Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Aizanville
0
128940
1150289
1034029
2026-09-05T15:25:23Z
CommonsDelinker
112
Removing [[:c:File:Aizanville_74180.jpg|Aizanville_74180.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Aizanville 74180.jpg|]].
1150289
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|48.108|4.896}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Aizanville
|sary=
|firenena={{Frantsa}}
|faritany=[[Grand Est]]
|velarantany=3.5
|isam-ponina=28
|ben'ny tanàna=Bernard Guerber
}}
I '''Aizanville''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Chaumont, ao amin'ny departemantan'i [[Haute-Marne]], ao amin'ny faritr'i [[Grand Est]], ao [[Frantsa]].
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 52005.
I Bernard Guerber no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Trois Forêts
== Jeografia ==
Ny isam-ponin'i Aizanville dia 28 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.108° ary 4.896° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
== Rohy ivelany ==
* : Tranonkala
* [http://www.communes.com/recherche/?q=Aizanville Eo amin'i www.communes.com]
<references/>
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Haute-Marne]]
nfz2lmm02awbgnnwb32cxflelqwqgtf
Lars Hinrichs
0
209023
1150301
1022111
2026-09-06T08:47:53Z
Mozamaniac
40946
New image
1150301
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Lars Hinrichs
|teraka=18 Desambra 1976
|maty=
|firenena=Alemaina
|mpiaraka=
|asa=
* [[injeniera]]
|taona niasàna=
}}
[[File:Lars Hinrichs (2026).jpg|thumb|Lars Hinrichs (2026)]]
'''Lars Hinrichs''' dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i [[Alemaina]] teraka ny 18 Desambra 1976
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:injeniera]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1976]]
nwql9x0tnagg7op5084sf614zsonj0g
Max Himmelheber
0
221568
1150299
1022838
2026-09-06T06:40:35Z
Ittoqqortoormiit
38063
/* Rohy ivelany */
1150299
wikitext
text/x-wiki
{{infobox olona
|sary=
|anarana=Max Himmelheber
|teraka=24 Aprily 1904
|maty=17 Desambra 2000
|firenena=Alemaina
|mpiaraka=
|asa=
* [[mpamorona]]
* [[mpiantoka]]
|taona niasàna=
}}
'''Max Himmelheber''' dia mpamorona, mpiantoka mizaka ny zom-pirenen'i [[Alemaina]] teraka ny 24 Aprily 1904 ary maty ny 17 Desambra 2000
== Jereo koa ==
* [[Biôgrafia]]
===Rohy ivelany===
{{Commonscat}}
* Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com] {{Wayback|url=https://www.freebase.com/ |date=20160501004947 }}
[[sokajy:Biôgrafia]]
{{vangovango}}
[[sokajy:mpamorona]]
[[sokajy:mpiantoka]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1904]]
[[sokajy:Maty tamin'ny taona 2000]]
7olunnpjxeor0ltx1xblrbmimfkwzb1
Régis Rajemisa Raolison
0
230028
1150292
1147728
2026-09-05T15:56:23Z
TinahLuce23
39583
1150292
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Régis Rajemisa Raolison, Hajia.jpg|vignette|[[Hajia]] misy ny sarin' i Régis Rajemisa Raolison]]{{Infobox olona|anarana=Régis Rajemisa Raolison|teraka=8 Mey 1913|toerana=Antsiranana|maty=19 jona 1990|firenena=Madagasikara|asa=Mpampianatra|asa hafa=Mpanoratra|taona niasana=1932}}
I [[Régis Rajemisa Raolison]] (1913–1990) dia mpanoratra malagasy nisongadina tamin' ny fanoratana boky fampiarana ny [[Fitsipiteny malagasy|fitsipiky ny teny malagasy]] toa an' ''[[Isambilo]]'', ny [[Fiteny mamiko|''Fiteny mamiko'']], ny fanoratana tononkalo, sy [[rakibolana]]. Mpanoratra, poeta, mpikaroka, mpampianatra, mpanao gazety ary akademisiana i Régis Rajemisa Raolison.
== Fiainana manokana ==
Teraka tamin' ny 8 Mey 1913 tany [[Antsiranana]] raha niasa nanao raharaham-panjakana tany rainy sy reniny: Gouvernora Edouard Rajemisa sy Victoire Razaivelo. Avy ao [[Ambatoroka]] no fiavian'ny rainy ary [[Ankadindambo-Ambohimangakely]] ([[Antananarivo]]) Kosa no nisy ny reniny.
Nampakatra ho vady an- dRamatoa Julienne Razanajao izy ny taona 1942 izay nanampy azy fatratra hatrany tamin' ny fanomezana hery sy torohevitra. Roa lahy sy telo vavy no naterany ary miisa telo ambin' ny folo ny zafikeliny ankehitriny.
Ny 19 jona 1990 koa izy no nodimandry ary milevina ao Ankadindambo-Ambohimangakely.[https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-83.html]
Ny taona 1921 izy no niditra nianatra voalohany tao amin'ny sekolim-panjakana Ambinanindrano, nitohy tao amin'ny sekolim-pinoana Frères Maristes Betafo sy Antsirabe ny taona 1922, ary tao amin'ny Frères Des Écoles Chretiennes Ambositra ny taona 1923, ary ny taona 1924 tao Andohalo.<ref name=":0">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-83.html</ref>
{{Infobox olona}}
{{Infobox olona}}
=== Asany ===
[[Sary:Rakibolana Malagasy.jpg|vignette|221x221px|''[[Rakibolana malagasy]]'', nosoratan' i Régis Ralemisa Raolison]]Mpampianatra i Régis Rajemisa Raolison. Taorian'ny fahavitan'ny fianarany ambaratonga faharoa izy (1931) no nirotsaka tamin' ny fampianarana. Tao amin' ny Misiona katolika Manjakandriana no nanombohany ny taona 1932, avy eo tao amin' ny Kolejy Masina-Misely nampanomana CESD (1933-1942). Nifindra tao amin' ny Kolejy iray tsy miankina "Institution Vigny" izy ny taona 1943-1946. Niverina indray tao amin' ny Kolejy Masina-Misely izy nampianatra ambaratonga faharoa ny taona 1947-1957. Voaray hanao raharahan' ny Chef de cabinet tao amin' ny Ministeran' ny Fahasalamana izy (1957-1958), ary dia tafajanona tamin' ny fanjakana (sampana fampianarana) ka nomena toeran' ny mpiandraikitra lefitra tamin' ny sampan-draharaha iray vaovao (Centre d'études et d'information sur la langue et la civilisation malgaches), sady nampianatra sy niasa teny amin' ny Oniversite sy tamin' ny Lycées (1959-1973).
Tsy mpampianatra ihany anefa izy, fa mpanoratra ihany koa; maro karazana ireo boky nosoratany tao anatin' ny dimampolo taona mahery, satria tamin' ny taona 1935 no nanoratany voalohany.
== Asa soratra ==
[[Sary:Grammaire malgache - Régis Rajemisa Raolison.jpg|vignette|222x222px|''Grammaire malgache'', nosoratan' i Régis Ralemisa Raolison]]
Karazany maro ny asa soratr'i Régis Rajemisa Raolison, anisan'izany ny boky fampianarana, ny tantara foronina, tantara filalao an-dampihazo, tantara fihaino amin'ny onjam-peo sy tantara indray miseho, sombin-tantara, amboaran-tantara miendrika angano, boky fikarohana, gazety ara-tsiansa natokana ho an'ny fandalinana ny kolontsaina sy ny teny malagasy, Rakibolana. Maro araka izany ny asa soratra nataon' i Régis Rajemisa Raolison, ka anisan' izany ireto tanisaina manaraka ireto:
*''Ady anaty;''
*''Dictionnaire Historique et Géographique'' (1966);
*''Fianarana ny Fitsipi-pitenenana malagasy;''
*''Fiteny mamiko: kilasy fahatelo'' (1967);
*''Fiteny mamiko: kilasy fahefatra'' (1972);
*''Fitsipi-panoratana Malagasy;''
*''Fomba aman-pahendena malagasy'' (1972);
*''Grammaire Malgache'' (1971);
*''Isambilo;''
*''Les Poètes Malgaches d'expression française;''
*''Mamy ve ny miaina;''
*''Mba olom-banona;''
*''Mba zovy kosa ho' aho?'' (tononkalo);
*''Misy very anjara;''
*Ny akany nahafoizana (tononkalo);
*''Ny Fanantenana'' (tononkalo);
*''Ny hakon' ny Fahatsiarovana'' (tononkalo);
*Kilalaon'afo (boky);
*''Rakibolana malagasy'' (1985)
*''Ratolojanahary;''
*''Rivo-doza;''
*''Tononkalo sy lahatsoratra: kilasy fahadimy, kilasy fahenina;''
*''Tsingerim-panina;''
*''Vakoka: Dictionnaire des Synonymes de la Langue Malgache'' (1948).
== Asa fanaovan-gazety ==
Nanamarika an'i Régis Rajemisa Raolison ihany koa ny asa fanaovan-gazety. <ref name=":0" />
Ny taona 1935 sy 1936 dia sady tonian-dahatsoratra izy no mpanoratra niaraka tamin'i Jacques Rabemananjara ny "Revue des jeunes de Madagascar". Ny taona 1945 hatramin'ny 1948 dia sady tonian-dahatsoratra izy no mpanoratra niaraka tamin'i Elie Charles Abraham ny gazety literera amin'ny teny malagasy sy frantsay "Eto anivon'ny riaka" sy ny "L'île Australe". Efa lehiben'ny fanaparitahana sy tonian-dahatsoratra hoan'ny gazety "La voix malgache" ihany koa izy. Ankoatra ireo dia nisehatra tamin'ny gazety politika, sosialy ary literera izy, toy ny gazety "L'action malgache", izay niarahany nanorina niaraka tamin'i Alexis Bezaka sy Rakoto Raomandah.<ref name=":0" />
== Fikambanana misy azy ==
* [[Havatsa-UPEM]] filohan' ny Fikambanana izy hatramin' ny taona niorenany (1952)
* Académie Malgache (nanomboka tamin' ny 1957)
== Mari-boninahitra aman-pankasitrahana ==
* Chevalier de l'Ordre du Mérite de Madagascar 1962
* Mari-Pankasitrahana avy amin' ny Ministeran' ny Fanolokoloana sy Zavakanto Revolisionera 1981
* Officier de l'Ordre des Arts et des Lettres (République française) 1981
* Chevalier de l'Ordre National 1964
* Officier de l'Ordre National 1978
* Commandeur de l'Ordre National 1983
== Jereo koa ==
* [[Lisitry ny mpanoratra malagasy]]
== Loharano ==
* "[http://tenymalagasy.org/bins/teny2/rajemisaraolisonregis?w=rajemisaraolisonregis Régis Rajemisa Raolison]", ''tenymalagasy.org''
* https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-83-1.html
[[Sokajy:Mpanoratra malagasy]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1913]]
[[Sokajy:Maty tamin'ny taona 1990]]
fveg11p48edsxhaaz8ch7m5vid3l3tl
Babakoto
0
263889
1150297
1148494
2026-09-06T05:44:41Z
CommonsDelinker
112
Removing [[:c:File:INDRY_à_Andasibe_Madagascar_01.jpg|INDRY_à_Andasibe_Madagascar_01.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Minorax|Minorax]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Hariniaina14|]].
1150297
wikitext
text/x-wiki
[[File:Indri_(Indri_indri)_(7620904288).jpg|thumb|right|Babakoto ao [[Andasibe-Mantadia]] tamin' ny taona 2004]]
[[Sary:INDRY à Andasibe Madagascar 02.jpg|vignette|Babakoto tao Andasibe 2026]]
Ny '''babakoto''' na '''endrina''' dia ny lehibe indrindra amin' ny karazana gidro<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/114465 <small>Folia Primatologica - Female Dominance in ''Indri indri''</small>]</ref>. 64 hatramin' ny 72 sm ny halavany ary milanja 6 hatramin' ny 9,5 kg izy.<ref>{{Cite web |title=<small>New England Primate Conservancy - Indri</small> |url=https://www.neprimateconservancy.org/indri.html |accessdate=2019-07-16 |archivedate=2019-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190716110242/https://www.neprimateconservancy.org/indri.html }}</ref> Mainty sy fotsy ny volon' ny babakoto. Tena kely ny rambony.
Biby mpivoaka andro ny babakoto (miasa mandritra ny andro). Tokam-bady sady miara-belona amin' ny fianakaviana kely anatin' ny [[alamorana]] ny babakoto. Mitabataba ny vondrona babakoto izay mifadray tsy tapaka amine'ny vondrona babakoto hafa.
Mihinana ravina sy voankazo ary vony ny babakoto. Iray amin' ireo biby izay tsy miaina amin' ny zoo ny babakoto.<ref>[https://www.madamagazine.com/en/die-singenden-lemuren/ <small>Mada Magazine: The Singing Lemurs: Indri</small>]</ref> Tandindonin-doza ka voaaro ny babakoto. Tsy misy babakoto ny any ivelan' i [[Madagasikara]].<ref>{{Cite web |title=<small>Madagascar Tribune - Les lémuriens « Indri-indri » menacés de disparition</small> |url=https://www.madagascar-tribune.com/Les-lemuriens-Indri-indri-menaces-de-disparition-23675-23675.html |access-date=2023-01-22 |archive-date=2023-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122115913/https://www.madagascar-tribune.com/Les-lemuriens-Indri-indri-menaces-de-disparition-23675-23675.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=<small>New England Primate Conservancy - Indri</small> |url=https://www.neprimateconservancy.org/indri.html |accessdate=2019-07-16 |archivedate=2019-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190716110242/https://www.neprimateconservancy.org/indri.html }}</ref>
== Toetra mampiavaka azy: ==
Ny fomba fiainany mivady:
N'y babakoto dia biby tsy mampirafy .[https://neprilmateconservancy.org]
* '''Andro iainana manontolo''': Mifidy vady tokana ny babakoto lahy sy vavy ary miara-mierina mandra-pahafaty.
* '''Tsy misaraka''': Tsy miova vady izy ireo raha tsy hoe maty angamba ny iray tamin'ireo mpivady.
* '''Fiarovana ny faritany''': Miara-miaro ny ala sy ny faritany misy azy ny mpivady sy ny zanany.
* '''Fifandraisana amin'ny hira''': Miara-mihira ny lahy sy ny vavy isa-maraina mba hanamafisana ny fatoram-panambadiany sy hampitandremana ny hafa.
Ny firafitry ny fianakaviana:[https://"animaldiversity.org]
Eo amin'ny 7 hatramin'ny 8taona eo n'y babakoto mitady vady Ary miaina 45 ka hatramin'ny 55taona ny faharetany.
* Tsy manambady fianakavina na havana ny babakoto.
* '''Fianakaviana kely''': Ny fianakavian'ny babakoto dia ahitana ny ray, ny reny, ary ireo zanany mbola kely.
* '''Fiterahana voafetra''': Indray miteraka isaky hisy 2 na 3 taona eo ho eo ny babakoto vavy, ka tena tsinjovina fatratra ny fitaizana ny kely.
== Jereo koa ==
* [[Hira (maky)]]
* [[Varika]]
* [[Maky]]
* [[Sifaka]]
* [[Gidro]]
* [[Tontolo iainana eto Madagasikara]]
==Tsiahy==
[[Sokajy:Biby mampinono]]
[[sokajy:Maky]]
[[Sokajy:Primata]]
l62neg5x60rebaytyvd27t1a4f40qbs
1150298
1150297
2026-09-06T05:44:44Z
CommonsDelinker
112
Removing [[:c:File:INDRY_à_Andasibe_Madagascar_02.jpg|INDRY_à_Andasibe_Madagascar_02.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Minorax|Minorax]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Hariniaina14|]].
1150298
wikitext
text/x-wiki
[[File:Indri_(Indri_indri)_(7620904288).jpg|thumb|right|Babakoto ao [[Andasibe-Mantadia]] tamin' ny taona 2004]]
Ny '''babakoto''' na '''endrina''' dia ny lehibe indrindra amin' ny karazana gidro<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/114465 <small>Folia Primatologica - Female Dominance in ''Indri indri''</small>]</ref>. 64 hatramin' ny 72 sm ny halavany ary milanja 6 hatramin' ny 9,5 kg izy.<ref>{{Cite web |title=<small>New England Primate Conservancy - Indri</small> |url=https://www.neprimateconservancy.org/indri.html |accessdate=2019-07-16 |archivedate=2019-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190716110242/https://www.neprimateconservancy.org/indri.html }}</ref> Mainty sy fotsy ny volon' ny babakoto. Tena kely ny rambony.
Biby mpivoaka andro ny babakoto (miasa mandritra ny andro). Tokam-bady sady miara-belona amin' ny fianakaviana kely anatin' ny [[alamorana]] ny babakoto. Mitabataba ny vondrona babakoto izay mifadray tsy tapaka amine'ny vondrona babakoto hafa.
Mihinana ravina sy voankazo ary vony ny babakoto. Iray amin' ireo biby izay tsy miaina amin' ny zoo ny babakoto.<ref>[https://www.madamagazine.com/en/die-singenden-lemuren/ <small>Mada Magazine: The Singing Lemurs: Indri</small>]</ref> Tandindonin-doza ka voaaro ny babakoto. Tsy misy babakoto ny any ivelan' i [[Madagasikara]].<ref>{{Cite web |title=<small>Madagascar Tribune - Les lémuriens « Indri-indri » menacés de disparition</small> |url=https://www.madagascar-tribune.com/Les-lemuriens-Indri-indri-menaces-de-disparition-23675-23675.html |access-date=2023-01-22 |archive-date=2023-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122115913/https://www.madagascar-tribune.com/Les-lemuriens-Indri-indri-menaces-de-disparition-23675-23675.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=<small>New England Primate Conservancy - Indri</small> |url=https://www.neprimateconservancy.org/indri.html |accessdate=2019-07-16 |archivedate=2019-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190716110242/https://www.neprimateconservancy.org/indri.html }}</ref>
== Toetra mampiavaka azy: ==
Ny fomba fiainany mivady:
N'y babakoto dia biby tsy mampirafy .[https://neprilmateconservancy.org]
* '''Andro iainana manontolo''': Mifidy vady tokana ny babakoto lahy sy vavy ary miara-mierina mandra-pahafaty.
* '''Tsy misaraka''': Tsy miova vady izy ireo raha tsy hoe maty angamba ny iray tamin'ireo mpivady.
* '''Fiarovana ny faritany''': Miara-miaro ny ala sy ny faritany misy azy ny mpivady sy ny zanany.
* '''Fifandraisana amin'ny hira''': Miara-mihira ny lahy sy ny vavy isa-maraina mba hanamafisana ny fatoram-panambadiany sy hampitandremana ny hafa.
Ny firafitry ny fianakaviana:[https://"animaldiversity.org]
Eo amin'ny 7 hatramin'ny 8taona eo n'y babakoto mitady vady Ary miaina 45 ka hatramin'ny 55taona ny faharetany.
* Tsy manambady fianakavina na havana ny babakoto.
* '''Fianakaviana kely''': Ny fianakavian'ny babakoto dia ahitana ny ray, ny reny, ary ireo zanany mbola kely.
* '''Fiterahana voafetra''': Indray miteraka isaky hisy 2 na 3 taona eo ho eo ny babakoto vavy, ka tena tsinjovina fatratra ny fitaizana ny kely.
== Jereo koa ==
* [[Hira (maky)]]
* [[Varika]]
* [[Maky]]
* [[Sifaka]]
* [[Gidro]]
* [[Tontolo iainana eto Madagasikara]]
==Tsiahy==
[[Sokajy:Biby mampinono]]
[[sokajy:Maky]]
[[Sokajy:Primata]]
6uf9glje0lnl9tusf79zh9d39p4qwdx
Varika
0
263946
1150295
1148496
2026-09-06T05:44:36Z
CommonsDelinker
112
Removing [[:c:File:INDRY_à_Andasibe_Madagascar_le_26_juillet_2026_04.jpg|INDRY_à_Andasibe_Madagascar_le_26_juillet_2026_04.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Minorax|Minorax]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by
1150295
wikitext
text/x-wiki
[[File:Common_brown_lemur_(Eulemur_fulvus)_male.jpg|thumb|right|Varika]]
[[Sary:Des INDRY à Andasibe Madagascar 04.jpg|vignette|varika à Andasibe Madagascar le 26 juillet 2026]]
Ny '''varika''' dia karazam-biby ao amin' ny fianakaviana ''Lemuridae''. Hita eto [[Madagasikara]] ary efa nampidirina tany [[Mayotte]] koa. '''''Eulemur fulvus''''' no anarany ara-tsiansa
Hatramin' ny taona 2000, ny varika dia nozaraina ho zana-karazana enina:
* ''Eulemur fulvus fulvus''
* ''Eulemur fulvus albifrons''
* ''Eulemur fulvus sanfordi''
* ''Eulemur fulvus rufus''
* ''Eulemur fulvus albocollaris''
* ''Eulemur fulvus collaris''
== Jereo koa ==
* [[Hira (maky)]]
* [[Maky]]
* [[Babakoto]]
* [[Gidro]]
* [[Sifaka]]
* [[Tontolo iainana eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Biby mampinono]]
[[sokajy:Maky]]
[[Sokajy:Primata]]
kngunvn3ui7ka4say213wfe7fcgqs5y
1150296
1150295
2026-09-06T05:44:39Z
CommonsDelinker
112
Removing [[:c:File:Des_INDRY_à_Andasibe_Madagascar_04.jpg|Des_INDRY_à_Andasibe_Madagascar_04.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Minorax|Minorax]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Hariniaina14|]].
1150296
wikitext
text/x-wiki
[[File:Common_brown_lemur_(Eulemur_fulvus)_male.jpg|thumb|right|Varika]]
Ny '''varika''' dia karazam-biby ao amin' ny fianakaviana ''Lemuridae''. Hita eto [[Madagasikara]] ary efa nampidirina tany [[Mayotte]] koa. '''''Eulemur fulvus''''' no anarany ara-tsiansa
Hatramin' ny taona 2000, ny varika dia nozaraina ho zana-karazana enina:
* ''Eulemur fulvus fulvus''
* ''Eulemur fulvus albifrons''
* ''Eulemur fulvus sanfordi''
* ''Eulemur fulvus rufus''
* ''Eulemur fulvus albocollaris''
* ''Eulemur fulvus collaris''
== Jereo koa ==
* [[Hira (maky)]]
* [[Maky]]
* [[Babakoto]]
* [[Gidro]]
* [[Sifaka]]
* [[Tontolo iainana eto Madagasikara]]
[[Sokajy:Biby mampinono]]
[[sokajy:Maky]]
[[Sokajy:Primata]]
0kp439s669h5nlcp60ejzq07phk9b1k
Faritra Androy
0
278530
1150291
1133052
2026-09-05T15:45:49Z
Thelezifor
15140
1150291
wikitext
text/x-wiki
{{infobox Faritra
| firenena = {{Madagasikara}}
| renivohi-paritra =[[Ambovombe|Ambovombe-Androy]]
| distrika = 4
| ben'ny tanàna =
| isam-ponina = 903376
| velarantany = 19317
| faritany = [[Faritanin' i Toliara|Toliara]]
| laharam-pehintany = -----
| laharan-jarahasina = -----
| sary =Madagascar_-_Androy_region.jpg
}}
Ny '''Faritra Androy''' dia iray amin' ny [[Faritra eto Madagasikara|faritra]] 23 eto [[Madagasikara]]. Ao amin' ny [[Faritanin' i Toliara]] ao amin' ny tapany atsimon' ny Nosy no misy azy. [[Ambovombe|Ambovombe-Androy]] no renivohiny. Manana velarana mirefy 19 317 <abbr>km<sup>2</sup></abbr> io faritra io. Saro-dalana izy sady maina tsy ampy rano. Ny vahoaka [[antandroy]] no mponina betsaka ao. Ny isan' ny mponina dia 903 376 tamin' ny taona 2018. Ny isan' ny mponina ao amin' ilay faritra dia tombanana ho 1 328 000 eo ho eo tamin' ny taona 2021. Avy amin' ny anaran' ny zavamaniry hoe [[Roipitika|roy]] ny anaran' io faritra io.
Ao amin' ity faritra ity no ahitana ny [[Distrikan' Ambovombe]], ny [[Distrikan' i Bekily]], ny [[Distrikan' i Beloha]] ary ny [[Distrikan' i Tsiombe]].
== Jeôgrafia ==
=== Toerana misy azy sy refiny ===
Any amin' ny farany atsimo amin' i [[Madagasikara]] no misy ny Faritra Androy izay manana velarana 19 350 km<sup>2</sup>. Ny hakitroky ny mponina dia 13 mp/km<sup>2</sup>. Ny tanin’ ny [[Bara]] no mamaritra azy avy ao avaratra, ny [[Ranomasimbe Indianina]] sy ny [[Lakandranon' i Môzambika]] ny ao atsimo, ny [[Faritra Anosy]] no ao atsinanana sy avaratra ary ny [[Faritra Atsimo-Andrefana]] no ao andrefana.
Taloha dia tao amin’ ny [[Faritanin' i Toliara|Faritany Mizaka Tenan' i Toliara]] ny Faritra Androy. Ahitana distrika efatra ([[Distrikan' Ambovombe|Ambovombe]], [[Distrikan' i Tsiombe|Tsihombe]], [[Distrikan' i Bekily|Bekily]] ary [[Distrikan' i Beloha|Beloha]]) sy [[Kaominina ao Madagasikara|kaominina]] 51 ary [[fokontany]] 881 ny ao aminy.
=== Toetany ===
[[Sary:Androy Scenery (9597374909).jpg|vignette|310x310px|Endriky ny tany any Androy]]
Voasokajy ao anatin’ ny faritra maina eto [[Madagasikara]] ny Faritra Androy, izay manana [[Rotsa-drano|rotsak' orana]] 400 mm eo ho eo isan-taona ary sala-[[Mari-pana|maripana]] 28 °C. Mihena be ny rotsak' orana avy amin' ny faritra avaratra mianatsimo any amin’ ny morontsiraka. Tsy marin-toerana ny rotsak' orana, ary ny elanelan-kafana dia miovaova sady lehibe ka matetika mahatonga ny fahasimban’ ny tany efa karankaina. Misy fiantraikany mivantana amin' ny asa fiveloman’ ny mponina izany.
Ny vanin-taona mafana dia eo anelanelan' ny Ôktôbra sy Avrily ary 24 °C ny sala-maripana isam-bolana, ka ny volana Janoary no manana maripana ambony indrindra. Ny vanim-potoana mangatsiaka dia ny volana Mey hatramin' ny Septambra izay manana maripana 19 °C mandritra ny volana Jona sy Jolay. Ny [[Haintany|hain-tany]] dia misy fiovaovana mitsigerina isaky ny valo ka hatramin' ny folo taona. Iharan’ ny rivotra mahery sy maina avy any atsimo, atao hoe ''Tiokatimo'' ny Faritra Androy.
=== Rano sy tambajotran-drano ===
[[Sary:Rivers of southern Madagascar OSM.png|vignette|250x250px|Tambajotran-drano any amin' ny tapany atsimon' i [[Madagasikara]]]]
Ony telo lehibe no mandrafitra ny tambajotran-drano ao amin' ny Faritra Androy, dia i [[Mandrare]] ao amin’ ny tapany avaratra amin’ ny [[Distrikan' Ambovombe]], i [[Manambovo]] ao amin’ ny [[Distrikan' i Tsiombe]], i [[Menarandra]] ao amin’ ny [[Distrikan' i Bekily]] sy ao amin’ ny [[Distrikan' i Beloha]]. Tsy maharitra anefa ny rano ao amin' ireo renirano ireo ary misy ny vanim-potoana maha kely ny rano ao aminy mandritra ny fotoana maharitra amin’ ny main-tany, amin' ny Avrily ka hatramin' ny Septambra. Izany toe-javatra izany no mahatonga ny olana eo amin’ ny fahazoana rano any Androy.
Sady tsy ampy ny rano no maloto ka tsy mendrika hosotroin' olombelona. Ny rano avy amin' ny lava-drano dia somary masira noho ny fandrosoan' ny rano avy amin’ ny [[ranomasina]], ka ny biby fiompy no sahaza azy. Misy fiantraikany ratsy amin’ ny tany anirian-kazo sy ny tany fambolena izany noho ny rano masira, ka mampitombo ny olan’ ny tsy fahampian-tsakafo.
== Mponina sy toekarena ==
Tamin' ny taona 2013 ny totalin' ny mponina ao amin' ny Faritra Androy dia 733 933 mponina, miaraka amin' ny taham-pitomboana 2,7 % (midika izany fa hitombo avo roa heny ny isan' ny mponina ao anatin' ny 25 taona raha tsy mihena). Ny mponina dia saika [[Antandroy|Tandroy]] ("mponin' ny kirihitr' ala") na [[Karimbola|Karembola]] (any atsimo andrefana), ary vitsy dia vitsy ny [[Antanosy]], ny [[Mahafaly]], ny [[Merina]] ary [[Betsileo]] hita ao. Tombanana ho 150 000 ny Tandroy monina any amin' ny faritra hafa amin' ny Nosy, maro amin' izy ireo no nifindra toerana noho ny mosary miverimberina any amin' ny Faritra Androy.
Tamin' ny taona 2013 dia olona 349 675 eo ho eo - saika ny antsasaky ny mponina ao Androy - no nipetraka tao amin' ny [[Distrikan' Ambovombe]], izay manana hakitroka 60/km<sup>2</sup>. Ny sisin-tany manamorona ny morontsiraka atsimo-atsinanana no be mponina indrindra. Ny [[Distrikan' i Bekily]] dia nisy mponina 164 751 (32/km<sup>2</sup>), ny [[Distrikan' i Beloha]] 109 361 (23/km<sup>2</sup>) ny ary ny [[Distrikan' i Tsiombe]] 110 147 (50/km<sup>2</sup>).
Tombanana ho 1 328 000 eo ho eo ny isan' ny mponina ao amin' ilay faritra tamin' ny taona 2021.
Ahitana tetikasa maro isan-karazany sy mpamatsy vola maro, nanao tetikasa hanalefahana ny fiantraikan’ ny [[Haintany|hain-tany]] ny Faritra Androy, nefa ny betsaa min' ireo ny tsy mahomby, noho ny hakelin’ ny fandraisana anjaran' ny mponina amin' ny famolavolana sy fanatanterahana izany tetikasa izany.
Tao anatin' ny tsy fanjarian-tsakafo mahery vaika tamin' ny taona 2021 ny ampahany betsaka amin' ny mponina. Ny vanim-potoan' ny hain-tany miverimberina (hamafisin' ny vokatry ny fiovan' ny toetany sy ny fanaovana tavy sy ny fandripahana ala) sy ny fitomboan' ny mponina ary ny tsy fahampian' ny tetikasa fampandrosoana no antony.
== Fitantanana ==
Mizara ho distrika efatra ny Faritra Androy, izay mizara ho [[kaominina]] 56, izay misy [[fokontany]] miisa 881.
=== Distrika ===
Ireto ireo distrika efatra mandrafitra ny Faritra Androy:
* [[Distrikan' Ambovombe]]
* [[Distrikan' i Bekily]]
* [[Distrikan' i Beloha]]
* [[Distrikan' i Tsiombe]]
=== Kaominina ===
==== Kaominina ao amin' ny Distrikan' Ambovombe ====
Ireto ny kaominina ao amin' ny Distrikan' Ambovombe: [[Ambanisarike]] - [[Ambazoa]] - [[Ambohimalaza (Ambovombe)|Ambohimalaza]] - [[Ambonaivo]] - [[Ambondro]] - [[Ambovombe]] - [[Ampamata]] - [[Andalatanosy]] - [[Anjeky Ankilikira]] - [[Antanimora Sud]] - [[Imanombo]] - [[Erada]] - [[Jafaro]] - [[Maroalomainty]] - [[Maroalopoty]] - [[Marovato Befeno]] - [[Sihanamaro]]
==== Kaominina ao amin' ny Distrikan' i Bekily ====
Ireto ny kaominina ao amin' ny Distrikan' i Bekily: [[Ambahita]] - [[Ambatosola]] - [[Anivorano Mitsinjo]] - [[Anja Nord]] - [[Ankaranabo Nord]] - [[Antsakoamaro]] - [[Bekitro]] - [[Belindo Mahasoa]] - [[Beraketa]] - [[Beteza]] - [[Bevitiky]] - [[Manakompy]] - [[Maroviro]] - [[Morafeno Bekily]] - [[Tanambao Tsirandrana]] - [[Tanandava (Bekily)|Tanandava]] - [[Tsikolaky]] - [[Vohimanga]]
==== Kaominina ao amin' ny Distrikan' i Beloha ====
Ireto ny kaominina ao amin' ny Distrikan' i Beloha: [[Beloha]] - [[Kopoky]] - [[Marolinta]] - [[Tranoroa]] - [[Tranovaho]]
==== Kaominina ao amin' ny Distrikan' i Tsiombe ====
Ireto ny kaominina ao amin' ny Distrikan' i Tsiombe: [[Antaritarika]] - [[Betanty]] ([[Faux-Cap]]) - [[Imongy]] - [[Marovato (Tsihombe)|Marovato]] - [[Tsihombe|Tsiombe]] - [[Nikoly (kaominina)|Nikoly]] - [[Anjampaly]] - [[Behazomanga]]
== Jereo koa ==
'''Faritany sy faritra eto Madagasikara''':
* [[Faritanin' Antananarivo]] ([[Faritra Itasy]] - [[Faritra Analamanga|Analamanga]] - [[Faritra Bongolava|Bongolava]] - [[Faritra Vakinankaratra|Vakinankaratra]])
* [[Faritanin' Antsiranana]] ([[Faritra Diana]] - [[Faritra Sava|Sava]])
* [[Faritanin' i Fianarantsoa]] ([[Faritra Atsimo-Atsinanana]] - [[Faritra Amoron' i Mania|Amoron' i Mania]] - [[Faritra Ihorombe|Ihorombe]] - [[Faritra Matsiatra Ambony|Matsiatra Ambony]] - [[Faritra Vatovavy|Vatovavy]] - [[Faritra Fitovinany|Fitovinany]])
* [[Faritanin' i Mahajanga]] ([[Faritra Boeny]] - [[Faritra Betsiboka|Betsiboka]] - [[Faritra Melaky|Melaky]] - [[Faritra Sofia|Sofia]])
* [[Faritanin' i Toamasina]] ([[Faritra Alaotra-Mangoro]] - [[Faritra Analanjirofo|Analanjirofo]] - [[Faritra Atsinanana|Atsinanana]])
* [[Faritanin' i Toliara]] ([[Faritra Atsimo-Andrefana]] - [[Faritra Anosy|Anosy]] - [[Faritra Androy|Androy]] - [[Faritra Menabe|Menabe]])
'''Samihafa'''
* [[Antandroy]]
* [[Robert Drury]]
== Rohy ivelany ==
'''Lahatsoratra samihafa'''
* "[https://www.cairn.info/revue-mondes-en-developpement-2008-1-page-29.htm Communes et régions à Madagascar, De nouveaux acteurs dans la gestion locale de l'environnement]", ''cairn.info''
* "[https://library.fes.de/pdf-files/bueros/madagaskar/15144.pdf Lois annotées sur la décentralisation]", ''fes.de''
* "[https://midi-madagasikara.mg/maroantsetra-mananara-la-creation-de-la-24eme-region-adoptee-en-conseil-des-ministres/ Maroantsetra – Mananara : La création de la 24ème région adoptée en Conseil des ministres] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/maroantsetra-mananara-la-creation-de-la-24eme-region-adoptee-en-conseil-des-ministres/ |date=20230614174622 }}", ''midi-madagasikara.mg''
* "[https://www.madagascar-tribune.com/Gouverneur-de-region-du-provisoire-permanent.html Gouverneur de région : du provisoire permanent] {{Wayback|url=https://www.madagascar-tribune.com/Gouverneur-de-region-du-provisoire-permanent.html |date=20230630084338 }}", ''madagascar-tribune.com''
'''Disy aman-dalàna'''
* "[https://faolex.fao.org/docs/pdf/mad142823.pdf Loi n°2004-001 relative aux Régions]" (pdf), faolex.fao.org
* "[https://www.ceni-madagascar.mg/wp-content/uploads/2016/05/Loi_2014_020.pdf Loi n°2014-020 du 27 septembre 2014 Relative aux ressources des Collectivités territoriales décentralisées, aux modalités d’élections, ainsi qu’à l’organisation, au fonctionnement et aux attributions de leurs organes] {{Wayback|url=https://www.ceni-madagascar.mg/wp-content/uploads/2016/05/Loi_2014_020.pdf |date=20221211214148 }}.", ''ceni-madagascar.mg''
* "[https://www.dgfag.mg/wp-content/uploads/2021/04/Loi_organique_2014-018_regissant_les_competences_des_CTD.pdf Loi organique n° 2014-018 du 12 septembre 2014 régissant les compétences, les modalités d’organisation et de fonctionnement des Collectivités territoriales décentralisées, ainsi que celles de la gestion de leurs propres affaires] {{Wayback|url=https://www.dgfag.mg/wp-content/uploads/2021/04/Loi_organique_2014-018_regissant_les_competences_des_CTD.pdf |date=20230630083602 }}.", ''dgfag.mg''
* "[http://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-2014-21-representation-Etat-collectivites-territoriales.pdf Loi n°2014-021 relative à la représentation de l’Etat] {{Wayback|url=http://www.droit-afrique.com/upload/doc/madagascar/Madagascar-Loi-2014-21-representation-Etat-collectivites-territoriales.pdf |date=20240305050620 }}" (pdf), ''droit-afrique.com''
* "[https://www.ceni-madagascar.mg/wp-content/uploads/2016/05/Loi_2015-_002.pdf Loi n°2015-002 complétant l’annexe n°01 de la loi n° 2014-020 du 27 septembre 2014 relative aux ressources des Collectivités territoriales décentralisées, aux modalités d’élections, ainsi qu’à l’organisation, au fonctionnement et aux attributions de leurs organes] {{Wayback|url=https://www.ceni-madagascar.mg/wp-content/uploads/2016/05/Loi_2015-_002.pdf |date=20211111073005 }}.", ''ceni-madagascar.mg''
* "[https://www.assemblee-nationale.mg/wp-content/uploads/2021/07/LOI-n%C2%B02021-012-CTD.pdf Loi n° 2021-012 modifiant l’annexe n° 01 de la Loi n° 2014-020 du 27 septembre 2014, modifiée et complétée par la Loi n° 2018-011 du 11 juillet 2018, relative aux ressources des Collectivités Territoriales Décentralisées, aux modalités d’élections, ainsi qu’à l’organisation, au fonctionnement et aux attributions de leurs organes]" (pdf), ''assemblee-nationale.mg''
{{vangovango}}
== Loharano sy fanamarihana ==
{{commonscat|Androy}}
{{Faritr'i Madagasikara}}
[[Sokajy:Faritr'i Madagasikara]]
[[Sokajy:Faritanin'i Toliara]]
[[Sokajy:Faritra Androy]]
rmkqqmsytnuq03cwy9vtnz0xamzjzh9
Lisitry ny mpanoratra malagasy
0
294873
1150293
1143631
2026-09-05T15:59:24Z
TinahLuce23
39583
1150293
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Jean-Joseph Rabearivelo en profil.jpg|vignette|428x428px|Jean-Joseph Rabearivelo]]
Ny '''lisitry ny mpanoratra malagasy''' dia ahitana mpanoratra teratany malagasy tamin' ny vanim-potoana rehetra sy tamin' ny [[fiteny malagasy]] na tamin' ny fiteny vahiny ([[Fiteny frantsay|frantsay]], [[Fiteny anglisy|anglisy]], sns). Tsy feno ny lisitra fa hofenoina miandalana. Misy karazany roa ny lisitra aseho eto: lisitra manaraka abidy sy lisitra manaraka fotoana. Ao amin' ny lisitra manaraka abidy ([[abidy latina]] ahitana ny litera C sns) dia nosoratana araka ny filaharana mahazatra ny anaranan' ny mpanoratra, fa ao amin' ny lisitra manaraka fotoana kosa dia navondrona isaky ny folo taona (amin' ny ankapobeny) sy araka ny taona nahaterahany ny mpanoratra.
Anisan' ny mpanoratra be mpahalala i [[Clarisse Ratsifandrihamanana]] (1926–1987), i [[Dox (mpanoratra)|Dox]] (Jean Verdi Salomon Razakandraina, 1913-1978), i [[Emilson Daniel Andriamalala]] (1918–1979), [[Flavien Ranaivo]] (1914–1999), [[Jacques Rabemananjara]] (1913–2005), [[Jean-Joseph Rabearivelo]] (1901–1937), [[Jean-Luc Raharimanana]] (1967–), [[Michèle Rakotoson]] (1948–), [[Ny Avana Ramanantoanina]] (1891–1940) ary i [[Rado]] (Georges Andriamanantena, 1923–2008).
== Lisitra manaraka abidy ==
=== A - B - C ===
* [[Antoine de Padoue Rahajarizafy]] (1911-1974)
* [[Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato|Charlotte Arisoa Rafenomanjato]] (1936–2008)
* [[Clarisse Ratsifandrihamanana]] (1926-)
=== D - E - F ===
* [[David Jaomanoro]] (1953– )
* [[Dox (mpanoratra)|Dox]] (1913-1978)
* [[Elie Rajaonarison]] (1951–2010)
* [[Elie-Charles Abraham]] '''([[:pt:Elie-Charles_Abraham|pt]])''' (1919– )
* [[Esther Nirina]] ([[Esther Ranirinaharitafika]]) (1932– )
* [[Esther Randriamamonjy]] (1933-)
* [[Esther Razanadrasoa]] (1892-1931)
* [[Fidelis Justin Rabetsimandranto]] (1907–1966)
* [[Flavien Ranaivo]] (1914– )
=== G - H - I ===
* [[Georges Andriamanantena]] (1923-2008), na ''Rado''
* [[Hajasoa Vololona Picard-Ravololonirina]] (1956–)
* [[Hary Rabary]]
* [[Henri Rahaingoson]] na Di (1938 - 2016)
=== J - K - L ===
* [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]] (1913–2005 )
* [[Jean-Joseph Rabearivelo]] (1903–1937)
* [[Jean-Luc Raharimanana]] (1967– )
* [[Johary Ravaloson]] (1965-) (1965)
* [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] (1929-1997)
=== M - N - O ===
* [[Marie Ranjanoro]] (1990-)
* [[Michèle Rakotoson]] (1948– )
* [[Naivoharisoa Patrick Ramamonjisoa]], na Naivo (1960-)
* [[Narcisse Randriamirado]] (1954-)
* [[Nestor Rabearizafy]] (1949-)
* [[Ny Avana Ramanantoanina]] (1891-1940)
=== P - Q - R ===
* [[Paul Rapatsalahy]] (1911-1988)
* [[Pierre Randrianarisoa]] (1932-2010)
* [[Rahajason]] (1897-1971)
* [[Raphaël Louis Rafiringa]] (1856-1919)
* [[Raymond William Rabemananjara]] (1913– )
* [[Régis Rajemisa Raolison|Régis Rajemisa-Raolison]] (1913– )
* [[Rodlish]] (1925- ?)
=== S - T - U ===
* [[Samuel Ratany]] (1901-1926)
* [[Sennen Andriamirado]] (1945-1997)
* [[Serge Henri Rodin]] (1949-2024)
=== V - X - Y - Z ===
* [[Victor Georges Andriananjason]] (1940– )
== Lisitra manaraka fotoana ==
=== 1800 ===
* [[Raphaël Louis Rafiringa]] (1856-1919)
* [[Rodlish]] (1890-1930 ?)
* [[Ny Avana Ramanantoanina]] (1891-1940)
* [[Esther Razanadrasoa]] (1892-1931)
* [[Pastora Rahajason]] (1897-1971)
=== 1900 ===
* [[Samuel Ratany]] (1901-1926)
* [[Jean-Joseph Rabearivelo]] (1903–1937)
* [[Fidelis Justin Rabetsimandranto]] (1907–1966)
=== 1910 ===
* [[Paul Rapatsalahy]] (1911-1988)
* [[Antoine de Padoue Rahajarizafy]] (1911-1974)
* [[Raymond William Rabemananjara]] (1913– )
* [[Régis Rajemisa Raolison|Régis Rajemisa-Raolison]] (1913– )
* [[Rabemananjara Jacques|Jacques Rabemananjara]] (1913–2005)
* [[Dox (mpanoratra)|Dox]] (1913-1978) na Jean Verdi Salomon Razakandraina
* [[Flavien Ranaivo]] (1914– )
* [[Elie-Charles Abraham]] '''(pt)''' (1919– )
=== 1920 ===
* [[Georges Andriamanantena]] (1923-2008) na ''Rado''
* [[Clarisse Ratsifandrihamanana]] (1926-)
* [[Lucien Xavier Michel Andrianarahinjaka|Lucien Xavier Michel-Andrianarahinjaka]] (1929-1997)
=== 1930 ===
* [[Esther Nirina]] ([[Esther Ranirinaharitafika]]) (1932– )
* [[Henri Rahaingoson]] na Di (1938 - 2016)
* [[Pierre Randrianarisoa]] (1932-2010)
* [[Charlotte Arisoa Rafenomanjato]] (1936– )
=== 1940 ===
* [[Victor Georges Andriananjason]] (1940– )
* [[Sennen Andriamirado]] (1945-1997)
* [[Michèle Rakotoson]] (1948– )
* [[Nestor Rabearizafy]] (1949-)
* [[Serge Henri Rodin]] (1949-2024)
=== 1950 ===
* [[Narcisse Randriamirado]] (1950 ?)
* [[Elie Rajaonarison|Élie Rajaonarison]] (1951–2010)
* [[David Jaomanoro]] (1953– )
* [[Hajasoa Vololona Picard-Ravololonirina]] (1956– )
=== 1960 ===
* [[Naivoharisoa Patrick Ramamonjisoa]], na Naivo (1960-)
* [[Johary Ravaloson]] (1965)
* [[Jean-Luc Raharimanana]] (1967– )
=== 1970 ===
* [[Esther Randriamamonjy]] (1980 ?)
== Jereo koa ==
* [[Literatioran' i Madagasikara]]
* Mpanoratra vahiny liana amin' i Madagasikara: [[Charles Renel]] (1866-1925)
b96tuqimstmm4vv3ol937ena3axh8lr
Marie Ranjanoro
0
300648
1150294
1145969
2026-09-05T16:42:21Z
TinahLuce23
39583
1150294
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Marie Ranjanoro|teraka=1990|toerana=Madagasikara|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra}}
'''I Marie Ranjanoro''' dia mpanoratra malagasy.
== Ny mombamomba azy ==
Teraka tamin'ny taona 1990 teto Madagasikara. Izy dia nianatra tao amin'ny " (IEP) Institut d'Etudes Politiques d'Aix-en-Provence<nowiki>''</nowiki>. Nanao fikarohana mahakasika ny fomba amam-panao ny Zombia. Tamin'ny taona 2019, niaraka nanao " podcast" tamin'i Hoby Ramamonjy izy nitondra ny lohateny hoe " Basy Vavy", izay nitondra ny feon'ny vehivavy malagasy.<ref>[https://africultures.com/personnes/?no=55489#:~:text=Marie%20RANJANORO%20est%20une%20%C3%A9crivaine,et%20les%20repr%C3%A9sentations%20du%20zombie. https://africultures.com/personnes/?no=55489#:~:text=Marie%20RANJANORO%20est%20une%20%C3%A9crivaine,et%20les%20repr%C3%A9sentations%20du%20zombie.]</ref>
Mbola tamin'ny fahazazany izy dia efa nisehatra tamin'ny fanoratana tamin'ny alalan'ny gazetin-tsekoly. Nahazo ny mari-pahaizana bakalorea L izy, niditra kilasy fanomanana taranja literera avy eo nanohy ny fianarany tao amin'ny sampana siansa politika. Tao amin'io taranja io izy no nanoratra ny "Feux, fièvres, fôrets". Niasa tamin'ny resaka fitantanam-bola izy alohan'ny nidirany tamin'ny sehatry ny haisoratra sy famoronana<ref name=":0">https://chmg.fr/2025/10/06/entretien-feux-fievres-forets/</ref>.
== Marie Ranjanoro sy ny asa-soratra ==
Nanomboka tany ny sekoly fototra no niandohan'i Marie Ranjanoro sy ny fitiavana manoratra. Ireo asa sorany dia saika nifototra amin'ny tantara ny Madagasikara tamin'ny andron'ny fanjanahantany sy ireo zava-niseo tamin'izany vanimpotoana izany.<ref>[https://africultures.com/personnes/?no=55489#:~:text=Marie%20RANJANORO%20est%20une%20%C3%A9crivaine,et%20les%20repr%C3%A9sentations%20du%20zombie. https://africultures.com/personnes/?no=55489#:~:text=Marie%20RANJANORO%20est%20une%20%C3%A9crivaine,et%20les%20repr%C3%A9sentations%20du%20zombie.]</ref> Toy ny "Feux, fièvres, fôrets"<ref>https://www.lemonde.fr/livres/article/2023/05/25/feux-fievres-forets-de-marie-ranjanoro-magie-malgache-contre-fusils-francais_6174878_3260.html</ref>.
Maro ny lohahevitra hita ao amin'ny asa-soratr'i Marie Ranjanoro : ny tantaran'i Madagasikara, indrindra ireo izay tsy dia resahina loatra, ny fanjahantany, mahakasika ny vehivavy, ny kolontsaina am-bava na literatiora am-bava malagasy toy ny angano, ny ohabolana, ny fahatsiarovana ampitaina am-bava.<ref name=":0" />
== Ny mampiavaka ny asa-sorany ==
Azo faritana ho poetika ny fomba fanoratan'i Marie Ranjanoro. Manankarena sary an-tsaina ary mampifangaro ny zava-misy sy ny angano, tantara foronina ary ny tontolo ara-panahy an'i Malagasy na ny literatiora am-bava<ref name=":0" /><ref>https://www.nocomment.mg/les-critiques-delie-ramanankavana-feux-fievres-forets</ref>.
== Ny sangan'asany ==
Ireto avy ireo sangan'asany:
* Feux, fièvres, fôrets, 2023 <ref>[https://www.kisskissbankbank.com/fr/projects/feux-fievres-forets/tabs/description#:~:text=Le%20roman%20FEUX,l%27empire%20colonial%20fran%C3%A7ais. https://www.kisskissbankbank.com/fr/projects/feux-fievres-forets/tabs/description#:~:text=Le%20roman%20FEUX,l%27empire%20colonial%20fran%C3%A7ais.] [https://www.kisskissbankbank.com/fr/projects/feux-fievres-forets/tabs/description#:~:text=Nous%20avons%20fui%2C%20pouss%C3%A9s%2C%20loin%2C%20toujours%20plus,Mais%20c%E2%80%99est%20eux%20qui%20ont%20eu%20peur. https://www.kisskissbankbank.com/fr/projects/feux-fievres-forets/tabs/description#:~:text=Nous%20avons%20fui%2C%20pouss%C3%A9s%2C%20loin%2C%20toujours%20plus,Mais%20c%E2%80%99est%20eux%20qui%20ont%20eu%20peur.]</ref>
* un livre féministe
* Fahavalo
* Madagascar 1947, tragédie oublier
Ankoatra ireo dia anisan'ny nanasongadina azy ny : "Le passé colonial est un présent politique qui structure les relations entre Madagascar et la France" <ref>https://www.pressegauche.org/Marie-Ranjanoro-ecrivaine-Le-passe-colonial-est-un-present-politique-qui#:~:text=L%E2%80%99%C3%A9crivaine%20malgache%20Marie,par%20Madjid%20Serrah
</ref>.
Ny taona 2026, volana febroary, namoaka lahatsoratra mampifandray ny zava-nisy tamin'ny andron'ny fanjanahantany sy ny zava-misy ankehitriny (fitondrana fanavaozana) i Marie Ranjanoro : "De la relégation coloniale aux camps de migrants : le spectre malgache dans l’imaginaire occidental"<ref>https://histoirecoloniale.net/de-la-relegation-coloniale-aux-camps-de-migrants-le-spectre-malgache-dans-limaginaire-autoritaire-occidental-par-marie-rajanoro</ref> sy ny "Madagascar 1972-2025 : comment ne pas se faire voler sa Révolution ?" ny taona 2025<ref>https://histoirecoloniale.net/madagascar-1972-2025-comment-ne-pas-se-faire-voler-sa-revolution-par-marie-ranjanoro</ref>.
== Loharano ==
<references />
mkvhouywnzfevdb3b3dx4qlflwxo7fe
Mpikambana:TinahLuce23
2
301559
1150288
1148492
2026-09-05T14:54:29Z
TinahLuce23
39583
1150288
wikitext
text/x-wiki
'''TinahLuce23'''
Tongasoa eto amin'ny pejiko !
Mpandray anjara ao amin'ny Wikipédia amin'ny teny malagasy aho. Sosiôlôgy nahazo diplaoma tao amin'ny [[Oniversiten'Antananarivo]], ary miasa eo amin'ny sehatry nomerika (ho an'ny aterineto sy ny tambajotra sosialy) mpamolavola paikady sy mpamorona votoaty na contenu. Liana manokana amin'ny fizarana fahalalana malalaka, ny [[teny]] sy ny kolontsaina malagasy ary ny lova voajanahary aho.
== Izaho sy Wikimédia ==
Nanomboka nandray anjara tao amin'ny [[Wikimedia Foundation|Wikimedia]] aho tamin'ny Mey 2026, nandritra ny hetsika [[Africa Wiki Women]]. Tao anatin'izany no nanoratako sy nanatsarako lahatsoratra momba ireo vehivavy malagasy nisongadina teo amin'ny sehatra samihafa, toy ny politika, ny kolontsaina, ny fanabeazana, ny siansa ary ny fiarahamonina, mba hampitomboana ny fisian'ny votoaty momba ny vehivavy afrikana ao amin'ny Wikipédia.
Tamin'ny Jona 2026, nandray anjara tamin'ny [[Wikiteny]] aho tamin'ny alalan'ny famoronana sy fanatsarana lahatsoratra momba ireo mpanoratra malagasy, ny sanganasany ary ireo lohahevitra mifandraika amin'ny teny sy ny [[kolontsaina malagasy]].
Ny volana jona 2026 ihany dia nandray anjara tamin'ny hetsika Arica Wiki Challenge 2026 izay niompana tamin'ny lohahevitra mahakasika ny [[Ranoë|rano.]]
Ny volana Jolay 2026, nandray anjara tamin'ny [[Wiki Loves Earth]] aho, fifaninanana iraisam-pirenena mampiroborobo ny fakàna sy ny fizaràna sary momba ireo faritra arovana sy ny lova voajanahary. Nampakatra sary momba ny natiora, ny zava-maniry, ny biby ary ny tontolo voajanahary eto Madagasikara tao amin'ny [[Wikimedia Commons]] aho mba hanampy amin'ny fanomezana sary malalaka azo ampiasaina amin'ny Wikimedia.
Ankoatra ny fandraisana anjara amin'ny Wikipédia amin'ny [[teny malagasy]], dia mpandray anjara amin'ny fanitsiana sy fanavaozana lahatsoratra ao amin'ny Wikipédia amin'ny teny frantsay ihany koa aho.
Maro ireo hetsika na atrikasa efa natrehana nandritra izay nidirana tato amin'ny vondrona Wikimédia. Ohatra amin'izany ny hetsika Wikimania 2026 izay natao tany frantsa, tamin'ny alalan'ny aterneto no nandraisana anjara tamin'izany. Teo ihany koa ny hetsika "Atelier de perfectionnement des compétences des femmes Africa Wiki 2026/Août" izay natao an'habaka.
== Sehatra mahaliana ==
* Sosiôlôjia na ny fandinihana ny fiarahamonina (mivantana na hanabaka)
* Serasera nomerika sy tambajotra sosialy
* Famoronana "contenu" nomerika
* Teny sy kolontsaina malagasy
* Fanoratana sy fanatsarana lahatsoratra
* Natiora sy tontolo iainana
* Fakan-tsary momba ny zava-maniry, ny biby ary ny lova voajanahary eto Madagasikara
Ny tanjoko dia ny handray anjara amin'ny fanatsarana ny kalitaon'ny votoaty ao amin'ny Wikimedia, hampitombo ny lahatsoratra momba an'i Madagasikara sy ny teny malagasy, ary hanamora ny fahazoan'ny rehetra fahalalana malalaka.
2n8b751ghu8zni5r56qfop7iofgbn1h
Helen Mirren
0
301874
1150281
1150250
2026-09-05T12:50:22Z
~2026-43677-38
40632
1150281
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Helen Mirren
|sary=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg
|teraka=26 Jolay 1945
|tranokala={{URL|helenmirren.com}}
|toerana=[[Lôndôna]]
|firenana = {{Fanjakana Mitambatra}}
|asa=mpilalao sarimihetsika
|image=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg}}
'''Helen Mirren''' (Teraka tamin'ny 26 Jolay 1945) Mpilalao sarimihetsika anglisy heverina ho iray amin'ireo sangany indrindra any {{Fanjakana Mitambatra}}; nahazo loka maro izy, anisan'izany ny Academy [[Loka Oscar]] Golden Globe telo, loka BAFTA efatra, loka Emmy dimy, loka Tony iray, loka roa avy amin'ny Fetiben'ny Sarimihetsika Cannes, ny Volpi Cup, ary ny loka Laurence Olivier.Izy irery no olona nahazo ny "Triple Crown of Acting" (ireo loka telo lehibe indrindra amin'ny sehatry ny filalaovana) sady tany Etazonia no tany Royaume-Uni; nahazo ny "BAFTA Fellowship", ny "Honorary Golden Bear", ny "Screen Actors Guild Life Achievement Award", ary ny "Cecil B. DeMille Award" ihany koa izy. Nanendry azy ho "Dame Commander of the Order of the British Empire" (DBE) ny Mpanjakavavy Elizabeth II tamin'ny taona 2003.<ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/56963/supplement/7]"No. 56963". The London Gazette (Fanampiny). 14 Jona 2003. p. 7</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3294531.stm]"Dame Helen eo afovoan'ny sehatra ao amin'ny lapa". BBC News. 5 Desambra 2003. Notahirizina avy tamin'ny endriny tany am-boalohany tamin'ny 25 Jolay 2012. Nalaina tamin'ny 5 Novambra 2012.</ref>
Ny anjara toerana voalohany noraisin'i Mirren tamin'ny [[sarimihetsika]] dia tao amin'ny Herostratus (1967), ary ny anjara toerana lehibe voalohany noraisiny dia tao amin'ny Age of Consent (1969). Nahazo laza be izy noho ireo anjara toerana noraisiny tamin'ny sarimihetsika toy ny O Lucky Man(1973), Caligula (1979), The Long Good Friday (1980), Excalibur (1981), The Mosquito Coast (1986), ary The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover (1989). Voatendry ho an'ny loka Academy Award in-efatra i Mirren noho ny fahaizany nandray anjara tamin'ny The Madness of King George(1994), Gosford Park (2001), ary The Last Station (2009), sady nahazo ny loka Academy Award ho an'ny mpilalao sarimihetsika vehivavy tsara indrindra tamin'ny nandraisany ny anjara toeran'i Elizabeth II tao amin'ny The Queen (2006). Taorian'izay dia niseho tamin'ny toy ny The Tempest (2010), Hitchcock (2012), Eye in the Sky (2015), ary Trumbo (2015) izy. Niseho tao amin'ny sarimihetsika miompana amin'ny hetsika sy ady (action film) mitondra ny lohateny hoe Red (2010) sy ny tohiny tamin'ny taona 2013 ihany koa izy, ary nandray anjara tamin'ny sarimihetsika efatra tao anatin'ny andian-tantara Fast & Furious.<ref>[https://www.filmink.com.au/forgotten-australian-films-age-of-consent/]sarimihetsika Helen Mirren</ref>
== Loharano ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Helen Mirren}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1945]]
r9efiuykhdryvcr7iykqp1hx8nyiqt1
1150282
1150281
2026-09-05T12:51:07Z
~2026-43677-38
40632
1150282
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Helen Mirren
|sary=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg
|teraka=26 Jolay 1945
|tranokala={{URL|helenmirren.com}}
|toerana=[[Lôndôna]]
|firenena={{Fanjakana Mitambatra}}
|asa=mpilalao sarimihetsika
|image=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg}}
'''Helen Mirren''' (Teraka tamin'ny 26 Jolay 1945) Mpilalao sarimihetsika anglisy heverina ho iray amin'ireo sangany indrindra any {{Fanjakana Mitambatra}}; nahazo loka maro izy, anisan'izany ny Academy [[Loka Oscar]] Golden Globe telo, loka BAFTA efatra, loka Emmy dimy, loka Tony iray, loka roa avy amin'ny Fetiben'ny Sarimihetsika Cannes, ny Volpi Cup, ary ny loka Laurence Olivier.Izy irery no olona nahazo ny "Triple Crown of Acting" (ireo loka telo lehibe indrindra amin'ny sehatry ny filalaovana) sady tany Etazonia no tany Royaume-Uni; nahazo ny "BAFTA Fellowship", ny "Honorary Golden Bear", ny "Screen Actors Guild Life Achievement Award", ary ny "Cecil B. DeMille Award" ihany koa izy. Nanendry azy ho "Dame Commander of the Order of the British Empire" (DBE) ny Mpanjakavavy Elizabeth II tamin'ny taona 2003.<ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/56963/supplement/7]"No. 56963". The London Gazette (Fanampiny). 14 Jona 2003. p. 7</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3294531.stm]"Dame Helen eo afovoan'ny sehatra ao amin'ny lapa". BBC News. 5 Desambra 2003. Notahirizina avy tamin'ny endriny tany am-boalohany tamin'ny 25 Jolay 2012. Nalaina tamin'ny 5 Novambra 2012.</ref>
Ny anjara toerana voalohany noraisin'i Mirren tamin'ny [[sarimihetsika]] dia tao amin'ny Herostratus (1967), ary ny anjara toerana lehibe voalohany noraisiny dia tao amin'ny Age of Consent (1969). Nahazo laza be izy noho ireo anjara toerana noraisiny tamin'ny sarimihetsika toy ny O Lucky Man(1973), Caligula (1979), The Long Good Friday (1980), Excalibur (1981), The Mosquito Coast (1986), ary The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover (1989). Voatendry ho an'ny loka Academy Award in-efatra i Mirren noho ny fahaizany nandray anjara tamin'ny The Madness of King George(1994), Gosford Park (2001), ary The Last Station (2009), sady nahazo ny loka Academy Award ho an'ny mpilalao sarimihetsika vehivavy tsara indrindra tamin'ny nandraisany ny anjara toeran'i Elizabeth II tao amin'ny The Queen (2006). Taorian'izay dia niseho tamin'ny toy ny The Tempest (2010), Hitchcock (2012), Eye in the Sky (2015), ary Trumbo (2015) izy. Niseho tao amin'ny sarimihetsika miompana amin'ny hetsika sy ady (action film) mitondra ny lohateny hoe Red (2010) sy ny tohiny tamin'ny taona 2013 ihany koa izy, ary nandray anjara tamin'ny sarimihetsika efatra tao anatin'ny andian-tantara Fast & Furious.<ref>[https://www.filmink.com.au/forgotten-australian-films-age-of-consent/]sarimihetsika Helen Mirren</ref>
== Loharano ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Helen Mirren}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1945]]
iamts15ebyovln09cbpvnv7hcq6sm0x
1150283
1150282
2026-09-05T12:53:34Z
~2026-43677-38
40632
1150283
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Helen Mirren
|sary=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg
|teraka=26 Jolay 1945
|tranokala={{URL|helenmirren.com}}
|toerana=[[Lôndôna]]
|firenena={{Fanjakana Mitambatra}}
|asa=mpilalao sarimihetsika
|image=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg}}
'''Helen Mirren''' (Teraka tamin'ny 26 Jolay 1945) Mpilalao sarimihetsika anglisy heverina ho iray amin'ireo sangany indrindra any {{Fanjakana Mitambatra}}; nahazo loka maro izy, anisan'izany ny Academy [[Loka Oscar]] Golden Globe telo, loka BAFTA efatra, loka Emmy dimy, loka Tony iray, loka roa avy amin'ny Fetiben'ny Sarimihetsika Cannes, ny Volpi Cup, ary ny loka Laurence Olivier.Izy irery no olona nahazo ny "Triple Crown of Acting" (ireo loka telo lehibe indrindra amin'ny sehatry ny filalaovana) sady tany Etazonia no tany Royaume-Uni; nahazo ny "BAFTA Fellowship", ny "Honorary Golden Bear", ny "Screen Actors Guild Life Achievement Award", ary ny "Cecil B. DeMille Award" ihany koa izy. Nanendry azy ho "Dame Commander of the Order of the British Empire" (DBE) ny Mpanjakavavy Elizabeth II tamin'ny taona 2003.<ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/56963/supplement/7]"No. 56963". The London Gazette (Fanampiny). 14 Jona 2003. p. 7</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3294531.stm]"Dame Helen eo afovoan'ny sehatra ao amin'ny lapa". BBC News. 5 Desambra 2003. Notahirizina avy tamin'ny endriny tany am-boalohany tamin'ny 25 Jolay 2012. Nalaina tamin'ny 5 Novambra 2012.</ref>
Ny anjara toerana voalohany noraisin'i Mirren tamin'ny [[sarimihetsika]] dia tao amin'ny Herostratus (1967), ary ny anjara toerana lehibe voalohany noraisiny dia tao amin'ny Age of Consent (1969). Nahazo laza be izy noho ireo anjara toerana noraisiny tamin'ny sarimihetsika toy ny
*O Lucky Man(1973)
*Caligula (1979)
*The Long Good Friday (1980)*
*Excalibur (1981)
*The Mosquito Coast (1986), ary
*The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover (1989).
Voatendry ho an'ny loka Academy Award in-efatra i Mirren noho ny fahaizany nandray anjara tamin'ny The Madness of King George(1994), Gosford Park (2001), ary The Last Station (2009), sady nahazo ny loka Academy Award ho an'ny mpilalao sarimihetsika vehivavy tsara indrindra tamin'ny nandraisany ny anjara toeran'i [[Elizabeth II]] tao amin'ny The Queen (2006). Taorian'izay dia niseho tamin'ny toy ny
*The Tempest (2010)
*Hitchcock (2012)
*Eye in the Sky (2015), ary Trumbo (2015) izy.
Niseho tao amin'ny sarimihetsika miompana amin'ny hetsika sy ady (action film) mitondra ny lohateny hoe Red (2010) sy ny tohiny tamin'ny taona 2013 ihany koa izy, ary nandray anjara tamin'ny sarimihetsika efatra tao anatin'ny andian-tantara Fast & Furious.<ref>[https://www.filmink.com.au/forgotten-australian-films-age-of-consent/]sarimihetsika Helen Mirren</ref>
== Loharano ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Helen Mirren}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1945]]
qxnee4zmo0ewje0w889yj6masjuhm19
1150284
1150283
2026-09-05T12:55:10Z
~2026-43677-38
40632
1150284
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Helen Mirren
|sary=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg
|teraka=26 Jolay 1945
|tranokala={{URL|helenmirren.com}}
|toerana=[[Lôndôna]]
|firenena={{Fanjakana Mitambatra}}
|asa=mpilalao sarimihetsika
|image=MKr24712 Helen Mirren (Golda, Berlinale 2023).jpg}}
'''Helen Mirren''' (Teraka tamin'ny 26 Jolay 1945) Mpilalao sarimihetsika anglisy heverina ho iray amin'ireo sangany indrindra any {{Fanjakana Mitambatra}}; nahazo loka maro izy, anisan'izany ny Academy [[Loka Oscar]] Golden Globe telo, loka BAFTA efatra, loka Emmy dimy, loka Tony iray, loka roa avy amin'ny Fetiben'ny Sarimihetsika Cannes, ny Volpi Cup, ary ny loka Laurence Olivier.Izy irery no olona nahazo ny "Triple Crown of Acting" (ireo loka telo lehibe indrindra amin'ny sehatry ny filalaovana) sady tany Etazonia no tany Royaume-Uni; nahazo ny "BAFTA Fellowship", ny "Honorary Golden Bear", ny "Screen Actors Guild Life Achievement Award", ary ny "Cecil B. DeMille Award" ihany koa izy. Nanendry azy ho "Dame Commander of the Order of the British Empire" (DBE) ny Mpanjakavavy Elizabeth II tamin'ny taona 2003.<ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/56963/supplement/7]"No. 56963". The London Gazette (Fanampiny). 14 Jona 2003. p. 7</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3294531.stm]"Dame Helen eo afovoan'ny sehatra ao amin'ny lapa". BBC News. 5 Desambra 2003. Notahirizina avy tamin'ny endriny tany am-boalohany tamin'ny 25 Jolay 2012. Nalaina tamin'ny 5 Novambra 2012.</ref>
Ny anjara toerana voalohany noraisin'i Mirren tamin'ny [[sarimihetsika]] dia tao amin'ny Herostratus (1967), ary ny anjara toerana lehibe voalohany noraisiny dia tao amin'ny Age of Consent (1969). Nahazo laza be izy noho ireo anjara toerana noraisiny tamin'ny sarimihetsika toy ny
*O Lucky Man(1973)
*Caligula (1979)
*The Long Good Friday (1980)*
*Excalibur (1981)
*The Mosquito Coast (1986), ary
*The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover (1989).
Voatendry ho an'ny loka Academy Award in-efatra i Mirren noho ny fahaizany nandray anjara tamin'ny The Madness of King George(1994), Gosford Park (2001), ary The Last Station (2009), sady nahazo ny loka Academy Award ho an'ny mpilalao sarimihetsika vehivavy tsara indrindra tamin'ny nandraisany ny anjara toeran'i [[Elizabeth II]] tao amin'ny The Queen (2006). Taorian'izay dia niseho tamin'ny toy ny
*The Tempest (2010)
*Hitchcock (2012)
*Eye in the Sky (2015), ary Trumbo (2015) izy.
Niseho tao amin'ny sarimihetsika miompana amin'ny hetsika sy ady (action film) mitondra ny lohateny hoe Red (2010) sy ny tohiny tamin'ny taona 2013 ihany koa izy, ary nandray anjara tamin'ny sarimihetsika efatra tao anatin'ny andian-tantara Fast & Furious.<ref>[https://www.filmink.com.au/forgotten-australian-films-age-of-consent/]sarimihetsika Helen Mirren</ref>
== Loharano ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Helen Mirren}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1945]]
[[Sokajy:Loka Oscar britanika]]
7flhtmj9f8pkqywnwhv1a26oqnjrvmn
Fanjarian-tsakafo
0
301879
1150279
2026-09-05T12:09:11Z
Thelezifor
15140
Toe-javatra ahafahan' ny olon-drehetra mahazo mandrakariva sakafo ampy tsara sy mahasalama
1150279
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Africa Food Security 18 (10665134354).jpg|vignette|Vehivavy mivarotra vokatra eny amin' ny tsena iray ao Lilongwe, [[Malaoỳ|Malaoy]].]]
Ny '''fanjarian-tsakafo''' dia toe-javatra ahafahan' ny olon-drehetra, amin' ny fotoana rehetra, mahazo sakafo ampy tsara sy azo antoka ary mahavelona mifanaraka amin' ny filany, ka ahafahan' izy ireo manana fiainana salama ho enti-miasa.
Amin' ny ankapobeny dia miorina amin' ny lafiny lehibe efatra izany:
* tsy maintsy misy sakafo ampy vokarina na azo alaina;
* tsy maintsy afaka mahazo izany sakafo izany ny olona, indrindra fa eo amin' ny lafiny ara-bola sy ny fahafahana mahazo azy azo tsapain-tanana;
* tsy maintsy azo antoka fa tsy mampidi-doza ny sakafo, mahavelona, ary voaomana tsara, sady tsy maintsy misy rano fisotro madio sy fepetra ara-pahasalamana sahaza;
* ary tsy maintsy azo antoka fa ho afaka hahazo izany sakafo izany hatrany ny olona na dia ao anatin' ny krizy, ny hain-tany, ny fifandonana, na ny fiakaran' ny vidi-javatra aza.
Araka izany, ny fanjarian-tsakafo dia mahakasika ny lafiny teknika ka miavaka amin' ny <u>f</u><u>ahaleovan-tena ara-tsakafo</u> sy ny <u>fiandriana</u><u>na ara-tsakafo</u> ary ny <u>zo hahazo sakafo</u>, izay ahitana lafiny ara-pôlitika na ara-dalàna bebe kokoa.
dyd64t4wsew5qupoggzky3j6q8k1bgs
1150280
1150279
2026-09-05T12:12:31Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1150280
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Africa Food Security 18 (10665134354).jpg|vignette|Vehivavy mivarotra vokatra eny amin' ny tsena iray ao Lilongwe, [[Malaoỳ|Malaoy]].]]
Ny '''fanjarian-tsakafo''' dia toe-javatra ahafahan' ny olon-drehetra, amin' ny fotoana rehetra, mahazo [[sakafo]] ampy tsara sy azo antoka ary mahavelona mifanaraka amin' ny filany, ka ahafahan' izy ireo manana fiainana [[Fahasalamana|salama]] ho enti-miasa.
Amin' ny ankapobeny dia miorina amin' ny lafiny lehibe efatra izany:
* tsy maintsy misy sakafo ampy vokarina na azo alaina;
* tsy maintsy afaka mahazo izany sakafo izany ny olona, indrindra fa eo amin' ny lafiny ara-bola sy ny fahafahana mahazo azy azo tsapain-tanana;
* tsy maintsy azo antoka fa tsy mampidi-doza ny sakafo, mahavelona, ary voaomana tsara, sady tsy maintsy misy [[rano fisotro madio]] sy fepetra ara-pahasalamana sahaza;
* ary tsy maintsy azo antoka fa ho afaka hahazo izany sakafo izany hatrany ny olona na dia ao anatin' ny krizy, ny [[Haintany|hain-tany]], ny fifandonana, na ny [[fiakaran' ny vidin-javatra]] aza.
Araka izany, ny fanjarian-tsakafo dia mahakasika ny lafiny teknika ka miavaka amin' ny [[Fahaleovan-tena ara-tsakafo|<u>f</u><u>ahaleovan-tena ara-tsakafo</u>]] sy ny [[Fiandrianana ara-tsakafo|<u>fiandriana</u><u>na ara-tsakafo</u>]] ary ny <u>[[zo hahazo sakafo]]</u>, izay ahitana lafiny ara-[[pôlitika]] na ara-[[Lalàna|dalàna]] bebe kokoa.
p0yyxocly3efz4sao9vr6b7upacqnsl
Sokajy:Loka Oscar britanika
14
301880
1150285
2026-09-05T12:55:28Z
~2026-43677-38
40632
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:Loka Oscar]] »
1150285
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:Loka Oscar]]
8tyjpylpdh2omwbmzg2g39mh1m83uq5
Ony Ravorombato
0
301881
1150286
2026-09-05T14:41:50Z
TinahLuce23
39583
Pejy noforonina tamin'ny « '''Ony Ravorombato''', izay fantatra amin'ny anarana feno hoe '''Ravorombato Ony Lantoarimamy''', dia poeta sy [[Mpanoratra|mpanoratra malagasy]] ary [[Mpampianatra|mpanabe]]. Manoratra tononkalo sy tantara foronina izy, ary nanoratra tantara natao halefa amin'ny onjam-peo ihany koa. Anisan'ny fikambanana Havàtsa-UPEM izy ary efa filohan'ny sampana tao Arivonimamo. Ny taona 2021 izy no namoaka ny boky "Rangotra voantsonga" izay mamehy ny maha-mpanoratra feno... »
1150286
wikitext
text/x-wiki
'''Ony Ravorombato''', izay fantatra amin'ny anarana feno hoe '''Ravorombato Ony Lantoarimamy''', dia poeta sy [[Mpanoratra|mpanoratra malagasy]] ary [[Mpampianatra|mpanabe]]. Manoratra tononkalo sy tantara foronina izy, ary nanoratra tantara natao halefa amin'ny onjam-peo ihany koa. Anisan'ny fikambanana Havàtsa-UPEM izy ary efa filohan'ny sampana tao Arivonimamo. Ny taona 2021 izy no namoaka ny boky "Rangotra voantsonga" izay mamehy ny maha-mpanoratra feno azy<ref>https://bawdstrot5.rssing.com/chan-3984141/article65290.html</ref>.
== Asa soratra sy sehatra nahafantarana an'i Ony Ravorombato ==
Maro ny sehatra nahitana an'i Ony Ravorombato, amin'ny maha-mpampianatra sy mpanabe ankizy sy tanora azy, amin'ny maha-mpanoratra sy poeta azy, Anisan'izany ireto manaraka ireto :
=== Tononkalo ===
Nanomboka ny taona 1996 izy no liana sy niditra tamin'ny sehatry ny haisoratra. Tononkalo no anisan'ny soratra voalohany nosoratany. Ny taona 1997 dia nahazo laharana voalohany tamin'ny fifaninanana nokarakarain'ny Radio Fréquence Plus tamin'ny tononkalo namaly ny hiran'i Kiaka Fitia Nindramina. Nahazo laharana faharoa koa izy tamin'ny tononkalo Saint-Valentin. Ankoatra ireo dia nandray anjara tamin'ny antsa tononkalo natao tao amin'ny ivokolo Cemdelac Analakely ny taona 2019, tamin'ny alalan'ny hetsika "Kalo tsy aritra"<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sehatra/page-116.html</ref><ref>https://bawdstrot5.rssing.com/chan-3984141/article50583.html</ref>.
=== Tantara fandefa onjam-peo / tantara fihaino an-tsehatra ===
Anisan'ny sehatra iray tena nisongadinan'i '''Ony Ravorombato''' ny tantara fandefa onjam-peo na tantara fihaino an-tsehatra. Nanomboka tamin'ny 2004 izy no nanoratra tantara fandefa onjam-peo, niaraka tamin'ny Radio Fahazavana. Efa manodidina ny 60 ny tantara nosoratany izay efa nolalaovina, ary mbola nisy maro tsy nivoaka. Anisan'ny tantara fihaino an-tsehatra noforoniny ny "Ditran-jatovo" nohainoina nandritry ny fankalazana ny telo andro'ny Havàtsa-UPEM Arivonimamo<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/lahatsoratra/page-51.html</ref>.
=== Sombintantara ===
Nanoratra [[Sombin-tantara|sombintantara]] ihany koa izy, na dia mbola niandry ny fotoana hamoahana izany azy.
=== Tantara amin'ny lohahevitra maro ===
Ny fitiavana no lohahevitra miverimberina amin'ny asa sorany, saingy manoratra momba ny hatsikana, zavatra mampatahotra, [[Tanindrazana (kolontsaina malagasy)|tanindrazana]], [[Fiarahamonina malagasy|fiaraha-monina]] ary fitaizana tanora ihany koa izy. <ref name=":0">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/tapatapakahitra/page-86-1.html</ref>
=== Tononkalo sy fampisehoana ===
Nandray anjara tamin'ny hetsika toy ny “Angolan-Tononkalo-Hira-Dihy” niaraka tamin'ny HAVATSA-UPEM Arivonimamo izy, izay nampifandray ny tononkalo amin'ny hira sy dihy ary antsa.
=== Fandraisana anjara amin'ny sehatra poetika iraisam-pirenena ===
Nisolontena ny sampana HAVATSA-UPEM i '''Ony Ravorombato''' tamin'ny hetsika "Poésie des 4 Horizons : La Flamme poétique à Madagascar" ny taona 2025. Maro ireo nandray anjara tamin'izany ankoatran'i Ony Ravorombato, toy an'i Riambola Mitia, Tahirintsoa, Somabinintsoa ary Felana solontenan'ny Faribolana Sandratra, i Nala Tiana izay solontenan'ny STeLaRim. Maro ihany koa ny firenena nandray anjara tamin'izany ankoatran'i Madagasikara mpampiantrano, tahaka an'ny firenena Caméroun, Haïti, Nouvelle-Calédonie, Liban ary Frantsa<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/lahatsoratra/poesie-des-4-horizons-la-flamme-poetique-a-madagascar.html</ref>.
== Havàtsa-UPEM ==
Ny taona 2005 i Ravorombato Ony Lantoarimamy no niditra tao amin'ny [[Havatsa-UPEM|Havàtsa-UPEM]], sampana [[Arivonimamo|Arivonimamo,]] ary nanomboka teo no namoahany sy nampisehony ireo tononkalony.<ref name=":0" />
Tamin'ny taona 2016 dia voatondro ho filohan'ny sampana Havàtsa-UPEM tao Arivonimamo izy. Tamin'izany fotoana izany dia nanazava ny andraikitry ny filohan'ny sampana izy, anisan'izany ny fandrindrana ny asan'ny fikambanana, ny fiaraha-miasa amin'ny birao sy ny mpikambana, ny fikarakarana fivoriana ary ny fampiroboroboana ny fikambanana.<ref name=":0" />
Tamin'ny taona 2017, mbola voarakitra ho filohan'ny sampana Havàtsa-UPEM Arivonimamo i Ravorombato Ony Lantoarimamy. Ny sampana dia nanana mpikambana manodidina ny telopolo, ka mpianatra ny ankamaroany. Nandray anjara tamin'ny hetsika ara-literatiora sy ara-[[kolontsaina]] tao Arivonimamo izy ireo.<ref name=":0" />
Anisan'ny hetsika nokarakarain'ny sampana ny fanononana tononkalo, ny fampisehoana ary ny hetsika natao hampiroboroboana ny teny malagasy. Ny lohahevitra nampiasaina tamin'ny hetsika iray tamin'ny taona 2017 dia nahitana tononkalo fiderana sy vavaka, trangam-piarahamonina ary antsa ho an'ny [[firenena]].
== Fampiroboroboana ny teny malagasy ==
Anisan'ny hevitra nasongadin'i '''Ony Ravorombato''' ny fampiasana ny teny malagasy amin'ny literatiora. iIlaina ny mamoha, mikolokolo, mitia ary miaina ny teny malagasy hoy izy, ary tsy tokony hijanona amin'ny fampiasana azy am-bava ihany fa tokony haraketina an-tsoratra koa.
Nandray anjara tamin'ny hetsika sy fifanakalozan-kevitra momba ny [[Literatioran' i Madagasikara|literatiora]] sy ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ihany koa izy. Tamin'ny 9 Novambra 2022, ohatra, dia izy no nofidin'ny vondrona "Koloiko sy Hajaiko ny Teniko" handrindra ny fifanakalozan-kevitra momba ny teny malagasy izay natao tao amin'ny IKM Antsahavola<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sehatra/page-148.html</ref>.
== Famelabelaran-kevitra momba ny talenta ==
Tamin'ny taona 2023, '''Ony Ravorombato''' no nanao famelabelaran-kevitra mitondra ny lohahevitra « Ny fahalevonan'ny talenta eo amin'ny pôeta sy ny mpanoratra ». Natao tao amin'ny efitrano [[Dox (mpanoratra)|Dox]], Tranombokim-pirenena Anosy, izany famelabelaran-kevitra izany tao anatin'ny fandaharam-potoanan'ny « Famoloana Telozoro »<ref name=":1">https://newsmada.com/2023/07/29/velakevitra-soratra-mety-ho-levona-ny-talenta-hoy-ravorombato-ony/</ref>.
Ny resaka nataony dia nifantoka tamin'ny antony mety hahatonga ny talentan'ny [[Pôeta|poeta]] na mpanoratra iray tsy hivoatra intsony. Anisan'ny hevitra noresahiny ny tsy fampiasana ny [[talenta]], ny fifantohana amin'ny sehatra hafa, ary ny tsy fihainoana tsikera na torohevitra rehefa efa manana toerana eo amin'ny sehatry ny [[Haisoratra|literatiora]] ny mpanoratra.<ref name=":1" />
== Fanomezam-boninahitra sy fankasitrahana ==
Tamin'ny 2 Desambra 2022 dia nahazo ny mari-boninahitra "Officier" i '''RAVOROMBATO Ony Lantoarimamy''' na i Ony Ravorombato.<ref>https://cnlegis.gov.mg/uploads/A32764-2022_VM.pdf</ref>
Ny taona 2018, anisan'ny mendrika tamin'ny fifaninana nokarakarain'ny Onjam-peo Radio Fahazavana izy tamin'ny alalan'ny tantara "Lazaiko anao ny fahatsarany"<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/lahatsoratra/radio-fahazavana-fifaninanana-tantara-an-onjam-peo.html</ref>.
Ny taona 2019 dia voafidy ho "mpanoratry ny taona 2018" izy<ref>https://bawdstrot5.rssing.com/chan-3984141/article46829.html</ref>.
Ny taona 1997 no nahazoany laharana voalohany tamin'ny maha mpanakanto mpanoratra azy, tamin'ny alalan'ny fifaninana tamina onjam-peo, ary nahazoany ny laharana faharoa tamin'ny fifaninana [[tononkalo]].<ref name=":0" />
== Jereo koa ==
[[Havatsa-UPEM|Havàtsa-UPEM]]
[[Literatioran' i Madagasikara|Literatiora malagasy]]
[[Tononkalo|Tononkalo malagasy]]
[[Fiteny malagasy|Teny malagasy]]
8uses0km7jpze8xqh7ecgrf0ttv84gr
1150287
1150286
2026-09-05T14:44:08Z
TinahLuce23
39583
1150287
wikitext
text/x-wiki
'''Ony Ravorombato''', izay fantatra amin'ny anarana feno hoe '''Ravorombato Ony Lantoarimamy''', dia poeta sy [[Mpanoratra|mpanoratra malagasy]] ary [[Mpampianatra|mpanabe]]. Manoratra tononkalo sy tantara foronina izy, ary nanoratra tantara natao halefa amin'ny onjam-peo ihany koa. Anisan'ny fikambanana Havàtsa-UPEM izy ary efa filohan'ny sampana tao Arivonimamo. Ny taona 2021 izy no namoaka ny boky "Rangotra voantsonga" izay mamehy ny maha-mpanoratra feno azy<ref>https://bawdstrot5.rssing.com/chan-3984141/article65290.html</ref>.
== Asa soratra sy sehatra nahafantarana an'i Ony Ravorombato ==
Maro ny sehatra nahitana an'i Ony Ravorombato, amin'ny maha-mpampianatra sy mpanabe ankizy sy tanora azy, amin'ny maha-mpanoratra sy poeta azy, Anisan'izany ireto manaraka ireto :
=== Tononkalo ===
Nanomboka ny taona 1996 izy no liana sy niditra tamin'ny sehatry ny haisoratra. Tononkalo no anisan'ny soratra voalohany nosoratany. Ny taona 1997 dia nahazo laharana voalohany tamin'ny fifaninanana nokarakarain'ny Radio Fréquence Plus tamin'ny tononkalo namaly ny hiran'i Kiaka Fitia Nindramina. Nahazo laharana faharoa koa izy tamin'ny tononkalo Saint-Valentin. Ankoatra ireo dia nandray anjara tamin'ny antsa tononkalo natao tao amin'ny ivokolo Cemdelac Analakely ny taona 2019, tamin'ny alalan'ny hetsika "Kalo tsy aritra"<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sehatra/page-116.html</ref><ref>https://bawdstrot5.rssing.com/chan-3984141/article50583.html</ref>.
=== Tantara fandefa onjam-peo / tantara fihaino an-tsehatra ===
Anisan'ny sehatra iray tena nisongadinan'i '''Ony Ravorombato''' ny tantara fandefa onjam-peo na tantara fihaino an-tsehatra. Nanomboka tamin'ny 2004 izy no nanoratra tantara fandefa onjam-peo, niaraka tamin'ny Radio Fahazavana. Efa manodidina ny 60 ny tantara nosoratany izay efa nolalaovina, ary mbola nisy maro tsy nivoaka. Anisan'ny tantara fihaino an-tsehatra noforoniny ny "Ditran-jatovo" nohainoina nandritry ny fankalazana ny telo andro'ny Havàtsa-UPEM Arivonimamo<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/lahatsoratra/page-51.html</ref>.
=== Sombintantara ===
Nanoratra [[Sombin-tantara|sombintantara]] ihany koa izy, na dia mbola niandry ny fotoana hamoahana izany azy.
=== Tantara amin'ny lohahevitra maro ===
Ny fitiavana no lohahevitra miverimberina amin'ny asa sorany, saingy manoratra momba ny hatsikana, zavatra mampatahotra, [[Tanindrazana (kolontsaina malagasy)|tanindrazana]], [[Fiarahamonina malagasy|fiaraha-monina]] ary fitaizana tanora ihany koa izy. <ref name=":0">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/tapatapakahitra/page-86-1.html</ref>
=== Tononkalo sy fampisehoana ===
Nandray anjara tamin'ny hetsika toy ny “Angolan-Tononkalo-Hira-Dihy” niaraka tamin'ny HAVATSA-UPEM Arivonimamo izy, izay nampifandray ny tononkalo amin'ny hira sy dihy ary antsa.
=== Fandraisana anjara amin'ny sehatra poetika iraisam-pirenena ===
Nisolontena ny sampana HAVATSA-UPEM i '''Ony Ravorombato''' tamin'ny hetsika "Poésie des 4 Horizons : La Flamme poétique à Madagascar" ny taona 2025. Maro ireo nandray anjara tamin'izany ankoatran'i Ony Ravorombato, toy an'i Riambola Mitia, Tahirintsoa, Somabinintsoa ary Felana solontenan'ny Faribolana Sandratra, i Nala Tiana izay solontenan'ny STeLaRim. Maro ihany koa ny firenena nandray anjara tamin'izany ankoatran'i Madagasikara mpampiantrano, tahaka an'ny firenena Caméroun, Haïti, Nouvelle-Calédonie, Liban ary Frantsa<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/lahatsoratra/poesie-des-4-horizons-la-flamme-poetique-a-madagascar.html</ref>.
== Havàtsa-UPEM ==
Ny taona 2005 i Ravorombato Ony Lantoarimamy no niditra tao amin'ny [[Havatsa-UPEM|Havàtsa-UPEM]], sampana [[Arivonimamo|Arivonimamo,]] ary nanomboka teo no namoahany sy nampisehony ireo tononkalony.<ref name=":0" />
Tamin'ny taona 2016 dia voatondro ho filohan'ny sampana Havàtsa-UPEM tao Arivonimamo izy. Tamin'izany fotoana izany dia nanazava ny andraikitry ny filohan'ny sampana izy, anisan'izany ny fandrindrana ny asan'ny fikambanana, ny fiaraha-miasa amin'ny birao sy ny mpikambana, ny fikarakarana fivoriana ary ny fampiroboroboana ny fikambanana.<ref name=":0" />
Tamin'ny taona 2017, mbola voarakitra ho filohan'ny sampana Havàtsa-UPEM Arivonimamo i Ravorombato Ony Lantoarimamy. Ny sampana dia nanana mpikambana manodidina ny telopolo, ka mpianatra ny ankamaroany. Nandray anjara tamin'ny hetsika ara-literatiora sy ara-[[kolontsaina]] tao Arivonimamo izy ireo.<ref name=":0" />
Anisan'ny hetsika nokarakarain'ny sampana ny fanononana tononkalo, ny fampisehoana ary ny hetsika natao hampiroboroboana ny teny malagasy. Ny lohahevitra nampiasaina tamin'ny hetsika iray tamin'ny taona 2017 dia nahitana tononkalo fiderana sy vavaka, trangam-piarahamonina ary antsa ho an'ny [[firenena]].
== Fampiroboroboana ny teny malagasy ==
Anisan'ny hevitra nasongadin'i '''Ony Ravorombato''' ny fampiasana ny teny malagasy amin'ny literatiora. iIlaina ny mamoha, mikolokolo, mitia ary miaina ny teny malagasy hoy izy, ary tsy tokony hijanona amin'ny fampiasana azy am-bava ihany fa tokony haraketina an-tsoratra koa.
Nandray anjara tamin'ny hetsika sy fifanakalozan-kevitra momba ny [[Literatioran' i Madagasikara|literatiora]] sy ny [[Fiteny malagasy|teny malagasy]] ihany koa izy. Tamin'ny 9 Novambra 2022, ohatra, dia izy no nofidin'ny vondrona "Koloiko sy Hajaiko ny Teniko" handrindra ny fifanakalozan-kevitra momba ny teny malagasy izay natao tao amin'ny IKM Antsahavola<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sehatra/page-148.html</ref>.
== Famelabelaran-kevitra momba ny talenta ==
Tamin'ny taona 2023, '''Ony Ravorombato''' no nanao famelabelaran-kevitra mitondra ny lohahevitra « Ny fahalevonan'ny talenta eo amin'ny pôeta sy ny mpanoratra ». Natao tao amin'ny efitrano [[Dox (mpanoratra)|Dox]], Tranombokim-pirenena Anosy, izany famelabelaran-kevitra izany tao anatin'ny fandaharam-potoanan'ny « Famoloana Telozoro »<ref name=":1">https://newsmada.com/2023/07/29/velakevitra-soratra-mety-ho-levona-ny-talenta-hoy-ravorombato-ony/</ref>.
Ny resaka nataony dia nifantoka tamin'ny antony mety hahatonga ny talentan'ny [[Pôeta|poeta]] na mpanoratra iray tsy hivoatra intsony. Anisan'ny hevitra noresahiny ny tsy fampiasana ny [[talenta]], ny fifantohana amin'ny sehatra hafa, ary ny tsy fihainoana tsikera na torohevitra rehefa efa manana toerana eo amin'ny sehatry ny [[Haisoratra|literatiora]] ny mpanoratra.<ref name=":1" />
== Fanomezam-boninahitra sy fankasitrahana ==
Tamin'ny 2 Desambra 2022 dia nahazo ny mariboninahitry ny kanto sy soratra ary kolontsaina eo amin'ny laharana "Officier" i '''RAVOROMBATO Ony Lantoarimamy''' na i Ony Ravorombato.<ref>https://cnlegis.gov.mg/uploads/A32764-2022_VM.pdf</ref>
Ny taona 2018, anisan'ny mendrika tamin'ny fifaninana nokarakarain'ny Onjam-peo Radio Fahazavana izy tamin'ny alalan'ny tantara "Lazaiko anao ny fahatsarany"<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/lahatsoratra/radio-fahazavana-fifaninanana-tantara-an-onjam-peo.html</ref>.
Ny taona 2019 dia voafidy ho "mpanoratry ny taona 2018" izy<ref>https://bawdstrot5.rssing.com/chan-3984141/article46829.html</ref>.
Ny taona 1997 no nahazoany laharana voalohany tamin'ny maha mpanakanto mpanoratra azy, tamin'ny alalan'ny fifaninana tamina onjam-peo, ary nahazoany ny laharana faharoa tamin'ny fifaninana [[tononkalo]].<ref name=":0" />
== Jereo koa ==
[[Havatsa-UPEM|Havàtsa-UPEM]]
[[Literatioran' i Madagasikara|Literatiora malagasy]]
[[Tononkalo|Tononkalo malagasy]]
[[Fiteny malagasy|Teny malagasy]]
3tmk8exfapsybkso1u6jmjqcr61qeba
Faritra Atsimo (Madagasikara)
0
301882
1150290
2026-09-05T15:44:01Z
Thelezifor
15140
Faritra ara-jeôgrafia atsimo indrindra eto Madagasikara izay mifanandrify amin' ny faritra Androy sy Anosy ary Atsimo-Andrefana
1150290
wikitext
text/x-wiki
Ny '''Faritra Atsimo''' dia faritra ara-jeôgrafia sy ara-tsôsialy ary ara-toekarena, atsimo indrindra eto [[Madagasikara]] izay mifanandrify ankehitriny amin' ny faritra ara-pitantanana telo manaraka ireto: [[Faritra Androy|Androy]] sy [[Faritra Anôsy|Anosy]] ary [[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]], nefa tsy ny [[Distrika eto Madagasikara|distrika]] na ny [[Kaominina eto Madagasikara|kaominina]] na ny [[fokontany]] rehetra ao amin' ireo faritra ireo no tafiditra ao.
== Fiovaovana famaritana ==
Tsy nitovy tanteraka hatrany ny faritra ara-jeôgrafia voafaokan' ny hoe "Faritra Atsimo". Mety hahatratra 11 ny idsan' ny distrika lazaina fa anisan' ny Faritra Atsimo: [[Distrikan' i Tolagnaro|Taolagnaro]], [[Distrikan' Amboasary-Atsimo]], [[Distrikan' Ambovombe|Distrikan' Ambovombe-Androy]], [[Distrikan' i Tsiombe|Tsihombe]], [[Distrikan' i Beloha|Beloha]], [[Distrikan' i Bekily|Bekily]], [[Distrikan' i Betroka|Betroka]], [[Distrikan' Ampanihy|Ampanihy-Andrefana]], [[Distrikan' i Betioky-Atsimo|Betioky-Atsimo]], [[Distrikan' i Benenitra|Benenitra]] ary [[Distrikan' i Toliara II|Toliara II]].
== Jereo koa ==
* [[Faritra Androy|Androy]]
* [[Faritra Anôsy|Anosy]]
* [[Faritra Atsimo-Andrefana|Atsimo-Andrefana]]
bugdke1oa14udfa44i8x4k1xyo1luri
Razanabary Voahangilalao Joséphine
0
301883
1150300
2026-09-06T08:20:59Z
TinahLuce23
39583
Pejy noforonina tamin'ny « '''Razanabary Voahangilalao Joséphine''' dia [[Mpanoratra|mpanoratra malagasy]], indrindra mahakasika ny tantara an-tsehatra amin'ny [[onjam-peo]] (théâtre radiophonique). Nanomboka tamin'ny taona 2000 izy no niditra tamin'io sehatra io. Fantatra manokana amin'ny tantara mampihoron-koditra izy. Nilaza izy fa tia mamaky tantara momba ny aventure, policier, angoisse ary mystère, ary tia mijery sarimihetsika mampihoron-koditra sy momba ny exorcisme; ireo no a... »
1150300
wikitext
text/x-wiki
'''Razanabary Voahangilalao Joséphine''' dia [[Mpanoratra|mpanoratra malagasy]], indrindra mahakasika ny tantara an-tsehatra amin'ny [[onjam-peo]] (théâtre radiophonique). Nanomboka tamin'ny taona 2000 izy no niditra tamin'io sehatra io. Fantatra manokana amin'ny tantara mampihoron-koditra izy. Nilaza izy fa tia mamaky tantara momba ny aventure, policier, angoisse ary mystère, ary tia mijery sarimihetsika mampihoron-koditra sy momba ny exorcisme; ireo no anisan'ny mamelona ny aingam-panahiny. 67 taona izy ankehitriny<ref>https://lexpress.mg/27/10/2023/theatre-radiophonique-razanabary-voahangilalao-se-focalise-sur-les-histoires-terrifiantes</ref>.
== Ny asa sorany ==
Efa nanoratra tantara mihoatra ny 200 i '''Razanabary Voahangilalao Joséphine''', izay ahitana tantara hoan'ny onjam-peo, gazety, tantara an-tsehatra, tantara ho an'ny sarimihetsika ary boky<ref>https://www.africa-press.net/madagascar/culture-et-art/theatre-radiophonique-razanabary-voahangilalao-se-focalise-sur-les-histoires-terrifiantes</ref>.
Anisan'ireo tantara malaza mifandray amin'ny anarany ny :<ref name=":0">https://www.nocomment.mg/~nocommen/index.php/razanabary-voahangilalao-josephine-ondes-frissonnantes</ref>
* Velo
* Rangotra folo
* Lisitra mainty
* Misterin'Androvamanga
Ankoatra izany, nanoratra ho an'ny NGAH Maintso sy NGAH Sary izy, ary nandray anjara tamin'ny fanoratana [[tantara]] na [[Mpanoratra senariô|senariô]] ho an'ny [[sarimihetsika]] novokarin'ny Maki Production, anisan'izany ny Diary, Nofy, Sedra ary Nala<ref>https://lexpress.mg/27/10/2023/theatre-radiophonique-razanabary-voahangilalao-se-focalise-sur-les-histoires-terrifiantes</ref>.
== Ny mampiavaka ny sorany ==
Ny horohoro sy ny zava-miafina no tena mampiavaka azy. Saingy tsy midika izany fa horohoro ihany no soratany fa karazan-tantara rehetra no soratany, fa ny horohoro no tena hahenoina azy<ref name=":0" />.
Ny [[Aingam-panahy|aingam-panah]]<nowiki/>iny dia avy amin'ny zava-mitranga sy fihetsiky ny [[fiarahamonina]], ny zavatra niainan'ny olona, [[Angano malagasy|angano]] sy zava-miafina, boky momba ny heloka bevava sy mistery, sarimihetsika mampihoron-koditra, ary ny eritreriny manokana<ref>https://www.nocomment.mg/~nocommen/index.php/razanabary-voahangilalao-josephine-ondes-frissonnantes</ref>.
8behquubhlkxkg5toesdtwvum1q0x13
Ranoroseheno Vanintsoa
0
301884
1150302
2026-09-06T11:47:14Z
TinahLuce23
39583
Pejy noforonina tamin'ny « '''Vanintsoa Ranoroseheno''', fantatra amin'ny anarana hoe '''Vanintsoa''', dia [[mpanakanto malagasy]] miasa amin'ny sehatry ny [[mozika]] sy ny tantara an'onjam-peo. Mpihira, mpamoron-kira, mpitendry zavamaneno ary mpilalao tantara amin'ny onjam-peo izy. Anisan'ireo mpanakanto nandray anjara tamin'ny fampiroboroboana ny mozika sy ny [[kolontsaina malagasy]] amin'ny alalan'ny [[zavamaneno]] nentim-paharazana sy ny fampisehoana ara-javakanto izy.<ref name=":0"... »
1150302
wikitext
text/x-wiki
'''Vanintsoa Ranoroseheno''', fantatra amin'ny anarana hoe '''Vanintsoa''', dia [[mpanakanto malagasy]] miasa amin'ny sehatry ny [[mozika]] sy ny tantara an'onjam-peo. Mpihira, mpamoron-kira, mpitendry zavamaneno ary mpilalao tantara amin'ny onjam-peo izy. Anisan'ireo mpanakanto nandray anjara tamin'ny fampiroboroboana ny mozika sy ny [[kolontsaina malagasy]] amin'ny alalan'ny [[zavamaneno]] nentim-paharazana sy ny fampisehoana ara-javakanto izy.<ref name=":0">https://www.koolsaina.com/rykala-vazo-all-about-that-bass-interview/</ref>
== Fiainana sy sehatry ny zavakanto sy mozika ==
Fantatra amin'ny anarana feno hoe '''Ranoroseheno Vanintsoa''' izy, ary mampiasa ny anarana hoe '''Vanintsoa''' eo amin'ny sehatry ny zavakanto.
Misehatra amin'ny sehatra ara-javakanto maro i Vanintsoa. Anisan'izany ny fihirana, ny famoronana hira, ny fitendrena zavamaneno ary ny fampisehoana tantara amin'ny alalan'ny feo. Ny zavakanto ataony dia mampifandray ny mozika sy ny kolontsaina malagasy, indrindra amin'ny fampiasana zavamaneno toy ny [[valiha]].
Tao amin'ny Ny Antsao, vondrona evanjelika no nanombohany ny hira sy mozika. Taorian'izay dia maro ny sehatra na hetsika efa nandraisany anjara, toy ny "Gasy ka manja" (2013), ny "La journée des femmes" na ny "La semaine de la Valiha"<ref name=":0" />.
Anisan'ireo mpikambana nanangana ny tarika RyKala Vazo i '''Vanintsoa''', niaraka tamin'i '''Mitchou Amy''' sy '''Mirana'''. Niorina tamin'ny taona 2015 ny tarika ary nifantoka tamin'ny fampiroboroboana ny [[mozika malagasy]] tamin'ny fampifangaroana ny zavamaneno sy ny fomba fanehoana nentim-paharazana amin'ny endrika ankehitriny<ref>https://www.koolsaina.com/rykala-vazo-all-about-that-bass-interview/</ref>.
Anisan'ny zavamaneno ifandraisan'i Vanintsoa amin'ny sehatry ny mozika ny valiha sy ny [[gitara]] bà-gasy. Ny fampiasana ny zavamaneno malagasy dia anisan'ny mampiavaka ny tontolon'ny mozika nandraisany anjara.
Tsy mpihira sy mpitendry zavamaneno ihany i Vanintsoa fa mpamoron-kira koa. Voatondro ho mpanoratra ny tonony sy ny feon'ny hira Ny Fikasako sy Namanay izy. Anisan'ireo hira hafa mifandray amin'ny asany ny ''Hajaiko foana'', ''Izaho tsy manahy'' ary ''Ndeha r''e.
Ny hira Namanay dia mifandray amin'ny fahatsiarovana an'i Mitchou Amy, iray tamin'ireo mpikambana tao amin'ny RyKala Vazo.<ref name=":1">https://www.tiatanindrazana.mg/kolontsaina/rykala-vazo-namoaka-raki-kira-hahatsiarovana-ani-mitchou-46818.php</ref>
== RyKala Vazo ==
Ny RyKala Vazo dia anisan'ny sehatra lehibe nahafantarana an'i Vanintsoa teo amin'ny mozika. Ny tarika dia niforona tamin'ny taona 2015 ary nampivondrona an'i Vanintsoa, Mirana ary Mitchou Amy.<ref name=":0" />
Nampifandray ny mozika malagasy sy ny zavamaneno nentim-paharazana tamin'ny fomba fanehoana ankehitriny ny tarika. Ny valiha sy ireo zavamaneno malagasy hafa dia nanana toerana lehibe tao amin'ny mozikan'ny tarika.<ref>https://www.jeuneafrique.com/mag/649707/culture/madagascar-rykala-vazo-trois-filles-dans-le-vent/</ref>
Taorian'ny fahafatesan'i Mitchou Amy tamin'ny taona 2019 dia nanohy ny asan'ny RyKala Vazo i Mirana sy Vanintsoa. Tamin'ny taona 2020 dia nivoaka ny raki-kira ''Tsikonikoninay'', izay natao ho fahatsiarovana an'i Mitchou Amy<ref name=":1" />.
== Tantara an'onjam-peo ==
Anisan'ny sehatra lehibe iasan'i Vanintsoa koa ny tantara an'onjam-peo na "théâtre radiophonique".<ref name=":0" />
Mandray anjara amin'ny famokarana sy fampisehoana tantara amin'ny alalan'ny feo izy, ka manao "voix-off" na feo lafika amin'ny tantara mitohy fhaino na an'onjam-peo<ref>https://www.koolsaina.com/rykala-vazo-all-about-that-bass-interview/</ref>. Izy koa dia anisan'ireo mpanakanto sy mpilalao tantara tafiditra ao amin'ny ''Rohinkanto'', vondrona mampivondrona mpilalao tantara amin'ny radio sy mpanakanto hafa.
Ny ''Rohinkanto'' dia miasa amin'ny famelomana ny tantara fihaino ary mampita izany amin'ny mpihaino amin'ny alalan'ny radio. Anisan'ny mampiavaka ny asan'ilay vondrona ny fampifandraisana ny tantara an'onjam-peo sy ny fampisehoana an-tsehatra. Anisan'ireo asa mifandray amin'ny Rohinkanto i ''Galifantsy'', tantara fihaino izay nentina teny an-tsehatra. Anisan'ireo mpanakanto mifandray amin'io famokarana io i Vanintsoa<ref name=":2">https://newsmada.com/2023/07/21/rohinkanto-hoentina-an-tsehatra-ny-tantara-aminny-radio/</ref>.
Ny fandraisany anjara amin'ny tantara an'onjam-peo dia mampiseho fa tsy voafetra amin'ny mozika ny sehatra iasany, fa tafiditra ao anatin'ny zavakanto mifototra amin'ny feo sy ny fitantarana ihany koa.<ref name=":0" />
== Fampifandraisana ny mozika sy ny tantara fihaino ==
Ny asan'i Vanintsoa dia mampifandray sehatra roa lehibe eo amin'ny zavakanto malagasy: ny mozika sy ny tantara an'onjam-peo.
Ao amin'ny mozika dia mampiasa sy mampiroborobo zavamaneno malagasy izy, indrindra ny [[valiha]]. Ao amin'ny tantara an'onjam-peo kosa dia mampiasa ny feony sy ny fahaizany maneho toetra sy tantara amin'ny alalan'ny feo izy.
Izany fahasamihafan'ny sehatra iasany izany no mahatonga azy ho isan'ireo mpanakanto manana traikefa amin'ny endrika zavakanto maro, ka ny fihirana, ny famoronana hira, ny fitendrena zavamaneno ary ny tantara fihaino no isan'ny sehatra ahafantarana azy.
== Hetsika ara-javakanto ==
Tamin'ny taona 2023 dia nandray anjara tamin'ny Hetsika Tafaray niaraka tamin'i Nanja i Vanintsoa. Nampahafantarina tamin'izany ireo [[hira]] noforoniny, anisan'izany ny ''Hajaiko foana, Izaho tsy manahy'' ary ''Ndeha re''.<ref>https://madatsara.com/evenement_vanintsoa-nanja-razafindrakoto-spectacle-tafaray-salle-seminaire-saint-herblain.html</ref>
Ny fandraisany anjara tamin'ny hetsika ara-[[kolontsaina]] toy izany dia manamafy ny fitohizan'ny asany amin'ny sehatry ny mozika sy ny fampisehoana.
== Toerana eo amin'ny zavakanto malagasy ==
'''Vanintsoa''' dia anisan'ireo mpanakanto malagasy izay miasa amin'ny sehatra maro mifandray amin'ny feo sy ny fampisehoana. Ny asany amin'ny mozika dia mifototra amin'ny fampiasana sy fampiroboroboana ny zavamaneno malagasy, raha ny asany amin'ny tantara an'onjam-peo kosa dia mifototra amin'ny fampiasana ny feo ho fitaovana fitantarana sy fanehoana.
Ny fandraisany anjara tao amin'ny RyKala Vazo sy Rohinkanto dia mampifandray azy amin'ny sehatra roa samy manana anjara toerana eo amin'ny [[kolontsaina malagasy]] : ny [[mozika]] sy ny tantara fihaino.<ref name=":2" />
== Asa fantatra ==
== Mozika ==
* ''Ny Fikasako'' (tonony sy feony: Vanintsoa)
* ''Namanay'' (tonony sy feony: Vanintsoa)
* ''Hajaiko foana''
* ''Izaho tsy manahy''
* ''Ndeha re''
* ''Tsikonikoninay'', raki-kira mifandray amin'ny RyKala Vazo, natao ho fahatsiarovana an'i Mitchou Amy
=== Tantara an'onjam-peo ===
"''Galifantsy''", famokarana mifandray amin'ny Rohinkanto<ref>https://newsmada.com/2024/06/24/tantara-galifantsy-hoentinny-rohikanto-an-tsehatra/</ref>.
Ankoatra ireo asa ireo dia voalaza fa nandray anjara tamin'ny tantara mitohy fihaino maro i Vanintsoa tamin'ny alalan'ny "voix-off" na feo lafika<ref name=":0" />.
== Jereo koa ==
* RyKala Vazo
* Rohinkanto
* Tantara an’onjam-peo eto Madagasikara
* [[Mozika malagasy]]
fix6tbnkrmzxte77azvzxmtdc3fwjq4
1150303
1150302
2026-09-06T11:54:19Z
TinahLuce23
39583
1150303
wikitext
text/x-wiki
'''Vanintsoa Ranoroseheno''', fantatra amin'ny anarana hoe '''Vanintsoa''', dia [[mpanakanto malagasy]] miasa amin'ny sehatry ny [[mozika]] sy ny tantara an'onjam-peo. Mpihira, mpamoron-kira, mpitendry zavamaneno ary mpilalao tantara amin'ny onjam-peo izy. Anisan'ireo mpanakanto nandray anjara tamin'ny fampiroboroboana ny mozika sy ny [[kolontsaina malagasy]] amin'ny alalan'ny [[zavamaneno]] nentim-paharazana sy ny fampisehoana ara-javakanto izy.<ref name=":0">https://www.koolsaina.com/rykala-vazo-all-about-that-bass-interview/</ref>
== Fiainana sy sehatry ny zavakanto sy mozika ==
Fantatra amin'ny anarana feno hoe '''Ranoroseheno Vanintsoa''' izy, ary mampiasa ny anarana hoe '''Vanintsoa''' eo amin'ny sehatry ny zavakanto.
Misehatra amin'ny sehatra ara-javakanto maro i Vanintsoa. Anisan'izany ny fihirana, ny famoronana hira, ny fitendrena zavamaneno ary ny fampisehoana tantara amin'ny alalan'ny feo. Ny zavakanto ataony dia mampifandray ny mozika sy ny kolontsaina malagasy, indrindra amin'ny fampiasana zavamaneno toy ny [[valiha]].
Tao amin'ny Ny Antsao, vondrona evanjelika no nanombohany ny hira sy mozika. Taorian'izay dia maro ny sehatra na hetsika efa nandraisany anjara, toy ny "Gasy ka manja" (2013), ny "La journée des femmes" na ny "La semaine de la Valiha"<ref name=":0" />.
Anisan'ireo mpikambana nanangana ny tarika RyKala Vazo i '''Vanintsoa''', niaraka tamin'i '''Mitchou Amy''' sy '''Mirana'''. Niorina tamin'ny taona 2015 ny tarika ary nifantoka tamin'ny fampiroboroboana ny [[mozika malagasy]] tamin'ny fampifangaroana ny zavamaneno sy ny fomba fanehoana nentim-paharazana amin'ny endrika ankehitriny<ref>https://www.koolsaina.com/rykala-vazo-all-about-that-bass-interview/</ref>.
Anisan'ny zavamaneno ifandraisan'i Vanintsoa amin'ny sehatry ny mozika ny valiha sy ny [[gitara]] bà-gasy. Ny fampiasana ny zavamaneno malagasy dia anisan'ny mampiavaka ny tontolon'ny mozika nandraisany anjara.
Tsy mpihira sy mpitendry zavamaneno ihany i Vanintsoa fa mpamoron-kira koa. Voatondro ho mpanoratra ny tonony sy ny feon'ny hira Ny Fikasako sy Namanay izy. Anisan'ireo hira hafa mifandray amin'ny asany ny ''Hajaiko foana'', ''Izaho tsy manahy'' ary ''Ndeha r''e.
Ny hira Namanay dia mifandray amin'ny fahatsiarovana an'i Mitchou Amy, iray tamin'ireo mpikambana tao amin'ny RyKala Vazo.<ref name=":1">https://www.tiatanindrazana.mg/kolontsaina/rykala-vazo-namoaka-raki-kira-hahatsiarovana-ani-mitchou-46818.php</ref>
== RyKala Vazo ==
Ny RyKala Vazo dia anisan'ny sehatra lehibe nahafantarana an'i Vanintsoa teo amin'ny mozika. Ny tarika dia niforona tamin'ny taona 2015 ary nampivondrona an'i Vanintsoa, Mirana ary Mitchou Amy.<ref name=":0" />
Nampifandray ny mozika malagasy sy ny zavamaneno nentim-paharazana tamin'ny fomba fanehoana ankehitriny ny tarika. Ny valiha sy ireo zavamaneno malagasy hafa dia nanana toerana lehibe tao amin'ny mozikan'ny tarika.<ref>https://www.jeuneafrique.com/mag/649707/culture/madagascar-rykala-vazo-trois-filles-dans-le-vent/</ref>
Taorian'ny fahafatesan'i Mitchou Amy tamin'ny taona 2019 dia nanohy ny asan'ny RyKala Vazo i Mirana sy Vanintsoa. Tamin'ny taona 2020 dia nivoaka ny raki-kira ''Tsikonikoninay'', izay natao ho fahatsiarovana an'i Mitchou Amy<ref name=":1" />.
== Tantara an'onjam-peo ==
Anisan'ny sehatra lehibe iasan'i Vanintsoa koa ny tantara an'onjam-peo na "théâtre radiophonique".<ref name=":0" />
Mandray anjara amin'ny famokarana sy fampisehoana tantara amin'ny alalan'ny feo izy, ka manao "voix-off" na feo lafika amin'ny tantara mitohy fhaino na an'onjam-peo<ref>https://www.koolsaina.com/rykala-vazo-all-about-that-bass-interview/</ref>. Izy koa dia anisan'ireo mpanakanto sy mpilalao tantara tafiditra ao amin'ny ''Rohinkanto'', vondrona mampivondrona mpilalao tantara amin'ny radio sy mpanakanto hafa.
Ny ''Rohinkanto'' dia miasa amin'ny famelomana ny tantara fihaino ary mampita izany amin'ny mpihaino amin'ny alalan'ny radio. Anisan'ny mampiavaka ny asan'ilay vondrona ny fampifandraisana ny tantara an'onjam-peo sy ny fampisehoana an-tsehatra. Anisan'ireo asa mifandray amin'ny Rohinkanto i ''Galifantsy'', tantara fihaino izay nentina teny an-tsehatra. Anisan'ireo mpanakanto mifandray amin'io famokarana io i Vanintsoa<ref name=":2">https://newsmada.com/2023/07/21/rohinkanto-hoentina-an-tsehatra-ny-tantara-aminny-radio/</ref>.
Ny fandraisany anjara amin'ny tantara an'onjam-peo dia mampiseho fa tsy voafetra amin'ny mozika ny sehatra iasany, fa tafiditra ao anatin'ny zavakanto mifototra amin'ny feo sy ny fitantarana ihany koa.<ref name=":0" />
== Fampifandraisana ny mozika sy ny tantara fihaino ==
Ny asan'i Vanintsoa dia mampifandray sehatra roa lehibe eo amin'ny zavakanto malagasy: ny mozika sy ny tantara an'onjam-peo.
Ao amin'ny mozika dia mampiasa sy mampiroborobo zavamaneno malagasy izy, indrindra ny [[valiha]]. Ao amin'ny tantara an'onjam-peo kosa dia mampiasa ny feony sy ny fahaizany maneho toetra sy tantara amin'ny alalan'ny feo izy.
Izany fahasamihafan'ny sehatra iasany izany no mahatonga azy ho isan'ireo mpanakanto manana traikefa amin'ny endrika zavakanto maro, ka ny fihirana, ny famoronana hira, ny fitendrena zavamaneno ary ny tantara fihaino no isan'ny sehatra ahafantarana azy.
== Hetsika ara-javakanto ==
Maro ny hetsika nahitana an'i Vanintsoa, indrindra fa ireo hetsika nisy fiaraha-miasa, toy ny tamin'ny taona 2022 "Tafaray 2022" niarahany tamin'ny Nanja tany Saint-Herblain<ref>https://madatsara.com/evenement_vanintsoa-nanja-razafindrakoto-spectacle-tafaray-salle-seminaire-saint-herblain.html</ref>. Ohatra ihany koa tamin'ny taona 2023 dia nandray anjara tamin'ny Hetsika Tafaray niaraka tamin'i Nanja i Vanintsoa. Nampahafantarina tamin'izany ireo [[hira]] noforoniny, anisan'izany ny ''Hajaiko foana, Izaho tsy manahy'' ary ''Ndeha re''. Nisy ihany koa ireo hetsika hafa : ny "Festival culturel de solidarité" ny 2023, "Fety firaisankina" ny 2023<ref>https://madatsara.com/evenement_vanintsoa-sy-ny-mpandihiny-fety-firaisan-kina-concert-mcp-ekar-antsofinondry.html</ref>, "Antsa tononkalo Tsikombakomba" ny 2024 niarahany tamin'i Tolopanahy <ref>https://madatsara.com/evenement_vanintsoa-ivokolo-analakely.html</ref>.
Ny fandraisany anjara tamin'ny hetsika ara-[[kolontsaina]] toy izany dia manamafy ny fitohizan'ny asany amin'ny sehatry ny mozika sy ny fampisehoana.
== Toerana eo amin'ny zavakanto malagasy ==
'''Vanintsoa''' dia anisan'ireo mpanakanto malagasy izay miasa amin'ny sehatra maro mifandray amin'ny feo sy ny fampisehoana. Ny asany amin'ny mozika dia mifototra amin'ny fampiasana sy fampiroboroboana ny zavamaneno malagasy, raha ny asany amin'ny tantara an'onjam-peo kosa dia mifototra amin'ny fampiasana ny feo ho fitaovana fitantarana sy fanehoana.
Ny fandraisany anjara tao amin'ny RyKala Vazo sy Rohinkanto dia mampifandray azy amin'ny sehatra roa samy manana anjara toerana eo amin'ny [[kolontsaina malagasy]] : ny [[mozika]] sy ny tantara fihaino.<ref name=":2" />
== Asa fantatra ==
== Mozika ==
* ''Ny Fikasako'' (tonony sy feony: Vanintsoa)
* ''Namanay'' (tonony sy feony: Vanintsoa)
* ''Hajaiko foana''
* ''Izaho tsy manahy''
* ''Ndeha re''
* ''Tsikonikoninay'', raki-kira mifandray amin'ny RyKala Vazo, natao ho fahatsiarovana an'i Mitchou Amy
=== Tantara an'onjam-peo ===
"''Galifantsy''", famokarana mifandray amin'ny Rohinkanto<ref>https://newsmada.com/2024/06/24/tantara-galifantsy-hoentinny-rohikanto-an-tsehatra/</ref>.
Ankoatra ireo asa ireo dia voalaza fa nandray anjara tamin'ny tantara mitohy fihaino maro i Vanintsoa tamin'ny alalan'ny "voix-off" na feo lafika<ref name=":0" />.
== Jereo koa ==
* RyKala Vazo
* Rohinkanto
* Tantara an’onjam-peo eto Madagasikara
* [[Mozika malagasy]]
npo81afp8asyee0hmqi7go7i05nhlvm