Wikipedia mgwiki https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Rakitra Manokana Dinika Mpikambana Dinika amin'ny mpikambana Wikipedia Dinika amin'ny Wikipedia Sary Dinika amin'ny sary MediaWiki Dinika amin'ny MediaWiki Endrika Dinika amin'ny endrika Fanoroana Dinika amin'ny fanoroana Sokajy Dinika amin'ny sokajy TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 4 6929 1151560 1150977 2026-10-01T14:06:23Z JianJi 36396 1151560 wikitext text/x-wiki <!-- Fitsipika momban'ny fanovana ny fizarana "VAOVAO" : 0. Aza kitihana ity zavatra ity. 1. Apetraho ny daty nitrangan'ilay vaovao. 2. Ataovy amin'ny soramahia ny zava-nitranga. 3. Vaovao izay erak'izao tontolo izao hapetraka. EO AMBANY EO NY VAOVAO NO HAPETRAKA Tena iangaviana mba tsy ho eo alohan'ny soratra hoe "Azontsika tsirairay atao ny mametraka vaovao tsy mitongilana, tsy fampielezankevitra ary tsy mandainga eto" no apetraka ny vaovao; fitsipiky ny Wikipedia ny tsy fahazoana manao ny ranty media sosialy toy ny Facebook sy X, instagram na Tik-Tok ho loharanom-baovao. Tsy azo fafàna mihitsy ity soratra miloko volondavenona ity --> ----------------- Azontsika tsirairay atao ny mametraka vaovao tsy mitongilana, tsy fampielezankevitra ary tsy mandainga eto * '''[[30 Septambra|30 septambra]] [[2026]]''' - Avotra noho ny tsy fahombiazan'ny kinasa hanjera na hanodina ny sidina 1073 an'i Flydubai ireo mpandeha niala avy ao [[Dubai]] ho ao [[Tel-Aviv-Jaffa|Tel Aviv]]. [[Israelianina|Israeliana]] ny maro tamin'ireo mpandeha. * '''[[29 Septambra|29 septambra]] [[2026]]''' - Notendren'ny mpanjaka [[Mohammed VI]] ho filohan'ny governemanta i [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] — vehivavy voalohany ao [[Marôka|Marôka]] notendrena ho amin'io toerana io. * '''[[Septambra]] [[2026]]''' - Voamarina ara-tsiantifika fa karazan-tsaka hafa ny Tilcayo na ny saka-tigra [[File:Leopardus tilcayo (5x3 cropped).jpg|thumb|Tilcayo mirenireny ao La Senda Verde]] * '''[[21 Aogositra]] [[2026]]''' - Nambaran’ny Fitsarana avo momba ny Lalàmpanorenana (HCC) tamin’ny Fanapahan-kevitra laharana faha 16-HCC<ref>https://wikisource.org/wiki/Fandikana_malalaka_ny_Fanapahan-kevitra_n%C2%B016-HCC</ref>, fa tsy mifanaraka amin’ny Lalàmpanorenana ny lalàna 2026-005 momba ny politikan’ny fampiasana ny teny malagasy sy ny zo momba ny teny eto Madagasikara. * '''[[1 Aogositra|01 aogositra]] [[2026]]''' - manomboka amin'ny fomba ofisialy ao [[Moramanga]] ny lasin-jobily faha-90 taona ny Lovitao (sampana mavo) sy ny mpiandalana (sampana mena) ao amin'ny [[skoto|fikambanana skoto]] [[Tily eto Madagasikara]]. * '''[[1 Jolay|01 jolay]] [[2026]]''' - Lany tao amin'ny [[Antenimierampirenena (Madagasikara)|Antenimierampirenena]] eto [[Madagasikara]] ny [[Pôlitika|politika]]n'ny fampiasana ny [[teny malagasy]] sy ny zo momba ny teny malagasy eto Madagasikara natolotry ny depiote Rakotoharitiana Navalona Francky.<ref>https://newsmada.com/2026/07/02/fampiasana-ny-teny-malagasy-tsara-ny-dingana-fa-mila-fampiharana/</ref> Indreto kosa ny tahiry: '''* [[Wikipedia:Vaovao/2026/Mey 2026|Mey 2026]] * [[Wikipedia:Vaovao/2026/Avrily 2026|Avrily 2026]] * [[Wikipedia:Vaovao/2026/Marsa 2026|Marsa 2026]] * [[Wikipedia:Vaovao/2026|Tahiry 2026]] * [[Wikipedia:Vaovao/Febroary 2026 sy taloha|Teo aloha]]''' <noinclude> == Loharano == {{reflist}} 3z6lc6gzi81v3n7oryy57h13j7br38x 0 6935 1151569 1149465 2026-10-01T23:37:37Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1151569 wikitext text/x-wiki [[Sary:EM of influenza virus.jpg|ankavanana|301x301px|thumb|Virosin' ny gripa, miala amin' ny [[sela]] niompy azy, nohangezaina in-100.000]] Ny '''gripa''' dia [[areti-mihanaka]] sy [[Areti-mifindra|mifindra]] mitranga matetika vokatry ny virosy ARN sasany ao amin' ny fianankavian' ny ''Orthomyxoviridae'' (''Alphainfluenzavirus influenzae'' sy ''Betainfluenzavirus influenzae'' sy ''Gammainfluenzavirus influenzae'' ary ''Deltainfluenzavirus influenzae''), izay mahavoa ny [[vorona]] sy ny [[biby mampinono]] sasany toy ny [[kisoa]] sy ny [[olombelona]]. == Ny gripa epidemika na gripa tsotra == Miseho arakaraka ny [[fizaràn-taona]] ny gripa epidemika na gripa tsotra, indrindra amin' ny [[fararano]] sy [[ririnina]] (mangatsiaka) any amin' ny faitra manana toetany antonony, ary mahatratra ny tampony mandritra ny fizaràn-taonan' ny orana (vanim-potoana mafana) any amin' ny faritra trôpikaly. Misy aretin-doha sy kohaka ary misy aretin-tenda ary malain-komana ny [[olombelona|olona]] voan' ny gripa. Mitsahatra ireo famantarana ireo afaka telo na efatra andro. Raha tsy sitrana ny gripa ([[pnemônia]] vokatry ny [[bakteria]] na tsy fahampian-drano) dia mety hahafaty. Amin' ny alalan' ny teten-dranoka bitika feno virosy avoakan' ny [[evina]] sy ny [[Kohaka|kohaky]] ny olona na biby marary ny fifindran' ny gripa. Ny fizahana ny gripa amin' ny fotoan' ny valanaretina dia tsotra, ary ny fitsaboana ny gripa arakaraka ny famantarana dia tsy sarotra. Ny [[Vaksiny|vakisiny]] no tena fisorohana ny gripa. Any amin' ny [[Firenena mandroso|tany mandroso]] dia matetika manome vakisiny ho an' ny olona mora andairanyma<ref name=WHOvaccines>[http://www.who.int/wer/2005/wer8033.pdf Publication de l'OMS : vaccins grippaux] ''Relevé épidémiologique hebdomadaire de l'OMS'', 19 août 2005, vol. 80, 33, pp. 277–288.</ref>, ary omena koa ny akoho amam-borona ompiana<ref>{{cite journal | last = Villegas | first = P | title = Viral diseases of the respiratory system | url = https://archive.org/details/sim_poultry-science_1998-08_77_8/page/1143 | journal = Poult Sci | volume = 77 | issue = 8 | pages = 1143–5 | year = 1998 | id = PMID 9706079}}</ref>. == Jereo koa == *[[Farasisa]] *[[Angatra (aretina)]] *[[Tazomoka]] *[[Antibiôtika]] *[[Habokana]] *[[Kôlerà]] *[[Voambolana momba ny fahasalamana sy ny fitsaboana]] == Rohy ivelany == '''Miteny anglisy''' * [http://www.ers-education.org/pages/default.aspx?id=331 ERS Online Course on Influenza] * [http://www.myfamilywellness.org/MainMenuCategories/FamilyHealthCenter/Flu.aspx Swine and Seasonal Flu] {{Wayback|url=http://www.myfamilywellness.org/MainMenuCategories/FamilyHealthCenter/Flu.aspx |date=20110727105753 }}, [http://www.goodmedicine.org Institute for Good Medicine] {{Wayback|url=http://www.goodmedicine.org/ |date=20090801102113 }} at the [http://www.pamedsoc.org Pennsylvania Medical Society] * [http://www.cdc.gov/flu/ Info on influenza] at [[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] * [https://web.archive.org/web/20110714223418/http://health.nytimes.com/health/guides/disease/the-flu/overview.html Summary of the disease] at the [[NYTimes]]. * [http://www.nytimes.com/2009/05/05/health/05virus.html 10 Genes, Furiously Evolving] [[NYTimes]] May 4, 2009 * [http://www.outbreakalerts.com Outbreak Alerts] United States based communicable disease notification website. * [http://www.fludb.org Influenza Research Database] – Database of influenza genomic sequences, serotypes, polymorphisms, structures, epitopes, drugs and related tools. * [http://www.mayoclinic.com/health/influenza/DS00081 Influenza (Mayo Clinic)] * [http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs211/en/index.html Fact Sheet] Overview of influenza at [[World Health Organization]] * [http://origem.info/misms/index.php The Multinational Influenza Seasonal Mortality Study (MISMS)] {{Wayback|url=http://origem.info/misms/index.php |date=20160909230155 }} [[Fogarty International Center]] * [http://www.nhsdirect.nhs.uk/encyclopaedia/a-z/index.aspx Health encyclopedia entry] {{Wayback|url=http://www.nhsdirect.nhs.uk/encyclopaedia/a-z/index.aspx |date=20081026020117 }} at [[NHS Direct]] * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/ICTVdb/ICTVdB/46000000.htm Orthomyxoviridae] The Universal Virus Database of the [[International Committee on Taxonomy of Viruses]] * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/genomes/FLU/flubiology.html Influenza Virus Resource] from the [[National Center for Biotechnology Information|NCBI]] * [http://www.eiss.org/ European Influenza Surveillance Scheme] {{Wayback|url=http://www.eiss.org/ |date=20111013203342 }} * [http://www.google.org/flutrends/ Flu Trends] {{Wayback|url=http://www.google.org/flutrends/ |date=20081225232746 }} – flu activity across the U.S. * [https://www.nhsdirect.nhs.uk/Sat/Topics/ColdsAndFlu.aspx?Host=Nhsd&SyndicationPartnerGuid=d19370ea-a100-407d-9695-b73407f701c7&TopicGuid=8c903315-a302-412a-bfae-9cb576d4b4cd Cold and flu advice] {{Wayback|url=https://www.nhsdirect.nhs.uk/Sat/Topics/ColdsAndFlu.aspx?Host=Nhsd&SyndicationPartnerGuid=d19370ea-a100-407d-9695-b73407f701c7&TopicGuid=8c903315-a302-412a-bfae-9cb576d4b4cd |date=20081112112347 }} (NHS Direct) * [http://www.vega.org.uk/video/programme/6 Online video discussing influenza outbreaks and spread of other infectious diseases] (Vega Science Trust) * [http://www.pandemicflu.gov Flu.gov: Know What To Do About the Flu] * [http://www.path.org/vaccineresources/influenza.php PATH Vaccine Resource Library influenza resources] == Tsiahy == {{ref}} {{vangovango}} [[Sokajy:Gripa|*]] [[Sokajy:Aretina]] t4fw6wv1lpno7l2lxwh2dcfnm9pap34 0 40488 1151556 928112 2026-10-01T12:54:12Z Kontributor 2K 31390 1151556 wikitext text/x-wiki {{Coord|50.3253|3.7447}} {{infobox tanàna |tanàna=Bettrechies |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=3.36 |isam-ponina=245 |ben'ny tanàna=Michel Tahon }} [[sary:Blason Maison de Haynin.svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Bettrechies]] I '''Bettrechies''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Avesnes-sur-Helpe, ao amin'ny departemantan'i [[Nord (departemanta frantsay)|Nord]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59077. I Michel Tahon no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Bavaisis == Jeografia == Ny isam-ponin'i Bettrechies dia 245 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 67 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 129 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.3253° ary 3.7447° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Bettrechies Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Nord]] a058u4qbyx8btc73bfqtlz4wwud1eik 0 73071 1151590 937618 2026-10-02T08:51:51Z ~2026-50172-80 41062 1151590 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana =Piumhi |velarantany = 902.46 |haavo =793 |isam-ponina =36.062 |firenena ={{BRA}} |fanjakana = {{Minas Gerais}} |ben'ny tanàna = |sary =Vista parcial de Piumhi MG.jpg |saina = Bandeira piumhi mg.png }} [[File:MinasGerais Municip Piumhi.svg|thumb|left| Piumhi]] I '''Piumhi''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{Minas Gerais}}, ao amin'i [[Oeste de Minas]], [[Zana-paritan'i Piumhi|Piumhi]]. ==Jeografia== Ny velarantanin'ilay tanàna dia 902,348 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 36.062 tamin'ny taona 2022. ==Jereo koa == {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Minas Gerais]] iw6mvh4rqapon518w0as6f5g2av1wm9 0 73560 1151589 938339 2026-10-02T08:41:29Z ~2026-50172-80 41062 1151589 wikitext text/x-wiki {{coord|20|14|42|S|46|21|57|W|}} {{infobox tanàna |anarana =São Roque de Minas |velarantany = 2.098,86 |haavo = 819 |isam-ponina = 6.141 |firenena ={{BRA}} |fanjakana = {{Minas Gerais}} |ben'ny tanàna = |sary =Casca d'anta - Serra da Canastra - Nascente do Rio São Francisco.jpg |saina = }} [[sary:MinasGerais Municip SaoRoquedeMinas.svg|thumb|left| Sao Roque de Minas]] I '''São Roque de Minas''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i {{Minas Gerais}} ao amin'ny {{Brazila}}. Ny isam-ponina dia 7129 mponina tamin'ny taona 2022. == Jeografia == Ny loharanon'ny [[Rio São Francisco]] dia ao São Roque de Minas. {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Minas Gerais]] 9afb5ahkwm6mwsnvzqov3yx99m1e8ig 0 96734 1151574 936867 2026-10-02T05:35:27Z ~2026-50172-80 41062 1151574 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Jussari |velarantany=327,99 |haavo =196 |isam-ponina= 5.888 |firenena={{BRA}} |fanjakana = {{Bahia}} |sary =Jussari BA - panoramio.jpg |saina = Bandeira de Jussari.jpg }} I '''Jussari''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i [[Image:Bandeira da Bahia.svg|20px]] [[Bahia|Bahia]], ao amin'i [[Sul Baiano]], [[Ilhéus]]-[[Itabuna]]. ==Jeografia== Ny velarantanin'ilay tanàna dia 327 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 5.888 (2022). {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Bahia]] ipm5blqrt592jo0320j89yku8hoiny8 1151575 1151574 2026-10-02T05:37:52Z ~2026-50172-80 41062 1151575 wikitext text/x-wiki {{infobox tanàna |anarana=Jussari |velarantany=327,99 |haavo =196 |isam-ponina= 5.888 |firenena={{BRA}} |fanjakana = {{Bahia}} |sary =Jussari BA - panoramio.jpg |saina = Bandeira de Jussari.jpg }} [[sary:Bahia Municip Jussari.svg|thumb|left|Jussari]] I '''Jussari''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i [[Image:Bandeira da Bahia.svg|20px]] [[Bahia|Bahia]], ao amin'i [[Sul Baiano]], [[Ilhéus]]-[[Itabuna]]. ==Jeografia== Ny velarantanin'ilay tanàna dia 327 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 5.888 (2022). {{commonscat}} [[sokajy:Tanàna ao Bahia]] 7vvs9ihrjqa2s9y2eo6e90uly2anpv4 0 166300 1151565 1133666 2026-10-01T19:23:38Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1151565 wikitext text/x-wiki {{Infobox tanàna|anarana=Ambondrombe|sary=Ambondrombe.jpg|fanjakana=malagasy|faritany=Fianarantsoa}} '''Ambondrombe''' dia tendrombohitra mirefy 1&nbsp;936 m ambonin' ny haabon' ny ranomasina<ref name=":1"><small>"[https://peakvisor.com/peak/ambondrombe.html? Ambondrombe]", ''peakvisor.com''</small></ref>, izay toerana masina eto [[Madagasikara]], araka ny finoana sy fomban-drazana malagasy, amin' ny maha toeram-pialofana ara-panahy ho an' ny [[ambiroa]]<nowiki/>n' ny maty azy<ref><small>"[https://www.urlaub-auf-madagaskar.com/en/the-environment-of-fianarantsoa-and-ambalavao-from-a-tourists-viewpoint/ The surroundings of Fianarantsoa and Ambalavao from a tourist point of view] {{Wayback|url=https://www.urlaub-auf-madagaskar.com/en/the-environment-of-fianarantsoa-and-ambalavao-from-a-tourists-viewpoint/ |date=20250929062307 }}", ''www.urlaub-auf-madagaskar.com''</small></ref><ref><small>"[https://lifeofgaia.com/the-sacred-ambondrombe-hill-in-madagascar/?srsltid=AfmBOoq5g-JysYS2PlXFd1uY-61ZG3Cb7d4m7UkRQlqzByZwuEW1gdoS& The Sacred Ambondrombe Hill in Madagascar]", ''lifeofgaia.com''</small></ref>, Ity tendrombohitra ity dia hita ao amin' ny [[Distrikan'Ambalavao|distrikan']] [[Distrikan'Ambalavao|Ambalavao]], ao amin' ny faritra [[Faritra Matsiatra Ambony|Matsiatra Ambony]]<ref name=":0"><small>"[https://www.madaliving.com/post/ambondrombe-the-place-of-the-living-dead? Ambondrombe: The Place Of The Living Dead]", ''www.madaliving.com''</small></ref>. Manan-danja ara-jeôgrafia sy ara-kolontsaina io toerana io<ref name=":0" />. Voamariky ny ozona sy ny finoana ary ny fifandraisana amin' ny zavaboary ny tantaran' Ambondrombe<ref name=":0" />. == Jeôgrafia == Ambondrombe dia [[tendrombohitra]] mirefy 1&nbsp;936 m ambonin' ny haabon' ny ranomasina<ref name=":1" />, ao amin' ny kaominina [[Ambohimahamasina]], ao amin' ny [[Distrikan'Ambalavao|distrikan']] [[Distrikan'Ambalavao|Ambalavao]], ao amin' ny faritra [[Faritra Matsiatra Ambony|Matsiatra Ambony]], ao amin' ny [[Faritanin' i Fianarantsoa|faritanin']] [[Faritanin' i Fianarantsoa|i Fianarantsoa]]<ref name=":0" />. Tokony 40 km ao atsinanan' [[Ambalavao]], amin' ny lalana mankany [[Ikongo]], ity tendrombohitra avo ity. Eo amin' ny roa andro eo no faharetan' ny dia an-tongotra miala eo Ambalavao mankany Ambondrombe. Saron-javona lava izy io, ka tsy hita mihitsy ny tampony raha avy aty ivelany. Rakotra ala mikitroka ny ampahany be amin' Ambondrombe ankehitriny. Toerana arovana izy noho ny fisian' ny ala sy ny karazam-biby sy karazan-javamaniry maro ao aminy. Manana anjara toerana eo amin' ny [[Fizahàn-tany|fizahan-tany]] sy ny [[fiompiana]] sy ary ny [[fambolena]] koa izy noho ny fisian' ny renirano efatra lehibe mipoitra avy aminy: i Mananatanana ([[sakelidrano]]<nowiki/>n' i [[Mangoky]]), i [[Sandrananta|Sandranata]], i [[Matitanana]], ary i Sahandrato. == Kolontsaina momba an' Ambondrombe == === Ny anarany === ==== Ny anarana hoe ''Iratsy'' ==== Atao hoe ''Iratsy'' ny anaran' Ambondrombe. Araka ny fitantarana dia nisy mpanjaka atao hoe Randriamitelimbolamena sy ny vadiny sy Raongivolamena izay nanorim-ponenana teo amin' io vohitra io. Nanan-janaka vavy izy ireo, dia Raotovolamena. Misy [[Honahona|ranovory]] ny eo amin' ny ilany atsimo-atsinanana an-tampon' io tendrombohitra io, izay naniriana [[Vondrona (zavamaniry)|vondrona]] maro dia maro. Very tao amin' ireo vondrona ireo ilay zanaka vavin' ny mpanjaka. Nanontaniana ny anakandriamahalala ([[Ombiasa|mpimasy]]) teny Ampitarafa. Mila mamono omby mainty ny mpanjaka ary arotsaka ao amin' ilay ranovory ny ran' omby. Tsy nipoitra anefa Raotovolamena. Tsy zakan' ilay andriambavy ny tsy fahitana an-janany ka nanozona izy fa vohitra ratsy io vohitra io: izay no nahatonga an' Ambondrombe hantsoina koa hoe ''Iratsy''. Noho ny alahelony an-janany hipetra-drery eny Ambondrombe na Iratsy, dia nanozona Raongivolamena fa ny [[avelo]]<nowiki/>n' ny olona rehetra izay mahatazana io vohitra io dia tsy maintsy mandalo eny avokoa. ==== Lovantsofina hafa ==== Araka ny fitantarana dia nipetraka tao Ambondrombe ny mpanjaka antsoina hoe Ivasiafotsy, avy any Imoro, any atsinanana, niaraka amin' ny mpanara-dia azy sy [[Ombiasa|ombiasy]] [[Anakara|antemoro anakara]]. Rehefa afaka kelikely taty aoriana anefa dia nahatsikaritra setroka avy any Imoro izy, izay tsy tiany satria ninoany fa atahorana handrava ny ala ny afo. Izany no nahatonga azy hiteny hoe: "Tsy te hitoetra eto aho fa ratsy ity tanàna ity". Nanomboka teo ny laza ratsin' Ambondrombe. ==== Ny anarana hoe ''Ambondrombe'' ==== Atao hoe ''Ambondrombe'' io toerana io, hoy [[Michel Randria]], satria any no fivoriam-be na fonenana iombonan' ny rehetra any an-koatra rahatrizay maty ka miala eto an-tany<ref><small>Randria Michel, ''Foto-teny malagasy'', 1968, p.34.</small></ref>. "Lasa vahoakan' Ambondrombe" no fiteny tranainy indrindra raha nilaza ny olona nody mandry ny Gasy, fa tsy "lasan' [[Andriamanitra ao amin' ny kristianisma|Andriamanitra]]" na "nantsoin' ny [[Andriamanitra Ray|Ray]] hody any aminy". Nanafika tany atsimo [[Radama Voalohany|Radama I]], dia maty indrindra teo Ambondrombe ny ankamaroan' ny miaramila anjatony niaraka aminy. Rehefa tafaverina ny sisa velona dia nilaza fa mbola hihaona amin' ny havany any Ambondrombe izy ireo rahatrizay, izany no nolazainy ho fampiononana ny havan' ny maty. === Finoana momba an' Ambondrombe === Araka ny lovantsofina dia ny [[Vazimba]] sy ny [[Dimanga]] no nonina teny Ambondrombe fahiny. Araka ny finoana dia mankany Ambondrombe ny [[Fanahin' ny vatana|fanahy]] na [[ambiroa]] rehefa maty. Na andro na alina dia andrenesana feon' olona, ​​akoho maneno, dobok' amponga, feon-tsodina, omby mitrena, vehivavy mitoto vary, horakoraka maro samihafa, tomanin-jaza, ary [[tafondro]] sy [[basy]] mipoaka ny eny, hoy ny mponina manodidina. Misy koa ny [[fambara]], toy ny tomany, heno eny Ambondrombe, izay manambara tranga toy ny fahafatesana ao amin' ny tanàna manodidina. Mba hahatongavan' ny ambiroan' ny olona haingana any Ambondrombe dia asian' ny fianakaviana vola vy ny ao ambavan' ny razana. Iny vola iny no omen' ny ambiroan' ilay razana ny ambiroan' ny borizany sy ny an' ny andevo mifanena aminy mba hitondra azy any. Misy mpiandry vavahady ny eny, izay mitazona ny fanalahidin' Ambondrombe sy mandray ny ambiroa rehetra. Mivahiny telo taona ao ny ambiroa vao izay lasa etona ka mifangaro amin' ny [[zavona]] manarona an' Ambondrombe. Misy rihana telo ny zavon' Ambondrombe. Mivahiny taona iray isaky rihana ny ambiroa. Afaka mirenireny etsy sy eroa, mitsidika ny fianakaviany (amin' ny alalan' ny tsindrimandry) na ny fasana nandevenana ny vatany, ny ambiroa mandra-pahavitan' ny fivahinianana telo taona. === Fanamarinana ny zava-misy === ==== I Latimer Rangers ==== Ny mpanao gazety [[Latimer Rangers]], izay nitety an' i [[Madagasikara]], dia nanandrana nanamarina ny fitantarana momba an' Ambondrombe tamin' ny fianihana ilay tendrombohitra niaraka amin' ny fanampian' ny mponina teo an-toerana sady nandray feo teny. Nohamafisiny ny fisian' ny tabataba amin' ny alina, toy ny [[amponga]] sy ny fitrenan' ny omby, izay azony nalaim-peo. Tsy tafakatra teny an-tampony anefa izy noho ny tahotry ny mpitari-dalana azy teny an-toerana, izay tsy nety nandany ny alina teny an-tampony noho ny finoana sy ny fombafomba mifandray amin' io toerana io<ref name=":0" />. == Zavamaniry sy biby ary fizahan-tany == === Zavamaniry sy biby === ==== Zavamaniry ==== ==== Biby ==== === Fizahan-tany === == Jereo koa == * [[Andrebabe]] * [[Madirovalo]] - [[Adamalandy]] * [[Ambohimahamasina]] * [[Fiainana aorian' ny fahafatesana]] * [[Ambiroa]] - [[Avelo]] - [[Matoatoa]] - [[Angatra]] * [[Lolo vokatra|Lolovokatra]] * [[Fanahin' ny vatana]] * [[Fanahy]] == Loharano sy fanamarihana == [[Sokajy:Kolontsaina malagasy]] tpak3kg6zu0q4yjfxxuw432l5itfq7g 0 175440 1151553 928059 2026-10-01T12:17:54Z Kontributor 2K 31390 1151553 wikitext text/x-wiki {{Coord|50.2942|3.5411}} {{infobox tanàna |tanàna=Artres |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=6.59 |isam-ponina=1040 |ben'ny tanàna=Christian Lerat }} [[sary:BBlason Maison de Haynin.svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Artres]] I '''Artres''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Valenciennes, ao amin'ny departemantan'i [[Nord (departemanta frantsay)|Nord]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59019. I Christian Lerat no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Valenciennes Métropole == Jeografia == Ny isam-ponin'i Artres dia 1040 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 39 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 96 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.2942° ary 3.5411° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Artres Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Nord]] n8icd2l5nvvy841abz1hlzg66l2wnyj 1151554 1151553 2026-10-01T12:18:10Z Kontributor 2K 31390 - 1151554 wikitext text/x-wiki {{Coord|50.2942|3.5411}} {{infobox tanàna |tanàna=Artres |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=6.59 |isam-ponina=1040 |ben'ny tanàna=Christian Lerat }} [[sary:Blason Maison de Haynin.svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Artres]] I '''Artres''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Valenciennes, ao amin'ny departemantan'i [[Nord (departemanta frantsay)|Nord]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59019. I Christian Lerat no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Valenciennes Métropole == Jeografia == Ny isam-ponin'i Artres dia 1040 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 39 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 96 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.2942° ary 3.5411° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Artres Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Nord]] 642itp95avi1a1dsj77rvxes3ummwyi 0 175798 1151557 928178 2026-10-01T13:15:20Z Kontributor 2K 31390 1151557 wikitext text/x-wiki {{Coord|50.2617|4.0281}} {{infobox tanàna |tanàna=Cerfontaine |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=3.87 |isam-ponina=559 |ben'ny tanàna=Jacky Sautier }} [[sary:Blason Maison de Haynin.svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Cerfontaine]] I '''Cerfontaine, Nord''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Avesnes-sur-Helpe, ao amin'ny departemantan'i [[Nord (departemanta frantsay)|Nord]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59142. I Jacky Sautier no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i == Jeografia == Ny isam-ponin'i Cerfontaine dia 559 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 135 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 183 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.2617° ary 4.0281° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Cerfontaine Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Nord]] l4uf1d2vq9q23zgioinj2q6tbvdn4v3 0 176024 1151563 1035599 2026-10-01T16:05:13Z JackyM59 37857 Photograph updated 1151563 wikitext text/x-wiki {{Coord|50.318|3.167}} {{infobox tanàna |tanàna=Erchin |sary=Répliques de la grotte de Lourdes à Erchin.jpg |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=5.28 |isam-ponina=781 |ben'ny tanàna=Alfred Boulain }} I '''Erchin''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Douai, ao amin'ny departemantan'i [[Nord (departemanta frantsay)|Nord]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59199. I Alfred Boulain no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001&ndash;2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Douaisis == Jeografia == Ny isam-ponin'i Erchin dia 781 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 33 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 74 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.318° ary 3.167° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Erchin Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Nord]] 7kgbgkjga425u39i1vqdtrk9durt31h 0 176940 1151561 965703 2026-10-01T14:24:32Z Kontributor 2K 31390 1151561 wikitext text/x-wiki {{Coord|50.2675|3.7875}} {{infobox tanàna |tanàna=Obies |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=5.43 |isam-ponina=581 |ben'ny tanàna=Gilbert Langrand }} [[sary:Blason Maison de Haynin.svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Obies]] I '''Obies''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Avesnes-sur-Helpe, ao amin'ny departemantan'i [[Nord (departemanta frantsay)|Nord]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59441. I Gilbert Langrand no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Bavaisis == Jeografia == Ny isam-ponin'i Obies dia 581 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 117 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 159 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.2675° ary 3.7875° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Obies Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Nord]] izwbv7xbtrbv94es79yv5j4bxwahyn9 0 177086 1151562 966685 2026-10-01T14:24:43Z Kontributor 2K 31390 1151562 wikitext text/x-wiki {{Coord|50.2878|3.5144}} {{infobox tanàna |tanàna=Quérénaing |firenena={{Frantsa}} |faritany=[[Hauts-de-France]] |velarantany=4.32 |isam-ponina=814 |ben'ny tanàna=Michel François }} [[sary:Blason Maison de Haynin.svg|120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Quérénaing]] I '''Quérénaing''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Valenciennes, ao amin'ny departemantan'i [[Nord (departemanta frantsay)|Nord]], ao amin'ny faritr'i [[Hauts-de-France]], ao [[Frantsa]]. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59480. I Michel François no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008&ndash;2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Valenciennes Métropole == Jeografia == Ny isam-ponin'i Quérénaing dia 814 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 71 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 102 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.2878° ary 3.5144° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1. == Rohy ivelany == * : Tranonkala * [http://www.communes.com/recherche/?q=Quérénaing Eo amin'i www.communes.com] <references/> [[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Nord]] l6laqysted5h2quv06oyl97sc3441ph 0 182081 1151568 943424 2026-10-01T23:26:34Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1151568 wikitext text/x-wiki {{Coord|41.45|-97.7333333333}} {{infobox tanàna |tanàna=Genoa, Nebraska |firenena={{Etazonia}} |faritany=Nebraska |velarantany=2.07 |isam-ponina=1003 |ben'ny tanàna= }} '''Genoa, Nebraska''' dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i [[Nebraska]], ao [[Etazonia]]. Ny kaodim-paositra dia 68640.. == Jeografia == Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.45 ary -97.7333333333. Ny faritr'ora dia GMT -6. == Jereo koa == * [[Etazonia]] ** [[Nebraska]] === Rohy ivelany === * [https://web.archive.org/web/20161107151540/http://ci.genoa.ne.us/ www.ci.genoa.ne.us] [[sokajy:Tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska]] im1zn50s62f3d8maczrvyd68njzd5cy 0 217874 1151555 793189 2026-10-01T12:45:36Z Fróis 36056 /* */ 1151555 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= J.A.L. Waddell.jpg |anarana=John Alexander Low Waddell |teraka= |maty=3 Martsa 1938 |firenena= |mpiaraka= |asa= * [[injeniera sivily]] * [[injeniera]] |taona niasàna= }} '''John Alexander Low Waddell''' dia injeniera sivily, injeniera ary maty ny 3 Martsa 1938. == Jereo koa == * [[Biôgrafia]] ===Rohy ivelany=== * Ao amin'i Freebase: [https://www.freebase.com/m/04r9yd] [[sokajy:Biôgrafia]] {{vangovango}} [[sokajy:injeniera sivily]] [[sokajy:injeniera]] [[sokajy:Maty tamin'ny taona 1938]] d0aiv8m3cjudktjvymaw1lf1pkj8ho5 0 256929 1151572 1092127 2026-10-02T03:47:26Z ~2026-50172-80 41062 Bandeira de Santana, AP.jpg 1151572 wikitext text/x-wiki {{coord|-0.058330|-51.181670}} {{infobox tanàna |anarana = Santana |velarantany =1 541,22 |haavo =15 |fanjakana = [[Amapá]] |isam-ponina = 83927 |firenena = {{Brazila}} |ben'ny tanàna = |sary =Porto de Santana, Amapá.jpg |saina = Bandeira de Santana, AP.jpg }} [[File:Amapa Municip Santana.svg|thumb|left|Santana]] '''Santana''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[Amapá]] ao amin'ny [[Brazila]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 83927 mponina tamin'ny taona 2012.<ref name='geocities'>[http://download.geonames.org/export/ Brazila] ao amin'i geonames.org, novingiana ny 18/11/2018 </ref> ==Ony== Santana dia mipetraka ao [[Amazôna]] == lavitra == Santana dia misy:<ref>[https://www.rotamapas.com.br/ rotamapas.com.br]</ref> * 30 km de [[Macapá]] *282 km de [[Laranjal do Jari]] *587 km de [[Oiapoque]] *336 km de [[Belém]] (tsipika mahitsy) *1,785 km miala an'i [[Brasília]] (tsipika mahitsy) *2.657 km miala an'i [[São Paulo]] (tsipika mahitsy) *2,685 km miala an'i [[Rio de Janeiro]] (tsipika mahitsy) == Jereo koa == * [[Brazila]] ** [[Amapá]] *** [[Amapá (tanàna)|Amapá]], [[Calçoene]], [[Cutias]], [[Ferreira Gomes]], [[Macapá]], [[Itaubal]], [[Laranjal do Jari]], [[Mazagão]], [[Oiapoque]], [[Porto Grande]], [[Pedra Branca do Amapari]], [[Pracuúba]], '''Santana''', [[Serra do Navio]], [[Tartarugalzinho]] sy [[Vitória do Jari]] == Tsiahy == <references/> {{vangovango|Brazila}} [[sokajy:Tanàna ao Brazila]] [[sokajy:Tanàna ao Amapá]] c6xxtvzkn5z1at4lppc8tqsr76jjgf9 1151573 1151572 2026-10-02T03:48:26Z ~2026-50172-80 41062 1151573 wikitext text/x-wiki {{coord|-0.058330|-51.181670}} {{infobox tanàna |anarana = Santana |velarantany =1 541,22 |haavo =15 |fanjakana = [[Amapá]] |isam-ponina = 119.610 |firenena = {{Brazila}} |ben'ny tanàna = |sary =Porto de Santana, Amapá.jpg |saina = Bandeira de Santana, AP.jpg }} [[File:Amapa Municip Santana.svg|thumb|left|Santana]] '''Santana''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i [[Amapá]] ao amin'ny [[Brazila]]. == Jeografia == Ny isam-ponina dia 119.610 mponina tamin'ny taona 2018. ==Ony== Santana dia mipetraka ao [[Amazôna]] == lavitra == Santana dia misy:<ref>[https://www.rotamapas.com.br/ rotamapas.com.br]</ref> * 30 km de [[Macapá]] *282 km de [[Laranjal do Jari]] *587 km de [[Oiapoque]] *336 km de [[Belém]] (tsipika mahitsy) *1,785 km miala an'i [[Brasília]] (tsipika mahitsy) *2.657 km miala an'i [[São Paulo]] (tsipika mahitsy) *2,685 km miala an'i [[Rio de Janeiro]] (tsipika mahitsy) == Jereo koa == * [[Brazila]] ** [[Amapá]] *** [[Amapá (tanàna)|Amapá]], [[Calçoene]], [[Cutias]], [[Ferreira Gomes]], [[Macapá]], [[Itaubal]], [[Laranjal do Jari]], [[Mazagão]], [[Oiapoque]], [[Porto Grande]], [[Pedra Branca do Amapari]], [[Pracuúba]], '''Santana''', [[Serra do Navio]], [[Tartarugalzinho]] sy [[Vitória do Jari]] == Tsiahy == <references/> {{vangovango|Brazila}} [[sokajy:Tanàna ao Brazila]] [[sokajy:Tanàna ao Amapá]] cpw6f1659ybcqqgvjnm6h8e40trd8un 0 279513 1151567 1149322 2026-10-01T22:47:42Z Raippa-Valli 41173 1151567 wikitext text/x-wiki [[Sary:Denis Sassou Nguesso 2014.png|vignette|Denis Sassou-Nguesso (2014)]] I '''Denis Sassou-Nguesso''' dia miaramila sy mpitondra fanjakana tao amin' ny [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Kôngô]] (REBK)<ref>[https://presidence.cg/biographie-du-president/ Présidence du Congo]</ref>. Teraka tao Edou tamin' ny taona 1943 izy. Filoham-pirenen' ny [[Repoblikan' i Kôngô]] (RK) izy tamin' ny taona 1979 hatramin' ny 1992. Izy no filohan' ny Repoblikan' i Kôngô hatramin' ny taona 1997, izay niverenany teo amin' ny fitondrana tamin' ny alalan' ny fidirana an-tsehatry ny tafika kôngôley taorian' ny fanonganan' i [[Pascal Lissouba]] azy tamin' ireo volana voalohany nisian' ny ady an-trano tao [[Kôngô-Brazzaville]]. Isan' ireo filoha tranainy indrindra maneran-tany izy satria raha atambatra ny fotoana nitondrany dia mahatratra 37 taona. Tsy mba nisy fotoana nahalany azy tamin' ny fifidianana manaja ny demôkrasia, afa-tsy tamin' ny taona 1992 izay naharesy azy. Tamin'ny volana oktobra 2021 dia voatonona tamin'ny raharaha mahamenatra nataon'ny "Pandora Papers" i Denis Sassou N'Guesso. Ny Inter African Investment dia voalaza fa voasoratra tany amin'ny Nosy Virgin British, toeram-pialofana amin'ny hetra Karaiba. Nolavin'i Denis Sassou N'Guesso fa tsy bloc dia antontan-taratasy izy io. == Jereo koa == * [[Tantaran'ny Repoblikan'i Kôngô|Tantaran' ny Repoblikan' i Kôngô]] [[Sokajy:Filoham-pirenen' ny Repoblikan' i Kôngô]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1943]] pbclnf16n607wrkfxdrpizc0f5t4xas 0 279903 1151571 1009580 2026-10-02T03:38:09Z ~2026-52884-36 41197 /* */ 1151571 wikitext text/x-wiki Ny '''Zazamarolahy''' dia sokajin' andriana tamin' ny nanasokajiana azy ireo, ka tamin' ny voalohany, dia ireo taranak' izy efa-dahy, zanaky ny mpanjaka [[Andriamasinavalona]], nanjaka teo [[Antananarivo]] sy [[Imerina Atsimo]] ([[Andrianjakanavalomandimby]]), tao [[Ambohidrabiby]] sy [[Mandiavato]] ([[Andrianavalonimerina]]), [[Ambohidratrimo]] sy Marovatana ([[Andriantomponimerina]]) ary [[Ambohimanga]] sy [[Avaradrano]] ([[Andriatsimitoviaminandriandrazaka]]) izany. Nampian'i ’ [[Andrianampoinimerina]] anefa izany tato aoriana. Tsy afaka manova ny faribavan'i Andriamasinavalona Raibeny mantsy izy fa kosa afaka manampy izay nambarany. Dia tahaka an'i Andriamasinavalona tsy afaka nanetry na mamarina ny Andriatompoindrindra ho fanajàna ny faribavan'i Ralambo Raibeny fa kosa nanampy sata teo amboniny dia ny Zazamarolahy sy Andriamasinavalona. Araka ny lovatsofina avaradrano dia nataon'i Andrianampoinimerina toy izao: Ny tera-dRasoherina renibeny ihany no angalana izay hanjaka ka ny tera-behivavy (ny zana-drahavavin-dreniny) dia natao Zanakandriana, ary ny tera-dehilahy sy ny tera-d[[Rangorinimerina]] natao Zazamarolahy. Ny [[Zanakandriana]] dia tsy tafiditra ao amin’ ny sokajin’ ny havan’ andriana satria andriana toy ny andriamanjaka handova fanjakana. Rehefa niova ny andriamanjaka niaviany dia miongana izy ireo ka tsy mitondra intsony ny anarana hoe Zanakandriana. Ny zanak’ izy ireo na ny zafikeliny fahiny dia nantsoina hoe “Izy mirahalahy avy” na “Izy mianadahy avy”. Tamin' ny andron' [[Andrianampoinimerina]] sy ireo mpanjaka nandimby azy dia nampidirina ho isan' ny Zazamarolahy koa ny sasany tamin' ireo andriana tamin' ny foko hafa, toa ny andriana tany Imamo izay nantsoina hoe Marolahin' Imamo sy ny zanaky ny mpanjaka sasany tao Andratsay. Ny Zazamarolahy dia sady azo ampiakarina ho Zanakandriana no azo ampidinina koa ho [[Andriamasinavalona (foko)|Andriamasinavalona]]. Maro ny Zazamarolahy no natao ho [[Andriamasinavalona (foko)|Andriamasinavalona]]. == Jereo koa == * [[Zanakandriana]] * [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] * [[Andrianamboninolona (foko)|Andrianamboninolona]] * [[Andriandranando]] * [[Zanadralambo]] * [[Zanadralambo amin' Andrianjaka]] * [[Zazamarolahy]] * [[Andriamasinavalona (foko)|Andriamasinavalona]] * [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] * [[Andrianamboninolona (foko)|Andrianamboninolona]] 64733x3ypzl109p0kiy4f6932j2hb90 0 279905 1151597 1009648 2026-10-02T09:18:15Z ~2026-52968-88 41199 /* */ Lovatsofina 1151597 wikitext text/x-wiki Ny '''Zanakandriana''' dia ireo [[andriana]] [[merina]] azo asandratra ho mpanjaka. Saika zanaka nateraky ny mpanjaka sy ny mpiray tampo amin' ny mpanjaka izy ireo, ary ireo andriana tian' ny mpanjaka hosokajiana ho Zanakandriana na noho ny hafa-drazana toy ny momba ny [[Andriandoriamanjaka]]. Marihina fa ny Zanakandriana dia mahazo manjaka, saingy maro amin' izy ireny no tsy hasandratra ho mpanjaka mihitsy noho ny antony maro, toy ny lalàna mifehy ny fifandimbiasana teo amin' ny fanjakana na noho ny fifandanjan-kery ka lasa anaram-boninahitra fotsiny sisa ny maha mahazo manjaka. Ohatra amin' izany, ny tera-d[[Radama I]] sy [[Rasalimo]], na dia Zanakandriana aza dia tsy nahazo nanjaka satria ny lalàm-pifandimbiasana teo amin' ny fanjakan' andriana merina dia milaza fa tsy maintsy [[Merina]] ray sy reny vao mahazo manjaka. Toy izany koa, [[Andrianampoinimerina]] dia nilaza fa tsy maintsy ny tarana-d[[Rangory]] sy [[Ralesoka]] no manjaka, koa ireo zanak' andriana tsy tafiditra amin' izany dia tsy hanjaka mihintsy. Tato aoriana dia nantsoina koa hoe ''Printsy'' na ''Printsesy'' ny Zanakandriana. Maro koa ny Zanakandriana no natao ho [[Andriamasinavalona (foko)|Andriamasinavalona]]. Tsara marihiny ihany koa fa ny Zanakandriana dia tsy Sokajin'Andriana tahaka ny Zazamarolahy na Andriamasinavalona fa sata manokana omen'ny Mpanjaka ireo zanany na zanakanabaviny izay heveriny fa handimby azy. Araka izany dia tsy sata lovaina ny maha Zanakandriana ary tsy hoentin'ny taranaka fara mandimby. Ohatra amin'izany, tamin'ny andron'ny Mpanjaka Ralambo dia Andrianjaka sy Andriatompokoindrindra ihany no Zanakandriana. Rehefa lasa Mpanjaka i Andrianjaka dia tsy azo heverina ho Zanakandriana intsony ny zanak'i Andriatompokoindrindra. Tahaka izany ihany koa tamin'ny andron'ny Mpanjaka Andriambelomasina, dia Andrianjafitrimo, Andriakirahinimerina sy Andrianjafinandriamanitra no Zanakandriana. Ka rehefa lasa Mpanjaka i Andrianjafy dia miverina ho Zazamarolahy ny taranak'ireo rahalahin'i dia ry Rasehenolahy, terak'i Andriatsalama, sy ireo Zazamarolahy terak'i Rasoaherimanantany rehetra.<ref>Tantaran'ny Andriana Merina sy Lovatsofina </ref> (ny [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] sy ny taranak' [[Andrianjaka]] ary ny [[Andriandoriamanjaka]]). == Jereo koa == * [[Zanakandriana]] * [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] * [[Andrianamboninolona (foko)|Andrianamboninolona]] * [[Andriandranando]] * [[Zanadralambo]] * [[Zanadralambo amin' Andrianjaka]] * [[Zazamarolahy]] * [[Andriamasinavalona (foko)|Andriamasinavalona]] * [[Andriantompokoindrindra (foko)|Andriantompokoindrindra]] * [[Andrianamboninolona (foko)|Andrianamboninolona]] rg3uu7owkhd7ft715uhy0eekomdbcu5 0 289031 1151577 1151293 2026-10-02T06:34:48Z MampiRandri 41154 1151577 wikitext text/x-wiki [[File:FJKM Tranovato Faravohitra.jpg|thumb|FJKM Tranovato Faravohitra]] Ny '''FJKM Tranovato Faravohitra''' dia trano fiangonana anisan'ireo [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] hita eo Faravohitra, ao amin'ny Boriboritany [[Antananarivo]] I anatin'ny distrikan'[[Antananarivo Renivohitra]] izay renivohitr' i [[Madagasikara]]. == Anarana sy toerana == Ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]] dia anisan' ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]], miorina eo Faravohitra, ao [[Antananarivo Renivohitra]]<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. Izy no fiangonana protestanta isan'ny tranainy indrindra eto Madagasikara, miorina amin'ny havoana avaratry ny lapan’ Andafiavaratra sy Rova<ref>Arsiva FJKM</ref>. == Tantara == === Fiandohana === Naorina tamin'ny taona 1863 (notokanana ny taona 1870), taorian'ny nahafatesan-d[[Ranavalona I]] (1861), izay nandrara ny fivavahana kristiana, ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]]. Ny [[London Missionary Society]] (LMS), misiona protestanta anglisy, no nitarika sy nanampy tamin'ny fanorenana. Tamin'ny vanimpotoana nanjakan-d[[Radama II]], dia navela indray ny fivavahana kristiana ka nanomboka natsangana indray ny fiangonana. === Fanorenana ny Trano fiangonana === Niorina teo amin'ny toerana nisy fahatsiarovana manan-tantara: teo amin'ny lapan’ny mpanompo sy mpianatra protestanta taloha, izay namonoana ho martiora noho ny finoany. Ny trano fiangonana ankehitriny dia vita amin'ny vato, amin'ny endrika gôtika anglisy, ary notokanana tamin'ny taona 1870. == Maha zava-dehibe azy sy anjara asany == Ny FJKM Faravohitra no foibe lehibe ara-panahy ho an’ny Protestanta eto Madagasikara. Toerana anaovana fanompoam-pivavahana lehibe, toy ny fankalazana faha-500 taonan' ny [[Fanavaozana prôtestanta|Reformasiona]] sy hetsika nasionaly FJKM. == Ankehitriny == Manohy mivelatra sy miasa amin'ny sehatra maro ny FJKM Faravohitra: fanabeazana sy fampandrosoana ary asa sosialy. Misy sampana sy fikambanana maro (Sampana Sekoly Alahady, Sampana Lehilahy Kristiana, Vehivavy (Dorkasy), Tanora (STK), sns). Mpikambana an'arivony no manaraka sy manompo ao amin'ny fiangonana. == Famintinana == Ny FJKM Faravohitra dia fiangonana feno tantara sy hasina eo amin'ny fandrosoan'ny finoana kristiana prôtestanta eto Madagasikara. Toerana ahatsiarovana ny martiora sy fanavaozana ny finoana<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. == Loharano == b57pr140r1amlci7ho96qbwbe3h98kq 1151578 1151577 2026-10-02T06:37:21Z MampiRandri 41154 /* Ankehitriny */ 1151578 wikitext text/x-wiki [[File:FJKM Tranovato Faravohitra.jpg|thumb|FJKM Tranovato Faravohitra]] Ny '''FJKM Tranovato Faravohitra''' dia trano fiangonana anisan'ireo [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] hita eo Faravohitra, ao amin'ny Boriboritany [[Antananarivo]] I anatin'ny distrikan'[[Antananarivo Renivohitra]] izay renivohitr' i [[Madagasikara]]. == Anarana sy toerana == Ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]] dia anisan' ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]], miorina eo Faravohitra, ao [[Antananarivo Renivohitra]]<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. Izy no fiangonana protestanta isan'ny tranainy indrindra eto Madagasikara, miorina amin'ny havoana avaratry ny lapan’ Andafiavaratra sy Rova<ref>Arsiva FJKM</ref>. == Tantara == === Fiandohana === Naorina tamin'ny taona 1863 (notokanana ny taona 1870), taorian'ny nahafatesan-d[[Ranavalona I]] (1861), izay nandrara ny fivavahana kristiana, ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]]. Ny [[London Missionary Society]] (LMS), misiona protestanta anglisy, no nitarika sy nanampy tamin'ny fanorenana. Tamin'ny vanimpotoana nanjakan-d[[Radama II]], dia navela indray ny fivavahana kristiana ka nanomboka natsangana indray ny fiangonana. === Fanorenana ny Trano fiangonana === Niorina teo amin'ny toerana nisy fahatsiarovana manan-tantara: teo amin'ny lapan’ny mpanompo sy mpianatra protestanta taloha, izay namonoana ho martiora noho ny finoany. Ny trano fiangonana ankehitriny dia vita amin'ny vato, amin'ny endrika gôtika anglisy, ary notokanana tamin'ny taona 1870. == Maha zava-dehibe azy sy anjara asany == Ny FJKM Faravohitra no foibe lehibe ara-panahy ho an’ny Protestanta eto Madagasikara. Toerana anaovana fanompoam-pivavahana lehibe, toy ny fankalazana faha-500 taonan' ny [[Fanavaozana prôtestanta|Reformasiona]] sy hetsika nasionaly FJKM. == Ankehitriny == Manohy mivelatra sy miasa amin'ny sehatra maro ny FJKM Faravohitra: fanabeazana sy fampandrosoana ary asa sosialy. Misy sampana sy fikambanana maro (Sampana Sekoly Alahady, Sampana Lehilahy Kristiana, Vehivavy (Dorkasy), Tanora (STK), Vokovoko Manga, Zanadramanandalana, Farimbona Fitsaboana, sns). Mpikambana an'arivony no manaraka sy miasa ao amin'ny fiangonana. == Famintinana == Ny FJKM Faravohitra dia fiangonana feno tantara sy hasina eo amin'ny fandrosoan'ny finoana kristiana prôtestanta eto Madagasikara. Toerana ahatsiarovana ny martiora sy fanavaozana ny finoana<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. == Loharano == 4azuzuasuc4p1lvl4z2cwco1eq3z3os 1151580 1151578 2026-10-02T06:48:28Z MampiRandri 41154 /* Loharano */ 1151580 wikitext text/x-wiki [[File:Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra.jpg|thumb|Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra]] Ny '''FJKM Tranovato Faravohitra''' dia trano fiangonana anisan'ireo [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] hita eo Faravohitra, ao amin'ny Boriboritany [[Antananarivo]] I anatin'ny distrikan'[[Antananarivo Renivohitra]] izay renivohitr' i [[Madagasikara]]. == Anarana sy toerana == Ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]] dia anisan' ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]], miorina eo Faravohitra, ao [[Antananarivo Renivohitra]]<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. Izy no fiangonana protestanta isan'ny tranainy indrindra eto Madagasikara, miorina amin'ny havoana avaratry ny lapan’ Andafiavaratra sy Rova<ref>Arsiva FJKM</ref>. == Tantara == === Fiandohana === Naorina tamin'ny taona 1863 (notokanana ny taona 1870), taorian'ny nahafatesan-d[[Ranavalona I]] (1861), izay nandrara ny fivavahana kristiana, ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]]. Ny [[London Missionary Society]] (LMS), misiona protestanta anglisy, no nitarika sy nanampy tamin'ny fanorenana. Tamin'ny vanimpotoana nanjakan-d[[Radama II]], dia navela indray ny fivavahana kristiana ka nanomboka natsangana indray ny fiangonana. === Fanorenana ny Trano fiangonana === Niorina teo amin'ny toerana nisy fahatsiarovana manan-tantara: teo amin'ny lapan’ny mpanompo sy mpianatra protestanta taloha, izay namonoana ho martiora noho ny finoany. Ny trano fiangonana ankehitriny dia vita amin'ny vato, amin'ny endrika gôtika anglisy, ary notokanana tamin'ny taona 1870. == Maha zava-dehibe azy sy anjara asany == Ny FJKM Faravohitra no foibe lehibe ara-panahy ho an’ny Protestanta eto Madagasikara. Toerana anaovana fanompoam-pivavahana lehibe, toy ny fankalazana faha-500 taonan' ny [[Fanavaozana prôtestanta|Reformasiona]] sy hetsika nasionaly FJKM. == Ankehitriny == Manohy mivelatra sy miasa amin'ny sehatra maro ny FJKM Faravohitra: fanabeazana sy fampandrosoana ary asa sosialy. Misy sampana sy fikambanana maro (Sampana Sekoly Alahady, Sampana Lehilahy Kristiana, Vehivavy (Dorkasy), Tanora (STK), Vokovoko Manga, Zanadramanandalana, Farimbona Fitsaboana, sns). Mpikambana an'arivony no manaraka sy miasa ao amin'ny fiangonana. == Famintinana == Ny FJKM Faravohitra dia fiangonana feno tantara sy hasina eo amin'ny fandrosoan'ny finoana kristiana prôtestanta eto Madagasikara. Toerana ahatsiarovana ny martiora sy fanavaozana ny finoana<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. == Loharano == <references /> 1ic39dsf3224jdme39ihfc9kwe7hoys 1151587 1151580 2026-10-02T08:08:14Z MampiRandri 41154 /* Fanorenana ny Trano fiangonana */ 1151587 wikitext text/x-wiki [[File:Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra.jpg|thumb|Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra]] Ny '''FJKM Tranovato Faravohitra''' dia trano fiangonana anisan'ireo [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] hita eo Faravohitra, ao amin'ny Boriboritany [[Antananarivo]] I anatin'ny distrikan'[[Antananarivo Renivohitra]] izay renivohitr' i [[Madagasikara]]. == Anarana sy toerana == Ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]] dia anisan' ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]], miorina eo Faravohitra, ao [[Antananarivo Renivohitra]]<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. Izy no fiangonana protestanta isan'ny tranainy indrindra eto Madagasikara, miorina amin'ny havoana avaratry ny lapan’ Andafiavaratra sy Rova<ref>Arsiva FJKM</ref>. == Tantara == === Fiandohana === Naorina tamin'ny taona 1863 (notokanana ny taona 1870), taorian'ny nahafatesan-d[[Ranavalona I]] (1861), izay nandrara ny fivavahana kristiana, ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]]. Ny [[London Missionary Society]] (LMS), misiona protestanta anglisy, no nitarika sy nanampy tamin'ny fanorenana. Tamin'ny vanimpotoana nanjakan-d[[Radama II]], dia navela indray ny fivavahana kristiana ka nanomboka natsangana indray ny fiangonana. === Fanorenana ny Trano fiangonana === Fahiny, dia toerana feno kirihitrala, korontam-bato, ahitra sy ampanga ary vero i Faravohitra. Natao toerana famonoana ireo olona izay noheverina ho meloka teo anivon’ny fiaraha-monina. Izany no nahatonga ireo kristiana maty martiora nandritra ny nanenjehana ny fivavahana kristiana teto Madagasikara tamin’ny andron-dRanavalona I [https://www.facebook.com/Malagasyveianao/photos/faravohitrany-nisy-tan%C3%A0na-fahiny-teto-antananarivo-dia-iny-manodidina-ny-rova-sy/573666536138244/ novonoina teo]. 4 mianadahy no nodorana velona teo Faravohitra dia Andriantsiamba avy eo Tanjombato, Ramitraho ary Andriamparany sy Ramandalàna vadiny izay bevohoka samy avy any Vonizongo. Izany fandorana velona azy 4 mianadahy izany dia tamin’ny faha-28 martsa 1849. Ny toerana nandoroana azy ireo dia eo amin’ny misy ny Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra ankehitriny. Ary satria teraka tao anaty afo ny zaza tao an-kibon-dRamanandalàna, rehefa nosokirina sy natosiky ny miaramila hiverina ho ao anaty afo, dia ny ankizy mpianatra sekoly Alahady tany Angletera no nanangona ny vola nanaovana io Fiangonana Tranovato Faravohitra io, ho tsangambaton’ireo martiora (Memorial Churches) fa indrindra ilay zaza tao an-kibon-dRamanandalàna, I Rev. [https://tenymalagasy.org/bins/teny2/elliswilliam William Ellis] (LMS) no nanao antso amin'ny hanaganana ny fiangonana. Ny vola voavorin’ireo ankizy mpianatra sekoly Alahady no nentina nanaovana ny fiangonana, izay nampian’ireo manamboninahitra tantsambo Anglisy vitsivitsy, ka ny ankizy iray dia nanome iray penny. Notokanana ny septambra 1870 ny tranovato. == Maha zava-dehibe azy sy anjara asany == Ny FJKM Faravohitra no foibe lehibe ara-panahy ho an’ny Protestanta eto Madagasikara. Toerana anaovana fanompoam-pivavahana lehibe, toy ny fankalazana faha-500 taonan' ny [[Fanavaozana prôtestanta|Reformasiona]] sy hetsika nasionaly FJKM. == Ankehitriny == Manohy mivelatra sy miasa amin'ny sehatra maro ny FJKM Faravohitra: fanabeazana sy fampandrosoana ary asa sosialy. Misy sampana sy fikambanana maro (Sampana Sekoly Alahady, Sampana Lehilahy Kristiana, Vehivavy (Dorkasy), Tanora (STK), Vokovoko Manga, Zanadramanandalana, Farimbona Fitsaboana, sns). Mpikambana an'arivony no manaraka sy miasa ao amin'ny fiangonana. == Famintinana == Ny FJKM Faravohitra dia fiangonana feno tantara sy hasina eo amin'ny fandrosoan'ny finoana kristiana prôtestanta eto Madagasikara. Toerana ahatsiarovana ny martiora sy fanavaozana ny finoana<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. == Loharano == <references /> dbwr1jywpj1z68isubd7ij2hx2ry1wy 1151596 1151587 2026-10-02T09:15:21Z MampiRandri 41154 /* Fanorenana ny Trano fiangonana */ 1151596 wikitext text/x-wiki [[File:Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra.jpg|thumb|Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra]] Ny '''FJKM Tranovato Faravohitra''' dia trano fiangonana anisan'ireo [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] hita eo Faravohitra, ao amin'ny Boriboritany [[Antananarivo]] I anatin'ny distrikan'[[Antananarivo Renivohitra]] izay renivohitr' i [[Madagasikara]]. == Anarana sy toerana == Ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]] dia anisan' ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]], miorina eo Faravohitra, ao [[Antananarivo Renivohitra]]<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. Izy no fiangonana protestanta isan'ny tranainy indrindra eto Madagasikara, miorina amin'ny havoana avaratry ny lapan’ Andafiavaratra sy Rova<ref>Arsiva FJKM</ref>. == Tantara == === Fiandohana === Naorina tamin'ny taona 1863 (notokanana ny taona 1870), taorian'ny nahafatesan-d[[Ranavalona I]] (1861), izay nandrara ny fivavahana kristiana, ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]]. Ny [[London Missionary Society]] (LMS), misiona protestanta anglisy, no nitarika sy nanampy tamin'ny fanorenana. Tamin'ny vanimpotoana nanjakan-d[[Radama II]], dia navela indray ny fivavahana kristiana ka nanomboka natsangana indray ny fiangonana. === Fanorenana ny Trano fiangonana === Fahiny, dia toerana feno kirihitrala, korontam-bato, ahitra sy ampanga ary vero i Faravohitra. Natao toerana famonoana ireo olona izay noheverina ho meloka teo anivon’ny fiaraha-monina. Izany no nahatonga ireo kristiana maty martiora nandritra ny nanenjehana ny fivavahana kristiana teto Madagasikara tamin’ny andron-dRanavalona I [https://www.facebook.com/Malagasyveianao/photos/faravohitrany-nisy-tan%C3%A0na-fahiny-teto-antananarivo-dia-iny-manodidina-ny-rova-sy/573666536138244/ novonoina teo]. 4 mianadahy no nodorana velona teo Faravohitra dia Andriantsiamba avy eo Tanjombato, Ramitraho ary Andriamparany sy Ramandalàna vadiny izay bevohoka samy avy any Vonizongo. Izany fandorana velona azy 4 mianadahy izany dia tamin’ny faha-28 martsa 1849. Ny toerana nandoroana azy ireo dia eo amin’ny misy ny Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra ankehitriny. Ary satria teraka tao anaty afo ny zaza tao an-kibon-dRamanandalàna, rehefa nosokirina sy natosiky ny miaramila hiverina ho ao anaty afo, dia ny ankizy mpianatra sekoly Alahady tany Angletera no nanangona ny vola nanaovana io Fiangonana Tranovato Faravohitra io, ho tsangambaton’ireo martiora (Memorial Churches) fa indrindra ilay zaza tao an-kibon-dRamanandalàna. I Rev. [https://tenymalagasy.org/bins/teny2/elliswilliam William Ellis] (LMS) no nanao antso amin'ny hanaganana ny fiangonana. Ny vola voavorin’ireo ankizy mpianatra sekoly Alahady no nentina nanaovana ny fiangonana, izay nampian’ireo manamboninahitra tantsambo Anglisy vitsivitsy, ka ny ankizy iray dia nanome iray penny. Notokanana ny septambra 1870 ny tranovato. == Maha zava-dehibe azy sy anjara asany == Ny FJKM Faravohitra no foibe lehibe ara-panahy ho an’ny Protestanta eto Madagasikara. Toerana anaovana fanompoam-pivavahana lehibe, toy ny fankalazana faha-500 taonan' ny [[Fanavaozana prôtestanta|Reformasiona]] sy hetsika nasionaly FJKM. == Ankehitriny == Manohy mivelatra sy miasa amin'ny sehatra maro ny FJKM Faravohitra: fanabeazana sy fampandrosoana ary asa sosialy. Misy sampana sy fikambanana maro (Sampana Sekoly Alahady, Sampana Lehilahy Kristiana, Vehivavy (Dorkasy), Tanora (STK), Vokovoko Manga, Zanadramanandalana, Farimbona Fitsaboana, sns). Mpikambana an'arivony no manaraka sy miasa ao amin'ny fiangonana. == Famintinana == Ny FJKM Faravohitra dia fiangonana feno tantara sy hasina eo amin'ny fandrosoan'ny finoana kristiana prôtestanta eto Madagasikara. Toerana ahatsiarovana ny martiora sy fanavaozana ny finoana<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. == Loharano == <references /> jg5d688gokmhxd56xe9p8vw7rg7ikyh 1151598 1151596 2026-10-02T09:27:51Z MampiRandri 41154 1151598 wikitext text/x-wiki [[File:Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra.jpg|thumb|Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra]] <ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/William_Ellis_(missionnaire)</ref>Ny '''FJKM Tranovato Faravohitra''' dia trano fiangonana anisan'ireo [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] hita eo Faravohitra, ao amin'ny Boriboritany [[Antananarivo]] I anatin'ny distrikan'[[Antananarivo Renivohitra]] izay renivohitr' i [[Madagasikara]]. == Anarana sy toerana == Ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]] dia anisan' ny [[Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara]], miorina eo Faravohitra, ao [[Antananarivo Renivohitra]]<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. Izy no fiangonana protestanta isan'ny tranainy indrindra eto Madagasikara, miorina amin'ny havoana avaratry ny lapan’ Andafiavaratra sy Rova<ref>Arsiva FJKM</ref>. == Tantara == === Fiandohana === Naorina tamin'ny taona 1863 (notokanana ny taona 1870), taorian'ny nahafatesan-d[[Ranavalona I]] (1861), izay nandrara ny fivavahana kristiana, ny [[FJKM Tranovato Faravohitra]]. Ny [[London Missionary Society]] (LMS), misiona protestanta anglisy, no nitarika sy nanampy tamin'ny fanorenana. Tamin'ny vanimpotoana nanjakan-d[[Radama II]], dia navela indray ny fivavahana kristiana ka nanomboka natsangana indray ny fiangonana. === Fanorenana ny Trano fiangonana === Fahiny, dia toerana feno kirihitrala, korontam-bato, ahitra sy ampanga ary vero i Faravohitra. Natao toerana famonoana ireo olona izay noheverina ho meloka teo anivon’ny fiaraha-monina. Izany no nahatonga ireo kristiana maty martiora nandritra ny nanenjehana ny fivavahana kristiana teto Madagasikara tamin’ny andron-dRanavalona I [https://www.facebook.com/Malagasyveianao/photos/faravohitrany-nisy-tan%C3%A0na-fahiny-teto-antananarivo-dia-iny-manodidina-ny-rova-sy/573666536138244/ novonoina teo]. 4 mianadahy no nodorana velona teo Faravohitra dia Andriantsiamba avy eo Tanjombato, Ramitraho ary Andriamparany sy Ramandalàna vadiny izay bevohoka samy avy any Vonizongo. Izany fandorana velona azy 4 mianadahy izany dia tamin’ny faha-28 martsa 1849. Ny toerana nandoroana azy ireo dia eo amin’ny misy ny Fiangonana FJKM Tranovato Faravohitra ankehitriny. Ary satria teraka tao anaty afo ny zaza tao an-kibon-dRamanandalàna, rehefa nosokirina sy natosiky ny miaramila hiverina ho ao anaty afo, dia ny ankizy mpianatra sekoly Alahady tany Angletera no nanangona ny vola nanaovana io Fiangonana Tranovato Faravohitra io, ho tsangambaton’ireo martiora (Memorial Churches) fa indrindra ilay zaza tao an-kibon-dRamanandalàna. I Rev. [https://tenymalagasy.org/bins/teny2/elliswilliam William Ellis] (LMS) no nanao antso amin'ny hanaganana ny fiangonana. Ny vola voavorin’ireo ankizy mpianatra sekoly Alahady no nentina nanaovana ny fiangonana, izay nampian’ireo manamboninahitra tantsambo Anglisy vitsivitsy, ka ny ankizy iray dia nanome iray penny. Notokanana ny septambra 1870 ny tranovato. == Maha zava-dehibe azy sy anjara asany == Ny FJKM Faravohitra no foibe lehibe ara-panahy ho an’ny Protestanta eto Madagasikara. Toerana anaovana fanompoam-pivavahana lehibe, toy ny fankalazana faha-500 taonan' ny [[Fanavaozana prôtestanta|Reformasiona]] sy hetsika nasionaly FJKM. == Ankehitriny == Manohy mivelatra sy miasa amin'ny sehatra maro ny FJKM Faravohitra: fanabeazana sy fampandrosoana ary asa sosialy. Misy sampana sy fikambanana maro (Sampana Sekoly Alahady, Sampana Lehilahy Kristiana, Vehivavy (Dorkasy), Tanora (STK), Vokovoko Manga, Zanadramanandalana, Farimbona Fitsaboana, sns). Mpikambana an'arivony no manaraka sy miasa ao amin'ny fiangonana. == Famintinana == Ny FJKM Faravohitra dia fiangonana feno tantara sy hasina eo amin'ny fandrosoan'ny finoana kristiana prôtestanta eto Madagasikara. Toerana ahatsiarovana ny martiora sy fanavaozana ny finoana<ref>1824-1Wikipédia frantsay (Temple FJKM de Faravohitra)  2006-0Elogeo & Madonline (tantara momba ireo tempoly efatra antananariviana)  2119-0GPSmyCity (tantara sy famaritana mari-pototra momba ny lapa ary ny mpanorina)  </ref>. == Loharano == <references /> 5apblzxgrhyymws8f2sieg8f0wtwwjf 0 295125 1151592 1140851 2026-10-02T08:58:10Z ~2026-50172-80 41062 1151592 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Filipe Martins |teraka=1 Aprily 1984 |maty= |firenena={{Brazila}} |mpiaraka= |asa=* [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Filipe Martins dos Santos''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i {{Brazila}} teraka ny 1 Aprily 1984 tao [[Goiânia]] ==Tantaram-piainany== Voafidy ho mpanolotsainan'ny tanàna tao [[Palmas]] izy tamin'ny fifidianana 2016 ary voafidy indray tamin'ny 2020. Tamin'ny fifidianana 2022, voafidy ho [[solombavambahoaka]] federaly ho an'ny {{Tocantins}} izy tamin'ny vato 36.293. ==Antoko== *[[Partido Liberal]] {{commonscat|Filipe Martins (politician)}} {{CLEFDETRI:Martins, Filipe}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1984]] [[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]] [[Sokajy:Partido Liberal]] nuqsl32b0nkcf0unbvj5ankxgpektpr 1151593 1151592 2026-10-02T08:58:49Z ~2026-50172-80 41062 1151593 wikitext text/x-wiki {{infobox olona |sary= |anarana=Filipe Martins |teraka=1 Aprily 1984 |maty= |firenena={{Brazila}} |fankanana = {{Tocantins}} |mpiaraka= |asa=* [[mpanao politika]] |taona niasàna= }} '''Filipe Martins dos Santos''' dia mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i {{Brazila}} teraka ny 1 Aprily 1984 tao [[Goiânia]] ==Tantaram-piainany== Voafidy ho mpanolotsainan'ny tanàna tao [[Palmas]] izy tamin'ny fifidianana 2016 ary voafidy indray tamin'ny 2020. Tamin'ny fifidianana 2022, voafidy ho [[solombavambahoaka]] federaly ho an'ny {{Tocantins}} izy tamin'ny vato 36.293. ==Antoko== *[[Partido Liberal]] {{commonscat|Filipe Martins (politician)}} {{CLEFDETRI:Martins, Filipe}} [[Sokajy:Mpanao politika breziliana]] [[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1984]] [[Sokajy:solombavambahoaka breziliana]] [[Sokajy:Partido Liberal]] ammbkmwc02ny9bo3gzn9axu6180ipl9 4 298543 1151594 1136817 2026-10-02T09:09:01Z JianJi 36396 1151594 wikitext text/x-wiki '''Androany [[29 Aprily|29 avrily]]''': [[File:Zipper animated.gif|thumb|Zipper animated]] * '''[[1770]]''' - [[James Cook]], mpikaroka anglisy nandeha tamin'ny sambo Endeavour, Eoropeana voalohany nigadona tany [[Aostralia]]. * '''[[1913]]''' - Azon'i [[Gideon Sundbäck]] ny marika fa izy no namorona ny fermeture (zipper) éclair. * '''[[1931]]''' - Fampielezam-peo voalohany avy amin'ny Radio Tananarive niainga avy eo Antaninarenina (ONE amin'izao fotoana), efa nomena anarana [[Radio Madagasikara]] ary lasa [[Radio Nasionaly Malagasy|Radiô Nasionaly Malagasy]] izy ankehitriny. * '''[[1945]]''' - Sambany nifidy ny [[vehivavy]] tany [[Frantsa]]. * '''[[1959]]''' - Nanankery ny Lalampanorenan'ny [[Repoblika Malagasy|Repoblika Voalohany]] teto [[Madagasikara]]. * '''[[1991]]''' - Nahafaty olona maherin'ny 138.000 ny rivo-doza Gorky tany [[Bangladesy|Bangladesh]]. c68hnrvaa52catmqwf5vg6u3wr46nc2 1151595 1151594 2026-10-02T09:14:23Z JianJi 36396 1151595 wikitext text/x-wiki '''Androany [[29 Aprily|29 avrily]]''': [[File:Zipper animated.gif|thumb|Zipper animated]] * '''[[1770]]''' - [[James Cook]], mpikaroka anglisy nandeha tamin'ny sambo Endeavour, Eoropeana voalohany nigadona tany [[Aostralia]]. * '''[[1913]]''' - Azon'i [[Gideon Sundbäck]] ny marika fa izy no namorona ny fermeture (zipper) éclair. * '''[[1931]]''' - Fampielezam-peo voalohany avy amin'ny Radio Tananarive niainga avy eo Antaninarenina (ONE amin'izao fotoana), efa nomena anarana [[Radio Madagasikara]] ary lasa [[Radio Nasionaly Malagasy|Radiô Nasionaly Malagasy]] izy ankehitriny. * '''[[1945]]''' - Sambany nifidy ny [[vehivavy]] tany [[Frantsa]]. * '''[[1959]]''' - Nanankery ny Lalampanorenan'ny [[Repoblika Malagasy|Repoblika Voalohany]] teto [[Madagasikara]]. <ref>https://www.madagascar-tribune.com/Evenement-Le-14-octobre-devient-la-Fete-de-la-Liberte-a-Madagascar.html</ref> * '''[[1991]]''' - Nahafaty olona maherin'ny 138.000 ny rivo-doza Gorky tany [[Bangladesy|Bangladesh]]. 6hwzfu50fki1v5mbcrs5k61g1gewow4 4 298699 1151558 1133948 2026-10-01T13:26:17Z JianJi 36396 1151558 wikitext text/x-wiki '''Androany [[2 Oktobra|2 oktobra]]''': * '''[[1187]]''' - Azon'i [[Saladin]] tamin'ny [[Kristianisma Tandrefana|kristiana tandrefana]] mpitaingi-tsoavaly (kroaze) indray i [[Jerosalema]]. * '''[[1935]]''' - Nanani-bohitra an'i Ethiopia ny Italiana 0a72o1jngh3gswtciad0j5zuea9m2x0 1151559 1151558 2026-10-01T13:43:13Z JianJi 36396 1151559 wikitext text/x-wiki '''Androany [[2 Oktobra|2 oktobra]]''': * '''[[1187]]''' - Azon'i [[Saladin]] tamin'ny [[Kristianisma Tandrefana|kristiana tandrefana]] mpitaingi-tsoavaly (kroaze) indray i [[Jerosalema]]. * '''[[1928]]''' - Natsangan'i Josemaría Escrivá de Balaguer tao [[Madrid]], renivohitr'i [[Espaina]] ny Opus Dei. * '''[[1935]]''' - Nanani-bohitra an'i Ethiopia ny Italiana. * '''[[1958]]''' - Fahaleovantenan'i [[Ginea]] manoloana an'i [[Frantsa]]. 4f1iovnl3nnhqwfgam31209f4st9j3b 4 298700 1151576 1133949 2026-10-02T06:07:23Z JianJi 36396 1151576 wikitext text/x-wiki '''Androany [[3 Oktobra|3 oktobra]]''': * '''[[1932]]''' - Fahaleovantenan'i [[Iràka]]. * '''[[1952]]''' - Nahomby ny andrana bômba nokleary nataon'ny [[Fanjakana Mitambatra]]. * '''[[1990]]''' - Nitambatra ho tokana indray i Alemaina rehefa nisaraka ho [[Alemaina Atsinanana]] sy [[Alemaina|Alemaina andrefana]] teo aloha. lv9tn3vutak0r1d20wfxnxlhbrffkxg 1151588 1151576 2026-10-02T08:21:51Z JianJi 36396 1151588 wikitext text/x-wiki '''Androany [[3 Oktobra|3 oktobra]]''': * '''[[1932]]''' - Fahaleovantenan'i [[Iràka]]. * '''[[1952]]''' - Nahomby ny andrana bômba nokleary nataon'ny [[Fanjakana Mitambatra]]. * '''[[1990]]''' - Nitambatra ho tokana indray i Alemaina rehefa nisaraka ho [[Alemaina Atsinanana]] sy [[Alemaina|Alemaina andrefana]] teo aloha. * '''[[1993]]''' - Nandamoka ny fikasan'ny tafik'i [[Etazonia]] hisambotra lehibena milisy iray tao Somalia ka miaramila US miisa 18 sy Somaliana 350 no maty tamin'izany. rl9tkcoo2lmk6bli8vx6ag3ab4gz85m 4 298701 1151591 1133950 2026-10-02T08:54:15Z JianJi 36396 1151591 wikitext text/x-wiki '''Androany [[4 Oktobra|4 oktobra]]''': * '''[[1582]]''' - Araka ny didin'ny Papa [[Gregôrio XIII|Gregoire XIII]], aorian'ny [[4 Oktobra|4 oktobra]] dia [[15 Oktobra|15 oktobra]] avy hatrany amin'ity taona 1582 ity ihany. * '''[[1830]]''' - Fahaleovantenan'i [[Belzika]] manoloana ny mpanjakan'i Holandy. * '''[[1966]]''' - Fahaleovantenan'i (Basutoland) Lesotho. * '''[[2006]]''' – Nivoahan'ny [[WikiLeaks]]. 3sik4430mm14qwd7qko5245ezbr2pn9 0 300727 1151564 1144128 2026-10-01T16:05:37Z ~2026-39119-14 40302 Nanatsara rafi-pehezanteny 1151564 wikitext text/x-wiki [[Sary:Kalanchoe daigremontiana.jpg|vignette|464x464px|''Kalanchoe daigremontiana'']] Ny '''''Kalanchoe daigremontiana''''', izay fantatra taloha amin' ny anarana hoe '''''Bryophyllum daigremontianum''''', dia karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana ''[[Crassulaceae]]'', teratany eto [[Madagasikara zanatany frantsay|Madagasikara]]. Tahaka ny mpikambana hafa ao amin' ny ''[[Bryophyllum]]'' (tafiditra ao amin' ny antoko ''[[Kalanchoe]]'' ankehitriny), dia afaka miparitaka amin' ny alalan' ny zanany madinika izay mivoatra eo amin' ny sisin-draviny izy, sy amin' ny alalan' ny fiforonan' ny fakany ivelan' ny tany ary amin' ny alalan' ny voany. Ny ampahany rehetra amin' ity karazana ity dia misy [[sterôida]] tena misy poizina fantatra amin' ny anarana hoe daigremôntianinina. Misy tsipitsipika na pentina ny ''Kalanchoe daigremontiana'' ao ambadiky ny raviny izay miendrika fo na misy kambiny miendrila sofina na manana tangozany mipetaka eo afovon' ny raviny mihitsy aza. Na dia tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara aza ny ''Kalanchoe daigremontiana'', dia efa nampidirina any amin' ny faritra trôpikaly maro ary lasa maniry hoazy sy [[Zavamaniry manafika|manafika]] indraindray. Na dia eo aza ny poizina misy ao aminy, ny ''Kalanchoe daigremontiana'' dia trandrahina amin' ny fampiasana maromaro manerana izao tontolo izao, amin' ny [[Fambolena voninkazo|fambolena]] [[Fambolena voninkazo|voninkazo]] ka hatramin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]. == Famariparitana == Karazan-javamaniry be nofony mitahiry rano ny ''Kalanchoe daigremontiana'', maharitra an-taonany maro, manana taho lehibe mitsangana tsy maro rantsana, misy raviny eo amin' ny tapany ambony ary holatra navelan' ny tangozan-dravina ao amin' ny tapany ambany. Ity zavamaniry ity, izay mijoro mahitsy sy ny mitombo haingana, dia mety hahatratra 1 m, na 1,50 m mihitsy aza. Ny fakan'ny adventitious indraindray dia mitombo 15 cm avy amin'ny tany, ary rehefa tonga amin'ny tany izy ireo dia miteraka zavamaniry vaovao. === Ravina === [[Sary:Vivipary in Kalanchoe daigremontiana.jpg|vignette|206x206px|Ravin' ny ''Kalanchoe daigremontiana'']] Manana ravina matevina be nofony mitahiry rano sady mifanohitra sy manome zoro 90 tsiroaroa, mibikan' atody na somary telolafy lavalava izay mahatratra halava 20 sm sy dakany 5 sm. Maitso izy ireo eo amin' ny lafiny ambony ary miloko volomparasy eo ambany. Ny sisin' ny raviny dia misy nifinifiny miendrika sotro izay misy zanany madinika afaka misy fakany na dia mbola miraikitra amin' ny ravina aza. === Vony === [[Sary:Kalanchoe daigremontiana flowers.jpg|ankavia|vignette|253x253px|Vonin' ny ''Kalanchoe daigremontiana'']] [[Sary:Kalanchoe daigremontiana syn. Bryophyllum daigremontianum 2024-02-29 Graz 01.jpg|vignette|211x211px|Vondrombonin' ny ''Kalanchoe daigremontiana'']] Ny ''Kalanchoe daigremontiana'' dia manana [[vondrombony]] [[salohy]] mitovitovy amin' ny elo misy voniny kely miendrika lakolosy, volondavenona mavokely (na miloko volomboasary indraindray). Na izany aza, ny voninkazo dia tsy miseho isan-taona ary mitranga tsindraindray amin' ny rantsana sasany na tsy misy mihitsy aza. Amin' ny toetany misy elanela-maripana lehibe, ny famelanana dia hita matetika amin' ny fiandohan' ny [[fizaràn-taona]] mafana. Manomboka mamony amin' ny fiandohan' ny ririnina ny zavamaniry anaty trano, sy ireo ao an-davarangana izay nampidirina an-trano mba ho tafavoaka velona amin' ny fizaràn-taona mangatsiaka. === Fiparitahany === [[Sary:Bryophyllum daigremontianum nahaufnahme1.jpg|ankavia|vignette|205x205px|Zanaka ''Kalanchoe daigremontiana'' mamony]] Mety hanana faka an-tsisiny eo amin' ny tahony lehibe indrindra koa, izay mipoitra 10 hatramin' ny 15 sm ambonin' ny tany, ny ''Kalanchoe daigremontiana''. Mitombo be ny raviny ambony ka mampiondrika ny tahony lehibe. Avy eo dia miditra amin' ny tany ireo faka ireo ka misy tsimoka vaovao mipoitra avy amin' ny tahony lehibe. Afaka miparitaka amin' ny alalan' ny voa na amin' ny zanany milatsaka avy amin' ny raviny ny ''Kalanchoe daigremontiana.'' === Fahavelomany === Amin' ny maha zavamaniry mirahiry rano azy, ny ''Kalanchoe daigremontiana'' dia afaka miaina fotoana maharitra mandritra ny hain-tany amin' ny rano kely na tsy misy rano. Mandritra ny fotoan' ny fitomboana, amin' ny mari-pana ambony sy amin' ny fitomboan' ny famatsiana rano, ity karazana ity dia mitaky sakafo ara-dalàna, raha tsy izany ny raviny dia misy soritr' aretin' ny tsy fahampiana toy ny falazo sy ny fery toy ny kibolabola. Ny zavamaniry dia tsy mahazaka [[fanala]] ary matetika maty any amin' ny toerana izay manana maripana amban' ny 0. == Fampifangaroana == [[Sary:Bryophyllum laetivirens in Tropengewächshäuser des Botanischen Gartens 01.jpg|ankavia|vignette|''[[Kalanchoe laetivirens]]'']] [[Sary:Kalanchoe × houghtonii en el Vivero Forestal de Chimbote 04.jpg|vignette|''Kalanchoe × houghtonii'']] Matetika ny ''Kalanchoe daigremontiana'' dia afangaron' ny olona amin' ny ''Kalanchoe laetivirens'' sy ny ''Kalanchoe delagoensis'' ary ny ''Kalanchoe × houghtonii''. Maitso tanteraka ny ravin' ny ''[[Kalanchoe laetivirens]]'', fa misy tsipitsipika na pentina ao ambadiky ny raviny kosa ny ''Kalanchoe daigremontiana''. Lava matsoraka ny ravin' ny ''[[Kalanchoe delagoensis]]'', fa ny ''Kalanchoe daigremontiana'' kosa dia manana ravina miendrika lela lefona, boribory lavalava, mibikan' atody na telozoro. Safiotra avy amin' ny ''Kalanchoe daigremontiana'' sy ny ''Kalanchoe delagoensis'' ny ''[[Kalanchoe × houghtonii]]'', noho izany dia manana toetra anelanelany: tery kokoa noho ny an' ny ''Kalanchoe daigremontiana'' ny ravin' ny ''Kalanchoe × houghtoni'', ary tsy tena maranitra, miendri-pantsika na somary mibikana fo na misy kambiny somary miendrika sofina ny fototry ny ravin' ny ''Kalanchoe × houghtoni'', fa ny ravin' ny ''Kalanchoe daigremontiana'' kosa dia tena mibikana fo na tena miendrika sofina na manana [[Tangozan-dravina|tangozany]] mipetaka eo afovoan' ny raviny mihitsy aza. == Faritra sy toerana ahitana azy == === Faritra ahitana azy === [[Sary:Kalanchoe daigremontiana Sos Alinos Rural 16072014 40.437, 9.767.jpg|vignette|277x277px|''Kalanchoe daigremontiana'' mamony]]Tamin' ny volana jolay 1910 no nangonin' i [[Henri Perrier de La Bâthie]] ny ''Kalanchoe daigremontiana'' teo amin' ny tany be [[vatovary]] anirian-kazo na tsy dia misy zavamaniry ao amin' ny tendrombohitra Androhibolava sy eo amin' ny ginesin' i Marosavoha Onilahy ary eo amin' ny vatovary ao [[Isalo]] sy ao [[Makay]], any andrefan' i [[Madagasikara]]. Hita any amin' ny lohasahan' ny ony [[Fiherenana]] any atsimo-andrefan' i Madagasikara koa io zavamaniry io. Nampidirina tany amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly maro izy io, izay lasa maniry hoazy sy [[Zavamaniry manafika|manafika]] indraindray. Anisan' izany i [[Florida]], i [[Pôrtô-Rikô|Poertô-Rikô]], i [[Hawaii]], i [[Venezoela|Venezoelà]], i [[Arzantina]], i [[Brezila]], i [[Orogoay]], ary ny ampahany amin' ny faritra atsimon' i [[Eorôpa]]. Hita any amin' ny faritra sasany any [[La Réunion]], any [[Kaledônia-Vaovao|Nouvelle-Calédonie]], ary any amin' ny vondro-nosy [[Antilles françaises]]. Any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]] dia ambolena an-trano izy io satria saika tsy mila fikojakojana ary mahazaka tsara ny rivotra maina anaty trano. === Toeram-paniriana === Maniry any amin' ny toerana be vato sy maina ny ''Kalanchoe daigremontiana''. Mety ho lasa [[zavamaniry manafika]] sy manohintohina ny tontolo iainana voajanahary, indrindra any amin' ny tontolo maina sy somaty maina ([[Afrika Atsimo]] sy any amin' ny faritr' i [[Amerika Atsimo]] ohatra), izay mety hanakana ny fanirin' ny zavamaniry teratany. == Fampiasana == === Haingo sy fambolena voninkazo === [[Sary:Kalanchoe daigremontiana, Universiteit van Pretoria.jpg|vignette|243x243px|''Kalanchoe daigremontiana'']] Any [[Eorôpa]] sy any amin' ny faritra manana [[toetany antonony]], dia ambolena betsaka ao anaty tavim-boninkazo ny ''Kalanchoe daigremontiana'' noho ny fikarakarana tsotra sy ny fahazakana ny haintany ary ny bika aman' endriny. Izy io dia fitaovana enti-mampianatra tena tsara momba ny fampitomboana taranaka tsy amin' ny alalan' ny voa (amin' ny alalan' ny ampahany amin' ny tenany na amin' ny alalan' ny zanany). Any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly na sobtrôpikaly (tsy misy fanala) dia ampiasaina ho zavamaniry fototra amin' ny zaridaina be vato izy. === Fitsaboana nentim-paharazana sy farmakôlôjia === Ampiasaina ivelany (tsy ampidirina amin' ny vatana) ny ranony vaovao na ny feta avy amin' ny ravin' ny ''Kalanchoe daigremontiana'' amin' ny fomba nentim-paharazana any amin' ny faritra mafana mba hanafaingana ny fanasitranana ny may, ny ratra sarotra sitranina, ny fivontosana amin' ny hoditra ary ny [[vaivonto]]. Na dia mampiady hevitra ara-tsiansa noho ny mety hisian' ny fanapoizinana aza, dia ampiasaina amin' ny fitsaboam-bahoaka ny fandomana na ny ranony avy amin' ny raviny mba hitsaboana ny [[tazo]], ny [[piriritra]], [[kohaka]], na [[Fiakaran' ny tosi-dra|fiakaran']] [[Fiakaran' ny tosi-dra|ny tosi-dra]], indrindra fa any [[Amerika Atsimo]] sy aty [[Afrika]]. Lohahevitry ny fandalinana farmakôlôjika ny ''Kalanchoe daigremontiana''. Nodinihina ao amin' ny laboratoara ny taharo fenôlika sy bofadienôlida izay ananany betsaka mba hanombanana ny mety ho fananany toetra manasitrana [[homamiadana]] sy mamono [[sela]] ary miady amin' ny [[mikrôba]]. === Fitandremana === Noho ny fisian' ny daigremôntianinina dia mety hiteraka [[Tsy fahombiazan' ny fo|tsy fahombiazan']] [[Tsy fahombiazan' ny fo|ny fo]] na [[Tsy fahombiazan' ny voa|tsy fahombiazan']] [[Tsy fahombiazan' ny voa|ny voa]] ny fitsaboan-tena ampiasana ''Kalanchoe daigremontiana''. Tsy maintsy ankatoavin' ny matihanina amin' ny fahasalamana ny fampiasana azy io amin' ny fitsaboana. == Jereo koa == * ''[[Kalanchoe]]'' * ''[[Bryophyllum]]'' * ''[[Kalanchoe laetivirens]]'' * ''[[Kalanchoe delagoensis]]'' * ''[[Kalanchoe × houghtonii]]'' * [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]] a9jssvve7tm6qzv3f53nsysn4fhsola 0 301227 1151600 1146584 2026-10-02T10:18:29Z Thelezifor 15140 Nandamina lahatsoratra 1151600 wikitext text/x-wiki Ny '''''Boraginaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Manana famaritana roa samy hafa hatramin' ny Desambra 2025 ity fianakviana ity. Ao amin' ny famaritana tery kokoa ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) dia iray amin' ny fianakaviana 11 ao amin' ny filaharana Boraginales (''Boraginaceae'', ''[[Codonaceae]]'', ''[[Coldeniaceae]]'', ''[[Cordiaceae]]'', ''[[Ehretiaceae]]'', ''[[Heliotropiaceae]]'', ''[[Hoplestigmataceae]]'', ''[[Hydrophyllaceae]]'', ''[[Lennoaceae]]'', ''[[Namaceae]]'', ary ''[[Wellstediaceae]]'') ny ''Boraginaceae'' ary misy antokon-javamaniry 90 hatramin' ny 120 eo ho eo. Ny ''[[Boraginales Working Group]]'' no namolavola ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa dia ny ''Boraginaceae'' no hany fianakaviana ao amin' ny filharana Boraginales, ary misy antoko 155 eo ho eo. Taloha koa ity fianakaviana ity dia napetraka tao amin' ny filaharana [[Lamiales]]. == Lisitry ny antokon-javamaniry == Tamin' ny Desambra 2025 dia napiditra antokon-javamaniry somary hafa ny loharano nampiasa famaritana tery momba ny ''Boraginaceae''. Noheverin' ny loharano hafa ho mitovy dika ny antoko sasany neken' ny loharano iray, ka nahatonga ny isan' ny antoko ho kely kokoa. Nanaiky antoko 120 eo ho eo ao amin' ny ''Boraginaceae'' araka ny famaritana tery ny ''[[World Flora Online]]''. * ''Actinocarya'' <small>Benth.</small> * ''Adelinia'' <small>J.I.Cohen</small> * ''Adelocaryum'' <small>Brand</small> * ''Aegonychon'' <small>Gray</small> * ''Afrotysonia'' <small>Rauschert</small> * ''Ailuroglossum'' <small>Sutorý</small> * ''Alkanna'' <small>Tausch</small> * ''Amblynotus'' <small>(A.DC.) I.M.Johnst.</small> * ''Amphibologyne'' <small>Brand</small> * ''Amsinckia'' <small>Lehm.</small> * ''Amsinckiopsis'' <small>(I.M.Johnst.) Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small> * ''Anchusa'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Hormuzakia'' <small>Guşul</small>. sy ny ''Phyllocara'' <small>Guşul</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Ancistrocarya'' <small>Maxim.</small> * ''Andersonglossum'' <small>J.I.Cohen</small> * ''Anoplocaryum'' <small>Ledeb.</small> * ''Antiotrema'' <small>Hand.-Mazz.</small> * ''Antiphytum'' <small>DC. ex Meisn.</small> * ''Arnebia'' <small>Forssk.</small>, tafiditra ao ny ''Huynhia'' <small>Greuter</small>, eken' ny ''Plants of the World Online'' * ''Asperugo'' <small>L.</small> * ''Borago'' <small>L.</small> * ''Bothriospermum'' <small>Bunge</small> * ''Brachybotrys'' <small>Maxim. ex Oliv.</small> * ''Brandella'' <small>R.R.Mill</small> * ''Brunnera'' <small>Steven</small> * ''Buglossoides'' <small>Moench</small> * ''Caccinia'' <small>Savi</small> * ''Cerinthe'' <small>L.</small> * ''Chionocharis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Choriantha'' <small>Riedl</small> * ''Craniospermum'' <small>Lehm.</small> * ''Crucicaryum'' <small>Brand</small> * ''Cryptantha'' <small>Lehm. ex G.Don</small> * ''Cynoglossopsis'' <small>Brand</small> * ''Cynoglossum'' <small>L.</small> * ''Cynoglottis'' <small>(Gușul.) Vural & Kit Tan</small> * ''Cystostemon'' <small>Balf.f.</small> * ''Dasynotus'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Decalepidanthus'' <small>Riedl</small> * ''Echiochilon'' <small>Desf.</small> * ''Echiostachys'' <small>Levyns</small> * ''Echium'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Megacaryon'' <small>Boiss</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Embadium'' <small>J.M.Black</small> * ''Eremocarya'' <small>Greene</small> * ''Eritrichium'' <small>Schrad. ex Gaudin</small> * ''Gastrocotyle'' <small>Bunge</small> * ''Glandora'' <small>D.C.Thomas, Weigend & Hilger</small> * ''Greeneocharis'' <small>Gürke & Harms</small> * ''Gyrocaryum'' <small>Valdés</small> * ''Hackelia'' <small>Opiz</small> * ''Halacsya'' <small>Dörfl.</small> * ''Harpagonella'' <small>A.Gray</small> * ''Heliocarya'' <small>Bunge</small> * ''Heterocaryum'' <small>A.DC.</small> * ''Iberodes'' <small>M.Serrano, R.Carbajal & S.Ortiz</small> * ''Ivanjohnstonia'' <small>Kazmi</small> * ''Johnstonella'' <small>Brand</small> * ''Lappula'' <small>Moench</small> * ''Lasiocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Lepechiniella'' <small>Popov</small> * ''Lindelofia'' <small>Lehm.</small> * ''Lithodora'' <small>Griseb.</small> * ''Lithospermum'' <small>L.</small> * ''Lobostemon'' <small>Lehm.</small> * ''Maharanga'' <small>DC.</small> * ''Mairetis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Mattiastrum'' <small>(Boiss.) Brand</small> * ''Melanortocarya'' <small>Selvi, Bigazzi, Hilger & Papini</small> * ''Memoremea'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small> * ''Mertensia'' <small>Roth</small> * ''Microcaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Microparacaryum'' <small>(Popov ex Riedl) Hilger & Podlech</small> * ''Microula'' <small>Benth.</small> * ''Mimophytum'' <small>Greenm.</small> * ''Moltkia'' <small>Lehm.</small> * ''Moltkiopsis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Myosotidium'' <small>Hook.</small> * ''[[Myosotis]]'' <small>L.</small> * ''Myriopus'' <small>Small</small> * ''Neatostema'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Nesocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Nihon'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small> * ''Nogalia'' <small>Verdc.</small> * ''Nonea'' <small>Medik.</small> * ''Ogastemma'' <small>Brummitt</small> * ''Omphalodes'' <small>Mill.</small> * ''Omphalolappula'' <small>Brand</small> * ''Omphalotrigonotis'' <small>W.T.Wang</small> * ''Oncaglossum'' <small>Sutorý</small> * ''Onosma'' <small>L.</small> * ''Oreocarya'' <small>Greene</small> * ''Paracaryum'' <small>Boiss.</small> * ''Paramoltkia'' <small>Greuter</small> * ''Pardoglossum'' <small>Barbier & Mathez</small> * ''Pectocarya'' <small>DC. ex Meisn.</small> * ''Pentaglottis'' <small>Tausch</small> * ''Plagiobothrys'' <small>Fisch. & C.A.Mey.</small> * ''Podonosma'' <small>Boiss.</small> * ''Pontechium'' <small>Böhle & Hilger</small> * ''Pseudoheterocaryum'' <small>Kaz.Osaloo & Saadati</small> * ''Pseudolappula'' Khoshsokhan & Kaz.Osaloo * ''Pulmonaria'' <small>L.</small> * ''Rindera'' <small>Pall.</small> * ''Rochelia'' <small>Rchb.</small> * ''Rotula'' <small>Lour.</small> * ''Sauria'' <small>Bajtenov</small> * ''Selkirkia'' <small>Hemsl.</small> * ''Simpsonanthus'' <small>Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small> * ''Sinojohnstonia'' <small>Hu</small> * ''Solenanthus'' <small>Ledeb.</small> * ''Stenosolenium'' <small>Turcz.</small> * ''Stephanocaryum'' <small>Popov</small> * ''Suchtelenia'' <small>Kar. ex Meisn.</small> * ''Symphytum'' <small>L.</small> * ''Thaumatocaryon'' <small>Baill.</small>, tafiditra ao ny ''Moritzia'' <small>DC. ex Meisn</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Thyrocarpus'' <small>Hance</small> * ''Tianschaniella'' <small>B.Fedtsch. ex Popov</small> * ''Tournefortia'' <small>L.</small> * ''Trachelanthus'' <small>Kunze</small> * ''Trachystemon'' <small>D.Don</small> * ''Trichodesma'' <small>R.Br.</small> * ''Trigonocaryum'' <small>Trautv.</small> * ''Trigonotis'' <small>Steven</small> === Antoko nafindra fianakaviana === Tamin' ny Desambra 2025 dia ireto ny antoko napetraka tao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana malalaka nataon' ny ''[[Plants of the World Online]]'', nefa napetraka ao amin' ny fianakaviana hafa araka ny loharano mampiasa ny fanasokajiana ''[[Boraginales Working Group]]'': * ''[[Codonaceae]]'' ** ''Codon'' L. * ''[[Coldeniaceae]]'' ** ''Coldenia'' L. * ''[[Cordiaceae]]'' ** ''[[Cordia]]'' L. ** ''Varronia'' P.Browne * ''[[Ehretiaceae]]'' ** ''Bourreria'' P.Browne ** ''Ehretia'' P.Browne ** ''Halgania'' Gaudich. ** ''Keraunea'' Cheek & Sim.-Bianch. ** ''Lepidocordia'' Ducke ** ''Rochefortia'' Sw. ** ''Tiquilia'' Pers. * ''[[Heliotropiaceae]]'' ** ''Euploca'' Nutt. ** ''Heliotropium'' Tourn. ex L. ** ''Ixorhea'' Fenzl * ''[[Hoplestigmataceae]]'' ** ''Hoplestigma'' Pierre * ''[[Hydrophyllaceae]]'' ** ''Draperia'' Torr. ** ''Ellisia'' L. ** ''Emmenanthe'' Benth. ** ''Eucrypta'' Nutt. ** ''Hesperochiron'' S.Watson ** ''Hydrophyllum'' L. ** ''Nemophila'' Nutt. ex W.P.C.Barton ** ''Phacelia'' Juss. ** ''Pholistoma'' Lilja ** ''Romanzoffia'' Cham. ** ''Tricardia'' Torr. ex S.Watson * ''[[Lennoaceae]]'' ** ''Lennoa'' Lex. ** ''Pholisma'' Nutt. ex Hook. * ''[[Namaceae]]'' ** ''Eriodictyon'' Benth. ** ''Nama'' L. ** ''Wigandia'' Kunth * ''[[Wellstediaceae]]'' ** ''Wellstedia'' Novák === Antoko misy eto Madagasikara === Misy antoko vitsivitsy tao amin' ny fianakavana ''Boraginaceae'' araka ny famaritana malalaka nefa tsy misy afa-tsy roa sisa araka ny famaritana tery: * ''[[Bourreria]]'' (''[[Ehretiaceae]]'') * ''[[Cordia]]'' (''[[Cordiaceae]]'') * ''[[Cynoglossum]]'' (''Boraginaceae'') * ''[[Ehretia]]'' (''[[Ehretiaceae]]'') * ''[[Heliotropium]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'') * ''[[Tournefortia]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'') * ''[[Trichodesma]]'' (''Boraginaceae'') == Jereo koa == * [[Boraginales]] == Loharano == 739idfrgyd6lnx8r8pbb3cbhvzw5gj3 1151601 1151600 2026-10-02T10:33:48Z Thelezifor 15140 Nanisy sary 1151601 wikitext text/x-wiki [[Sary:B. officinalis-flor-1.JPG|vignette|''Borago officinalis'']] Ny '''''Boraginaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Manana famaritana roa samy hafa hatramin' ny Desambra 2025 ity fianakviana ity. Ao amin' ny famaritana tery kokoa ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) dia iray amin' ny fianakaviana 11 ao amin' ny filaharana Boraginales (''Boraginaceae'', ''[[Codonaceae]]'', ''[[Coldeniaceae]]'', ''[[Cordiaceae]]'', ''[[Ehretiaceae]]'', ''[[Heliotropiaceae]]'', ''[[Hoplestigmataceae]]'', ''[[Hydrophyllaceae]]'', ''[[Lennoaceae]]'', ''[[Namaceae]]'', ary ''[[Wellstediaceae]]'') ny ''Boraginaceae'' ary misy antokon-javamaniry 90 hatramin' ny 120 eo ho eo. Ny ''[[Boraginales Working Group]]'' no namolavola ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa dia ny ''Boraginaceae'' no hany fianakaviana ao amin' ny filharana Boraginales, ary misy antoko 155 eo ho eo. Taloha koa ity fianakaviana ity dia napetraka tao amin' ny filaharana [[Lamiales]]. == Lisitry ny antokon-javamaniry == Tamin' ny Desambra 2025 dia napiditra antokon-javamaniry somary hafa ny loharano nampiasa famaritana tery momba ny ''Boraginaceae''. Noheverin' ny loharano hafa ho mitovy dika ny antoko sasany neken' ny loharano iray, ka nahatonga ny isan' ny antoko ho kely kokoa. Nanaiky antoko 120 eo ho eo ao amin' ny ''Boraginaceae'' araka ny famaritana tery ny ''[[World Flora Online]]''. * ''Actinocarya'' <small>Benth.</small> * ''Adelinia'' <small>J.I.Cohen</small> * ''Adelocaryum'' <small>Brand</small> * ''Aegonychon'' <small>Gray</small> * ''Afrotysonia'' <small>Rauschert</small> * ''Ailuroglossum'' <small>Sutorý</small> * ''Alkanna'' <small>Tausch</small> * ''Amblynotus'' <small>(A.DC.) I.M.Johnst.</small> * ''Amphibologyne'' <small>Brand</small> * ''Amsinckia'' <small>Lehm.</small> * ''Amsinckiopsis'' <small>(I.M.Johnst.) Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small> * ''Anchusa'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Hormuzakia'' <small>Guşul</small>. sy ny ''Phyllocara'' <small>Guşul</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Ancistrocarya'' <small>Maxim.</small> * ''Andersonglossum'' <small>J.I.Cohen</small> * ''Anoplocaryum'' <small>Ledeb.</small> * ''Antiotrema'' <small>Hand.-Mazz.</small> * ''Antiphytum'' <small>DC. ex Meisn.</small> * ''Arnebia'' <small>Forssk.</small>, tafiditra ao ny ''Huynhia'' <small>Greuter</small>, eken' ny ''Plants of the World Online'' * ''Asperugo'' <small>L.</small> * ''Borago'' <small>L.</small> * ''Bothriospermum'' <small>Bunge</small> * ''Brachybotrys'' <small>Maxim. ex Oliv.</small> * ''Brandella'' <small>R.R.Mill</small> * ''Brunnera'' <small>Steven</small> * ''Buglossoides'' <small>Moench</small> * ''Caccinia'' <small>Savi</small> * ''Cerinthe'' <small>L.</small> * ''Chionocharis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Choriantha'' <small>Riedl</small> * ''Craniospermum'' <small>Lehm.</small> * ''Crucicaryum'' <small>Brand</small> * ''Cryptantha'' <small>Lehm. ex G.Don</small> * ''Cynoglossopsis'' <small>Brand</small> * ''Cynoglossum'' <small>L.</small> * ''Cynoglottis'' <small>(Gușul.) Vural & Kit Tan</small> * ''Cystostemon'' <small>Balf.f.</small> * ''Dasynotus'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Decalepidanthus'' <small>Riedl</small> * ''Echiochilon'' <small>Desf.</small> * ''Echiostachys'' <small>Levyns</small> * ''Echium'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Megacaryon'' <small>Boiss</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Embadium'' <small>J.M.Black</small> * ''Eremocarya'' <small>Greene</small> * ''Eritrichium'' <small>Schrad. ex Gaudin</small> * ''Gastrocotyle'' <small>Bunge</small> * ''Glandora'' <small>D.C.Thomas, Weigend & Hilger</small> * ''Greeneocharis'' <small>Gürke & Harms</small> * ''Gyrocaryum'' <small>Valdés</small> * ''Hackelia'' <small>Opiz</small> * ''Halacsya'' <small>Dörfl.</small> * ''Harpagonella'' <small>A.Gray</small> * ''Heliocarya'' <small>Bunge</small> * ''Heterocaryum'' <small>A.DC.</small> * ''Iberodes'' <small>M.Serrano, R.Carbajal & S.Ortiz</small> * ''Ivanjohnstonia'' <small>Kazmi</small> * ''Johnstonella'' <small>Brand</small> * ''Lappula'' <small>Moench</small> * ''Lasiocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Lepechiniella'' <small>Popov</small> * ''Lindelofia'' <small>Lehm.</small> * ''Lithodora'' <small>Griseb.</small> * ''Lithospermum'' <small>L.</small> * ''Lobostemon'' <small>Lehm.</small> * ''Maharanga'' <small>DC.</small> * ''Mairetis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Mattiastrum'' <small>(Boiss.) Brand</small> * ''Melanortocarya'' <small>Selvi, Bigazzi, Hilger & Papini</small> * ''Memoremea'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small> * ''Mertensia'' <small>Roth</small> * ''Microcaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Microparacaryum'' <small>(Popov ex Riedl) Hilger & Podlech</small> * ''Microula'' <small>Benth.</small> * ''Mimophytum'' <small>Greenm.</small> * ''Moltkia'' <small>Lehm.</small> * ''Moltkiopsis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Myosotidium'' <small>Hook.</small> * ''[[Myosotis]]'' <small>L.</small> * ''Myriopus'' <small>Small</small> * ''Neatostema'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Nesocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Nihon'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small> * ''Nogalia'' <small>Verdc.</small> * ''Nonea'' <small>Medik.</small> * ''Ogastemma'' <small>Brummitt</small> * ''Omphalodes'' <small>Mill.</small> * ''Omphalolappula'' <small>Brand</small> * ''Omphalotrigonotis'' <small>W.T.Wang</small> * ''Oncaglossum'' <small>Sutorý</small> * ''Onosma'' <small>L.</small> * ''Oreocarya'' <small>Greene</small> * ''Paracaryum'' <small>Boiss.</small> * ''Paramoltkia'' <small>Greuter</small> * ''Pardoglossum'' <small>Barbier & Mathez</small> * ''Pectocarya'' <small>DC. ex Meisn.</small> * ''Pentaglottis'' <small>Tausch</small> * ''Plagiobothrys'' <small>Fisch. & C.A.Mey.</small> * ''Podonosma'' <small>Boiss.</small> * ''Pontechium'' <small>Böhle & Hilger</small> * ''Pseudoheterocaryum'' <small>Kaz.Osaloo & Saadati</small> * ''Pseudolappula'' Khoshsokhan & Kaz.Osaloo * ''Pulmonaria'' <small>L.</small> * ''Rindera'' <small>Pall.</small> * ''Rochelia'' <small>Rchb.</small> * ''Rotula'' <small>Lour.</small> * ''Sauria'' <small>Bajtenov</small> * ''Selkirkia'' <small>Hemsl.</small> * ''Simpsonanthus'' <small>Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small> * ''Sinojohnstonia'' <small>Hu</small> * ''Solenanthus'' <small>Ledeb.</small> * ''Stenosolenium'' <small>Turcz.</small> * ''Stephanocaryum'' <small>Popov</small> * ''Suchtelenia'' <small>Kar. ex Meisn.</small> * ''Symphytum'' <small>L.</small> * ''Thaumatocaryon'' <small>Baill.</small>, tafiditra ao ny ''Moritzia'' <small>DC. ex Meisn</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Thyrocarpus'' <small>Hance</small> * ''Tianschaniella'' <small>B.Fedtsch. ex Popov</small> * ''Tournefortia'' <small>L.</small> * ''Trachelanthus'' <small>Kunze</small> * ''Trachystemon'' <small>D.Don</small> * ''Trichodesma'' <small>R.Br.</small> * ''Trigonocaryum'' <small>Trautv.</small> * ''Trigonotis'' <small>Steven</small> === Antoko nafindra fianakaviana === Tamin' ny Desambra 2025 dia ireto ny antoko napetraka tao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana malalaka nataon' ny ''[[Plants of the World Online]]'', nefa napetraka ao amin' ny fianakaviana hafa araka ny loharano mampiasa ny fanasokajiana ''[[Boraginales Working Group]]'': * ''[[Codonaceae]]'' ** ''Codon'' L. * ''[[Coldeniaceae]]'' ** ''Coldenia'' L. * ''[[Cordiaceae]]'' ** ''[[Cordia]]'' L. ** ''Varronia'' P.Browne * ''[[Ehretiaceae]]'' ** ''Bourreria'' P.Browne ** ''Ehretia'' P.Browne ** ''Halgania'' Gaudich. ** ''Keraunea'' Cheek & Sim.-Bianch. ** ''Lepidocordia'' Ducke ** ''Rochefortia'' Sw. ** ''Tiquilia'' Pers. * ''[[Heliotropiaceae]]'' ** ''Euploca'' Nutt. ** ''Heliotropium'' Tourn. ex L. ** ''Ixorhea'' Fenzl * ''[[Hoplestigmataceae]]'' ** ''Hoplestigma'' Pierre * ''[[Hydrophyllaceae]]'' ** ''Draperia'' Torr. ** ''Ellisia'' L. ** ''Emmenanthe'' Benth. ** ''Eucrypta'' Nutt. ** ''Hesperochiron'' S.Watson ** ''Hydrophyllum'' L. ** ''Nemophila'' Nutt. ex W.P.C.Barton ** ''Phacelia'' Juss. ** ''Pholistoma'' Lilja ** ''Romanzoffia'' Cham. ** ''Tricardia'' Torr. ex S.Watson * ''[[Lennoaceae]]'' ** ''Lennoa'' Lex. ** ''Pholisma'' Nutt. ex Hook. * ''[[Namaceae]]'' ** ''Eriodictyon'' Benth. ** ''Nama'' L. ** ''Wigandia'' Kunth * ''[[Wellstediaceae]]'' ** ''Wellstedia'' Novák === Antoko misy eto Madagasikara === Misy antoko vitsivitsy tao amin' ny fianakavana ''Boraginaceae'' araka ny famaritana malalaka nefa tsy misy afa-tsy roa sisa araka ny famaritana tery: * ''[[Bourreria]]'' (''[[Ehretiaceae]]'') * ''[[Cordia]]'' (''[[Cordiaceae]]'') * ''[[Cynoglossum]]'' (''Boraginaceae'') * ''[[Ehretia]]'' (''[[Ehretiaceae]]'') * ''[[Heliotropium]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'') * ''[[Tournefortia]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'') * ''[[Trichodesma]]'' (''Boraginaceae'') == Jereo koa == * [[Boraginales]] == Loharano == bafzfup0iy3smb7m67v5anlhukatb07 1151609 1151601 2026-10-02T11:48:26Z Thelezifor 15140 1151609 wikitext text/x-wiki [[Sary:B. officinalis-flor-1.JPG|vignette|''Borago officinalis'']] Ny '''''Boraginaceae''''' dia fianakavian-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Manana famaritana roa samy hafa hatramin' ny Desambra 2025 ity fianakviana ity. Ao amin' ny famaritana tery kokoa ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) dia iray amin' ny fianakaviana 11 ao amin' ny filaharana Boraginales (''Boraginaceae'', ''[[Codonaceae]]'', ''[[Coldeniaceae]]'', ''[[Cordiaceae]]'', ''[[Ehretiaceae]]'', ''[[Heliotropiaceae]]'', ''[[Hoplestigmataceae]]'', ''[[Hydrophyllaceae]]'', ''[[Lennoaceae]]'', ''[[Namaceae]]'', ary ''[[Wellstediaceae]]'') ny ''Boraginaceae'' ary misy antokon-javamaniry 90 hatramin' ny 120 eo ho eo. Ny ''[[Boraginales Working Group]]'' no namolavola ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa dia ny ''Boraginaceae'' no hany fianakaviana ao amin' ny filharana Boraginales, ary misy antoko 155 eo ho eo. Taloha koa ity fianakaviana ity dia napetraka tao amin' ny filaharana [[Lamiales]]. == Lisitry ny antokon-javamaniry == Tamin' ny Desambra 2025 dia napiditra antokon-javamaniry somary hafa ny loharano nampiasa famaritana tery momba ny ''Boraginaceae''. Noheverin' ny loharano hafa ho mitovy dika ny antoko sasany neken' ny loharano iray, ka nahatonga ny isan' ny antoko ho kely kokoa. Nanaiky antoko 120 eo ho eo ao amin' ny ''Boraginaceae'' araka ny famaritana tery ny ''[[World Flora Online]]''. * ''Actinocarya'' <small>Benth.</small> * ''Adelinia'' <small>J.I.Cohen</small> * ''Adelocaryum'' <small>Brand</small> * ''Aegonychon'' <small>Gray</small> * ''Afrotysonia'' <small>Rauschert</small> * ''Ailuroglossum'' <small>Sutorý</small> * ''Alkanna'' <small>Tausch</small> * ''Amblynotus'' <small>(A.DC.) I.M.Johnst.</small> * ''Amphibologyne'' <small>Brand</small> * ''Amsinckia'' <small>Lehm.</small> * ''Amsinckiopsis'' <small>(I.M.Johnst.) Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small> * ''Anchusa'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Hormuzakia'' <small>Guşul</small>. sy ny ''Phyllocara'' <small>Guşul</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Ancistrocarya'' <small>Maxim.</small> * ''Andersonglossum'' <small>J.I.Cohen</small> * ''Anoplocaryum'' <small>Ledeb.</small> * ''Antiotrema'' <small>Hand.-Mazz.</small> * ''Antiphytum'' <small>DC. ex Meisn.</small> * ''Arnebia'' <small>Forssk.</small>, tafiditra ao ny ''Huynhia'' <small>Greuter</small>, eken' ny ''Plants of the World Online'' * ''Asperugo'' <small>L.</small> * ''Borago'' <small>L.</small> * ''Bothriospermum'' <small>Bunge</small> * ''Brachybotrys'' <small>Maxim. ex Oliv.</small> * ''Brandella'' <small>R.R.Mill</small> * ''Brunnera'' <small>Steven</small> * ''Buglossoides'' <small>Moench</small> * ''Caccinia'' <small>Savi</small> * ''Cerinthe'' <small>L.</small> * ''Chionocharis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Choriantha'' <small>Riedl</small> * ''Craniospermum'' <small>Lehm.</small> * ''Crucicaryum'' <small>Brand</small> * ''Cryptantha'' <small>Lehm. ex G.Don</small> * ''Cynoglossopsis'' <small>Brand</small> * ''Cynoglossum'' <small>L.</small> * ''Cynoglottis'' <small>(Gușul.) Vural & Kit Tan</small> * ''Cystostemon'' <small>Balf.f.</small> * ''Dasynotus'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Decalepidanthus'' <small>Riedl</small> * ''Echiochilon'' <small>Desf.</small> * ''Echiostachys'' <small>Levyns</small> * ''Echium'' <small>L.</small>, tafiditra ao ny ''Megacaryon'' <small>Boiss</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Embadium'' <small>J.M.Black</small> * ''Eremocarya'' <small>Greene</small> * ''Eritrichium'' <small>Schrad. ex Gaudin</small> * ''Gastrocotyle'' <small>Bunge</small> * ''Glandora'' <small>D.C.Thomas, Weigend & Hilger</small> * ''Greeneocharis'' <small>Gürke & Harms</small> * ''Gyrocaryum'' <small>Valdés</small> * ''Hackelia'' <small>Opiz</small> * ''Halacsya'' <small>Dörfl.</small> * ''Harpagonella'' <small>A.Gray</small> * ''Heliocarya'' <small>Bunge</small> * ''Heterocaryum'' <small>A.DC.</small> * ''Iberodes'' <small>M.Serrano, R.Carbajal & S.Ortiz</small> * ''Ivanjohnstonia'' <small>Kazmi</small> * ''Johnstonella'' <small>Brand</small> * ''Lappula'' <small>Moench</small> * ''Lasiocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Lepechiniella'' <small>Popov</small> * ''Lindelofia'' <small>Lehm.</small> * ''Lithodora'' <small>Griseb.</small> * ''Lithospermum'' <small>L.</small> * ''Lobostemon'' <small>Lehm.</small> * ''Maharanga'' <small>DC.</small> * ''Mairetis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Mattiastrum'' <small>(Boiss.) Brand</small> * ''Melanortocarya'' <small>Selvi, Bigazzi, Hilger & Papini</small> * ''Memoremea'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small> * ''Mertensia'' <small>Roth</small> * ''Microcaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Microparacaryum'' <small>(Popov ex Riedl) Hilger & Podlech</small> * ''Microula'' <small>Benth.</small> * ''Mimophytum'' <small>Greenm.</small> * ''Moltkia'' <small>Lehm.</small> * ''Moltkiopsis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Myosotidium'' <small>Hook.</small> * ''[[Myosotis]]'' <small>L.</small> * ''Myriopus'' <small>Small</small> * ''Neatostema'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Nesocaryum'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Nihon'' <small>A.Otero, Jim.Mejías, Valcárcel & P.Vargas</small> * ''Nogalia'' <small>Verdc.</small> * ''Nonea'' <small>Medik.</small> * ''Ogastemma'' <small>Brummitt</small> * ''Omphalodes'' <small>Mill.</small> * ''Omphalolappula'' <small>Brand</small> * ''Omphalotrigonotis'' <small>W.T.Wang</small> * ''Oncaglossum'' <small>Sutorý</small> * ''Onosma'' <small>L.</small> * ''Oreocarya'' <small>Greene</small> * ''Paracaryum'' <small>Boiss.</small> * ''Paramoltkia'' <small>Greuter</small> * ''Pardoglossum'' <small>Barbier & Mathez</small> * ''Pectocarya'' <small>DC. ex Meisn.</small> * ''Pentaglottis'' <small>Tausch</small> * ''Plagiobothrys'' <small>Fisch. & C.A.Mey.</small> * ''Podonosma'' <small>Boiss.</small> * ''Pontechium'' <small>Böhle & Hilger</small> * ''Pseudoheterocaryum'' <small>Kaz.Osaloo & Saadati</small> * ''Pseudolappula'' Khoshsokhan & Kaz.Osaloo * ''Pulmonaria'' <small>L.</small> * ''Rindera'' <small>Pall.</small> * ''Rochelia'' <small>Rchb.</small> * ''Rotula'' <small>Lour.</small> * ''Sauria'' <small>Bajtenov</small> * ''Selkirkia'' <small>Hemsl.</small> * ''Simpsonanthus'' <small>Guilliams, Hasenstab & B.G.Baldwin</small> * ''Sinojohnstonia'' <small>Hu</small> * ''Solenanthus'' <small>Ledeb.</small> * ''Stenosolenium'' <small>Turcz.</small> * ''Stephanocaryum'' <small>Popov</small> * ''Suchtelenia'' <small>Kar. ex Meisn.</small> * ''Symphytum'' <small>L.</small> * ''Thaumatocaryon'' <small>Baill.</small>, tafiditra ao ny ''Moritzia'' <small>DC. ex Meisn</small>., eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'' * ''Thyrocarpus'' <small>Hance</small> * ''Tianschaniella'' <small>B.Fedtsch. ex Popov</small> * ''Tournefortia'' <small>L.</small> * ''Trachelanthus'' <small>Kunze</small> * ''Trachystemon'' <small>D.Don</small> * ''Trichodesma'' <small>R.Br.</small> * ''Trigonocaryum'' <small>Trautv.</small> * ''Trigonotis'' <small>Steven</small> === Antoko nafindra fianakaviana === Tamin' ny Desambra 2025 dia ireto ny antoko napetraka tao amin' ny ''Boraginaceae'' amin' ny famaritana malalaka nataon' ny ''[[Plants of the World Online]]'', nefa napetraka ao amin' ny fianakaviana hafa araka ny loharano mampiasa ny fanasokajiana ''[[Boraginales Working Group]]'': * ''[[Codonaceae]]'' ** ''Codon'' L. * ''[[Coldeniaceae]]'' ** ''Coldenia'' L. * ''[[Cordiaceae]]'' ** ''[[Cordia]]'' L. ** ''[[Varronia]]'' P.Browne * ''[[Ehretiaceae]]'' ** ''Bourreria'' P.Browne ** ''Ehretia'' P.Browne ** ''Halgania'' Gaudich. ** ''Keraunea'' Cheek & Sim.-Bianch. ** ''Lepidocordia'' Ducke ** ''Rochefortia'' Sw. ** ''Tiquilia'' Pers. * ''[[Heliotropiaceae]]'' ** ''Euploca'' Nutt. ** ''Heliotropium'' Tourn. ex L. ** ''Ixorhea'' Fenzl * ''[[Hoplestigmataceae]]'' ** ''Hoplestigma'' Pierre * ''[[Hydrophyllaceae]]'' ** ''Draperia'' Torr. ** ''Ellisia'' L. ** ''Emmenanthe'' Benth. ** ''Eucrypta'' Nutt. ** ''Hesperochiron'' S.Watson ** ''Hydrophyllum'' L. ** ''Nemophila'' Nutt. ex W.P.C.Barton ** ''Phacelia'' Juss. ** ''Pholistoma'' Lilja ** ''Romanzoffia'' Cham. ** ''Tricardia'' Torr. ex S.Watson * ''[[Lennoaceae]]'' ** ''Lennoa'' Lex. ** ''Pholisma'' Nutt. ex Hook. * ''[[Namaceae]]'' ** ''Eriodictyon'' Benth. ** ''Nama'' L. ** ''Wigandia'' Kunth * ''[[Wellstediaceae]]'' ** ''Wellstedia'' Novák === Antoko misy eto Madagasikara === Misy antoko vitsivitsy tao amin' ny fianakavana ''Boraginaceae'' araka ny famaritana malalaka nefa tsy misy afa-tsy roa sisa araka ny famaritana tery: * ''[[Bourreria]]'' (''[[Ehretiaceae]]'') * ''[[Cordia]]'' (''[[Cordiaceae]]'') * ''[[Cynoglossum]]'' (''Boraginaceae'') * ''[[Ehretia]]'' (''[[Ehretiaceae]]'') * ''[[Heliotropium]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'') * ''[[Tournefortia]]'' (''[[Heliotropiaceae]]'') * ''[[Trichodesma]]'' (''Boraginaceae'') == Jereo koa == * [[Boraginales]] == Loharano == ennu8gcexoc3pxtj3wxdu0zpcj6nv77 0 301620 1151570 1148850 2026-10-02T02:54:48Z ~2026-52884-36 41197 1151570 wikitext text/x-wiki Ny '''Bemihisatra''' dia zana-poko na fokom-pianakaviana [[sakalava]] any amin' ny morontsiraka avaratra-andrefana. Anisan' ny atao hoe [[Ambaniandro]] na Ambanimasoandro izy ireo raha teo ambany fahefan' ny mpanaka merina ka lasa anisan' ny vahoakan' ny [[Fanjakan' Imerina|fanakany]]. Ny Bemihisatra ihany koa nilazana ireo miaramila matanjaka niaro sy nanompo ary tsy nivadika tamin'ny Mpanjaka Merina indrindra teo Marovatana. Miaramila voafantina, mahery an'ady, tsy natao hanafika fa kosa hiarako ny tanàna izay matetika voadidina Hadivory. Mety ho foko maro ny mandrafitra azy ireo fa tsy Merina ihany: Maintinendry, Manisotra, sakalava sy avy any amin'ny faritra hafa.<ref>Lovatsofina Zazamarolahy Marovatana </ref> gbebvzl6sn7mojl97c1ieuz7p2snjni 0 302174 1151566 1151509 2026-10-01T22:33:40Z InternetArchiveBot 25011 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1151566 wikitext text/x-wiki [[Sary:Evolvulus alsinoides 1DS-II 3-3470.jpg|vignette|456x456px|''Evolvulus alsinoides'']] Ny '''''Evolvulus alsinoides''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry]] [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Convolvulaceae]]''; miparitaka manerana ny faritra trôpikaly maneran-tany izy io ary azo inoana fa avy any [[Amerika]] ny fiaviany. Amin' ny teny malagasy ozy dia atao hoe '''handrinamboa''', '''horompetaka''', na '''vahimpasika'''. Ahitra izy io, izay mety ho velona herintaona na maharitra taona maro, manana tahony manify sady somary misy rantsana sady manana vony miloko manga. Ampiasain' ny vahoaka samihafa any amin' ny faritra trôpikaly ho fanafody io zavamaniry io, indrindra fa any [[India]], izay ampiasana azy io amin' ny fitsaboana ''Ayurveda''<ref><small>V.G.Indhumol, H.R.Pradeep, C.K.Sushrutha, T.Jyothi & Dr.M.M.Shavas5, "[http://soushrutam.com/010202.pdf Ethnomedicinal, Phytochemical, and Therapeutic applications of ''Evolvulus alsinoides'' Linn."] {{Wayback|url=http://soushrutam.com/010202.pdf |date=20170809024003 }}" (PDF), – ''A Review Soushrutam - An International Research Journal of Pharmacy and Plant science'', vol. 1, no 2,‎ Janoary/Febroary 2013 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fsoushrutam.com%2F010202.pdf Arsiva]]).</small></ref>. == Famariparitana == Ny ''Evolvulus alsinoides'' dia ahitra velona mandritra ny taona iray na mihoatra, manana tahony manify sy lava izay mety hipetraka amin' ny tany na hianika, izay mety ho maro na betsaka, sady rakotra volo. === Ravina === [[Sary:Evolvulus alsinoides at Masinagudi (1).jpg|vignette|214x214px|''Evolvulus alsinoides'']] Manana tangozany kely na saika tsy misy tangozany ny raviny, ka eo anelanelan' ny 0,7 sy 2,5 sm ny halavany ary 5 ka hatramin' ny 10 mm ny sakany. === Vony === [[Sary:(Evolvulus alsinoides) Dwarf Morning-glory at Bhongir 01.jpg|vignette|210x210px|''Evolvulus alsinoides''|ankavia]] Mety ho irery ny voniny na mirindra ho vondrona vitsivitsy, eo amin' ny tangozany manify toy ny kofehy izay manana halava mirefy 2,5 hatramin' ny 3,5 sm. Ny [[vondron-dravimbony]] (kalisy) dia ahitana [[ravimbony]] miendrika lefona sady misy volo malefaka, manana halava 3 hatramin' ny 4 mm. Ny [[vondrom-pelambony]] (kôrôla), izay boribory sy misy felany dimy, dia miloko manga, na fotsy indraindray, ary mirefy 7 hatramin' ny 10 mm ny savaivony. Ny [[lahimbony]], izay manana tahony manify toy ny kofehy, dia miraikitra amin' ny fototr' ilay ampahany miendrika fantsona amin' ny vondrom-pelambony. Eo an-tampon' ny fihary atodinaina izay tsy misy volo no misy ny [[tahom-bavimbony]] roa misaraka. === Voa === Boribory toy ny baolina ny voany sady karazana kapsily misy fizaràna efatra, ary matetika dia ahitana vihim-boa mainty sady malama efatra ao anatiny. == Taksônômia == [[Sary:Evolvulus alsinoides. AJT Johnsingh.jpg|vignette|241x241px|''Evolvulus alsinoides'']] I Linné no nanao ny famaritana voalohany an' ity karazana ity tamin' ny anarana hoe ''Convolvulus alsinoides'' ary navoaka tamin' ny taona 1753 tao amin' ny bokiny ''Species Plantarum'' 1: 157 (1753)<ref><small>"[https://www.ipni.org/n/265796-1 ''Convolvulus alsinoides'' L., Sp. Pl. 1: 157 (1753)]", ''International Plant Names Index'' (IPNI) [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.ipni.org%2Fn%2F265796-1 Arsiva]]. Notsidihina tamin' ny 25 Janoary 2020</small></ref>. I Linné ihany koa no namindra azy tatỳ aoriana ho ao amin' ny vondron-karazana ''[[Evolvulus]]'' tamin' ny taona 1762 (''Evolvulus alsinoides'' (L.) L., Sp. Pl., ed. 2. 1: 392)<ref><small>"[https://www.ipni.org/n/102555-2 Evolvulus alsinoides (L.) L. , Sp. Pl., ed. 2. 1: 392]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.ipni.org%2Fn%2F102555-2 Arsiva]], ''International Plant Names Index'' (IPNI) (Notsidihina tamin' ny 25 Janoary 2020).</small></ref>. === Anarana hafa === Indreto ny anarana hafa nahafantarana ny araka ny voalazan' ny ''[[The Plant List]]'' <small>(25</small> <small>Janoary 2020)</small><ref name=":1"><small>''The Plant List : [http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-8500038 Evolvulus alsinoides]'' [http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-8500038 (L.) L]. [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.theplantlist.org%2Ftpl1.1%2Frecord%2Ftro-8500038 Arsiva]]  (loharano: ''[https://www.tropicos.org/name/8500038 Tropicos.org]'' [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.tropicos.org%2Fname%2F8500038 Arsiva]) (Notsidihina tamin' ny 25Janoary 2020)</small></ref>: * ''Convolvulus alsinoides'' <small>L.</small> (anarany voalohany indrindra) * ''Convolvulus linifolius'' <small>L.</small> * ''Convolvulus valerianoides'' <small>Blanco</small> * ''Evolvulus albiflorus'' <small>M. Martens & Galeotti</small> * ''Evolvulus chinensis'' <small>Choisy</small> * ''Evolvulus debilis'' <small>Kunth</small> * ''Evolvulus filiformis'' <small>Willd. ex Steud.</small> * ''Evolvulus hirsutulus'' <small>Choisy</small> * ''Evolvulus pilosissimus'' <small>M. Martens & Galeotti</small> * ''Evolvulus ramiflorus'' <small>Boj. ex Choisy in DC</small> === Lisitry ny ovan-karazana === [[Sary:Dwarf Morning-glory (Evolvulus alsinoides) in Hyderabad W IMG 7978.jpg|vignette|''Evolvulus alsinoides'']] Inty ny lisitry ny ovan-karazan' ny araka ny voalazan' ny ''[[The Plant List]]'' <small>(25</small> <small>Janoary 2020)</small><ref name=":1" />: * ''Evolvulus alsinoides'' var. ''adscendens'' <small>(House) Ooststr.</small> * ''Evolvulus alsinoides'' var. ''angustifolia'' <small>Torr</small>. * ''Evolvulus alsinoides'' var. ''decumbens'' <small>(R. Br.) Ooststr.</small> * ''Evolvulus alsinoides'' var. ''hirsutus'' <small>(Lam.) Ooststr.</small> * ''Evolvulus alsinoides'' var. ''javanicus'' <small>(Blume) Ooststr.</small> * ''Evolvulus alsinoides'' var. ''rotundifolius'' <small>Hayata ex Ooststr.</small> == Faritra sy toerana aniriany == [[Sary:(Evolvulus alsinoides) Dwarf Morning-glory at Bhongir 04.JPG|vignette|''Evolvulus alsinoides'']] Hita amin' ny karazana tontolo iainana maro samihafa ity karazana zavamaniry ity, manomboka amin' ny faritra mando sy ala mando ka hatramin' ny tany efitra. == Fampiasana == Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana any [[Azia Atsinanana]] ity zavamaniry ity noho ny toetra ananany izay lazaina fa misy fiantraikany amin' ny saina sy manatsara ny fiasan' ny atidoha, na dia tsy mbola voamarina ara-pitsaboana aza izany filazana izany. Anisan' ireo zavamaniry tafiditra ao anatin' ny "''Dasapushpam''", voninkazo masina folo ao [[Kerala]] ([[India]]), izy io. == Jereo koa == * ''[[Convolvulus]]'' * ''[[Evolvulus]]'' == Loharano == n85enxfvn3177xwfrb4qxb1vuzhqhoz 0 302185 1151579 2026-10-02T06:37:32Z Thelezifor 15140 Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Cordiaceae 1151579 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|389x389px|''Cordia myxa'']] Ny '''''Cordia myxa''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'', hazo antonony sady manintsan-dravina teratany any [[Azia]]. Mamokatra voa kely azo hanina izy io ary hita any amin' ny faritra mafana manerana an' i [[Afrika]] sy Azia. Amin' ny teny malagasy izy dia ata hoe '''lamotinalika''', '''magora''', '''taindelokarana''' na '''tsimiranjo'''. ''Cordia myxa'' <small>L.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Nahafantarana azy koa ny hoe ''Cordia obliqua'' sy ''Cordia domestica''. == Faritra sy toerana aniriany == Hita indrindra any Azia sy manerana izao tontolo izao, indrindra fa any amin' ny faritra trôpikaly manana ny tontolo iainana mety aminy. Hita maniry hoazy sy miroborobo be izy io manomboka any [[Mianmara]] any atsinanana ka hatrany [[Libàna|Libanona]] sy [[Siria]] any andrefana. Manomboka eo amin' ny haambo 200 m eo ho eo any amin' ny tany lemaka ny toerana aniriany, ary miakatra hatrany amin' ny haambo manodidina ny 1&nbsp;500 m any amin' ny faritra be havoana. Mahatratra ny fahamatorany ny ''Cordia myxa'' rehefa afaka 50 ka hatramin' ny 60 taona eo ho eo; amin' izay fotoana izay, ny hodidin' ny vatan-kazo manandrify ny tratra dia eo amin' ny 1 ka hatramin' ny 1,5 m eo ho eo. Mahitsy sy boribory toy ny varingarina matetika ny vatany lehibe, ary mahatratra haavo efa ho 3 ka hatramin' ny 4 m. Misandrahaka amin' ny lafiny rehetra ny rantsany, ka azo volavolaina ho toy ny elo tsara tarehy ny fitambaran' ny rantsany. Rehefa lehibe tanteraka dia mahatratra 10 ka hatramin' ny 15 m eo ho eo ny haavony manontolo. Na izany aza, raha tsy tsara loatra ny toetany na ny tontolo iainana, dia miadana kokoa ny fitomboany ary mety ho lasa somary miolanolana ny endriny. Raha tena ratsy kosa ny tontolo iainana misy azy dia mety hijanona ho hazobotry kely tsy mitombo tsara fotsiny izy. == Famariparitana == === Hoditra === Ny hoditry ny dia miloko manja somary volondavenona sady misy triatra mitsangana. Azo fantarina mora foana avy lavitra ilay hazo amin' ny fijerena ireo triatra ireo izay tena miharihary eo amin' ny vatan-kazo lehibe rehefa manomboka matotra ilay hazo. === Ravina === Malalaka sy mibikan' atody ny raviny, ary mifandimby ny fipetraky ny ravina eo amin' ny rantsany sady misy tahony; mirefy eo amin' ny 7 ka hatramin' ny 15 sm ny halavany ary 5 ka hatramin' ny 10 sm ny sakany. Raha jerena ny endriny ivelany, dia malama ny ilany ambony fa misy volovolo kosa ny ilany ambany. Matetika dia misy volovolo ny ravina mbola tanora. Tena sakafo tena ilaina ho an' ny omby ireo ravina ireo, indrindra rehefa tsy ampy ny vilona. Ampiasaina hanodinana sigara na karazana sigara kely (toy ny bidis sy ny cheroots) koa izy ireny. === Vony === Mamony eo anelanelan' ny volana Marsa sy Avrily ny hazo. Fotsy ny lokon' ny sampahom-boniny, izay matetika hita eo amin' ny tendron-drantsana. Manodidina ny 5 mm ny savaivon' ny voniny tsirairay. Misy volo kely sady miloko fotsy izy ireo amin'ny faritra sasany. Hazo mihintsan-dravina ity karazana ity, ary ahitana vony lahy sy vony vavy eo amin' ny hazo iray ihany. Mirefy eo amin' ny 8 mm eo ho eo ny halavan' ny vondron-dravimbony izay tsy misy volovolo. Mivakivaky tsy manara-dalàna izy io rehefa mivelatra ny tsimo-bony. Misy volovolo ny tahom-bovobony. lgmdrw6gl8a9qhvio0jqaoz0d6sac55 1151581 1151579 2026-10-02T06:54:10Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1151581 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|389x389px|''Cordia myxa'']] Ny '''''Cordia myxa''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'', hazo antonony sady manintsan-dravina teratany any [[Azia]]. Mamokatra voa kely azo hanina izy io ary hita any amin' ny faritra mafana manerana an' i [[Afrika]] sy Azia. Amin' ny teny malagasy izy dia ata hoe '''lamotinalika''', '''magora''', '''taindelokarana''' na '''tsimiranjo'''. ''Cordia myxa'' <small>L.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Nahafantarana azy koa ny hoe ''Cordia obliqua'' sy ''Cordia domestica''. == Faritra sy toerana aniriany == Hita indrindra any Azia sy manerana izao tontolo izao ny ''Cordia myxa'', indrindra fa any amin' ny faritra trôpikaly manana ny tontolo iainana mety aminy. Hita maniry hoazy sy miroborobo be izy io manomboka any [[Mianmara]] any atsinanana ka hatrany [[Libàna|Libanona]] sy [[Siria]] any andrefana. Manomboka eo amin' ny haambo 200 m eo ho eo any amin' ny tany lemaka ny toerana aniriany, ary miakatra hatrany amin' ny haambo manodidina ny 1&nbsp;500 m any amin' ny faritra be havoana. Mahatratra ny fahamatorany ny ''Cordia myxa'' rehefa afaka 50 ka hatramin' ny 60 taona eo ho eo; amin' izay fotoana izay, ny hodidin' ny vatan-kazo manandrify ny tratra dia eo amin' ny 1 ka hatramin' ny 1,5 m eo ho eo. Mahitsy sy boribory toy ny varingarina matetika ny vatany lehibe, ary mahatratra haavo efa ho 3 ka hatramin' ny 4 m. Misandrahaka amin' ny lafiny rehetra ny rantsany, ka azo volavolaina ho toy ny elo tsara tarehy ny fitambaran' ny rantsany. Rehefa lehibe tanteraka dia mahatratra 10 ka hatramin' ny 15 m eo ho eo ny haavony manontolo. Na izany aza, raha tsy tsara loatra ny toetany na ny tontolo iainana, dia miadana kokoa ny fitomboany ary mety ho lasa somary miolanolana ny endriny. Raha tena ratsy kosa ny tontolo iainana misy azy dia mety hijanona ho hazobotry kely tsy mitombo tsara fotsiny izy. == Famariparitana == === Hoditra === Ny hoditry ny ''Cordia myxa'' dia miloko manja somary volondavenona sady misy triatra mitsangana. Azo fantarina mora foana avy lavitra ilay hazo amin' ny fijerena ireo triatra ireo izay tena miharihary eo amin' ny vatan-kazo lehibe rehefa manomboka matotra ilay hazo. === Ravina === Malalaka sy mibikan' atody ny ravin' ny ''Cordia myxa'', ary mifandimby ny fipetraky ny ravina eo amin' ny rantsany sady misy tahony; mirefy eo amin' ny 7 ka hatramin' ny 15 sm ny halavany ary 5 ka hatramin' ny 10 sm ny sakany. Raha jerena ny endriny ivelany, dia malama ny ilany ambony fa misy volovolo kosa ny ilany ambany. Matetika dia misy volovolo ny ravina mbola tanora. Tena sakafo tena ilaina ho an' ny omby ireo ravina ireo, indrindra rehefa tsy ampy ny vilona. Ampiasaina hanodinana sigara na karazana sigara kely (toy ny bidis sy ny cheroots) koa izy ireny. === Vony === Mamony eo anelanelan' ny volana Marsa sy Avrily ny ''Cordia myxa''. Fotsy ny lokon' ny sampahom-boniny, izay matetika hita eo amin' ny tendron-drantsana. Manodidina ny 5 mm ny savaivon' ny voniny tsirairay. Misy volo kely sady miloko fotsy izy ireo amin'ny faritra sasany. Hazo mihintsan-dravina ity karazana ity, ary ahitana vony lahy sy vony vavy eo amin' ny hazo iray ihany. Mirefy eo amin' ny 8 mm eo ho eo ny halavan' ny vondron-dravimbony izay tsy misy volovolo. Mivakivaky tsy manara-dalàna izy io rehefa mivelatra ny tsimo-bony. Misy volovolo ny tahom-bovobony. == Jereo koa == * ''[[Cordia]]'' 5pp78n5zixt7qsvw56nxv5x7yvxb9wt 1151586 1151581 2026-10-02T07:47:41Z Thelezifor 15140 Fambolena 1151586 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|389x389px|''Cordia myxa'']] Ny '''''Cordia myxa''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'', hazo antonony sady manintsan-dravina teratany any [[Azia]]. Mamokatra voa kely azo hanina izy io ary hita any amin' ny faritra mafana manerana an' i [[Afrika]] sy Azia. Amin' ny teny malagasy izy dia ata hoe '''lamotinalika''', '''magora''', '''taindelokarana''' na '''tsimiranjo'''. ''Cordia myxa'' <small>L.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Nahafantarana azy koa ny hoe ''Cordia obliqua'' sy ''Cordia domestica''. == Faritra sy toerana aniriany == Hita indrindra any Azia sy manerana izao tontolo izao ny ''Cordia myxa'', indrindra fa any amin' ny faritra trôpikaly manana ny tontolo iainana mety aminy. Hita maniry hoazy sy miroborobo be izy io manomboka any [[Mianmara]] any atsinanana ka hatrany [[Libàna|Libanona]] sy [[Siria]] any andrefana. Manomboka eo amin' ny haambo 200 m eo ho eo any amin' ny tany lemaka ny toerana aniriany, ary miakatra hatrany amin' ny haambo manodidina ny 1&nbsp;500 m any amin' ny faritra be havoana. Mahatratra ny fahamatorany ny ''Cordia myxa'' rehefa afaka 50 ka hatramin' ny 60 taona eo ho eo; amin' izay fotoana izay, ny hodidin' ny vatan-kazo manandrify ny tratra dia eo amin' ny 1 ka hatramin' ny 1,5 m eo ho eo. Mahitsy sy boribory toy ny varingarina matetika ny vatany lehibe, ary mahatratra haavo efa ho 3 ka hatramin' ny 4 m. Misandrahaka amin' ny lafiny rehetra ny rantsany, ka azo volavolaina ho toy ny elo tsara tarehy ny fitambaran' ny rantsany. Rehefa lehibe tanteraka dia mahatratra 10 ka hatramin' ny 15 m eo ho eo ny haavony manontolo. Na izany aza, raha tsy tsara loatra ny toetany na ny tontolo iainana, dia miadana kokoa ny fitomboany ary mety ho lasa somary miolanolana ny endriny. Raha tena ratsy kosa ny tontolo iainana misy azy dia mety hijanona ho hazobotry kely tsy mitombo tsara fotsiny izy. == Famariparitana == === Hoditra === Ny hoditry ny ''Cordia myxa'' dia miloko manja somary volondavenona sady misy triatra mitsangana. Azo fantarina mora foana avy lavitra ilay hazo amin' ny fijerena ireo triatra ireo izay tena miharihary eo amin' ny vatan-kazo lehibe rehefa manomboka matotra ilay hazo. === Ravina === Malalaka sy mibikan' atody ny ravin' ny ''Cordia myxa'', ary mifandimby ny fipetraky ny ravina eo amin' ny rantsany sady misy tahony; mirefy eo amin' ny 7 ka hatramin' ny 15 sm ny halavany ary 5 ka hatramin' ny 10 sm ny sakany. Raha jerena ny endriny ivelany, dia malama ny ilany ambony fa misy volovolo kosa ny ilany ambany. Matetika dia misy volovolo ny ravina mbola tanora. Tena sakafo tena ilaina ho an' ny omby ireo ravina ireo, indrindra rehefa tsy ampy ny vilona. Ampiasaina hanodinana sigara na karazana sigara kely (toy ny bidis sy ny cheroots) koa izy ireny. === Vony === Mamony eo anelanelan' ny volana Marsa sy Avrily ny ''Cordia myxa''. Fotsy ny lokon' ny sampahom-boniny, izay matetika hita eo amin' ny tendron-drantsana. Manodidina ny 5 mm ny savaivon' ny voniny tsirairay. Misy volo kely sady miloko fotsy izy ireo amin'ny faritra sasany. Hazo mihintsan-dravina ity karazana ity, ary ahitana vony lahy sy vony vavy eo amin' ny hazo iray ihany. Mirefy eo amin' ny 8 mm eo ho eo ny halavan' ny vondron-dravimbony izay tsy misy volovolo. Mivakivaky tsy manara-dalàna izy io rehefa mivelatra ny tsimo-bony. Misy volovolo ny tahom-bovobony. === Voa === Manomboka mipoitra ny voan' ny ''Cordia myxa'' eo anelanelan' ny volana Jolay sy Aogositra. Karazana voa misy vihim-boany mafy izy io, ary manana loko manomboka amin' ny mavo hatsatra ka hatramin' ny volontany na mavokely aza. Mihamaizina ny lokony rehefa manomboka masaka ilay voa. Noho izy feno akora madity, dia somary tantera-pahazavana ny nofony. Rehefa tena masaka tsara ilay voa dia mamy ny tsirony ary tena tian' ny ankizy ny mihinana azy. Azo ampiasaina ho solon' ny lakaolin-taratasy mihitsy aza ilay ditiny ao amin' ny voa mbola tsy masaka tsara, ary efa nampiasaina hatry ny ela ho dity famandrihana vorona. Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ihany koa ny nofon' ilay voa mba hanalefahana ny famaivain' ny fonon-koditra anatiny sy hanampiana amin' ny fanalana rehoka, indrindra ho an' ny kohaka sy ny tenda marary ary ny olana hafa mifandraika amin' ny taovam-pisefoana. == Fambolena == Noho ny tombontsoa maro samihafa azo avy amin' ity zavamaniry ity dia ambolena betsaka any amin' ny faritra maina ihany koa izy. Teratany any [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] ity karazana zavamaniry ity ary ambolena betsaka any amin' ny tany lemaka iva sy any amin' ny faritra trôpikaly. Na dia miroborobo tsara aza izy amin' ny tany tanimanga mifangaro lalina sy amin' ny fasika, dia mbola tsara kokoa ny fitomboany any amin' ny faritra misy rotsak' orana eo amin' ny 100 ka hatramin' ny 150 sm eo ho eo isan-taona. == Jereo koa == * ''[[Cordia]]'' rjmqurlp62f509osivc1ueto7kwlalu 1151599 1151586 2026-10-02T09:40:15Z Thelezifor 15140 Nanampy sary 1151599 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|389x389px|''Cordia myxa'']] Ny '''''Cordia myxa''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'', hazo antonony sady manintsan-dravina teratany any [[Azia]]. Mamokatra voa kely azo hanina izy io ary hita any amin' ny faritra mafana manerana an' i [[Afrika]] sy Azia. Amin' ny teny malagasy izy dia ata hoe '''lamotinalika''', '''magora''', '''taindelokarana''' na '''tsimiranjo'''. ''Cordia myxa'' <small>L.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Nahafantarana azy koa ny hoe ''Cordia obliqua'' sy ''Cordia domestica''. == Faritra sy toerana aniriany == Hita indrindra any [[Azia]] sy manerana izao tontolo izao ny ''Cordia myxa'', indrindra fa any amin' ny faritra trôpikaly manana ny tontolo iainana mety aminy. Hita maniry hoazy sy miroborobo be izy io manomboka any [[Mianmara]] any atsinanana ka hatrany [[Libàna|Libanona]] sy [[Siria]] any andrefana. Manomboka eo amin' ny haambo 200 m eo ho eo any amin' ny tany lemaka ny toerana aniriany, ary miakatra hatrany amin' ny haambo manodidina ny 1&nbsp;500 m any amin' ny faritra be [[havoana]]. Mahatratra ny fahalehibeazany ny ''Cordia myxa'' rehefa afaka 50 ka hatramin' ny 60 taona eo ho eo; amin' izay fotoana izay, ny hodidin' ny vatany manandrify ny tratra dia eo amin' ny 1 ka hatramin' ny 1,5 m eo ho eo. Matetika dia mahitsy sy toy ny varingarina ny vatany lehibe, ary mahatratra haavo efa ho 3 ka hatramin' ny 4 m. Misandrahaka manodidina ny rantsany, ka azo volavolaina ho toy ny elo tsara tarehy ny fitambaran' ny rantsany. Rehefa lehibe tanteraka io hazo io dia mahatratra 10 ka hatramin' ny 15 m eo ho eo ny haavony manontolo. Na izany aza, raha tsy tsara loatra ny [[toetany]] na ny [[tontolo iainana]] aniriany dia miadana kokoa ny fitomboany ary mety ho lasa somary miolanolana ny endriny. Raha tena ratsy kosa ny tontolo iainana misy azy dia mety hijanona ho [[hazobotry]] kely tsy mitombo tsara fotsiny izy. == Famariparitana == === Hoditra === [[Sary:درخت سپستان در آبپخش.jpg|vignette|278x278px|''Cordia myxa'']] Miloko manja somary volondavenona sady misy triatra mitsangana ny hoditry ny ''Cordia myxa''. Azo fantarina mora foana avy lavitra ilay hazo amin' ny fijerena ireo triatra ireo izay tena miharihary eo amin' ny vatan-kazo lehibe rehefa manomboka matotra ilay hazo. === Ravina === Malalaka sy mibikan' atody ny ravin' ny ''Cordia myxa'', ary mifandimby ny fipetraky ny ravina eo amin' ny rantsany sady misy tangozany. Mirefy eo amin' ny 7 ka hatramin' ny 15 sm ny halavany ary 5 ka hatramin' ny 10 sm ny sakany. Raha jerena ny endriny ivelany dia hita fa malama ny lafiny ambony fa misy volovolo kosa ny lafiny ambany. Matetika dia misy volovolo ny ravina mbola tanora. Sakafo tena ilaina ho an' ny [[omby]] ireo ravina ireo, indrindra rehefa tsy ampy ny vilona. Ampiasaina hamonosana [[sigara]] na karazana sigara kely (toy ny ''biddis'' sy ny ''cheroots'') koa izy ireny. === Vony === [[Sary:Viricu (Tamil- விரிசு) (5506116306).jpg|vignette|209x209px|Vondrom-bonin' ny ''Cordia myxa'']] Mamony ny ''Cordia myxa'' eo anelanelan' ny volana Marsa sy Avrily. Fotsy ny lokon' ny sampahom-boniny, izay matetika hita eo amin' ny tendron-drantsana. Manodidina ny 5 mm ny savaivon' ny voniny tsirairay. Misy volo kely sady miloko fotsy izy ireo amin' ny faritra sasany. Ahitana vony lahy sy vony vavy eo amin' ny hazo iray ihany ity karazan-avamaniry ity. Mirefy eo amin' ny 8 mm eo ho eo ny halavan' ny [[vondron-dravimbony]] izay tsy misy volovolo. Mitresaka tsy manara-dalàna izy io rehefa mivelatra ny tsimo-bony. Misy volovolo ny tahom-bovobony. === Voa === [[Sary:میوه نرسیده درخت سپستان در آبپخش.jpg|vignette|277x277px|Fototra ''Cordia myxa'' misy voany mbola manta]] Manomboka mipoitra ny voan' ny ''Cordia myxa'' eo anelanelan' ny volana Jolay sy Aogositra. Karazana voa misy [[vihim-boa]]<nowiki/>ny mafy izy io, ary manana loko manomboka amin' ny mavo hatsatra ka hatramin' ny volontany na mavokely aza. Mihamaizina ny lokony rehefa manomboka masaka ilay voa. Noho izy feno akora madity, dia somary tantera-pahazavana ny nofony. Rehefa tena masaka tsara ilay voa dia mamy ary tena tian' ny ankizy ny mihinana azy. Azo ampiasaina ho solon' ny lakôlin-taratasy mihitsy aza ilay ditiny ao amin' ny voa mbola tsy masaka tsara, ary efa nampiasaina hatry ny ela ho dity famandrihana vorona. Ampiasaina amin' ny fitsaboana nentim-paharazana ihany koa ny nofon' ilay voa mba hanalefahana ny famaivain' ny fonon-koditra anatiny sy hanampiana amin' ny fanalana [[rehoka]], indrindra ho an' ny [[kohaka]] sy ny [[Aretin-tenda|tenda marary]] ary ny olana hafa mifandraika amin' ny [[taovam-pisefoana]]. == Fambolena == Noho ny tombontsoa maro samihafa azo avy amin' ny ''Cordia myxa'' dia ambolena betsaka any amin' ny faritra maina ihany koa izy. Teratany any [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] ity karazana zavamaniry ity ary ambolena betsaka any amin' ny tany lemaka iva sy any amin' ny faritra trôpikaly. Na dia miroborobo tsara aza izy amin' ny tany tanimanga mifangaro lalina sy amin' ny fasika, dia mbola tsara kokoa ny fitomboany any amin' ny faritra misy [[Rotsa-drano|rotsak' orana]] eo amin' ny 100 ka hatramin' ny 150 sm eo ho eo isan-taona. == Jereo koa == * ''[[Cordia]]'' aaq1o2wgr0uk4s609li4wv4caxb4ff0 0 302186 1151582 2026-10-02T07:11:08Z ~2026-50172-80 41062 k 1151582 wikitext text/x-wiki {{coord|7|06|10|S|36|50|42|W|}} {{infobox tanàna |anarana=Salgadinho |velarantany= 184,23 |haavo = 420 |isam-ponina= 3.955 |ben'ny tanàna= |firenena={{BRA}} |fanjakana= {{Paraíba}} |sary=Panorama central de Salgadinho.jpg |saina=Bandeira de Salgadinho PB.png }} [[File:Brazil Paraíba Salgadinho location map.svg|thumb|left|Salgadinho]] I '''João Pessoa''' dia renivohi-paritany mizaka tenan'i {{Paraíba}} ao {{Brazila}}. Ny isam-poniny dia 3.955 ary ny halavirany amin'ny renivohi-pirenena ([[Brasília]]) dia 2.230 kilometatra. {{commonscat|Salgadinho (Paraíba) }} [[fr:Salgadinho]] [[Sokajy:Tanàna ao Paraíba]] 8cqp09462f1l6o2gdm7fcvechcicycy 1151583 1151582 2026-10-02T07:15:05Z ~2026-50172-80 41062 1151583 wikitext text/x-wiki {{coord|7|06|10|S|36|50|42|W|}} {{infobox tanàna |anarana=Salgadinho |velarantany= 184,23 |haavo = 420 |isam-ponina= 3.955 |ben'ny tanàna= |firenena={{BRA}} |fanjakana= {{Paraíba}} |sary=Panorama central de Salgadinho.jpg |saina=Bandeira de Salgadinho PB.png }} [[File:Brazil Paraíba Salgadinho location map.svg|thumb|left|Salgadinho]] '''Salgadinho (Paraíba)''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i {{Paraíba}} ao amin'ny [[Brazila]]. Ny isam-poniny dia 3.955 ary ny halavirany amin'ny renivohi-pirenena ([[João Pessoa]]) dia 280 km kilometatra. {{commonscat|Salgadinho (Paraíba) }} [[fr:Salgadinho]] [[Sokajy:Tanàna ao Paraíba]] cg6i1tzo7xm65c2jkk1n0eaayuv4d7e 1151584 1151583 2026-10-02T07:21:30Z ~2026-50172-80 41062 1151584 wikitext text/x-wiki {{coord|7|06|10|S|36|50|42|W|}} {{infobox tanàna |anarana=Salgadinho |velarantany= 184,23 |haavo = 420 |isam-ponina= 3.955 |ben'ny tanàna= |firenena={{BRA}} |fanjakana= {{Paraíba}} |sary=Panorama central de Salgadinho.jpg |saina=Bandeira de Salgadinho PB.png }} [[File:Brazil Paraíba Salgadinho location map.svg|thumb|left|Salgadinho]] '''Salgadinho (Paraíba)''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i {{Paraíba}} ao amin'ny [[Brazila]]. Ny isam-poniny dia 3.955 ary ny halavirany amin'ny renivohi-pirenena ([[João Pessoa]]) dia 280 km kilometatra. == Toerana == [[File:Tourmaline-49508.jpg|thumb|left|[[Tormalinina]] Paraiba]] Niorina tamin'ny 1961, ity kaominina ity dia fantatra maneran-tany ho iray amin'ireo toerana vitsy eto amin'izao tontolo izao izay ahitana ny Paraíba [[Tormalinina]] tena tsy fahita firy sy sarobidy, karazana vatosoa tadiavina hatramin'ny taona 1980. {{commonscat|Salgadinho (Paraíba) }} [[fr:Salgadinho]] [[Sokajy:Tanàna ao Paraíba]] pq2nvv37mgk43imptvom2riu72d8z3g 1151585 1151584 2026-10-02T07:34:01Z ~2026-50172-80 41062 1151585 wikitext text/x-wiki {{coord|7|06|10|S|36|50|42|W|}} {{infobox tanàna |anarana=Salgadinho |velarantany= 184,23 |haavo = 420 |isam-ponina= 3.955 |ben'ny tanàna= |firenena={{BRA}} |fanjakana= {{Paraíba}} |sary=Panorama central de Salgadinho.jpg |saina=Bandeira de Salgadinho PB.png }} [[File:Brazil Paraíba Salgadinho location map.svg|thumb|left|Salgadinho]] '''Salgadinho (Paraíba)''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana mizaka tenan'i {{Paraíba}} ao amin'ny [[Brazila]]. Ny isam-poniny dia 3.955 ary ny halavirany amin'ny renivohi-pirenena ([[João Pessoa]]) dia 280 km kilometatra. == Toerana == [[File:Tourmaline-49508.jpg|thumb|left|[[Tormalinina]] Paraiba]] Niorina tamin'ny 1961, ity kaominina ity dia fantatra maneran-tany ho iray amin'ireo toerana vitsy eto amin'izao tontolo izao izay ahitana ny Paraíba [[Tormalinina]] tena tsy fahita firy sy sarobidy, karazana vatosoa tadiavina hatramin'ny taona 1980. {{commonscat|Salgadinho (Paraíba) }} [[fr:Salgadinho (Paraíba)]] [[Sokajy:Tanàna ao Paraíba]] ik1tzmc49979huskhglapqsdvvgx3qv 0 302187 1151602 2026-10-02T10:53:14Z Thelezifor 15140 Vondron-karazan-javamairy amin' ny fianakaviana Cordiaceae 1151602 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia sinensis 2155.jpg|vignette|455x455px|''Cordia sinensis'']] Ny '''''Cordia''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] izay ahitana [[hazobotry]] sy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] ao anatin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana filôjenetika APG IV]] (2016) (izay tafiditra tao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' teo aloha). Karazana miisa 228<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30003373-2 ''Cordia'' L.]", ''Plants of the World Online''. Notsidihina tamin' ny 8 Jolay 2024.</small></ref> no fantatra maneran-tany, indrindra any amin' ny faritra mafana. Maro amin' ny karazana ''Cordia'' no manana vony manintona sy manitra ary tena be mpitia eny amin' ny zaridaina, na dia tsy dia mahatanty toetany henjana loatra aza izy ireo. Tahaka ny ankamaroan' ny ''Boraginaceae'', ny ankamaroan' izy ireo dia manana ravina misy volo madinika. Taorian' ny fikarohana momba ny biôlôjia môlekiolary, dia karazana ''Cordia'' miisa 100 eo ho eo, izay avy any amin' ny faritra trôpikaly sy mafana antonony any [[Amerika]] (manomboka any [[Arizona]] ka hatrany [[Arzantina]]), no nafindra sokajy ho ao amin' ny vondrona ''[[Varronia]]'' <small>P. Browne</small>. I [[Carl von Linné]] no nanome ny anarana hoe ''Cordia'' ho fanomezam-boninahitra an' i Valerius Cordus, dokotera sady bôtanista alemàna. == Ekôlôjia == Hanin' ny olitra avy amin' ny karazana lolo sy samoina sasany (''[[Lolo (bibikely)|Lepidoptera]]''), toy ny ''[[Endoclita malabaricus]]'' sy ny ''[[Bucculatrix caribbea]]'' ary ny ''[[Bucculatrix cordiaella]]'' ny karazana ''Cordia.'' Ny karazam-bibikely ''[[Physonota alutacea]]'' kosa dia mihinana ny ''Cordia'' ''boissieri'', ny ''Cordia dentata'', ny ''Cordia'' ''inermis'' ary ny ''Cordia'' ''macrostachya''. == Karazana == === Karazana notsongaina === * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia alliodora'' <small>(Ruiz & Pav.) Oken</small> * ''Cordia boissieri'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia dentata'' <small>Poir.</small> * ''Cordia dichotoma'' <small>G.Forst</small> * ''Cordia lutea'' <small>Lam</small>. * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb.</small> * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> (Ny ''Cordia domestica'' dia heverin' ny loharano sasany ho karazana miavaka, fa ny sasany kosa mihevitra azy ho ''Cordia'' ''myxa'' var. ''domestica''. Ny ''Cordia dichotoma'' dia nampidirina tao anatin' ny vondrona antsoina hoe "''Cordia myxa'' complex" na noheverina ho mitovy hevitra amin' ny ''Cordia dichotoma''.) * ''Cordia platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Cordia sebestena'' <small>L.</small> * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam.</small> (=''Cordia gharaf'') * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia sulcata'' <small>DC.</small> * ''Cordia trichotoma'' <small>(Vell.) Arráb. ex Steud.</small> === Karazana napetraka tao taloha === * ''Carmona retusa'' <small>(Vahl) Masam.</small> (← ''Cordia retusa'' <small>Vahl</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|''[[Cordia myxa]]'']] Indreto ny karazana ''Cordia'' maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Cordia afra]]'' <small>Sond</small>. (''Cordia caffra'') — teratany eto Madagasikara, misy koa any ivelany * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb</small>. — teratany eto Madagasikara, misy koa any ivelany * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam</small>. — teratany eto Madagasikara, misy koa any ivelany * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam</small>. — teratany eto Madagasikara, misy koa any ivelany * ''[[Cordia mairei]]'' <small>Humbert</small> — tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara * ''[[Cordia schatziana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara * ''[[Cordia lowryana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — noheverina ho tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara, nefa ankehitriny heverin' ny ''[[Plants of the World Online|Plants of the Word Online]]'' (POWO) ho tsy mipetraka * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam</small>. — teratany eto Madagasikara hoy ny POWO, fa tsy nampidirina (araka ny voalazan' i Miller sy i Porter Morgan. == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Cordia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Cordia'']] qs3bvopr4qxxcychqvw11v8wnkfejh3 1151603 1151602 2026-10-02T11:12:57Z Thelezifor 15140 Anarana amin' ny teny malagasy 1151603 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia sinensis 2155.jpg|vignette|455x455px|''Cordia sinensis'']] Ny '''''Cordia''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] izay ahitana [[hazobotry]] sy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] ao anatin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana filôjenetika APG IV]] (2016) (izay tafiditra tao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' teo aloha). Karazana miisa 228<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30003373-2 ''Cordia'' L.]", ''Plants of the World Online''. Notsidihina tamin' ny 8 Jolay 2024.</small></ref> no fantatra maneran-tany, indrindra any amin' ny faritra mafana. Maro amin' ny karazana ''Cordia'' no manana vony manintona sy manitra ary tena be mpitia eny amin' ny zaridaina, na dia tsy dia mahatanty toetany henjana loatra aza izy ireo. Tahaka ny ankamaroan' ny ''Boraginaceae'', ny ankamaroan' izy ireo dia manana ravina misy volo madinika. Taorian' ny fikarohana momba ny biôlôjia môlekiolary, dia karazana ''Cordia'' miisa 100 eo ho eo, izay avy any amin' ny faritra trôpikaly sy mafana antonony any [[Amerika]] (manomboka any [[Arizona]] ka hatrany [[Arzantina]]), no nafindra sokajy ho ao amin' ny vondrona ''[[Varronia]]'' <small>P. Browne</small>. I [[Carl von Linné]] no nanome ny anarana hoe ''Cordia'' ho fanomezam-boninahitra an' i Valerius Cordus, dokotera sady bôtanista alemàna. == Ekôlôjia == Hanin' ny olitra avy amin' ny karazana lolo sy samoina sasany (''[[Lolo (bibikely)|Lepidoptera]]''), toy ny ''[[Endoclita malabaricus]]'' sy ny ''[[Bucculatrix caribbea]]'' ary ny ''[[Bucculatrix cordiaella]]'' ny karazana ''Cordia.'' Ny karazam-bibikely ''[[Physonota alutacea]]'' kosa dia mihinana ny ''Cordia'' ''boissieri'', ny ''Cordia dentata'', ny ''Cordia'' ''inermis'' ary ny ''Cordia'' ''macrostachya''. == Karazana == === Karazana notsongaina === * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia alliodora'' <small>(Ruiz & Pav.) Oken</small> * ''Cordia boissieri'' <small>A.DC.</small> * ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> * ''Cordia dichotoma'' <small>G.Forst</small> * ''Cordia lutea'' <small>Lam</small>. * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb.</small> * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> (Ny ''Cordia domestica'' dia heverin' ny loharano sasany ho karazana miavaka, fa ny sasany kosa mihevitra azy ho ''Cordia'' ''myxa'' var. ''domestica''. Ny ''Cordia dichotoma'' dia nampidirina tao anatin' ny vondrona antsoina hoe "''Cordia myxa'' complex" na noheverina ho mitovy hevitra amin' ny ''Cordia dichotoma''.) * ''Cordia platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Cordia sebestena'' <small>L.</small> * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam.</small> (=''Cordia gharaf'') * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia sulcata'' <small>DC.</small> * ''Cordia trichotoma'' <small>(Vell.) Arráb. ex Steud.</small> === Karazana napetraka tao taloha === * ''Carmona retusa'' <small>(Vahl) Masam.</small> (← ''Cordia retusa'' <small>Vahl</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|''[[Cordia myxa]]'']] Indreto ny karazana ''Cordia'' maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Cordia afra]]'' <small>Sond</small>. (''Cordia caffra'') — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam</small>. — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> — (nampidirina eto Madagasikara) * ''[[Cordia lowryana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (noheverina ho tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia mairei]]'' <small>Humbert</small> — mera, merandahy, varo, varonala, vatsibaria (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb</small>. — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> — lamotinalika, magora, taindelokarana, tsimiranjo (nampidirina eto Madagasikara araka) * ''[[Cordia schatziana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam</small>. (← ''Cordia rothii'' <small>Roem. & Schult.</small>) — hazonkorova, tandelo, tandelokarany, varokarana, varombazaha (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam</small>. — antafabory, tsimiranjo (teratany eto Madagasikara) == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Cordia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Cordia'']] == Loharano == 203edpav7ml6rolnxgm09eywf950ey8 1151604 1151603 2026-10-02T11:16:24Z Thelezifor 15140 1151604 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia sinensis 2155.jpg|vignette|455x455px|''Cordia sinensis'']] Ny '''''Cordia''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] izay ahitana [[hazobotry]] sy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] ao anatin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana filôjenetika APG IV]] (2016) (izay tafiditra tao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' teo aloha). Karazana miisa 228<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30003373-2 ''Cordia'' L.]", ''Plants of the World Online''. Notsidihina tamin' ny 8 Jolay 2024.</small></ref> no fantatra maneran-tany, indrindra any amin' ny faritra mafana. Maro amin' ny karazana ''Cordia'' no manana vony manintona sy manitra ary tena be mpitia eny amin' ny zaridaina, na dia tsy dia mahatanty toetany henjana loatra aza izy ireo. Tahaka ny ankamaroan' ny ''Boraginaceae'', ny ankamaroan' izy ireo dia manana ravina misy volo madinika. Taorian' ny fikarohana momba ny biôlôjia môlekiolary, dia karazana ''Cordia'' miisa 100 eo ho eo, izay avy any amin' ny faritra trôpikaly sy mafana antonony any [[Amerika]] (manomboka any [[Arizona]] ka hatrany [[Arzantina]]), no nafindra sokajy ho ao amin' ny vondrona ''[[Varronia]]'' <small>P. Browne</small>. I [[Carl von Linné]] no nanome ny anarana hoe ''Cordia'' ho fanomezam-boninahitra an' i Valerius Cordus, dokotera sady bôtanista alemàna. == Ekôlôjia == Hanin' ny olitra avy amin' ny karazana lolo sy samoina sasany (''[[Lolo (bibikely)|Lepidoptera]]''), toy ny ''[[Endoclita malabaricus]]'' sy ny ''[[Bucculatrix caribbea]]'' ary ny ''[[Bucculatrix cordiaella]]'' ny karazana ''Cordia.'' Ny karazam-bibikely ''[[Physonota alutacea]]'' kosa dia mihinana ny ''Cordia'' ''boissieri'', ny ''Cordia dentata'', ny ''Cordia'' ''inermis'' ary ny ''Cordia'' ''macrostachya''. == Karazana == === Karazana notsongaina === * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia alliodora'' <small>(Ruiz & Pav.) Oken</small> * ''Cordia boissieri'' <small>A.DC.</small> * ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> * ''Cordia dichotoma'' <small>G.Forst</small> * ''Cordia lutea'' <small>Lam</small>. * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb.</small> * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> (Ny ''Cordia domestica'' dia heverin' ny loharano sasany ho karazana miavaka, fa ny sasany kosa mihevitra azy ho ''Cordia'' ''myxa'' var. ''domestica''. Ny ''Cordia dichotoma'' dia nampidirina tao anatin' ny vondrona antsoina hoe "''Cordia myxa'' complex" na noheverina ho mitovy hevitra amin' ny ''Cordia dichotoma''.) * ''Cordia platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Cordia sebestena'' <small>L.</small> * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam.</small> (=''Cordia gharaf'') * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia sulcata'' <small>DC.</small> * ''Cordia trichotoma'' <small>(Vell.) Arráb. ex Steud.</small> === Karazana napetraka tao taloha === * ''Carmona retusa'' <small>(Vahl) Masam.</small> (← ''Cordia retusa'' <small>Vahl</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|''[[Cordia myxa]]'']] Indreto ny karazana ''Cordia'' maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Cordia afra]]'' <small>Sond</small>. (''Cordia caffra'') — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam</small>. — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> — (nampidirina eto Madagasikara) * ''[[Cordia lowryana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia mairei]]'' <small>Humbert</small> — mera, merandahy, varo, varonala, vatsibaria (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb</small>. — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> — lamotinalika, magora, taindelokarana, tsimiranjo (nampidirina eto Madagasikara araka) * ''[[Cordia schatziana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam</small>. (← ''Cordia rothii'' <small>Roem. & Schult.</small>) — hazonkorova, tandelo, tandelokarany, varokarana, varombazaha (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam</small>. — antafabory, tsimiranjo (teratany eto Madagasikara) == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Cordia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Cordia'']] == Loharano == 86e3evawhsjkddrygs6mxjrmusoup8t 1151605 1151604 2026-10-02T11:17:58Z Thelezifor 15140 Rohy anatiny 1151605 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia sinensis 2155.jpg|vignette|455x455px|''Cordia sinensis'']] Ny '''''Cordia''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] izay ahitana [[hazobotry]] sy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] ao anatin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' araka ny [[fanasokajiana filôjenetika APG IV]] (2016) (izay tafiditra tao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' teo aloha). Karazana miisa 228<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30003373-2 ''Cordia'' L.]", ''Plants of the World Online''. Notsidihina tamin' ny 8 Jolay 2024.</small></ref> no fantatra maneran-tany, indrindra any amin' ny faritra mafana. Maro amin' ny karazana ''Cordia'' no manana vony manintona sy manitra ary tena be mpitia eny amin' ny zaridaina, na dia tsy dia mahatanty toetany henjana loatra aza izy ireo. Tahaka ny ankamaroan' ny ''Boraginaceae'', ny ankamaroan' izy ireo dia manana ravina misy volo madinika. Taorian' ny fikarohana momba ny biôlôjia môlekiolary, dia karazana ''Cordia'' miisa 100 eo ho eo, izay avy any amin' ny faritra trôpikaly sy mafana antonony any [[Amerika]] (manomboka any [[Arizona]] ka hatrany [[Arzantina]]), no nafindra sokajy ho ao amin' ny vondrona ''[[Varronia]]'' <small>P. Browne</small>. I [[Carl von Linné]] no nanome ny anarana hoe ''Cordia'' ho fanomezam-boninahitra an' i Valerius Cordus, dokotera sady bôtanista alemàna. == Ekôlôjia == Hanin' ny olitra avy amin' ny karazana lolo sy samoina sasany (''[[Lolo (bibikely)|Lepidoptera]]''), toy ny ''[[Endoclita malabaricus]]'' sy ny ''[[Bucculatrix caribbea]]'' ary ny ''[[Bucculatrix cordiaella]]'' ny karazana ''Cordia.'' Ny karazam-bibikely ''[[Physonota alutacea]]'' kosa dia mihinana ny ''Cordia'' ''boissieri'', ny ''Cordia dentata'', ny ''Cordia'' ''inermis'' ary ny ''Cordia'' ''macrostachya''. == Karazana == === Karazana notsongaina === * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia alliodora'' <small>(Ruiz & Pav.) Oken</small> * ''Cordia boissieri'' <small>A.DC.</small> * ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> * ''Cordia dichotoma'' <small>G.Forst</small> * ''Cordia lutea'' <small>Lam</small>. * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb.</small> * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> (Ny ''Cordia domestica'' dia heverin' ny loharano sasany ho karazana miavaka, fa ny sasany kosa mihevitra azy ho ''Cordia'' ''myxa'' var. ''domestica''. Ny ''Cordia dichotoma'' dia nampidirina tao anatin' ny vondrona antsoina hoe "''Cordia myxa'' complex" na noheverina ho mitovy hevitra amin' ny ''Cordia dichotoma''.) * ''Cordia platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Cordia sebestena'' <small>L.</small> * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam.</small> (← ''Cordia gharaf'') * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia sulcata'' <small>DC.</small> * ''Cordia trichotoma'' <small>(Vell.) Arráb. ex Steud.</small> === Karazana napetraka tao taloha === * ''Carmona retusa'' <small>(Vahl) Masam.</small> (← ''Cordia retusa'' <small>Vahl</small>) === Karazana misy eto Madagasikara === [[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|''[[Cordia myxa]]'']] Indreto ny karazana ''Cordia'' maniry eto [[Madagasikara]]: * ''[[Cordia afra]]'' <small>Sond</small>. (← ''Cordia caffra'' <small>Sond.</small>) — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam</small>. — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> — (nampidirina eto Madagasikara) * ''[[Cordia lowryana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia mairei]]'' <small>Humbert</small> — mera, merandahy, varo, varonala, vatsibaria (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb</small>. — (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> — lamotinalika, magora, taindelokarana, tsimiranjo (nampidirina eto Madagasikara araka) * ''[[Cordia schatziana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara) * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam</small>. (← ''Cordia rothii'' <small>Roem. & Schult.</small>) — hazonkorova, tandelo, tandelokarany, varokarana, varombazaha (teratany eto Madagasikara) * ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam</small>. — antafabory, tsimiranjo (teratany eto Madagasikara) == Jereo koa == * [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Cordia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Cordia'']] == Loharano == paaihsuy64m7ekxk1mebyuwyhdkmvaa 0 302188 1151606 2026-10-02T11:34:28Z Thelezifor 15140 Lisitry ny karazana 1151606 wikitext text/x-wiki [[Sary:Cordia africana00.jpg|vignette|379x379px|''[[Cordia africana]]'']] Inty ny '''lisitry ny karazana ao amin' ny ''Cordia'''''. Io vondron-karazan-javamaniry io dia ahitana karazana miisa ao amin' ny fianakaviana ''[[Boraginaceae]]'' na ''[[Cordiaceae]]''. Hatramin' ny volana Mey 2020 dia nanaiky ireto karazana ''[[Cordia]]'' manaraka ireto ny ''[[Plants of the World Online]]'' (POWO)<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30003373-2 ''Cordia'' L.]", ''[[Plants of the World Online]]'', Royal Botanic Gardens, Kew, (Notsidihina tamin' ny 20 Mey 2020)</small></ref>: * ''Cordia aberrans'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia acutifolia'' <small>Fresen.</small> * ''Cordia affinis'' <small>Fresen.</small> * ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia allartii'' <small>Killip</small> * ''Cordia alliodora'' <small>(Ruiz & Pav.) Oken</small> * ''[[Cordia americana]]'' <small>(L.) Gottschling & J.S.Mill.</small> * ''Cordia anabaptista'' <small>Cham.</small> * ''Cordia anisophylla'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia aristeguietae'' <small>G.Agostini</small> * ''Cordia aspera'' <small>G.Forst.</small> * ''Cordia aurantiaca'' <small>Baker</small> * ''Cordia balanocarpa'' <small>Brenan</small> * ''Cordia bantamensis'' <small>Blume</small> * ''Cordia bequaertii'' <small>De Wild.</small> * ''Cordia bicolor'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia blanchetii'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia blancoi'' <small>S.Vidal</small> * ''Cordia bogotensis'' <small>Benth.</small> * ''Cordia boissieri'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia bordasii'' <small>Schinini</small> * ''Cordia borinquensis'' <small>Urb.</small> * ''Cordia brachytricha'' <small>Fresen.</small> * ''Cordia brasiliensis'' <small>(I.M.Johnst.) Gottschling & J.S.Mill.</small> * ''Cordia brunnea'' <small>Kurz</small> * ''Cordia buxifolia'' <small>Juss. ex Poir.</small> * ''Cordia cabanayensis'' <small>Gaviria</small> * ''[[Cordia caffra]]'' <small>Sond.</small> * ''Cordia calocoma'' <small>Miq.</small> * ''Cordia cardenasiana'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia chaetodonta'' <small>Melch.</small> * ''Cordia chamissoniana'' <small>G.Don</small> * ''Cordia cicatricosa'' <small>L.O.Williams</small> * ''Cordia clarkei'' <small>Brace ex Prain</small> * ''Cordia cochinchinensis'' <small>Gagnep.</small> * ''Cordia colimensis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia collococca'' <small>L.</small> * ''Cordia colombiana'' <small>Killip</small> * ''Cordia copulata'' <small>Poir.</small> * ''Cordia cordiformis'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia correae'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia crassifolia'' <small>Killip</small> * ''Cordia crenata'' <small>Delile</small> * ''Cordia crispiflora'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia croatii'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia curbeloi'' <small>Alain</small> * ''Cordia cymosa'' <small>(Donn.Sm.) Standl.</small> * ''Cordia decandra'' <small>Hook. & Arn.</small> * ''Cordia decipiens'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> * ''Cordia dewevrei'' <small>De Wild. & T.Durand</small> * ''Cordia dichotoma'' <small>G.Forst.</small> * ''Cordia diffusa'' <small>K.C.Jacob</small> * ''Cordia dillenii'' <small>Spreng.</small> * ''Cordia diversifolia'' <small>Pav. ex A.DC.</small> * ''Cordia dodecandra'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia dodecandria'' <small>Sessé & Moc.</small> * ''Cordia domestica'' <small>Roth</small> * ''Cordia domingensis'' <small>Lam.</small> * ''Cordia dubiosa'' <small>Blume</small> * ''Cordia dumosa'' <small>Alain</small> * ''Cordia dwyeri'' <small>Nowicke</small> * ''Cordia ecalyculata'' <small>Vell.</small> * ''Cordia elaeagnoides'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia ellenbeckii'' <small>Gürke ex Vaupel</small> * ''Cordia elliptica'' <small>Sw.</small> * ''Cordia ensifolia'' <small>Urb.</small> * ''Cordia eriostigma'' <small>Pittier</small> * ''Cordia exaltata'' <small>Lam.</small> * ''Cordia fallax'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia fanchoniae'' <small>Feuillet</small> * ''Cordia faulknerae'' <small>Verdc.</small> * ''Cordia fischeri'' <small>Gürke</small> * ''Cordia fissistyla'' <small>Vollesen</small> * ''Cordia fitchii'' <small>Urb.</small> * ''Cordia fragrantissima'' <small>Kurz</small> * ''Cordia fuertesii'' <small>Estrada</small> * ''Cordia fulva'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia furcans'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia fusca'' <small>M.Stapf</small> * ''Cordia galeottiana'' <small>A.Rich.</small> * ''Cordia gardneri'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia gentryi'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia gerascanthus'' <small>L.</small> * ''Cordia gilletii'' <small>De Wild.</small> * ''Cordia glabrata'' <small>(Mart.) A.DC.</small> * ''Cordia glabrifolia'' <small>M.Stapf</small> * ''Cordia glazioviana'' <small>(Taub.) Gottschling & J.S.Mill.</small> * ''Cordia globifera'' <small>W.W.Sm.</small> * ''Cordia globulifera'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia goeldiana'' <small>Huber</small> * ''Cordia goetzei'' <small>Gürke</small> * ''Cordia gracilipes'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia grandicalyx'' <small>Oberm.</small> * ''Cordia grandis'' <small>Roxb.</small> * ''Cordia greggii'' <small>Torr.</small> * ''Cordia guacharaca'' <small>Gaviria</small> * ''Cordia guerkeana'' <small>Loes.</small> * ''Cordia guineensis'' <small>Thonn.</small> * ''Cordia harrisii'' <small>Urb.</small> * ''Cordia hartwissiana'' <small>Regel</small> * ''Cordia hatschbachii'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia heccaidecandra'' <small>Loes.</small> * ''Cordia ignea'' <small>Urb. & Ekman</small> * ''Cordia iguaguana'' <small>Melch. ex I.M.Johnst.</small> * ''Cordia igualensis'' <small>Bartlett</small> * ''Cordia incognita'' <small>Gottschling & J.S.Mill.</small> * ''Cordia insignis'' <small>Cham.</small> * ''Cordia intermedia'' <small>Fresen.</small> * ''Cordia killipiana'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia kingstoniana'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia koemariae'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia laevifrons'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia laevigata'' <small>Lam.</small> * ''Cordia laevior'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia lasiocalyx'' <small>Pittier</small> * ''Cordia lasseri'' <small>G.Agostini ex Gaviria</small> * ''Cordia latiloba'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia leonis'' <small>(Britton & P.Wilson) Ekman</small> * ''Cordia leslieae'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia leucocoma'' <small>Miq.</small> * ''Cordia leucosebestena'' <small>Griseb.</small> * ''Cordia liesneri'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia lomatoloba'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia longiflora'' <small>Colla</small> * ''Cordia longipetiolata'' <small>Warfa</small> * ''Cordia lowryana'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia lucidula'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia lutea'' <small>Lam.</small> * ''Cordia macleodii'' <small>(Griff.) Hook.f. & Thomson</small> * ''Cordia macrantha'' <small>Chodat</small> * ''Cordia macrophylla'' <small>L.</small> * ''Cordia macvaughii'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia magnoliifolia'' <small>Cham.</small> * ''Cordia mairei'' <small>Humbert</small> * ''Cordia mandimbana'' <small>E.S.Martins</small> * ''Cordia marioniae'' <small>Feuillet</small> * ''Cordia megalantha'' <small>S.F.Blake</small> * ''Cordia megiae'' <small>J.E.Burrows</small> * ''Cordia membranacea'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia meridensis'' <small>Gaviria</small> * ''Cordia mexiana'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia mhaya'' <small>Kerr</small> * ''Cordia micayensis'' <small>Killip</small> * ''Cordia micronesica'' <small>Kaneh. & Hatus.</small> * ''Cordia microsebestena'' <small>Loes.</small> * ''Cordia millenii'' <small>Baker</small> * ''Cordia moluccana'' <small>Roxb.</small> * ''Cordia molundensis'' <small>Mildbr.</small> * ''Cordia monoica'' <small>Roxb.</small> * ''Cordia morelosana'' <small>Standl.</small> * ''Cordia mukuensis'' <small>Taton</small> * ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> * ''Cordia naidophila'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia nervosa'' <small>Lam.</small> * ''Cordia nodosa'' <small>Lam.</small> * ''Cordia oblongifolia'' <small>Thwaites</small> * ''Cordia obovata'' <small>Balf.f.</small> * ''Cordia obtusa'' <small>Balf.f.</small> * ''Cordia ochnacea'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia octandra'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia oliveri'' <small>(Britton ex Rusby) Gottschling & J.S.Mill.</small> * ''Cordia oncocalyx'' <small>Allemão</small> * ''Cordia panamensis'' <small>L.Riley</small> * ''Cordia panicularis'' <small>Rudge</small> * ''Cordia parvifolia'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia perbella'' <small>Mildbr.</small> * ''Cordia perrottetii'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia peteri'' <small>Verdc.</small> * ''Cordia pilosa'' <small>M.Stapf & Taroda</small> * ''Cordia pilosissima'' <small>Baker</small> * ''Cordia platythyrsa'' <small>Baker</small> * ''Cordia porcata'' <small>Nowicke</small> * ''Cordia propinqua'' <small>Merr.</small> * ''Cordia protracta'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia prunifolia'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia pulverulenta'' <small>(Urb.) Alain</small> * ''Cordia quercifolia'' <small>Klotzsch</small> * ''Cordia ramanujamii'' <small>N.Balach. & Rajendiran</small> * ''Cordia ramirezii'' <small>Estrada</small> * ''Cordia restingae'' <small>M.Stapf</small> * ''Cordia rickseckeri'' <small>Millsp.</small> * ''Cordia ripicola'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia rogersii'' <small>Hutch.</small> * ''Cordia rufescens'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia saccellia'' <small>Gottschling & J.S.Mill.</small> * ''Cordia sagotii'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia salvadorensis'' <small>Standl.</small> * ''Cordia santacruzensis'' <small>J.S.Mill. & M.Nee</small> * ''Cordia scabra'' <small>Desf.</small> * ''Cordia scabrifolia'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia schatziana'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia schottiana'' <small>Fresen.</small> * ''Cordia sebestena'' <small>L.</small> * ''Cordia seleriana'' <small>Fernald</small> * ''Cordia sellowiana'' <small>Cham.</small> * ''Cordia senegalensis'' <small>Juss. ex Poir.</small> * ''Cordia sericicalyx'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia serratifolia'' <small>Kunth</small> * ''Cordia silvestris'' <small>Fresen.</small> * ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam.</small> * ''Cordia sipapoi'' <small>Gaviria</small> * ''Cordia skutchii'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia somaliensis'' <small>Baker</small> * ''Cordia sonorae'' <small>Rose</small> * ''Cordia splendida'' <small>Diels</small> * ''Cordia sprucei'' <small>Mez</small> * ''Cordia stellifera'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia stenoclada'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia stenoloba'' <small>Gürke</small> * ''Cordia stuhlmannii'' <small>Gürke</small> * ''Cordia subcordata'' <small>Lam.</small> * ''Cordia subdentata'' <small>Miq.</small> * ''Cordia suckertii'' <small>Chiov.</small> * ''Cordia sulcata'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia superba'' <small>Cham.</small> * ''Cordia tacarcunensis'' <small>J.S.Mill.</small> * ''Cordia taguahyensis'' <small>Vell.</small> * ''Cordia tarodae'' <small>M.Stapf</small> * ''Cordia tetrandra'' <small>Aubl.</small> * ''Cordia thaisiana'' <small>G.Agostini</small> * ''Cordia tinifolia'' <small>Willd. ex Roem. & Schult.</small> * ''Cordia toqueve'' <small>Aubl.</small> * ''Cordia torrei'' <small>E.S.Martins</small> * ''Cordia tortuensis'' <small>Urb. & Ekman</small> * ''Cordia trachyphylla'' <small>Mart.</small> * ''Cordia triangularis'' <small>Urb.</small> * ''Cordia trichoclada'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia trichocladophylla'' <small>Verdc.</small> * ''Cordia trichostemon'' <small>A.DC.</small> * ''Cordia trichotoma'' <small>(Vell.) Arráb. ex Steud.</small> * ''Cordia troyana'' <small>Urb.</small> * ''Cordia truncatifolia'' <small>Bartlett</small> * ''Cordia ucayaliensis'' <small>(I.M.Johnst.) I.M.Johnst.</small> * ''Cordia ulei'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia umbellifera'' <small>Killip ex G.Agostini</small> * ''Cordia uncinulata'' <small>De Wild.</small> * ''Cordia valenzuelana'' <small>A.Rich.</small> * ''Cordia vanhermannii'' <small>Alain</small> * ''Cordia vargasii'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia varroniifolia'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia venosa'' <small>Hemsl.</small> * ''Cordia vestita'' <small>(A.DC.) Hook.f. & Thomson</small> * ''Cordia vignei'' <small>Hutch. & Dalziel</small> * ''Cordia watsonii'' <small>N.E.Rose</small> * ''Cordia weddellii'' <small>I.M.Johnst.</small> * ''Cordia williamsii'' <small>G.Agostini ex Gaviria</small> * ''Cordia yombomba'' <small>Vaupel</small> Nisy karazana sasany nafindra na notazonina tao amin' ny vondrona ''[[Varronia]]'', anisan' izany ireto<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002792-2 ''Varronia'' P.Browne]", ''Plants of the World Online'', Royal Botanic Gardens, Kew (Notsidihina tamin' ny 20 Mey 2020)</small></ref>: * ''Cordia curassavica'' <small>(Jacq.) Roem. & Schult.</small> → ''Varronia curassavica'' <small>Jacq.</small> * ''Cordia leucophlyctis'' <small>Hook.f.</small> → ''Varronia leucophlyctis'' <small>(Hook.f.)</small> * ''Cordia polycephala'' <small>(Lam.) I.M.Johnst.</small> → ''Varronia polycephala'' <small>Lam.</small> * ''Cordia rupicol'' <small>Urb.</small> → ''Varronia rupicola'' <small>(Urb.) Britton</small> == Jereo koa == * ''[[Cordia]]'' == Loharano == g09ehwqsypqrnioy2psrkh1obtmg0va 0 302189 1151607 2026-10-02T11:44:51Z Thelezifor 15140 Fianakavian-javamaniry ao amin' ny filaharana Boraginales 1151607 wikitext text/x-wiki Ny '''''Cordiaceae''''' dia fianakaviana iray ao anatin' ny filaharana misy ny zavamaniry mamony antsoina hoe [[Boraginales]]. Noheverina ho zana-pianakaviana (''Cordioideae'') tao anatin' ny fianakaviana ''[[Boraginaceae]]'' (amin' ny heviny mivelatra) ihany koa izy io teo aloha, saingy tamin' ny taona 2016 dia nanoro hevitra ny ''[[Boraginales Working Group]]'' fa tokony hoheverina ho fianakaviana misaraka ny ''Cordiaceae''. Eken' ny ''[[World Flora Online]]'' io fanasokajiana io hatramin' ny volana Desambra 2025, saingy tsy eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'', izay mametraka ny vondron-karazana ao aminy ao anatin' ny fianakaviana ''Boraginaceae''. == Vondron-karazana == Tamin' ny volana Desambra 2025 dia nanaiky vondron-karazana roa ny ''[[World Flora Online]]'': * ''[[Cordia]]'' <small>L.</small> * ''[[Varronia]]'' <small>P.Browne</small> == Jereo koa == ax2m679pzr770fzzq8fvxbeq2dq96fl 1151608 1151607 2026-10-02T11:46:02Z Thelezifor 15140 1151608 wikitext text/x-wiki Ny '''''Cordiaceae''''' dia fianakaviana iray ao anatin' ny filaharana misy ny zavamaniry mamony antsoina hoe [[Boraginales]]. Noheverina ho zana-pianakaviana ('''''Cordioideae''''') tao anatin' ny fianakaviana ''[[Boraginaceae]]'' (amin' ny heviny mivelatra) ihany koa izy io teo aloha, saingy tamin' ny taona 2016 dia nanoro hevitra ny ''[[Boraginales Working Group]]'' fa tokony hoheverina ho fianakaviana misaraka ny ''Cordiaceae''. Eken' ny ''[[World Flora Online]]'' io fanasokajiana io hatramin' ny volana Desambra 2025, saingy tsy eken' ny ''[[Plants of the World Online]]'', izay mametraka ny vondron-karazana ao aminy ao anatin' ny fianakaviana ''Boraginaceae''. == Vondron-karazana == Tamin' ny volana Desambra 2025 dia nanaiky vondron-karazana roa ny ''[[World Flora Online]]'': * ''[[Cordia]]'' <small>L.</small> * ''[[Varronia]]'' <small>P.Browne</small> == Jereo koa == luyspasl72o9ow1fyx6fzormk1jf5n5