ara-tsiasa hafa niantsoana ny ''Ixora'': * ''Becheria'' <small>Ridl.</small> * ''Bemsetia'' <small>Raf.</small> * ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small> * ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small> * ''Doricera'' <small>Verdc.</small> * ''Hitoa'' <small>Nadeaud</small> * ''Myonima'' <small>Comm. ex A.Juss.</small> * ''Panchezia'' <small>Montrouz.</small> * ''Patabea'' <small>Aubl.</small> * ''Schetii'' <small>Adans.</small> * ''Siderodendrum'' <small>Schreb.</small> * ''Sideroxyloides'' <small>Jacq.</small> * ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small> * ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small> * ''Versteegia'' <small>Valeton</small> == Karazana notsongaina == [[Sary:Red ixora.jpg|vignette|276x276px|''[[Ixora chinensis]]'']] Indreto misy karazana notsongaina: * ''Ixora albersii'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora backeri'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora beckleri'' <small>Benth.</small> * ''Ixora brevipedunculata'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora calycina'' <small>Thwaites</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam</small>. * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''Ixora elongata'' <small>B.Heyne ex G.Don</small> * ''Ixora euosmia'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> * ''Ixora foliosa'' <small>Hiern</small> * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora johnsonii'' <small>Hook.f.</small> * ''Ixora jucunda'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora killipii'' <small>Standl</small>. * ''Ixora lawsonii'' <small>Gamble</small> * ''Ixora malabarica'' <small>(Dennst.) Mabb.</small> * ''Ixora margaretae'' <small>(N.Hallé) Mouly & B.Bremer</small> * ''Ixora marquesensis'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora mooreensis'' <small>(Nadeaud) Fosberg</small> * ''Ixora nigerica'' <small>Keay</small> * ''Ixora nigricans'' <small>R.Br. ex Wight & Arn.</small> * ''Ixora ooumuensis'' <small>J.Florence</small> * ''Ixora panurensis'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora pavetta'' <small>Andr.</small> * ''Ixora peruviana'' <small>(Spruce ex K.Schum.) Standl.</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora raivavaensis'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora rufa'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora saulierei'' <small>Gamble</small> * ''Ixora setchellii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora st-johnii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora stokesii'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora temehaniensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora ulei'' <small>K.Krause</small> * ''Ixora umbellata'' <small>Valeton</small> * ''Ixora yavitensis'' <small>Steyerm</small>. === Karazana misy eto Madagasikara === Misy karazana ''Ixora'' 40 na mihoatra tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] na teratany eto, misy koa ny karazana nampidirina: * ''Ixora alexandri'' <small>De Block</small> * ''Ixora ambrensis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora ankazobensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora bathieana'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora bemangidiensis'' <small>Guédès</small> * ''Ixora betamponensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora capuroniana'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora casei]]'' <small>Hance</small> (nampidirina avy any [[Mikrônezia]]) * ''Ixora catocarpa'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam.</small> (avy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora clandestina'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> (nampidirina avy any [[India]] na [[Srilanka]]) * ''Ixora crassipes'' <small>Boivin ex De Block</small> * ''[[Ixora cremixora]]'' <small>Drake</small> (hitra ao [[Kômôro]] koa) -- madosoravy * ''Ixora'' ''decaryi'' <small>De Block</small> * ''Ixora densithyrsa'' <small>De Block</small> * ''Ixora elliotii'' <small>Drake ex De Block</small> * ''Ixora emirnensis'' <small>Baker</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> (avy any [[Azia]]) * ''Ixora foliicalyx'' <small>Guédès</small> * ''Ixora fuscovenosa'' <small>De Block</small> * ''Ixora gautieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora guillotii'' <small>Hochr</small>. * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''[[Ixora hookeri]]'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> (hita ao [[Môzambika]] koa) * ''Ixora humblotii'' <small>Drake</small> * ''[[Ixora javanica]]'' <small>(Blume) DC.</small> (avy any [[Java]] sy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora lagenifructa'' <small>De Block</small> * ''Ixora lavandulacea'' <small>De Block</small> * ''Ixora longipedicellata'' <small>De Block</small> * ''Ixora mangabensis'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora masoalensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora microphylla'' <small>Drake</small> * ''Ixora mocquerysii'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora moramangensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora nana'' <small>Robbr. & De Block</small> * ''Ixora pallens'' <small>De Block</small> * ''Ixora peculiaris'' <small>De Block</small> * ''Ixora pedalis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora quadrilocularis'' <small>De Block</small> * ''Ixora rakotonasoloi'' <small>De Block</small> * ''Ixora reducta'' <small>Drake ex Guédès</small> * ''Ixora regalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora reynalii'' <small>De Block</small> * ''Ixora ripicola'' <small>De Block</small> * ''Ixora sambiranensis'' <small>Homolle ex Guédès</small> * ''Ixora sessililimba'' <small>De Block</small> * ''Ixora siphonantha'' <small>Oliv</small>. * ''Ixora trichocalyx'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora trimera'' <small>Guédès</small> == Jereo koa == * [[Liaitry ny karazana ao amin' ny Ixora|Liaitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora'']] 3it3y47ullixqb8h01eftdmabkx2g0j 1149693 1149686 2026-08-26T19:32:49Z Thelezifor 15140 /* Jereo koa */ 1149693 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colpfl16a.jpg|vignette|488x488px|''[[Ixora coccinea]]'']] Ny '''''Ixora''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Gentianales]]. Izy irery ihany no vondron-karazana ao amin' ny vondrona ''Ixoreae''. Ahitana karazany eo amin' ny 544 eo ho eo izy io, izay ahitana hazo sy hazobotry maitso ravina mandavan-taona any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly). Na dia teratany any amin'ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly manerana izao tontolo izao aza izy, dia any Azia trôpikaly no tena ahitana karazany maro samihafa indrindra amin' izy io. Ny ''Ixora'' koa dia hita matetika koa any amin' ny faritra manana toetany sobtrôpikaly any [[Etazonia]], toy ny any [[Florida]]. ''Ixora'' <small>L.</small> no anarana ara-tsiansa feno iantsoana azy. == Famariparitana == Manana ravina matevina sy henjana, izay manana halava mirefy eo anelanelan' ny 3 sy 15 sm, ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana ''Ixora'', ary mamokatra sampahom-bony lehibe ahitana vony marobe mandritra ny fahavaratra. Mety tsara amin' ny karazana ''Ixora'' ny tany misy asidra. Malaza amin' ny fanaovana [[fefy velona]] ihany koa izy ireo any amin' ny faritra sasany any [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. Any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly) dia mamony mandritra ny taona izy ireo ary matetika ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana [[Hindoisma|hindoa]], sy amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana indiana]]. == Anarana hafa iantsoana azy == Indreto ny anarana ara-tsiasa hafa niantsoana ny ''Ixora'': * ''Becheria'' <small>Ridl.</small> * ''Bemsetia'' <small>Raf.</small> * ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small> * ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small> * ''Doricera'' <small>Verdc.</small> * ''Hitoa'' <small>Nadeaud</small> * ''Myonima'' <small>Comm. ex A.Juss.</small> * ''Panchezia'' <small>Montrouz.</small> * ''Patabea'' <small>Aubl.</small> * ''Schetii'' <small>Adans.</small> * ''Siderodendrum'' <small>Schreb.</small> * ''Sideroxyloides'' <small>Jacq.</small> * ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small> * ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small> * ''Versteegia'' <small>Valeton</small> == Karazana notsongaina == [[Sary:Red ixora.jpg|vignette|276x276px|''[[Ixora chinensis]]'']] Indreto misy karazana notsongaina: * ''Ixora albersii'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora backeri'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora beckleri'' <small>Benth.</small> * ''Ixora brevipedunculata'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora calycina'' <small>Thwaites</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam</small>. * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''Ixora elongata'' <small>B.Heyne ex G.Don</small> * ''Ixora euosmia'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> * ''Ixora foliosa'' <small>Hiern</small> * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora johnsonii'' <small>Hook.f.</small> * ''Ixora jucunda'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora killipii'' <small>Standl</small>. * ''Ixora lawsonii'' <small>Gamble</small> * ''Ixora malabarica'' <small>(Dennst.) Mabb.</small> * ''Ixora margaretae'' <small>(N.Hallé) Mouly & B.Bremer</small> * ''Ixora marquesensis'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora mooreensis'' <small>(Nadeaud) Fosberg</small> * ''Ixora nigerica'' <small>Keay</small> * ''Ixora nigricans'' <small>R.Br. ex Wight & Arn.</small> * ''Ixora ooumuensis'' <small>J.Florence</small> * ''Ixora panurensis'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora pavetta'' <small>Andr.</small> * ''Ixora peruviana'' <small>(Spruce ex K.Schum.) Standl.</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora raivavaensis'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora rufa'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora saulierei'' <small>Gamble</small> * ''Ixora setchellii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora st-johnii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora stokesii'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora temehaniensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora ulei'' <small>K.Krause</small> * ''Ixora umbellata'' <small>Valeton</small> * ''Ixora yavitensis'' <small>Steyerm</small>. === Karazana misy eto Madagasikara === Misy karazana ''Ixora'' 40 na mihoatra tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] na teratany eto, misy koa ny karazana nampidirina: * ''Ixora alexandri'' <small>De Block</small> * ''Ixora ambrensis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora ankazobensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora bathieana'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora bemangidiensis'' <small>Guédès</small> * ''Ixora betamponensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora capuroniana'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora casei]]'' <small>Hance</small> (nampidirina avy any [[Mikrônezia]]) * ''Ixora catocarpa'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam.</small> (avy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora clandestina'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> (nampidirina avy any [[India]] na [[Srilanka]]) * ''Ixora crassipes'' <small>Boivin ex De Block</small> * ''[[Ixora cremixora]]'' <small>Drake</small> (hitra ao [[Kômôro]] koa) -- madosoravy * ''Ixora'' ''decaryi'' <small>De Block</small> * ''Ixora densithyrsa'' <small>De Block</small> * ''Ixora elliotii'' <small>Drake ex De Block</small> * ''Ixora emirnensis'' <small>Baker</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> (avy any [[Azia]]) * ''Ixora foliicalyx'' <small>Guédès</small> * ''Ixora fuscovenosa'' <small>De Block</small> * ''Ixora gautieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora guillotii'' <small>Hochr</small>. * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''[[Ixora hookeri]]'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> (hita ao [[Môzambika]] koa) * ''Ixora humblotii'' <small>Drake</small> * ''[[Ixora javanica]]'' <small>(Blume) DC.</small> (avy any [[Java]] sy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora lagenifructa'' <small>De Block</small> * ''Ixora lavandulacea'' <small>De Block</small> * ''Ixora longipedicellata'' <small>De Block</small> * ''Ixora mangabensis'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora masoalensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora microphylla'' <small>Drake</small> * ''Ixora mocquerysii'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora moramangensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora nana'' <small>Robbr. & De Block</small> * ''Ixora pallens'' <small>De Block</small> * ''Ixora peculiaris'' <small>De Block</small> * ''Ixora pedalis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora quadrilocularis'' <small>De Block</small> * ''Ixora rakotonasoloi'' <small>De Block</small> * ''Ixora reducta'' <small>Drake ex Guédès</small> * ''Ixora regalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora reynalii'' <small>De Block</small> * ''Ixora ripicola'' <small>De Block</small> * ''Ixora sambiranensis'' <small>Homolle ex Guédès</small> * ''Ixora sessililimba'' <small>De Block</small> * ''Ixora siphonantha'' <small>Oliv</small>. * ''Ixora trichocalyx'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora trimera'' <small>Guédès</small> == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Ixora|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora'']] p18gc4e2mqzfvneaiu35cechncsxfu0 1149698 1149693 2026-08-26T20:37:23Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1149698 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colpfl16a.jpg|vignette|488x488px|''[[Ixora coccinea]]'']] Ny '''''Ixora''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Gentianales]]. Izy irery ihany no vondron-karazana ao amin' ny vondrona ''Ixoreae''. Ahitana karazany eo amin' ny 544 eo ho eo izy io, izay ahitana hazo sy hazobotry maitso ravina mandavan-taona any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly). Na dia teratany any amin'ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly manerana izao tontolo izao aza izy, dia any Azia trôpikaly no tena ahitana karazany maro samihafa indrindra amin' izy io. Ny ''Ixora'' koa dia hita matetika koa any amin' ny faritra manana toetany sobtrôpikaly any [[Etazonia]], toy ny any [[Florida]]. ''Ixora'' <small>L.</small> no anarana ara-tsiansa feno iantsoana azy. == Famariparitana == Manana ravina matevina sy henjana, izay manana halava mirefy eo anelanelan' ny 3 sy 15 sm, ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana ''Ixora'', ary mamokatra sampahom-bony lehibe ahitana vony marobe mandritra ny fahavaratra. Mety tsara amin' ny karazana ''Ixora'' ny tany misy asidra. Malaza amin' ny fanaovana [[fefy velona]] ihany koa izy ireo any amin' ny faritra sasany any [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. Any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly) dia mamony mandritra ny taona izy ireo ary matetika ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana [[Hindoisma|hindoa]], sy amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana indiana]]. == Anarana hafa iantsoana azy == [[Sary:Ixora coccinea (Rubiaceae).jpg|vignette|''[[Ixora coccinea]]'']] Indreto ny anarana ara-tsiasa hafa niantsoana ny ''Ixora'': * ''Becheria'' <small>Ridl.</small> * ''Bemsetia'' <small>Raf.</small> * ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small> * ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small> * ''Doricera'' <small>Verdc.</small> * ''Hitoa'' <small>Nadeaud</small> * ''Myonima'' <small>Comm. ex A.Juss.</small> * ''Panchezia'' <small>Montrouz.</small> * ''Patabea'' <small>Aubl.</small> * ''Schetii'' <small>Adans.</small> * ''Siderodendrum'' <small>Schreb.</small> * ''Sideroxyloides'' <small>Jacq.</small> * ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small> * ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small> * ''Versteegia'' <small>Valeton</small> == Karazana notsongaina == [[Sary:Red ixora.jpg|vignette|276x276px|''[[Ixora chinensis]]'']] Indreto misy karazana notsongaina: * ''Ixora albersii'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora backeri'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora beckleri'' <small>Benth.</small> * ''Ixora brevipedunculata'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora calycina'' <small>Thwaites</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam</small>. * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''Ixora elongata'' <small>B.Heyne ex G.Don</small> * ''Ixora euosmia'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> * ''Ixora foliosa'' <small>Hiern</small> * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora johnsonii'' <small>Hook.f.</small> * ''Ixora jucunda'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora killipii'' <small>Standl</small>. * ''Ixora lawsonii'' <small>Gamble</small> * ''Ixora malabarica'' <small>(Dennst.) Mabb.</small> * ''Ixora margaretae'' <small>(N.Hallé) Mouly & B.Bremer</small> * ''Ixora marquesensis'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora mooreensis'' <small>(Nadeaud) Fosberg</small> * ''Ixora nigerica'' <small>Keay</small> * ''Ixora nigricans'' <small>R.Br. ex Wight & Arn.</small> * ''Ixora ooumuensis'' <small>J.Florence</small> * ''Ixora panurensis'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora pavetta'' <small>Andr.</small> * ''Ixora peruviana'' <small>(Spruce ex K.Schum.) Standl.</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora raivavaensis'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora rufa'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora saulierei'' <small>Gamble</small> * ''Ixora setchellii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora st-johnii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora stokesii'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora temehaniensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora ulei'' <small>K.Krause</small> * ''Ixora umbellata'' <small>Valeton</small> * ''Ixora yavitensis'' <small>Steyerm</small>. === Karazana misy eto Madagasikara === Misy karazana ''Ixora'' 40 na mihoatra tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] na teratany eto, misy koa ny karazana nampidirina: * ''Ixora alexandri'' <small>De Block</small> * ''Ixora ambrensis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora ankazobensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora bathieana'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora bemangidiensis'' <small>Guédès</small> * ''Ixora betamponensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora capuroniana'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora casei]]'' <small>Hance</small> (nampidirina avy any [[Mikrônezia]]) * ''Ixora catocarpa'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam.</small> (avy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora clandestina'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> (nampidirina avy any [[India]] na [[Srilanka]]) * ''Ixora crassipes'' <small>Boivin ex De Block</small> * ''[[Ixora cremixora]]'' <small>Drake</small> (hitra ao [[Kômôro]] koa) -- madosoravy * ''Ixora'' ''decaryi'' <small>De Block</small> * ''Ixora densithyrsa'' <small>De Block</small> * ''Ixora elliotii'' <small>Drake ex De Block</small> * ''Ixora emirnensis'' <small>Baker</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> (avy any [[Azia]]) * ''Ixora foliicalyx'' <small>Guédès</small> * ''Ixora fuscovenosa'' <small>De Block</small> * ''Ixora gautieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora guillotii'' <small>Hochr</small>. * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''[[Ixora hookeri]]'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> (hita ao [[Môzambika]] koa) * ''Ixora humblotii'' <small>Drake</small> * ''[[Ixora javanica]]'' <small>(Blume) DC.</small> (avy any [[Java]] sy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora lagenifructa'' <small>De Block</small> * ''Ixora lavandulacea'' <small>De Block</small> * ''Ixora longipedicellata'' <small>De Block</small> * ''Ixora mangabensis'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora masoalensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora microphylla'' <small>Drake</small> * ''Ixora mocquerysii'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora moramangensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora nana'' <small>Robbr. & De Block</small> * ''Ixora pallens'' <small>De Block</small> * ''Ixora peculiaris'' <small>De Block</small> * ''Ixora pedalis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora quadrilocularis'' <small>De Block</small> * ''Ixora rakotonasoloi'' <small>De Block</small> * ''Ixora reducta'' <small>Drake ex Guédès</small> * ''Ixora regalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora reynalii'' <small>De Block</small> * ''Ixora ripicola'' <small>De Block</small> * ''Ixora sambiranensis'' <small>Homolle ex Guédès</small> * ''Ixora sessililimba'' <small>De Block</small> * ''Ixora siphonantha'' <small>Oliv</small>. * ''Ixora trichocalyx'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora trimera'' <small>Guédès</small> == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Ixora|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora'']] ap7tg2wvqogllwd5dlnedwfx17xa8m6 1149706 1149698 2026-08-27T04:17:27Z ~2026-39119-14 40302 Nanolo teny 1149706 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colpfl16a.jpg|vignette|488x488px|''[[Ixora coccinea]]'']] Ny '''''Ixora''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Gentianales]]. Izy irery ihany no vondron-karazana ao amin' ny foko ''Ixoreae''. Ahitana karazany eo amin' ny 544 eo ho eo izy io, izay ahitana hazo sy hazobotry maitso ravina mandavan-taona any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly). Na dia teratany any amin'ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly manerana izao tontolo izao aza izy, dia any Azia trôpikaly no tena ahitana karazany maro samihafa indrindra amin' izy io. Ny ''Ixora'' koa dia hita matetika koa any amin' ny faritra manana toetany sobtrôpikaly any [[Etazonia]], toy ny any [[Florida]]. ''Ixora'' <small>L.</small> no anarana ara-tsiansa feno iantsoana azy. == Famariparitana == Manana ravina matevina sy henjana, izay manana halava mirefy eo anelanelan' ny 3 sy 15 sm, ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana ''Ixora'', ary mamokatra sampahom-bony lehibe ahitana vony marobe mandritra ny fahavaratra. Mety tsara amin' ny karazana ''Ixora'' ny tany misy asidra. Malaza amin' ny fanaovana [[fefy velona]] ihany koa izy ireo any amin' ny faritra sasany any [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. Any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly) dia mamony mandritra ny taona izy ireo ary matetika ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana [[Hindoisma|hindoa]], sy amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana indiana]]. == Anarana hafa iantsoana azy == [[Sary:Ixora coccinea (Rubiaceae).jpg|vignette|''[[Ixora coccinea]]'']] Indreto ny anarana ara-tsiasa hafa niantsoana ny ''Ixora'': * ''Becheria'' <small>Ridl.</small> * ''Bemsetia'' <small>Raf.</small> * ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small> * ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small> * ''Doricera'' <small>Verdc.</small> * ''Hitoa'' <small>Nadeaud</small> * ''Myonima'' <small>Comm. ex A.Juss.</small> * ''Panchezia'' <small>Montrouz.</small> * ''Patabea'' <small>Aubl.</small> * ''Schetii'' <small>Adans.</small> * ''Siderodendrum'' <small>Schreb.</small> * ''Sideroxyloides'' <small>Jacq.</small> * ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small> * ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small> * ''Versteegia'' <small>Valeton</small> == Karazana notsongaina == [[Sary:Red ixora.jpg|vignette|276x276px|''[[Ixora chinensis]]'']] Indreto misy karazana notsongaina: * ''Ixora albersii'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora backeri'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora beckleri'' <small>Benth.</small> * ''Ixora brevipedunculata'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora calycina'' <small>Thwaites</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam</small>. * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''Ixora elongata'' <small>B.Heyne ex G.Don</small> * ''Ixora euosmia'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> * ''Ixora foliosa'' <small>Hiern</small> * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora johnsonii'' <small>Hook.f.</small> * ''Ixora jucunda'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora killipii'' <small>Standl</small>. * ''Ixora lawsonii'' <small>Gamble</small> * ''Ixora malabarica'' <small>(Dennst.) Mabb.</small> * ''Ixora margaretae'' <small>(N.Hallé) Mouly & B.Bremer</small> * ''Ixora marquesensis'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora mooreensis'' <small>(Nadeaud) Fosberg</small> * ''Ixora nigerica'' <small>Keay</small> * ''Ixora nigricans'' <small>R.Br. ex Wight & Arn.</small> * ''Ixora ooumuensis'' <small>J.Florence</small> * ''Ixora panurensis'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora pavetta'' <small>Andr.</small> * ''Ixora peruviana'' <small>(Spruce ex K.Schum.) Standl.</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora raivavaensis'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora rufa'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora saulierei'' <small>Gamble</small> * ''Ixora setchellii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora st-johnii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora stokesii'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora temehaniensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora ulei'' <small>K.Krause</small> * ''Ixora umbellata'' <small>Valeton</small> * ''Ixora yavitensis'' <small>Steyerm</small>. === Karazana misy eto Madagasikara === Misy karazana ''Ixora'' 40 na mihoatra tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] na teratany eto, misy koa ny karazana nampidirina: * ''Ixora alexandri'' <small>De Block</small> * ''Ixora ambrensis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora ankazobensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora bathieana'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora bemangidiensis'' <small>Guédès</small> * ''Ixora betamponensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora capuroniana'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora casei]]'' <small>Hance</small> (nampidirina avy any [[Mikrônezia]]) * ''Ixora catocarpa'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam.</small> (avy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora clandestina'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> (nampidirina avy any [[India]] na [[Srilanka]]) * ''Ixora crassipes'' <small>Boivin ex De Block</small> * ''[[Ixora cremixora]]'' <small>Drake</small> (hitra ao [[Kômôro]] koa) -- madosoravy * ''Ixora'' ''decaryi'' <small>De Block</small> * ''Ixora densithyrsa'' <small>De Block</small> * ''Ixora elliotii'' <small>Drake ex De Block</small> * ''Ixora emirnensis'' <small>Baker</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> (avy any [[Azia]]) * ''Ixora foliicalyx'' <small>Guédès</small> * ''Ixora fuscovenosa'' <small>De Block</small> * ''Ixora gautieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora guillotii'' <small>Hochr</small>. * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''[[Ixora hookeri]]'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> (hita ao [[Môzambika]] koa) * ''Ixora humblotii'' <small>Drake</small> * ''[[Ixora javanica]]'' <small>(Blume) DC.</small> (avy any [[Java]] sy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora lagenifructa'' <small>De Block</small> * ''Ixora lavandulacea'' <small>De Block</small> * ''Ixora longipedicellata'' <small>De Block</small> * ''Ixora mangabensis'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora masoalensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora microphylla'' <small>Drake</small> * ''Ixora mocquerysii'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora moramangensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora nana'' <small>Robbr. & De Block</small> * ''Ixora pallens'' <small>De Block</small> * ''Ixora peculiaris'' <small>De Block</small> * ''Ixora pedalis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora quadrilocularis'' <small>De Block</small> * ''Ixora rakotonasoloi'' <small>De Block</small> * ''Ixora reducta'' <small>Drake ex Guédès</small> * ''Ixora regalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora reynalii'' <small>De Block</small> * ''Ixora ripicola'' <small>De Block</small> * ''Ixora sambiranensis'' <small>Homolle ex Guédès</small> * ''Ixora sessililimba'' <small>De Block</small> * ''Ixora siphonantha'' <small>Oliv</small>. * ''Ixora trichocalyx'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora trimera'' <small>Guédès</small> == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Ixora|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora'']] k713nfuoqh26h1xsdqunmhqxwsjru7u 1149707 1149706 2026-08-27T04:18:50Z ~2026-39119-14 40302 Namafa soratra tsy ilaina 1149707 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colpfl16a.jpg|vignette|488x488px|''[[Ixora coccinea]]'']] Ny '''''Ixora''''' dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Gentianales]]. Izy irery ihany no vondron-karazana ao amin' ny foko ''Ixoreae''. Ahitana karazany eo amin' ny 544 eo ho eo izy io, izay ahitana hazo sy hazobotry maitso ravina mandavan-taona any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly). Na dia teratany any amin'ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly manerana izao tontolo izao aza izy, dia any Azia trôpikaly no tena ahitana karazany maro samihafa indrindra amin' izy io. Ny ''Ixora'' koa dia hita matetika koa any amin' ny faritra manana toetany sobtrôpikaly any [[Etazonia]], toy ny any [[Florida]]. ''Ixora'' <small>L.</small> no anarana ara-tsiansa feno iantsoana azy. == Famariparitana == Manana ravina matevina sy henjana, izay mirefy eo anelanelan' ny 3 sy 15 sm, ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana ''Ixora'', ary mamokatra sampahom-bony lehibe ahitana vony marobe mandritra ny fahavaratra. Mety tsara amin' ny karazana ''Ixora'' ny tany misy asidra. Malaza amin' ny fanaovana [[fefy velona]] ihany koa izy ireo any amin' ny faritra sasany any [[Azia Atsimo-Atsinanana]]. Any amin' ny faritra mafana sy mando (trôpikaly) dia mamony mandritra ny taona izy ireo ary matetika ampiasaina amin' ny fanompoam-pivavahana [[Hindoisma|hindoa]], sy amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana indiana]]. == Anarana hafa iantsoana azy == [[Sary:Ixora coccinea (Rubiaceae).jpg|vignette|''[[Ixora coccinea]]'']] Indreto ny anarana ara-tsiasa hafa niantsoana ny ''Ixora'': * ''Becheria'' <small>Ridl.</small> * ''Bemsetia'' <small>Raf.</small> * ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small> * ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small> * ''Doricera'' <small>Verdc.</small> * ''Hitoa'' <small>Nadeaud</small> * ''Myonima'' <small>Comm. ex A.Juss.</small> * ''Panchezia'' <small>Montrouz.</small> * ''Patabea'' <small>Aubl.</small> * ''Schetii'' <small>Adans.</small> * ''Siderodendrum'' <small>Schreb.</small> * ''Sideroxyloides'' <small>Jacq.</small> * ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small> * ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small> * ''Versteegia'' <small>Valeton</small> == Karazana notsongaina == [[Sary:Red ixora.jpg|vignette|276x276px|''[[Ixora chinensis]]'']] Indreto misy karazana notsongaina: * ''Ixora albersii'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora backeri'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora beckleri'' <small>Benth.</small> * ''Ixora brevipedunculata'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora calycina'' <small>Thwaites</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam</small>. * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> * ''Ixora elongata'' <small>B.Heyne ex G.Don</small> * ''Ixora euosmia'' <small>K.Schum.</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> * ''Ixora foliosa'' <small>Hiern</small> * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''Ixora johnsonii'' <small>Hook.f.</small> * ''Ixora jucunda'' <small>Thwaites</small> * ''Ixora killipii'' <small>Standl</small>. * ''Ixora lawsonii'' <small>Gamble</small> * ''Ixora malabarica'' <small>(Dennst.) Mabb.</small> * ''Ixora margaretae'' <small>(N.Hallé) Mouly & B.Bremer</small> * ''Ixora marquesensis'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora mooreensis'' <small>(Nadeaud) Fosberg</small> * ''Ixora nigerica'' <small>Keay</small> * ''Ixora nigricans'' <small>R.Br. ex Wight & Arn.</small> * ''Ixora ooumuensis'' <small>J.Florence</small> * ''Ixora panurensis'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora pavetta'' <small>Andr.</small> * ''Ixora peruviana'' <small>(Spruce ex K.Schum.) Standl.</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora raiateensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora raivavaensis'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora rufa'' <small>Müll.Arg.</small> * ''Ixora saulierei'' <small>Gamble</small> * ''Ixora setchellii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora st-johnii'' <small>Fosberg</small> * ''Ixora stokesii'' <small>F.Br.</small> * ''Ixora temehaniensis'' <small>J.W.Moore</small> * ''Ixora ulei'' <small>K.Krause</small> * ''Ixora umbellata'' <small>Valeton</small> * ''Ixora yavitensis'' <small>Steyerm</small>. === Karazana misy eto Madagasikara === Misy karazana ''Ixora'' 40 na mihoatra tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] na teratany eto, misy koa ny karazana nampidirina: * ''Ixora alexandri'' <small>De Block</small> * ''Ixora ambrensis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora amplidentata]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora ankazobensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora bathieana'' <small>Bremek</small>. * ''Ixora bemangidiensis'' <small>Guédès</small> * ''Ixora betamponensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora capuroniana'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora casei]]'' <small>Hance</small> (nampidirina avy any [[Mikrônezia]]) * ''Ixora catocarpa'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora chinensis]]'' <small>Lam.</small> (avy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora clandestina'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora coccinea]]'' <small>L.</small> (nampidirina avy any [[India]] na [[Srilanka]]) * ''Ixora crassipes'' <small>Boivin ex De Block</small> * ''[[Ixora cremixora]]'' <small>Drake</small> (hitra ao [[Kômôro]] koa) -- madosoravy * ''Ixora'' ''decaryi'' <small>De Block</small> * ''Ixora densithyrsa'' <small>De Block</small> * ''Ixora elliotii'' <small>Drake ex De Block</small> * ''Ixora emirnensis'' <small>Baker</small> * ''[[Ixora finlaysoniana]]'' <small>Wall. ex G.Don</small> (avy any [[Azia]]) * ''Ixora foliicalyx'' <small>Guédès</small> * ''Ixora fuscovenosa'' <small>De Block</small> * ''Ixora gautieri'' <small>De Block</small> * ''Ixora guillotii'' <small>Hochr</small>. * ''[[Ixora homolleae]]'' <small>De Block & Govaerts</small> (← ''Ixora littoralis'' <small>(Homolle) Guédè</small><small>s</small>; ''Thouarsiora littoralis'' <small>Homolle ex Arènes</small>) * ''[[Ixora hookeri]]'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> (hita ao [[Môzambika]] koa) * ''Ixora humblotii'' <small>Drake</small> * ''[[Ixora javanica]]'' <small>(Blume) DC.</small> (avy any [[Java]] sy [[Azia Atsimo Atsinanana]]) * ''Ixora lagenifructa'' <small>De Block</small> * ''Ixora lavandulacea'' <small>De Block</small> * ''Ixora longipedicellata'' <small>De Block</small> * ''Ixora mangabensis'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora masoalensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora microphylla'' <small>Drake</small> * ''Ixora mocquerysii'' <small>A.DC.</small> * ''Ixora moramangensis'' <small>De Block</small> * ''Ixora nana'' <small>Robbr. & De Block</small> * ''Ixora pallens'' <small>De Block</small> * ''Ixora peculiaris'' <small>De Block</small> * ''Ixora pedalis'' <small>De Block</small> * ''[[Ixora perrieri]]'' <small>De Block</small> * ''Ixora platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Ixora pudica'' <small>Baker</small> * ''Ixora quadrilocularis'' <small>De Block</small> * ''Ixora rakotonasoloi'' <small>De Block</small> * ''Ixora reducta'' <small>Drake ex Guédès</small> * ''Ixora regalis'' <small>De Block</small> * ''Ixora reynalii'' <small>De Block</small> * ''Ixora ripicola'' <small>De Block</small> * ''Ixora sambiranensis'' <small>Homolle ex Guédès</small> * ''Ixora sessililimba'' <small>De Block</small> * ''Ixora siphonantha'' <small>Oliv</small>. * ''Ixora trichocalyx'' <small>Hochr</small>. * ''Ixora trimera'' <small>Guédès</small> == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Ixora|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora'']] 5icpz1ixfisn2svp2fobiqrxmiq909t Ixora coccinea 0 301737 1149687 2026-08-26T18:32:24Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Rubiaceae 1149687 wikitext text/x-wiki Ny '''''Ixora coccinea''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]''. Hazobotry mamony fahita matetika izy io, izay avy any amin' ny faritra amin' i [[India]] any any [[Bangladesy]] ary any [[Srilanka]]. Lasa anisan' ny hazobotry mamony fantatra indrindra eny amin' ny zaridaina sy amin' ny fandravahana tontolo any amin' ny faritra atsimo amin' i [[Florida]] izy io. Izy no voninkazom-pirenen' i [[Sorinamy]]. == Famariparitana == Ny ''Ixora coccinea'' dia hazobotry matevina, maro sampana, maitso ravina lalandava, manana haavo mirefy 1,2 hatramin' ny 1,8 m, nefa afaka mahatratra 3,7 m. Manana endrika boribory izy io, ary ny fivelarany dia mihoatra ny haavony. Boribory tendro sy lavalava ary feno ny raviny izay sady henjana no manjelatra, manana halava mirefy 10 sm eo ho eo, mifanohitra tsiroaroa na mivondrona manodidina ny tahony. Manana vony kely miendrika fantsona sy miloko mena midorehitra izy saika mandritra ny taona, ka ireo vony ireo dia mivondrona ho bola matevina manana savaivo mirefy 5,1 ka hatramin' ny 12,7 sm. == Fambolena == Na dia misy karazany manodidina ny 500 aza ao anatin' ny vondron-karazana ''Ixora'', dia vitsy ihany no tena volena matetika, ary matetika ny anarana hoe "Ixora" dia ilazana manokana ny ''Ixora coccinea''. Any amin' ny faritra mafana, ny ''Ixora coccinea'' dia ampiasaina hanaovana [[fefy velona]] na sakana voajanahary, ambolena eo amin' ny fototry ny trano, ambolena betsaka mba hamoronana faritra rakotra voninkazo, na koa avela haniry mitokana miavaka (hazo madinika na hazobotry). Any amin' ny faritra mangatsiatsiaka kokoa dia volena ao anaty trano mitahiry hafanana na ao anaty tavim-boninkazo ao an-trano izay mitaky hazavana tsara izy. Azo ambolena ao anaty tavim-boninkazo lehibe koa ny Ixora coccinea, ka tena kanto sy manome endrika tsara. Ity hazobotry matevina sy mihizina ity dia manana sampana maro ary mahazaka tsara ny fandrantsanana mafy, ka mety tsara hanaovana fefy voarindra tsara, na dia tsara tarehy indrindra aza izy rehefa tsy volavolaina amin' ny hety. Misy ovan-karazany ambolena maro samihafa izay miavaka noho ny lokon' ny voniny (mavo, mavokely, volomboasary) sy noho ny habeny ity karazana ity. Ovan-karazany maro malaza no fohy diai fohy, izay matetika manana haavo tsy mihoatra ny 0,91 m. Anisan' ireo ovan-karazana fohy malaza ny "Nora Grant", raha toa ka ovan-karazana safiotra malaza kosa ny "Super King" noho izy manana sampahom-boninkazo lehibe kokoa. Ovan-karazany vaovao maro avy amin' ny ''Ixora coccinea'' no niseho teny an-tsena tao anatin' ny folo taona vitsivitsy izay, ka nahatonga ity zavamaniry tsara tarehy ity hiverina halaza indray. == Fampiasana == Ampiasaina hitsaboana aretina isan-karazany ao anatin' ny [[Fitsaboana Ayurveda|fitsaboana ''Ayurveda'']] (fitsaboana nentim-paharazana indiana) sy ny fomba fitsaboana nentim-paharazana maro hafa ny vony, ny ravina, ny faka ary ny tahon' ilay zavamaniry. Ohatra, ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana indiana dia ampiasaina hitsaboana ny piriritra sy ny fery ary ny ateretina angatra ny fangaro azo avy amin' ny ranon-dravina sy ny ranom-boan' ny ''Ixora coccinea''. == Jereo koa == * ''[[Ixora]]'' 6sawwd7krqwiukjzggxhsmtq5g557dp 1149689 1149687 2026-08-26T18:40:31Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1149689 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ixora Coccinea.jpg|vignette|370x370px|''Ixora coccinea'']] Ny '''''Ixora coccinea''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]''. Hazobotry mamony fahita matetika izy io, izay avy any amin' ny faritra amin' i [[India]] any any [[Bangladesy]] ary any [[Srilanka]]. Lasa anisan' ny hazobotry mamony fantatra indrindra eny amin' ny zaridaina sy amin' ny fandravahana tontolo any amin' ny faritra atsimo amin' i [[Florida]] izy io. Izy no voninkazom-pirenen' i [[Sorinamy]]. == Famariparitana == [[Sary:Ixora coccinea Pink INDIA (3).jpg|vignette|''Ixora coccinea'']] Ny ''Ixora coccinea'' dia hazobotry matevina, maro sampana, maitso ravina lalandava, manana haavo mirefy 1,2 hatramin' ny 1,8 m, nefa afaka mahatratra 3,7 m. Manana endrika boribory izy io, ary ny fivelarany dia mihoatra ny haavony. Boribory tendro sy lavalava ary feno ny raviny izay sady henjana no manjelatra, manana halava mirefy 10 sm eo ho eo, mifanohitra tsiroaroa na mivondrona manodidina ny tahony. Manana vony kely miendrika fantsona sy miloko mena midorehitra izy saika mandritra ny taona, ka ireo vony ireo dia mivondrona ho bola matevina manana savaivo mirefy 5,1 ka hatramin' ny 12,7 sm. == Fambolena == Na dia misy karazany manodidina ny 500 aza ao anatin' ny vondron-karazana ''Ixora'', dia vitsy ihany no tena volena matetika, ary matetika ny anarana hoe "Ixora" dia ilazana manokana ny ''Ixora coccinea''. Any amin' ny faritra mafana, ny ''Ixora coccinea'' dia ampiasaina hanaovana [[fefy velona]] na sakana voajanahary, ambolena eo amin' ny fototry ny trano, ambolena betsaka mba hamoronana faritra rakotra voninkazo, na koa avela haniry mitokana miavaka (hazo madinika na hazobotry). Any amin' ny faritra mangatsiatsiaka kokoa dia volena ao anaty trano mitahiry hafanana na ao anaty tavim-boninkazo ao an-trano izay mitaky hazavana tsara izy. Azo ambolena ao anaty tavim-boninkazo lehibe koa ny ''Ixora coccinea'', ka tena kanto sy manome endrika tsara. Ity hazobotry matevina sy mihizina ity dia manana sampana maro ary mahazaka tsara ny fandrantsanana mafy, ka mety tsara hanaovana fefy voarindra tsara, na dia tsara tarehy indrindra aza izy rehefa tsy volavolaina amin' ny hety. Misy ovan-karazany ambolena maro samihafa izay miavaka noho ny lokon' ny voniny (mavo, mavokely, volomboasary) sy noho ny habeny ity karazana ity. Ovan-karazany maro malaza no fohy diai fohy, izay matetika manana haavo tsy mihoatra ny 0,91 m. Anisan' ireo ovan-karazana fohy malaza ny "Nora Grant", raha toa ka ovan-karazana safiotra malaza kosa ny "Super King" noho izy manana sampahom-boninkazo lehibe kokoa. Ovan-karazany vaovao maro avy amin' ny ''Ixora coccinea'' no niseho teny an-tsena tao anatin' ny folo taona vitsivitsy izay, ka nahatonga ity zavamaniry tsara tarehy ity hiverina halaza indray. == Fampiasana == [[Sary:Jungle geranium seeds @ Kanjirappally, Kerala 02.JPG|vignette|280x280px|Voan' ny ''Ixora coccinea'']] Ampiasaina hitsaboana aretina isan-karazany ao anatin' ny [[Fitsaboana Ayurveda|fitsaboana ''Ayurveda'']] (fitsaboana nentim-paharazana indiana) sy ny fomba fitsaboana nentim-paharazana maro hafa ny vony, ny ravina, ny faka ary ny tahon' ilay zavamaniry. Ohatra, ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana indiana dia ampiasaina hitsaboana ny piriritra sy ny fery ary ny ateretina angatra ny fangaro azo avy amin' ny ranon-dravina sy ny ranom-boan' ny ''Ixora coccinea''. == Jereo koa == * ''[[Ixora]]'' igmkmkm36t6746stefcqkmxh61cwjyt 1149690 1149689 2026-08-26T18:44:28Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1149690 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ixora Coccinea.jpg|vignette|370x370px|''Ixora coccinea'']] Ny '''''Ixora coccinea''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]''. Hazobotry mamony fahita matetika izy io, izay avy any amin' ny faritra amin' i [[India]] any any [[Bangladesy]] ary any [[Srilanka]]. Lasa anisan' ny hazobotry mamony fantatra indrindra eny amin' ny zaridaina sy amin' ny fandravahana tontolo any amin' ny faritra atsimo amin' i [[Florida]] izy io. Izy no voninkazom-pirenen' i [[Sorinamy]]. == Famariparitana == [[Sary:Ixora coccinea Pink INDIA (3).jpg|vignette|''Ixora coccinea''|209x209px]] Ny ''Ixora coccinea'' dia hazobotry matevina, maro sampana, maitso ravina lalandava, manana haavo mirefy 1,2 hatramin' ny 1,8 m, nefa afaka mahatratra 3,7 m. Manana endrika boribory izy io, ary ny fivelarany dia mihoatra ny haavony. Boribory tendro sy lavalava ary feno ny raviny izay sady henjana no manjelatra, manana halava mirefy 10 sm eo ho eo, mifanohitra tsiroaroa na mivondrona manodidina ny tahony. Manana vony kely miendrika fantsona sy miloko mena midorehitra izy saika mandritra ny taona, ka ireo vony ireo dia mivondrona ho bola matevina manana savaivo mirefy 5,1 ka hatramin' ny 12,7 sm. == Fambolena == [[Sary:Ixora coccinea White.JPG|vignette|209x209px|''Ixora coccinea'' fotsy]] Na dia misy karazany manodidina ny 500 aza ao anatin' ny vondron-karazana ''Ixora'', dia vitsy ihany no tena volena matetika, ary matetika ny anarana hoe "Ixora" dia ilazana manokana ny ''Ixora coccinea''. Any amin' ny faritra mafana, ny ''Ixora coccinea'' dia ampiasaina hanaovana [[fefy velona]] na sakana voajanahary, ambolena eo amin' ny fototry ny trano, ambolena betsaka mba hamoronana faritra rakotra voninkazo, na koa avela haniry mitokana miavaka (hazo madinika na hazobotry). Any amin' ny faritra mangatsiatsiaka kokoa dia volena ao anaty trano mitahiry hafanana na ao anaty tavim-boninkazo ao an-trano izay mitaky hazavana tsara izy. Azo ambolena ao anaty tavim-boninkazo lehibe koa ny ''Ixora coccinea'', ka tena kanto sy manome endrika tsara. Ity hazobotry matevina sy mihizina ity dia manana sampana maro ary mahazaka tsara ny fandrantsanana mafy, ka mety tsara hanaovana fefy voarindra tsara, na dia tsara tarehy indrindra aza izy rehefa tsy volavolaina amin' ny hety. Misy ovan-karazany ambolena maro samihafa izay miavaka noho ny lokon' ny voniny (mavo, mavokely, volomboasary) sy noho ny habeny ity karazana ity. Ovan-karazany maro malaza no fohy diai fohy, izay matetika manana haavo tsy mihoatra ny 0,91 m. Anisan' ireo ovan-karazana fohy malaza ny "Nora Grant", raha toa ka ovan-karazana safiotra malaza kosa ny "Super King" noho izy manana sampahom-boninkazo lehibe kokoa. Ovan-karazany vaovao maro avy amin' ny ''Ixora coccinea'' no niseho teny an-tsena tao anatin' ny folo taona vitsivitsy izay, ka nahatonga ity zavamaniry tsara tarehy ity hiverina halaza indray. == Fampiasana == [[Sary:Jungle geranium seeds @ Kanjirappally, Kerala 02.JPG|vignette|280x280px|Voan' ny ''Ixora coccinea'']] Ampiasaina hitsaboana aretina isan-karazany ao anatin' ny [[Fitsaboana Ayurveda|fitsaboana ''Ayurveda'']] (fitsaboana nentim-paharazana indiana) sy ny fomba fitsaboana nentim-paharazana maro hafa ny vony, ny ravina, ny faka ary ny tahon' ilay zavamaniry. Ohatra, ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana indiana dia ampiasaina hitsaboana ny piriritra sy ny fery ary ny ateretina angatra ny fangaro azo avy amin' ny ranon-dravina sy ny ranom-boan' ny ''Ixora coccinea''. == Jereo koa == * ''[[Ixora]]'' bukw82nt9ssbeii1mp9hutc6l5crns1 Ixora cremixora 0 301738 1149691 2026-08-26T19:06:03Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Rubiaceae 1149691 wikitext text/x-wiki Ny '''''Ixora cremixora''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'' izay tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]] sy ao [[Kômôro]]. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''madosoravy'''. Atao hoe ''Ixora cremixora'' <small>Drake</small> ny anarany ara-tsiansa feno. == Famariparitana == Ny ''Ixora'' ''cremixora'', miaraka amin' ny ''Ixora crassipes'', dia anisan' ny karazana hita any amin' ny ala mando na somary mando, indrindra fa ny ala mihintsan-dravina amin' ny ampahany any amin' ny faritra andrefana sy avaratra amin' i [[Madagasikara]]. Ao amin' ny ''Ixora cremixora'', ny vondrom-boniny dia faritana ho tsy misy tangozany na manana tangozany fa fohy dia fohy; endrika manampy amin' ny fanavahana azy amin' ny karazany sasany mifandraika akaiky aminy izany. Manondro ihany koa ny fisian' ny vavimbony misy efitra roa ny fanadihadiana filôjenetika. == Fampiasana == Araka ny fanadihadiana vao haingana momba ny karazana zavamaniry nentim-paharazana ampiasaina amin' ny fikarakarana vatana sy endrika ao [[Mayotte]], dia fantatra fa antsoina hoe "Mianga nianga" sy "Sari mapwera marachi" eo ny ''Ixora cremixora'' izay ampiasaina ho an' ny hatsaran-tarehy sy ny fanatsarana ny endrika. == Jereo koa == * ''[[Ixora]]'' 37zjh5bgf8xfjtiuc4o5ewhm58odprl Ixora perrieri 0 301739 1149692 2026-08-26T19:24:42Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Rubiaceae 1149692 wikitext text/x-wiki Ny '''''Ixora perrieri''''' dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'' izay tsy fahita firy afa-tsy eto [[Madagasikara]] sady miavaka. Hazobotry madinika izy io. ''Ixora perrieri'' <small>De Block</small> ny anarany ara-tsiansa feno. Amin' ny teny malagasy izy fia atao hoe '''tsontsoraka'''. Tahaka ny karazana ''Ixora'' hafa eto Madagasikara dia miroborobo indrindra ao ambanin' ny hazo any amin' ny ala mikitroka trôpikaly izy, ka mahazo tombony amin' ny tany tsy mihazona rano be loatra, somary asidra, ary be akora ôrganika. == Jereo koa == * ''[[Ixora]]'' hci2oc9xlrlzp20s4vivfdxv42xw7ei Lisitry ny karazana ao amin' ny Ixora 0 301740 1149695 2026-08-26T19:43:56Z Thelezifor 15140 Lisitra karazan-javamaniry 1149695 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ixora chinensis (Chinese ixora) (15).jpg|vignette|543x543px|''[[Ixora chinensis]]'']] Inty ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Ixora''''' araka ny ''[[Plants of the World Online]]'' tamin' ny volana Febroary 2025. Ny vondron-karazana ''[[Ixora]]'', ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'', dia iray amin' ny vondron-karazana lehibe indrindra amin' ny [[Angiospermae|zavamaniry mamony]], ary ahitana karazany eo amin' ny 560 eo ho eo izay miparitaka manerana izao tontolo izao any amin' ny faritra trôpikaly sy any amin' ny faritra manakaiky ny faritra sobtrôpikaly. == A == * ''Ixora accedens'' Valeton * ''Ixora aciculiflora'' Bremek. * ''Ixora acuminata'' Roxb. * ''Ixora acuminatissima'' Müll.Arg. * ''Ixora acuticauda'' Bremek. * ''Ixora aegialodes'' Bremek. * ''Ixora agasthyamalayana'' Sivad. & N.Mohanan * ''Ixora aggregata'' Hutch. * ''Ixora agostiniana'' Steyerm. * ''Ixora akkeringae'' (Teijsm. & Binn.) Valeton ex Bremek. * ''Ixora alba'' L. * ''Ixora albersii'' K.Schum. * ''Ixora alejandroi'' Banag & Tandang * ''Ixora aluminicola'' Steyerm. * ''Ixora amapaensis'' Steyerm. * ''Ixora amherstiensis'' Bremek. * ''Ixora amplexicaulis'' Gillespie * ''Ixora amplexifolia'' K.Schum. & Lauterb. * ''Ixora amplifolia'' A.Gray * ''Ixora andina'' C.M.Taylor * ''Ixora aneityensis'' Guillaumin * ''Ixora anemodesma'' K.Schum. * ''Ixora angustilimba'' Merr. * ''Ixora aoupinieensis'' Hoang & Mouly * ''Ixora araguaiensis'' Delprete * ''Ixora archboldii'' Bremek. * ''Ixora arestantha'' A.C.Sm. * ''Ixora asme'' Guillaumin * ''Ixora athroantha'' Bremek. * ''Ixora auricularis'' Chun & How ex W.Ko * ''Ixora auriculata'' Elmer * ''Ixora aurorea'' Ridl. == B == * ''Ixora backeri'' Bremek. * ''Ixora bahiensis'' Benth. * ''Ixora baileyana'' Bridson & L.G.Adams * ''Ixora balansae'' Pit. * ''Ixora baldwinii'' Keay * ''Ixora balinensis'' Bremek. * ''Ixora bancana'' Bremek. * ''Ixora banjoana'' K.Krause * ''Ixora barbata'' Roxb. ex Sm. * ''Ixora barberae'' Bremek. * ''Ixora bartlingii'' Elmer * ''Ixora batesii'' Wernham * ''Ixora batuensis'' Bremek. * ''Ixora bauchiensis'' Hutch. & Dalziel * ''Ixora beckleri'' Benth. * ''Ixora bemangidiensis'' Guédès * ''Ixora betongensis'' Craib * ''Ixora bibracteata'' Elmer * ''Ixora biflora'' Fosberg * ''Ixora birmahica'' Bremek. * ''Ixora blumei'' Zoll. & Moritzi * ''Ixora borboniae'' Mouly & B.Bremer * ''Ixora borneensis'' (Miq.) Boerl. * ''Ixora bougainvilliae'' Bremek. * ''Ixora brachiata'' Roxb. * ''Ixora brachyanthera'' Bremek. * ''Ixora brachycotyla'' Bremek. * ''Ixora brachypoda'' DC. * ''Ixora brachypogon'' Bremek. * ''Ixora brachyura'' Bremek. * ''Ixora bracteolaris'' Müll.Arg. * ''Ixora bracteolata'' Craib * ''Ixora brandisiana'' Kurz * ''Ixora brassii'' S.Moore * ''Ixora brevicaudata'' Bremek. * ''Ixora brevifolia'' Benth. * ''Ixora breviloba'' Bremek. * ''Ixora brevipedunculata'' Fosberg * ''Ixora brunnescens'' Kurz * ''Ixora brunonis'' Wall. ex G.Don * ''Ixora bullata'' Turrill * ''Ixora burundiensis'' Bridson * ''Ixora butterwickii'' Hole * ''Ixora buxina'' Baill. == C == * ''Ixora cabraliensis'' Di Maio & Peixoto * ''Ixora calcicola'' A.C.Sm. * ''Ixora calliantha'' Bremek. * ''Ixora callithyrsa'' Bremek. * ''Ixora calycina'' Thwaites * ''Ixora cambodiana'' Pit. * ''Ixora capillaris'' Bremek. * ''Ixora capitulifera'' Merr. * ''Ixora carewii'' Horne ex Baker * ''Ixora casei'' Hance * ''Ixora caudata'' Bremek. * ''Ixora cauliflora'' Montrouz. * ''Ixora celebica'' Ridl. ex Bremek. * ''Ixora cephalophora'' Merr. * ''Ixora ceramensis'' Bremek. * ''Ixora chakrabortyi'' Murugan & S.Prabhu * ''Ixora chartacea'' Elmer * ''Ixora chinensis'' Lam. * ''Ixora cibdela'' Craib * ''Ixora cincta'' Bremek. * ''Ixora clandestina'' De Block * ''Ixora clarae'' Mouly & Pisivin * ''Ixora clementium'' Bremek. * ''Ixora clerodendron'' Ridl. * ''Ixora coccinea'' L. * ''Ixora coffeoides'' Valeton * ''Ixora collina'' (Montrouz.) Beauvis. * ''Ixora comptonii'' S.Moore * ''Ixora concinna'' R.Br. ex Hook.f. * ''Ixora conferta'' Valeton * ''Ixora confertiflora'' Merr. * ''Ixora confertior'' Bremek. * ''Ixora congesta'' Roxb. * ''Ixora congestiflora'' Delprete * ''Ixora coralloraphis'' Bremek. * ''Ixora cordata'' Merr. & L.M.Perry * ''Ixora cordifolia'' Valeton * ''Ixora coriifolia'' Bremek. * ''Ixora coronata'' A.C.Sm. * ''Ixora cowanii'' Bremek. * ''Ixora crassifolia'' Merr. * ''Ixora crassipes'' Boivin ex De Block * ''Ixora cremixora'' Drake * ''Ixora cumingiana'' S.Vidal * ''Ixora cuneata'' W.Hunter * ''Ixora cuneifolia'' Roxb. * ''Ixora curtisii'' Ridl. * ''Ixora cuspidata'' Ridl. == D == * ''Ixora daemonia'' Bremek. * ''Ixora davisii'' Sandwith * ''Ixora decaryi'' De Block * ''Ixora deciduiflora'' Bremek. * ''Ixora decus-silvae'' Bremek. * ''Ixora delicatula'' Keay * ''Ixora deliensis'' Bremek. * ''Ixora delpyana'' Pierre ex Pit. * ''Ixora densiflora'' Müll.Arg. * ''Ixora densithyrsa'' De Block * ''Ixora diversifolia'' R.Br. ex Kurz * ''Ixora djambica'' Bremek. * ''Ixora dolichophylla'' K.Schum. * ''Ixora dolichothyrsa'' Bremek. * ''Ixora dongnaiensis'' Pierre ex Pit. * ''Ixora doreensis'' (Scheff.) Valeton * ''Ixora dorgelonis'' Bremek. * ''Ixora duckei'' Standl. * ''Ixora dzumacensis'' Guillaumin == E == * ''Ixora ebracteolata'' Merr. * ''Ixora effusa'' Chun & F.C.How * ''Ixora elegans'' Gillespie * ''Ixora elisae'' Mouly & Pisivin * ''Ixora elongata'' B.Heyne ex G.Don * ''Ixora eludens'' Bremek. * ''Ixora emirnensis'' Baker * ''Ixora emygdioi'' Di Maio & Peixoto * ''Ixora endertii'' Bremek. * ''Ixora engganensis'' Bremek. * ''Ixora ensifolia'' Merr. & L.M.Perry * ''Ixora eriantha'' A.Gray * ''Ixora erythrocarpa'' K.Schum. & Lauterb. * ''Ixora eugenioides'' Pierre ex Pit. * ''Ixora euosmia'' K.Schum. == F == * ''Ixora fallax'' Bremek. * ''Ixora farinosa'' Bremek. * ''Ixora faroensis'' Standl. * ''Ixora fastigiata'' (R.D.Good) Bremek. * ''Ixora ferrea'' (Jacq.) Benth. * ''Ixora filiflora'' Bremek. * ''Ixora filipendula'' Bremek. * ''Ixora filipes'' Valeton * ''Ixora filmeri'' Elmer * ''Ixora finlaysoniana'' Wall. ex G.Don * ''Ixora flagrans'' Bremek. * ''Ixora flavescens'' Pierre ex Pit. * ''Ixora floribunda'' (A.Rich.) Griseb. * ''Ixora florida'' S.Moore * ''Ixora foetida'' (L.f.) Fosberg * ''Ixora foliicalyx'' Guédès * ''Ixora foliosa'' Hiern * ''Ixora forbesii'' Bremek. * ''Ixora fragrans'' (Hook. & Arn.) A.Gray * ''Ixora francavillana'' Müll.Arg. * ''Ixora francii'' Schltr. & K.Krause * ''Ixora froelichiana'' C.M.Taylor * ''Ixora fucosa'' Bremek. * ''Ixora fugiens'' Bremek. * ''Ixora fulgida'' Ridl. * ''Ixora fulviflora'' Bremek. * ''Ixora funckii'' Wernham * ''Ixora fusca'' E.T.Geddes * ''Ixora fuscescens'' Valeton ex Merr. * ''Ixora fuscovenosa'' De Block == G == * ''Ixora gamblei'' V.S.Ramach. & V.J.Nair * ''Ixora gardneriana'' Benth. * ''Ixora gautieri'' De Block * ''Ixora gibbsiae'' Bremek. * ''Ixora gigantifolia'' Elmer * ''Ixora glaucina'' (Teijsm. & Binn.) Kurz * ''Ixora glomeruliflora'' Bremek. * ''Ixora graciliflora'' Benth. * ''Ixora grandifolia'' Zoll. & Moritzi * ''Ixora granulata'' Bremek. * ''Ixora grazielae'' Di Maio & Peixoto * ''Ixora greenwoodiana'' A.C.Sm. * ''Ixora griffithii'' Hook. * ''Ixora guillenii'' C.M.Taylor * ''Ixora guillotii'' Hochr. * ''Ixora guineensis'' Benth. * ''Ixora guluensis'' Valeton ex Merr. * ''Ixora gyropogon'' Bremek. == H == * ''Ixora hainanensis'' Merr. * ''Ixora hajupensis'' Valeton * ''Ixora hallieri'' Bremek. * ''Ixora hartiana'' De Block * ''Ixora harveyi'' (A.Gray) A.C.Sm. * ''Ixora havilandii'' Ridl. * ''Ixora hekouensis'' Tao Chen * ''Ixora helwigii'' Bremek. * ''Ixora henryi'' H.Lév. * ''Ixora heterodoxa'' Müll.Arg. * ''Ixora hiernii'' Scott Elliot * ''Ixora himantophylla'' Bremek. * ''Ixora hippoperifera'' Bremek. * ''Ixora homolleae'' Govaerts ex De Block * ''Ixora hookeri'' (Oudem.) Bremek. * ''Ixora hymenophylla'' Bremek. == I == * ''Ixora imitans'' Bremek. * ''Ixora inaequifolia'' C.B.Rob. * ''Ixora inexpecta'' Bremek. * ''Ixora insularum'' Bremek. * ''Ixora intensa'' K.Krause * ''Ixora intermedia'' Elmer * ''Ixora intropilosa'' Steyerm. * ''Ixora inundata'' Hiern * ''Ixora irwinii'' Delprete * ''Ixora iteaphylla'' Bremek. * ''Ixora iteoidea'' Bremek. * ''Ixora ixoroides'' (Guillaumin) Mouly & B.Bremer == J == * ''Ixora jacobsonii'' Bremek. * ''Ixora jaherii'' Bremek. * ''Ixora javanica'' (Blume) DC. * ''Ixora johnsonii'' Hook.f. * ''Ixora jourdanii'' Mouly & J.Florence * ''Ixora jucunda'' Thwaites * ''Ixora junghuhnii'' Bremek. == K == * ''Ixora kachinensis'' Deb & Rout * ''Ixora kalehensis'' De Block * ''Ixora kaniensis'' Valeton * ''Ixora karimatica'' Bremek. * ''Ixora kavalliana'' K.Schum. * ''Ixora keenanii'' Deb & Rout * ''Ixora keithii'' Ridl. * ''Ixora kerrii'' Craib * ''Ixora kerstingii'' K.Schum. & Lauterb. * ''Ixora keyensis'' Warb. * ''Ixora killipii'' Standl. * ''Ixora kinabaluensis'' Stapf * ''Ixora kingdon-wardii'' Bremek. * ''Ixora kingstoni'' Hook.f. * ''Ixora kjellbergii'' Bremek. * ''Ixora knappiae'' C.M.Taylor * ''Ixora koordersii'' (Ridl.) Bremek. * ''Ixora korthalsiana'' Kurz * ''Ixora krewanhensis'' Pierre ex Pit. * ''Ixora kuakuensis'' S.Moore * ''Ixora kurziana'' (Teijsm. & Binn.) Kurz == L == * ''Ixora labuanensis'' Bremek. * ''Ixora lacei'' Bremek. * ''Ixora lacuum'' Bremek. * ''Ixora lagenifructa'' De Block * ''Ixora lakshnakarae'' Craib * ''Ixora lancisepala'' Ridl. * ''Ixora laotica'' Pit. * ''Ixora laurentii'' De Wild. * ''Ixora lavanya'' J.Mathew & P.M.Salim * ''Ixora lawsonii'' Gamble * ''Ixora laxiflora'' Sm. * ''Ixora lebangharae'' Bremek. * ''Ixora lecardii'' Guillaumin * ''Ixora ledermannii'' K.Krause * ''Ixora leptopus'' Valeton * ''Ixora letestui'' Pellegr. * ''Ixora leucocarpa'' Elmer * ''Ixora leytensis'' Elmer * ''Ixora liberiensis'' De Block * ''Ixora linggensis'' Bremek. * ''Ixora lobbii'' J.Veitch & J.Veitch f. * ''Ixora loerzingii'' Bremek. * ''Ixora longibracteata'' Bremek. * ''Ixora longifolia'' Sm. * ''Ixora longiloba'' Guillaumin * ''Ixora longipedicellata'' De Block * ''Ixora longipedunculata'' De Wild. * ''Ixora longipes'' (DC.) Zoll. & Moritzi * ''Ixora longistipula'' Merr. * ''Ixora longshanensis'' Tao Chen * ''Ixora lucida'' R.Br. ex Hook.f. * ''Ixora lunutica'' C.E.C.Fisch. * ''Ixora luzoniensis'' Merr. == M == * ''Ixora macgregorii'' C.B.Rob. * ''Ixora macilenta'' De Block * ''Ixora macrantha'' (Steud.) Bremek. * ''Ixora macrocotyla'' Bremek. * ''Ixora macrophylla'' Bartl. ex DC. * ''Ixora macrothyrsa'' (Teijsm. & Binn.) N.E.Br. * ''Ixora magnifica'' Elmer * ''Ixora makassarica'' Bremek. * ''Ixora malabarica'' (Dennst.) Mabb. * ''Ixora malaica'' W.Hunter * ''Ixora malayana'' Bremek. * ''Ixora mandalayensis'' Bremek. * ''Ixora mangabensis'' Aug.DC. * ''Ixora mangoliensis'' Bremek. * ''Ixora margaretae'' (N.Hallé) Mouly & B.Bremer * ''Ixora marquesensis'' F.Br. * ''Ixora marsdenii'' Ridl. * ''Ixora martinsii'' Standl. * ''Ixora masoalensis'' De Block * ''Ixora mattogrossensis'' (Standl.) C.M.Taylor * ''Ixora maxima'' Seem. * ''Ixora maymyensis'' Bremek. * ''Ixora mearnsii'' Merr. * ''Ixora meeboldii'' Craib * ''Ixora megalophylla'' Chamch. * ''Ixora megalothyrsa'' Bremek. * ''Ixora mekongensis'' Pit. * ''Ixora membranifolia'' Valeton ex Merr. * ''Ixora mentangis'' Bremek. * ''Ixora merguensis'' Hook.f. * ''Ixora microphylla'' Drake * ''Ixora mildbraedii'' K.Krause * ''Ixora miliensis'' Bremek. * ''Ixora minahassae'' Bremek. * ''Ixora mindanaensis'' Merr. * ''Ixora minor'' (Valeton) Mouly & B.Bremer * ''Ixora minutiflora'' Hiern * ''Ixora miquelii'' Bremek. * ''Ixora mirabilis'' Bremek. * ''Ixora mjoebergii'' Merr. * ''Ixora mocquerysii'' Aug.DC. * ''Ixora mollirama'' Bremek. * ''Ixora moluccana'' Bremek. * ''Ixora mooreensis'' (Nadeaud) Fosberg * ''Ixora moskovitsiana'' C.M.Taylor * ''Ixora moszkowskii'' Bremek. * ''Ixora motleyi'' Bremek. * ''Ixora mucronata'' Warb. * ''Ixora muelleri'' Bremek. * ''Ixora myitkyinensis'' Bremek. * ''Ixora myrsinoides'' A.C.Sm. * ''Ixora myrtifolia'' A.C.Sm. == N == * ''Ixora namatanaica'' Bremek. * ''Ixora nana'' Robbr. & Lejoly * ''Ixora nandarivatensis'' Gillespie * ''Ixora narcissodora'' K.Schum. * ''Ixora natunensis'' Bremek. * ''Ixora nematopoda'' K.Schum. * ''Ixora neocaledonica'' Hochr. * ''Ixora neriifolia'' Jack * ''Ixora nicaraguensis'' Wernham * ''Ixora nicobarica'' Bremek. * ''Ixora nienkui'' Merr. & Chun * ''Ixora nigerica'' Keay * ''Ixora nigricans'' R.Br. ex Wight & Arn. * ''Ixora nimbana'' Schnell * ''Ixora nitens'' (Poir.) Mouly & B.Bremer * ''Ixora nitidula'' Bremek. * ''Ixora nonantha'' Bremek. * ''Ixora notoniana'' Wall. ex G.Don * ''Ixora novemnervia'' Lour. * ''Ixora novoguineensis'' Mouly & B.Bremer == O == * ''Ixora obtusiloba'' Bremek. * ''Ixora odoratiflora'' Valeton * ''Ixora oligantha'' Schltr. & K.Krause * ''Ixora ooumuensis'' J.Florence * ''Ixora oreogena'' S.T.Reynolds & P.I.Forst. * ''Ixora oresitropha'' Bremek. * ''Ixora orohenensis'' Nadeaud * ''Ixora orophila'' Bremek. * ''Ixora orovilleae'' Bremek. * ''Ixora otophora'' Bremek. * ''Ixora ovalifolia'' Bremek. == P == * ''Ixora palawanensis'' Merr. * ''Ixora palembangensis'' Bremek. * ''Ixora pallens'' De Block * ''Ixora paludosa'' (Blume) Kurz * ''Ixora panurensis'' Müll.Arg. * ''Ixora paradoxalis'' Bremek. * ''Ixora paraopaca'' W.C.Ko * ''Ixora parkeri'' Bremek. * ''Ixora parviflora'' Lam. * ''Ixora patens'' Ridl. * ''Ixora patula'' Bremek. * ''Ixora pauciflora'' DC. * ''Ixora pauper'' Valeton * ''Ixora pavetta'' Andrews * ''Ixora peculiaris'' De Block * ''Ixora pedalis'' De Block * ''Ixora pedionoma'' A.C.Sm. * ''Ixora pelagica'' Seem. * ''Ixora pendula'' Jack * ''Ixora peruviana'' (Spruce ex K.Schum.) Standl. * ''Ixora phellopus'' K.Schum. * ''Ixora philippinensis'' Merr. * ''Ixora phulangkaensis'' Chamch. * ''Ixora phuluangensis'' Chamch. * ''Ixora pierrei'' Merr. * ''Ixora pilosa'' Merr. * ''Ixora pilosostyla'' Di Maio & Peixoto * ''Ixora piresii'' Steyerm. * ''Ixora platythyrsa'' Baker * ''Ixora polita'' (Miq.) Boerl. * ''Ixora polyantha'' Wight * ''Ixora polycephala'' Bremek. * ''Ixora potaroensis'' Steyerm. * ''Ixora pradeepii'' Balan & S.Harikr. * ''Ixora praestans'' Bremek. * ''Ixora praetermissa'' De Block * ''Ixora princeps'' G.Nicholson * ''Ixora prolixa'' A.C.Sm. * ''Ixora pseudoacuminata'' Deb & Rout * ''Ixora pseudoamboinica'' (Korth.) Kuntze * ''Ixora pseudojavanica'' Bremek. * ''Ixora pubescens'' Willd. * ''Ixora pubiflora'' DC. * ''Ixora pubifolia'' A.C.Sm. * ''Ixora pubigera'' Pit. * ''Ixora pubirama'' Bremek. * ''Ixora pudica'' Baker * ''Ixora pueuana'' Govaerts * ''Ixora pyrantha'' Bremek. * ''Ixora pyrrhostaura'' Bremek. == Q == * ''Ixora quadrilocularis'' De Block == R == * ''Ixora raiateensis'' J.W.Moore * ''Ixora raivavaensis'' Fosberg * ''Ixora rakotonasoloi'' De Block * ''Ixora rangonensis'' Bremek. * ''Ixora ravikumarii'' Kottaim. * ''Ixora recurva'' (Roxb.) Kurz * ''Ixora reducta'' Drake ex Guédès * ''Ixora reticulata'' (Blume) Boerl. * ''Ixora reynaldoi'' Banag * ''Ixora rhododactyla'' Bremek. * ''Ixora richardi-longii'' Govaerts * ''Ixora richardiana'' Müll.Arg. * ''Ixora ridsdalei'' Mouly & B.Bremer * ''Ixora riparum'' K.Krause * ''Ixora ripicola'' De Block * ''Ixora rivalis'' Valeton * ''Ixora robinsonii'' Ridl. * ''Ixora roemeri'' Bremek. * ''Ixora romburghii'' Bremek. * ''Ixora rosacea'' Perr. * ''Ixora roseituba'' Bremek. * ''Ixora roxburghii'' Kuntze * ''Ixora rubrinervis'' Bremek. * ''Ixora rudasiana'' C.M.Taylor * ''Ixora rudgeoides'' C.M.Taylor * ''Ixora rufa'' Müll.Arg. * ''Ixora rugosirama'' Bremek. * ''Ixora rugulosa'' Wall. ex Kurz * ''Ixora ruttenii'' Bremek. == S == * ''Ixora sabangensis'' Bremek. * ''Ixora salicifolia'' (Blume) DC. * ''Ixora salwenensis'' Bremek. * ''Ixora sambiranensis'' Homolle ex Guédès * ''Ixora samoensis'' A.Gray * ''Ixora sandwithiana'' Steyerm. * ''Ixora scandens'' Bremek. * ''Ixora scheffleri'' K.Schum. & K.Krause * ''Ixora schlechteri'' Bremek. * ''Ixora schomburgkiana'' Benth. * ''Ixora schunkeana'' C.M.Taylor * ''Ixora scortechinii'' King & Gamble * ''Ixora seretii'' De Wild. * ''Ixora sessililimba'' Merr. * ''Ixora setchellii'' Fosberg * ''Ixora siamensis'' Wall. ex G.Don * ''Ixora siantanensis'' Bremek. * ''Ixora silagoensis'' Manalastas, Banag & Alejandro * ''Ixora simalurensis'' Bremek. * ''Ixora siphonantha'' Oliv. * ''Ixora smeruensis'' Bremek. * ''Ixora smithiana'' C.M.Taylor * ''Ixora solomonensis'' (Ridsdale) Mouly & B.Bremer * ''Ixora solomonensium'' Bremek. * ''Ixora somosomaensis'' Gillespie * ''Ixora sparsiflora'' Elmer * ''Ixora sparsifolia'' K.Krause * ''Ixora spathoidea'' F.Br. * ''Ixora spectabilis'' Wall. ex G.Don * ''Ixora spirei'' Pit. * ''Ixora st-johnii'' Fosberg * ''Ixora standleyana'' C.M.Taylor * ''Ixora steenisii'' Bremek. * ''Ixora stenophylla'' (Korth.) Kuntze * ''Ixora stenothyrsa'' Bremek. * ''Ixora stenura'' Bremek. * ''Ixora stipulata'' (Vell.) Müll.Arg. * ''Ixora stokesii'' F.Br. * ''Ixora storckii'' Seem. * ''Ixora subauriculata'' Bremek. * ''Ixora subsessilis'' Wall. ex G.Don * ''Ixora sulaensis'' Bremek. * ''Ixora sumbawensis'' Bremek. * ''Ixora symphorantha'' Bremek. * ''Ixora synactica'' De Block * ''Ixora syringiflora'' (Schltdl.) Müll.Arg. == T == * ''Ixora tahuataensis'' Mouly & J.Florence * ''Ixora talaudensis'' Bremek. * ''Ixora tanzaniensis'' Bridson * ''Ixora tavoyana'' Bremek. * ''Ixora temehaniensis'' J.W.Moore * ''Ixora temptans'' Bremek. * ''Ixora tenelliflora'' Merr. * ''Ixora tengerensis'' Bremek. * ''Ixora tenuiflora'' Roxb. * ''Ixora tenuis'' De Block * ''Ixora thwaitesii'' Hook.f. * ''Ixora tibetana'' Bremek. * ''Ixora tidorensis'' (Miq.) Bremek. * ''Ixora tigriomustax'' Bremek. * ''Ixora timorensis'' Decne. * ''Ixora treubii'' Bremek. * ''Ixora triantha'' Volkens * ''Ixora trichandra'' Bremek. * ''Ixora trichobotrys'' Merr. * ''Ixora trichocalyx'' Hochr. * ''Ixora trilocularis'' (Balf.f.) Mouly & B.Bremer * ''Ixora trimera'' Guédès * ''Ixora tsangii'' Merr. ex H.L.Li * ''Ixora tubiflora'' A.C.Sm. * ''Ixora tunicata'' Bremek. == U == * ''Ixora uahukaensis'' Lorence & W.L.Wagner * ''Ixora uapouensis'' Lorence & W.L.Wagner * ''Ixora umbellata'' Valeton * ''Ixora umbricola'' Bremek. * ''Ixora undulata'' Roxb. ex Sm. * ''Ixora urophylla'' Bremek. == V == * ''Ixora valetoniana'' Mouly & B.Bremer * ''Ixora vandersticheleorum'' Govaerts * ''Ixora vasquezii'' C.M.Taylor * ''Ixora vaughanii'' (Verdc.) Mouly & B.Bremer * ''Ixora venezuelica'' Steyerm. * ''Ixora venulosa'' Benth. * ''Ixora versteegii'' Bremek. * ''Ixora verticillata'' (Vell.) Müll.Arg. * ''Ixora vieillardii'' Guillaumin * ''Ixora vinniei'' Govaerts * ''Ixora violacea'' Lour. * ''Ixora vitiensis'' A.Gray == W == * ''Ixora whitei'' S.Moore * ''Ixora winkleri'' Bremek. * ''Ixora woodii'' Bremek. == Y == * ''Ixora yaouhensis'' Schltr. * ''Ixora yavitensis'' Steyerm. * ''Ixora ysabellae'' Bremek. * ''Ixora yunckeri'' A.C.Sm. * ''Ixora yunnanensis'' Hutch. == Z == * ''Ixora zollingeriana'' Bremek. == Jereo koa == * ''[[Ixora]]'' pcqo1otmsiqjxz8oym1e5oa6ekh6bdm Ixora hookeri 0 301741 1149699 2026-08-26T20:43:47Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Rubiaceae 1149699 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ixora-hookeri-SF25256-02.jpg|vignette|357x357px|''Ixora hookeri'']] Ny '''''Ixora hookeri''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Rubiaceae]]'' izay teratany eto [[Madagasikara]] sy ao [[Môzambika]]. ''Ixora hookeri'' <small>(Oudem.) Bremek.</small> ny anarany ara-tsiasa feno. == Jereo koa == * ''[[Ixora]]'' jt7wdedrc5okuvnr64zrvkoykscdrbf Hoditra (amin' ny zavamaniry) 0 301742 1149711 2026-08-27T05:12:34Z Thelezifor 15140 Sosona ivelany amin' ny tenan-javamaniry 1149711 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ecorce arbre.JPG|vignette|Hodi-kazo ]] Ny '''hoditra''' dia sosona ivelany amin' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatana]], ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]], ny [[Ratsana (amin' ny zavamaniry)|ratsana]] ary ny [[faka]]<nowiki/>n' ny zavamaniry misy [[Lalan-dranon-kazo|lalan-dranon-javamairy]] (''[[Tracheophyta]]''), indrindra ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]], ny [[hazobotry]], ny [[kirihitra]] ary ny [[vahy]] sasany. Miantoka ny famatsiana otrikaina sy ny fiarovana ny [[sela]] na [[tambatsela]] ao amin' ilay zavamaniry izy io. Matetika dia azo fantarina ny karazan' ny hazo amin' ny alalan' ny hodiny (ny lokony, ny endriny, ny firafiny ary ny hateviny); kanefa, mety hiova be izany endriny izany arakaraka ny faritra ara-jeôgrafia misy azy ([[fehintany]] sy [[haabo]]), ny taonany sy ny haben' ny tara-masoandro sy ny rivotra azony, ary ny mety hisian' ny [[savoronala]] na [[volombato]] na [[ahidrano]] eny aminy, na zavamaniry hafa mipetraka eo amboniny ([[epifita]]). == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] gekjtuealqyi320ucjdul9ohn32jhoq 1149712 1149711 2026-08-27T05:13:12Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Hodi-javamaniry]] ho [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)]] i Thelezifor 1149711 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ecorce arbre.JPG|vignette|Hodi-kazo ]] Ny '''hoditra''' dia sosona ivelany amin' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatana]], ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]], ny [[Ratsana (amin' ny zavamaniry)|ratsana]] ary ny [[faka]]<nowiki/>n' ny zavamaniry misy [[Lalan-dranon-kazo|lalan-dranon-javamairy]] (''[[Tracheophyta]]''), indrindra ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]], ny [[hazobotry]], ny [[kirihitra]] ary ny [[vahy]] sasany. Miantoka ny famatsiana otrikaina sy ny fiarovana ny [[sela]] na [[tambatsela]] ao amin' ilay zavamaniry izy io. Matetika dia azo fantarina ny karazan' ny hazo amin' ny alalan' ny hodiny (ny lokony, ny endriny, ny firafiny ary ny hateviny); kanefa, mety hiova be izany endriny izany arakaraka ny faritra ara-jeôgrafia misy azy ([[fehintany]] sy [[haabo]]), ny taonany sy ny haben' ny tara-masoandro sy ny rivotra azony, ary ny mety hisian' ny [[savoronala]] na [[volombato]] na [[ahidrano]] eny aminy, na zavamaniry hafa mipetraka eo amboniny ([[epifita]]). == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] gekjtuealqyi320ucjdul9ohn32jhoq 1149714 1149712 2026-08-27T05:14:09Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149714 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ecorce arbre.JPG|vignette|Hodi-kazo ]] Ny '''hoditra''' dia sosona ivelany amin' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatana]], ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]], ny [[Ratsana (amin' ny zavamaniry)|ratsana]] ary ny [[faka]]<nowiki/>n' ny zavamaniry misy [[Lalan-dranon-kazo|lalan-dranon-javamairy]] (''[[Tracheophyta]]''), indrindra ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]], ny [[hazobotry]], ny [[kirihitra]] ary ny [[vahy]] sasany. Miantoka ny famatsiana otrikaina sy ny fiarovana ny [[sela]] na [[tambatsela]] ao amin' ilay zavamaniry izy io. Matetika dia azo fantarina ny karazan' ny hazo amin' ny alalan' ny hodiny (ny lokony, ny endriny, ny firafiny ary ny hateviny); kanefa, mety hiova be izany endriny izany arakaraka ny faritra ara-jeôgrafia misy azy ([[fehintany]] sy [[haabo]]), ny taonany sy ny haben' ny tara-masoandro sy ny rivotra azony, ary ny mety hisian' ny [[savoronala]] na [[volombato]] na [[ahidrano]] eny aminy, na zavamaniry hafa mipetraka eo amboniny ([[epifita]]). == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] * [[Hoditra|Hoditra (amin' ny biby)]] 9mkgjms8kauhiu4dmo0cao9ez1eyotq 1149720 1149714 2026-08-27T06:29:54Z Thelezifor 15140 Nanitsy tsipelina 1149720 wikitext text/x-wiki [[Sary:Ecorce arbre.JPG|vignette|Hodi-kazo ]] Ny '''hoditra''' dia sosona ivelany amin' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatana]], ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]], ny [[rantsana]] ary ny [[faka]]<nowiki/>n' ny zavamaniry misy [[Lalan-dranon-kazo|lalan-dranon-javamairy]] (''[[Tracheophyta]]''), indrindra ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]], ny [[hazobotry]], ny [[kirihitra]] ary ny [[vahy]] sasany. Miantoka ny famatsiana otrikaina sy ny fiarovana ny [[sela]] na [[tambatsela]] ao amin' ilay zavamaniry izy io. Matetika dia azo fantarina ny karazan' ny hazo amin' ny alalan' ny hodiny (ny lokony, ny endriny, ny firafiny ary ny hateviny); kanefa, mety hiova be izany endriny izany arakaraka ny faritra ara-jeôgrafia misy azy ([[fehintany]] sy [[haabo]]), ny taonany sy ny haben' ny tara-masoandro sy ny rivotra azony, ary ny mety hisian' ny [[savoronala]] na [[volombato]] na [[ahidrano]] eny aminy, na zavamaniry hafa mipetraka eo amboniny ([[epifita]]). == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] * [[Hoditra|Hoditra (amin' ny biby)]] tjsqn1pn21mu79ei09c9fyr324snq3f Hodi-javamaniry 0 301743 1149713 2026-08-27T05:13:12Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Hodi-javamaniry]] ho [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)]] i Thelezifor 1149713 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)]] oi85xckzo0wdtodf3xssysypxfrbont Vatana (amin' ny zavamaniry) 0 301744 1149715 2026-08-27T05:41:09Z Thelezifor 15140 Ampahany lehibe indrindra amin' ny hazo 1149715 wikitext text/x-wiki [[Sary:Autre tronc.jpg|vignette|521x521px|Vatan-kazo]] Ny '''vatana''', izay fantatra kokoa amin' ny hoe '''vatan-kazo''', dia ampahany lehibe indrindra amin' ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] na [[hazobotry]], izay matetika mijoro mahitsy sady tsy misy [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]] amin' ny ampahany lehibe amin' ny haavony, ary hita eo anelanelan' ny [[faka]] sy ny [[Laha-kazo aman-dravina|laha-kazo aman-dravin]]' ilay zavamaniry (izay tohanan' ny sampana lehibe). Mizara roa ny vatan-kazo: ny [[Nofon-kazo|nofony]] (izay atao hoe [[nofon-kazo]] na [[Hazo (akora)|hazo]]) eo afovoany sy ny [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)|hodiny]] eo ivelany. Manatanteraka asa mitovy amin' ny an' ny sampana ny vatan-kazo, saingy izy no mampifandray ireo sampana ireo amin' ny faka. Mihamaty hoazy tsikelikely ny sampana ambany amin' ny vatan-kazo, manomboka eo ambany. Na izany aza, amin' ny karazana hazo maro, aorian' ny fihariharan' ny fakany tampoka amin' ny hazavana (amin' ny hazo naongan' ny rivotra na ny korian-drano), na vokatry ny fadrandratsanana amin' ny ampahany na manontolo ny hazo, dia mety hanentana indray ny sela mpamokatra sampana (meristema) eo amin' ny hodi-kazo, ka mahatonga ilay vatan-kazo hamoaka sampana vaovao manodidina ny vatan-kazo. Mipoitra ihany koa ny sapana vaovao rehefa misy sisin' ala miforona (ohatra, sisin' ala amoron-[[Lalana|dalana]] na amoron' ny [[lakandrano]] sns) ho an' ny vatan-kazo sisa eo amin' io sisin' ala io. Ireo sampana vaovao ireo dia mety hanimba ny kalitaon' ny hazo amin'ny alalan' ny fiforonan' ny tonona vaovao manodidina ny hazo, na koa mety tsy hampifandanja ny hazo rehefa mandeha ny fotoana. == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] * [[Vatan' olombelona]] r7tc7qh7486xpn1xvenhe7s2hgp17t2 Sampana (amin' ny zavamaniry) 0 301745 1149717 2026-08-27T06:08:31Z Thelezifor 15140 Karazana taho lehibe mipoitra avy eo amin' ny vatan-kazo 1149717 wikitext text/x-wiki [[Sary:Branch attachment in Fraxinus excelsior L.jpg|vignette|493x493px|Sampana mipoitra eo amin' ny vatan-kazo]] Ny '''sampana''' dia karazana taho lehibe mipoitra avy eo amin' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatan]]' ny zavamaniry iray, indrindra ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy ny [[hazobotry]], izay mizara imbetsaka ka lasa [[rantsana]] sy rantsana madinika, mipoitra avy eo amin' ny vatan-kazo sady mitondra ireo faritra ahafahan' ny hazo manao [[fôtôsentezy]] (izany hoe ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] na ny solon-dravina). Amin' ny ankamaroan' ny karazana sy fianakavian-kazo dia manana endrika sy loko ary [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)|hoditra]] miavaka tsara ny sampana. Tahaka ny amin' ny vatan-kazo ihany, dia miovaova ny hoditra amin' ny sampana, na eo amin' ny loko na eo amin' ny endrika ivelany, arakaraka ny taonan' ilay sampana. Maina sy mihintsana hoazy ny sampana tsy ilaina intsony na ireo izay any amin' ny toerana tsy mahazo hazavana. Mandritra ny androm-piainan' ny hazo dia mianjera amin' ny tany ny sampana maty na hanin' ny zavamananaina mpihinana hazo maty, ka miova tsikelikely ho [[Roka (zezika)|roka]] voajanahary any anaty ala. Amin' ny karazana hazo maro, indrindra fa any anaty ala, dia toa afaka mamantatra ny fisian' ny sampana hafa eo akaikiny ny sampana eny aminy. Mitsahatra eo ny fitomboan' ireo sampana ireo. Eo amin' ny sehatry ny fitantanana ala sy ny fitrandrahana hazo, ny teny hoe "fandrantsanana" dia manondro ny asa fanesorana sampana amin' ny vatan-kazo. Misyihany koa ny fahamainana sy ny fihintsanana hoazy amin' ireo sampana ireo, vokatry ny [[toetany]], ny tsy fahampian' ny hazavana na rano, na ny asan' ny [[holatra]] mpanimba hazo. == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] * [[Rantsana]] r48hfs02wsr6b9f5rz2njf85vb01pit 1149719 1149717 2026-08-27T06:29:11Z Thelezifor 15140 1149719 wikitext text/x-wiki [[Sary:Branch attachment in Fraxinus excelsior L.jpg|vignette|493x493px|Sampana mipoitra eo amin' ny vatan-kazo]] Ny '''sampana''' dia karazana taho lehibe mipoitra avy eo amin' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatan]]' ny zavamaniry iray, indrindra ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] sy ny [[hazobotry]], izay mizara imbetsaka ka lasa [[rantsana]] sy rantsana madinika, mipoitra avy eo amin' ny vatan-kazo sady mitondra ireo faritra ahafahan' ny hazo manao [[fôtôsentezy]] (izany hoe ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] na ny solon-dravina). Mety hantsoina hoe '''rantsana''' ihany koa izy io raha kely kokoa. Amin' ny ankamaroan' ny karazana sy fianakavian-kazo dia manana endrika sy loko ary [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)|hoditra]] miavaka tsara ny sampana. Tahaka ny amin' ny vatan-kazo ihany, dia miovaova ny hoditra amin' ny sampana, na eo amin' ny loko na eo amin' ny endrika ivelany, arakaraka ny taonan' ilay sampana. Maina sy mihintsana hoazy ny sampana tsy ilaina intsony na ireo izay any amin' ny toerana tsy mahazo hazavana. Mandritra ny androm-piainan' ny hazo dia mianjera amin' ny tany ny sampana maty na hanin' ny zavamananaina mpihinana hazo maty, ka miova tsikelikely ho [[Roka (zezika)|roka]] voajanahary any anaty ala. Amin' ny karazana hazo maro, indrindra fa any anaty ala, dia toa afaka mamantatra ny fisian' ny sampana hafa eo akaikiny ny sampana eny aminy. Mitsahatra eo ny fitomboan' ireo sampana ireo. Eo amin' ny sehatry ny fitantanana ala sy ny fitrandrahana hazo, ny teny hoe "fandrantsanana" dia manondro ny asa fanesorana sampana amin' ny vatan-kazo. Misyihany koa ny fahamainana sy ny fihintsanana hoazy amin' ireo sampana ireo, vokatry ny [[toetany]], ny tsy fahampian' ny hazavana na rano, na ny asan' ny [[holatra]] mpanimba hazo. == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] * [[Rantsana]] k4aqp5d4c7ay19semnfsurtlstenyfi Rantsana 0 301746 1149718 2026-08-27T06:26:48Z Thelezifor 15140 Fizaràna kely kokoa mipoitra avy amin' ny sampan-javamaniry 1149718 wikitext text/x-wiki [[Sary:Emirgan 04589.jpg|vignette|368x368px|Sampana sy rantsana ( [[taho aman-dravina]]) amin' ny hazo iray]] Ny '''rantsana''' na '''zanataho''' dia fizaràna kely kokoa mipoitra avy amin' ny [[taho]] na amin' ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampan]]-javamaniry. Amin' ny ankapobeny dia mivoaka eo an-daniny sy mipoitra avy amin' ny [[tsimoka]] izy ary mety hisy [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] na tsia. Izy io dia karazana sampana kely (manana [[Hazo (akora)|nofony]] mafy) eo amin' ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]], na koa, amin' ny heviny mivelatra kokoa, dia ilay taho faharoa mivoaka avy amin' ny taho lehibe misy ravina (izay tsy manana nofon-kazo mafy). Eo amin' ny hazo na ny [[hazobotry]], ny fitambaran' ny sampana sy ny rantsana sy ny rantsana madinika ary ny vondron-dravina no miara-mamorona ny atao hoa [[taho aman-dravina]], raha toa kosa ka tafiditra ao anatin' ny [[Laha-kazo aman-dravina|laha-kazo aman-dravin]]' ny hazo (na ny tampony) izany rafitra izany sy ny vondron-dravina. == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] * [[Sampana (amin' ny zavamaniry)]] q1kbzp5f3bfezy7tag725g12y80efp4 Fehintany 0 301747 1149721 2026-08-27T06:30:46Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149721 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Laharam-pehintany]] 9c6fw1khrq2jzq5gi77h38yj5h5drm6 Haavon-toerana 0 301748 1149723 2026-08-27T06:33:07Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Haavon-toerana]] ho [[Haambo]] i Thelezifor 1149723 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Haambo]] 1tz71pu609w69dsuhld3gh0i8uipg6m Haabo 0 301749 1149725 2026-08-27T06:34:55Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149725 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Haambo]] roco7inmmy9m1wh3fv0zj8f3ej629a8 Epifita 0 301750 1149731 2026-08-27T07:29:53Z Thelezifor 15140 Zavamananaina mitombo eo amin' ny zavamaniry hafa 1149731 wikitext text/x-wiki [[Sary:EpiphyteBrittanyFrance2.jpg|vignette|370x370px|Zavamaniry epifita sy ny hazo ipetahany]] Ny '''epifita''' dia [[zavamananaina]] ([[Plantae|zavamaniry]], [[holatra]] miara-miaina ([[savoronala]]), [[ahidrano]], [[bakteria]]) izay mitombo amin' ny alalan' ny fampiasana zavamaniry hafa ho tohana (amin' ny [[hodi-kazo]], amin' ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]], sns.). Amin' ny ankapobeny dia tsy zavamananana [[katsentsitra]] izy ireo, satria ny ankamaroan' ny zavamananaina miara-miaina amin' io fomba io dia tsy maka zavatra avy amin' ilay zavamaniry iankinany ka hanimba azy. Ny epifita dia zavamaniry afaka mamokatra ny sakafony manokana (aotôtrôfa) amin' ny alalan' ny [[fôtôsentezy]]; afaka mitroka [[hamandoana]] avy amin' ny [[rivotra]] izy ireo ary mahazo [[sira mineraly]], avy amin' ny tany [[roka]] izay miforona eo amin' ny fototry ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]] sy avy amin' ny poti-javatra sy [[etona]] mifangaro na levona ao anatin' ny ranon' [[orana]] sy ny [[ando]]. Hita matetika amin' ny vondrona toy ny ''[[Pteridophyta]]'', ny ''[[Orchidaceae]]'', ny ''[[Bromeliaceae]]'', ny ''[[Araceae]]'', ny ''[[Piperaceae]]'', ary ny ''[[Begoniaceae]]'' ireo karazana zavamaniry ireo. Ao anaty rano kosa dia ahitana epifita izay mipetraka sady miraikitra amin' ny [[zavamaniry anaty rano]]. Miovaova arakaraka ny habetsahan' ny [[otrikaina]] ao anaty rano, ny [[hazavana]], ny halalin' ny rano, ny fisian' ny zavamaniry ianteherana, sy ny sisa, ny habetsahan' ny epifita anaty rano. Hita indrindra any amin' ny faritra eo anelanelan' ny trôpika roa izy ireo, ary indrindra fa any amin' ny ala mikitroka sady mando. Misy karazana hazo sasany, izay miavaka amin' ny fananana hodiny malama na manimba zavamaniry hafa, na miendaka hoditra matetika, izay tsy ahitana na saika tsy ahitana mihitsy zavamaniry epifita. Any amin' ny faritra manana toetany antonony, ny fisiana sy ny [[savoronala]] isan-karazany miaina eo amin' ny zavamaniry hafa dia heverina ho famantarana ny kalitaon' ny rivotra sy ny tontolo iainana. == Jereo koa == * [[Katsentsitra]] 2gnxqj194uly18pkmvncz9xj77n5cq0 Hodi-kazo 0 301751 1149732 2026-08-27T07:31:41Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149732 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Hoditra (amin' ny zavamaniry)]] e3hskgxdlzzk6hv8402vmpn5b7u9mu7 Otrikaina mineraly 0 301752 1149735 2026-08-27T08:47:45Z Thelezifor 15140 Singa simika tena ilain' ny zavamananaina 1149735 wikitext text/x-wiki [[Sary:Table salt with salt shaker V1.jpg|vignette|365x365px|[[Sira]]]] Ny '''otrikaina mineraly''' dia singa simika tena ilain' ny [[zavamananaina]] mba hahatonga ny tenany, izay tsy afaka mamokatra azy ireo samirery, hiasa tsara. Noho izany dia tsy maintsy alaina avy amin' ny sakafo izy ireo. Mizara ho sokajy roa lehibe ny [[otrikaina]] mineraly arakaraka ny filan' ny vatana: ny otrikaina mineraly ilaina betsaka sy ny otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra kely dia kely. == Fanasokajiana ny otrikaina mineraly == Mizara ho sokajy roa lehibe ny [[otrikaina]] mineraly arakaraka ny filan' ny vatana: ny otrikaina mineraly ilaina betsaka (filàna mihoatra ny 100 mg isan' andro) sy ny otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra kely dia kely (filana eo amin' ny [[miligrama]] na [[mikrôgrama]] vitsivitsy). === Otrikaina mineraly ilaina betsaka === Inty ny lisitry ny iôna mineraly lehibe, nalahatra araka ny abidy: * [[amôniôma]] (NH<sub>4</sub><sup>+</sup>); * [[kalsiôma]] (Ca)<sup>2+</sup> ; * [[maneziôma]] (Mg<sup>2+</sup>); * [[fôsfôro]] amin' ny endrika [[fôsfaty]] (PO<sub>4</sub><sup>3-</sup> ) sy ny singa hafa avy aminy; * [[pôtasiôma]] (K<sup>+</sup>); * [[sôdiôma]] (Na<sup>+</sup>); * [[solifara]] amin' ny endrika [[solfata]] (SO<sub>4</sub><sup>2-</sup> ) sy ny singa hafa avy aminy; === Otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra bitika === Inty ny lisitry ny otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra bitika, nalahatra araka ny abidy: * [[arsenika]] (As); * [[bôra]] (B); * [[brôma]] (Br<sup>-</sup>); * [[klôro]] (Cl<sup>-</sup>); * [[krôma]] (Cr); * [[kôbalta]] (Co) ao amin' ny kôbalaminina; * [[varahina]] (Cu<sup>2+</sup>); * [[vy]] (Fe<sup>2+ ou 3+</sup>) ; * [[fliôro]] (F<sup>-</sup>); * [[iôda]] (I<sup>-</sup>); * [[manganezy]] (Mn); * [[môlibdena]] (Mo); * [[nikela]] (Ni); * [[seleniôma]] (Se); * [[vanadiôma]] (V); * [[fanitso]] (Zn<sup>2+</sup>). == Fampiasana ny otrikaina mineraly == === Otrikaina mineraly ilaina betsaka === Ireto ny otrikaina mineraly hita betsaka ao amin' ny vatana, izay manana anjara asa ara-drafitra ao amin' ny vatana sady mitazona ny fifandanjan' ny ranon-javatra ao anatiny. * [[Amôniôma]] (NH<sub>4</sub><sup>+</sup>): * [[Kalsiôma]] (Ca): Tena ilaina amin' ny tanjaky ny [[taolana]] sy ny [[nify]], ny fihenjanan' ny [[hozatra]] ary ny fandrin' ny [[ra]]. * [[Maneziôma]] (Mg): Mandray anjara amin' ny [[Fiota simika|fiota]] biôsimika maherin' ny 300, indrindra fa ny famokarana [[angovo]] sy ny fampitoniana ny hozatra. * [[Pôtasiôma]] (K): Tena ilaina amin' ny fiasan' ny [[fo]], ny fampitana hafatra amin' ny alalan' ny [[fitatitra]], ary ny fandrindrana ny [[tosi-dra]]. * [[Sôdiôma]] na [[Sôdiôma|natiriôma]] (Na): Mandrindra ny fifandanjan' ny [[rano]] ao amin' ny vatana sy ny [[tosi-dra]] (hita ao amin' ny [[sira]] fampiasa andavanandro). * [[Fôsfôro]] (P): Miara-miasa amin' ny kalsiôma ho an' ny fahasalaman' ny taolana sady singa fototra ao amin' ny [[sela]] ihany koa (ADN, ATP). * [[Solifara]] (SO<sub>4</sub><sup>2-</sup> ): === Otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra bitika === Na dia hita amin' ny fatra bitika aza izy ireo dia tena ilaina tokoa, ary matetika no miasa toy ny "bokotra" mamela ny [[anzima]] hiasa. * [[Vy]] (Fe): Singa fototra ao amin' ny [[hemôglôbinina]]; mitondra [[ôksizenina]] ao anatin' ny [[ra]] izy io. * [[Fanitso]] (Zn): Manentana ny [[hery fiarovana]] ao amin' ny vatana ary mandray anjara amin' ny fanasitranana [[ratra]] sy ny famokarana [[prôteinina]]. * [[Iôda]] (I): Tena ilaina amin' ny famokarana ny hôrmônina isan-karazany ao amin' ny [[tirôida]], izay mandrindra ny fizotran' ny angovo sy ny asa samihafa ao amin' ny vatana (metabôlisma). * [[Seleniôma]] (Se): Akora [[antiôksida]] mahery vaika miaro ny sela amin' ny fahanterana aloha loatra. * [[Varahina]] (Cu): Manampy amin' ny famoronana ny [[sela mena]] ao amin' ny ra sy amin' ny fitazonana ny fahasalaman' ny hery fiarovana. == Voka-dratsin' ny fatra tsy antonona == Mila fifandanjana hentitra momba ny tahan' ny otrikaina mineraly ny vatan' ny olombelona. Miteraka [[kotsatra]] na anemia (havizanana tafahoatra) ny tsy fahampian' ny [[vy]] ao amin' ny tenan' ny olombelona. Mitarika ho amin' ny fahalemen' ny [[taolana]] (izay lasa mora tapaka na mora vaky) ny tsy fahampian' ny [[kalsiôma]]. Mampitombo ny mety hisian' ny [[tosi-dra ambony]] ny fihinanana [[sira]] (sôdiôma) tafahoatra. Mety hanimba ny [[aty]] ny habetsahan' ny [[vy]] tafahoatra. == Jereo koa == * [[Otrikaina]] rj5v9h4f19y8bqso4iar77fxlgkghhh 1149736 1149735 2026-08-27T08:48:07Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Sira mineraly]] ho [[Otrikaina mineraly]] i Thelezifor 1149735 wikitext text/x-wiki [[Sary:Table salt with salt shaker V1.jpg|vignette|365x365px|[[Sira]]]] Ny '''otrikaina mineraly''' dia singa simika tena ilain' ny [[zavamananaina]] mba hahatonga ny tenany, izay tsy afaka mamokatra azy ireo samirery, hiasa tsara. Noho izany dia tsy maintsy alaina avy amin' ny sakafo izy ireo. Mizara ho sokajy roa lehibe ny [[otrikaina]] mineraly arakaraka ny filan' ny vatana: ny otrikaina mineraly ilaina betsaka sy ny otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra kely dia kely. == Fanasokajiana ny otrikaina mineraly == Mizara ho sokajy roa lehibe ny [[otrikaina]] mineraly arakaraka ny filan' ny vatana: ny otrikaina mineraly ilaina betsaka (filàna mihoatra ny 100 mg isan' andro) sy ny otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra kely dia kely (filana eo amin' ny [[miligrama]] na [[mikrôgrama]] vitsivitsy). === Otrikaina mineraly ilaina betsaka === Inty ny lisitry ny iôna mineraly lehibe, nalahatra araka ny abidy: * [[amôniôma]] (NH<sub>4</sub><sup>+</sup>); * [[kalsiôma]] (Ca)<sup>2+</sup> ; * [[maneziôma]] (Mg<sup>2+</sup>); * [[fôsfôro]] amin' ny endrika [[fôsfaty]] (PO<sub>4</sub><sup>3-</sup> ) sy ny singa hafa avy aminy; * [[pôtasiôma]] (K<sup>+</sup>); * [[sôdiôma]] (Na<sup>+</sup>); * [[solifara]] amin' ny endrika [[solfata]] (SO<sub>4</sub><sup>2-</sup> ) sy ny singa hafa avy aminy; === Otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra bitika === Inty ny lisitry ny otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra bitika, nalahatra araka ny abidy: * [[arsenika]] (As); * [[bôra]] (B); * [[brôma]] (Br<sup>-</sup>); * [[klôro]] (Cl<sup>-</sup>); * [[krôma]] (Cr); * [[kôbalta]] (Co) ao amin' ny kôbalaminina; * [[varahina]] (Cu<sup>2+</sup>); * [[vy]] (Fe<sup>2+ ou 3+</sup>) ; * [[fliôro]] (F<sup>-</sup>); * [[iôda]] (I<sup>-</sup>); * [[manganezy]] (Mn); * [[môlibdena]] (Mo); * [[nikela]] (Ni); * [[seleniôma]] (Se); * [[vanadiôma]] (V); * [[fanitso]] (Zn<sup>2+</sup>). == Fampiasana ny otrikaina mineraly == === Otrikaina mineraly ilaina betsaka === Ireto ny otrikaina mineraly hita betsaka ao amin' ny vatana, izay manana anjara asa ara-drafitra ao amin' ny vatana sady mitazona ny fifandanjan' ny ranon-javatra ao anatiny. * [[Amôniôma]] (NH<sub>4</sub><sup>+</sup>): * [[Kalsiôma]] (Ca): Tena ilaina amin' ny tanjaky ny [[taolana]] sy ny [[nify]], ny fihenjanan' ny [[hozatra]] ary ny fandrin' ny [[ra]]. * [[Maneziôma]] (Mg): Mandray anjara amin' ny [[Fiota simika|fiota]] biôsimika maherin' ny 300, indrindra fa ny famokarana [[angovo]] sy ny fampitoniana ny hozatra. * [[Pôtasiôma]] (K): Tena ilaina amin' ny fiasan' ny [[fo]], ny fampitana hafatra amin' ny alalan' ny [[fitatitra]], ary ny fandrindrana ny [[tosi-dra]]. * [[Sôdiôma]] na [[Sôdiôma|natiriôma]] (Na): Mandrindra ny fifandanjan' ny [[rano]] ao amin' ny vatana sy ny [[tosi-dra]] (hita ao amin' ny [[sira]] fampiasa andavanandro). * [[Fôsfôro]] (P): Miara-miasa amin' ny kalsiôma ho an' ny fahasalaman' ny taolana sady singa fototra ao amin' ny [[sela]] ihany koa (ADN, ATP). * [[Solifara]] (SO<sub>4</sub><sup>2-</sup> ): === Otrikaina mineraly ilaina amin' ny fatra bitika === Na dia hita amin' ny fatra bitika aza izy ireo dia tena ilaina tokoa, ary matetika no miasa toy ny "bokotra" mamela ny [[anzima]] hiasa. * [[Vy]] (Fe): Singa fototra ao amin' ny [[hemôglôbinina]]; mitondra [[ôksizenina]] ao anatin' ny [[ra]] izy io. * [[Fanitso]] (Zn): Manentana ny [[hery fiarovana]] ao amin' ny vatana ary mandray anjara amin' ny fanasitranana [[ratra]] sy ny famokarana [[prôteinina]]. * [[Iôda]] (I): Tena ilaina amin' ny famokarana ny hôrmônina isan-karazany ao amin' ny [[tirôida]], izay mandrindra ny fizotran' ny angovo sy ny asa samihafa ao amin' ny vatana (metabôlisma). * [[Seleniôma]] (Se): Akora [[antiôksida]] mahery vaika miaro ny sela amin' ny fahanterana aloha loatra. * [[Varahina]] (Cu): Manampy amin' ny famoronana ny [[sela mena]] ao amin' ny ra sy amin' ny fitazonana ny fahasalaman' ny hery fiarovana. == Voka-dratsin' ny fatra tsy antonona == Mila fifandanjana hentitra momba ny tahan' ny otrikaina mineraly ny vatan' ny olombelona. Miteraka [[kotsatra]] na anemia (havizanana tafahoatra) ny tsy fahampian' ny [[vy]] ao amin' ny tenan' ny olombelona. Mitarika ho amin' ny fahalemen' ny [[taolana]] (izay lasa mora tapaka na mora vaky) ny tsy fahampian' ny [[kalsiôma]]. Mampitombo ny mety hisian' ny [[tosi-dra ambony]] ny fihinanana [[sira]] (sôdiôma) tafahoatra. Mety hanimba ny [[aty]] ny habetsahan' ny [[vy]] tafahoatra. == Jereo koa == * [[Otrikaina]] rj5v9h4f19y8bqso4iar77fxlgkghhh Sira mineraly 0 301753 1149737 2026-08-27T08:48:07Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Sira mineraly]] ho [[Otrikaina mineraly]] i Thelezifor 1149737 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Otrikaina mineraly]] 8bhk7vqqnt6nm7ve4dbbozz7tqbl47g Roka 0 301754 1149738 2026-08-27T09:17:46Z Thelezifor 15140 Lafika ambony indrindra amin' ny nofon-tany izay miforona amin' ny alalan' ny fahasimban' ny akora ôrganika 1149738 wikitext text/x-wiki [[Sary:Schwarzerde Tongrube Asel 100 0553.jpg|vignette|370x370px|Tany misy roka]] Ny '''roka''' dia ilay lafika ambony indrindra amin' ny [[nofon-tany]] izay miforona sy voatazona ary ovain' ny fahasimban' ny akora ôrganika, indrindra noho ny fiaraha-miasan' ny [[biby]] madinika sy ny [[bakteria]] ary ny [[holatra]] ao anaty tany. Akora malefaka sady misy [[rivotra]] ao anatiny ny roka, izay mitroka sy mitahiry [[rano]] tsara; miovaova ny haavon' ny pH ao aminy arakaraka ny fifandraisan' ny akora ôrganika amin' ny [[mineraly]] na tsia, manana loko maizina (manomboka amin' ny volontany ka hatramin' ny mainty) izy, ary manana fofona miavaka izay miovaova arakaraka ny fiaviany, na avy any anaty [[ala]], na avy amin' ny tany anjakan' ny [[bozaka]], na avy amin' ny tany voavoly. Ny roka dia miavaka amin' ny [[zezipako]] (kômpôsta) noho izy voajanahary, saingy manana toetra maro itoviany aminy, indrindra fa ny fahafahany mitahiry rano sy [[otrikaina]]. Ao anatin' ny nofon-tany, ny roka no singa tena miasa eo amin' ny lafiny biôlôjika. Hita betsaka indrindra any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]] izy io, na dia misy karazana roka tranainy sy namboarin' olona antsoina hoe ''terra preta'' (na "tany mainty") aza vao haingana no hita indray sy nodinihina tao amin' ny faritr' i [[Amazônia|Amazonia]]. Tsy ahitana roka ny any amin' ny tany efitra sy, amin' ny ankapobeny, any amin' ny faritra tsy misy zavamaniry (toy ny any amin' ny tendrombohitra avo). Ny fanbjariana ho roka dia dingana biôsimika ahitana ny fiforonana vaovaon' ny akora ôrganika amin' ny alalan' ny fitomboan' ny haben' ny [[môlekiola]] sasany. Ny fahafahan' ny roka mifanakalo singa ara-boajanahary sy ny fihasimbany miadana, dia manome ny [[faka]]<nowiki/>n-javamaniry [[azôta]] sy [[fôsfôro]] ary ny [[otrikaina]] rehetra ilaina amin' ny fitomboan' ny zavamaniry. Ny roka, raha voalevin' ny vadi-bainga ao anaty tany na tsy mahazo rivotra (noho ny tondra-drano maharitra, ny fanindriana mafy ny tany, na ny fisian' ny zavatra manarona azy ka tsy ahafahan' ny rivotra miditra), dia simba izy ka mamoaka akora misy poizina sy [[etona]] [[metanina]]. == Jerero koa == * [[Zezika]] * [[Zezi-pahitra]] * [[Zezika maitso]] glqff043pkblba0l3v0pe77khz3k9h0 Laha-kazo aman-dravina 0 301755 1149739 2026-08-27T09:35:20Z Thelezifor 15140 Vondron' ny sampana sy rantsana madinika eo an-tampon' ny hazo 1149739 wikitext text/x-wiki [[Sary:VerticilliumWilt Infected Tree.jpg|vignette|373x373px|Laha-kazo aman-dravina: misy ampahany miloko mena izay mariky ny fisian' ny karazana holatra ''[[Verticillium]]'' mamely azy]] Ny '''laha-kazo aman-dravina''' amin' ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] dia ilay ampahany amin' ny hazo foronin' ny vondron' ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]] eo an-tampon' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatany]], manomboka amin' ny sampana lehibe hatramin' ny [[rantsana]] madinika. Ireo sampana sy rantsana rantsana ireo, izay fantatra amin' ny fironany hitodika mankany amin' ny hazavan' ny [[masoandro]] (heliôtrôpisma), dia mety hipoitra ihany koa vokatry ny fanoloana (toy ny rantsana mitsimoka tampoka avy amin' ny vatany sy ny tsimoka avy amin' ny [[faka]]<nowiki/>ny ary ny tsimoka mipoitra avy amin' ny [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)|hodi-kazo]]) izay samy manana ny filaharany sy ny fifandraisany ara-drafitra. Ny [[taho aman-dravina]] dia ahitana ny sampana sy ny rantsana ary ny ravina. Noho izany, ny laha-kazo aman-dravin' ny hazo dia ahitana [[taho aman-dravina]] sy ny vondron-dravina. == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] 9ioqz49lhsns3i56f6mibm01rti4qn4 1149740 1149739 2026-08-27T09:37:37Z Thelezifor 15140 Nanatsara rafi-pehezanteny 1149740 wikitext text/x-wiki [[Sary:VerticilliumWilt Infected Tree.jpg|vignette|373x373px|Laha-kazo aman-dravina: misy ampahany miloko mena izay mariky ny fisian' ny karazana holatra ''[[Verticillium]]'' mamely azy]] Ny '''laha-kazo aman-dravina''' amin' ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] dia ilay ampahany amin' ny hazo foronin' ny vondron' ny [[Sampana (amin' ny zavamaniry)|sampana]] eo an-tampon' ny [[Vatana (amin' ny zavamaniry)|vatany]], manomboka amin' ny sampana lehibe hatramin' ny [[rantsana]] madinika. Ireo sampana sy rantsana rantsana ireo, izay fantatra amin' ny fironany hitodika mankany amin' ny hazavan' ny [[masoandro]] (heliôtrôpisma), dia mety hipoitra ihany koa vokatry ny fanoloana (toy ny rantsana mitsimoka tampoka avy amin' ny vatany sy ny tsimoka avy amin' ny [[faka]]<nowiki/>ny ary ny tsimoka mipoitra avy amin' ny [[Hoditra (amin' ny zavamaniry)|hodi-kazo]]) izay samy manana ny filaharany sy ny fifandraisany ara-drafitra. Ny [[taho aman-dravina]] dia ahitana ny sampana sy ny rantsana ary ny ravina. Noho izany dia ahitana taho aman-dravina sy ny vondron-dravina ny laha-kazo aman-dravin' ny hazo. == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] ssf1s27p7yn8gm13sdx3xp3wxsra5xa Nofon-kazo 0 301756 1149741 2026-08-27T09:40:31Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149741 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Hazo (akora)]] q555ekcuk1vcfwjmeoqydi8kb6856xg Vatan-kazo 0 301757 1149742 2026-08-27T09:42:19Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149742 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Vatana (amin' ny zavamaniry)]] fa5z8uev4q2si2b17fsk8ari5ngw6hz Tsingerin' ny rano 0 301758 1149743 2026-08-27T09:56:56Z Thelezifor 15140 Fifindran' ny rano rehetra eo anelanelan' ny tahirin-drano eto an-tany 1149743 wikitext text/x-wiki [[Sary:USGS WaterCycle English ONLINE 20221013.png|vignette|428x428px|Sary maneho ny tsingerin' ny rano]] Ny '''tsingerin'''' '''ny rano''' dia mahafaoka ny fifindran' ny [[rano]] rehetra, na amin' ny endrika [[ranoka]] (rano avy amin' ny paompy), na amin' ny [[vainga]] ([[havandra]]), na amin' ny [[etona]] ([[eton-drano]]), eo anelanelan' ny tahirin-drano eto an-tany ([[ranomasina]], [[Soson-drivotra|atmôsfera]], [[farihy]], [[renirano]], [[Rano ambanin' ny tany|rano ambanin']] [[Rano ambanin' ny tany|ny tany]], [[ranomandry]] lehibe, sns). Ny [[angovo]] avy amin' ny masoandro no "môtera" na hery manosika an' io tsingerina io, ka izy no mampandeha ireo fifanakalozana rehetra ireo amin' ny alalan' ny fanamorany ny fiovan' ny rano ho etona. Ny haifaha-drano (hidrôlôjia) no siansa mandinika ny tsingerin' ny rano. == Jereo koa == * [[Tontolo iainana]] * [[Haintany]] * [[Angovon-drano]] ps745orffl3jw8552ia3iy8o9zxi0ww Grama 0 301759 1149744 2026-08-27T10:46:13Z Thelezifor 15140 Ventin-drefin-danja 1149744 wikitext text/x-wiki [[Sary:Um a 100 gramas.JPG|vignette|364x364px|Iray ka hatramin' ny 100 grama]] Ny '''grama''' dia ventin-drefin-danja ao amin' ny Rafitra CGS sady ventin-drefy avy amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena (''Système international'' - SI), izay manana ny [[kilôgrama]] ho ventin-drefin-danja. Ny marika maneho ny grama dia "g" (tsy misy teboka, raha tsy hoe eo amin' ny faran' ny fehezanteny no misy azy). Mitovy amin' ny iray ampaharivon' ny kilôgrama. == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] fndmlgqth47rif44yye3w2qjs0vbh10 1149745 1149744 2026-08-27T10:57:19Z Thelezifor 15140 Songatombo sy jotsotombon' ny grama 1149745 wikitext text/x-wiki [[Sary:Um a 100 gramas.JPG|vignette|364x364px|Iray ka hatramin' ny 100 grama]] Ny '''grama''' dia ventin-drefin-danja ao amin' ny Rafitra CGS sady ventin-drefy avy amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena (''Système international'' - SI), izay manana ny [[kilôgrama]] ho ventin-drefin-danja. Ny marika maneho ny grama dia "g" (tsy misy teboka, raha tsy hoe eo amin' ny faran' ny fehezanteny no misy azy). Mitovy amin' ny iray ampaharivon' ny kilôgrama. == Songatombo sy jotsotombon' ny grama == Inty ny fafana maneho ny songatombo sy jotsotombon' ny grama fampiasa indrindra; {| class="wikitable" | |'''Eva''' |'''Sanda amin' ny grama''' |- |Kilôgrama |kg |1 000 g |- |Hektôgrama |hg |100 g |- |Dekagrama |dag |10 g |- |'''Gramme''' |'''g''' |'''1 g''' |- |Desigrama |dg |0,1 g |- |Santigrama |sg |0,01 g |- |Miligrama |mg |0,001 g |} Mbola misy koa ny [[mikrôgrama]] izay 1/1&nbsp;000&nbsp;000 amin' ny grama. == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] puvt77t2dzjyq4rf57lj2dx1qeowemy 1149747 1149745 2026-08-27T11:16:30Z Thelezifor 15140 1149747 wikitext text/x-wiki [[Sary:Um a 100 gramas.JPG|vignette|364x364px|Iray ka hatramin' ny 100 grama]] Ny '''grama''' dia ventin-drefin-danja ao amin' ny Rafitra CGS sady ventin-drefy avy amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena (''Système international'' - SI), izay manana ny [[kilôgrama]] ho ventin-drefin-danja. Ny marika maneho ny grama dia "g" (tsy misy teboka, raha tsy hoe eo amin' ny faran' ny fehezanteny no misy azy). Mitovy amin' ny iray ampaharivon' ny kilôgrama. == Songatombo sy jotsotombon' ny grama == Inty ny fafana maneho ny songatombo sy jotsotombon' ny grama fampiasa indrindra; {| class="wikitable" | |'''Eva''' |'''Sanda amin' ny grama''' |- |[[Kilôgrama]] |kg |1 000 g |- |Hektôgrama |hg |100 g |- |Dekagrama |dag |10 g |- |'''Gramme''' |'''g''' |'''1 g''' |- |Desigrama |dg |0,1 g |- |Santigrama |sg |0,01 g |- |Miligrama |mg |0,001 g |} Mbola misy koa ny [[mikrôgrama]] izay 1/1&nbsp;000&nbsp;000 amin' ny grama. == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] 7dqxgaz37ld5mo3kkdmxaeze5opjg8o 1149748 1149747 2026-08-27T11:18:08Z Thelezifor 15140 1149748 wikitext text/x-wiki [[Sary:Um a 100 gramas.JPG|vignette|364x364px|Iray ka hatramin' ny 100 grama]] Ny '''grama''' dia ventin-drefin-danja ao amin' ny Rafitra CGS sady ventin-drefy avy amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena (''Système international'' - SI), izay manana ny [[kilôgrama]] ho ventin-drefin-danja. Ny marika maneho ny grama dia "g" (tsy misy teboka, raha tsy hoe eo amin' ny faran' ny fehezanteny no misy azy). Mitovy amin' ny iray ampaharivon' ny kilôgrama. == Songatombo sy jotsotombon' ny grama == Inty ny fafana maneho ny songatombo sy jotsotombon' ny grama fampiasa indrindra; {| class="wikitable" | |'''Eva''' |'''Sanda amin' ny grama''' |- |[[Kilôgrama]] |kg |1 000 g |- |Hektôgrama |hg |100 g |- |Dekagrama |dag |10 g |- |'''Gramme''' |'''g''' |'''1 g''' |- |Desigrama |dg |0,1 g |- |Santigrama |sg |0,01 g |- |Miligrama |mg |0,001 g |} Mbola misy koa ny [[mikrôgrama]] izay 1/1&nbsp;000&nbsp;000 amin' ny grama. == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] * [[Litatra]] 6z2d59hwoyvbtysnsxmkhbfssbdca7h Kilôgrama 0 301760 1149746 2026-08-27T11:16:19Z Thelezifor 15140 Ventin-drefin-danja fototra 1149746 wikitext text/x-wiki [[Sary:Poids fonte 5 kg à 2 hg 02.jpg|vignette|366x366px|[[Vatomizana]] vita amin' ny [[vy anidina]]: 5 kg, 2 kg, 1 kg, 0,5 kg ary 0,2 kg ]] Ny '''kilôgrama''' no ventin-drefin-danja fototra ao amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI). Mitovy tanteraka amin' ny 1&nbsp;000 [[grama]] izy io. Io ihany no hany ventin-drefy fototra ao amin' ny SI izay ahitana ny tovona ("kilô-") ao amin' ny anarany. Raha amin' ny fiainana andavanandro dia marikitra ny lanjan' ny [[rano]] madio iray [[litatra]] izy io. Hafohezina amn' ny he "'''kilao'''" ny hoe "kilôgrama" amin' ny fiteny malagasy andavanandro. == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] ls40djapo9mv4ot95bd9g9fdps0zkyh Taonina 0 301761 1149749 2026-08-27T11:28:10Z Thelezifor 15140 Lanja mitovy amin' ny arivo kilôgrama 1149749 wikitext text/x-wiki [[Sary:A 1-tonne weight (geograph 6511341).jpg|vignette|368x368px|Vaingan-tsimenitra milanja iray taonina (1&nbsp;000 kg) ao Leeds ([[Fanjakana Mitambatra]]).]] Ny '''taonina''' dia ventin-drefin-danja mitovy amin' ny arivo kilôgrama (1&nbsp;000 kg). Indraindray, mba hanavahana azy amin' ny karazana taonina hafa ampiasaina indrindra any [[Etazonia]] sy amin' ny sehatra ara-teknika sasany, dia antsoina hoe "taonina metrika" izy io. Tsy anisan' ny ventin-drefin-danja ao anatin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI) izy io, saingy ekena ny fampiasana azy miaraka amin' ny SI noho ny maha zava-dehibe azy eo amin' ny lafiny fampiharina. Amin' ny hafanana 4°C, ny rano iray metatra toratelo dia manana lanja iray taonina. == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Grama]] - [[kilôgrama]] * [[Litatra]] ioo46uucryns5v3uabuy2fmipy2f6ph 1149750 1149749 2026-08-27T11:30:07Z Thelezifor 15140 1149750 wikitext text/x-wiki [[Sary:A 1-tonne weight (geograph 6511341).jpg|vignette|368x368px|Vaingan-tsimenitra milanja iray taonina (1&nbsp;000 kg) ao Leeds ([[Fanjakana Mitambatra]]).]] Ny '''taonina''' dia ventin-drefin-danja mitovy amin' ny arivo kilôgrama (1&nbsp;000 kg). Ny litera "'''t'''" no eva anehoana azy. Indraindray, mba hanavahana azy amin' ny karazana taonina hafa ampiasaina indrindra any [[Etazonia]] sy amin' ny sehatra ara-teknika sasany, dia antsoina hoe "taonina metrika" izy io. Tsy anisan' ny ventin-drefin-danja ao anatin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI) izy io, saingy ekena ny fampiasana azy miaraka amin' ny SI noho ny maha zava-dehibe azy eo amin' ny lafiny fampiharina. Amin' ny hafanana 4°C, ny rano iray metatra toratelo dia manana lanja iray taonina. == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Grama]] - [[kilôgrama]] * [[Litatra]] dfzb04xz4xg0u61ql9sdn4e44g9vvxd Litatra 0 301762 1149751 2026-08-27T11:44:17Z Thelezifor 15140 Ventin-drefim-piatiana 1149751 wikitext text/x-wiki [[Sary:Litre-cube-dm.svg|vignette|359x359px|Iray litatra]] Ny '''litatra''' dia ventin-drefim-piatiana mitovy amin' ny [[desimetatra]] toratelo iray. Io famaritana avy amin' ny Birao Iraisam-Pirenena momba ny Lanja sy ny Refy (''Bureau international des poids et mesures'' - BIPM) io dia efa tamin' ny taona 1964. Na dia tsy tafiditra ao anatin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI) aza izy, dia eken' ny BIPM ny fampiasana ny litatra. Ny marika eken' io birao io dia ny litera '''l''' (''l'' sora-madinika) sy ny litera '''''L''''' (''L'' sora-baventy). Na izany aza, ny marika ''L'' dia tokony hampiasaina raha tsy hoe misy ny mety hampifangaroana azy amin' ny isa 1 eo amin' ny karazana endri-tsoratra sasany. == Jereo koa == * [[Fiatiana]] - [[lanja]] - [[vesatra]] * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] bchykkie5w6wid4b3ord7wtlr6ehfkd 1149752 1149751 2026-08-27T11:46:07Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1149752 wikitext text/x-wiki [[Sary:Litre-cube-dm.svg|vignette|359x359px|Iray litatra]] Ny '''litatra''' dia ventin-drefim-piatiana na ventin-drefin-kadiry mitovy amin' ny [[desimetatra]] toratelo iray. Io famaritana avy amin' ny Birao Iraisam-Pirenena momba ny Lanja sy ny Refy (''Bureau international des poids et mesures'' - BIPM) io dia efa tamin' ny taona 1964. Na dia tsy tafiditra ao anatin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI) aza izy, dia eken' ny BIPM ny fampiasana ny litatra. Ny marika eken' io birao io dia ny litera '''l''' (''l'' sora-madinika) sy ny litera '''''L''''' (''L'' sora-baventy). Na izany aza, ny marika ''L'' dia tokony hampiasaina raha tsy hoe misy ny mety hampifangaroana azy amin' ny isa 1 eo amin' ny karazana endri-tsoratra sasany. == Jereo koa == * [[Fiatiana]] - [[lanja]] - [[vesatra]] - [[hadiry]] * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] 4ir9828yf0fdd365i2hwm3efoqxu37v 1149753 1149752 2026-08-27T11:48:22Z Thelezifor 15140 1149753 wikitext text/x-wiki [[Sary:Litre-cube-dm.svg|vignette|359x359px|Iray litatra]] Ny '''litatra''' dia ventin-drefim-piatiana na ventin-drefin-kadiry mitovy amin' ny [[desimetatra]] toratelo iray. Io famaritana avy amin' ny Birao Iraisam-Pirenena momba ny Lanja sy ny Refy (''Bureau international des poids et mesures'' - BIPM) io dia efa tamin' ny taona 1964. Na dia tsy tafiditra ao anatin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI) aza izy, dia eken' ny BIPM ny fampiasana ny litatra. Ny marika eken' io birao io dia ny litera '''l''' (''l'' sora-madinika) sy ny litera '''''L''''' (''L'' sora-baventy). Na izany aza, ny marika ''L'' dia tokony hampiasaina raha tsy hoe misy ny mety hampifangaroana azy amin' ny isa 1 eo amin' ny karazana endri-tsoratra sasany. == Jereo koa == * [[Fiatiana]] - [[lanja]] - [[vesatra]] - [[hadiry]] * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] * [[Ventin-drefy]] pduiinldh6pytdie8hbcj9lnoay5maz