Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 1790 1149832 1131407 2026-08-28T11:48:52Z ~2026-43677-38 40632 1149832 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" width="300px" |+ <font size="+1">'''Nôrvezy'''</font> |----- | style="background:#efefef;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |----- | align="center" width="140px" | [[Sary:Europe-Norway.svg|125px|]] |----- | align="center" width="140px" | arin-tany maneho an' i Nôrvezy ao Eorôpa |} |----- | align="center" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;" | <font size="-1">[[Filamatra]] : «Alt for Norge : miaraka ho an'i Norvezy»</font> |----- | [[Fiteny]] || |----- | [[Renivohitra]] || [[Oslo]] |----- | [[Praiminisitra]] || [[:no:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]] |----- | [[Filoham-pirenena]] || [[Haakon VIII]] |----- | [[Velarantany]] || 385 207<ref name="kart_2019">{{Cite web|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2019|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|year=2019|accessdate=2019-03-22|archivedate=2019-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/}}</ref> km² |----- | [[Mponina]] <br />&nbsp;- Manontolo ([[2026]]) <br />&nbsp;- [[Densité de population|Hakitroka]] | [[Liste des pays par population]] <br /> 5.627.400<ref name="ssbf">{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-25|accessdate=2026-02-25|language=en}}</ref> mponina<br /> 15 mpo/km² |----- | [[Anarana]] || |----- | [[Fahaleovantena]] || [[1814]], [[1905]] |----- | [[Sandam-bola]] || |--------------- | [[Hiram-pirenena]] || [[Ja, vi elsker dette landet]]<br />[[File:Norway (National Anthem).ogg]] |----- | || "oui, nous aimons ce pays" |----- | [[Faritra ora]] | [[Temps universel coordonné|UTC]] +1 |----- | [[Faritra Internet]] || .no |----- | [[Liste des indicatifs téléphoniques internationaux par pays|Antso an-tariby]] | 47 |----- |} [[File:Flag of Norway.svg|thumb|left|Sainan' i Nôrvezy]] I '''Nôrvezy''' dia firenena any [[Eorôpa Avaratra]], ao amin' ny lafiny andrefan' ny [[Saikanosy]] [[Skandinavia|Skandinava]], miray sisintany amin' i [[Finlandy]] sy [[Soeda]]. Firenena tsy dia be mponina izy saingy isan' ny tany manan-karena, noho izy mamokatra [[solitany]]. I [[Oslo]] no renivohiny ary ny [[fiteny nôrveziana]] no fiteny ôfisialy ampiasaina any aminy. Ny tanin’ i Nôrvezy dia manana halavana 1 750 km sady manana morontsiraka ao amin’ ny [[Ranomasina Avaratra]] sy ao amin’ ny [[Ranomasimbe Atlantika]]. Be tendrombohitra sy mikintiantoana ny vohon-tanin’ i Nôrvezy: voatrobatrobaky ny lava-dranomandry nidiran-dranomasina (atao hoe ''fjord'') ny morontsiraka. Toetanin-tendrontany ny toetany any Nôrvezy. I Nôrvezy no firenena misy mponina kely hakitroka indrindra ao [[Eorôpa]]. Monina an-tanan-dehibe ny ankamaroan’ ny mponina (75 %). Anisan’ ny firenena manan-karena indrindra eto an-tany i Nôrvezy. Niteraka fandrosoana ho an’ ny toekareny ny fitrandrahana [[solitany]] ao amin’ ny Ranomasina Avaratra. Mandroso ihany koa ny [[fanjonoana]] any. Efa nonenan’ olona mpihaza hatramin’ ny vanimpotoana paleôlitika (14 000 taona tal. J.K.) i Nôrvezy, avy eo dia tonga tao koa ny tantsaha avy any [[Danemarka]] sy avy any [[Soeda]]. Tamin’ ny taona 800 taor. J.K. dia nitodi-doha tany amin’ ny ranomasina izany vahoaka izany, izay atao hoe [[Vikingy]], ary nandefa sambo mpiady tamin’ ny tany tratrany: sady mpandroba izy ireo no mpitady tany vaovao. Ny mpanjaka vikingy Erik Ilaimena no nahita an’ i [[Groenlandy]] voalohany ary i Leif Eriksson zanany lahy no lazaina fa Eorôpeana voalohany nahita an’ i [[Amerika Avaratra]]. Tonga firenena miray i Nôrvezy tamin’ ny taona 1000 ka nitombo hery ara-pôlitika sy ara-barotra, indrindra noho ny fisian’ ny Ranomasina Avaratra. Ny mpanjaka Magnus I no nanatanteraka ny fampikambanana an’ i Nôrvezy tamin’ i Danemarka ary i Soeda tamin’ ny taonjato faha-11. Ny fifanarahana tao Kalmar no nahatonga an’ i Nôrvezy ho faritanin’ i Danemarka tamin’ ny taonjato faha-14 hatramin’ ny faha-19. Nofehezin’ i Danemarka i Nôrvezy nanomboka tamin’ ny taona 1815 nefa nahazo ny fahaleovan-tenany tamin’ ny taona 1905. I Nôrvezy dia fanjakana enti-mpanjaka, k Harald V no manjaka ao, ary mbola eo ambany fiandrianany ireo nosy kely toa ny nosy [[Jan Mayen]], ny nosy [[Pierre Ier]], ny nosy [[Bouvet]], ary ny fitambaran' ireo nosy kelin' i [[Svalbard]]. Tamin’ ny taona 1994 i Nôrvezy dia nandà tsy hiditra ao amin’ ny [[Vondrona Eorôpeana]] rehefa natao ny fitsapan-kevi-bahoaka. == Tantara == Ny firenena nôrveziana dia naneho ny mahairay azy sy ny finiavany hivelatra tamin' ny fotoan' andron' ny fanafihana nataon' ireo [[Vikingy (vahoaka)|Vikingy]], tamin' ny taonjato faha-9 ka hatramin' ny faha-11. Mpiantsambo nikoizana izy ireo, ka vetivety dia nipaka tamin' ireo nosy manodidina ny herin' izy ireo Vikingy avy any Nôrvezy ireo. Na izany aza dia mbola tsy nisy fahefana niraisana tao Nôrvezy. Ny fifaneraserana dia mbola niankina betsaka kokoa tamin' ny dia an-dakana noho ny dia an-tanety. Tamin' ny taon-jato faha-8 dia mbola nizara ho fanjakana madinika niisa 29 i Nôrvezy. Ny heverina ho mpanjaka voalohany nanapaka an' i Nôrvezy iray manontolo dia i Harald Tsara Volo (872-933). Ny zanany lahimatoa, Erik "famaky lian-dra" dia naongan' i Haakon ilay Tsara, lehiben' ny Vikingy, tamin' ny taona 935. Ny zafikeliny, Olaf Tryggvason (995-1000) no nandimby azy, saingy noroahin' i Sven "Somotra misamaka", mpanjakan' i [[Danemarka]] izy io. Tamin' izany i Nôrvezy dia nifampizaran' i Sven sy i Jarls avy any Trondheim. Ny mpanjaka Olaf Haraldsonn, izay nametraka ny renivohiny tao Trondheim, no azo heverina fa ray mpanorina ny fanjakana nôrveziana tamin' ny taona 1016. Ity mpanjaka ity, izay Vikingy teo aloha, no nitondra ny [[fivavahana kristiana]] volohany tamin' ny vahoakany tany Nôrvezy . Tamin' ny taonjato faha-13 dia nisy tovolahy mpanao anjoria anakiray nantsoina hoe Sverre Sigurdsson nandrombaka ny fitondrana ka nanangana dinastia vaovao, izay nitoetra tao [[Bergen]]. Noho ny fitomboan' ny herin' ny ligin' ny Hansea tao an-tanàna, dia nafindra tao [[Oslo]] ny renivohitra tany amin' ny fiandohan' ny taonjato faha-14. Tamin' ny taona 1380 dia niara-maty tamin' ny mpanjaka Haakon VI ny dinastia nôrveziana. Ny vadin' ity mpanjaka ity, Margrethe avy any Danemarka, manko no nahazo ny fanjakàna ka nanomboka teo dia niray i Danemark sy Nôrvezy. Tonga nanampy io firaisana io, nantsoina hoe "Fiombonan' i Kalmar" koa i Soeda tamin' ny taona 1397. I Danemarka no firenena azo lazaina fa nitondra tao anatin' io fiombonana io, ary ny [[Fiteny danoà|fiteniny]] rahateo no nampiasaina teo amin' ny fanjakana, ka i Nôrvezy dia toy ny faritany anankiray nentina ihany. Ny fizakan-tena azon' i Soeda, taorian' ny fikomian' i Gustave Vasa, dia nanafoana ny fiombonan' i Kalmar tamin' ny taona 1523. Na izany aza, dia mbola teo ambany fanapahan' i Danemarka ihany i Nôrvezy. Tamin' ny tapany voalohany amin' ny taonjato faha-16, dia nandray ny [[Loteranisma|fivavahana loterana]] ny mpanjakan' i Danemarka, ary ny vahoakany rehetra dia nampanarahina izany fivavahana izany koa. Ny fanjakana danoà-nôrveziana dia niandany tamin' i [[Napoléon Bonaparte]] tamin' ny fotoan' androny. Koa rehefa resy ito farany dia nomen' ireo mpandresy an' i Soeda i Nôrvezy. Nanoloana izany, dia natsangana ny [[Antenimiera mpanorina]], izay nivory tao Eidsvoll, ka nanambara ny fahaleovan-tenan' i Nôrvezy ary nandany ny lalàm-panorenana. Ary dia ilay andriandahy danoà, Christian-Frédéric no notendren' ny mpivory ho mpanjaka. Nisy ny fifanarahana tamin' i Soeda tato aoriana, ka nekena ny maha-fanjakana mitokana an' i Nôrvezy saingy eo ambany fanapahan' ny mpanjakan' i Soeda ihany. Tsy mora anefa ny nahatongavana tamin' izay satria tsy nety niala i Christian-Frederic raha tsy taorian' ny nandefasana tafika hanala azy. == Jereo koa == ==Tanàna== [[Oslo]] (Renivohitra), [[Bergen]], [[Narvik]], [[Stavanger]], [[Trondheim]] sy [[Kristiansand]]. '''Firenena ao Eorôpa''' [[Albania]] - [[Alemaina]] - [[Andôra]] - [[Aotrisy]] - [[Belzika]] - [[Bielôrosia]] - [[Bolgaria]] - [[Bôsnia-Herzegôvina]] - [[Danemarka]] - [[Espaina]] - [[Estônia]] - [[Fanjakana Mitambatra]] - [[Finlandy]] - [[Frantsa]] - [[Grisia]] (na [[Gresy]]) - [[Hôngria]] (na [[Hongaria]]) - [[Irlanda]] - [[Islandy]] - [[Italia]] - [[Jeôrjia]] - [[Repoblikan' i Kipra|Kipra]] (na [[Repoblikan' i Kipra|Sipra]]) - [[Krôasia]] (na - [[Krôatia]]) - [[Letônia]] - [[Liktenstaina]] - [[Litoania]] - [[Loksemborga]] - [[Masedônia Avaratra]] (na [[Makedônia Avaratra]])- [[Malta]] - [[Môldavia]] - [[Môntenegrô]] - [[Nederlandy]] - [[Nôrvezy]] - [[Okraina]] - [[Pôlônia]] - [[Pôrtogaly]] - [[Tsekia]] - [[Romania]] - [[Rosia]] - [[San-Marîno]] - [[Serbia]] - [[Slôvakia]] - [[Slôvenia]] - [[Soeda]] - [[Soisa]] - [[Tsekia]] - [[Vatikàna|Vatikàna.]] '''Kôntinenta eto an-tany''' * [[Afrika]] * [[Amerika]] ([[Amerika Avaratra]] - [[Amerika Atsimo]]) * [[Azia]] * [[Eorôpa]] * [[Ôseania]] * [[Antarktika]] == Tsiahy == {{ref}} {{vangovango}} [[Sokajy:Norvezy| ]] [[Sokajy:Eoropa| ]] [[Sokajy:Jeografia]] brp7sbntzvv7rmk4d9bvnvmkvcm65kp 0 2903 1149817 1115748 2026-08-28T10:26:20Z Thelezifor 15140 Nanitatra votoatiny 1149817 wikitext text/x-wiki [[File:Kobandravina dessert snack food Antananarivo Madagascar.jpg|thumb|Koban-dravina amidy ao Antananarivo|364x364px]] Ny '''koba''' na '''koba an-dravina''' na '''koban-dravina''' na '''koba ravina''' dia [[mofo]] amboarina amin' ny totom-[[Vary|bary]] nasiana [[voanjo]] voatoto sy [[siramamy]] . Fanao [[tsindrin-tsakafo]] izy io. Sakafo nentim-paharazana eto [[Madagasikara]] izy io, indrindra fa any amin' ny faritra afovoany. Endriky ny koba ihany koa ny koba akondro izay amidin' ny mpivarotra mandehandeha eny an-tsena sy eny amin' ny tobin-tsolika ny koba akondro. Vita amin' ny voanjo voatoto, [[akondro]] nopotserina, [[tantely]] ary koban-[[katsaka]] nofonosina anaty ravin' akondro izy io, avy eo andrahoina amin' ny [[eton-drano]] na andrahoina anaty [[rano]] mandra-pahamafin' ilay fangaro. == Jereo koa == * [[Koba]] [[en:Koba (sweet)]] [[Sokajy:Sakafo]] rqc1xm4zufr59iz3lhlauq7sipftjrn 0 3541 1149815 1072329 2026-08-28T09:56:48Z ~2026-43677-38 40632 1149815 wikitext text/x-wiki [[fomba fiadina|Art martial]] Japonezy avy any [[Okinawa]] ny '''Karate (空手道)''' [[Sary:Karatedo.svg|thumb|ankavanana|Karate-do aminy soratra Japônezy ([[kanji]])]] == Fomba (style) Karate == === [[Gōjū-Ryū]] === {{ébauche}} Ny '''gōjū-ryū''' (剛柔流 : gō, « force », jū,) dia fomba na karate voaforon'i [[Chojun Miyagi]] === [[Shitō-Ryū]] === === [[Wadō-Ryū]] === === [[Shotokan]] === === [[Kyokushinkai]] === === [[Uechi-Ryu]] === === [[Goju-Ryu Kuyukai]] === === [[Karate-do Shotokaï Egami-ryu]] === === [[Shorin-ryu]] === === [[Shorinji ryu]] === === [[Shorinjiryu Kenkoken]] === === [[Seido]] === === [[Kobudo]] === === [[Nanbudo]] === === [[Sano-ryu]] === === [[Chito-Kan]] === === [[Yoseikan Budo]] === === [[Yoseikan Karaté-Do]] === === [[Yoseikan ryu]] === === [[Kenshikan Kenpo Karate Do]] === === [[Tokitsu-Ryu]] === === [[Shinshokaï]] === === [[Yoshukai]] === === [[Kempo-ryu]] === [[Sokajy:Fanatanjahan-tena]] [[Sokajy:Karate]] 80mtvc0ff83d8eki8u8ob06l9rvia49 0 68312 1149781 1114739 2026-08-28T02:39:44Z ~2026-43677-38 40632 1149781 wikitext text/x-wiki {{coord|-23.305280|-45.965830}} {{infobox tanàna |anarana=Jacareí |fanjakana ={{São Paulo}} |velarantany= 464,27 |haavo =580 |isam-ponina= 240.275 |firenena={{BRA}} |sary=Congregação Cristã do Brasil em Jacareí, São Paulo..jpg |saina =Jacarei flag.png }} [[File:SaoPaulo Municip Jacarei.svg|thumb|left|Jacarei]] I '''Jacareí''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{São Paulo}}, ao amin'i [[Mesoregione di Vale do Paraíba Paulista|Vale do Paraíba Paulista]], [[Microregione di São José dos Campos|São José dos Campos]]. Ny isam-ponina dia 240.275. Faritra manamorona: *Avaratra/Atsinanana: [[São José dos Campos]] *Atsinanana: [[Jambeiro]] *Atsimo/Atsimo Atsinanana: [[Santa Branca]] *Atsimo Andrefana:[[Guararema]] *Andrefana: [[Santa Isabel]] Avaratra andrefana: [[Igaratá]] Halavany mankany an-drenivohitra [[São Paulo]] : 82 km {{commonscat}} [[Sokajy:Tanàna ao São Paulo]] e3cxkhkls9whz7g98wetofrsejzm6q4 0 69492 1149782 994161 2026-08-28T02:42:03Z ~2026-43677-38 40632 #REDIRECT [[Santa Isabel]] 1149782 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Santa Isabel]] {{infobox tanàna |anarana=Santa Isabel (São Paulo) |velarantany= 361,494 |isam-ponina= 48.001 |firenena={{BRA}} }} I '''Santa Isabel (São Paulo)''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i [[sary:Bandeira do estado de São Paulo.svg|20px]] [[São Paulo|São Paulo]], ao amin'i [[Mesoregione Metropolitana de São Paulo|Metropolitana de São Paulo]], [[Microregione di Guarulhos|Guarulhos]]. ==Jeografia== {{...}} Ny velarantanin'ilay tanàna dia 361,494 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 48.001. { apgu4we7dj81peu905omeclzog8twbs 0 72960 1149788 953756 2026-08-28T06:46:36Z ~2026-43677-38 40632 actualisé 1149788 wikitext text/x-wiki {{coord|-18.578890|-46.518060}} {{infobox tanàna |anarana =Patos de Minas |velarantany = 3.189,006 |haavo = 856 |isam-ponina = 159.235 |firenena ={{BRA}} |fanjakana ={{Minas Gerais}} |ben'ny tanàna = |sary =Busto de Olegário Maciel e Catedral de Santo Antônio.jpg |saina = Flag of Patos de Minas MG.png }} [[File:MinasGerais Municip PatosdeMinas.svg|thumb|left|Patos de Minas]] I '''Patos de Minas''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{Minas Gerais}}, ao amin'i [[Triângulo Mineiro e Alto Paranaíba]], [[Zana-paritan'i Patos de Minas|Patos de Minas]]. ==Jeografia== Ny velarantanin'ilay tanàna dia 3.189,006 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 159.235 (2022). {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Minas Gerais]] l159i2uw45ts1x076465vtuopjxwtgk 0 98924 1149754 1098759 2026-08-27T12:12:05Z Thelezifor 15140 1149754 wikitext text/x-wiki [[Sary:ReglaMedida.svg|vignette|411x411px]] Ny '''metatra''', izay hafohezina amin' ny hoe '''m''', dia ventin-kalavana ampiasaina ao amin' ny [[Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty]]. Iray amin' ny venty fototra fito ao aminy izy io, ary avy aminy no nanorenana ny venty maro hafa ao amin' io rafitra io, toy ny [[kilômetatra]], ny [[santimetatra]], ny [[milimetatra]], sns. {| class="wikitable" |<small>Kilômetatra</small> |<small>0,001</small> |<small>0,01</small> |<small>0,1</small> |<small>1</small> |- |<small>Hektômetatra</small> |<small>0,01</small> |<small>0,1</small> |<small>1</small> |<small>10</small> |- |<small>Dekametatra</small> |<small>0,1</small> |<small>1</small> |<small>10</small> |<small>100</small> |- |<small>Metatra</small> |<small>1</small> |<small>10</small> |<small>100</small> |<small>1&nbsp;000</small> |- |<small>Desimetatra</small> |<small>10</small> |<small>100</small> |<small>1&nbsp;000</small> |<small>10&nbsp;000</small> |- |<small>Santimetatra</small> |<small>100</small> |<small>1&nbsp;000</small> |<small>10&nbsp;000</small> |<small>100&nbsp;000</small> |- |<small>Milimetatra</small> |<small>1&nbsp;000</small> |<small>10&nbsp;000</small> |<small>100&nbsp;000</small> |<small>1&nbsp;000&nbsp;000</small> |- |<small>Mikrômetatra</small> |<small>1&nbsp;000&nbsp;000</small> |<small>10&nbsp;000&nbsp;000</small> |<small>100&nbsp;000&nbsp;000</small> |<small>1&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000</small> |} Amin' izao fotoana izao ny metatra dia ny halavirana vitan' ny [[voankazavana]] andehanana ao anatin' ny 1/299&nbsp;792&nbsp;458 [[Segondra|segôndra]]<ref name="bipm">{{fr}} [http://www.bipm.org/jsp/fr/ViewCGPMResolution.jsp?CGPM=17&RES=1 « Résolution 1 de la 17eme réunion de la CGPM (1983) – Définition du mètre »] (Famaritana ny metatra, eo amin'i [[Bureau international des poids et mesures]], bipm.org0</ref>. Amin' ny rafitra iraisam-pirenena dia io no refy ampiasaina rehefa mandrefy [[halavirana]] na habe. == Tantara == [[Sary:Kilometre definition.svg|vignette|Folo tapitrisa metatra]] Ny metatra atao hoe "metra filamatra" (frantsay: ''mètre étalon'') dia nofaritana ho iray ampahafolo tapitrisan' ny elanelana manasaraka ny [[tendrontany]] iray sy ny [[fehibe]]. == Fampiasana ny metatra == Ampiasaina amin' ny fandrefesana halavana na [[Velarana (jeômetria)|velarana]] na [[hadiry]] koa ny metatra. Araka izany dia ampiasaina ny metatra toradroa ({{M2}}) sy ny metatra toratelo ({{M3}}). === Refin-kalavirana === Ny anaran' ny fizaràn' ny metatra {| class="wikitable" border="1" |- ! <small>Anarana</small> | <small>kilômetatra (km)</small> | <small>hektômetatra (hm)</small> | <small>dekametatra (dam)</small> | <small>'''metatra''' (m)</small> | <small>desimetatra (dm)</small> | <small>santimetatra (cm)</small> | <small>milimetatra (mm)</small> |- ! <small>Refy</small> | <small>10³ m</small> | <small>10² m</small> | <small>10¹ m</small> | <small>1 m</small> | <small>10^-1 m</small> | <small>10^-2 m</small> | <small>10^-3 m</small> |- ! <small>Refy imperialy manakaiky</small> | <small>1 [[mily|mi]] (1,625 km)</small> | | | <small>1 [[yard|yd]] (0,9144 m)</small> | <small>1 [[foot|ft]] (3,048 dm na 30,48 sm)</small> | <small>1 [[inch|in]] (2,54 sm)</small> | <small>1 [[thou|th]] (0,0254 mm)</small> |} Ho an' ny fizaràna latsaky ny [[milimetatra]] {| class="wikitable" border="1" |- | <small>'''milimetatra''' (mm)</small> | <small>mikrômetatra (µm)</small> | <small>nanômetatra (nm)</small> | <small>pikômetatra (pm)</small> | <small>femtômetatra (fm)</small> | <small>attômetatra</small> |- | <small>10^-3 m</small> | <small>10^-6 m</small> | <small>10^-9 m</small> | <small>10^-12 m</small> | <small>10^-15 m</small> | <small>10^-18 m</small> |} === Refim-belarana === {| class="wikitable" border="1" |- ! <small>Refy mahazatra</small> ! <small>Refy mifototra<br>amin'ny metatra</small> ! <small>Refy avy amin'ny<br>[[rafitra imperialy]]</small> |- | <small>1 [[ara]]</small> | <small>100 {{m2}}</small> | <small>1&nbsp;076 [[feet]]</small> |- | <small>1 [[hektara]]</small> | <small>10&nbsp;000 {{m2}}</small> | <small>2,471&nbsp;05 [[akra]]</small> |- | <small>1 kilometatra toradroa</small> | <small>1&nbsp;000&nbsp;000 {{m2}}</small> | <small>0,386&nbsp;102 maily toradroa</small> |} === Refin-kadiry === Amin' ny refin-kadiry dia ampiasaina matetika ny [[litatra]], izany hoe iray [[desimetatra]] toratelo. Ampiasaina ihany koa ny atao hoe metatra toratelo na ny kilômetatra toratelo. * 1&nbsp;000 litatra ny 1 metatra toratelo; * 1&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000 metatra toratelo ny kilômetatra tora-telo. Ampiasaina amin' ny fandrefesana ny hadirin' ny [[farihy]] na [[ranomasina]] iray ity refy ity. == Jereo koa == * [[Kilômetatra]] * [[Hektômetatra]] * [[Dekametatra]] * [[Metatra]] * [[Desimetatra]] * [[Santimetatra]] * [[Milimetatra]] * [[Mikrômetatra]] == Tsiahy == {{ref}} {{vangovango}} c7j51jlcp31ikcsdwcvpuh2rh2clh04 0 113796 1149787 1128885 2026-08-28T05:44:56Z CommonsDelinker 112 Removing [[:c:File:Noemi-25.jpg|Noemi-25.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 20 August 2026. 1149787 wikitext text/x-wiki [[Sary:Noemilogo.jpg|250px|right]] I '''Veronica Scopelliti''', izay fantatry ny be sy ny maro amin’ny anarana '''Noemi''', teraka tamin'ny [[25 Janoary]] [[1982]] tany [[Roma]], dia mpihira [[italia]]na. == Raki-kira == * 2009 - ''Noemi'' * 2009 - ''Sulla mia pelle'' * 2010 - ''Sulla mia pelle (Deluxe Edition)'' * 2011 - ''RossoNoemi'' == Rohy ivelany == * [http://www.noemiofficial.it/ noemiofficial.it] * [http://www.arcadinoemi.it/ arcadinoemi.it] {{Wayback|url=http://www.arcadinoemi.it/ |date=20100724051735 }} {{Commons|Noemi (singer)}} [[Sokajy:Biôgrafia]] [[Sokajy:Mozika]] [[Sokajy:Mpihira italiana]] eiy8tlplrpcb2zu54cpih18q7j1euga 0 230850 1149770 1149619 2026-08-27T15:11:12Z Haingo18 39791 Nanitsy 1149770 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Ankadinandriana |faritany=Antananarivo |isam-ponina=13029 |firenena={{Madagasikara}} |saina=Malagasy|fanjakana=NC|tanàn-dehibe=NC|tanàna=NC|velarantany=NC|ben'ny tanàna=NC|sary=Akadinadriana.jpg}} '''Ankadinandriana''' dia firaisam-pokotany malagasy ao amin'ny fivondronan'[[Distrikan'Antananarivo-Avaradrano|'Antananarivo Avaradrano]], [[Faritanin' Antananarivo]]. Ny isan'ny mponina ao dia 13 029 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodim-piraisana dia 10243 ary ny kaodim-pivondronana dia 102 == Vokatry ny fambolena == Ny anjaran'ny tantsaha mampiasa zezika simika dia <5%. Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia haricot. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia autre produit de rente. Ny isan'omby dia 3048. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 2. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo. Ny entana lafo vidy indrindra dia mangahazo. 40 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy. 17 no isan'ny ombivavy be ronono. 98 ny mponina no miasa tany. 2 ny mponina no miasa amin'ny sampandraharaha. 806 no isan'ny kisoa. == Ara-tsosialy == == Foto-drafitrasa == Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ijanon'ny takisiborosy ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Misy kolejy sy lisea ao amin'ilay tanàna. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano. Misy biraom-paositra ao. == Fitaterana == Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 5000 Fmg. Misy fikambanan'ny mpampiasa lalan-tany ao. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 5000 Fmg. == Toekarena == 25 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 70 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana. 1 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 4 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony. == Endri-javatra == == Olana == Ny isan'ny vono olona tanatin'ny taona 1999-2001 dia 2. Tapaka in-1 ny lalana tao anatin'ny taona 1999-2001. Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 15. Ahitana zandary ao amin'ilay kaominina. 1 no isan'ireo mpamono olona tratra tanatin'ny taona 1999-2001. == Rohy ivelany == * [http://www.ilo.cornell.edu/ilo/census.xls ilo.cornell.edu] - Statistika momba ny kaominina malagasy ary loharanom-pahaizana namoronana an'ity lahatsoratra ity. [[Sokajy:Kaominina any Madagasikara]] qdf0ci63zzr7fdew9qk4dwbrh4vknub 0 257330 1149783 955979 2026-08-28T02:47:15Z ~2026-43677-38 40632 1149783 wikitext text/x-wiki {{coord|-23.315560|-46.221390}} {{infobox tanàna |anarana = Santa Isabel |velarantany =363,33 |haavo = 665 |fanjakana = [[São Paulo]] |isam-ponina = 54.691 |firenena = {{Brazila}} |ben'ny tanàna = |sary = 08-07-09 141619 sisabel vista do mirante I.jpg |saina = Bandeira de Santa Isabel (São Paulo).png }} [[File:SaoPaulo Municip SantaIsabel.svg|thumb|left|Santa Isabel]] '''Santa Isabel''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[São Paulo]] ao amin'ny [[Brazila]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 54.691 mponina tamin'ny taona 2025. === Toe-tany === == Jereo koa == * [[Brazila]] ** [[São Paulo]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat|Santa Isabel (São Paulo)}} [[sokajy:Tanàna ao São PauloB]] ezy9p35j0lnb9nke84d2ep8lmsh07es 1149784 1149783 2026-08-28T02:47:32Z ~2026-43677-38 40632 1149784 wikitext text/x-wiki {{coord|-23.315560|-46.221390}} {{infobox tanàna |anarana = Santa Isabel |velarantany =363,33 |haavo = 665 |fanjakana = [[São Paulo]] |isam-ponina = 54.691 |firenena = {{Brazila}} |ben'ny tanàna = |sary = 08-07-09 141619 sisabel vista do mirante I.jpg |saina = Bandeira de Santa Isabel (São Paulo).png }} [[File:SaoPaulo Municip SantaIsabel.svg|thumb|left|Santa Isabel]] '''Santa Isabel''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[São Paulo]] ao amin'ny [[Brazila]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 54.691 mponina tamin'ny taona 2025. === Toe-tany === == Jereo koa == * [[Brazila]] ** [[São Paulo]] == Tsiahy == <references/> {{commonscat|Santa Isabel (São Paulo)}} [[sokajy:Tanàna ao São Paulo]] ne05sdrfx9xa3g7bywhtviep30bk1jx 0 281796 1149767 1097063 2026-08-27T15:07:19Z Thelezifor 15140 1149767 wikitext text/x-wiki [[Sary:Vegetable-Carrot-Bundle-wStalks.jpg|thumb|Karaoty|370x370px]] Ny '''karaoty''' dia zavamaniry maniry indroa isan-taona, ao amin' ny fianakaviana ''[[Apiaceae]]'' (antsoina koa hoe ''[[Umbelliferae]]''), ambolena be dia be noho ny nofony azo hanina, miloko volomboasary amin' ny ankapobeny, ampiasaina ho [[anana]]. Ny karaoty aorian' ny [[ovy]], dia legioma fototra ambolena eto amin' izao tontolo izao. Faka be karôtenina izy io. '''''Daucus carota'' subsp. ''sativus''''' ny anarany ara-tsiansa. Miloko volomboasary mazàna, na dia misy ny volomparasy, ny [[mainty]], ny [[mena]], ny [[fotsy]] ary ny mavo aza, ny vodiny. Azo inoana fa avy tany [[Persia]] ilay zavamaniry ary nambolena tany am-boalohany hahazoana raviny sy voany. == Jereo koa == * ''[[Daucus]]'' * ''[[Daucus carota]]'' [[Sokajy:Fambolena]] sptj3s0v55swze501k70xn762oyg38e 14 287871 1149814 1079301 2026-08-28T09:52:49Z ~2026-43677-38 40632 1149814 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Governemanta Malagasy]] [[Sokajy:Asa]] bsai0o1ebar6z1544qtkv0w7pnla56b 0 288375 1149775 1137116 2026-08-27T18:32:38Z Thelezifor 15140 Lisitry ny fianakaviana sy zana-pianakaviana 1149775 wikitext text/x-wiki [[Sary:Neotibicen linnei.jpg|vignette|295x295px|Jorery mpiseho isan-taona, ''Neotibicen linnei'']] Ny '''jorery''' na '''mpindy''' na '''findy''' na '''dira''' dia bibikely mpaneno eny ambony hazo sy mivelona amin' ny fitsentsefana [[Ranon-javamaniry|ranon-kazo]], mahaforona fianakaviambe, '''''Cicadoidea''''', ao amin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]''. Ao amin' ny zana-daharana ''[[Auchenorrhyncha]]'' izy ireo, miaraka amin' ny bibikely mitsambikina kely kokoa toa ny ''[[Cicadellidae]]'' sy ny ''[[Cercopoidea]]''. Mizara ho fianakaviana roa ity fianakavoambe ity, dia ny ''[[Tettigarctidae]]'' izay misy karazany roa any [[Aostralia]], sy ny ''[[Cicadidae]]'' izay misy karazany maherin' ny 3&nbsp;000 vofaritra, manerana izao tontolo izao; karazany maro no mbola tsy voafaritra. Saika ny karazana jorery rehetra dia mpiseho isan-taona afa-tsy ny karazana jorery vitsivitsy any [[Amerika Avaratra]], ao amin' ny vondron-karazana ''[[Magicicada]]'', izay mipoitra faobe isaky ny 13 na 17 taona amin' ny faritra iray. Ny jorery dia manana maso misongadina an-daniny sy an-kilan' ny lohany, [[ringotra]] fohy, ary elatra eo anoloana manify dia manify. Maneno mafy ny ankamaroan' ny karazana jorery, amin' ny alalan' ny fikosehany haingana sy ny famotsorany ireo zavatra toa amponga eny aminy. Niseho tamin' ny vanim-potoan' ny [[Permiana Ambony]] ny ''[[Cicadomorpha]]'' fôsily fantatra voalohany indrindra; hita eran' izao tontolo izao amin' ny faritra manana toetany antonony sy mafana ny karazana misy. Matetika izy ireo no miaina eny ambony hazo, misakafo ranon-kazo miakatra (''xylem''), ary manatody amin' ny triatra eo amin' ny [[hodi-kazo]]. Mbola mahabe fanontaniana ny ankamaroan' ny jorery. Mivoaka mandritra ny andro ny ankamaroan' ny karazana jorery rehefa lehibe, ary ny sasany maneno maraina na hariva. Karazana vitsivitsy tsy fahita firy ihany no fantatra fa mivoaka alina. [[Sary:Snodgrass Magicicada septendecim.jpg|vignette|Jorery mpiseho isaky ny 17 taona, ''Magicicada'',]] Mipoitra isaky ny 13 na 17 taona, arakaraka ny karazana sy ny toerana misy azy, ny vondron-karazana manokana any [[Amerika Avaratra]], ny ''[[Magicicada]]'', izay mandany ny ankamaroan' ny androm-piainany mandritra ny maha [[monany]] azy any ambanin' ny tany. Mampihena ny isan' ny jorery maty noho ny fihazana azy ireo ny faharetana tsy mahazatra sy ny fiarahana mipoitr' izy ireo, izay mahatonga azy ho remby tsy azo ianteherana (ka izay biby mpiremby hiankin-doha amin' ny jorery dia mety ho mosarena amin' ny fiandrasana ny fipoirany), sy amin' ny fisehoany betsaka tampoka toy izany hanome fahafaham-po ny biby mpiremby sisa tavela rehetra alohan' ny hampihena ny isan' izy ireo ka handrahona ny fahaveloman' ny karazany. Na dia manana tsingerim-piainana miovaova eo amin' ny 1 ka hatramin' ny 9 taona na mihoatra aza ny jorery mpiseho isan-taona mandritra ny maha [[monany]] azy any ambanin' ny tany, dia tsy miaraka ny fisehoan' izy ireo ety ambonin' ny tany rehefa lehibe, noho izany dia miseho isan-taona ny jorery sasany amin' ny karazana tsirairay. == Fianakaviana sy zana-pianakaviana == Inty ny lisitry ny fianakaviana sy zana-pianakaviana: * ''Tettigarctidae'' Distant, 1905 ** † ''Cicadoprosbolinae'' (efa lany tamingana) ** ''Tettigarctinae'' Distant, 1905 (sisa tavela, tsy ahitana afa-tsy vondron-karazana tokana) * ''Cicadidae'' Latreille, 1802 ** ''Cicadinae'' Latreille, 1802 ** ''Cicadettinae'' Buckton, 1889 ** ''Tibicininae'' Distant, 1905 == Ao amin' ny kolontsaina == === Ohabolana malagasy === * [[Alika|Amboa]] nihaza jorery ka feo no re. * Aza manao toy ny jorery: ny feony mampita [[lohasaha]], fa ny tenany tsy ampy indraim-bava. * Ilay nitono jorery ka sitrany ahay [[Vazana|vaza]]-mihetsika. * Tahaka ny jorery ny fanompoana, ka na tapaka aza ny tongony aman-tanany, mbola mimenomenona ihany. == Jereo koa == * [[Angidina]] * [[Angely]] * [[Famakiloha]] * [[Fanenitra]] * [[Hala]] * [[Hao]] * [[Kalalao]] * [[Kongona]] * [[Lalitra]] * [[Lolo (bibikely)]] * [[Maingoka]] * [[Moka]] * [[Parasy]] * [[Renitantely]] * [[Trambo]] * [[Tsipongo]] na [[Tsipongo|kongona maimbo]] * [[Valala]] * [[Vitsika]] * [[Vitsikazo]] na [[aboaly]] == Jereo koa == [[Sokajy:Bibikely]] 5lud3p87i7t5g82jmulr0ia2uv5umny 0 290417 1149802 1123122 2026-08-28T09:42:32Z ~2026-43677-38 40632 1149802 wikitext text/x-wiki [[Sary:Colorado_potato_beetle.jpg|thumb|250px|Voangory ovy Kolorado]] Ny '''voangory ovy Kolorado''' (''Leptinotarsa decelimneata'') dia voangory fantatra amin'ny maha-mpanimba ny voly [[ovy]]. Manodidina ny 10 mm (3⁄8 in) eo ho eo ny halavany, misy vatana mavo/voasary mamirapiratra ary tsipika volontsôkôlà dimy matevina eo amin’ny halavan’ny elany tsirairay. Teratany any amin'ny Tendrombohitra Rocky, niparitaka haingana tany amin'ny voly ovy manerana an'i [[Amerika]] ary avy eo [[Eoropa]] nanomboka tamin'ny 1859. ==Jereo koa == [[Sokajy:Coleoptera]] [[Sokajy:Biby kely]] mcuzh6gain0j9lwp7qtamr7my3gwoiw 0 291449 1149780 1098243 2026-08-28T01:00:46Z ~2026-43677-38 40632 1149780 wikitext text/x-wiki [[Sary:Beta-D-glucose-3D-vdW.png|vignette|332x332px|Sary maneho ny firafitry ny môlekiolan' ny gliokôzy ]] Ny '''gliokôzy''' dia karazana [[siramamy]], aseho amin' ny raikipohy simika '''C₆H₁₂O₆'''. Ny teny hoe "gliokôzy" dia avy amin' ny [[Fiteny grika taloha|teny grika fahiny]] τὸ γλεῦκος / ''to gleukos'' izay manondro ny [[divay]] mamy. Tena miparitaka amin' ny tontolo voajanahary ny izômera D, antsoina koa hoe "dekstrôzy", fa ny izômera L dia tena tsy fahita firy. Roa amin' ny stereôizômera aldôheksôzy enina ambin' ny folo ny L-gliokôzy sy ny D-gliokôzy. Voaforon' ny [[zavamananaina]] maro avy amin' ny [[rano]] sy diôksidana karbônina misy [[Angovon-taratra|angovon-kazavana]] amin' ny alalan' ny [[fôtôsentezy]] ny D-gliokôzy. Ny fahapotehan' ny D-gliokôzy kosa, izay mamoaka diôksidana karbônina sy rano mandritra ny fiosefoan' ny [[sela]], dia loharanon' [[Angôvo|angovo]] lehibe ho an' ny selan' ny zavamananaina. Voatahiry ao amin' ny [[zavamaniry]] sy ny [[ahidrano]] amin' ny endrika hidrôetilamidôna ([[tavolo]]) ny D-gliokôzy, ary ao amin' ny [[biby]] amin' ny endrika glikôzenina, izay azo atao hidrôlizy amin' ny fotoana rehetra mba hamerenana ny môlekiola D-gliokôzy vonona hopotehina hanome angovo isaky ny mila izany ny sela. Mitana anjara toerana amin' ny endrika [[Selolôzy|selilôzy]] ao amin' ny zavamaniry koa izy io. Mivezivezy manerana ny zavamananaina ao amin' ny [[ra]] ny D-gliokôzy, ary ny farihitry ny D-gliokôzy ao amin' ny plasman' ny ra no antsoina hoe glisemia (siramamy anaty ra). == Jereo koa == * [[Gliosida]] * [[Siramamy]] == Jereo koa == [[Sokajy:siramamy]] gn2sajaihxdt0xsfqwdtlem2ly9xn6w 0 295030 1149820 1115747 2026-08-28T10:55:45Z Thelezifor 15140 Vovoka zavamaniry azo hanina 1149820 wikitext text/x-wiki Ny '''koba''' dia akoran-javamaniry fihinana nototoina ho vovoka avy amin' ny [[vary]], [[mangahazo]], [[katsaka]], sns. Misy noho izany ny kobam-bary, ny koba-mangahazo, ny koban-katsaka, sns. Koba ihany koa ny vokatra azo avy amin' ny fanampiana rano io na mbola tsy nandrahoina na efa masaka. Matetika no atao hoe lafarina na lafaronina ny koba vita amin' ny varibazaha (''[[Triticum aestivum]]'' <small>L.</small>). == Jereo koa == * [[Koba (mofo)]] jii0a8w7m7lnxynytpe3wnvygi1snoe 1149821 1149820 2026-08-28T10:58:10Z Thelezifor 15140 1149821 wikitext text/x-wiki Ny '''koba''' dia akoran-javamaniry fihinana nototoina ho vovoka avy amin' ny [[vary]], [[mangahazo]], [[katsaka]], sns. Misy noho izany ny kobam-bary, ny koba-mangahazo, ny koban-katsaka, sns. Koba ihany koa ny vokatra azo avy amin' ny fanampiana rano io na mbola tsy nandrahoina na efa masaka. Matetika no atao hoe '''lafarina''' na '''lafarinina''' ny koba vita amin' ny varibazaha (''[[Triticum aestivum]]'' <small>L.</small>). == Jereo koa == * [[Koba (mofo)]] sqleadx5cu6yixaser6stmn4t2tp2lp 0 295031 1149792 1126968 2026-08-28T09:02:33Z Thelezifor 15140 1149792 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tsingala''''', amin' ny hevitr' io teny io ara-tsiansa, dia vondron-karazana bibikely anaty rano, ao amin' ny fianakaviana ''[[Naucoridae]]'' tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Anisan' ny zana-pianakaviana ''Laccocorinae'' ity vondron-karazana ity, izay tao amin' ny vondron-karazana ''Heleocoris'' taloha. Nofaritana tamin' ny fanavaozana vao haingana ny karazana misy ao aminy (ohatra ''Tsingala humeralis'', ''Tsingala angulata'', ''Tsingala latiforma'', ''Tsingala spatulata'', ''Tsingala trilobata''), indrindra izay nataon' ny Sites & Bergsten tamin' ny taona 2022. == Toetrany == Bibikely [[hemiptera]] anaty rano, hita matetika amin' ny rano mihandrona ([[dobo]], [[honahona]], hady) ny ''Tsingala''. Miavaka izy ireo noho ny fananany loha miendrika vavam-borona, izay toetra mampiavaka ny vondron-karazana ''Temnocoris'' sy ''Tsingala'' ao amin' ny foko ''Laccocorini''. Mpirahalahy akaiky ny vondron-karazana ''[[Temnocoris]]'' sy ''Tsingala'' amin' ny fomba fijery filôjenetika, ary samy tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. == Kolontsaina malagasy == Araka ny finoam-bahoaka dia bibikely anaty rano mahafaty ny tsingala raha voatelina (na ho an' ny [[olombelona]] na ho an' ny biby fiompy). Io hevi-bahoaka io ankehitriny dia toa mifanandrify amin' ny toetran' ireo bibikely ireo, izay loza kely tsy hita maso ao anaty rano. == Kolontsaina == === Ohabolana === * Aza manao tsingala mahalala [[Omby|ombin]]-tena. * Matin-java-kely toy ny [[omby]] nisotro tsingala. * Raha olona iray no tsy tia ahy, mitoto [[koba]] aho hatavy; fa raha ny be sy ny maro no tsy tia ahy, hisotro tsingala aho ho faty. * Tahaka ny tsingala: manan-kovonoina, fa tsy manan-kompiana. * Tsy misy lehibe noho ny [[omby]], fa matin' ny tsingala kely. * Tsingala ambany [[rano]], ka mitady izay hahafatesan' ny omby, [[hadilanana]] ka mitady izay haharovitra ny [[Lamba (malagasy)|lamba]]. * Tsingala sy [[Dinta (biby)|dinta]]: raha miray trano loza ary raha mifanaikitra antambo. iyv5bbgxk75rqtzlxzuvjyz4l0pfvca 1149819 1149792 2026-08-28T10:41:31Z Thelezifor 15140 1149819 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tsingala''''', amin' ny hevitr' io teny io ara-tsiansa, dia vondron-karazana bibikely anaty rano, ao amin' ny fianakaviana ''[[Naucoridae]]'' tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. Anisan' ny zana-pianakaviana ''[[Laccocorinae]]'' ity vondron-karazana ity, izay tao amin' ny vondron-karazana ''[[Heleocoris]]'' taloha. Nofaritana tamin' ny fanavaozana vao haingana ny karazana misy ao aminy (ohatra ''Tsingala humeralis'', ''Tsingala angulata'', ''Tsingala latiforma'', ''Tsingala spatulata'', ''Tsingala trilobata''), indrindra izay nataon' ny Sites & Bergsten tamin' ny taona 2022. == Toetrany == Bibikely [[hemiptera]] anaty rano, hita matetika amin' ny rano mihandrona ([[dobo]], [[honahona]], hady) ny ''Tsingala''. Miavaka izy ireo noho ny fananany loha miendrika vavam-borona, izay toetra mampiavaka ny vondron-karazana ''Temnocoris'' sy ''Tsingala'' ao amin' ny foko ''Laccocorini''. Mpirahalahy akaiky ny vondron-karazana ''[[Temnocoris]]'' sy ''Tsingala'' amin' ny fomba fijery filôjenetika, ary samy tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. == Lisitry ny karazana == == Kolontsaina malagasy == Araka ny finoam-bahoaka dia bibikely anaty rano mahafaty ny tsingala raha voatelina (na ho an' ny [[olombelona]] na ho an' ny [[biby fiompy]]). Io hevi-bahoaka io ankehitriny dia toa mifanandrify amin' ny toetran' ireo bibikely ireo, izay loza kely tsy hita maso ao anaty rano. === Ohabolana === * Aza manao tsingala mahalala [[Omby|ombin]]-tena. * Matin-java-kely toy ny [[omby]] nisotro tsingala. * Raha olona iray no tsy tia ahy, mitoto [[koba]] aho hatavy; fa raha ny be sy ny maro no tsy tia ahy, hisotro tsingala aho ho faty. * Tahaka ny tsingala: manan-kovonoina, fa tsy manan-kompiana. * Tsy misy lehibe noho ny [[omby]], fa matin' ny tsingala kely. * Tsingala ambany [[rano]], ka mitady izay hahafatesan' ny omby, [[hadilanana]] ka mitady izay haharovitra ny [[Lamba (malagasy)|lamba]]. * Tsingala sy [[Dinta (biby)|dinta]]: raha miray trano loza ary raha mifanaikitra antambo. == Jereo koa == 731qseh2xzd5postvwoup1fx4j9pstn 1149824 1149819 2026-08-28T11:24:06Z Thelezifor 15140 Lisitry ny karazana 1149824 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tsingala''''', amin' ny hevitr' io teny io ara-tsiansa, dia vondron-karazana bibikely anaty rano, ao amin' ny fianakaviana ''[[Naucoridae]]'' tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. ''Tsingala angulata'' <small>Sites</small><small>, 2022</small> ny anarany ara-tsiansa feno. Anisan' ny zana-pianakaviana ''[[Laccocorinae]]'' ity vondron-karazana ity, izay tao amin' ny vondron-karazana ''[[Heleocoris]]'' taloha. Nofaritana tamin' ny fanavaozana vao haingana ny karazana misy ao aminy (ohatra ''Tsingala humeralis'', ''Tsingala angulata'', ''Tsingala latiforma'', ''Tsingala spatulata'', ''Tsingala trilobata''), indrindra izay nataon' ny Sites & Bergsten tamin' ny taona 2022. == Toetrany == Bibikely [[hemiptera]] anaty rano, hita matetika amin' ny rano mihandrona ([[dobo]], [[honahona]], hady) ny ''Tsingala''. Miavaka izy ireo noho ny fananany loha miendrika vavam-borona, izay toetra mampiavaka ny vondron-karazana ''Temnocoris'' sy ''Tsingala'' ao amin' ny foko ''Laccocorini''. Mpirahalahy akaiky ny vondron-karazana ''[[Temnocoris]]'' sy ''Tsingala'' amin' ny fomba fijery filôjenetika, ary samy tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. == Lisitry ny karazana == Misy karazana fito ny ''Tsingala'': * ''[[Tsingala angulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala humeralis]]'' <small>Signoret, 1860</small> (← ''Heleocoris humeralis'') * ''[[Tsingala latiforma]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala naucoroides]]'' <small>Montandon, 1897</small> (← ''Heleocoris naucoroides'') ** ''Tsingala naucoroides naucoroides'' ** ''Tsingala naucoroides ambigua'' <small>Poisson, 1962</small> (-- ''Tsingala naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small> ← ''Heleocoris naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small>) * ''[[Tsingala nossibeanus]]'' <small>Bergroth, 1893</small> (← ''Heleocoris nossibeanus'') * ''[[Tsingala spatulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala trilobata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> == Kolontsaina malagasy == Araka ny finoam-bahoaka dia bibikely anaty rano mahafaty ny tsingala raha voatelina (na ho an' ny [[olombelona]] na ho an' ny [[biby fiompy]]). Io hevi-bahoaka io ankehitriny dia toa mifanandrify amin' ny toetran' ireo bibikely ireo, izay loza kely tsy hita maso ao anaty rano. === Ohabolana === * Aza manao tsingala mahalala [[Omby|ombin]]-tena. * Matin-java-kely toy ny [[omby]] nisotro tsingala. * Raha olona iray no tsy tia ahy, mitoto [[koba]] aho hatavy; fa raha ny be sy ny maro no tsy tia ahy, hisotro tsingala aho ho faty. * Tahaka ny tsingala: manan-kovonoina, fa tsy manan-kompiana. * Tsy misy lehibe noho ny [[omby]], fa matin' ny tsingala kely. * Tsingala ambany [[rano]], ka mitady izay hahafatesan' ny omby, [[hadilanana]] ka mitady izay haharovitra ny [[Lamba (malagasy)|lamba]]. * Tsingala sy [[Dinta (biby)|dinta]]: raha miray trano loza ary raha mifanaikitra antambo. == Jereo koa == * ''[[Heleocoris]]'' g1r07a2asf5qa39aq3ii90dkuof6tta 1149825 1149824 2026-08-28T11:25:52Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Tsingala]] ho [[Tsingala (vondron-karazana)]] i Thelezifor 1149824 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tsingala''''', amin' ny hevitr' io teny io ara-tsiansa, dia vondron-karazana bibikely anaty rano, ao amin' ny fianakaviana ''[[Naucoridae]]'' tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. ''Tsingala angulata'' <small>Sites</small><small>, 2022</small> ny anarany ara-tsiansa feno. Anisan' ny zana-pianakaviana ''[[Laccocorinae]]'' ity vondron-karazana ity, izay tao amin' ny vondron-karazana ''[[Heleocoris]]'' taloha. Nofaritana tamin' ny fanavaozana vao haingana ny karazana misy ao aminy (ohatra ''Tsingala humeralis'', ''Tsingala angulata'', ''Tsingala latiforma'', ''Tsingala spatulata'', ''Tsingala trilobata''), indrindra izay nataon' ny Sites & Bergsten tamin' ny taona 2022. == Toetrany == Bibikely [[hemiptera]] anaty rano, hita matetika amin' ny rano mihandrona ([[dobo]], [[honahona]], hady) ny ''Tsingala''. Miavaka izy ireo noho ny fananany loha miendrika vavam-borona, izay toetra mampiavaka ny vondron-karazana ''Temnocoris'' sy ''Tsingala'' ao amin' ny foko ''Laccocorini''. Mpirahalahy akaiky ny vondron-karazana ''[[Temnocoris]]'' sy ''Tsingala'' amin' ny fomba fijery filôjenetika, ary samy tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. == Lisitry ny karazana == Misy karazana fito ny ''Tsingala'': * ''[[Tsingala angulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala humeralis]]'' <small>Signoret, 1860</small> (← ''Heleocoris humeralis'') * ''[[Tsingala latiforma]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala naucoroides]]'' <small>Montandon, 1897</small> (← ''Heleocoris naucoroides'') ** ''Tsingala naucoroides naucoroides'' ** ''Tsingala naucoroides ambigua'' <small>Poisson, 1962</small> (-- ''Tsingala naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small> ← ''Heleocoris naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small>) * ''[[Tsingala nossibeanus]]'' <small>Bergroth, 1893</small> (← ''Heleocoris nossibeanus'') * ''[[Tsingala spatulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala trilobata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> == Kolontsaina malagasy == Araka ny finoam-bahoaka dia bibikely anaty rano mahafaty ny tsingala raha voatelina (na ho an' ny [[olombelona]] na ho an' ny [[biby fiompy]]). Io hevi-bahoaka io ankehitriny dia toa mifanandrify amin' ny toetran' ireo bibikely ireo, izay loza kely tsy hita maso ao anaty rano. === Ohabolana === * Aza manao tsingala mahalala [[Omby|ombin]]-tena. * Matin-java-kely toy ny [[omby]] nisotro tsingala. * Raha olona iray no tsy tia ahy, mitoto [[koba]] aho hatavy; fa raha ny be sy ny maro no tsy tia ahy, hisotro tsingala aho ho faty. * Tahaka ny tsingala: manan-kovonoina, fa tsy manan-kompiana. * Tsy misy lehibe noho ny [[omby]], fa matin' ny tsingala kely. * Tsingala ambany [[rano]], ka mitady izay hahafatesan' ny omby, [[hadilanana]] ka mitady izay haharovitra ny [[Lamba (malagasy)|lamba]]. * Tsingala sy [[Dinta (biby)|dinta]]: raha miray trano loza ary raha mifanaikitra antambo. == Jereo koa == * ''[[Heleocoris]]'' g1r07a2asf5qa39aq3ii90dkuof6tta 1149827 1149825 2026-08-28T11:28:47Z Thelezifor 15140 1149827 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tsingala''''', amin' ny hevitr' io teny io ara-tsiansa, dia vondron-karazana bibikely anaty rano, ao amin' ny fianakaviana ''[[Naucoridae]]'' tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. ''Tsingala angulata'' <small>Sites</small><small>, 2022</small> ny anarany ara-tsiansa feno. Atao hoe '''[[tsingala]]''' ihany koa ny anaran' ny bibikely ao amin' io vondrona io amin' ny teny malagasy. Anisan' ny zana-pianakaviana ''[[Laccocorinae]]'' ity vondron-karazana ity, izay tao amin' ny vondron-karazana ''[[Heleocoris]]'' taloha. Nofaritana tamin' ny fanavaozana vao haingana ny karazana misy ao aminy (ohatra ''Tsingala humeralis'', ''Tsingala angulata'', ''Tsingala latiforma'', ''Tsingala spatulata'', ''Tsingala trilobata''), indrindra izay nataon' ny Sites & Bergsten tamin' ny taona 2022. == Toetrany == Bibikely [[hemiptera]] anaty rano, hita matetika amin' ny rano mihandrona ([[dobo]], [[honahona]], hady) ny ''Tsingala''. Miavaka izy ireo noho ny fananany loha miendrika vavam-borona, izay toetra mampiavaka ny vondron-karazana ''Temnocoris'' sy ''Tsingala'' ao amin' ny foko ''Laccocorini''. Mpirahalahy akaiky ny vondron-karazana ''[[Temnocoris]]'' sy ''Tsingala'' amin' ny fomba fijery filôjenetika, ary samy tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. == Lisitry ny karazana == Misy karazana fito ny ''Tsingala'': * ''[[Tsingala angulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala humeralis]]'' <small>Signoret, 1860</small> (← ''Heleocoris humeralis'') * ''[[Tsingala latiforma]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala naucoroides]]'' <small>Montandon, 1897</small> (← ''Heleocoris naucoroides'') ** ''Tsingala naucoroides naucoroides'' ** ''Tsingala naucoroides ambigua'' <small>Poisson, 1962</small> (-- ''Tsingala naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small> ← ''Heleocoris naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small>) * ''[[Tsingala nossibeanus]]'' <small>Bergroth, 1893</small> (← ''Heleocoris nossibeanus'') * ''[[Tsingala spatulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala trilobata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> == Kolontsaina malagasy == Araka ny finoam-bahoaka dia bibikely anaty rano mahafaty ny tsingala raha voatelina (na ho an' ny [[olombelona]] na ho an' ny [[biby fiompy]]). Io hevi-bahoaka io ankehitriny dia toa mifanandrify amin' ny toetran' ireo bibikely ireo, izay loza kely tsy hita maso ao anaty rano. === Ohabolana === * Aza manao tsingala mahalala [[Omby|ombin]]-tena. * Matin-java-kely toy ny [[omby]] nisotro tsingala. * Raha olona iray no tsy tia ahy, mitoto [[koba]] aho hatavy; fa raha ny be sy ny maro no tsy tia ahy, hisotro tsingala aho ho faty. * Tahaka ny tsingala: manan-kovonoina, fa tsy manan-kompiana. * Tsy misy lehibe noho ny [[omby]], fa matin' ny tsingala kely. * Tsingala ambany [[rano]], ka mitady izay hahafatesan' ny omby, [[hadilanana]] ka mitady izay haharovitra ny [[Lamba (malagasy)|lamba]]. * Tsingala sy [[Dinta (biby)|dinta]]: raha miray trano loza ary raha mifanaikitra antambo. == Jereo koa == * ''[[Heleocoris]]'' 3lvevhu2zxb0q2blvxhvvgwe1mcp9jn 1149828 1149827 2026-08-28T11:33:22Z Thelezifor 15140 1149828 wikitext text/x-wiki Ny '''''Tsingala''''', amin' ny hevitr' io teny io ara-tsiansa, dia vondron-karazana bibikely anaty rano, ao amin' ny fianakaviana ''[[Naucoridae]]'' tsy fahita afa-tsy eto [[Madagasikara]]. ''Tsingala angulata'' <small>Sites</small><small>, 2022</small> ny anarany ara-tsiansa feno. Atao hoe '''tsingala''' ihany koa ny anaran' ny bibikely ao amin' io vondrona io amin' ny teny malagasy. Anisan' ny zana-pianakaviana ''[[Laccocorinae]]'' ity vondron-karazana ity, izay tao amin' ny vondron-karazana ''[[Heleocoris]]'' taloha. Nofaritana tamin' ny fanavaozana vao haingana ny karazana misy ao aminy (ohatra ''Tsingala humeralis'', ''Tsingala angulata'', ''Tsingala latiforma'', ''Tsingala spatulata'', ''Tsingala trilobata''), indrindra izay nataon' ny Sites & Bergsten tamin' ny taona 2022. == Toetrany == Bibikely [[hemiptera]] anaty rano, hita matetika amin' ny rano mihandrona ([[dobo]], [[honahona]], hady) ny ''Tsingala''. Miavaka izy ireo noho ny fananany loha miendrika vavam-borona, izay toetra mampiavaka ny vondron-karazana ''Temnocoris'' sy ''Tsingala'' ao amin' ny foko ''Laccocorini''. Mpirahalahy akaiky ny vondron-karazana ''[[Temnocoris]]'' sy ''Tsingala'' amin' ny fomba fijery filôjenetika, ary samy tsy fahita raha tsy eto [[Madagasikara]]. == Lisitry ny karazana == Misy karazana fito ny ''Tsingala'': * ''[[Tsingala angulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala humeralis]]'' <small>Signoret, 1860</small> (← ''Heleocoris humeralis'') * ''[[Tsingala latiforma]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala naucoroides]]'' <small>Montandon, 1897</small> (← ''Heleocoris naucoroides'') ** ''Tsingala naucoroides naucoroides'' ** ''Tsingala naucoroides ambigua'' <small>Poisson, 1962</small> (-- ''Tsingala naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small> ← ''Heleocoris naucoroides ambiguus'' <small>Poisson, 1962</small>) * ''[[Tsingala nossibeanus]]'' <small>Bergroth, 1893</small> (← ''Heleocoris nossibeanus'') * ''[[Tsingala spatulata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> * ''[[Tsingala trilobata]]'' <small>Sites & Bergsten, 2022</small> == Kolontsaina malagasy == Araka ny finoam-bahoaka dia bibikely anaty rano mahafaty ny tsingala raha voatelina (na ho an' ny [[olombelona]] na ho an' ny [[biby fiompy]]). Io hevi-bahoaka io ankehitriny dia toa mifanandrify amin' ny toetran' ireo bibikely ireo, izay loza kely tsy hita maso ao anaty rano. === Ohabolana === * Aza manao tsingala mahalala [[Omby|ombin]]-tena. * Matin-java-kely toy ny [[omby]] nisotro tsingala. * Raha olona iray no tsy tia ahy, mitoto [[koba]] aho hatavy; fa raha ny be sy ny maro no tsy tia ahy, hisotro tsingala aho ho faty. * Tahaka ny tsingala: manan-kovonoina, fa tsy manan-kompiana. * Tsy misy lehibe noho ny [[omby]], fa matin' ny tsingala kely. * Tsingala ambany [[rano]], ka mitady izay hahafatesan' ny omby, [[hadilanana]] ka mitady izay haharovitra ny [[Lamba (malagasy)|lamba]]. * Tsingala sy [[Dinta (biby)|dinta]]: raha miray trano loza ary raha mifanaikitra antambo. == Jereo koa == * ''[[Heleocoris]]'' 2zbhjfhbg04g9otkpl6vd5g5jtvc7fp 0 295425 1149822 1137126 2026-08-28T10:59:53Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vitsika mpanenona]] ho [[Oecophylla]] i Thelezifor 1137126 wikitext text/x-wiki [[Sary:Red_Weaver_Ant,_Oecophylla_smaragdina.jpg|thumb|250px|''Oecophylla smaragdina'']] [[Sary:Red_Weaver_Ant,_Oecophylla_longinoda.jpg|thumb|250px|''Oecophylla longinoda'']] Ny '''vitsika mpanenona''' na '''vitsika maitso''' dia [[bibikely]] ao amin'ny fianakavian'ny [[vitsika]] (''Formicidae'') an'ny karazana '''''Oecophylla'''''. Mipetraka eny amin'ny hazo ny vitsika mpanenona (arboreal tsy maintsy atao izy ireo) ary fantatra amin'ny fitondran-tenany tsy manam-paharoa amin'ny fananganana akany, izay ahafahan'ny mpiasa manao akany amin'ny fanenomana [[Ravina (zavamaniry)|ravina]] miaraka amin'ny landy olitra. Ny zanatany dia mety ho tena lehibe misy akany maherin'ny zato mirefy hazo maro ary misy mpiasa maherin'ny antsasa-tapitrisa. Tahaka ireo karazana vitsika maro hafa, ny vitsika mpanenona dia mihaza bibikely kely ary manampy ny sakafony amin'ny [[tantely]] be gliosida navoakan'ny [[bibikely mizana]] (''[[Hemiptera]]''). Ny mpiasan'ny vitsika mpanenona dia mampiseho ny fizarana habe bimodal mazava, ary saika tsy misy fifanoherana eo amin'ny haben'ny mpiasa madinika sy lehibe. Ny mpiasa lehibe dia eo amin'ny 8–10 mm eo ho eo (0.31–0.39 in) ny halavany ary ny zaza tsy ampy taona eo amin'ny antsasaky ny halavan'ny lehibe. Ny mpiasa lehibe dia mihinana, miaro, mitazona ary manitatra ny zanatany fa ny mpiasa madinika kosa dia mijanona ao anatin'ny akaniny izay ikarakarany ny zanak'omby sy ny bibikely mitovitovy amin'ny ronono ao na akaikin'ny akaniny. == Jereo koa == [[Sokajy:Bibikely]] rb53wdpjahl02kz0hq7rihn9bf01947 0 296566 1149829 1123938 2026-08-28T11:34:52Z ~2026-43677-38 40632 1149829 wikitext text/x-wiki [[File:King Harald V 2022.jpg|thumb|His Majesty King Harald V of Norway]] '''Harald V.''' avy any {{Norvezy}} (teraka ny 21 Febroary 1937 tao amin'ny Skaugum Manor, Asker, maty ny 28 Aogositra 2026) no Mpanjakan'i [[Norvezy]] hatramin'ny nahafatesan'ny rainy [[Olav V]] tamin'ny 17 Janoary 1991. Izy no mpanjaka Norveziana voalohany teraka tao Norvezy hatramin'i Olav IV tamin'ny 1367, izay naharitra efa ho 600 taona. == Fanambadiana sy Fianakaviana == Nanambady ny zanakavavin'ilay mpivarotra izy tamin'ny 29 Aogositra 1968. Anisan'ny [[Evanjelisma|Fiangonana Evanjelika Loterana]] any [[Norvezy]] ity mpivady mpanjaka ity. Manan-janaka roa izy ireo: * Printsesy Märtha Louise avy any Norvezy (teraka tamin'ny 1971); * Mpanjaka Haakon (teraka tamin'ny 1973) ==Mpajakan'i Norvezy== *[[Haakon VII]] (1905-1957) *[[Olav V]] (1957-1991) *[[Harald V.]] (1991-2026) *[[Haakon VIII]] (1973-) == Jereo koa == [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1937]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 2026]] 35ky6qa7ptuwo67mgbhxpfl4zkukqj2 1149833 1149829 2026-08-28T11:54:00Z ~2026-43677-38 40632 1149833 wikitext text/x-wiki [[File:King Harald V 2022.jpg|thumb|His Majesty King Harald V of Norway]] '''Harald V.''' avy any {{Norvezy}} (teraka ny 21 Febroary 1937 tao amin'ny Skaugum Manor, Asker, maty ny 28 Aogositra 2026) no Mpanjakan'i [[Norvezy]] hatramin'ny nahafatesan'ny rainy [[Olav V]] tamin'ny 17 Janoary 1991. Izy no mpanjaka Norveziana voalohany teraka tao Norvezy hatramin'i Olav IV tamin'ny 1367, izay naharitra efa ho 600 taona. == Fanambadiana sy Fianakaviana == Nanambady ny zanakavavin'ilay mpivarotra izy tamin'ny 29 Aogositra 1968. Anisan'ny [[Evanjelisma|Fiangonana Evanjelika Loterana]] any [[Norvezy]] ity mpivady mpanjaka ity. Manan-janaka roa izy ireo: * Printsesy Märtha Louise avy any Norvezy (teraka tamin'ny 1971); * Mpanjaka Haakon (teraka tamin'ny 1973) ==Mpajakan'i Norvezy== *[[Haakon VII]] (1905-1957) *[[Olav V]] (1957-1991) *[[Harald V.]] (1991-2026) *[[Haakon VIII]] (1973-) == Jereo koa == {{commonscat]Category:Haakon VIII of Norway|] [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1937]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 2026]] j4ast19ncf7ir7if5loia1c1xh7oc3u 1149834 1149833 2026-08-28T11:55:20Z ~2026-43677-38 40632 1149834 wikitext text/x-wiki [[File:King Harald V 2022.jpg|thumb|His Majesty King Harald V of Norway]] '''Harald V.''' avy any {{Norvezy}} (teraka ny 21 Febroary 1937 tao amin'ny Skaugum Manor, Asker, maty ny 28 Aogositra 2026) no Mpanjakan'i [[Norvezy]] hatramin'ny nahafatesan'ny rainy [[Olav V]] tamin'ny 17 Janoary 1991. Izy no mpanjaka Norveziana voalohany teraka tao Norvezy hatramin'i Olav IV tamin'ny 1367, izay naharitra efa ho 600 taona. == Fanambadiana sy Fianakaviana == Nanambady ny zanakavavin'ilay mpivarotra izy tamin'ny 29 Aogositra 1968. Anisan'ny [[Evanjelisma|Fiangonana Evanjelika Loterana]] any [[Norvezy]] ity mpivady mpanjaka ity. Manan-janaka roa izy ireo: * Printsesy Märtha Louise avy any Norvezy (teraka tamin'ny 1971); * Mpanjaka Haakon (teraka tamin'ny 1973) ==Mpajakan'i Norvezy== *[[Haakon VII]] (1905-1957) *[[Olav V]] (1957-1991) *[[Harald V.]] (1991-2026) *[[Haakon VIII]] (1973-) == Jereo koa == {{commonscat]Category:Haakon VIII of Norway}} [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1937]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 2026]] r3ozq96pzceegyg8dxprl6wyd895wzy 1149835 1149834 2026-08-28T11:55:53Z ~2026-43677-38 40632 1149835 wikitext text/x-wiki [[File:King Harald V 2022.jpg|thumb|His Majesty King Harald V of Norway]] '''Harald V.''' avy any {{Norvezy}} (teraka ny 21 Febroary 1937 tao amin'ny Skaugum Manor, Asker, maty ny 28 Aogositra 2026) no Mpanjakan'i [[Norvezy]] hatramin'ny nahafatesan'ny rainy [[Olav V]] tamin'ny 17 Janoary 1991. Izy no mpanjaka Norveziana voalohany teraka tao Norvezy hatramin'i Olav IV tamin'ny 1367, izay naharitra efa ho 600 taona. == Fanambadiana sy Fianakaviana == Nanambady ny zanakavavin'ilay mpivarotra izy tamin'ny 29 Aogositra 1968. Anisan'ny [[Evanjelisma|Fiangonana Evanjelika Loterana]] any [[Norvezy]] ity mpivady mpanjaka ity. Manan-janaka roa izy ireo: * Printsesy Märtha Louise avy any Norvezy (teraka tamin'ny 1971); * Mpanjaka Haakon (teraka tamin'ny 1973) ==Mpajakan'i Norvezy== *[[Haakon VII]] (1905-1957) *[[Olav V]] (1957-1991) *[[Harald V.]] (1991-2026) *[[Haakon VIII]] (1973-) == Jereo koa == [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1937]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 2026]] 35ky6qa7ptuwo67mgbhxpfl4zkukqj2 0 297271 1149791 1126941 2026-08-28T08:58:13Z Thelezifor 15140 1149791 wikitext text/x-wiki [[Sary:Pellucid fly (Volucella pellucens) female.jpg|vignette|413x413px|''Volucella pellucens'']] Ny '''''Pterygota''''' dia zana-kilasin' ny [[Insecta]] (bibikely manana elatra), mifanohitra amin' ny ''[[Apterygota]]'' (tsy manana elatra) ao amin' ny fanasokajian' i Bey-Bienko. Ny hoe ''Pterygota'' dia midika hoe "manana elatra". Matetika ny bibikely pterigôta dia manana elatra rehefa lehibe, na dia mety ho lasa tsy misy elatra aza ny karazana sasany nefa nipoitra avy amin' ny razambe nanana elatra. Izy ireo dia sokajiana ao anatin' ny ''Dicondylia'' (taksôna iray manana ny laharan' ny zana-kilasy). == Lisitry ny filaharana sy ny zafin-kilasy == Inty ny lisitry ny zafin-kilasy ([[Neoptera]] sy [[Palaeoptera]]) sy ny renifilaharana ary ny filaharana ao amin' ny zana-kilasy ''Pterygota'' araka ny ''[[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]'' <small>(30</small> <small>Desambra 2015)</small>: * [[Neoptera]] ** [[Neuropterida]] *** [[Neuroptera]] *** [[Megaloptera]] *** [[Raphidioptera]] ** [[Holometabola]] *** [[Coleoptera]] *** [[Strepsiptera]] *** [[Mecoptera]] *** [[Trichoptera]] *** [[Lepidoptera]] *** [[Diptera]] *** [[Siphonaptera]] *** [[Hymenoptera]] ** [[Paraneoptera]] *** [[Hemiptera]] *** [[Psocodea]] *** [[Thysanoptera]] ** [[Polyneoptera]] *** [[Orthoptera]] *** [[Grylloblattodea]] *** [[Dermaptera]] *** [[Embioptera]] *** [[Plecoptera]] *** [[Zoraptera]] *** [[Mantophasmatodea]] *** [[Phasmida]] *** [[Blattodea]] *** [[Mantodea]] * [[Palaeoptera]] ** [[Ephemeroptera]] ** [[Odonata]] == Jereo koa == * ''[[Apterigota]]'' 1ej7086uk22h79e4gpmx0gxsctm31ho 0 298481 1149798 1133582 2026-08-28T09:33:47Z ~2026-43677-38 40632 /* Praiminisitra */ 1149798 wikitext text/x-wiki Natsangana tamin'ny 25 marsa 2026 ny '''governemanta''' '''Rajaonarison''' izay faha-13 amin'ny [[Repoblika Fahefatra (Madagasikara)|Repoblika <abbr>^Fahefatra</abbr>]] eto [[Madagasikara]], fa ao anatin'ny Repoblikan'ny fanavaozana kosa isika izao. Tarihin'ny [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]], ary eo ambany fahefan'ny Filohan'ny Fanavaozana [[Michaël Randrianirina]], nodimbiasina ny governemantan'i Rajaonarivelo, noravaina tapabolana talohan'izay. == Toe-draharaha politika == Rehefa nisy [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|fihetsiketsehana tamin'ny Oktobra 2025]], dia vaky nandositra ny mpitondra teo aloha, nandray ny fahefana ny filoha mitondra amin'izao fotoana ary natsangana ny governemanta notarihin'ny Praiminisitra [[Herintsalama Rajaonarivelo]] mba hamerenana amin'ny laoniny ny filaminam-panjakana. Noravana tamin'ny 9 marsa 2026 io governemanta teo aloha io ary nidirana ny dingana vaovao. Nosafidian'ny [[Filoham-pirenena sy mpanjakan' i Madagasikara|filohan'ny Refondation]], ny Kolonely [[Michaël Randrianirina]] i [[Mamitiana Rajaonarison]], efa manana ny diplaoma tao amin'ny ENA, mpiasam-panjakana ambony sady manamboninahitra teo aloha tao amin'ny zandarimaria, ary efa nitarika ny sampam-panangonam-baovao ara-bola teto Madagasikara <ref>{{Cite web |title=Madagascar : Mamitiana Rajaonarison nommé Premier ministre de la Grande Île |url=https://la1ere.franceinfo.fr/reunion/madagascar-mamitiana-rajaonarison-nomme-premier-ministre-sur-la-grande-ile-1681551.html |access-date=2026-03-25 |website=Réunion La 1ère |language=fr-FR}}</ref> . == Fandrafetana == Niverina tamin'ny andraikiny teo aloha ny minisitra 17 avy amin'ny governemanta teo aloha, fa vaovao kosa ny 13 amin'ireo minisitra mandrafitra ny governemanta<ref>{{Cite web |title=Madagascar : Présentation des nouveaux membres du gouvernement de la Refondation |url=https://www.aa.com.tr/fr/afrique/madagascar-pr%C3%A9sentation-des-nouveaux-membres-du-gouvernement-de-la-refondation/3879302 |access-date=2026-03-25 |website=www.aa.com.tr}}</ref> . Toy izao manaraka izao araka ny arofenitra ny filaharan'ireo minisitra araka ny Anarana mialoha ny fanampin'anarana mahazatra ny maro amin'ny Malagasy. === Praiminisitra === * [[Praiminisitran'i Madagasikara|Praiminisitra]] [[Mamitiana Rajaonarison]] {| class="wikitable" ! Filaharana ! Ministera ! Minisitra |- | 1 | Minisitry ny Foloalindahy | Jeneraly Razafitombo Maminirina Ely |- | 2 | Minisitry ny Raharaham-bahiny | Dr N'Diaye Alice |- | 3 | Minisitry ny Fitsarana, mpitahiry ny tombokasem-panjakana | [[Fanirisoa Ernaivo]] |- | 4 | Minisitry ny Atitany sy fanapariaham-pahefana | Rakotonandrasana Hanitra Velonjara Tiaray |- | 5 | Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola | [[Ramiarison Herinjatovo Aimé]] |- | 6 | Minisitry ny Filaminam-bahoaka | IGP Erick Michel Wouli Idrissa |- | 7 | Minisitry ny Fanavaozana | [[Hanitriniaina Razafimanantsoa|Razafimanantsoa Lobo Hanitriniaina]] |- | 8 | Minisitry ny Fanajariana ny tany | GD [[René de Rolland Urbain Lylyson|René de Rolland Urbain Lylyson]] |- | 9 | Minisitry ny Fahasalamam-bahoaka | Dr Managna Monira |- | 10 | Minisitry ny Fampianarana Ambony sy ny fikarohana siantifika | Pr Ravonimanantsoa Ndaohialy Manda-Vy |- | 11 | Minisitry ny Fanabeazam-pirenena | Rajaonarison Sendra Nirina |- | 12 | Minisitry ny Fampianarana ara-teknika sy fanofanana arak’asa | Andriamampandry Todisoa Manampy |- | 13 | Minisitry ny Fambolena sy Fahavitan-tena ara-tsakafo | Ramindo Gaëtan |- | 14 | Minisitry ny Fiompiana | Randrianomenjanahary Riana Nantenaina |- | 15 | Minisitry ny Indostria sy fampivelarana sy sehatra tsy miankina | Raharimanajato Ny Riana Nampoina |- | 16 | Minisitry ny Varotra sy Fanjifana | Andriamadison Michela Haingotiana Angèle |- | 17 | Minisitry ny Asa sy Fampanan’asa ary ny asam-panjakana | Denis Franconio Mac |- | 18 | Minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny toetrandro | Andrianavalona Ramanambola Herizo |- | 19 | Minisitry ny Angovo sy Akoran'afo | Rabearimanga Radonirina Lucas |- | 20 | Minisitry ny Harena an-kibon’ny tany sy Loharanon-karena stratejika | Andriamparany Carl de Mon Espoir |- | 21 | Minisitry ny Asa vaventy | Rafefimanana Sambilason Richard |- | 22 | Minisitry ny Jono sy Toekarena manga | Pr Maharavo Jean |- | 23 | Minisitry ny Tontolo iainana sy ny Fampandrosoana lovain-jafy | Andriatsihala Nolave Luck Aristide |- | 24 | Minisitry ny Fizahantany sy Asa tanana | Vololoniaina Lucie |- | 25 | Minisitry ny Rano, ny fanadiovana ary ny fidiovana | Razafindrianiaiana Minosoa Anjaratiana Elia |- | 26 | Minisitry ny Haitao ara-kajimirindra, Paositra sy fifandraisandavitra | Andriamampiadana Mahefa |- | 27 | Minisitry ny Mponina sy Firaisankina | Rakotoniaina Voahanginiriana Cathia |- | 28 | Minisitry ny Tanora sy Fanatanjahantena | Rasambany Alain Desiré |- | 29 | Minisitry ny Serasera sy Kolontsaina | Mandrindrarivony O’Gascar Fenosoa |- | 30 | Minisitra delege misahana ny Zandarimaria | Jeneraly Bama Marima |} [[Sokajy:Governemanta Malagasy]] == Naoty sy tondro == {{Reflist}} == Jereo koa == * [[Hetsi-panoherana 2025 eto Madagasikara|Fihetsiketsehana teto Madagasikara tamin'ny taona 2025]] blr5du613hmisr3zz10p4w5v3dis32b 4 298658 1149785 1133872 2026-08-28T05:08:34Z JianJi 36396 1149785 wikitext text/x-wiki '''Androany [[28 Aogositra|28 aogositra]]''': [[File:Martin Luther King - March on Washington.jpg|thumb|Dr. Martin Luther King nanao ny kabariny "I Have a Dream" nandritra ny diabe ho any Washington, D.C., ny 28 Aogositra 1963]] * '''[[1963]]''' - Ho famaranana ny Diabe hiantsoana ny famaranana ny [[Fanavakavaham-bolon-koditra|fanavakavaham-bolonkoditra]] mihatra amin'ny [[Afrikana-Amerikana]] ao [[Etazonia]], nanao ilay kabary malaza antsoina hoe "I have a dream" ny Mpitandrina [[Martin Luther King Jr.|Martin Luther King Jr]]. 07d5jrpxjagzdb38lnatmzrwdyvo8g3 4 298659 1149786 1133873 2026-08-28T05:20:12Z JianJi 36396 1149786 wikitext text/x-wiki '''Androany [[29 Aogositra|29 aogositra]]''': * '''[[1825]]''' - Fankatoavana ny fahaleovantenan' i [[Brezila]]. * '''[[1949]]''' - Nahomby tamin'ny fanandramana baomba A ny Sovietika. 6rolxd3lap1hd4x50pndm08tde7purv 0 301714 1149808 1149588 2026-08-28T09:45:19Z A09 31143 WD should be used 1149808 wikitext text/x-wiki [[sary:Alan Rick.jpg|thumb|Alan Rick (Mpanoratra:: Agencia Senado)]] '''Alan Rick Miranda''' (teraka ny 23 Oktobra 1976 tao [[Rio Branco]]) dia [[mpanao politika]], [[mpanao gazety]], mpitantana orinasa, ary mpanoratra avy ao amin'ny fanjakan'i {{Acre}}, {{Brazila}}<ref>(pt) [https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/10/02/bolsonarista-alan-rick-uniao-brasil-e-eleito-senador-do-acre.htm Alan Rick (União Brasil) é eleito senador do Acre]</ref>. Nandritra ny fifidianana tamin'ny taona 2022, voafidy ho senatera ho an'ny fanjakan'i Acre izy nandritra ny fe-potoam-piasana 2023–2027. Talohan'izay, nisolo tena an'i Acre ho [[solombavambahoaka]] federaly breziliana izy, voafidy tamin'ny taona 2014 ary voafidy indray tamin'ny taona 2018<ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/178836 Biographie: www.camara.leg.br]</ref>. Nanomboka tamin'ny taona 2025, dia niaraka tamin'ny Antoko [[Republicanos (Brasil)|Repoblikana]] (REP) izy<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/republicanos-no-senado/republicanos-filia-o-senador-alan-rick-neste-sabado/ Republicanos filia o senador Alan Rick neste sábado]</ref> . == Vokatra fifidianana == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Taona ! ! Antoko ! ! ! % ! Vokatra ! Réf. |- | 2014 || Fifidianana ao Acre|| [[Republicanos (Brasil)|PRB]] | rowspan="2" |[[solombavambahoaka]] federaly | 17 903|| 4,86 || voafidy || <ref>[(pt) [https://eleicoes.poder360.com.br/candidato/45083#2014 eleicoes.poder360.com.br]</ref> |- |2018 | Fifidianana ao Acre |[[DEM]] |22 263 |5.59 |voafidy |<ref>(pt) [https://eleicoes.poder360.com.br/candidato/45083#201 eleicoes.poder360.com.br]</ref> |- |2022 |Fifidianana ao Acre |[[União Brasil (UNIÃO)|UNIÃO]] | Senatera |154 312 |37.46 |voafidy |<ref>(pt) [https://eleicoes.poder360.com.br/candidato/45083#2022 eleicoes.poder360.com.br]</ref> |} Antoko: [[Republicanos (Brasil)]] ===Rohy ivelany=== {{commonscat|Alan Rick Miranda}} {{CLEFDETRI:Rick, Alan}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]] [[Sokajy:Republicanos (Brasil)]] [[Sokajy:mpanao gazety bresiliana]] 7wfij74ef0853q6wygytbgb9v9fv11h 0 301715 1149806 1149587 2026-08-28T09:44:33Z A09 31143 WD should be used 1149806 wikitext text/x-wiki [[Sary:Dep. Marussa Boldrin.jpg|thumb|Marussa Boldrin]] '''Marussa Cassia Favaro Boldrin''' (teraka ny 25 Jona 1990 tao [[Rio Verde]]) dia [[mpanao politika]] [[Brezila|breziliana]] sady mpahay siansa momba ny fambolena izay mpikambana ao amin'ny Antenimieram-pirenena Federaly breziliana nanomboka tamin'ny taona 2023<ref>(po) [https://www.camara.leg.br/deputados/220572 Camara dos Deputados]</ref>. Nanomboka tamin'ny taona 2017 ka hatramin'ny taona 2023, dia mpanolotsaina tao an-tanàna tao Rio Verde izy, ary nanomboka tamin'ny volana Martsa 2026, dia mpikambana ao amin'ny Antoko [[Republicanos (Brasil)|Repoblikana]] (REP).<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/arco/marussa-boldrin-se-filia-ao-republicanos/ Marussa Boldrin se filia ao Republicanos]</ref> Talohan'izay, dia anisan'ny [[Movimento Democrático Brasileiro (MDB)|Hetsika Demokratika breziliana]] (MDB) izy. Manana diplaoma momba ny fambolena avy amin'ny Oniversiten'i Rio Verde (UniRV) izy. Manana mari-pahaizana maîtrise momba ny fandrindrana an-tanàn-dehibe sy ny tontolo iainana izy ary koa mari-pahaizana maîtrise momba ny siansa momba ny fambolena sy ny agronomie avy amin'ny Instituto Federal Goiano (IF Goiano).<ref>(pt) [https://fichapublica.com.br/deputado/marussa-boldrin/ Ficha Publica]</ref> Amin'ny maha-mpandraharaha sy mpamboly azy, dia manana laboratoara famakafakana momba ny fambolena ihany koa izy. ===Rohy ivelany=== {{commonscat}} {{CLEFDETRI:Bodrin, Marussa}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1990]] [[Sokajy:Republicanos (Brasil)]] a0juwq4ic6bm38ocrxtw5diqmw1p8q5 0 301720 1149804 1149613 2026-08-28T09:43:39Z A09 31143 WD should be used 1149804 wikitext text/x-wiki [[sary:Entrevista do Secretario de Cidades do RJ, Douglas Ruas 2 (cropped).png|thumb| Douglas Ruas]] '''Douglas Ruas dos Santos''' dia [[polisy]] sivily, [[mpanao politika]] mizaka ny zom-pirenen'i {{Brazila}} teraka ny 17 Janoary 1989 tao [[São Gonçalo (Rio de Janeiro)|São Gonçalo]], miaraka amin'ny [[Partido Liberal|Antoko Liberaly]] (PL). Izy dia solombavam-panjakana ao {{Rio de Janeiro}} ary filohan'ny Antenimieram-pirenena ao amin'ny fanjakan'i Rio de Janeiro (ALERJ).​ Zanaky ny ben'ny tanànan'i São Gonçalo, [[Capitão Nelson]], ary Marinete Ruas izy. ==Jereo koa== {{commonscat}} {{DEFAULTSORT:Ruas, Douglas}} [[Sokajy:Mpanao politika ao Rio de Janeiro]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1958]] [[Sokajy:Partido Liberal]] 7ubzg2eg54itp35ltju2p6hzkq912zh 0 301760 1149758 1149746 2026-08-27T12:38:01Z Thelezifor 15140 Songatombo sy jotsotombon' ny kilôgrama 1149758 wikitext text/x-wiki [[Sary:Poids fonte 5 kg à 2 hg 02.jpg|vignette|366x366px|[[Vatomizana]] vita amin' ny [[vy anidina]]: 5 kg, 2 kg, 1 kg, 0,5 kg ary 0,2 kg ]] Ny '''kilôgrama''' no ventin-drefin-danja fototra ao amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI). Mitovy tanteraka amin' ny 1&nbsp;000 [[grama]] izy io. Io ihany no hany ventin-drefy fototra ao amin' ny SI izay ahitana ny tovona ("kilô-") ao amin' ny anarany. Raha amin' ny fiainana andavanandro dia marikitra ny lanjan' ny [[rano]] madio iray [[litatra]] izy io. Hafohezina amn' ny he "'''kilao'''" ny hoe "kilôgrama" amin' ny fiteny malagasy andavanandro. == Songatombo sy jotsotombon' ny kilôgrama == Indreto ny jotsotombon' ny kilôgrama: {| class="wikitable" |'''Anarana''' |'''Eva''' |'''Sanda amin' ny kg''' |- |Kilôgrama |kg |1 kg |- |Hektôgrama |hg |0,1 kg |- |Dekagrama |dag |0,01 kg |- |[[Grama]] |g |0,001 kg |- |Desigrama |dg |0,000&nbsp;1 kg |- |Santigrama |sg |0,000&nbsp;01 kg |- |Miligrama |mg |0,000&nbsp;001 kg |- |Mikrôgrama |µg |0,000&nbsp;000&nbsp;001 kg |} Indreto ny songatombon' ny kilôgrama: {| class="wikitable" |'''Anarana''' |'''Eva''' |'''Sanda amin' ny kg''' |'''Sanda amin' ny taonina''' |- |Kilôgrama |kg |1 kg |<nowiki>-</nowiki> |- |Hektôgrama |hg |0,1 kg |<nowiki>-</nowiki> |- |Dekagrama |dag |0,01 kg |<nowiki>-</nowiki> |- |Megagrama |Mg |1&nbsp;000 kg |1 [[taonina]] (t) |- |Gigagrama |Gg |1'''&nbsp;'''000&nbsp;000 kg |1&nbsp;000 taonina / 1 kilôtaonina |- |Teragrama |Tg |1&nbsp;000&nbsp;000&nbsp; 000 kg |1&nbsp;000&nbsp;000 taonina / 1 megataonina |} == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] lubv0fupca0rrr4w7n8ctbvruy9vpw2 1149759 1149758 2026-08-27T12:41:05Z Thelezifor 15140 Songatombon' ny kilôgrama 1149759 wikitext text/x-wiki [[Sary:Poids fonte 5 kg à 2 hg 02.jpg|vignette|366x366px|[[Vatomizana]] vita amin' ny [[vy anidina]]: 5 kg, 2 kg, 1 kg, 0,5 kg ary 0,2 kg ]] Ny '''kilôgrama''' no ventin-drefin-danja fototra ao amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI). Mitovy tanteraka amin' ny 1&nbsp;000 [[grama]] izy io. Io ihany no hany ventin-drefy fototra ao amin' ny SI izay ahitana ny tovona ("kilô-") ao amin' ny anarany. Raha amin' ny fiainana andavanandro dia marikitra ny lanjan' ny [[rano]] madio iray [[litatra]] izy io. Hafohezina amn' ny he "'''kilao'''" ny hoe "kilôgrama" amin' ny fiteny malagasy andavanandro. == Songatombo sy jotsotombon' ny kilôgrama == Indreto ny jotsotombon' ny kilôgrama: {| class="wikitable" |'''Anarana''' |'''Eva''' |'''Sanda amin' ny kg''' |- |Kilôgrama |kg |1 kg |- |Hektôgrama |hg |0,1 kg |- |Dekagrama |dag |0,01 kg |- |[[Grama]] |g |0,001 kg |- |Desigrama |dg |0,000&nbsp;1 kg |- |Santigrama |sg |0,000&nbsp;01 kg |- |Miligrama |mg |0,000&nbsp;001 kg |- |Mikrôgrama |µg |0,000&nbsp;000&nbsp;001 kg |} Indreto ny songatombon' ny kilôgrama: {| class="wikitable" |'''Anarana''' |'''Eva''' |'''Sanda amin' ny kg''' |'''Sanda miifandanja aminy''' |- |Kilôgrama |kg |1 kg |<nowiki>-</nowiki> |- |Megagrama |Mg |1&nbsp;000 kg |1 [[taonina]] (t) |- |Gigagrama |Gg |1&nbsp;000&nbsp;000 kg |1&nbsp;000 taonina / 1 kilôtaonina |- |Teragrama |Tg |1&nbsp;000&nbsp;000&nbsp; 000 kg |1'''&nbsp;'''000&nbsp;000 taonina / 1 megataonina |} == Jereo koa == * [[Metatra]] * [[Segondra]] - [[Minitra (fotoana)|minitra]] - [[ora]] * [[Taonina]] of3s4d2hpes83qirsj0ubgyhdoj7xbj 0 301763 1149755 2026-08-27T12:13:32Z Thelezifor 15140 Habe ampiasaina handrefesana sy hampitahana ny toetra ara-pizika 1149755 wikitext text/x-wiki Ny '''ventin-drefy''' dia habe manara-penitra sy nifanarahana fa hampiasaina handrefesana sy hampitahana ny toetra ara-pizika (toy ny [[halava]], ny [[lanja]], ny [[fotoana]], sns.). Ireto ny ventin-drefy ampiasaina ao amin' ny Rafitra Iraisam-Pirenena momba ny Venty (''Système international d'unités'' - SI): * [[metatra]] (m): andrefesana ny [[halava]] * [[kilôgrama]] (kg): andrefesana ny [[lanja]] * [[segondra]] (s): andrefesana ny [[fotoana]] * [[ampera]] (A): andrefesana ny vaikan' ny [[rianaratra]] * [[kelvina]] (K): andrefesana ny [[Mari-pana|maripana]] termôdinamika * [[môla]] (mol): andrefesana ny habetsahan' akora * [[kandela]] (cd): andrefesana ny vaikan' ny [[hazavana]] iq463hg6buvbelhr26a4v1q9ilzywzv 0 301764 1149756 2026-08-27T12:17:10Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149756 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Grama]] pfh963eemrldkz59o86wja05e563edl 0 301765 1149757 2026-08-27T12:20:37Z Thelezifor 15140 Fihodinana 1149757 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA[[Kilôgrama]] ooo6kjoyo7xvqdalvv1qbkjxgnkoeph 0 301766 1149760 2026-08-27T12:53:52Z Thelezifor 15140 Fitohizan' ny tangozan-dravina miditra ao amin' ny felan-dravina 1149760 wikitext text/x-wiki [[Sary:White Mulberry Leaf Underside 600.jpg|vignette|376x376px|Ravina sy kiran-dravin' ny voaroihazo (''[[Morus alba]]'')]] Ny '''kiran-dravina''' dia rafitra ao amin' ny [[Ravina (zavamaniry)|ravin]]' ny zavamaniry izay fitohizan' ny [[tangozan-dravina]] miditra sy misampantsampana ary misandrahaka ao amin' ny [[felan-dravina]]. Izy ireo koa dia fitohizan' ny [[tangozam-bony]] eo amin' ny taova samihafa mitovitovy endrika amin' ny ravina (toy ny [[ravimbony]] sy ny [[felambony]] ary ny [[braktea]]). == Jereo koa == * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] * [[Lalan-dranon-kazo]] kiy25817zcelrm2h6f6uenkg0qqvxaz 0 301767 1149761 2026-08-27T13:15:16Z Thelezifor 15140 Tambatsela mitatitra ranon-kazo 1149761 wikitext text/x-wiki [[Sary:Querschnitt des Entadrophragma candollei.jpg|vignette|360x360px|Ksileman' ny ''Entadrophragma candollei'']] Ny '''ksilema''' dia singa ao amin' ny [[tambatsela]]<nowiki/>n' ny [[Tracheophyta|zavamaniry misy ranon-kazo]], izay ahitana fitambarana fantsona sy [[sela]] mpanohana (maty sy velona), ary sela hafa mifameno amin' ireo, izay miantoka ny fitaterana [[rano]] misy [[mineraly]] avy amin' ny tany mankany amin' ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]]. Fitambaran-tsela maty milahatra sy voahodidin' ny [[lininina]] ny fantson' ny ksilema. Noho izany dia mitondra [[ranon-javamaniry]] tsy voadio (be mineraly) ny ksilema. Satria sela maty no mandrafitra ny ksilema dia tsy mila mamakivaky fonon-tsela ny akora levona mba hivezivezy ao anatin' ilay zavamaniry; vokatr' izany dia betsaka ny angovo voatsitsy, indrindra noho ny tsy fampiasana ny rafi-pitrohana sôdiôma-pôtasiôma. == Jereo koa == * [[Flôema]] * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] ilmijqs205wzfma41tyrz5wd705hda0 1149763 1149761 2026-08-27T14:12:25Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1149763 wikitext text/x-wiki [[Sary:Querschnitt des Entadrophragma candollei.jpg|vignette|360x360px|Ksileman' ny ''Entadrophragma candollei'']] Ny '''ksilema''' dia singa ao amin' ny [[tambatsela]]<nowiki/>n' ny [[Tracheophyta|zavamaniry misy ranon-kazo]], izay ahitana fitambarana fantsona sy [[sela]] mpanohana (maty sy velona), ary sela hafa mifameno amin' ireo, izay miantoka ny fitaterana [[rano]] misy [[mineraly]] avy amin' ny tany mankany amin' ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]]. [[Sary:Xylem and phloem diagram-es.svg|ankavia|vignette|Flôema sy ksilema]] Fitambaran-tsela maty milahatra sy voahodidin' ny [[lininina]] ny fantson' ny ksilema. Noho izany dia mitondra [[ranon-javamaniry]] tsy voadio (be mineraly) ny ksilema. Satria sela maty no mandrafitra ny ksilema dia tsy mila mamakivaky fonon-tsela ny akora levona mba hivezivezy ao anatin' ilay zavamaniry; vokatr' izany dia betsaka ny angovo voatsitsy, indrindra noho ny tsy fampiasana ny rafi-pitrohana sôdiôma-pôtasiôma. == Jereo koa == * [[Flôema]] * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] 5zt2i8wtxw19mvurmd6dbd0fdipamip 1149765 1149763 2026-08-27T14:13:59Z Thelezifor 15140 1149765 wikitext text/x-wiki [[Sary:Querschnitt des Entadrophragma candollei.jpg|vignette|360x360px|Ksileman' ny ''Entadrophragma candollei'']] Ny '''ksilema''' dia singa ao amin' ny [[tambatsela]]<nowiki/>n' ny [[Tracheophyta|zavamaniry misy ranon-kazo]], izay ahitana fitambarana fantsona sy [[sela]] mpanohana (maty sy velona), ary sela hafa mifameno amin' ireo, izay miantoka ny fitaterana [[rano]] misy [[mineraly]] avy amin' ny tany mankany amin' ny [[Ravina (zavamaniry)|ravina]]. Ny flôema sy ny [[ksilema]] dia tambatsela mpitatitra roa tena ilaina izay mamorona ny rafi-pitaterana ranon-javatra ao amin' ny zavamaniry. Miasa toy ny tambajotram-pantsona izy ireo mba hahafahany mitaterana ny ranon-javamaniry. [[Sary:Xylem and phloem diagram-es.svg|ankavia|vignette|Flôema sy ksilema]] Fitambaran-tsela maty milahatra sy voahodidin' ny [[lininina]] ny fantson' ny ksilema. Noho izany dia mitondra [[ranon-javamaniry]] tsy voadio (be mineraly) ny ksilema. Satria sela maty no mandrafitra ny ksilema dia tsy mila mamakivaky fonon-tsela ny akora levona mba hivezivezy ao anatin' ilay zavamaniry; vokatr' izany dia betsaka ny angovo voatsitsy, indrindra noho ny tsy fampiasana ny rafi-pitrohana sôdiôma-pôtasiôma. == Jereo koa == * [[Flôema]] * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] ic93auhixh0elyzb6hg0h3qdfv8y1uc 3 301768 1149762 2026-08-27T13:33:31Z Viyowoyero-vya-Malaŵi 40811 Pejy noforonina tamin'ny « Don't leave messages here! Instead, go to [[:tum:User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi]]. » 1149762 wikitext text/x-wiki Don't leave messages here! Instead, go to [[:tum:User talk:Viyowoyero-vya-Malaŵi]]. nb4l4zc2tsm5egh4vvryrjk2rc8223h 0 301769 1149764 2026-08-27T14:13:52Z Thelezifor 15140 Tambatsela mpitatitra ranon-javatra ao amin' ny zavamaniry 1149764 wikitext text/x-wiki [[Sary:Phloem siebrörchen.jpg|vignette|364x364px|Flôema]] Ny '''flôema''', ao amin' ny zavamaniry misy [[lalan-dranon-kazo]] (''[[Tracheophyta]]''), dia [[tambatsela]] velona sady saro-drafitra, ahitana fantsona feno loadoaka sy sela mpiara-miasa sy tsiraka ary paransima manaraka ny lavan' ny zavamaniry. Ny flôema sy ny [[ksilema]] dia tambatsela mpitatitra roa tena ilaina izay mamorona ny rafi-pitaterana ranon-javatra ao amin' ny zavamaniry. Miasa toy ny tambajotram-pantsona izy ireo mba hahafahany mitaterana ny ranon-javamaniry. [[Sary:Xylem and phloem diagram-es.svg|ankavia|vignette|Flôema sy ksilema]] Ny fitaterana ranon-javamaniry efa voahodina (ranon-javatra be [[gliosida]] toy ny [[sakarôzy]] sy ny [[sôrbitôly]] ary ny manitôla) no tena anjara asany, saingy manana anjara asa fitahirizana otrikaina ihany koa izy, toy ny paransima, ary manome tohana, toy ny tsiraka flôema sy ny sklerita (sela mafy). Sokajina araka ny asany ny tambatsela. Ahitana flôema faharoa, izay mitatitra ny ranon-javamaniry efa voahodina, sy [[ksilema]] faharoa, izay mitatitra ny ranon-javamaniry tsy mbola voahodina, ny tambatsela miandraikitra ny fitaterana ao amin' ny ''[[Angiospermae]]'' [[roa ravin-tsimoka]] na ny ''[[Gymnospermae]]'' (indrindra fa ny hazo). == Jereo koa == * [[Ksilema]] * [[Lalan-dranon-kazo]] * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] q1b5t2dcl9nogsa1ms9nlkekybnclhq 1149769 1149764 2026-08-27T15:10:47Z Thelezifor 15140 1149769 wikitext text/x-wiki [[Sary:Phloem siebrörchen.jpg|vignette|364x364px|Flôema]] Ny '''flôema''', ao amin' ny zavamaniry misy [[lalan-dranon-kazo]] (''[[Tracheophyta]]''), dia [[tambatsela]] velona sady saro-drafitra, ahitana fantsona feno loadoaka sy sela mpiara-miasa sy tsiraka ary paransima manaraka ny lavan' ny zavamaniry. Ny flôema sy ny [[ksilema]] dia tambatsela mpitatitra roa tena ilaina izay mamorona ny rafi-pitaterana ranon-javatra ao amin' ny zavamaniry. Miasa toy ny tambajotram-pantsona izy ireo mba hahafahany mitaterana ny ranon-javamaniry. [[Sary:Xylem and phloem diagram-es.svg|ankavia|vignette|Flôema sy ksilema]] Ny fitaterana ranon-javamaniry efa voahodina (ranon-javatra be [[gliosida]] toy ny [[sakarôzy]] sy ny [[sôrbitôly]] ary ny [[manitôla]]) no tena anjara asany, saingy manana anjara asa fitahirizana otrikaina ihany koa izy, toy ny paransima, ary manome tohana, toy ny tsiraka flôema sy ny sklerita (sela mafy). Sokajina araka ny asany ny tambatsela. Ahitana flôema faharoa, izay mitatitra ny ranon-javamaniry efa voahodina, sy [[ksilema]] faharoa, izay mitatitra ny ranon-javamaniry tsy mbola voahodina, ny tambatsela miandraikitra ny fitaterana ao amin' ny ''[[Angiospermae]]'' [[roa ravin-tsimoka]] na ny ''[[Gymnospermae]]'' (indrindra fa ny hazo). == Jereo koa == * [[Ksilema]] * [[Lalan-dranon-kazo]] * [[Lisitry ny taovan-javamaniry]] biz7v4llozipy0kdgce4k23q2boby4b 0 301770 1149766 2026-08-27T15:04:25Z Thelezifor 15140 Haro ôrganika anisan' ny sokajin' ny gliosida 1149766 wikitext text/x-wiki [[Sary:Sugar 2xmacro.jpg|vignette|354x354px|Kristalin' ny siramamy fotsy ]] Ny '''sakarôzy''' ny siramamy fampiasa andavanandro izay haro ôrganika anisan' ny sokajin' ny [[gliosida]]. Karazana [[disakarida]] (na [[dihôlôsida]]) izy io, izany hoe miforona avy amin' ny fitambaran' ny siramamy tsotra roa: môlekiola [[gliokôzy]] iray sy môlekiola [[froktôzy]] iray. Izao ny raikipohy simikany: '''C₁₂H₂₂O₁₁'''. Miseho amin' ny endrika kristaly fotsy izay levona haingana ao anaty [[rano]] izy raha madio tanteraka. Vokarin' ny zavamaniry amin' ny alalan' ny [[fôtôsentezy]] ny sakarôzy mba hitahirizana [[Angôvo|angovo]]. Zavamaniry roa no tena ahazoana azy: ny fary (''[[Saccharum]]'') sy ny betiravy fanaovan-tsiramamy (''[[Beta vulgaris]]''). Hita amin' ny fatra samihafa koa izy io ao anatin' ny ankamaroan' ny voankazo toy ny manga (''[[Mangifera indica]]'') sy ny mananasy (''[[Mananasy|Ananas comosus]]''), sy ny [[legioma]] sasany toy ny karaoty (''[[Karaoty|Daucus carota]]''). Levon' ny ny vatana mora foana ny sakarôzy ka manome angovo avy hatrany (eo amin' ny 4 [[kalôria]] eo ho eo isaky ny grama). Tokony ho antonony anefa ny fihinanana azy. Manoro hevitra ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana]] [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Maneran-Tany momba ny Fahasalamana]] (''Organisation mondiale de la santé'' - OMS) mba hamerana ny habetsahan' ny siramamy "malalaka" (anisan' izany ny sakarôzy atovana amin' ny sakafo) ho latsaky ny 10% ny angovo entiny ho an' ny vatana isan' andro. Mampitombo ny mety hisian' ny [[oli-nify]], ny fitomboan-danja, ny [[hatavezana]] tafahoatra, ny [[diabeta karazany 2]], ary [[Aretin' aty matavy|aretin']] [[Aretin' aty matavy|aty matavy]] ny fihinanana azy tafahoatra. == Jereo koa == * [[Maltôzy]] * [[Laktôzy]] * [[Selôbiôzy]] * [[Trehalôzy]] * [[Gliokôzy]] * [[Froktôzy]] * [[Galaktôzy]] jtby1y5cefjgxlokv5s6n2ohuc5atev 1149768 1149766 2026-08-27T15:08:35Z Thelezifor 15140 1149768 wikitext text/x-wiki [[Sary:Sugar 2xmacro.jpg|vignette|354x354px|Kristalin' ny siramamy fotsy ]] Ny '''sakarôzy''' ny siramamy fampiasa andavanandro izay haro ôrganika anisan' ny sokajin' ny [[gliosida]]. Karazana [[disakarida]] (na [[dihôlôsida]]) izy io, izany hoe miforona avy amin' ny fitambaran' ny siramamy tsotra roa: môlekiola [[gliokôzy]] iray sy môlekiola [[froktôzy]] iray. Izao ny raikipohy simikany: '''C₁₂H₂₂O₁₁'''. Miseho amin' ny endrika kristaly fotsy izay levona haingana ao anaty [[rano]] izy raha madio tanteraka. Vokarin' ny zavamaniry amin' ny alalan' ny [[fôtôsentezy]] ny sakarôzy mba hitahirizana [[Angôvo|angovo]]. Zavamaniry roa no tena ahazoana azy: ny fary (''[[Saccharum]]'') sy ny [[betiravy fanaovan-tsiramamy]] (''[[Beta vulgaris]]''). Hita amin' ny fatra samihafa koa izy io ao anatin' ny ankamaroan' ny voankazo toy ny manga (''[[Mangifera indica]]'') sy ny mananasy (''[[Mananasy|Ananas comosus]]''), sy ny [[legioma]] sasany toy ny karaoty (''[[Karaoty|Daucus carota]]''). Levon' ny ny vatana mora foana ny sakarôzy ka manome angovo avy hatrany (eo amin' ny 4 [[kalôria]] eo ho eo isaky ny grama). Tokony ho antonony anefa ny fihinanana azy. Manoro hevitra ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana]] [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Maneran-Tany momba ny Fahasalamana]] (''Organisation mondiale de la santé'' - OMS) mba hamerana ny habetsahan' ny siramamy "malalaka" (anisan' izany ny sakarôzy atovana amin' ny sakafo) ho latsaky ny 10% ny angovo entiny ho an' ny vatana isan' andro. Mampitombo ny mety hisian' ny [[oli-nify]], ny fitomboan-danja, ny [[hatavezana]] tafahoatra, ny [[diabeta karazany 2]], ary [[Aretin' aty matavy|aretin']] [[Aretin' aty matavy|aty matavy]] ny fihinanana azy tafahoatra. == Jereo koa == * [[Maltôzy]] * [[Laktôzy]] * [[Selôbiôzy]] * [[Trehalôzy]] * [[Gliokôzy]] * [[Froktôzy]] * [[Galaktôzy]] 8giyxxbprv2ktk9k3991lpxb88nvcqw 1149779 1149768 2026-08-28T00:59:59Z ~2026-43677-38 40632 1149779 wikitext text/x-wiki [[Sary:Sugar 2xmacro.jpg|vignette|354x354px|Kristalin' ny siramamy fotsy ]] Ny '''sakarôzy''' ny siramamy fampiasa andavanandro izay haro ôrganika anisan' ny sokajin' ny [[gliosida]]. Karazana [[disakarida]] (na [[dihôlôsida]]) izy io, izany hoe miforona avy amin' ny fitambaran' ny siramamy tsotra roa: môlekiola [[gliokôzy]] iray sy môlekiola [[froktôzy]] iray. Izao ny raikipohy simikany: '''C₁₂H₂₂O₁₁'''. Miseho amin' ny endrika kristaly fotsy izay levona haingana ao anaty [[rano]] izy raha madio tanteraka. Vokarin' ny zavamaniry amin' ny alalan' ny [[fôtôsentezy]] ny sakarôzy mba hitahirizana [[Angôvo|angovo]]. Zavamaniry roa no tena ahazoana azy: ny fary (''[[Saccharum]]'') sy ny [[betiravy fanaovan-tsiramamy]] (''[[Beta vulgaris]]''). Hita amin' ny fatra samihafa koa izy io ao anatin' ny ankamaroan' ny voankazo toy ny manga (''[[Mangifera indica]]'') sy ny mananasy (''[[Mananasy|Ananas comosus]]''), sy ny [[legioma]] sasany toy ny karaoty (''[[Karaoty|Daucus carota]]''). Levon' ny ny vatana mora foana ny sakarôzy ka manome angovo avy hatrany (eo amin' ny 4 [[kalôria]] eo ho eo isaky ny grama). Tokony ho antonony anefa ny fihinanana azy. Manoro hevitra ny [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Fikambanana]] [[Fikambanana Maneran-Tany momba ny Fahasalamana|Maneran-Tany momba ny Fahasalamana]] (''Organisation mondiale de la santé'' - OMS) mba hamerana ny habetsahan' ny siramamy "malalaka" (anisan' izany ny sakarôzy atovana amin' ny sakafo) ho latsaky ny 10% ny angovo entiny ho an' ny vatana isan' andro. Mampitombo ny mety hisian' ny [[oli-nify]], ny fitomboan-danja, ny [[hatavezana]] tafahoatra, ny [[diabeta karazany 2]], ary [[Aretin' aty matavy|aretin']] [[Aretin' aty matavy|aty matavy]] ny fihinanana azy tafahoatra. == Jereo koa == * [[Maltôzy]] * [[Laktôzy]] * [[Selôbiôzy]] * [[Trehalôzy]] * [[Gliokôzy]] * [[Froktôzy]] * [[Galaktôzy]] == Jereo koa == [[Sokajy:siramamy]] 3xaujzyu4xr49e0jhlt31yz6ygg79rx 0 301771 1149771 2026-08-27T15:45:15Z Thelezifor 15140 Karazana siramamy-alkôla 1149771 wikitext text/x-wiki Ny '''manitôla''' dia karazana pôliôla (na siramamy-alkôla) voajanahary hita ao amin' ny zavamaniry maro (toy ny [[holatra]] na [[ahidrano]]). Manana ny raikipohy simika C₆H₁₄O₆ izy io ary ampiasaina indrindra amin' ny sehatra roa tena samihafa: ny fitsaboana sy ny indostrian' ny sakafo. == Fampiasana == === Fampiasana amin' ny sehatry ny fitsaboana === Ao amin' ny toeram-pitsaboana, ny manitôla dia fanafody manan-danja ampiasaina ho fanerena ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] hamokatra amany. Rehefa ampidirina amin' ny alalan' ny tsindrona ao amin' ny [[lalan-dra]] izy io dia mijanona ao anatin' ny [[ra]] nefa tsy iharan' ny fiovana simika (metabôlisma); mamorona hery misintona (tsindry ôsmôtika) izy ka misintona ny [[ranoka]] mihoatra ny tokony ho izy mba hivoaka avy amin' ny [[tambatsela]]. Ampiasaina amin' ny toe-javatra maika izy io mba hampihenana ny tsindry ao anatin' ny [[karan-doha]] amin' ny alalan' ny fanalefahana ny fivontosan' ny [[atidoha]]. Ampiasaina hitsaboana ny [[glaokôma]] mahery vaika izy io amin' ny fampidinana ny tsindry na ny habetsahan' ny tsiranoka ao anatin' ny [[maso]]. Ampiasaina hiarovana ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] koa izy io amin' ny alalan' ny fampitomboana ny famokarana amany, mba hitazonana ny habetsahan' ny amany vokarin' ny voa na hanafainganana ny fanesorana ny akora misy poizina raha sendra misy fanapoizinana. === Fampiasana azy amin' ny sakafo === Ao amin' ny lisitry ny kanonkanona ilana amin' ny fanamboarana zava-pihinana ny manitôla izay mitondra ny kaody E421. Manana anjara asa maro izy: eo amin' ny antsasaky ny herin' ny [[siramamy]] mahazatra ([[sakarôzy]]) ny heriny amin' ny fanomezana tsiro mamy. Ambany kokoa ny [[kalôria]] ao aminy ary tsy miteraka fahasimban' ny nify izy. Matetika izy no hita ao amin' ny [[siligôma]] na [[vatomamy]] "tsy misy siramamy". Misakana ny [[hamandoana]] tsy hanova ny firafitry ny sakafo koa izy. === Fitandremana sy voka-dratsy mety hitranga === Manana toetra voajanahary mampivalana ny manitôla. Raha mampiditra azy betsaka ao anatin' ny sakafo (mihoatra ny 10% amin' ny vokatra), dia takin' ny lalàna ny hametrahana fampitandremana hoe: "Mety hiteraka fivalanana ny fihinanana azy tafahoatra." Ankoatra izay, voarara tanteraka ny fampiasana azy amin' ny sakafo ho an' ny zaza madinika sy amin' ny [[zavapisotro]]. Rehefa ampiasaina ho fanafody atsindrona ny manitôla dia mitaky fanaraha-maso akaiky ny [[elektrôlita]], satria mety hiteraka tsy fahampian-drano na tsy fifandanjan' ny singa ao amin' ny [[ra]] (toy ny fihenan' ny fatran' ny [[sôdiôma]]) na hanaratsy ny toe-pahasalaman' ny olona misy aretin' ny [[tsy fahombiazan' ny fo]]. == Jereo koa == * [[Sakarôzy]] * [[Sôrbitôly]] cojjipfg63tdtjbcj4pj47vgl1l7056 1149772 1149771 2026-08-27T15:46:58Z Thelezifor 15140 1149772 wikitext text/x-wiki Ny '''manitôla''' dia karazana pôliôla (na siramamy-alkôla) voajanahary hita ao amin' ny zavamaniry maro (toy ny [[holatra]] na [[ahidrano]]). Manana ny raikipohy simika '''C₆H₁₄O₆''' izy io ary ampiasaina indrindra amin' ny sehatra roa tena samihafa: ny fitsaboana sy ny indostrian' ny sakafo. == Fampiasana == === Fampiasana amin' ny sehatry ny fitsaboana === Ao amin' ny toeram-pitsaboana, ny manitôla dia fanafody manan-danja ampiasaina ho fanerena ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] hamokatra amany. Rehefa ampidirina amin' ny alalan' ny tsindrona ao amin' ny [[lalan-dra]] izy io dia mijanona ao anatin' ny [[ra]] nefa tsy iharan' ny fiovana simika (metabôlisma); mamorona hery misintona (tsindry ôsmôtika) izy ka misintona ny [[ranoka]] mihoatra ny tokony ho izy mba hivoaka avy amin' ny [[tambatsela]]. Ampiasaina amin' ny toe-javatra maika izy io mba hampihenana ny tsindry ao anatin' ny [[karan-doha]] amin' ny alalan' ny fanalefahana ny fivontosan' ny [[atidoha]]. Ampiasaina hitsaboana ny [[glaokôma]] mahery vaika izy io amin' ny fampidinana ny tsindry na ny habetsahan' ny tsiranoka ao anatin' ny [[maso]]. Ampiasaina hiarovana ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] koa izy io amin' ny alalan' ny fampitomboana ny famokarana amany, mba hitazonana ny habetsahan' ny amany vokarin' ny voa na hanafainganana ny fanesorana ny akora misy poizina raha sendra misy fanapoizinana. === Fampiasana azy amin' ny sakafo === Ao amin' ny lisitry ny kanonkanona ilana amin' ny fanamboarana zava-pihinana ny manitôla izay mitondra ny kaody E421. Manana anjara asa maro izy: eo amin' ny antsasaky ny herin' ny [[siramamy]] mahazatra ([[sakarôzy]]) ny heriny amin' ny fanomezana tsiro mamy. Ambany kokoa ny [[kalôria]] ao aminy ary tsy miteraka fahasimban' ny nify izy. Matetika izy no hita ao amin' ny [[siligôma]] na [[vatomamy]] "tsy misy siramamy". Misakana ny [[hamandoana]] tsy hanova ny firafitry ny sakafo koa izy. === Fitandremana sy voka-dratsy mety hitranga === Manana toetra voajanahary mampivalana ny manitôla. Raha mampiditra azy betsaka ao anatin' ny sakafo (mihoatra ny 10% amin' ny vokatra), dia takin' ny lalàna ny hametrahana fampitandremana hoe: "Mety hiteraka fivalanana ny fihinanana azy tafahoatra." Ankoatra izay, voarara tanteraka ny fampiasana azy amin' ny sakafo ho an' ny zaza madinika sy amin' ny [[zavapisotro]]. Rehefa ampiasaina ho fanafody atsindrona ny manitôla dia mitaky fanaraha-maso akaiky ny [[elektrôlita]], satria mety hiteraka tsy fahampian-drano na tsy fifandanjan' ny singa ao amin' ny [[ra]] (toy ny fihenan' ny fatran' ny [[sôdiôma]]) na hanaratsy ny toe-pahasalaman' ny olona misy aretin' ny [[tsy fahombiazan' ny fo]]. == Jereo koa == * [[Sakarôzy]] * [[Sôrbitôly]] grxcrs9ljr3aus9f90ygz5nz2jgxpbk 1149773 1149772 2026-08-27T15:57:40Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1149773 wikitext text/x-wiki Ny '''manitôla''' dia karazana pôliôla (na siramamy-alkôla) voajanahary hita ao amin' ny zavamaniry maro (toy ny [[holatra]] na [[ahidrano]]). Manana ny raikipohy simika '''C₆H₁₄O₆''' izy io ary ampiasaina indrindra amin' ny sehatra roa tena samihafa: ny fitsaboana sy ny indostrian' ny sakafo. == Fampiasana == === Fampiasana amin' ny sehatry ny fitsaboana === [[Sary:Mannitol 15% yellow background.jpg|vignette|290x290px|Ranoka Manitôla 15% ho an' ny tsindrona amin' ny lalan-drà]] Ao amin' ny toeram-pitsaboana, ny manitôla dia fanafody manan-danja ampiasaina ho fanerena ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] hamokatra amany. Rehefa ampidirina amin' ny alalan' ny tsindrona ao amin' ny [[lalan-dra]] izy io dia mijanona ao anatin' ny [[ra]] nefa tsy iharan' ny fiovana simika (metabôlisma); mamorona hery misintona (tsindry ôsmôtika) izy ka misintona ny [[ranoka]] mihoatra ny tokony ho izy mba hivoaka avy amin' ny [[tambatsela]]. Ampiasaina amin' ny toe-javatra maika izy io mba hampihenana ny tsindry ao anatin' ny [[karan-doha]] amin' ny alalan' ny fanalefahana ny fivontosan' ny [[atidoha]]. Ampiasaina hitsaboana ny [[glaokôma]] mahery vaika izy io amin' ny fampidinana ny tsindry na ny habetsahan' ny tsiranoka ao anatin' ny [[maso]]. Ampiasaina hiarovana ny [[Voa (taovam-biby)|voa]] koa izy io amin' ny alalan' ny fampitomboana ny famokarana amany, mba hitazonana ny habetsahan' ny amany vokarin' ny voa na hanafainganana ny fanesorana ny akora misy poizina raha sendra misy fanapoizinana. === Fampiasana azy amin' ny sakafo === Ao amin' ny lisitry ny kanonkanona ilana amin' ny fanamboarana zava-pihinana ny manitôla izay mitondra ny kaody E421. Manana anjara asa maro izy: eo amin' ny antsasaky ny herin' ny [[siramamy]] mahazatra ([[sakarôzy]]) ny heriny amin' ny fanomezana tsiro mamy. Ambany kokoa ny [[kalôria]] ao aminy ary tsy miteraka fahasimban' ny nify izy. Matetika izy no hita ao amin' ny [[siligôma]] na [[vatomamy]] "tsy misy siramamy". Misakana ny [[hamandoana]] tsy hanova ny firafitry ny sakafo koa izy. === Fitandremana sy voka-dratsy mety hitranga === Manana toetra voajanahary mampivalana ny manitôla. Raha mampiditra azy betsaka ao anatin' ny sakafo (mihoatra ny 10% amin' ny vokatra), dia takin' ny lalàna ny hametrahana fampitandremana hoe: "Mety hiteraka fivalanana ny fihinanana azy tafahoatra." Ankoatra izay, voarara tanteraka ny fampiasana azy amin' ny sakafo ho an' ny zaza madinika sy amin' ny [[zavapisotro]]. Rehefa ampiasaina ho fanafody atsindrona ny manitôla dia mitaky fanaraha-maso akaiky ny [[elektrôlita]], satria mety hiteraka tsy fahampian-drano na tsy fifandanjan' ny singa ao amin' ny [[ra]] (toy ny fihenan' ny fatran' ny [[sôdiôma]]) na hanaratsy ny toe-pahasalaman' ny olona misy aretin' ny [[tsy fahombiazan' ny fo]]. == Jereo koa == * [[Sakarôzy]] * [[Sôrbitôly]] 3exak244s0b8cts4l3oqpikcic9ymy1 0 301772 1149774 2026-08-27T18:21:07Z Thelezifor 15140 Fianakaviam-bibikely ao amin' ny filaharana Hemiptera 1149774 wikitext text/x-wiki Ny '''''Cicadellidae''''' dia fianakaviam-[[Insecta|bibikely]] madinika ao amin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]'' (na anisan' ny zana-pilaharana ''[[Auchenorrhyncha]]'', araka ny fanasokajiana vao haingana) (izay mifototra amin' ny anaran' ny vondron-karazana ''[[Cicadella]]''), mpitsambikina sady misotro ny ranon' ny [[ahitra]] sy ny [[hazobotry]] ary ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] amin' ny alalan' ny vavany lava manify miendrika fantsona. Ny tongony aoriana dia ahafahany mitsambikina, sady rakotra volo manampy amin' ny fiparitahan' ny akora iray avoakan' ny vatany; io akora io dia sady tsy tantera-drano no mitondra ny ferômôna (akora simika ifandraisan' ny bibikely). Mandalo fiovana endrika (metamôrfôzy) tsy feno izy ireo sady manana karazana zavamaniry na biby ianteherany (mpampiantrano) samihafa, ka mety ho karazany maro samihafa no ianteherany na karazana iray manokana ihany. Misy karazany hita manerana izao tontolo izao, na miparitaka any amin' ny faritra manana toetany antonony sy any amin' ny faritra trôpikaly. Ny sasany amin' izy ireo dia bibikely mpanimba voly na mpitondra viriosy sy fitôplasma mamely zavamaniry. Hita manerana izao tontolo izao ity fianakaviana ity, ary izy no faharoa lehibe indrindra ao amin' ny filaharana ''Hemiptera'', ka ahitana karazany efa voafariparitra sy voasokajy tsy latsaky ny 20&nbsp;000. Anisan' ny vondrona izay sokajina ara-nentim-paharazana ho zafim-pilaharana ''[[Cicadomorpha]]'' ao anatin' ny zana-pilaharana ''Auchenorrhyncha''. Indraindray dia napetraka ho zana-pilaharana misaraka (''[[Clypeorrhyncha]]'') io vondrona io, saingy ny fikarohana vao haingana kokoa dia mitazona azy ao anatin' ny ''Auchenorrhyncha'' ihany. == Lisitry ny zana-pianakaviana == Inty ny lisitry ny zana-pianakaviana araka ''[[BioLib]]'' <small>(8</small> <small>Nov. 2013.)</small>: * Agalliinae * Aphrodinae * Arrugadiinae Linnavuori, 1965 * Bathysmatophorinae Anufriev, 1978 * Cicadellinae * Coelidiinae * Deltocephalinae * Dorycephalinae * Eupelicinae * Eurymelinae Amyot & Serville, 1843 * Evacanthinae Metcalf, 1939 * Gyponinae * Hecalinae * Hylicinae Distant, 1908 * Iassinae * Idiocerinae * Ledrinae * Macropsinae * Megophthalminae * Mileewaninae Evans, 1947 * Neobalinae Linnavuori, 1959 * Neocoelidiinae Oman, 1943 * Neopsinae Linnavuori, 1978 * Nioniinae Oman, 1943 * Nirvaninae Baker, 1923 * Penthimiinae * Portaninae Linnavuori, 1959 * Signoretiinae Baker, 1915 * Stegelytrinae * Tartessinae Distant, 1908 * Typhlocybinae * Ulopinae Le Peletier & Serville, 1825 * Xestocephalinae == Lisitry ny vondron-karazana == mscwi9zu8vckhcho8qg1kuy8d5n4ja6 1149776 1149774 2026-08-27T18:39:00Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1149776 wikitext text/x-wiki [[Sary:Graphocephala coccinea 6.jpg|vignette|369x369px|''Graphocephala coccinea'']] Ny '''''Cicadellidae''''' dia fianakaviam-[[Insecta|bibikely]] madinika ao amin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]'' (na anisan' ny zana-pilaharana ''[[Auchenorrhyncha]]'', araka ny fanasokajiana vao haingana) (izay mifototra amin' ny anaran' ny vondron-karazana ''[[Cicadella]]''), mpitsambikina sady misotro ny ranon' ny [[ahitra]] sy ny [[hazobotry]] ary ny [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] amin' ny alalan' ny vavany lava manify miendrika fantsona. Ny tongony aoriana dia ahafahany mitsambikina, sady rakotra volo manampy amin' ny fiparitahan' ny akora iray avoakan' ny vatany; io akora io dia sady tsy tantera-drano no mitondra ny ferômôna (akora simika ifandraisan' ny bibikely). [[Sary:Leafhopper.jpg|ankavia|vignette|275x275px|''Graminella nigrifrons'']] Mandalo fiovana endrika (metamôrfôzy) tsy feno izy ireo sady manana karazana zavamaniry na biby ianteherany (mpampiantrano) samihafa, ka mety ho karazany maro samihafa no ianteherany na karazana iray manokana ihany. Misy karazany hita manerana izao tontolo izao, na miparitaka any amin' ny faritra manana toetany antonony sy any amin' ny faritra trôpikaly. Ny sasany amin' izy ireo dia bibikely mpanimba voly na mpitondra viriosy sy fitôplasma mamely zavamaniry. Hita manerana izao tontolo izao ity fianakaviana ity, ary izy no faharoa lehibe indrindra ao amin' ny filaharana ''Hemiptera'', ka ahitana karazany efa voafariparitra sy voasokajy tsy latsaky ny 20&nbsp;000. [[Sary:Two-lined gum treehopper03.jpg|vignette|''Eurymeloides bicincta'']] Anisan' ny vondrona izay sokajina ara-nentim-paharazana ho zafim-pilaharana ''[[Cicadomorpha]]'' ao anatin' ny zana-pilaharana ''Auchenorrhyncha''. Indraindray dia napetraka ho zana-pilaharana misaraka (''[[Clypeorrhyncha]]'') io vondrona io, saingy ny fikarohana vao haingana kokoa dia mitazona azy ao anatin' ny ''Auchenorrhyncha'' ihany. == Lisitry ny zana-pianakaviana == [[Sary:Jikradia olitoria.jpg|vignette|''Jikradia olitoria'']] [[Sary:Evacanthus nigramericanus male.jpg|vignette|''Evacanthus nigramericanus'']] Inty ny lisitry ny zana-pianakaviana araka ''[[BioLib]]'' <small>(8</small> <small>Nov. 2013.)</small>: * Agalliinae * Aphrodinae * Arrugadiinae Linnavuori, 1965 * Bathysmatophorinae Anufriev, 1978 * Cicadellinae * Coelidiinae * Deltocephalinae * Dorycephalinae * Eupelicinae * Eurymelinae Amyot & Serville, 1843 * Evacanthinae Metcalf, 1939 * Gyponinae * Hecalinae * Hylicinae Distant, 1908 * Iassinae * Idiocerinae * Ledrinae * Macropsinae * Megophthalminae * Mileewaninae Evans, 1947 * Neobalinae Linnavuori, 1959 * Neocoelidiinae Oman, 1943 * Neopsinae Linnavuori, 1978 * Nioniinae Oman, 1943 * Nirvaninae Baker, 1923 * Penthimiinae * Portaninae Linnavuori, 1959 * Signoretiinae Baker, 1915 * Stegelytrinae * Tartessinae Distant, 1908 * Typhlocybinae * Ulopinae Le Peletier & Serville, 1825 * Xestocephalinae == Lisitry ny vondron-karazana == pg644y2kycxekn69deabevqh6210w27 0 301773 1149777 2026-08-27T19:10:18Z Thelezifor 15140 Fianakaviambem-bibikely mpisotro ranom-javamaniry 1149777 wikitext text/x-wiki Ny '''''Aphidoidea''''' dia fianakaviambem-bibikely madinika mpisotro ranom-javamaniry, izay ao anatin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]''. Ny tsingerim-piainan' ny bibikely ao amin' ity fianakaviambe ity mahazatra dia ahitana ny vavy tsy afa-manidina fa tsy manana elatra izay miteraka monany vavy nefa tsy mila lahy; mety ho efa bevohoka sahady ireo bibikely vao teraka ireo. Tena haingana sy betsaka ny fiterahana, ka mitarika fitomboan' isan' izy ireo haingana; ary rehefa tafapetraka tsara ny taranaka dia misy vavy manana elatra teraka mba hiparitaka any amin' ny toerana vaovao. Any amin' ny faritra manana toetany antonony dia misy dingam-piterahana amin' ny alalan' ny firaisan' ny lahy sy ny vavy mitranga mandritra ny fararano, ka matetika ireo bibikely ireo no miandry ny fiafaran' ny ririnina amin' ny endrika atody. Ny tsingerim-piainan' ny karazana ''Aphidoidea'' sasany dia ahitana fifindrana eo amin' ny karazan-javamaniry roa samihafa mpampiantrano, ohatra, eo amin' ny voly sy ny zavamaniry minofon-kazo iray. Misy karazany mihinana karazan-javamaniry tokana ihany, fa misy kosa ny karazana mivelona amin' ny vondron-javamaniry maro samihafa. Karazana ''Aphidoidea'' manodidina ny 5&nbsp;000 no efa voafariparitra sy voasokajy, ary izy rehetra dia ao anatin' ny fianakaviana ''[[Aphididae]]'' (efa lany tamingana ny fianakaviana hafa ao anatin' ny ''Aphidoidea''). Manodidina ny 400 amin' izy ireo no hita eo amin' ny voly fihinan' olombelona sy eo amin' ny zavamaniry ampiasaina amin' ny famokarana tsiraka; maro amin' izy ireo no bibikely tena mpanimba ny fambolena sy ny ala, ary manelingelina ny mpikarakara zaridaina ihany koa. Misy fianakaviana vitsika sasany nanangana fifandraisana mifampiankina amin' ny ''Aphidoidea'', izay niteraka fivoarana miaraka amin' ireo bibikely ireo, sady mikarakara sy miaro azy ireo amin' ny biby mpihinana azy mba hahafahana manangona ilay ranon-javatra mamy avoakan' izy ireo. Anisan' ny bibikely tena manimba voly any amin' ny faritra misy toetany antonony ny ''Aphidoidea''. Ankoatra ny fampahalemy ny zavamaniry amin' ny alalan' ny fitrohana ny ranony, dia mpitondra [[Virosy|viriosy]] mamely zavamaniry izy ireo sady manimba ny endriky ny zavamaniry fanao haingo amin' ny alalan' ny famoahany ranon-javatra mamy izay mahatonga ny fitomboan' ny karazana aretina vokary ny holatra mainty. Noho ny fahafahany mitombo isa haingana amin' ny alalan' ny fiterahana tsy misy firaisana ara-nofo sy ny fahabevohokan' ny taranaka manomboka am-bohoka, dia sokajina ho vondron-javamananaina tena mahomby eo amin' ny lafiny ekôlôjika izy ireo. Sarotra ny miady amin' ny ''Aphidoidea''. Tsy voatery hahazo vokatra azo antoka foana ny fanafody famonoana bibikely, noho ny fahatoheran' izy ireo ny fanafody famonoana bibikely isan-karazany sy ny fihinany matetika ny lafiny ambany amin' ny ravina. Amin' ny haben' ny zaridaina dia tena mandaitra ny famafazana [[rano]] sy [[savony]]. glgs4uxlehpbtalm6re6d60vrhxsox6 1149778 1149777 2026-08-27T19:12:48Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1149778 wikitext text/x-wiki [[Sary:Sa aphid colony highres dustfree.jpg|vignette|373x373px|Sary nalaina akaiky dia akaiky mampiseho andian-bibikely mpitsentsitra ranom-javamaniry (''Aphidoidea''). Hita eo amin' ny ilany havanana ny atodin' izy ireo.]] Ny '''''Aphidoidea''''' dia fianakaviambem-bibikely madinika mpisotro ranom-javamaniry, izay ao anatin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]''. Ny tsingerim-piainan' ny bibikely ao amin' ity fianakaviambe ity mahazatra dia ahitana ny vavy tsy afa-manidina fa tsy manana elatra izay miteraka monany vavy nefa tsy mila lahy; mety ho efa bevohoka sahady ireo bibikely vao teraka ireo. Tena haingana sy betsaka ny fiterahana, ka mitarika fitomboan' isan' izy ireo haingana; ary rehefa tafapetraka tsara ny taranaka dia misy vavy manana elatra teraka mba hiparitaka any amin' ny toerana vaovao. Any amin' ny faritra manana toetany antonony dia misy dingam-piterahana amin' ny alalan' ny firaisan' ny lahy sy ny vavy mitranga mandritra ny fararano, ka matetika ireo bibikely ireo no miandry ny fiafaran' ny ririnina amin' ny endrika atody. Ny tsingerim-piainan' ny karazana ''Aphidoidea'' sasany dia ahitana fifindrana eo amin' ny karazan-javamaniry roa samihafa mpampiantrano, ohatra, eo amin' ny voly sy ny zavamaniry minofon-kazo iray. Misy karazany mihinana karazan-javamaniry tokana ihany, fa misy kosa ny karazana mivelona amin' ny vondron-javamaniry maro samihafa. Karazana ''Aphidoidea'' manodidina ny 5&nbsp;000 no efa voafariparitra sy voasokajy, ary izy rehetra dia ao anatin' ny fianakaviana ''[[Aphididae]]'' (efa lany tamingana ny fianakaviana hafa ao anatin' ny ''Aphidoidea''). Manodidina ny 400 amin' izy ireo no hita eo amin' ny voly fihinan' olombelona sy eo amin' ny zavamaniry ampiasaina amin' ny famokarana tsiraka; maro amin' izy ireo no bibikely tena mpanimba ny fambolena sy ny ala, ary manelingelina ny mpikarakara zaridaina ihany koa. Misy fianakaviana vitsika sasany nanangana fifandraisana mifampiankina amin' ny ''Aphidoidea'', izay niteraka fivoarana miaraka amin' ireo bibikely ireo, sady mikarakara sy miaro azy ireo amin' ny biby mpihinana azy mba hahafahana manangona ilay ranon-javatra mamy avoakan' izy ireo. Anisan' ny bibikely tena manimba voly any amin' ny faritra misy toetany antonony ny ''Aphidoidea''. Ankoatra ny fampahalemy ny zavamaniry amin' ny alalan' ny fitrohana ny ranony, dia mpitondra [[Virosy|viriosy]] mamely zavamaniry izy ireo sady manimba ny endriky ny zavamaniry fanao haingo amin' ny alalan' ny famoahany ranon-javatra mamy izay mahatonga ny fitomboan' ny karazana aretina vokary ny holatra mainty. Noho ny fahafahany mitombo isa haingana amin' ny alalan' ny fiterahana tsy misy firaisana ara-nofo sy ny fahabevohokan' ny taranaka manomboka am-bohoka, dia sokajina ho vondron-javamananaina tena mahomby eo amin' ny lafiny ekôlôjika izy ireo. Sarotra ny miady amin' ny ''Aphidoidea''. Tsy voatery hahazo vokatra azo antoka foana ny fanafody famonoana bibikely, noho ny fahatoheran' izy ireo ny fanafody famonoana bibikely isan-karazany sy ny fihinany matetika ny lafiny ambany amin' ny ravina. Amin' ny haben' ny zaridaina dia tena mandaitra ny famafazana [[rano]] sy [[savony]]. q2g8gjpj2734yz2ph8yhxzznba7qfhp 0 301774 1149789 2026-08-28T07:18:38Z Thelezifor 15140 Filaharana ao amin' ny kilasin' ny bibikely (Insecta) 1149789 wikitext text/x-wiki [[Sary:Hemiptera suborders.jpg|vignette|363x363px|Karazana bibikely maneho ny zana-piloaharana ao amin' ny filaharana Hemiptera: ''Acanthosoma labiduroides'' ([[Heteroptera]]), ''Xenophyes forsteri'' ([[Coleorrhyncha]]), ''Magicicada septendecim'' ([[Auchenorrhyncha]]), ary ''Aphididae'' ([[Sternorrhyncha]]) ]] Ny '''''Hemiptera''''' dia filaharana lehibe ao amin' ny bibikely (''[[Insecta]]''), izay ao anatin' ny zana-kilasy ''[[Pterygota]]'', ao amin' ny fizaràna ''[[Neoptera]]'', ary ao amin' ny renifilaharana ''[[Paraneoptera]]''. Ahitana karazana bibikely efa ho 100&nbsp;000 eo ho eo ity fklaharana ity, ka ny ankamaroany dia mivelona amin' ny fitsntsefana ranon-javamaniry mikoriana ao amin' ny [[flôema]], anisan' izy ireo ny ''[[Cicadidae]]'' (jorery), ny ''[[Aphidoidea]]'', ny ''[[Coccoidea]]'', ary ny karazana bibikely ao amn' ny zana-pilaharana ''[[Heteroptera]]''. Efa nisy nandritra ny 250 tapitrisa taona mahery io filaharana io. Anisan' ny ahafantarana ny mpikambana ao amin' ity filaharana ity ny vavany miova ho fitaovana fitsentsefana manindrona sy lava izay misy vaniny mifampitohy, ny fananany elatra roa sosona roa. Ny 90% amin' ny karazana fantatra ao aminy dia mihinana zavamaniry. Na izany aza, maro ihany koa ny karazana mihinana bibikely sy mpitsentsitra ra. == Fanasokajiana == === Lisitry ny zana-pilaharana === Inty ny lisitry ny zana-pilaharana miisa efetra: * Auchenorrhyncha <small>Duméril, 1806</small> * Coleorrhyncha <small>Myers & China, 1929</small> * Heteroptera <small>Latreille, 1810</small> * Sternorrhyncha <small>Duméril, 1806</small> === Lisitry ny fianakaviana === Inty ny lisitry ny fianakaviana miisa 237 araka ny ''[[BioLib]]'' <small>(8</small> <small>Oktobra 2020)</small>: * Acanaloniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Acanthosomatidae Signoret, 1863 * Achilidae Stål, 1866 * Achilixiidae Muir, 1923 * Aclerdidae Ferris, 1937 * Adelgidae Schouteden, 1909 * Aenictopecheidae Usinger, 1932 * Aepophilidae Puton, 1879 * Aetalionidae Spinola, 1850 * Aleyrodidae Westwood, 1840 * Alydidae Amyot & Serville, 1843 * Anoeciinae * Anthocephalidae Kaddumi, 2005 † * Anthocoridae Fieber, 1837 * Aphalaridae Löw, 1879 * Aphelocheiridae Fieber, 1851 * Aphididae * Aphrophoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Aradidae Brullé, 1836 * Archegocimicidae Handlirsch, 1906 † * Arnoldidae † * Artheneidae Stål, 1872 * Asterolecaniidae Cockerell, 1896 * Beesoniidae Ferris, 1950 * Belostomatidae Leach, 1815 * Berytidae Fieber, 1851 * Biturritiidae * Blissidae Stål, 1862 * Caliscelidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Callipappidae * Calophyidae Vondráček, 1957 * Canopidae McAtee & Malloch, 1928 * Carayonemidae * Carsidaridae Crawford, 1911 * Ceratocombidae Fieber, 1860 * Cercopidae Westwood, 1838 * Ceresopseidae Becker-Migdisova, 1958 * Cerococcidae Balachowsky, 1942 * Cicadellidae Latreille, 1802 * Cicadidae Latreille, 1802 * Cicadopsyllidae Martynov, 1931 † * Cimicidae Latreille, 1802 * Cixiidae Spinola, 1839 * Clastopteridae Dohrn, 1859 * Coccidae Fallén, 1814 * Coelostomidiidae * Coleoscytidae Martynov, 1935 † * Colobathristidae Stål, 1865 * Conchaspididae * Coreidae Leach, 1815 * Corixidae Leach, 1815 * Cryptorhamphidae Hamid, 1971 * Cuneocoridae Handlirsch, 1927 † * Curaliidae Schuh, Weirauch & Henry, 2008 * Cydnidae Billberg, 1820 * Cymidae Baerensprung, 1860 * Dactylopiidae * Delphacidae Leach, 1815 * Derbidae Spinola, 1839 * Diaspididae * Dictyopharidae Spinola, 1839 * Dinidoridae Stål, 1868 * Dipsocoridae Dohrn, 1859 * Dorytocidae Emeljanov & Shcherbakov, 2018 † * Dysmorphoptilidae Handlirsch, 1906 † * Ebboidae Perrichot & al., 2006 * Electrococcidae † * Elektraphididae Steffan, 1968 † * Enicocephalidae Stål, 1860 * Eocimicidae Handlirsch, 1906 † * Epipygidae Hamilton, 2001 * Eriococcidae * Eurybrachidae Stål, 1862 * Flatidae Spinola, 1839 * Fulgoridae Latreille, 1807 * Fulgoridiidae Handlirsch, 1939 † * Galgulidae Westwood, 1840 * Gelastocoridae Kirkaldy, 1897 * Gengidae Fennah, 1949 * Geocoridae Baerensprung, 1860 * Gerridae Leach, 1815 * Grimaldiellidae † * Grohnidae † * Hadrocoridae Handlirsch, 1920 † * Halimococcidae * Hammanococcidae † * Hebridae Amyot & Serville, 1843 * Helotrephidae Esaki & China, 1927 * Henicocoridae Woodward, 1968 * Hermatobatidae Coutière & Martin, 1901 * Heterogastridae Stål, 1872 * Hispanocaderidae Golub & Popov, 2012 † * Homotomidae Heslop-Harrison, 1958 * Hydrometridae Billberg, 1820 * Hyocephalidae Stål, 1874 * Hypochthonellidae China & Fennah, 1952 * Hypsipterygidae Drake, 1961 * Idiostolidae Scudder, 1962 * Ignotingidae Zhang, Golub, Popov & Shcherbakov, 2005 † * Inkaidae † * Issidae Spinola, 1839 * Jersicoccidae † * Joppeicidae Reuter, 1910 * Jubisentidae Zhang, Ren & Yao, 2019 † * Kermesidae Signoret, 1875 * Kerriidae * Kinnaridae Muir, 1925 * Kobdocoridae Popov, 1986 † * Kukaspididae † * Kuwaniidae MacGillivray, 1921 * Labiococcidae † * Lalacidae Hamilton, 1990 † * Largidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Lebanococcidae † * Lecanodiaspididae * Leptaphelocheiridae Polhemus, 2000 † * Leptopodidae Brullé, 1836 * Lestoniidae China, 1955 * Liadopsyllidae Martynov, 1927 † * Lithuanicoccidae † * Liviidae Löw, 1879 * Lophopidae Stål, 1866 * Lyctocoridae Reuter, 1884 * Lygaeidae Schilling, 1829 * Macroveliidae McKinstry, 1942 * Madeoveliidae Poisson, 1959 * Malcidae Stål, 1865 * Malmopsyllidae Bekker-Migdisova, 1985 † * Marchalinidae * Margarodidae Newstead, 1901 * Matsucoccidae * Meenoplidae Fieber, 1872 * Megarididae McAtee & Malloch, 1928 * Melizoderidae * Membracidae Rafinesque, 1815 * Meschiidae Malipatil, 2014 * Mesopentacoridae Popov, 1968 † * Mesotrephidae Popov, 1971 † * Mesoveliidae Douglas & Scott, 1867 * Mesozoicaphididae Heie, 1992 † * Micrococcidae * Microphysidae Dohrn, 1859 * Mimarachnidae Shcherbakov, 2007 † * Miridae Hahn, 1833 * Monophlebidae * Myerslopiidae Evans, 1957 * Nabidae A. Costa, 1853 * Naucoridae Leach, 1815 * Neazoniidae Szwedo, 2007 † * Neopsylloididae Bekker-Migdisova, 1985 † * Nepidae Latreille, 1802 * Ninidae Barber, 1956 * Nogodinidae Melichar, 1898 * Notonectidae Latreille, 1802 * Ochteridae Kirkaldy, 1906 * Omaniidae Cobben, 1970 * Ortheziidae * Oxycarenidae Stål, 1862 * Pachymeridiidae Handlirsch, 1906 † * Pachynomidae Stål, 1873 * Palaeoleptidae Poinar & Buckley, 2009 † * Palaeontinidae Handlirsch, 1906 † * Paraphrynoveliidae Andersen, 1978 * Parastrachiidae Oshanin, 1922 * Peloridiidae Breddin, 1897 * Pennygullaniidae † * Pentatomidae Leach, 1815 * Perforissidae Shcherbakov, 2007 † * Phacopteronidae Heslop-Harrison, 1958 * Phenacoleachiidae * Phloeidae Dallas, 1851 * Phoenicococcidae * Phylloxeridae * Piesmatidae Amyot & Serville, 1843 * Pityococcidae * Plataspididae Dallas, 1851 * Pleidae Fieber, 1851 * Plokiophilidae China, 1953 * Polyctenidae Westwood, 1874 * Potamocoridae Usinger, 1941 * Primipentatomidae Yao, Cai, Rider & Ren, 2013 † * Probascanionidae Handlirsch, 1921 † * Progonocimicidae Handlirsch, 1906 † * Propreocoridae Popov, Dolling & Whalley, 1994 † * Protocoridae Handlirsch, 1906 † * Protopsyllidiidae † * Pseudococcidae * Pseudonerthridae Martins-Neto & Goodwyn, 2005 † * Psyllidae Latreille, 1807 * Pterocimicidae Popov & al., 1994 † * Putoidae * Pyrrhocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Qiyangiricaniidae Szwedo, Wang & Zhang, 2011 † * Reduviidae Latreille, 1807 * Rhopalidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Rhyparochromidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Ricaniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Saldidae Amyot & Serville, 1843 * Scaphocoridae Popov, 1968 † * Schizopteridae Reuter, 1891 * Scutelleridae Leach, 1815 * Scytinopteridae Handlirsch, 1906 † * Serafinidae † * Shurabellidae Popov, 1971 † * Steingeliidae * Stemmocryptidae Štys, 1983 * Stenocephalidae Dallas, 1852 * Stenoviciidae Evans, 1956 † * Stictococcidae * Stigmacoccidae * Surijokocixiidae Shcherbakov, 2000 † * Taimyrocoridae Popov, 2016 † * Termitaphididae Myers, 1924 * Tessaratomidae Stål, 1864 * Tettigarctidae Distant, 1905 * Tettigometridae Germar, 1821 * Thaumastellidae Seidenstücker, 1960 * Thaumastocoridae Kirkaldy, 1908 * Thyreocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Tingidae Laporte, 1832 * Torrirostratidae Yao & al., 2014 † * Triassocoridae Tillyard, 1922 † * Triozidae Löw, 1879 * Trisegmentatidae Zhang, Sun & Zhang, 1994 † * Tropiduchidae Stål, 1866 * Ulopidae * Urostylididae Dallas, 1851 * Veliidae Brullé, 1836 * Velocipedidae Bergroth, 1891 * Venicoridae Yao & al., 2012 † * Vetanthocoridae Yao & al., 2006 † * Weitschatidae † * Weiwoboidae Lin, Szwedo, Huang & Stroinski, 2010 † * Xishanidae Hong, 1981 † * Xylococcidae Pergrande, 1898 * Yetkhatidae Song, Szwedo & Bourgoin, 2019 † * Yuripopovinidae Azar, Nel, Engel, Garrouste & Matocq, 2011 † == Jereo koa == asfztily8aqczpet8zxhzw1nb74u8sc 1149790 1149789 2026-08-28T08:48:01Z Thelezifor 15140 Fianakaviana hita eto Madagasikara 1149790 wikitext text/x-wiki [[Sary:Hemiptera suborders.jpg|vignette|363x363px|Karazana bibikely maneho ny zana-piloaharana ao amin' ny filaharana Hemiptera: ''Acanthosoma labiduroides'' ([[Heteroptera]]), ''Xenophyes forsteri'' ([[Coleorrhyncha]]), ''Magicicada septendecim'' ([[Auchenorrhyncha]]), ary ''Aphididae'' ([[Sternorrhyncha]]) ]] Ny '''''Hemiptera''''' dia filaharana lehibe ao amin' ny bibikely (''[[Insecta]]''), izay ao anatin' ny zana-kilasy ''[[Pterygota]]'', ao amin' ny fizaràna ''[[Neoptera]]'', ary ao amin' ny renifilaharana ''[[Paraneoptera]]''. Ahitana karazana bibikely efa ho 100&nbsp;000 eo ho eo ity fklaharana ity, ka ny ankamaroany dia mivelona amin' ny fitsntsefana ranon-javamaniry mikoriana ao amin' ny [[flôema]], anisan' izy ireo ny ''[[Cicadidae]]'' (jorery), ny ''[[Aphidoidea]]'', ny ''[[Coccoidea]]'', ary ny karazana bibikely ao amn' ny zana-pilaharana ''[[Heteroptera]]''. Efa nisy nandritra ny 250 tapitrisa taona mahery io filaharana io. Anisan' ny ahafantarana ny mpikambana ao amin' ity filaharana ity ny vavany miova ho fitaovana fitsentsefana manindrona sy lava izay misy vaniny mifampitohy, ny fananany elatra roa sosona roa. Ny 90% amin' ny karazana fantatra ao aminy dia mihinana zavamaniry. Na izany aza, maro ihany koa ny karazana mihinana bibikely sy mpitsentsitra ra. == Fanasokajiana == === Lisitry ny zana-pilaharana === Inty ny lisitry ny zana-pilaharana miisa efatra ao amin' ny Hemiptera: * [[Auchenorrhyncha]] <small>Duméril, 1806</small> * [[Coleorrhyncha]] <small>Myers & China, 1929</small> * [[Heteroptera]] <small>Latreille, 1810</small> * [[Sternorrhyncha]] <small>Duméril, 1806</small> Ny Auchenorrhyncha sy ny Heteroptera ary ny Sternorrhyncha no manana karazana hita eto [[Madagasikara]]. === Lisitry ny fianakaviana === Inty ny lisitry ny fianakaviana miisa 237 ao amin' ny Hemiptera araka ny ''[[BioLib]]'' <small>(8</small> <small>Oktobra 2020)</small>: * Acanaloniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Acanthosomatidae Signoret, 1863 * Achilidae Stål, 1866 * Achilixiidae Muir, 1923 * Aclerdidae Ferris, 1937 * Adelgidae Schouteden, 1909 * Aenictopecheidae Usinger, 1932 * Aepophilidae Puton, 1879 * Aetalionidae Spinola, 1850 * Aleyrodidae Westwood, 1840 * Alydidae Amyot & Serville, 1843 * Anoeciinae * Anthocephalidae Kaddumi, 2005 † * Anthocoridae Fieber, 1837 * Aphalaridae Löw, 1879 * Aphelocheiridae Fieber, 1851 * Aphididae * Aphrophoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Aradidae Brullé, 1836 * Archegocimicidae Handlirsch, 1906 † * Arnoldidae † * Artheneidae Stål, 1872 * Asterolecaniidae Cockerell, 1896 * Beesoniidae Ferris, 1950 * Belostomatidae Leach, 1815 * Berytidae Fieber, 1851 * Biturritiidae * Blissidae Stål, 1862 * Caliscelidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Callipappidae * Calophyidae Vondráček, 1957 * Canopidae McAtee & Malloch, 1928 * Carayonemidae * Carsidaridae Crawford, 1911 * Ceratocombidae Fieber, 1860 * Cercopidae Westwood, 1838 * Ceresopseidae Becker-Migdisova, 1958 * Cerococcidae Balachowsky, 1942 * Cicadellidae Latreille, 1802 * Cicadidae Latreille, 1802 * Cicadopsyllidae Martynov, 1931 † * Cimicidae Latreille, 1802 * Cixiidae Spinola, 1839 * Clastopteridae Dohrn, 1859 * Coccidae Fallén, 1814 * Coelostomidiidae * Coleoscytidae Martynov, 1935 † * Colobathristidae Stål, 1865 * Conchaspididae * Coreidae Leach, 1815 * Corixidae Leach, 1815 * Cryptorhamphidae Hamid, 1971 * Cuneocoridae Handlirsch, 1927 † * Curaliidae Schuh, Weirauch & Henry, 2008 * Cydnidae Billberg, 1820 * Cymidae Baerensprung, 1860 * Dactylopiidae * Delphacidae Leach, 1815 * Derbidae Spinola, 1839 * Diaspididae * Dictyopharidae Spinola, 1839 * Dinidoridae Stål, 1868 * Dipsocoridae Dohrn, 1859 * Dorytocidae Emeljanov & Shcherbakov, 2018 † * Dysmorphoptilidae Handlirsch, 1906 † * Ebboidae Perrichot & al., 2006 * Electrococcidae † * Elektraphididae Steffan, 1968 † * Enicocephalidae Stål, 1860 * Eocimicidae Handlirsch, 1906 † * Epipygidae Hamilton, 2001 * Eriococcidae * Eurybrachidae Stål, 1862 * Flatidae Spinola, 1839 * Fulgoridae Latreille, 1807 * Fulgoridiidae Handlirsch, 1939 † * Galgulidae Westwood, 1840 * Gelastocoridae Kirkaldy, 1897 * Gengidae Fennah, 1949 * Geocoridae Baerensprung, 1860 * Gerridae Leach, 1815 * Grimaldiellidae † * Grohnidae † * Hadrocoridae Handlirsch, 1920 † * Halimococcidae * Hammanococcidae † * Hebridae Amyot & Serville, 1843 * Helotrephidae Esaki & China, 1927 * Henicocoridae Woodward, 1968 * Hermatobatidae Coutière & Martin, 1901 * Heterogastridae Stål, 1872 * Hispanocaderidae Golub & Popov, 2012 † * Homotomidae Heslop-Harrison, 1958 * Hydrometridae Billberg, 1820 * Hyocephalidae Stål, 1874 * Hypochthonellidae China & Fennah, 1952 * Hypsipterygidae Drake, 1961 * Idiostolidae Scudder, 1962 * Ignotingidae Zhang, Golub, Popov & Shcherbakov, 2005 † * Inkaidae † * Issidae Spinola, 1839 * Jersicoccidae † * Joppeicidae Reuter, 1910 * Jubisentidae Zhang, Ren & Yao, 2019 † * Kermesidae Signoret, 1875 * Kerriidae * Kinnaridae Muir, 1925 * Kobdocoridae Popov, 1986 † * Kukaspididae † * Kuwaniidae MacGillivray, 1921 * Labiococcidae † * Lalacidae Hamilton, 1990 † * Largidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Lebanococcidae † * Lecanodiaspididae * Leptaphelocheiridae Polhemus, 2000 † * Leptopodidae Brullé, 1836 * Lestoniidae China, 1955 * Liadopsyllidae Martynov, 1927 † * Lithuanicoccidae † * Liviidae Löw, 1879 * Lophopidae Stål, 1866 * Lyctocoridae Reuter, 1884 * Lygaeidae Schilling, 1829 * Macroveliidae McKinstry, 1942 * Madeoveliidae Poisson, 1959 * Malcidae Stål, 1865 * Malmopsyllidae Bekker-Migdisova, 1985 † * Marchalinidae * Margarodidae Newstead, 1901 * Matsucoccidae * Meenoplidae Fieber, 1872 * Megarididae McAtee & Malloch, 1928 * Melizoderidae * Membracidae Rafinesque, 1815 * Meschiidae Malipatil, 2014 * Mesopentacoridae Popov, 1968 † * Mesotrephidae Popov, 1971 † * Mesoveliidae Douglas & Scott, 1867 * Mesozoicaphididae Heie, 1992 † * Micrococcidae * Microphysidae Dohrn, 1859 * Mimarachnidae Shcherbakov, 2007 † * Miridae Hahn, 1833 * Monophlebidae * Myerslopiidae Evans, 1957 * Nabidae A. Costa, 1853 * Naucoridae Leach, 1815 * Neazoniidae Szwedo, 2007 † * Neopsylloididae Bekker-Migdisova, 1985 † * Nepidae Latreille, 1802 * Ninidae Barber, 1956 * Nogodinidae Melichar, 1898 * Notonectidae Latreille, 1802 * Ochteridae Kirkaldy, 1906 * Omaniidae Cobben, 1970 * Ortheziidae * Oxycarenidae Stål, 1862 * Pachymeridiidae Handlirsch, 1906 † * Pachynomidae Stål, 1873 * Palaeoleptidae Poinar & Buckley, 2009 † * Palaeontinidae Handlirsch, 1906 † * Paraphrynoveliidae Andersen, 1978 * Parastrachiidae Oshanin, 1922 * Peloridiidae Breddin, 1897 * Pennygullaniidae † * Pentatomidae Leach, 1815 * Perforissidae Shcherbakov, 2007 † * Phacopteronidae Heslop-Harrison, 1958 * Phenacoleachiidae * Phloeidae Dallas, 1851 * Phoenicococcidae * Phylloxeridae * Piesmatidae Amyot & Serville, 1843 * Pityococcidae * Plataspididae Dallas, 1851 * Pleidae Fieber, 1851 * Plokiophilidae China, 1953 * Polyctenidae Westwood, 1874 * Potamocoridae Usinger, 1941 * Primipentatomidae Yao, Cai, Rider & Ren, 2013 † * Probascanionidae Handlirsch, 1921 † * Progonocimicidae Handlirsch, 1906 † * Propreocoridae Popov, Dolling & Whalley, 1994 † * Protocoridae Handlirsch, 1906 † * Protopsyllidiidae † * Pseudococcidae * Pseudonerthridae Martins-Neto & Goodwyn, 2005 † * Psyllidae Latreille, 1807 * Pterocimicidae Popov & al., 1994 † * Putoidae * Pyrrhocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Qiyangiricaniidae Szwedo, Wang & Zhang, 2011 † * Reduviidae Latreille, 1807 * Rhopalidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Rhyparochromidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Ricaniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Saldidae Amyot & Serville, 1843 * Scaphocoridae Popov, 1968 † * Schizopteridae Reuter, 1891 * Scutelleridae Leach, 1815 * Scytinopteridae Handlirsch, 1906 † * Serafinidae † * Shurabellidae Popov, 1971 † * Steingeliidae * Stemmocryptidae Štys, 1983 * Stenocephalidae Dallas, 1852 * Stenoviciidae Evans, 1956 † * Stictococcidae * Stigmacoccidae * Surijokocixiidae Shcherbakov, 2000 † * Taimyrocoridae Popov, 2016 † * Termitaphididae Myers, 1924 * Tessaratomidae Stål, 1864 * Tettigarctidae Distant, 1905 * Tettigometridae Germar, 1821 * Thaumastellidae Seidenstücker, 1960 * Thaumastocoridae Kirkaldy, 1908 * Thyreocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Tingidae Laporte, 1832 * Torrirostratidae Yao & al., 2014 † * Triassocoridae Tillyard, 1922 † * Triozidae Löw, 1879 * Trisegmentatidae Zhang, Sun & Zhang, 1994 † * Tropiduchidae Stål, 1866 * Ulopidae * Urostylididae Dallas, 1851 * Veliidae Brullé, 1836 * Velocipedidae Bergroth, 1891 * Venicoridae Yao & al., 2012 † * Vetanthocoridae Yao & al., 2006 † * Weitschatidae † * Weiwoboidae Lin, Szwedo, Huang & Stroinski, 2010 † * Xishanidae Hong, 1981 † * Xylococcidae Pergrande, 1898 * Yetkhatidae Song, Szwedo & Bourgoin, 2019 † * Yuripopovinidae Azar, Nel, Engel, Garrouste & Matocq, 2011 † == Fianakaviana hita eto Madagasikara == Miisa mihoatra ny 70 ny fianakaviana ao amin' ny ''Hemiptera'' eto [[Madagasikara]]: * Acanthosomatidae (ohatra: vondron-karazana ''Mahea'' sy ''Noualhieridia'') * Achilidae (ohatra: ''Emeljanocarinus gargantua'') * Aleyrodidae (ohatra: ''Bemisia manihotis'') * Alydidae (ohatra: vondron-karazana ''Mirpeus'') * Anthocoridae * Aphididae * Aradidae * Asterolecaniidae * Belostomatidae * Berytidae * Caliscelidae * Calophyidae * Ceratocombidae * Cercopidae * Cerococcidae * Cicadellidae * Cicadidae (ahitana ny [[jorery]]) * Cimicidae (ahitana ny [[Tsipongo|apongo]]) * Cixiidae * Coccidae (les cochenilles) * Conchaspididae * Coreidae * Corixidae * Cydnidae * Delphacidae * Derbidae (ohatra: ''Paraphenice fluctus'') * Diaspididae * Dictyopharidae * Enicocephalidae * Eriococcidae * Eurybrachidae * Flatidae (ohatra: ''Phromnia rosea'') * Fulgoridae * Gelastocoridae * Gerridae * Hebridae * Helotrephidae * Hydrometridae * Issidae * Lecanodiaspididae * Lygaeidae * Margarodidae * Meenoplidae * Membracidae * Mesoveliidae * Miridae * Nabidae * Naucoridae * Nepidae * Notonectidae * Notonectidae * Ortheziidae * Parastrachiidae (hita teto amin' ny Nosy tamin' ny alalan' ny ''Dismegistus madagascariensis'') * Pentatomidae * Phylloxeridae * Piesmatidae * Plataspidae * Pleidae * Plokiophilidae (ohatra: ''Plokiophiloides steineri, Embiophila)'' * Pseudococcidae * Psyllidae * Pyrrhocoridae * ''Reduviidae'' * Rhopalidae * Rhyparochromidae * Ricaniidae * Saldidae * Schizopteridae * Scutelleridae * Tessaratomidae * Tingidae * Triozidae * Tropiduchidae * Veliidae == Jereo koa == ctyrb6iky870wjn5ppep9yoqnc28e16 1149799 1149790 2026-08-28T09:40:04Z ~2026-43677-38 40632 1149799 wikitext text/x-wiki [[Sary:Hemiptera suborders.jpg|vignette|363x363px|Karazana bibikely maneho ny zana-piloaharana ao amin' ny filaharana Hemiptera: ''Acanthosoma labiduroides'' ([[Heteroptera]]), ''Xenophyes forsteri'' ([[Coleorrhyncha]]), ''Magicicada septendecim'' ([[Auchenorrhyncha]]), ary ''Aphididae'' ([[Sternorrhyncha]]) ]] Ny '''''Hemiptera''''' dia filaharana lehibe ao amin' ny bibikely (''[[Insecta]]''), izay ao anatin' ny zana-kilasy ''[[Pterygota]]'', ao amin' ny fizaràna ''[[Neoptera]]'', ary ao amin' ny renifilaharana ''[[Paraneoptera]]''. Ahitana karazana bibikely efa ho 100&nbsp;000 eo ho eo ity fklaharana ity, ka ny ankamaroany dia mivelona amin' ny fitsntsefana ranon-javamaniry mikoriana ao amin' ny [[flôema]], anisan' izy ireo ny ''[[Cicadidae]]'' (jorery), ny ''[[Aphidoidea]]'', ny ''[[Coccoidea]]'', ary ny karazana bibikely ao amn' ny zana-pilaharana ''[[Heteroptera]]''. Efa nisy nandritra ny 250 tapitrisa taona mahery io filaharana io. Anisan' ny ahafantarana ny mpikambana ao amin' ity filaharana ity ny vavany miova ho fitaovana fitsentsefana manindrona sy lava izay misy vaniny mifampitohy, ny fananany elatra roa sosona roa. Ny 90% amin' ny karazana fantatra ao aminy dia mihinana zavamaniry. Na izany aza, maro ihany koa ny karazana mihinana bibikely sy mpitsentsitra ra. == Fanasokajiana == === Lisitry ny zana-pilaharana === Inty ny lisitry ny zana-pilaharana miisa efatra ao amin' ny Hemiptera: * [[Auchenorrhyncha]] <small>Duméril, 1806</small> * [[Coleorrhyncha]] <small>Myers & China, 1929</small> * [[Heteroptera]] <small>Latreille, 1810</small> * [[Sternorrhyncha]] <small>Duméril, 1806</small> Ny Auchenorrhyncha sy ny Heteroptera ary ny Sternorrhyncha no manana karazana hita eto [[Madagasikara]]. === Lisitry ny fianakaviana === Inty ny lisitry ny fianakaviana miisa 237 ao amin' ny Hemiptera araka ny ''[[BioLib]]'' <small>(8</small> <small>Oktobra 2020)</small>: * Acanaloniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Acanthosomatidae Signoret, 1863 * Achilidae Stål, 1866 * Achilixiidae Muir, 1923 * Aclerdidae Ferris, 1937 * Adelgidae Schouteden, 1909 * Aenictopecheidae Usinger, 1932 * Aepophilidae Puton, 1879 * Aetalionidae Spinola, 1850 * Aleyrodidae Westwood, 1840 * Alydidae Amyot & Serville, 1843 * Anoeciinae * Anthocephalidae Kaddumi, 2005 † * Anthocoridae Fieber, 1837 * Aphalaridae Löw, 1879 * Aphelocheiridae Fieber, 1851 * Aphididae * Aphrophoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Aradidae Brullé, 1836 * Archegocimicidae Handlirsch, 1906 † * Arnoldidae † * Artheneidae Stål, 1872 * Asterolecaniidae Cockerell, 1896 * Beesoniidae Ferris, 1950 * Belostomatidae Leach, 1815 * Berytidae Fieber, 1851 * Biturritiidae * Blissidae Stål, 1862 * Caliscelidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Callipappidae * Calophyidae Vondráček, 1957 * Canopidae McAtee & Malloch, 1928 * Carayonemidae * Carsidaridae Crawford, 1911 * Ceratocombidae Fieber, 1860 * Cercopidae Westwood, 1838 * Ceresopseidae Becker-Migdisova, 1958 * Cerococcidae Balachowsky, 1942 * Cicadellidae Latreille, 1802 * Cicadidae Latreille, 1802 * Cicadopsyllidae Martynov, 1931 † * Cimicidae Latreille, 1802 * Cixiidae Spinola, 1839 * Clastopteridae Dohrn, 1859 * Coccidae Fallén, 1814 * Coelostomidiidae * Coleoscytidae Martynov, 1935 † * Colobathristidae Stål, 1865 * Conchaspididae * Coreidae Leach, 1815 * Corixidae Leach, 1815 * Cryptorhamphidae Hamid, 1971 * Cuneocoridae Handlirsch, 1927 † * Curaliidae Schuh, Weirauch & Henry, 2008 * Cydnidae Billberg, 1820 * Cymidae Baerensprung, 1860 * Dactylopiidae * Delphacidae Leach, 1815 * Derbidae Spinola, 1839 * Diaspididae * Dictyopharidae Spinola, 1839 * Dinidoridae Stål, 1868 * Dipsocoridae Dohrn, 1859 * Dorytocidae Emeljanov & Shcherbakov, 2018 † * Dysmorphoptilidae Handlirsch, 1906 † * Ebboidae Perrichot & al., 2006 * Electrococcidae † * Elektraphididae Steffan, 1968 † * Enicocephalidae Stål, 1860 * Eocimicidae Handlirsch, 1906 † * Epipygidae Hamilton, 2001 * Eriococcidae * Eurybrachidae Stål, 1862 * Flatidae Spinola, 1839 * Fulgoridae Latreille, 1807 * Fulgoridiidae Handlirsch, 1939 † * Galgulidae Westwood, 1840 * Gelastocoridae Kirkaldy, 1897 * Gengidae Fennah, 1949 * Geocoridae Baerensprung, 1860 * Gerridae Leach, 1815 * Grimaldiellidae † * Grohnidae † * Hadrocoridae Handlirsch, 1920 † * Halimococcidae * Hammanococcidae † * Hebridae Amyot & Serville, 1843 * Helotrephidae Esaki & China, 1927 * Henicocoridae Woodward, 1968 * Hermatobatidae Coutière & Martin, 1901 * Heterogastridae Stål, 1872 * Hispanocaderidae Golub & Popov, 2012 † * Homotomidae Heslop-Harrison, 1958 * Hydrometridae Billberg, 1820 * Hyocephalidae Stål, 1874 * Hypochthonellidae China & Fennah, 1952 * Hypsipterygidae Drake, 1961 * Idiostolidae Scudder, 1962 * Ignotingidae Zhang, Golub, Popov & Shcherbakov, 2005 † * Inkaidae † * Issidae Spinola, 1839 * Jersicoccidae † * Joppeicidae Reuter, 1910 * Jubisentidae Zhang, Ren & Yao, 2019 † * Kermesidae Signoret, 1875 * Kerriidae * Kinnaridae Muir, 1925 * Kobdocoridae Popov, 1986 † * Kukaspididae † * Kuwaniidae MacGillivray, 1921 * Labiococcidae † * Lalacidae Hamilton, 1990 † * Largidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Lebanococcidae † * Lecanodiaspididae * Leptaphelocheiridae Polhemus, 2000 † * Leptopodidae Brullé, 1836 * Lestoniidae China, 1955 * Liadopsyllidae Martynov, 1927 † * Lithuanicoccidae † * Liviidae Löw, 1879 * Lophopidae Stål, 1866 * Lyctocoridae Reuter, 1884 * Lygaeidae Schilling, 1829 * Macroveliidae McKinstry, 1942 * Madeoveliidae Poisson, 1959 * Malcidae Stål, 1865 * Malmopsyllidae Bekker-Migdisova, 1985 † * Marchalinidae * Margarodidae Newstead, 1901 * Matsucoccidae * Meenoplidae Fieber, 1872 * Megarididae McAtee & Malloch, 1928 * Melizoderidae * Membracidae Rafinesque, 1815 * Meschiidae Malipatil, 2014 * Mesopentacoridae Popov, 1968 † * Mesotrephidae Popov, 1971 † * Mesoveliidae Douglas & Scott, 1867 * Mesozoicaphididae Heie, 1992 † * Micrococcidae * Microphysidae Dohrn, 1859 * Mimarachnidae Shcherbakov, 2007 † * Miridae Hahn, 1833 * Monophlebidae * Myerslopiidae Evans, 1957 * Nabidae A. Costa, 1853 * Naucoridae Leach, 1815 * Neazoniidae Szwedo, 2007 † * Neopsylloididae Bekker-Migdisova, 1985 † * Nepidae Latreille, 1802 * Ninidae Barber, 1956 * Nogodinidae Melichar, 1898 * Notonectidae Latreille, 1802 * Ochteridae Kirkaldy, 1906 * Omaniidae Cobben, 1970 * Ortheziidae * Oxycarenidae Stål, 1862 * Pachymeridiidae Handlirsch, 1906 † * Pachynomidae Stål, 1873 * Palaeoleptidae Poinar & Buckley, 2009 † * Palaeontinidae Handlirsch, 1906 † * Paraphrynoveliidae Andersen, 1978 * Parastrachiidae Oshanin, 1922 * Peloridiidae Breddin, 1897 * Pennygullaniidae † * Pentatomidae Leach, 1815 * Perforissidae Shcherbakov, 2007 † * Phacopteronidae Heslop-Harrison, 1958 * Phenacoleachiidae * Phloeidae Dallas, 1851 * Phoenicococcidae * Phylloxeridae * Piesmatidae Amyot & Serville, 1843 * Pityococcidae * Plataspididae Dallas, 1851 * Pleidae Fieber, 1851 * Plokiophilidae China, 1953 * Polyctenidae Westwood, 1874 * Potamocoridae Usinger, 1941 * Primipentatomidae Yao, Cai, Rider & Ren, 2013 † * Probascanionidae Handlirsch, 1921 † * Progonocimicidae Handlirsch, 1906 † * Propreocoridae Popov, Dolling & Whalley, 1994 † * Protocoridae Handlirsch, 1906 † * Protopsyllidiidae † * Pseudococcidae * Pseudonerthridae Martins-Neto & Goodwyn, 2005 † * Psyllidae Latreille, 1807 * Pterocimicidae Popov & al., 1994 † * Putoidae * Pyrrhocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Qiyangiricaniidae Szwedo, Wang & Zhang, 2011 † * Reduviidae Latreille, 1807 * Rhopalidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Rhyparochromidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Ricaniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Saldidae Amyot & Serville, 1843 * Scaphocoridae Popov, 1968 † * Schizopteridae Reuter, 1891 * Scutelleridae Leach, 1815 * Scytinopteridae Handlirsch, 1906 † * Serafinidae † * Shurabellidae Popov, 1971 † * Steingeliidae * Stemmocryptidae Štys, 1983 * Stenocephalidae Dallas, 1852 * Stenoviciidae Evans, 1956 † * Stictococcidae * Stigmacoccidae * Surijokocixiidae Shcherbakov, 2000 † * Taimyrocoridae Popov, 2016 † * Termitaphididae Myers, 1924 * Tessaratomidae Stål, 1864 * Tettigarctidae Distant, 1905 * Tettigometridae Germar, 1821 * Thaumastellidae Seidenstücker, 1960 * Thaumastocoridae Kirkaldy, 1908 * Thyreocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Tingidae Laporte, 1832 * Torrirostratidae Yao & al., 2014 † * Triassocoridae Tillyard, 1922 † * Triozidae Löw, 1879 * Trisegmentatidae Zhang, Sun & Zhang, 1994 † * Tropiduchidae Stål, 1866 * Ulopidae * Urostylididae Dallas, 1851 * Veliidae Brullé, 1836 * Velocipedidae Bergroth, 1891 * Venicoridae Yao & al., 2012 † * Vetanthocoridae Yao & al., 2006 † * Weitschatidae † * Weiwoboidae Lin, Szwedo, Huang & Stroinski, 2010 † * Xishanidae Hong, 1981 † * Xylococcidae Pergrande, 1898 * Yetkhatidae Song, Szwedo & Bourgoin, 2019 † * Yuripopovinidae Azar, Nel, Engel, Garrouste & Matocq, 2011 † == Fianakaviana hita eto Madagasikara == Miisa mihoatra ny 70 ny fianakaviana ao amin' ny ''Hemiptera'' eto [[Madagasikara]]: * Acanthosomatidae (ohatra: vondron-karazana ''Mahea'' sy ''Noualhieridia'') * Achilidae (ohatra: ''Emeljanocarinus gargantua'') * Aleyrodidae (ohatra: ''Bemisia manihotis'') * Alydidae (ohatra: vondron-karazana ''Mirpeus'') * Anthocoridae * Aphididae * Aradidae * Asterolecaniidae * Belostomatidae * Berytidae * Caliscelidae * Calophyidae * Ceratocombidae * Cercopidae * Cerococcidae * Cicadellidae * Cicadidae (ahitana ny [[jorery]]) * Cimicidae (ahitana ny [[Tsipongo|apongo]]) * Cixiidae * Coccidae (les cochenilles) * Conchaspididae * Coreidae * Corixidae * Cydnidae * Delphacidae * Derbidae (ohatra: ''Paraphenice fluctus'') * Diaspididae * Dictyopharidae * Enicocephalidae * Eriococcidae * Eurybrachidae * Flatidae (ohatra: ''Phromnia rosea'') * Fulgoridae * Gelastocoridae * Gerridae * Hebridae * Helotrephidae * Hydrometridae * Issidae * Lecanodiaspididae * Lygaeidae * Margarodidae * Meenoplidae * Membracidae * Mesoveliidae * Miridae * Nabidae * Naucoridae * Nepidae * Notonectidae * Notonectidae * Ortheziidae * Parastrachiidae (hita teto amin' ny Nosy tamin' ny alalan' ny ''Dismegistus madagascariensis'') * Pentatomidae * Phylloxeridae * Piesmatidae * Plataspidae * Pleidae * Plokiophilidae (ohatra: ''Plokiophiloides steineri, Embiophila)'' * Pseudococcidae * Psyllidae * Pyrrhocoridae * ''Reduviidae'' * Rhopalidae * Rhyparochromidae * Ricaniidae * Saldidae * Schizopteridae * Scutelleridae * Tessaratomidae * Tingidae * Triozidae * Tropiduchidae * Veliidae == Jereo koa == {{commonscat}} [[Sokajy:Biby kely]] [[Sokajy:Hemiptera]] sk7xnlu5vaw9sw3uczkm2ylfku833un 1149818 1149799 2026-08-28T10:36:32Z Thelezifor 15140 1149818 wikitext text/x-wiki [[Sary:Hemiptera suborders.jpg|vignette|363x363px|Karazana bibikely maneho ny zana-piloaharana ao amin' ny filaharana Hemiptera: ''Acanthosoma labiduroides'' ([[Heteroptera]]), ''Xenophyes forsteri'' ([[Coleorrhyncha]]), ''Magicicada septendecim'' ([[Auchenorrhyncha]]), ary ''Aphididae'' ([[Sternorrhyncha]]) ]] Ny '''''Hemiptera''''' dia filaharana lehibe ao amin' ny bibikely (''[[Insecta]]''), izay ao anatin' ny zana-kilasy ''[[Pterygota]]'', ao amin' ny fizaràna ''[[Neoptera]]'', ary ao amin' ny renifilaharana ''[[Paraneoptera]]''. Ahitana karazana bibikely efa ho 100&nbsp;000 eo ho eo ity fklaharana ity, ka ny ankamaroany dia mivelona amin' ny fitsntsefana ranon-javamaniry mikoriana ao amin' ny [[flôema]], anisan' izy ireo ny ''[[Cicadidae]]'' (jorery), ny ''[[Aphidoidea]]'', ny ''[[Coccoidea]]'', ary ny karazana bibikely ao amn' ny zana-pilaharana ''[[Heteroptera]]''. Efa nisy nandritra ny 250 tapitrisa taona mahery io filaharana io. Anisan' ny ahafantarana ny mpikambana ao amin' ity filaharana ity ny vavany miova ho fitaovana fitsentsefana manindrona sy lava izay misy vaniny mifampitohy, ny fananany elatra roa sosona roa. Ny 90% amin' ny karazana fantatra ao aminy dia mihinana zavamaniry. Na izany aza, maro ihany koa ny karazana mihinana bibikely sy mpitsentsitra ra. == Fanasokajiana == === Lisitry ny zana-pilaharana === Inty ny lisitry ny zana-pilaharana miisa efatra ao amin' ny Hemiptera: * [[Auchenorrhyncha]] <small>Duméril, 1806</small> * [[Coleorrhyncha]] <small>Myers & China, 1929</small> * [[Heteroptera]] <small>Latreille, 1810</small> * [[Sternorrhyncha]] <small>Duméril, 1806</small> Ny Auchenorrhyncha sy ny Heteroptera ary ny Sternorrhyncha no manana karazana hita eto [[Madagasikara]]. === Lisitry ny fianakaviana === Inty ny lisitry ny fianakaviana miisa 237 ao amin' ny Hemiptera araka ny ''[[BioLib]]'' <small>(8</small> <small>Oktobra 2020)</small>: * Acanaloniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Acanthosomatidae Signoret, 1863 * Achilidae Stål, 1866 * Achilixiidae Muir, 1923 * Aclerdidae Ferris, 1937 * Adelgidae Schouteden, 1909 * Aenictopecheidae Usinger, 1932 * Aepophilidae Puton, 1879 * Aetalionidae Spinola, 1850 * Aleyrodidae Westwood, 1840 * Alydidae Amyot & Serville, 1843 * Anoeciinae * Anthocephalidae Kaddumi, 2005 † * Anthocoridae Fieber, 1837 * Aphalaridae Löw, 1879 * Aphelocheiridae Fieber, 1851 * Aphididae * Aphrophoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Aradidae Brullé, 1836 * Archegocimicidae Handlirsch, 1906 † * Arnoldidae † * Artheneidae Stål, 1872 * Asterolecaniidae Cockerell, 1896 * Beesoniidae Ferris, 1950 * ''[[Tsindrahaka|Belostomatidae]]'' Leach, 1815 * Berytidae Fieber, 1851 * Biturritiidae * Blissidae Stål, 1862 * Caliscelidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Callipappidae * Calophyidae Vondráček, 1957 * Canopidae McAtee & Malloch, 1928 * Carayonemidae * Carsidaridae Crawford, 1911 * Ceratocombidae Fieber, 1860 * Cercopidae Westwood, 1838 * Ceresopseidae Becker-Migdisova, 1958 * Cerococcidae Balachowsky, 1942 * ''[[Cicadellidae]]'' Latreille, 1802 * ''[[Cicadidae]]'' Latreille, 1802 * Cicadopsyllidae Martynov, 1931 † * Cimicidae Latreille, 1802 * Cixiidae Spinola, 1839 * Clastopteridae Dohrn, 1859 * ''[[Coccidae]]'' Fallén, 1814 * Coelostomidiidae * Coleoscytidae Martynov, 1935 † * Colobathristidae Stål, 1865 * Conchaspididae * Coreidae Leach, 1815 * Corixidae Leach, 1815 * Cryptorhamphidae Hamid, 1971 * Cuneocoridae Handlirsch, 1927 † * Curaliidae Schuh, Weirauch & Henry, 2008 * Cydnidae Billberg, 1820 * Cymidae Baerensprung, 1860 * Dactylopiidae * Delphacidae Leach, 1815 * Derbidae Spinola, 1839 * Diaspididae * Dictyopharidae Spinola, 1839 * Dinidoridae Stål, 1868 * Dipsocoridae Dohrn, 1859 * Dorytocidae Emeljanov & Shcherbakov, 2018 † * Dysmorphoptilidae Handlirsch, 1906 † * Ebboidae Perrichot & al., 2006 * Electrococcidae † * Elektraphididae Steffan, 1968 † * Enicocephalidae Stål, 1860 * Eocimicidae Handlirsch, 1906 † * Epipygidae Hamilton, 2001 * Eriococcidae * Eurybrachidae Stål, 1862 * Flatidae Spinola, 1839 * Fulgoridae Latreille, 1807 * Fulgoridiidae Handlirsch, 1939 † * Galgulidae Westwood, 1840 * Gelastocoridae Kirkaldy, 1897 * Gengidae Fennah, 1949 * Geocoridae Baerensprung, 1860 * Gerridae Leach, 1815 * Grimaldiellidae † * Grohnidae † * Hadrocoridae Handlirsch, 1920 † * Halimococcidae * Hammanococcidae † * Hebridae Amyot & Serville, 1843 * Helotrephidae Esaki & China, 1927 * Henicocoridae Woodward, 1968 * Hermatobatidae Coutière & Martin, 1901 * Heterogastridae Stål, 1872 * Hispanocaderidae Golub & Popov, 2012 † * Homotomidae Heslop-Harrison, 1958 * Hydrometridae Billberg, 1820 * Hyocephalidae Stål, 1874 * Hypochthonellidae China & Fennah, 1952 * Hypsipterygidae Drake, 1961 * Idiostolidae Scudder, 1962 * Ignotingidae Zhang, Golub, Popov & Shcherbakov, 2005 † * Inkaidae † * Issidae Spinola, 1839 * Jersicoccidae † * Joppeicidae Reuter, 1910 * Jubisentidae Zhang, Ren & Yao, 2019 † * Kermesidae Signoret, 1875 * Kerriidae * Kinnaridae Muir, 1925 * Kobdocoridae Popov, 1986 † * Kukaspididae † * Kuwaniidae MacGillivray, 1921 * Labiococcidae † * Lalacidae Hamilton, 1990 † * Largidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Lebanococcidae † * Lecanodiaspididae * Leptaphelocheiridae Polhemus, 2000 † * Leptopodidae Brullé, 1836 * Lestoniidae China, 1955 * Liadopsyllidae Martynov, 1927 † * Lithuanicoccidae † * Liviidae Löw, 1879 * Lophopidae Stål, 1866 * Lyctocoridae Reuter, 1884 * Lygaeidae Schilling, 1829 * Macroveliidae McKinstry, 1942 * Madeoveliidae Poisson, 1959 * Malcidae Stål, 1865 * Malmopsyllidae Bekker-Migdisova, 1985 † * Marchalinidae * Margarodidae Newstead, 1901 * Matsucoccidae * Meenoplidae Fieber, 1872 * Megarididae McAtee & Malloch, 1928 * Melizoderidae * Membracidae Rafinesque, 1815 * Meschiidae Malipatil, 2014 * Mesopentacoridae Popov, 1968 † * Mesotrephidae Popov, 1971 † * Mesoveliidae Douglas & Scott, 1867 * Mesozoicaphididae Heie, 1992 † * Micrococcidae * Microphysidae Dohrn, 1859 * Mimarachnidae Shcherbakov, 2007 † * Miridae Hahn, 1833 * Monophlebidae * Myerslopiidae Evans, 1957 * Nabidae A. Costa, 1853 * Naucoridae Leach, 1815 * Neazoniidae Szwedo, 2007 † * Neopsylloididae Bekker-Migdisova, 1985 † * Nepidae Latreille, 1802 * Ninidae Barber, 1956 * Nogodinidae Melichar, 1898 * Notonectidae Latreille, 1802 * Ochteridae Kirkaldy, 1906 * Omaniidae Cobben, 1970 * Ortheziidae * Oxycarenidae Stål, 1862 * Pachymeridiidae Handlirsch, 1906 † * Pachynomidae Stål, 1873 * Palaeoleptidae Poinar & Buckley, 2009 † * Palaeontinidae Handlirsch, 1906 † * Paraphrynoveliidae Andersen, 1978 * Parastrachiidae Oshanin, 1922 * Peloridiidae Breddin, 1897 * Pennygullaniidae † * Pentatomidae Leach, 1815 * Perforissidae Shcherbakov, 2007 † * Phacopteronidae Heslop-Harrison, 1958 * Phenacoleachiidae * Phloeidae Dallas, 1851 * Phoenicococcidae * Phylloxeridae * Piesmatidae Amyot & Serville, 1843 * Pityococcidae * Plataspididae Dallas, 1851 * Pleidae Fieber, 1851 * Plokiophilidae China, 1953 * Polyctenidae Westwood, 1874 * Potamocoridae Usinger, 1941 * Primipentatomidae Yao, Cai, Rider & Ren, 2013 † * Probascanionidae Handlirsch, 1921 † * Progonocimicidae Handlirsch, 1906 † * Propreocoridae Popov, Dolling & Whalley, 1994 † * Protocoridae Handlirsch, 1906 † * Protopsyllidiidae † * Pseudococcidae * Pseudonerthridae Martins-Neto & Goodwyn, 2005 † * Psyllidae Latreille, 1807 * Pterocimicidae Popov & al., 1994 † * Putoidae * Pyrrhocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Qiyangiricaniidae Szwedo, Wang & Zhang, 2011 † * Reduviidae Latreille, 1807 * Rhopalidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Rhyparochromidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Ricaniidae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Saldidae Amyot & Serville, 1843 * Scaphocoridae Popov, 1968 † * Schizopteridae Reuter, 1891 * Scutelleridae Leach, 1815 * Scytinopteridae Handlirsch, 1906 † * Serafinidae † * Shurabellidae Popov, 1971 † * Steingeliidae * Stemmocryptidae Štys, 1983 * Stenocephalidae Dallas, 1852 * Stenoviciidae Evans, 1956 † * Stictococcidae * Stigmacoccidae * Surijokocixiidae Shcherbakov, 2000 † * Taimyrocoridae Popov, 2016 † * Termitaphididae Myers, 1924 * Tessaratomidae Stål, 1864 * Tettigarctidae Distant, 1905 * Tettigometridae Germar, 1821 * Thaumastellidae Seidenstücker, 1960 * Thaumastocoridae Kirkaldy, 1908 * Thyreocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843 * Tingidae Laporte, 1832 * Torrirostratidae Yao & al., 2014 † * Triassocoridae Tillyard, 1922 † * Triozidae Löw, 1879 * Trisegmentatidae Zhang, Sun & Zhang, 1994 † * Tropiduchidae Stål, 1866 * Ulopidae * Urostylididae Dallas, 1851 * Veliidae Brullé, 1836 * Velocipedidae Bergroth, 1891 * Venicoridae Yao & al., 2012 † * Vetanthocoridae Yao & al., 2006 † * Weitschatidae † * Weiwoboidae Lin, Szwedo, Huang & Stroinski, 2010 † * Xishanidae Hong, 1981 † * Xylococcidae Pergrande, 1898 * Yetkhatidae Song, Szwedo & Bourgoin, 2019 † * Yuripopovinidae Azar, Nel, Engel, Garrouste & Matocq, 2011 † == Fianakaviana hita eto Madagasikara == Miisa mihoatra ny 70 ny fianakaviana ao amin' ny ''Hemiptera'' eto [[Madagasikara]]: * ''[[Acanthosomatidae]]'' (ohatra: vondron-karazana ''Mahea'' sy ''Noualhieridia'') * ''[[Achilidae]]'' (ohatra: ''Emeljanocarinus gargantua'') * ''[[Aleyrodidae]]'' (ohatra: ''Bemisia manihotis'') * ''[[Alydidae]]'' (ohatra: vondron-karazana ''Mirpeus'') * Anthocoridae * Aphididae * Aradidae * Asterolecaniidae * Belostomatidae * Berytidae * Caliscelidae * Calophyidae * Ceratocombidae * Cercopidae * Cerococcidae * ''[[Cicadellidae]]'' * ''[[Cicadidae]]'' (ahitana ny [[jorery]]) * ''[[Cimicidae]]'' (ahitana ny [[Tsipongo|apongo]]) * Cixiidae * ''[[Coccidae]]'' (les cochenilles) * Conchaspididae * Coreidae * Corixidae * Cydnidae * Delphacidae * ''[[Derbidae]]'' (ohatra: ''Paraphenice fluctus'') * Diaspididae * Dictyopharidae * Enicocephalidae * Eriococcidae * Eurybrachidae * ''[[Flatidae]]'' (ohatra: ''Phromnia rosea'') * Fulgoridae * Gelastocoridae * Gerridae * Hebridae * Helotrephidae * Hydrometridae * Issidae * Lecanodiaspididae * Lygaeidae * Margarodidae * Meenoplidae * Membracidae * Mesoveliidae * Miridae * Nabidae * Naucoridae * Nepidae * Notonectidae * Notonectidae * Ortheziidae * ''[[Parastrachiidae]]'' (hita teto amin' ny Nosy tamin' ny alalan' ny ''Dismegistus madagascariensis'') * Pentatomidae * Phylloxeridae * Piesmatidae * Plataspidae * Pleidae * ''[[Plokiophilidae]]'' (ohatra: ''Plokiophiloides steineri, Embiophila)'' * Pseudococcidae * Psyllidae * Pyrrhocoridae * ''Reduviidae'' * Rhopalidae * Rhyparochromidae * Ricaniidae * Saldidae * Schizopteridae * Scutelleridae * Tessaratomidae * Tingidae * Triozidae * Tropiduchidae * Veliidae == Jereo koa == {{commonscat}} [[Sokajy:Biby kely]] [[Sokajy:Hemiptera]] t6lh783bjwxscktxzfrvm3d7vizsj7y 0 301775 1149793 2026-08-28T09:18:07Z ~2026-43677-38 40632 Pejy fihodinana mankany [[Oniversiten' Antananarivo]] 1149793 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Oniversiten' Antananarivo]] srglk77jd0poku8db05uqwr2oy92kqh 0 301776 1149794 2026-08-28T09:25:47Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « '''Ramiarison Herinjatovo Aimé''', Ph.D., teraka tamin'ny 21 Janoary 1966 tao {{Madagasikara}}izy ary nahazo ny mari-pahaizana bakalorea momba ny [[toekarena]] tao amin'ny [[Oniversiten' Madagasikara]] tamin'ny 1988. Tamin'ny 1996, niditra tao amin'ny Sekoly Ambony momba ny Varotra ao amin'ny Oniversiten'i Meiji, [[Tokyo]], [[Japon]] izy ary nahazo ny mari-pahaizana bakalorea sy ny mari-pahaizana bakalorea momba ny varotra tamin'ny 1998 sy 2002. Profesora m... » 1149794 wikitext text/x-wiki '''Ramiarison Herinjatovo Aimé''', Ph.D., teraka tamin'ny 21 Janoary 1966 tao {{Madagasikara}}izy ary nahazo ny mari-pahaizana bakalorea momba ny [[toekarena]] tao amin'ny [[Oniversiten' Madagasikara]] tamin'ny 1988. Tamin'ny 1996, niditra tao amin'ny Sekoly Ambony momba ny Varotra ao amin'ny Oniversiten'i Meiji, [[Tokyo]], [[Japon]] izy ary nahazo ny mari-pahaizana bakalorea sy ny mari-pahaizana bakalorea momba ny varotra tamin'ny 1998 sy 2002. Profesora momba ny toekarena ao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo]], [[Madagasikara]] izy amin'izao fotoana izao<ref> (en)[https://www.ashinaga.org/en/about-us/kenjin-tatsujin/herinjatovo-aime-ramiarison/ Ashinaga]</ref> Nanomboka ny 29 oktobra 2025 izy no [[ Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola]] tamin'ny fanonganam-panjakana Governemanta Rajaonarison <ref>(fr) [https://newsmada.com/2025/10/29/dr-herinjatovo-aime-ramiarison-un-professeur-deconomie-a-la-tete-du-mef/ Dr. Herinjatovo Aimé Ramiarison : un professeur d’économie à la tête du MEF du 29 octobre 2025]</ref><ref>(fr) [https://www.mg.emb-japan.go.jp/itpr_ja/11_000001_00960.html Embassade du Japon: Visite de courtoisie auprès de S.E.M. Herinjatovo Aimé RAMIARISON, Ministre de l’Économie et des Finances]</ref> == Jereo koa == [[Sokajy: Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1966]] [[sokajy:Profesora ao amin'ny oniversiten' Antananarivo]] ru8dme6sukybtingjsidudmdscezq0k 1149805 1149794 2026-08-28T09:43:53Z ~2026-43677-38 40632 1149805 wikitext text/x-wiki '''Ramiarison Herinjatovo Aimé''', Ph.D., teraka tamin'ny 21 Janoary 1966 tao {{Madagasikara}}izy ary nahazo ny mari-pahaizana bakalorea momba ny [[toekarena]] tao amin'ny [[Oniversiten' Madagasikara]] tamin'ny 1988. Tamin'ny 1996, niditra tao amin'ny Sekoly Ambony momba ny Varotra ao amin'ny Oniversiten'i Meiji, [[Tokyo]], [[Japon]] izy ary nahazo ny mari-pahaizana bakalorea sy ny mari-pahaizana bakalorea momba ny varotra tamin'ny 1998 sy 2002. Profesora momba ny toekarena ao amin'ny [[Oniversiten' Antananarivo]], [[Madagasikara]] izy amin'izao fotoana izao<ref> (en)[https://www.ashinaga.org/en/about-us/kenjin-tatsujin/herinjatovo-aime-ramiarison/ Ashinaga]</ref> Nanomboka ny 29 oktobra 2025 izy no [[ Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola]] tamin'ny fanonganam-panjakana [[Governemanta Rajaonarison]] <ref>(fr) [https://newsmada.com/2025/10/29/dr-herinjatovo-aime-ramiarison-un-professeur-deconomie-a-la-tete-du-mef/ Dr. Herinjatovo Aimé Ramiarison : un professeur d’économie à la tête du MEF du 29 octobre 2025]</ref><ref>(fr) [https://www.mg.emb-japan.go.jp/itpr_ja/11_000001_00960.html Embassade du Japon: Visite de courtoisie auprès de S.E.M. Herinjatovo Aimé RAMIARISON, Ministre de l’Économie et des Finances]</ref> == Jereo koa == [[Sokajy: Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola malagasy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1966]] [[sokajy:Profesora ao amin'ny oniversiten' Antananarivo]] 4v5co48y1uat7snkqzgmzsnve16jjxy 14 301777 1149795 2026-08-28T09:26:45Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy: Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola]] [[sokajy:Minisitry malagasy]] » 1149795 wikitext text/x-wiki [[Sokajy: Minisitry ny Toekarena sy Fitantanam-bola]] [[sokajy:Minisitry malagasy]] d1wq7q1q88u6p8hzvarltn6u83uqp17 14 301778 1149796 2026-08-28T09:29:20Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Minisitry]] » 1149796 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Minisitry]] 11or24kwn5rg9vb1qy5d84ebn644eas 1149797 1149796 2026-08-28T09:30:37Z ~2026-43677-38 40632 1149797 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Minisitry]] [[Sokajy:Toekarena]] [[Sokajy:Fitantanam-bola]] qsdi2z0xw8jr0p1zl6kbh9iznc8ffyx 14 301779 1149800 2026-08-28T09:40:36Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Biby kely]] [[Sokajy:Insecta]] » 1149800 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Biby kely]] [[Sokajy:Insecta]] 8582gw0mdouquuwlr3ke3rvos65ls52 14 301780 1149801 2026-08-28T09:40:47Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Biby kely]] » 1149801 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Biby kely]] k221elvhagfq5ccub5xixog1x33p6uv 14 301781 1149803 2026-08-28T09:42:43Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Biby kely]] » 1149803 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Biby kely]] k221elvhagfq5ccub5xixog1x33p6uv 14 301782 1149807 2026-08-28T09:45:02Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Profesora]] [[Sokajy:Oniversiten' Antananarivo]] » 1149807 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Profesora]] [[Sokajy:Oniversiten' Antananarivo]] fmr74u53wgsszcf197tgoodzpbhmhuj 1149809 1149807 2026-08-28T09:45:20Z ~2026-43677-38 40632 1149809 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Profesora malagasy]] [[Sokajy:Oniversiten' Antananarivo]] b8m5pzzx2e0vhd73r6c6ul2i38oup4h 14 301783 1149810 2026-08-28T09:45:55Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Oniversite]] [[Sokajy:Antananarivo]] » 1149810 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Oniversite]] [[Sokajy:Antananarivo]] 7azcjdhptty5j66bcjpefen3bfehjte 14 301784 1149811 2026-08-28T09:48:34Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Profesora]] [[Sokajy:oniversite malagasy]] [[Sokajy:Asa]] » 1149811 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Profesora]] [[Sokajy:oniversite malagasy]] [[Sokajy:Asa]] 4dohvc0dcj7rlci12f8tewbjs4fbti1 14 301785 1149812 2026-08-28T09:48:55Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:oniversite]] » 1149812 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:oniversite]] b05t3979jrg1e3ren9dqruvfa5e826y 14 301786 1149813 2026-08-28T09:49:38Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:oniversite]] [[Sokajy:Asa]] » 1149813 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:oniversite]] [[Sokajy:Asa]] 5gskh7vfyx053vauuz0n4wy3sdv3aj7 14 301787 1149816 2026-08-28T09:57:01Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Fanatanjahan-tena]] » 1149816 wikitext text/x-wiki [[Sokajy:Fanatanjahan-tena]] bal26ef70mdzolt79mrttu0ctrjznik 0 301788 1149823 2026-08-28T10:59:53Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Vitsika mpanenona]] ho [[Oecophylla]] i Thelezifor 1149823 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Oecophylla]] kb0c0zyyjr61zhsgjwqtanbc4xksvcc 0 301789 1149826 2026-08-28T11:25:52Z Thelezifor 15140 nanova ny anaran'i [[Tsingala]] ho [[Tsingala (vondron-karazana)]] i Thelezifor 1149826 wikitext text/x-wiki #FIHODINANA [[Tsingala (vondron-karazana)]] j4ty93rjig9wuh95m0q8mg44cc9yttp 0 301790 1149830 2026-08-28T11:41:43Z ~2026-43677-38 40632 Pejy noforonina tamin'ny « [[File:Sametingsåpning - 51609646697 (Haakon).jpg|thumb|Haakon VIII]] '''Haakon VIII''', anarana feno'' Haakon Magnus avy any Norvezy'' (teraka ny 20 Jolay 1973 tao [[Oslo]]), no Mpanjakan'i {{Norvezy}} nanomboka ny 28 Aogositra 2026. Mpikambana ao amin'ny Tranon'i Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg izy, sampana kadety ao amin'ny Tranon'i [[Oldenburg]]. ==Ray aman-dreny == Zanakalahin'ny Mpanjaka [[Harald V.]] avy any Norvezy sy ny Mpanjakavavy Sonja... » 1149830 wikitext text/x-wiki [[File:Sametingsåpning - 51609646697 (Haakon).jpg|thumb|Haakon VIII]] '''Haakon VIII''', anarana feno'' Haakon Magnus avy any Norvezy'' (teraka ny 20 Jolay 1973 tao [[Oslo]]), no Mpanjakan'i {{Norvezy}} nanomboka ny 28 Aogositra 2026. Mpikambana ao amin'ny Tranon'i Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg izy, sampana kadety ao amin'ny Tranon'i [[Oldenburg]]. ==Ray aman-dreny == Zanakalahin'ny Mpanjaka [[Harald V.]] avy any Norvezy sy ny Mpanjakavavy Sonja i Haakon VIII. == Jereo koa == [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1973]] mqoux1obthsjmf1ajqo2r32js9pk53j 1149831 1149830 2026-08-28T11:43:07Z ~2026-43677-38 40632 1149831 wikitext text/x-wiki [[File:Sametingsåpning - 51609646697 (Haakon).jpg|thumb|Haakon VIII]] '''Haakon VIII''', anarana feno'' Haakon Magnus avy any Norvezy'' (teraka ny 20 Jolay 1973 tao [[Oslo]]), no Mpanjakan'i {{Norvezy}} nanomboka ny 28 Aogositra 2026. Mpikambana ao amin'ny Tranon'i Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg izy, sampana kadety ao amin'ny Tranon'i [[Oldenburg]]. ==Ray aman-dreny == Zanakalahin'ny Mpanjaka [[Harald V.]] avy any Norvezy sy ny Mpanjakavavy Sonja i Haakon VIII. ==Mpajakan'i Norvezy== *[[Haakon VII]] (1905-1957) *[[Olav V]] (1957-1991) *[[Harald V.]] (1991-2026) *[[Haakon VIII]] (1973-) == Jereo koa == [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1973]] et8opjtew9sy8a0po4nwzq2ozspgawf 1149836 1149831 2026-08-28T11:56:25Z ~2026-43677-38 40632 1149836 wikitext text/x-wiki [[File:Sametingsåpning - 51609646697 (Haakon).jpg|thumb|Haakon VIII]] '''Haakon VIII''', anarana feno'' Haakon Magnus avy any Norvezy'' (teraka ny 20 Jolay 1973 tao [[Oslo]]), no Mpanjakan'i {{Norvezy}} nanomboka ny 28 Aogositra 2026. Mpikambana ao amin'ny Tranon'i Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg izy, sampana kadety ao amin'ny Tranon'i [[Oldenburg]]. ==Ray aman-dreny == Zanakalahin'ny Mpanjaka [[Harald V.]] avy any Norvezy sy ny Mpanjakavavy Sonja i Haakon VIII. ==Mpajakan'i Norvezy== *[[Haakon VII]] (1905-1957) *[[Olav V]] (1957-1991) *[[Harald V.]] (1991-2026) *[[Haakon VIII]] (1973-) == Jereo koa == {{commonscat|Haakon VIII of Norway}} [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1973]] qcgwo1tduhcpl45uc7fccymg3d4srdq 1149837 1149836 2026-08-28T11:57:39Z ~2026-43677-38 40632 1149837 wikitext text/x-wiki [[File:Sametingsåpning - 51609646697 (Haakon).jpg|thumb|Haakon VIII]] '''Haakon VIII''', anarana feno'' Haakon Magnus avy any Norvezy'' (teraka ny 20 Jolay 1973 tao [[Oslo]]), no Mpanjakan'i {{Norvezy}} nanomboka ny 28 Aogositra 2026. Mpikambana ao amin'ny Tranon'i Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg izy, sampana kadety ao amin'ny Tranon'i [[Oldenburg]]. ==Ray aman-dreny == Zanakalahin'ny Mpanjaka [[Harald V.]] avy any Norvezy sy ny Mpanjakavavy Sonja i Haakon VIII. ==Mpajakan'i Norvezy== *[[Haakon VII]] (1905-1957) *[[Olav V]] (1957-1991) *[[Harald V.]] (1991-2026) *[[Haakon VIII]] (1973-) == Jereo koa == {{commonscat|Haakon VIII of Norway}} [[de:Hakkon VIII. von Norwegen]] [[Sokajy:Mpanjakan'i Norvezy]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1973]] mag52u1znfn22vaq8vksvdk7kxgmbmr