Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Borá
0
67551
1151727
1096147
2026-10-06T09:15:22Z
~2026-53342-25
41238
1151727
wikitext
text/x-wiki
{{coord|22|16|S|50|32|W|}}
{{infobox tanàna
|anarana=Borá
|velarantany= 461,705
|isam-ponina= 839
|firenena={{BRA}}
|fanjakana ={{Sao Paulo}}
|sary=Igreja em Borá.jpg
|saina =Bandeira Borá.png
}}
[[File:SaoPaulo Municip Bora.svg|thumb|left|Borá]]
I '''Borá''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{Sao Paulo}}, ao amin'i [[Mesoregione di Assis|Assis]], [[Microregione di Assis|Assis]].
== Jeografia ==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 461,705 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 839 . Ny halavirana mankany an-drenivohitra ([[São Paulo]]): 486 km
{{commonscat}}
[[Sokajy:Tanàna ao São Paulo]]
hmyrx3a9tx0fxqclhrekbvw43alvpuc
Coração de Maria
0
96534
1151702
1136277
2026-10-06T02:50:24Z
~2026-53342-25
41238
1151702
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-12.233330|-38.750000}}
{{infobox tanàna
|anarana =Coração de Maria
|velarantany =378,42
|isam-ponina = 28.258
|haavo = 374
|firenena ={{BRA}}
|fanjakana = {{Bahia}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Coração de Maria, Amélia e Irará (11) (14941353999).jpg
|saina=Bandeira de Coração de Maria, Bahia, Brasil.jpg
}}
[[File:Bahia Municip CoracaodeMaria.svg|thumb|left|Coracao de Maria]]
I '''Coração de Maria''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{Bahia}}, ao amin'i [[Centro-Norte Baiano]], [[Zana-paritan'i Feira de Santana|Feira de Santana]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 378,42 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 28.258 tamin'ny taona 2024.
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Bahia]]
8fciuk9od5sdi4jj2lfe3576ljfxdg6
1151703
1151702
2026-10-06T02:51:00Z
~2026-53342-25
41238
1151703
wikitext
text/x-wiki
{{coord|-12.233330|-38.750000}}
{{infobox tanàna
|anarana =Coração de Maria
|velarantany =378,42
|isam-ponina = 28.258
|haavo = 374
|firenena ={{BRA}}
|fanjakana = {{Bahia}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Coração de Maria, Amélia e Irará (11) (14941353999).jpg
|saina=Bandeira de Coração de Maria, Bahia, Brasil.jpg
}}
[[File:Bahia Municip CoracaodeMaria.svg|thumb|left|Coracao de Maria]]
I '''Coração de Maria''' dia kaominina ao [[Brazila]], ao amin'i {{Bahia}}, ao amin'i [[Centro-Norte Baiano]], [[Zana-paritan'i Feira de Santana|Feira de Santana]].
==Jeografia==
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 378,42 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 28.258 tamin'ny taona 2024.
== Lalana ==
*[[BR-101]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Bahia]]
fefsfoeqwmj7y5mu8q0psucnt3ndy83
Cenchrus americanus
0
284220
1151686
1151476
2026-10-05T16:18:05Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1151686
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Grain millet, early grain fill, Tifton, 7-3-02.jpg|vignette|377x377px|''Cenchrus americanus'']]
Ny '''''Cenchrus americanus''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] maniry isan-taona ao amin' ny fianakaviana ''[[Poaceae]]'', karazana [[voamadinika]]. Anisan' ny zana-pianakaviana ''[[Panicoideae]]'', izay ao amin' ny fokon-javamaniry ''Paniceae'', izy io. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''bajiry''', '''bajirà''' na '''horompotsy'''. ''Cenchrus americanus'' <small>(L.) Morrone</small> no anarany ara-tsiansa feno. Anarana nahafantarana azy koa ny hoe ''Pennisetum spicatum'' sy ''Pennisetum glaucum''.
Volena hahazoana ny voany azo hanina ity zavamaniry ity. Azon' ny olona sy ny biby fiompy hanina ny voany. Io no ambolena be indrindra amin' ny karazana [[Ampemba|ampemby]] sy [[Ampembambazaha|ampembimbazaha]].
== Jereo koa ==
* ''[[Cenchrus]]''
* ''[[Pennisetum]]''
* [[Horompotsy]]: ''[[Pennisetum pseudotriticoides]]'' <small>A. Camus</small> (''Poaceae''); ''[[Pennisetum typhoideum]]'' <small>Rich.</small> <small>Nom illégitime</small> (''Poaceae'') = ''Pennisetum spicatum'' <small>(L.) Körn</small>. (''Poaceae''); ''[[Sporobolus africanus]]'' <small>(Poir.) Robyns & Tournay</small> (''Poaceae''); ''[[Sporobolus pyramidalis]]'' <small>P.Beauv.</small> (''Poaceae'')
c3dpzn1o0bq8d95zfwugm012l4l6v9h
Siegen
0
288546
1151692
1084682
2026-10-05T23:13:25Z
Juan Emilio Prades Bel
34236
1151692
wikitext
text/x-wiki
{{coord|50|53|N|08|10|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Siegen
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina=102.114
|velarantany= 114.67
|fanjakana =[[Nordrhein-Westfalen]]
|ben'ny tanàna=
|sary=Oberstadt siegen.jpg
}}
[[Sary:DEU Siegen COA.svg|thumb|left|Siegen]]
[[Sary:Plaza Kölner Tor (Puerta de Colonia), Siegen, Alemania.jpg|vignette|Siegen]]
I '''Siegen''' dia tanàna any {{Alemaina}}, ny tanàna no misy ao amin'ny {{Nordrhein-Westfalen}} ([[Fiteny frantsay|frantsay]]: ''Rhénanie-du-Nord-Westphalie''). Ny isan' ny mponina ao aminy dia 102.114 araka.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
agyajb4y1lzyqk3cwj4r47a8ys0vmcd
1151693
1151692
2026-10-05T23:14:00Z
Juan Emilio Prades Bel
34236
1151693
wikitext
text/x-wiki
{{coord|50|53|N|08|10|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Siegen
|firenena={{Alemaina}}
|isam-ponina=102.114
|velarantany= 114.67
|fanjakana =[[Nordrhein-Westfalen]]
|ben'ny tanàna=
|sary=Oberstadt siegen.jpg
}}
[[Sary:DEU Siegen COA.svg|thumb|left|Siegen]]
[[Sary:Plaza Kölner Tor (Puerta de Colonia), Siegen, Alemania.jpg|vignette|Siegen]]
[[Sary:Plaça Markt, Siegen, Alemanya.jpg|vignette|Siegen]]
I '''Siegen''' dia tanàna any {{Alemaina}}, ny tanàna no misy ao amin'ny {{Nordrhein-Westfalen}} ([[Fiteny frantsay|frantsay]]: ''Rhénanie-du-Nord-Westphalie''). Ny isan' ny mponina ao aminy dia 102.114 araka.
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna ny Alemaina]]
{{reflist}}
{{commonscat}}
[[Sokajy:Tanàna ao Alemaina]]
[[Sokajy:Tanàna ao Nordrhein-Westfalen]]
ijj6le2dpuntmkejnz7dbdjwwgolrzp
Raharaha Boeing 777
0
295272
1151687
1151241
2026-10-05T22:13:44Z
Youravreageavaitor
39304
1151687
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:EP-MTA@PEK (20260921111109).jpg|vignette|[[Mahan Air]] Boeing 777]]
Ny '''Raharaha Boeing 777''' dia raharaha momba ny fanomezan' ny fitondram-panjakana malagasy fanamarinan-daharam-pisoratana anarana ny fiaramanidina [[Boeing 777|Boeing 777 200ER]] miisa dimy izay nafindra an-tsokosoko tany [[Iràna]] teo anelanelan' ny volana Marsa sy Jolay 2025. Nampiasain' ny [[Singapore Airlines]] (''[[:fr:Singapore_Airlines|fr]]'') tany am-boalohany ireo fiaramanidina ireo, avy eo notahirizina tany [[Aostralia]], tany [[Indônezia]] sy tany [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] alohan' ny hamindrana azy any Iràna. Mba hanaronana izany famindram-pananana izany dia nisy fanaovana hosoka antontan-taratasy nomen' i [[Madagasikara]] ny orinasa antsoina UDAAN Aviation. Nipoaka ampahibemaso ilay raharaha tamin' ny volana Jolay 2025, izay nitarika ny fanesorana amin' ny toerany ny Minisitry ny Fitaterana malagasy.
== Fizotran' ilay raharaha ==
=== Talohan' ilay raharaha ===
[[Sary:HS-XBC (22065163835).jpg|vignette|Nokscoot [[Boeing 777]]]]
Ny [[fiaramanidina]] dimy vaokasika dia [[Boeing 777|Boeing 777-200ER]] izay anisan' ny fiaramanidin' ny [[Singapore Airlines]] (''[[:fr:Singapore_Airlines|fr]]'') any [[Singaporo]] teo aloha hatramin' ny taona 2018, avy eo nafindra tany amin' ny kômpania tailandey [[NokScoot]] (''[[:fr:NokScoot|fr]]'') any [[Tailandy]] alohan' ny hametrahana azy ao anaty toeram-pitahirizana any [[Alice Springs]] ([[Aostralia]]) taorian' ny faharavan' ity kômpania ity nandritra ny valanaretina [[Covid-19]]<ref name=":0"><small>"[https://www.travelandtourworld.com/news/article/five-boeing-777s-secretly-delivered-to-iran-learn-how-they-bypassed-sanctions/ Five Boeing 777s Secretly Delivered to Iran – Learn How They Bypassed Sanctions]", ''www.travelandtourworld.com''</small></ref><ref name=":1"><small>"[https://www.intellinews.com/iran-acquires-boeing-jets-through-madagascar-paper-trail-amid-sanctions-393474/ Iran acquires Boeing jets through Madagascar paper trail amid sanctions]", ''www.intellinews.com''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://airinsight.com/iran-mahan-air-boeing-777/?utm_source=chatgpt.com Despite Sanctions, Iran Acquires 5 Ex-SIA Boeing 777s]", ''airinsight.com''</small></ref>. Napetraka ao amin' ny toeram-pitahirizana any Alice Springs tamin' ny 2018 ka hatramin' ny 2023 ireo fiaramanidina ireo. Ny [[Ion Aviation LLC]] (any [[Florida]], [[Etazonia]]) dia nividy azy ireo teo anelanelan' ny Septambra 2023 sy Febroary 2024<ref name=":3"><small>"[https://www.ch-aviation.com/news/156507-iran-imports-five-b777s-via-purported-malagasy-start-up? Iran imports five B777s via purported Malagasy start-up]", ''www.ch-aviation.com''</small></ref>.
=== Fifindrana firenena ===
Teo anelanelan' ny Oktobra 2023 sy Marsa 2024 dia nafindra avy any [[Alice Springs]] ho any [[Lanzhou]] ([[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]]) ireo fiaramanidina ireo tamin' ny alalan' ny laharam-pisoratana anarana amerikana (Ion Aviation), avy eo nesorina avy ao amin' ny rejisitr' i [[Etazonia]] izy ireo tamin' ny faran' ny Marsa 2024<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>"[https://www.meforum.org/mef-observer/irans-mahan-air-defies-sanctions-acquires-u-s-built-boeing-777s? Iran’s Mahan Air Defies Sanctions, Acquires U.S.-Built Boeing 777s]", ''www.meforum.org''</small></ref>.
Teo anelanelan' ny Mey sy Jolay 2025 dia hita tao amin' ny seranam-piaramanidina Soekarno-Hatta (''[[:fr:Aéroport_international_Soekarno-Hatta|fr]]'') ao [[Jakarta]] (any [[Indônezia]]) ny iray amin' ireo fiaramanidina ireo fara fahakeliny (N99001 lasa 5R-RIJ)<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref><small>"[https://www.travelandtourworld.com/news/article/five-boeing-777s-secretly-delivered-to-iran-learn-how-they-bypassed-sanctions/ Five Boeing 777s Secretly Delivered to Iran – Learn How They Bypassed Sanctions]", ''www.travelandtourworld.com''</small></ref><ref name=":5"><small>"[https://www.ecofinagency.com/news/2907-47889-boeing-jets-to-iran-from-malagasy-paper-trail-to-questions? Boeing Jets to Iran: From Malagasy Paper Trail to Questions]", ''www.ecofinagency.com''</small></ref>. Tamin' ny 4 ka hatramin' ny 15 Jolay 2025 dia notahirizina vonjimaika tao [[Siem Reap Angkor International]] (''[[:fr:Aéroport_international_de_Siem_Reap-Angkor|fr]]'') (any [[Kambôdia|Kambôja]]) ireo fiaramanidina ireo<ref><small>"[https://simpleflying.com/boeing-777s-transfered-iran-despite-sanctions/ 5 Boeing 777s Transferred To Iran Despite Ongoing Sanctions]", ''simpleflying.com''</small></ref><ref><small>"[https://onemileatatime.com/news/iranian-aircraft-smuggling-disappearing-planes/ The Wild World Of Iranian Aircraft Smuggling, “Disappearing” Planes]", ''onemileatatime.com''</small></ref><ref name=":6"><small>"[https://www.ch-aviation.com/news/156612-madagascar-sacks-transport-minister-over-iran-scandal? Madagascar sacks transport minister over Iran Scandal]", ''www.ch-aviation.com''</small></ref>.
=== Fisoratana anarana malagasy ===
Tamin' ny 17 Janoary 2025 i [[Madagasikara]], tamin' ny alalan' ny [[Aviation civil de Madagascar]], dia namoaka taratasy fanamarina-daharam-pisoratana anarana vonjimaika (frantsay: certificats d'immatriculation provisoire na CIP) tamin' ny orinasa atao hoe UDAAN Aviation / Udaan Potentials Ltd ho an' ireo [[Boeing 777]] dimy ireo<ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />. Ny UDAAN Aviation dia nisoratra anarana tao amin' ny Registre du commerce et des sociétés (RCS) ao [[Antananarivo]] tamin' ny Jona 2023<ref name=":5" /><ref><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-aeronefs-l-Avion.html? Affaire des cinq aéronefs : l’Avion civile de Madagascar s’explique]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://www.madagascarnewsroom.com/2025/07/affaire-des-boeing-777-l-opinion-reste-dubitative.html? Affaire des Boeing 777 | L'opinion reste dubitative]", ''www.madagascarnewsroom.com''</small></ref>. Ny tanjona amin' izany dia ny hitondrana azy ireo any [[Kenià]] hanaovana fikojakojana ara-teknika, nefa tsy tonga teto Madagasikara na tany Kenià mihitsy ireo fiaramanidina ireo.<ref><small>"[https://african-aviation-news.com/2025/08/01/madagascar%E2%80%91registered-udaan-used-as-front-for-iran-to-acquire-five-boeing-777s/ Madagascar‑Registered UDAAN Used as Front for Iran to Acquire Five Boeing 777s]", ''african-aviation-news.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.agenceecofin.com/actualites/2907-130509-boeing-iran-madagascar-les-faits-les-questions-le-contexte Boeing, Iran, Madagascar : les faits, les questions, le contexte]", ''www.agenceecofin.com''</small></ref>.
Ireo laharam-pisoratana anarana vonjimaika ireo dia: 5R‑RIS (msn 32334), 5R‑ISA (msn 30866), 5R‑HER (msn 28522), 5R‑IJA (msn 28527) ary 5R‑RIJ (msn 33369)<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":6" /><ref><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=bCM1Sd9Usy0 Fanazavana avy amina pilote iray momba ilay avion tratra tany Iran nampidi-kizo an' i Madagasikara]", ''Maso Madagascar TV''.</small></ref>. Telo volana no manan-kery io taratasy fanamarinana (CIP) io, izay tokony ho tapitra tamin' ny 17 Avrily 2025. Voalaza fa nisy nanao hosoka ilay taratasy fanamarinana mba hanitarana ny fe-potoana mampanan-kery azy hatramin' ny 12 Jolay 2025<ref name=":5" />.
=== Fahatongavana tany Iràna ===
Tamin' ny 15 Jolay 2025 dia niala avy any [[Siem Reap]] ([[Kambôdia|Kambôja]]) nankany Iràna ireo fiaramanidina dimy ireo, na dia efa lany andro na sandoka aza ny antontan-taratasy momba azy ireo<ref name=":5" /><ref name=":6" />. Nigadona tao [[Chabahar]] ny roa, tao [[Zahedan]] ny roa, ary tao [[Mashhad]] ny iray. Tamin' ny fahatongavan' izy ireo dia nesorina ny marika malagasy rehetra. Toa nafenina mihitsy aza ny fiaramanidina telo<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" />.
=== Mpividy fiaramanidina ===
Heverin' ny maro fa ireo [[Boeing 777|Boeing 777-200ER]] dimy ireo dia nampidirina tao amin' ny andiam-piaramanidin' ny [[Mahan Air]] (''[[:fr:Mahan_Airlines|fr]]''), zotram-piaramanidina iraniana tsy miankina, izay nosazian' i [[Etazonia]] nanomboka tamin' ny taona 2011<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref><small>"[https://en.mehrnews.com/news/234851/Iran-acquires-five-giant-Boeing-planes-despite-sanctions? Iran acquires five giant Boeing planes despite sanctions] {{Wayback|url=https://en.mehrnews.com/news/234851/Iran-acquires-five-giant-Boeing-planes-despite-sanctions |date=20250802031224 }}", ''en.mehrnews.com''</small></ref>.
Ity fividianana ity angamba no fisehoana voalohan' ny Boeing 777 ao amin' ny andiam-piaramanidina sivily iraniana taorian' ny fanombohan' ny fanasaziana an-taonany maro izay nanakana ny [[Iràna|Iran Air]] sy ny orinasa hafa (''[[:fr:Iran_Air|fr]]'') tsy hahazo fiaramanidina toy izany<ref><small>"[https://www.airdatanews.com/iran-again-circumvents-sanctions-to-illegally-receive-five-boeing-777-200s/ Iran Again Circumvents Sanctions to Illegally Receive Five Boeing 777-200s]", ''www.airdatanews.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.travelandtourworld.com/news/article/boeing-777s-now-join-irans-fleet-a-boost-to-tourism-and-air-travel-access-amid-restrictions/ Boeing 777s now join Iran’s Fleet: A Boost to Tourism and Air Travel Access Amid Restrictions]", ''www.travelandtourworld.com''</small></ref>.
== Ny orinasa UDAAN Aviation ==
=== Mpandray anjara ao amin' ilay raharaha ===
Nametraka fangatahana tany amin' ny ACM ny UDAAN Aviation mba hanoratra anarana vonjimaika ny fiaramanidina [[Boeing 777]] miisa dimy, mba hahazoan' izy ireo misidina mankany amin' ny toeram-pikojakojana fiaramanidina any [[Kenià]]. Azo tamin' ny 17 Janoary 2025 ny antontan-taratasy fanamarinana vonjimaika momba izany<ref name=":8"><small>"[https://african-aviation-news.com/2025/08/01/madagascar%e2%80%91registered-udaan-used-as-front-for-iran-to-acquire-five-boeing-777s/ Madagascar‑Registered UDAAN Used as Front for Iran to Acquire Five Boeing 777s]", ''african-aviation-news.com''</small></ref><ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/aviation-civile-demande-dimmatriculation-de-5-boeing-777-refusee-par-lacm/#:~:text=La%20d%C3%A9marche%20entam%C3%A9e%20par%20la,de%205%20Boeing%20777%2D212. Aviation civile : Demande d’immatriculation de 5 Boeing 777 refusée par l’ACM] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/aviation-civile-demande-dimmatriculation-de-5-boeing-777-refusee-par-lacm/#:~:text=La%20d%C3%A9marche%20entam%C3%A9e%20par%20la,de%205%20Boeing%20777%2D212. |date=20250804192607 }}", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref><ref name=":9"><small>"[https://actu.orange.mg/madagascar-reagit-a-laffaire-des-cinq-avions-qui-seraient-lies-a-liran/ Madagascar réagit à l'affaire des cinq avions qui seraient liés ç l'Iran] {{Wayback|url=https://actu.orange.mg/madagascar-reagit-a-laffaire-des-cinq-avions-qui-seraient-lies-a-liran/ |date=20251212060450 }}", ''actu.orange.mg''</small></ref>.
=== Ny mombamomba azy ===
Ny UDAAN Aviation dia voalaza amin' ny fomba ôfisialy fa orinasa manana ny foibeny any [[India]], nefa misoratra eto [[Madagasikara]] amin' ny anarana hoe ''Udaan Potentials Ltd'', ao amin' ny Rejistra momba ny varotra sy ny orinasa (frantsay: ''Registre du commerce et des sociétés'' na RCS) ao [[Antananarivo]] tamin' ny taona 2023, ao Analamahitsy [[Antananarivo]] ny foiben-toerany<ref name=":7" /><ref name=":10"><small>"[https://www.koolsaina.com/madagascar-au-coeur-manoeuvre-iranienne-pour-contourner-embargo/ Madagascar au cœur d'une manœuvre iranienne pour contourber l'embargo]", ''www.koolsaina.com''</small></ref>. Ny asa nambaran' ity orinasa izay tsy manana renivola afa-tsy 2 tapitrisa Ariary ity, dia ireto: fanafarana sy fanondranana vokatra avy amin' ny fambolena ([[voamadinika]], [[voanjo]], [[antsingeny]], [[zava-manitra]] fanao amin' ny sakafo, sns.), tolotra amin' ny fitaterana ana habakabaka, fikojakojana (anglisy: ''Maintenance, Repair and Overhaul'' na ''MRO''), ary fanofanana mpanamory fiaramanidina, nefa tsy manana traikefa na fotodrafitrasa voaporofo fisiana eo amin' ny sehatry ny fiaramanidina<ref name=":7" /><ref name=":9" /><ref name=":10" />. Fampahalalam-baovao maro no nanamarika fa ny Udaan Potentials Ltd dia toa orinasa fanakonan-javatra natsangana manokana hanamora ny famindrana fiaramanidina, nefa tsy misy asa momba ny fiaramanidina fantatra na mpiasa mahafeno fepetra hisahana izany ny ao aminy<ref name=":8" /><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/07/aviation-lacm-denonce-le-detournement.html? Aviation - L’ACM dénonce le détournement d’un document officiel]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref name=":11"><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-Boeing-777-l-Etat.html? Affaire des cinq Boeing 777 : l’État porte plainte pour atteinte à la sûreté de l’Etat]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref>.
== Vokany ==
=== Olona voarohirohy ===
Nisy ny fitoriana ny UDAAN Aviation napetraka momba ny hosoka sy ny fampiasana hosoka ary koa ny fanohintohinana ny fiarovam-panjakana. Olona roa no nokarohina fa tompon' antoka tamin' ilay fisolokiana bevava tamin' ny alalan' ilay orinasa: i Khushwinder Singh ([[Indiana (vahoaka)|Indiana]]) sy i Heriniaina Rijasoa Andriamananarivo ([[Malagasy (vahoaka)|Malagasy]])<ref><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-Boeing-777-l-Etat.html? Affaire Boeing 777-200 - Les deux promoteurs recherchés arrêtés]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref><ref name=":11" />.
Nanambara i Richard Ravalomanana, filohan' ny [[Antenimierandoholona (Madagasikara)|Antenimieran-doholona]], fa mpanolo-tsaina an-tsitrapo tao aminy i Khushwinder Singh<ref><small>"[https://newsmada.com/2025/07/31/avis-de-recherche-richard-ravalomanana-nie-tout-lien-avec-singh-khushwinder/ Avis de recherche: Richard Ravalomanana nie tout lien avec Singh Khushwinder]", ''newsmada.com''</small></ref><ref><small>"[https://midi-madagasikara.mg/zaza-ramandimbiarison-le-president-du-senat-doit-demissionner/ Zaza Ramandimbiarison : Le président du Sénat doit démissionner] {{Wayback|url=https://midi-madagasikara.mg/zaza-ramandimbiarison-le-president-du-senat-doit-demissionner/ |date=20250802045107 }}", ''midi-madagasikara.mg''</small></ref>. Niampanga ny filohan' ny Antenimieran-doholona ho mandefitra amin' ny fisian' ny mpandraharaha tsy manan-tahotra na henatra ho anisan' ny olona manodidina azy ny mpitsikera<ref><small>"[https://lgdi-madagascar.com/2025/08/02/politique/richard-ravalomanana-le-president-du-senat-qui-a-ouvert-les-portes-de-la-republique-a-un-affairiste-sans-scrupule-il-doit-demissionner/ Richard Ravalomanana : le président du Sénat qui a ouvert les portes de la République à un affairiste sans scrupule]", ''gdi-madagascar.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.madagascar-tribune.com/Affaires-Ambohimalaza-et-Boeing.html Affaires Ambohimalaza et Boeing 777 : un tournant dans l’espace public]", ''www.madagascar-tribune.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.tiatanindrazana.mg/politique/fampidirana-olona-tsivalahara-maty-hasina-ny-andrim-panjakana-miala-ravalomanana-64432.php Fampidirana olona tsivalahara - Maty hasina ny andrim-panjakana, miala Ravalomanana !]", ''www.tiatanindrazana.mg''</small></ref>. Tamin' ny voalohany ny filohan' ny Antenimieran-doholona dia nandà ny fahafantarany an' ilay olona, ka niteraka olana momba ny fahatokisana an' io andrim-panjakana io izany<ref><small>"[https://www.tiatanindrazana.mg/politique/nilaza-fa-tsy-mahalala-ani-singh-khushwinder-nijabaka-koa-ny-filohanny-antenimierandoholona-64414.php Nilaza fa tsy mahalala an’i Singh Khushiwinder - Nijabaka koa ny Filohan’ny Antenimierandoholona…]", ''www.tiatanindrazana.''mg</small></ref><ref><small>"[https://www.madagate.org/madagascar-informations-politiques/a-la-une/8408-2025-08-03-15-09-54.html Madagasikara. Raharaha Boeing 777-200 ER miisa 5 : fifampiraharahan'ny adala na «Marché de dupes» amina resaka manidin-tsidina tokoa] {{Wayback|url=https://www.madagate.org/madagascar-informations-politiques/a-la-une/8408-2025-08-03-15-09-54.html |date=20250803213302 }}", ''www.madagate.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=p1usblegPLA Des preuves montrent que le général Ravalomanana ment — Boeing 777]"</small></ref>.
=== Fanesorana tompon' andraiki-panjakana ===
I [[Valéry Ramonjavelo]], minisitry ny Fitaterana sy Famantarana ny Toetrandro, dia nesorina tamin' ny toerany tamin' ny alalan' ny [[didim-panjakana]] satria voalaza fa nampiditra ny fitondrana malagasy tamin' ny raharaha iraisam-pirenena momba ny fiaramanidina tsy nisy fiaraha-miasa tamin' ny tompon' andraikitra ambony (filoham-pirenena sy praiminisitra). Voatendry hisahana vonjimaika an' ilay ministera ny praiminisitra [[Christian Ntsay]]<ref name=":13"><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/07/affaire-immatriculations-davions-valery.html? Affaire immatriculation d'avions - Valery Ramonjavelo évincé du gouvernement]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/07/ministere-des-transports-et-de-la.html? Ministère des transports et de la météorologie - Passation dans une ambiance lourde]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://fr.allafrica.com/stories/202507300342.html? Madagascar: Affaire « 5 boeing 777 » - Valery Ramonjavelo limogé, conseil des ministres spécial annulé]", ''fr.allafrica.com''</small></ref><ref><small>"[https://actu.orange.mg/les-membres-du-gouvernement-rappeles-a-lordre-suite-a-laffaire-des-boeing/ Les membres du gouvernement rappeles à l'ordre suite à l'affaire des Boeing] {{Wayback|url=https://actu.orange.mg/les-membres-du-gouvernement-rappeles-a-lordre-suite-a-laffaire-des-boeing/ |date=20250809183307 }}", ''actu.orange.mg''</small></ref>. Nanazava i Valéry Ramonjavelo taoriana kelin' ny fotoana nipoahan' ilay raharaha sy talohan' ny nanesorana azy fa izy mihitsy no nankato ny fandefasana teknisiana (avy ao amin' ny ACM) tany [[Repoblika Entim-Bahoakan' i Sina|Sina]] mba hijery ny mombamomba ireo fiaramanidina ireo alohan' ny handefasana azy ireo any [[Kenià]] mba hokojakojaina<ref name=":13" /><ref><small>"[https://www.youtube.com/watch?v=eJcbuw_tN3U&t=72s Point de presse de Valérie Ramonjavelo, Ministre des transports et de la météorologie]", ''2424mg'' (29 Jolay 2025)</small></ref><ref><small>"[https://www.agenceecofin.com/actualites/0108-130591-madagascar-deux-suspects-arretes-et-un-ministre-limoge-dans-l-affaire-des-boeing-777-retrouves-en-iran Madagascar : deux suspects arrêtés et un ministre limogé dans l’affaire des Boeing 777 retrouvés en Iran]", ''www.agenceecofin.com''</small></ref>.
=== Fahatongavan' ny FBI ===
Tonga eto [[Madagasikara]] ny mpanao famotorana avy amin' ny [[Federal Bureau of Investigation]] (FBI) (''[[:fr:Federal_Bureau_of_Investigation|fr]]'') handray anjara amin' ny fanadihadiana mahakasika ity raharaha momba ny antontan-taratasy sy fiaramanidina nentina ho any [[Iràna]] ity<ref><small>"[https://laverite.mg/politique/item/24872-affaire-des-boeing-777-des-agents-du-fbi-sur-le-sol-malgache.html Affaire des Boeing 777 - Des agents du FBI sur le sol malgache] {{Wayback|url=https://laverite.mg/politique/item/24872-affaire-des-boeing-777-des-agents-du-fbi-sur-le-sol-malgache.html |date=20250805164339 }}", ''laverite.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.lexpress.mg/2025/08/affaire-des-boeing-777-la-piste.html Affaire des BOEING 777 - La piste internationale au cœur de l’enquête]", ''www.lexpress.mg''</small></ref><ref><small>"[https://www.freenews.mg/raharaha-boeing-777-efa-eto-madagasikara-ny-fbi-hanadihady-hoy-ny-praiminisitra/ Raharaha Boeing 777: Eta eto Madagasikara ny FBI hanadihady, hoy ny Piraininisitra]", ''www.freenews.mg''</small></ref>.
== Ny olana ilam-panazavana ==
=== Tsy nandalo taty Madagasikara akory ny fiaramanidina dimy ===
Ny fiaramanidina [[Boeing 777]] dimy misoratra anarana vonjimaika sy mitondra ny sainam-pirenena malagasy dia tsy niditra teto [[Madagasikara]] mihitsy nandritra ny telo volana nampanan-kery ny antontan-taratasy momba izany, nefa tsy nisy taitra ny tompon' andraikitra malagasy. Io fifohazan' ny fitondrana malagasy amin' ny torimasony tampoka io, taorian' ny fipoahan' ilay raharana ka lasa fanta-bahoaka, dia mampametra-panontaniana ny maro<ref><small>"[https://le-bon-reflex.blogspot.com/2025/07/rebondissement-affaire-boeing-777-une.html? Rebondissement - Affaire Boeing 777 : une affaire de faux papiers qui sent l’écran de fumée à Madagascar]", ''le-bon-reflex.blogspot.com''</small></ref><ref><small>"[https://www.koolsaina.com/madagascar-au-coeur-manoeuvre-iranienne-pour-contourner-embargo/ Madagascar au cœur d'une manouvre iranienne pour contourner l'embargo]", ''www.koolsaina.com''</small></ref>.
=== Fanitsakitsahana ny fanasazian' i Etazonia an' i Iràna ===
Ny [[Boeing 777]] dimy izay nafindra any [[Iràna]], na dia eo aza ny ankivy nataon' i [[Etazonia]] amin' io firenena io, dia manohintohina ny fahombiazan' ny fitsipika momba ny fanondranana entana saro-pady ary mety hanosika an' i [[Washington]] hametraka sazy faharoa na hametra ny fanampiana sy ny fifanarahana ara-barotra miaraka amin' i [[Madagasikara]]<ref name=":5" /><ref name=":12"><small>"[https://gateofafrica.com/blog/madagascar-impliquee-dans-la-vente-davions-a-liran-5-boeing-777-200er-livres-malgre-les-sanctions-internationales Madagascar impliquée dans la vente d’avions à l’Iran : 5 Boeing 777-200ER livrés malgré les sanctions internationales]", ''gateofafrica.com''</small></ref>.
=== Lesoka lehibe eo amin' ny fanaraha-maso ny fifamoivoizana ana habakabaka ===
Ity tranga ity dia manasongadina lesoka lehibe amin' ny rafitra mifehy ny [[fiaramanidina]] maneran-tany. Ny fampiasana ny sainam-pirenena malagasy mba hialana amin' ny ankivy dia manimba ny fitokisana iraisam-pirenena, ka manome ohatra mampidi-doza ho an' ny tambajotra hafa mitady hanao toy izany koa<ref name=":12" /><ref><small>"[https://le-bon-reflex.blogspot.com/2025/07/liran-defie-nouveau-les-sanctions-des.html? L'Iran défie à nouveau les sanctions : des Boeing 777 détournés via Madagascar attisent les tensions mondiales]", ''le-bon-reflex.blogspot.com''</small></ref>.
== Fanononana an' i Mamy Ravatomanga ==
Taorian' ny fandosirany niaraka amin' ny praiministra [[Ntsay Christian]] tany [[Maorisy]] tamin' ny 12 Oktobra 2025, rehefa naka ny fitondrana ny miaramila avy ao amin' ny [[CAPSAT]], dia voatonona ao anatin' ny antontan-taratasy ôfisialy azon' ny [[Agence France-Presse]] (AFP), miaraka amin' i [[Valery Ramonjavelo]] sy ny tale jeneralin' ny [[Aviation civile de Madagascar]], ho anisan' ny voarohirohy tamin' ity raharaha ity, i [[Mamy Ravatomanga]]<ref><small>"[https://lexpress.mu/s/reouverture-du-dossier-de-la-vente-des-boeing-a-liran-encore-des-ramifications-mauriciennes-550731 Réouverture du dossier de la vente des Boeing à l’Iran : encore des ramifications mauriciennes]", ''L’Express (Île Maurice)'', 23 octobre 2025</small></ref><ref><small>"[https://www.africaradio.com/actualite-111625-madagascar-mamy-ravatomanga-milliardaire-en-fuite-au-coeur-du-scandale-des-boeing-777-transferes-a-l-iran Madagascar : Mamy Ravatomanga, milliardaire en fuite, au cœur du scandale des Boeing 777 transférés à l’Iran]", ''Africa Radio'', 19 octobre 2025 (consulté le 23 octobre 2025)</small></ref>. Misy amin' ny olona voatazona am-ponja ny nilaza fa izy no atidoha nikotrika io raharaha io, ankoatra an' i Valéry Ramonjavelo (minisitry ny Fitaterana teo aloha) sy ny tale jeneralin' ny Aviation civile de Madagascar (ACM), ny kôlônely [[Gervais Damasy]].
== Raha te hanampy fanovozan-kevitra ==
* '''Vidéo'''
** "[https://www.youtube.com/watch?v=cxI9pl7Whck Valéry Ramonjavelo - Directeur des Ressources Humaines de la STAR x SAYNA]", ''SAYNA'' (23 Jolay 2018)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=Kht_92szXtk Valéry Ramonjavelo: Madagascar Airlines commence à retrouver la confiance de ses partenaires]", ''2424mg'' (8 Avrily 2025)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=nLHKAosx8jg Message de Son Excellence Dr Ramonjavelo Manambahoaka Valéry - FOJAEB 2025 Madagascar]", ''Blue Eco Africa TV'' (01 Mey 2025)
** "[https://www.youtube.com/shorts/Kht_92szXtk Valéry Ramonjavelo : Madagascar Airlines commence à retrouver la confiance de ses partenaires]", ''2424mg'' (29 Jolay 2025)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=eJcbuw_tN3U&t=72s Point de presse de Valérie Ramonjavelo, Ministre des transports et de la météorologie]", ''2424mg'' (29 Jolay 2025)
** "[https://www.youtube.com/watch?v=IoIUYxblQSw Nivoaka ny marina ! Efa tany Iran i Augustin Andriamananoro]", ''ROATELO3''.
** "[https://www.youtube.com/watch?v=p1usblegPLA Des preuves montrent que le général Ravalomanana ment — Boeing 777]"
** "[https://www.youtube.com/watch?v=zbngv4wv9ws Valan-dresaka nataon' i Richard Ravalomanana tany ivelany]",
* '''Lalàna'''
** "[https://ofac.treasury.gov/sanctions-programs-and-country-information Sanctions Programs and Country Informatio]" (jereo manokana "[https://ofac.treasury.gov/sanctions-programs-and-country-information/iran-sanctions Iran Sanctions]"), ''Office of Foreign Assets Control (OFAC), U.S. Department of the Treasury'',
** [https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/loi-n2015-006-du-12-fevrier-2015-modifiant-et-completant-certaines-dispositions-de-la-loi-n2012-011-du-13-aout-2012-portant-code-malagasy-de-laviation-civile/ La loi n° 2012‑011 du 13 août 2012, modifiée par la loi n° 2015‑006 du 12 février 2015], ''Lexxika''.
** [https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/decret-n2013-710-du-17-septembre-2013-modifiant-et-completant-certaines-dispositions-du-decret-n2008-187-du-15-fevrier-2008-portant-organisation-de-ladministration-de-laviation-civile/ Décret n°2013-710 du 17 Septembre 2013 Modifiant et complétant certaines dispositions du Décret n°2008-187 du 15 février 2008 portant organisation de l’Administration de l’aviation civile et fixant les attributions des structures qui la composent]., ''Lexxika''
** [https://jwf-legal2.fr.gd/Lois-164.htm? Loi n° 99-031 Relative à l’aviation civile de la République de Madagascar], ''Ma-page.fr''
** [https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/c6b9c6af84af2fb9f45ed0ce9a37c413.pdf Loi N° 2018-043 du 13 Février 2019 sur la lutte contre le blanchiment de capitaux et le financement du terrorisme] {{Wayback|url=https://www.dcn-pac.mg/uploads/loi/c6b9c6af84af2fb9f45ed0ce9a37c413.pdf |date=20250325062515 }}, ''www.dcn-pac.mg''
** [https://textes.lexxika.com/lois-malagasy/decret-n2016-1233-du-04-octobre-2016-instituant-des-sanctions-administratives-pour-les-manquements-aux-disposition-legislatives-et-reglementaires-en-matiere-daviation-civile/ Décret n°2016-1233 du 04 Octobre 2016 Instituant des sanctions administratives pour les manquements aux disposition législatives et réglementaires en matière d’aviation civile], ''Lexxika''
* '''Lahatsoratra hafa'''
** “[https://www.ch-aviation.com/news/156507-iran-imports-five-b777s-via-purported-malagasy-start-up Iran imports five B777s via purported Malagasy start-up]”, ''ch-aviation'' (28–29 Jolay 2025).
** “[https://www.meforum.org/mef-observer/irans-mahan-air-defies-sanctions-acquires-u-s-built-boeing-777s Iran’s Mahan Air defies sanctions, acquires U.S.-built Boeing 777s]”, ''Middle East Forum Observer'' (29 Jolay 2025).
** “[https://www.intellinews.com/iran-acquires-boeing-jets-through-madagascar-paper-trail-amid-sanctions-393474 Iran acquires Boeing jets through Madagascar paper trail amid sanctions]”, ''IntelliNews'' (29 Jolay 2025).
** "[https://www.madagascar-tribune.com/Affaire-des-cinq-aeronefs-l-Avion.html Affaire des cinq aéronefs : l’aviation civile s’explique]", ''Madagascar Tribune'' (26 Jolay 2025)
** "[https://www.studiosifaka.org/articles/actualites/item/8296-avions-5r-en-iran-la-maladresse-qui-pourrait-couter-cher-a-madagascar.html Avions 5R en Iran : la maladresse qui pourrait coûter cher à Madagascar]", ''Studio Sifaka'' (29 Jolay 2025).
** "[https://www.ch-aviation.com/news/158572-irans-sanctions-busting-the-curious-case-of-the-five-777s Iran's Sanctions Busting: The Curious Case of the Five 777s]", ''Ch-aviation.''
** "[https://www.agenceecofin.com/transport/2007-111585-cinq-boeing-vendus-a-liran-madagascar-au-coeur-dun-scandale Cinq Boeing vendus à l’Iran : Madagascar au cœur d’un scandale]", ''Agence Ecofin.''
** "[https://www.newsmada.com/2025/07/21/transfert-des-5-boeing-777-une-affaire-de-gros-sous-a-demanteler/ Transfert des 5 Boeing 777 : Une affaire de gros sous à démanteler]", ''Newsmada''
** "[https://www.youtube.com/watch?v=bCM1Sd9Usy0 Fanazavana avy amina pilote iray momba ilay avion tratra tany Iran nampidi-kizo an' i Madagasikara]", ''Maso Madagascar TV''.
== Jereo koa ==
* [[Kolikoly eto Madagasikara]]
** [[Raharaha Volamena nivadika Vy]]
** [[Raharaha Volamena 73 kilao]] (tao Afrika Atsimo)
** [[Raharaha Volamena 49 kilao]] (tatsy Kômôro)
** [[Raharaha Ecran plat]]
** [[Raharaha Bobon sucette]]
** [[Raharaha Gemfields]]
** [[Fifanarahana miafina momba ny Predator]]
* Samihafa
** [[Fikambanan'ny Mpampiasa Sidina ana Habakabaka Sivily Iraisam-Pirenena|Fikambanan' ny Mpampiasa Sidina ana Habakabaka Sivily Iraisam-Pirenena]]
** [[Fifanarahana tany Chicago]] ([[:en:Convention_on_International_Civil_Aviation|en]])
** [[Fifanarahana tany Varsovia]] ([[:en:Warsaw_Convention|en]])
** [[Mamy Ravatomanga]]
== Lo harano sy fanamarihana ==
[[Sokajy:Boeing]]
[[Sokajy:Fiaramanidina]]
o0wobz3o5f0107hhxpwqgzwbug3zadg
Wikipedia:Efemerida/8 Oktobra
4
298705
1151710
1133954
2026-10-06T08:07:38Z
JianJi
36396
1151710
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[8 Oktobra|8 oktobra]]''':
* '''[[1600]]''' - Nataon'ny tao [[San-Marîno|San Marino]], firenena iray ao [[Eorôpa Atsimo|Eoropa Atsimo]], an-tsoratra ny Lalampanorenana mametraka azy ho repoblika manana lalàmpanorenana tranainy indrindra eto an-tany.
o3helgkr79lwskobrakwbdn630w6eaf
1151712
1151710
2026-10-06T08:14:44Z
JianJi
36396
1151712
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[8 Oktobra|8 oktobra]]''':
* '''[[1600]]''' - Nataon'ny tao [[San-Marîno|San Marino]], firenena iray ao [[Eorôpa Atsimo|Eoropa Atsimo]], an-tsoratra ny Lalampanorenana mametraka azy ho repoblika manana lalàmpanorenana tranainy indrindra eto an-tany.
* '''[[1967]]''' - Voasambotra tao La Higuera, [[Bôlivia|Bolivia]], i [[Che Guevara]], mpitarika ady anaty akata (guerrilla) sady Marksista avy any [[Amerika Latina]], ary novonoina tamin'ny alalan'ny fitifirana ny ampitso.
173vg438sfmqe8zvg8l1umrd3hni9u5
1151713
1151712
2026-10-06T08:22:16Z
JianJi
36396
1151713
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[8 Oktobra|8 oktobra]]''':
* '''[[1600]]''' - Nataon'ny tao [[San-Marîno|San Marino]], firenena iray ao [[Eorôpa Atsimo|Eoropa Atsimo]], an-tsoratra ny Lalampanorenana mametraka azy ho repoblika manana lalàmpanorenana tranainy indrindra eto an-tany.
* '''[[1967]]''' - Voasambotra tao La Higuera, [[Bôlivia|Bolivia]], i [[Che Guevara]], mpitarika ady anaty akata (guerrilla) sady Marksista avy any [[Amerika Latina]], ary novonoina tamin'ny alalan'ny fitifirana ny ampitso.
* '''[[1982]]''' - Noraràn'i [[Pôlônia|Pôlônina]] ny Solidarność sy ireo sendikà hafa.
6t2sp84t8qxlnzv3mshz2bc577hi4a5
1151715
1151713
2026-10-06T08:24:30Z
JianJi
36396
1151715
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[8 Oktobra|8 oktobra]]''':
[[File:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|thumb|Che Guevara]]
* '''[[1600]]''' - Nataon'ny tao [[San-Marîno|San Marino]], firenena iray ao [[Eorôpa Atsimo|Eoropa Atsimo]], an-tsoratra ny Lalampanorenana mametraka azy ho repoblika manana lalàmpanorenana tranainy indrindra eto an-tany.
* '''[[1967]]''' - Voasambotra tao La Higuera, [[Bôlivia|Bolivia]], i [[Che Guevara]], mpitarika ady anaty akata (guerrilla) sady Marksista avy any [[Amerika Latina]], ary novonoina tamin'ny alalan'ny fitifirana ny ampitso.
* '''[[1982]]''' - Noraràn'i [[Pôlônia|Pôlônina]] ny Solidarność sy ireo sendikà hafa.
74m58n7l1lvkpxfszal8q8awwisdrto
Leucaena leucocephala
0
299151
1151704
1135563
2026-10-06T06:20:36Z
Thelezifor
15140
Fampiasana
1151704
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Leucaena leucocephala boutons floraux.jpg|vignette|415x415px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny '''''Leucaena leucocephala''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Mimosoideae]]''. Hazo teratany any [[Meksika]] (tapany atsimo) sy [[Amerika Afovoany]] (tapany avaratra: [[Belizy]] sy [[Goatemala]]) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any [[Azia]] sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe '''bonaramantsina''' izy io amin' ny [[teny malagasy]].
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny ''Leucaena leucocephala'': atao [[fefy]], ampahavokarana ny tany, atao [[kitay]], akana [[tsiraka]], ary atao [[vilona]] ho an' ny [[biby fiompy]].
== Anarany hafa ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Leucaena leucocephala'' araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(13</small> <small>sepT 2016)</small>:
* ''Acacia frondosa'' Willd.
* ''Acacia leucocephala'' (Lamark) Link 1822
* ''Leucaena glabrata'' Rose 1897
* ''Leucaena glauca'' (L.) Benth. 1842
* ''Mimosa glauca'' ''sensu'' L.1763
* ''Mimosa leucocephala'' Lamark 1783
== Famariparitana ==
=== Habeny ===
[[Hazo madinika]] trôpikaly maniry haingana ny ''Leucaena leucocephala''. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
=== Ravina ===
[[Sary:Leucaena leucocephala Leucena białogłówkowa 2019-07-20 01.jpg|ankavia|vignette|284x284px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny rantsana tsirairay amin' ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[tangozan-dravina]] 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra [[Zana-pelana|zanapelana]] 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
=== Voniny ===
[[Sary:Leucaena leucocephala.jpg|vignette|286x286px|''Leucaena leucocephala'']]
Mamony amin' ny faran' ny [[lohataona]] ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny ''Leucaena leucocephala'' ary mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
=== Voa ===
[[Sary:Leucaena leucocephala jda.jpg|ankavia|vignette|300x300px|Pepan' ny ''Leucaena leucocephala'']]
[[Sary:Leucaena leucocephala00.jpg|vignette|Pepany sy vihim-boany]]
[[Pepa]] lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny ''Leucaena leucocephala''. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
== Fambolena ==
Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny ''Leucaena leucocephala'', ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny [[Haintany|hain-tany]]. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly izy io. Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny [[bibikely]] eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]] noho ny fanafihan' ny [[Zavamananaina mpanimba|bibikely]] [[Zavamananaina mpanimba|mpanimba]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Psyllidae]]''.
== Fampiasana ==
Fakàn' ny [[Tantely (bibikely)|tantely]] maminy ny ''Leucaena leucocephala''. Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany koa izy: atao kitay na fefy, atao sakafo ho an' ny biby fiompy (tsy manapoizina ny mimôzinina ao aminy ho an' ny biby fiompy). Ampiasaina ho legioma (hanina tsy nahandroina na masaka) ny zanany tanora. Amokarana biômasy koa izy io noho ny raviny tena vokatra izay milanja 2 000 ka hatramin' ny 20 000 kg/ha/taona raha maina, ary ahazoana hazo 30 ka hatramin' ny 40 m³/taona eo any amin' ny faritra manana toetany tsara aminy.
Mahomby indrindra amin' ny famikirana ny azôta koa izy io: 500 kg/ha/taona. Noho izany dia ilaina izy io amin' ny fanaovana [[zezika maitso]], sy ahazoana alokaloka ho an' ny fambolena sy iadiana amin' ny [[fikao-tany]]. Ampiasaina amin' ny fanaovana vakana any [[Antilia]] ny vihim-boany maina ary ampiasaina amin' ny fitsaboana any [[Amerika Latina]] ny faritra samihafa eny aminy.
Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy isan-karazany.
== Zavamaniry manafika ==
[[Sary:Leucaena leucocephala forêt.jpg|vignette|367x367px|Alam-bonaramantsina ]]
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny ''Leucaena leucocephala'' izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra.
Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io. Nampidirina tany [[Nouvelle-Calédonie]] tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza.
Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia alelôpatika koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa.
== Fampiasana ==
Karazana zavamaniry azo ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny ''Leucaena leucocephala'': ampiasaina indrindra izy io ho sakafom-biby, amin' ny fanorenana, amin' ny fanatsarana ny kalitaon' ny tany, ho sakafon' olombelona ary amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]].
=== Sakafom-biby ===
Hazo natao ho sakafo ho an' ny biby indrindra izy io: ny raviny sy ny rantsany tanora, izay be prôteina, dia hanin' ny [[omby]], ny [[ondry]], ny [[osy]], ary ny biby hafa. Mahatanty tsara ny fanapahana sy ny fihinan' ny biby azy ilay zavamaniry, ary afaka manome sakafo ho an' ny biby mandritra ny vanim-potoana maina.
=== Fandrehitra ===
Ampiasaina ho kitay sy saribao ny hazo avy aminy.
=== Taozavatra ===
Azo anaovana zavatra madinika, fanaka, sy paty hanaovana taratasy koa io zavamaniry io.
=== Fambolena sy tontolo iainana ===
Noho ny fahafahany manangona azôta avy amin' ny rivotra dia ampiasaina ho [[zezika maitso]] izy io, ary koa amin' ny fambolena mifangaro amin' ny hazo sy hanatsarana ny kalitaon' ny tany. Azo ambolena ho fefy koa izy mba hisorohana ny [[fikao-tany]], hanomezana alokaloka, na ho fanohanana ny karazam-boly sasany, indrindra fa ny [[dipoavatra]] sy ny [[Vanila|lavanila]].
=== Sakafon' olombelona ===
Any amin' ny faritra trôpikaly maro dia atao legioma ny ravina tanora, ny tsimoka, ny pepa, ary ny vihim-voany. Azo ampiasaina ho solon-kafe koa ireo vihim-boa ireo.
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Misy filazana momba ny fampiasana azy amin' ny lafiny fitsaboana isan-karazany, indrindra amin' ny fampiasana ny vihim-boany hiadiana amin' ny kankan-tsinay sy ny fampiasana ny raviny amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sasany. Na izany aza, tsy porofon' ny fahombiazany ara-pitsaboana ireo fampiasana ireo.
Ny gggg dia misy mimôzinina izay akora misy poizina izay mety hiteraka olana ara-pahasalamana ho an' ny biby sasany ny mimôzinina raha miangona ao amin' ny vatany. Ka noho izany dia tsy maintsy ampiasaina amim-pitandremana ny fanomezana azy ho sakafom-biby.
== Jereo koa ==
* ''[[Leucaena]]''
* Bonara (''[[Albizia lebbeck]]'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
di363eq5d77qoew9fo23o7jpcjgon4v
1151705
1151704
2026-10-06T06:51:55Z
Thelezifor
15140
Loharano
1151705
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Leucaena leucocephala boutons floraux.jpg|vignette|415x415px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny '''''Leucaena leucocephala''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Mimosoideae]]''. Hazo teratany any [[Meksika]] (tapany atsimo) sy [[Amerika Afovoany]] (tapany avaratra: [[Belizy]] sy [[Goatemala]]) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any [[Azia]] sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe '''bonaramantsina''' izy io amin' ny [[teny malagasy]].
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny ''Leucaena leucocephala'': atao [[fefy]], ampahavokarana ny tany, atao [[kitay]], akana [[tsiraka]], ary atao [[vilona]] ho an' ny [[biby fiompy]].
== Anarany hafa ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Leucaena leucocephala'' araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(13</small> <small>sepT 2016)</small>:
* ''Acacia frondosa'' Willd.
* ''Acacia leucocephala'' (Lamark) Link 1822
* ''Leucaena glabrata'' Rose 1897
* ''Leucaena glauca'' (L.) Benth. 1842
* ''Mimosa glauca'' ''sensu'' L.1763
* ''Mimosa leucocephala'' Lamark 1783
== Famariparitana ==
=== Habeny ===
[[Hazo madinika]] trôpikaly maniry haingana ny ''Leucaena leucocephala''. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
=== Ravina ===
[[Sary:Leucaena leucocephala Leucena białogłówkowa 2019-07-20 01.jpg|ankavia|vignette|284x284px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny rantsana tsirairay amin' ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[tangozan-dravina]] 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra [[Zana-pelana|zanapelana]] 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
=== Voniny ===
[[Sary:Leucaena leucocephala.jpg|vignette|286x286px|''Leucaena leucocephala'']]
Mamony amin' ny faran' ny [[lohataona]] ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny ''Leucaena leucocephala'' ary mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
=== Voa ===
[[Sary:Leucaena leucocephala jda.jpg|ankavia|vignette|300x300px|Pepan' ny ''Leucaena leucocephala'']]
[[Sary:Leucaena leucocephala00.jpg|vignette|Pepany sy vihim-boany]]
[[Pepa]] lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny ''Leucaena leucocephala''. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
== Fambolena ==
Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny ''Leucaena leucocephala'', ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny [[Haintany|hain-tany]]. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly izy io. Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny [[bibikely]] eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]] noho ny fanafihan' ny [[Zavamananaina mpanimba|bibikely]] [[Zavamananaina mpanimba|mpanimba]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Psyllidae]]''.
== Fampiasana ==
Fakàn' ny [[Tantely (bibikely)|tantely]] maminy ny ''Leucaena leucocephala''. Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany koa izy: atao kitay na fefy, atao sakafo ho an' ny biby fiompy (tsy manapoizina ny mimôzinina ao aminy ho an' ny biby fiompy). Ampiasaina ho legioma (hanina tsy nahandroina na masaka) ny zanany tanora. Amokarana biômasy koa izy io noho ny raviny tena vokatra izay milanja 2 000 ka hatramin' ny 20 000 kg/ha/taona raha maina, ary ahazoana hazo 30 ka hatramin' ny 40 m³/taona eo any amin' ny faritra manana toetany tsara aminy.
Mahomby indrindra amin' ny famikirana ny azôta koa izy io: 500 kg/ha/taona. Noho izany dia ilaina izy io amin' ny fanaovana [[zezika maitso]], sy ahazoana alokaloka ho an' ny fambolena sy iadiana amin' ny [[fikao-tany]]. Ampiasaina amin' ny fanaovana vakana any [[Antilia]] ny vihim-boany maina ary ampiasaina amin' ny fitsaboana any [[Amerika Latina]] ny faritra samihafa eny aminy.
Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy isan-karazany.
== Zavamaniry manafika ==
[[Sary:Leucaena leucocephala forêt.jpg|vignette|367x367px|Alam-bonaramantsina ]]
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny ''Leucaena leucocephala'' izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra.
Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io. Nampidirina tany [[Nouvelle-Calédonie]] tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza.
Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia alelôpatika koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa.
== Fampiasana ==
Karazana zavamaniry azo ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny ''Leucaena leucocephala'': ampiasaina indrindra izy io ho sakafom-biby, amin' ny fanorenana, amin' ny fanatsarana ny kalitaon' ny tany, ho sakafon' [[olombelona]] ary amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]<ref name=":1"><small>''"[https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 Leucaena leucocephala]'' [https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 (Lam.) de Wit]", ''powo.science.kew.org''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A331713-2/general-information ''Leucaena'' Benth.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>.
=== Sakafom-biby ===
Hazo natao ho sakafo ho an' ny biby indrindra izy io: ny raviny sy ny rantsany tanora, izay be prôteina, dia hanin' ny [[omby]], ny [[ondry]], ny [[osy]], ary ny biby hafa. Mahatanty tsara ny fanapahana sy ny fihinan' ny biby azy ilay zavamaniry, ary afaka manome sakafo ho an' ny biby mandritra ny vanim-potoana maina<ref name=":3"><small>"[https://www.feedipedia.org/node/282 ''Leucaena'' (''Leucaena leucocephala'')]", ''www.feedipedia.org''</small></ref>.
=== Fandrehitra ===
Ampiasaina ho [[kitay]] sy [[arina]] ny hazo avy aminy<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
=== Taozavatra ===
Azo anaovana zavatra madinika, fanaka, sy paty hanaovana taratasy koa io zavamaniry io<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
=== Fambolena sy tontolo iainana ===
Noho ny fahafahany manangona [[azôta]] avy amin' ny [[rivotra]] dia ampiasaina ho [[zezika maitso]] izy io, ary koa amin' ny fambolena mifangaro amin' ny hazo sy hanatsarana ny kalitaon' ny tany. Azo ambolena ho fefy koa izy mba hisorohana ny [[fikao-tany]], hanomezana alokaloka, na ho fanohanana ny karazam-boly sasany, indrindra fa ny [[dipoavatra]] sy ny [[Vanila|lavanila]]<ref name=":3" /><ref><small>"''[https://plantuse.plantnet.org/fr/Leucaena_leucocephala Leucaena leucocephala]''", ''plantuse.plantnet.org''</small></ref>.
=== Sakafon' olombelona ===
Any amin' ny faritra trôpikaly maro dia atao legioma ny ravina tanora, ny tsimoka, ny pepa, ary ny vihim-voany. Azo ampiasaina ho solon-kafe koa ireo vihim-boa ireo<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>''"[https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 Leucaena]'' [https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 ''leucocephala'' (Lam.) de Wit]", ''www.nparks.gov.sg''</small></ref>.
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Misy filazana momba ny fampiasana azy amin' ny lafiny fitsaboana isan-karazany, indrindra amin' ny fampiasana ny vihim-boany hiadiana amin' ny kankan-tsinay sy ny fampiasana ny raviny amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sasany. Na izany aza, tsy porofon' ny fahombiazany ara-pitsaboana ireo fampiasana ireo<ref name=":1" /><ref name=":4" />.
Ny gggg dia misy mimôzinina izay akora misy poizina izay mety hiteraka olana ara-pahasalamana ho an' ny biby sasany ny mimôzinina raha miangona ao amin' ny vatany. Ka noho izany dia tsy maintsy ampiasaina amim-pitandremana ny fanomezana azy ho sakafom-biby<ref name=":3" />.
== Jereo koa ==
* ''[[Leucaena]]''
* Bonara (''[[Albizia lebbeck]]'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
k3zo8htqysabhbb5xpkkcn9j2qk7st7
1151706
1151705
2026-10-06T07:16:40Z
Thelezifor
15140
Nandamina lahatsoratra
1151706
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Leucaena leucocephala boutons floraux.jpg|vignette|415x415px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny '''''Leucaena leucocephala''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Mimosoideae]]''. Hazo teratany any [[Meksika]] (tapany atsimo) sy [[Amerika Afovoany]] (tapany avaratra: [[Belizy]] sy [[Goatemala]]) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any [[Azia]] sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe '''bonaramantsina''' izy io amin' ny [[teny malagasy]].
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny ''Leucaena leucocephala'': atao [[fefy]], ampahavokarana ny tany, atao [[kitay]], akana [[tsiraka]], ary atao [[vilona]] ho an' ny [[biby fiompy]].
== Anarany hafa ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Leucaena leucocephala'' araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(13</small> <small>sepT 2016)</small>:
* ''Acacia frondosa'' Willd.
* ''Acacia leucocephala'' (Lamark) Link 1822
* ''Leucaena glabrata'' Rose 1897
* ''Leucaena glauca'' (L.) Benth. 1842
* ''Mimosa glauca'' ''sensu'' L.1763
* ''Mimosa leucocephala'' Lamark 1783
== Famariparitana ==
[[Sary:Leucaena leucocephala forêt.jpg|vignette|367x367px|Alam-bonaramantsina ]]
[[Hazo madinika]] trôpikaly maniry haingana ny ''Leucaena leucocephala''. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
=== Ravina ===
[[Sary:Leucaena leucocephala.jpg|vignette|286x286px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny rantsana tsirairay amin' ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[tangozan-dravina]] 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra [[Zana-pelana|zanapelana]] 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
=== Voniny ===
Mamony amin' ny faran' ny [[lohataona]] ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny ''Leucaena leucocephala'' ary mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
=== Voa ===
[[Sary:Leucaena leucocephala00.jpg|vignette|Pepany sy vihim-boany]]
[[Pepa]] lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny ''Leucaena leucocephala''. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
== Zavamaniry manafika ==
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny ''Leucaena leucocephala'' izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra.
Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io. Nampidirina tany [[Nouvelle-Calédonie]] tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza.
Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia alelôpatika koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa.
== Fampiasana ==
Karazana zavamaniry azo ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny ''Leucaena leucocephala'': ampiasaina indrindra izy io ho sakafom-biby, amin' ny fanorenana, amin' ny fanatsarana ny kalitaon' ny tany, ho sakafon' [[olombelona]] ary amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]<ref name=":1"><small>''"[https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 Leucaena leucocephala]'' [https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 (Lam.) de Wit]", ''powo.science.kew.org''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A331713-2/general-information ''Leucaena'' Benth.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy maro samihafa<ref><small>Gutteridge, Ross C., and H. Max Shelton. 1998. "Leucaena leucocephala - the Most Widely Used Forage Tree Legume", ''Forage Tree Legumes in Tropical Agriculture''. Tropical Grassland Society of Australia, Inc., 2.1 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.fao.org%2Fag%2FAGP%2FAGPC%2Fdoc%2FPublicat%2FGutt-shel%2Fx5556e06.htm Arsiva]]</small></ref>.
=== Sakafom-biby ===
[[Sary:Leucaena leucocephala Leucena białogłówkowa 2019-07-20 01.jpg|vignette|284x284px|''Leucaena leucocephala'']]
Hazo natao ho sakafo ho an' ny biby indrindra ny ''Leucaena leucocephala'': ny raviny sy ny rantsany tanora, izay be prôteina, dia hanin' ny [[omby]], ny [[ondry]], ny [[osy]], ary ny biby hafa. Mahatanty tsara ny fanapahana sy ny fihinan' ny biby azy ilay zavamaniry, ary afaka manome sakafo ho an' ny biby mandritra ny vanim-potoana maina<ref name=":3"><small>"[https://www.feedipedia.org/node/282 ''Leucaena'' (''Leucaena leucocephala'')]", ''www.feedipedia.org''</small></ref>.
=== Fandrehitra ===
Ampiasaina ho [[kitay]] sy [[arina]] ny hazo avy amin' ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
=== Taozavatra ===
Azo anaovana zavatra madinika, fanaka, sy paty hanaovana taratasy koa ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />. Any amin' ny [[Antilia|Vondro-nosy Antilia]] dia ampiasaina hanaovana vakana ny vihim-boany maina<ref><small>Michel Chauvet, "Leguminosae-Mimosoideae", ''Encyclopédie des plantes alimentaires'', Paris, Belin, 2018, 878 p. (<nowiki>ISBN 978-2-7011-5971-3</nowiki>)</small></ref>.
=== Fambolena sy tontolo iainana ===
Noho ny fahafahan' ny ''Leucaena leucocephala'' manangona [[azôta]] avy amin' ny [[rivotra]] dia ampiasaina ho [[zezika maitso]] izy io, ary koa amin' ny fambolena mifangaro amin' ny hazo sy hanatsarana ny kalitaon' ny tany. Azo ambolena ho fefy koa izy mba hisorohana ny [[fikao-tany]], hanomezana alokaloka, na ho fanohanana ny karazam-boly sasany, indrindra fa ny [[dipoavatra]] sy ny [[Vanila|lavanila]]<ref name=":3" /><ref><small>"''[https://plantuse.plantnet.org/fr/Leucaena_leucocephala Leucaena leucocephala]''", ''plantuse.plantnet.org''</small></ref>.
Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny ''Leucaena leucocephala'', ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny [[Haintany|hain-tany]]<ref name=":5"><small>"''[https://www.doc-developpement-durable.org/fiches-arbres/Fiche-presentation-bonaramantsina.pdf Leucaena leucocephala]''" [PDF], www.doc-developpement-durable.org (Notsidihina tamin' ny Marsa 2025) ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.doc-developpement-durable.org%2Ffiches-arbres%2FFiche-presentation-bonaramantsina.pdf Arsiva])</small></ref>. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly ny ''Leucaena leucocephala'' nefa mahazaka mari-pana somary ambany hatramin' ny 0°C, saingy tsy mahazaka fanala maharitra<ref name=":5" />. Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny [[bibikely]] eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]] noho ny fanafihan' ny [[Zavamananaina mpanimba|bibikely]] [[Zavamananaina mpanimba|mpanimba]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Psyllidae]]''<ref><small>"[http://www.odi.org.uk/nrp/odi_alleyfarming.html Alley farming: have resource-poor farmers benefited?]", ''www.odi.org.uk'' ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.odi.org.uk%2Fnrp%2Fodi_alleyfarming.html Arsiva])</small></ref>.
=== Sakafon' olombelona ===
[[Sary:Leucaena leucocephala jda.jpg|ankavia|vignette|300x300px|Pepan' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Any amin' ny faritra trôpikaly maro dia atao [[legioma]] ny ravina tanora, ny tsimoka, ny [[pepa]], ary ny [[vihim-boa]]<nowiki/>n' ny ''Leucaena leucocephala''. Azo ampiasaina ho solon-kafe koa ireo vihim-boa ireo<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>''"[https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 Leucaena]'' [https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 ''leucocephala'' (Lam.) de Wit]", ''www.nparks.gov.sg''</small></ref>.
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Misy filazana momba ny fampiasana ny ''Leucaena leucocephala'' amin' ny lafiny fitsaboana isan-karazany, indrindra amin' ny fampiasana ny vihim-boany hiadiana amin' ny kankan-tsinay sy ny fampiasana ny raviny amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sasany. Na izany aza, tsy porofon' ny fahombiazany ara-pitsaboana ireo fampiasana ireo<ref name=":1" /><ref name=":4" />.
Ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy mimôzinina izay akora misy poizina izay mety hiteraka olana ara-pahasalamana ho an' ny biby sasany ny mimôzinina raha miangona ao amin' ny vatany. Ka noho izany dia tsy maintsy ampiasaina amim-pitandremana ny fanomezana azy ho sakafom-biby<ref name=":3" />.
== Jereo koa ==
* ''[[Leucaena]]''
* Bonara (''[[Albizia lebbeck]]'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
qp0l08iy4p1dskucf0q2n3q3e9j2tsu
1151707
1151706
2026-10-06T07:42:25Z
Thelezifor
15140
Nandamina lahatsoratra
1151707
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Leucaena leucocephala boutons floraux.jpg|vignette|415x415px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny '''''Leucaena leucocephala''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Mimosoideae]]''. Hazo teratany any [[Meksika]] (tapany atsimo) sy [[Amerika Afovoany]] (tapany avaratra: [[Belizy]] sy [[Goatemala]]) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any [[Azia]] sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe '''bonaramantsina''' izy io amin' ny [[teny malagasy]].
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny ''Leucaena leucocephala'': atao [[fefy]], ampahavokarana ny tany, atao [[kitay]], akana [[tsiraka]], ary atao [[vilona]] ho an' ny [[biby fiompy]].
== Anarany hafa ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Leucaena leucocephala'' araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(13</small> <small>sepT 2016)</small>:
* ''Acacia frondosa'' Willd.
* ''Acacia leucocephala'' (Lamark) Link 1822
* ''Leucaena glabrata'' Rose 1897
* ''Leucaena glauca'' (L.) Benth. 1842
* ''Mimosa glauca'' ''sensu'' L.1763
* ''Mimosa leucocephala'' Lamark 1783
== Famariparitana ==
[[Sary:Leucaena leucocephala forêt.jpg|vignette|367x367px|Alam-bonaramantsina ]]
[[Hazo madinika]] trôpikaly maniry haingana ny ''Leucaena leucocephala''. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
=== Ravina ===
[[Sary:Leucaena leucocephala.jpg|vignette|286x286px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny rantsana tsirairay amin' ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[tangozan-dravina]] 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra [[Zana-pelana|zanapelana]] 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
=== Voniny ===
Mamony amin' ny faran' ny [[lohataona]] ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny ''Leucaena leucocephala'' ary mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
=== Voa ===
[[Sary:Leucaena leucocephala00.jpg|vignette|Pepany sy vihim-boany]]
[[Pepa]] lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny ''Leucaena leucocephala''. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
== Tontolo iainana ==
=== Fambolena sy tontolo iainana ===
Noho ny fahafahan' ny ''Leucaena leucocephala'' manangona [[azôta]] avy amin' ny [[rivotra]] dia ampiasaina ho [[zezika maitso]] izy io, ary koa amin' ny fambolena mifangaro amin' ny hazo sy hanatsarana ny kalitaon' ny tany. Azo ambolena ho fefy koa izy mba hisorohana ny [[fikao-tany]], hanomezana alokaloka, na ho fanohanana ny karazam-boly sasany, indrindra fa ny [[dipoavatra]] sy ny [[Vanila|lavanila]]<ref name=":3" /><ref><small>"''[https://plantuse.plantnet.org/fr/Leucaena_leucocephala Leucaena leucocephala]''", ''plantuse.plantnet.org''</small></ref>.
Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny ''Leucaena leucocephala'', ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny [[Haintany|hain-tany]]<ref name=":5"><small>"''[https://www.doc-developpement-durable.org/fiches-arbres/Fiche-presentation-bonaramantsina.pdf Leucaena leucocephala]''" [PDF], www.doc-developpement-durable.org (Notsidihina tamin' ny Marsa 2025) ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.doc-developpement-durable.org%2Ffiches-arbres%2FFiche-presentation-bonaramantsina.pdf Arsiva])</small></ref>. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly ny ''Leucaena leucocephala'' nefa mahazaka mari-pana somary ambany hatramin' ny 0°C, saingy tsy mahazaka fanala maharitra<ref name=":5" />. Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny [[bibikely]] eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]] noho ny fanafihan' ny [[Zavamananaina mpanimba|bibikely]] [[Zavamananaina mpanimba|mpanimba]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Psyllidae]]''<ref><small>"[http://www.odi.org.uk/nrp/odi_alleyfarming.html Alley farming: have resource-poor farmers benefited?]", ''www.odi.org.uk'' ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.odi.org.uk%2Fnrp%2Fodi_alleyfarming.html Arsiva])</small></ref>.
=== Zavamaniry manafika ===
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny ''Leucaena leucocephala'' izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra. Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io<ref name=":6"><small>GEE (Groupe Espèces Envahissantes), ''Plantes envahissantes pour les milieux naturels de Nouvelle-Calédonie'', Nouméa, APICAN (Agence pour la Prévention et l'Indemnisation des Calamités Agricoles ou Naturelles), janvier 2012, 224 p., page 180</small></ref><ref><small>Lowe S., Browne M., Boudjelas S., De Poorter M. (The Invasive Species Specialist Group (ISSG), a specialist group of the Species Survival Commission (SSC) of the World Conservation Union (IUCN)), "[https://issg.org/pdf/publications/worst_100/english_100_worst.pdf 100 of the World’s Worst Invasive Alien Species, A selection from the Global Invasive Species Database]", Aliens 12, décembre 2000, p. 6 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fpdf%2Fpublications%2Fworst_100%2Fenglish_100_worst.pdf Arsiva])</small></ref><ref><small>The Global Invasive Species Database, "[https://issg.org/database/species/ecology.asp?si=23&fr=1&sts ''Leucaena leucocephala'' (tree)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fdatabase%2Fspecies%2Fecology.asp%3Fsi%3D23%26fr%3D1%26sts Arsiva]]</small></ref>. Nampidirina tany [[Nouvelle-Calédonie]] tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza<ref name=":6" />. Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia [[Alelôpatia|alelôpatika]] koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa<ref><small>Petra Bakewell-Stone, "[https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.31634 Leucaena leucocephala (leucaena)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.cabidigitallibrary.org%2Fdoi%2F10.1079%2Fcabicompendium.31634 Arsiva]], ''CABI Compendium'', 7 janvier 2022 (DOI 10.1079/cabicompendium.31634).</small></ref>.
== Fampiasana ==
Karazana zavamaniry azo ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny ''Leucaena leucocephala'': ampiasaina indrindra izy io ho sakafom-biby, amin' ny fanorenana, amin' ny fanatsarana ny kalitaon' ny tany, ho sakafon' [[olombelona]] ary amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]<ref name=":1"><small>''"[https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 Leucaena leucocephala]'' [https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 (Lam.) de Wit]", ''powo.science.kew.org''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A331713-2/general-information ''Leucaena'' Benth.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy maro samihafa<ref><small>Gutteridge, Ross C., and H. Max Shelton. 1998. "Leucaena leucocephala - the Most Widely Used Forage Tree Legume", ''Forage Tree Legumes in Tropical Agriculture''. Tropical Grassland Society of Australia, Inc., 2.1 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.fao.org%2Fag%2FAGP%2FAGPC%2Fdoc%2FPublicat%2FGutt-shel%2Fx5556e06.htm Arsiva]]</small></ref>.
=== Sakafom-biby ===
[[Sary:Leucaena leucocephala Leucena białogłówkowa 2019-07-20 01.jpg|vignette|284x284px|''Leucaena leucocephala'']]
Hazo natao ho sakafo ho an' ny biby indrindra ny ''Leucaena leucocephala'': ny raviny sy ny rantsany tanora, izay be prôteina, dia hanin' ny [[omby]], ny [[ondry]], ny [[osy]], ary ny biby hafa. Mahatanty tsara ny fanapahana sy ny fihinan' ny biby azy ilay zavamaniry, ary afaka manome sakafo ho an' ny biby mandritra ny vanim-potoana maina<ref name=":3"><small>"[https://www.feedipedia.org/node/282 ''Leucaena'' (''Leucaena leucocephala'')]", ''www.feedipedia.org''</small></ref>. Ao Afrika dia ampiasaina ho sakafom-biby izy io any amin' ny faritra maro ao [[Afrika Atsinanana]], [[Afrika Afovoany|Afovoany]], [[Faritra Atsimo ao Afrika|Atsimo]] ary [[Afrika Andrefana|Andrefana]]<ref><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/V5020E04.htm Importance of Leucaena in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/v5020e06.htm Leucaena Psyllid in the Asia-Pacific Region: implications for its Management in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref>.
=== Fandrehitra ===
Ampiasaina ho [[kitay]] sy [[arina]] ny hazo avy amin' ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
=== Taozavatra ===
Azo anaovana zavatra madinika, fanaka, sy paty hanaovana taratasy koa ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />. Any amin' ny [[Antilia|Vondro-nosy Antilia]] dia ampiasaina hanaovana vakana ny vihim-boany maina<ref><small>Michel Chauvet, "Leguminosae-Mimosoideae", ''Encyclopédie des plantes alimentaires'', Paris, Belin, 2018, 878 p. (<nowiki>ISBN 978-2-7011-5971-3</nowiki>)</small></ref>.
=== Sakafon' olombelona ===
[[Sary:Leucaena leucocephala jda.jpg|vignette|300x300px|Pepan' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Any amin' ny faritra trôpikaly maro dia atao [[legioma]] ny ravina tanora, ny tsimoka, ny [[pepa]], ary ny [[vihim-boa]]<nowiki/>n' ny ''Leucaena leucocephala''. Azo ampiasaina ho solon-kafe koa ireo vihim-boa ireo<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>''"[https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 Leucaena]'' [https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 ''leucocephala'' (Lam.) de Wit]", ''www.nparks.gov.sg''</small></ref>.
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Misy filazana momba ny fampiasana ny ''Leucaena leucocephala'' amin' ny lafiny fitsaboana isan-karazany, indrindra amin' ny fampiasana ny vihim-boany hiadiana amin' ny kankan-tsinay sy ny fampiasana ny raviny amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sasany. Na izany aza, tsy porofon' ny fahombiazany ara-pitsaboana ireo fampiasana ireo<ref name=":1" /><ref name=":4" />.
Ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy mimôzinina izay akora misy poizina izay mety hiteraka olana ara-pahasalamana ho an' ny biby sasany ny mimôzinina raha miangona ao amin' ny vatany. Ka noho izany dia tsy maintsy ampiasaina amim-pitandremana ny fanomezana azy ho sakafom-biby<ref name=":3" />.
== Jereo koa ==
* ''[[Leucaena]]''
* Bonara (''[[Albizia lebbeck]]'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
1ovbr9vdyr77cbkzwcostv9ot1f59xt
1151708
1151707
2026-10-06T07:47:01Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1151708
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Leucaena leucocephala boutons floraux.jpg|vignette|415x415px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny '''''Leucaena leucocephala''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Mimosoideae]]''. Hazo teratany any [[Meksika]] (tapany atsimo) sy [[Amerika Afovoany]] (tapany avaratra: [[Belizy]] sy [[Goatemala]]) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any [[Azia]] sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe '''bonaramantsina''' izy io amin' ny [[teny malagasy]].
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny ''Leucaena leucocephala'': atao [[fefy]], ampahavokarana ny tany, atao [[kitay]], akana [[tsiraka]], ary atao [[vilona]] ho an' ny [[biby fiompy]].
== Anarany hafa ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Leucaena leucocephala'' araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(13</small> <small>sepT 2016)</small>:
* ''Acacia frondosa'' Willd.
* ''Acacia leucocephala'' (Lamark) Link 1822
* ''Leucaena glabrata'' Rose 1897
* ''Leucaena glauca'' (L.) Benth. 1842
* ''Mimosa glauca'' ''sensu'' L.1763
* ''Mimosa leucocephala'' Lamark 1783
== Famariparitana ==
[[Hazo madinika]] trôpikaly maniry haingana ny ''Leucaena leucocephala''. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
=== Ravina ===
[[Sary:Folhas de leucena (Leucaena leucocephala) em Bagé, RS, Brasil.jpg|vignette|313x313px|Ravin' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Ny rantsana tsirairay amin' ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[tangozan-dravina]] 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra [[Zana-pelana|zanapelana]] 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
=== Voniny ===
[[Sary:Leucaena leucocephala.jpg|vignette|286x286px|''Leucaena leucocephala''|ankavia]]
Mamony amin' ny faran' ny [[lohataona]] ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny ''Leucaena leucocephala'' ary mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
=== Voa ===
[[Sary:Leucaena leucocephala00.jpg|vignette|Pepany sy vihim-boany]]
[[Pepa]] lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny ''Leucaena leucocephala''. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
== Tontolo iainana ==
=== Fambolena sy tontolo iainana ===
[[Sary:Leucaena leucocephala forêt.jpg|vignette|367x367px|Alam-bonaramantsina ]]
Noho ny fahafahan' ny ''Leucaena leucocephala'' manangona [[azôta]] avy amin' ny [[rivotra]] dia ampiasaina ho [[zezika maitso]] izy io, ary koa amin' ny fambolena mifangaro amin' ny hazo sy hanatsarana ny kalitaon' ny tany. Azo ambolena ho fefy koa izy mba hisorohana ny [[fikao-tany]], hanomezana alokaloka, na ho fanohanana ny karazam-boly sasany, indrindra fa ny [[dipoavatra]] sy ny [[Vanila|lavanila]]<ref name=":3" /><ref><small>"''[https://plantuse.plantnet.org/fr/Leucaena_leucocephala Leucaena leucocephala]''", ''plantuse.plantnet.org''</small></ref>.
Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny ''Leucaena leucocephala'', ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny [[Haintany|hain-tany]]<ref name=":5"><small>"''[https://www.doc-developpement-durable.org/fiches-arbres/Fiche-presentation-bonaramantsina.pdf Leucaena leucocephala]''" [PDF], www.doc-developpement-durable.org (Notsidihina tamin' ny Marsa 2025) ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.doc-developpement-durable.org%2Ffiches-arbres%2FFiche-presentation-bonaramantsina.pdf Arsiva])</small></ref>. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly ny ''Leucaena leucocephala'' nefa mahazaka mari-pana somary ambany hatramin' ny 0°C, saingy tsy mahazaka fanala maharitra<ref name=":5" />. Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny [[bibikely]] eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]] noho ny fanafihan' ny [[Zavamananaina mpanimba|bibikely]] [[Zavamananaina mpanimba|mpanimba]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Psyllidae]]''<ref><small>"[http://www.odi.org.uk/nrp/odi_alleyfarming.html Alley farming: have resource-poor farmers benefited?]", ''www.odi.org.uk'' ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.odi.org.uk%2Fnrp%2Fodi_alleyfarming.html Arsiva])</small></ref>.
=== Zavamaniry manafika ===
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny ''Leucaena leucocephala'' izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra. Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io<ref name=":6"><small>GEE (Groupe Espèces Envahissantes), ''Plantes envahissantes pour les milieux naturels de Nouvelle-Calédonie'', Nouméa, APICAN (Agence pour la Prévention et l'Indemnisation des Calamités Agricoles ou Naturelles), janvier 2012, 224 p., page 180</small></ref><ref><small>Lowe S., Browne M., Boudjelas S., De Poorter M. (The Invasive Species Specialist Group (ISSG), a specialist group of the Species Survival Commission (SSC) of the World Conservation Union (IUCN)), "[https://issg.org/pdf/publications/worst_100/english_100_worst.pdf 100 of the World’s Worst Invasive Alien Species, A selection from the Global Invasive Species Database]", Aliens 12, décembre 2000, p. 6 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fpdf%2Fpublications%2Fworst_100%2Fenglish_100_worst.pdf Arsiva])</small></ref><ref><small>The Global Invasive Species Database, "[https://issg.org/database/species/ecology.asp?si=23&fr=1&sts ''Leucaena leucocephala'' (tree)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fdatabase%2Fspecies%2Fecology.asp%3Fsi%3D23%26fr%3D1%26sts Arsiva]]</small></ref>. Nampidirina tany [[Nouvelle-Calédonie]] tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza<ref name=":6" />. Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia [[Alelôpatia|alelôpatika]] koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa<ref><small>Petra Bakewell-Stone, "[https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.31634 Leucaena leucocephala (leucaena)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.cabidigitallibrary.org%2Fdoi%2F10.1079%2Fcabicompendium.31634 Arsiva]], ''CABI Compendium'', 7 janvier 2022 (DOI 10.1079/cabicompendium.31634).</small></ref>.
== Fampiasana ==
[[Sary:Subabul - പീലിവാക 03.JPG|vignette|''Leucaena leucocephala'' Voa sy vonin' ny ]]
Karazana zavamaniry azo ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny ''Leucaena leucocephala'': ampiasaina indrindra izy io ho sakafom-biby, amin' ny fanorenana, amin' ny fanatsarana ny kalitaon' ny tany, ho sakafon' [[olombelona]] ary amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]<ref name=":1"><small>''"[https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 Leucaena leucocephala]'' [https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 (Lam.) de Wit]", ''powo.science.kew.org''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A331713-2/general-information ''Leucaena'' Benth.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy maro samihafa<ref><small>Gutteridge, Ross C., and H. Max Shelton. 1998. "Leucaena leucocephala - the Most Widely Used Forage Tree Legume", ''Forage Tree Legumes in Tropical Agriculture''. Tropical Grassland Society of Australia, Inc., 2.1 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.fao.org%2Fag%2FAGP%2FAGPC%2Fdoc%2FPublicat%2FGutt-shel%2Fx5556e06.htm Arsiva]]</small></ref>.
=== Sakafom-biby ===
[[Sary:Leucaena leucocephala Leucena białogłówkowa 2019-07-20 01.jpg|vignette|284x284px|''Leucaena leucocephala'']]
Hazo natao ho sakafo ho an' ny biby indrindra ny ''Leucaena leucocephala'': ny raviny sy ny rantsany tanora, izay be prôteina, dia hanin' ny [[omby]], ny [[ondry]], ny [[osy]], ary ny biby hafa. Mahatanty tsara ny fanapahana sy ny fihinan' ny biby azy ilay zavamaniry, ary afaka manome sakafo ho an' ny biby mandritra ny vanim-potoana maina<ref name=":3"><small>"[https://www.feedipedia.org/node/282 ''Leucaena'' (''Leucaena leucocephala'')]", ''www.feedipedia.org''</small></ref>. Ao Afrika dia ampiasaina ho sakafom-biby izy io any amin' ny faritra maro ao [[Afrika Atsinanana]], [[Afrika Afovoany|Afovoany]], [[Faritra Atsimo ao Afrika|Atsimo]] ary [[Afrika Andrefana|Andrefana]]<ref><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/V5020E04.htm Importance of Leucaena in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/v5020e06.htm Leucaena Psyllid in the Asia-Pacific Region: implications for its Management in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref>.
=== Fandrehitra ===
Ampiasaina ho [[kitay]] sy [[arina]] ny hazo avy amin' ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
=== Taozavatra ===
Azo anaovana zavatra madinika, fanaka, sy paty hanaovana taratasy koa ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />. Any amin' ny [[Antilia|Vondro-nosy Antilia]] dia ampiasaina hanaovana vakana ny vihim-boany maina<ref><small>Michel Chauvet, "Leguminosae-Mimosoideae", ''Encyclopédie des plantes alimentaires'', Paris, Belin, 2018, 878 p. (<nowiki>ISBN 978-2-7011-5971-3</nowiki>)</small></ref>.
=== Sakafon' olombelona ===
[[Sary:Leucaena leucocephala jda.jpg|vignette|300x300px|Pepan' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Any amin' ny faritra trôpikaly maro dia atao [[legioma]] ny ravina tanora, ny tsimoka, ny [[pepa]], ary ny [[vihim-boa]]<nowiki/>n' ny ''Leucaena leucocephala''. Azo ampiasaina ho solon-kafe koa ireo vihim-boa ireo<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>''"[https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 Leucaena]'' [https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 ''leucocephala'' (Lam.) de Wit]", ''www.nparks.gov.sg''</small></ref>.
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Misy filazana momba ny fampiasana ny ''Leucaena leucocephala'' amin' ny lafiny fitsaboana isan-karazany, indrindra amin' ny fampiasana ny vihim-boany hiadiana amin' ny kankan-tsinay sy ny fampiasana ny raviny amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sasany. Na izany aza, tsy porofon' ny fahombiazany ara-pitsaboana ireo fampiasana ireo<ref name=":1" /><ref name=":4" />.
Ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy mimôzinina izay akora misy poizina izay mety hiteraka olana ara-pahasalamana ho an' ny biby sasany ny mimôzinina raha miangona ao amin' ny vatany. Ka noho izany dia tsy maintsy ampiasaina amim-pitandremana ny fanomezana azy ho sakafom-biby<ref name=":3" />.
== Jereo koa ==
* ''[[Leucaena]]''
* Bonara (''[[Albizia lebbeck]]'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
af6mgn2nby23i0q08sx6l48sitc9nvm
1151709
1151708
2026-10-06T07:49:29Z
Thelezifor
15140
1151709
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Leucaena leucocephala boutons floraux.jpg|vignette|415x415px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny '''''Leucaena leucocephala''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Mimosoideae]]''. Hazo teratany any [[Meksika]] (tapany atsimo) sy [[Amerika Afovoany]] (tapany avaratra: [[Belizy]] sy [[Goatemala]]) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any [[Azia]] sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe '''bonaramantsina''' izy io amin' ny [[teny malagasy]].
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny ''Leucaena leucocephala'': atao [[fefy]], ampahavokarana ny tany, atao [[kitay]], akana [[tsiraka]], ary atao [[vilona]] ho an' ny [[biby fiompy]].
== Anarany hafa ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Leucaena leucocephala'' araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(13</small> <small>sepT 2016)</small>:
* ''Acacia frondosa'' Willd.
* ''Acacia leucocephala'' (Lamark) Link 1822
* ''Leucaena glabrata'' Rose 1897
* ''Leucaena glauca'' (L.) Benth. 1842
* ''Mimosa glauca'' ''sensu'' L.1763
* ''Mimosa leucocephala'' Lamark 1783
== Famariparitana ==
[[Hazo madinika]] trôpikaly maniry haingana ny ''Leucaena leucocephala''. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
=== Ravina ===
[[Sary:Folhas de leucena (Leucaena leucocephala) em Bagé, RS, Brasil.jpg|vignette|313x313px|Ravin' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Ny rantsana tsirairay amin' ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[tangozan-dravina]] 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra [[Zana-pelana|zanapelana]] 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
=== Voniny ===
[[Sary:Leucaena leucocephala.jpg|vignette|286x286px|''Leucaena leucocephala''|ankavia]]
Mamony amin' ny faran' ny [[lohataona]] ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny ''Leucaena leucocephala'' ary mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
=== Voa ===
[[Sary:Leucaena leucocephala00.jpg|vignette|Pepany sy vihim-boany]]
[[Pepa]] lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny ''Leucaena leucocephala''. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
== Tontolo iainana ==
=== Fambolena sy tontolo iainana ===
[[Sary:Leucaena leucocephala forêt.jpg|vignette|367x367px|Alam-bonaramantsina ]]
Noho ny fahafahan' ny ''Leucaena leucocephala'' manangona [[azôta]] avy amin' ny [[rivotra]] dia ampiasaina ho [[zezika maitso]] izy io, ary koa amin' ny fambolena mifangaro amin' ny hazo sy hanatsarana ny kalitaon' ny tany. Azo ambolena ho fefy koa izy mba hisorohana ny [[fikao-tany]], hanomezana alokaloka, na ho fanohanana ny karazam-boly sasany, indrindra fa ny [[dipoavatra]] sy ny [[Vanila|lavanila]]<ref name=":3" /><ref><small>"''[https://plantuse.plantnet.org/fr/Leucaena_leucocephala Leucaena leucocephala]''", ''plantuse.plantnet.org''</small></ref>.
Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny ''Leucaena leucocephala'', ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny [[Haintany|hain-tany]]<ref name=":5"><small>"''[https://www.doc-developpement-durable.org/fiches-arbres/Fiche-presentation-bonaramantsina.pdf Leucaena leucocephala]''" [PDF], www.doc-developpement-durable.org (Notsidihina tamin' ny Marsa 2025) ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.doc-developpement-durable.org%2Ffiches-arbres%2FFiche-presentation-bonaramantsina.pdf Arsiva])</small></ref>. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly ny ''Leucaena leucocephala'' nefa mahazaka mari-pana somary ambany hatramin' ny 0°C, saingy tsy mahazaka fanala maharitra<ref name=":5" />. Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny [[bibikely]] eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]] noho ny fanafihan' ny [[Zavamananaina mpanimba|bibikely]] [[Zavamananaina mpanimba|mpanimba]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Psyllidae]]''<ref><small>"[http://www.odi.org.uk/nrp/odi_alleyfarming.html Alley farming: have resource-poor farmers benefited?]", ''www.odi.org.uk'' ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.odi.org.uk%2Fnrp%2Fodi_alleyfarming.html Arsiva])</small></ref>.
=== Zavamaniry manafika ===
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny ''Leucaena leucocephala'' izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra. Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io<ref name=":6"><small>GEE (Groupe Espèces Envahissantes), ''Plantes envahissantes pour les milieux naturels de Nouvelle-Calédonie'', Nouméa, APICAN (Agence pour la Prévention et l'Indemnisation des Calamités Agricoles ou Naturelles), janvier 2012, 224 p., page 180</small></ref><ref><small>Lowe S., Browne M., Boudjelas S., De Poorter M. (The Invasive Species Specialist Group (ISSG), a specialist group of the Species Survival Commission (SSC) of the World Conservation Union (IUCN)), "[https://issg.org/pdf/publications/worst_100/english_100_worst.pdf 100 of the World’s Worst Invasive Alien Species, A selection from the Global Invasive Species Database]", Aliens 12, décembre 2000, p. 6 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fpdf%2Fpublications%2Fworst_100%2Fenglish_100_worst.pdf Arsiva])</small></ref><ref><small>The Global Invasive Species Database, "[https://issg.org/database/species/ecology.asp?si=23&fr=1&sts ''Leucaena leucocephala'' (tree)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fdatabase%2Fspecies%2Fecology.asp%3Fsi%3D23%26fr%3D1%26sts Arsiva]]</small></ref>. Nampidirina tany [[Nouvelle-Calédonie]] tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza<ref name=":6" />. Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia [[Alelôpatia|alelôpatika]] koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa<ref><small>Petra Bakewell-Stone, "[https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.31634 Leucaena leucocephala (leucaena)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.cabidigitallibrary.org%2Fdoi%2F10.1079%2Fcabicompendium.31634 Arsiva]], ''CABI Compendium'', 7 janvier 2022 (DOI 10.1079/cabicompendium.31634).</small></ref>.
== Fampiasana ==
[[Sary:Subabul - പീലിവാക 03.JPG|vignette|''Leucaena leucocephala'' Voa sy vonin' ny ]]
Karazana zavamaniry azo ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny ''Leucaena leucocephala'': ampiasaina indrindra izy io ho sakafom-biby, amin' ny fanorenana, amin' ny fanatsarana ny kalitaon' ny tany, ho sakafon' [[olombelona]] ary amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]<ref name=":1"><small>''"[https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 Leucaena leucocephala]'' [https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 (Lam.) de Wit]", ''powo.science.kew.org''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A331713-2/general-information ''Leucaena'' Benth.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy maro samihafa<ref><small>Gutteridge, Ross C., and H. Max Shelton. 1998. "Leucaena leucocephala - the Most Widely Used Forage Tree Legume", ''Forage Tree Legumes in Tropical Agriculture''. Tropical Grassland Society of Australia, Inc., 2.1 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.fao.org%2Fag%2FAGP%2FAGPC%2Fdoc%2FPublicat%2FGutt-shel%2Fx5556e06.htm Arsiva]]</small></ref>.
=== Sakafom-biby ===
[[Sary:Leucaena leucocephala Leucena białogłówkowa 2019-07-20 01.jpg|vignette|284x284px|''Leucaena leucocephala'']]
Hazo natao ho sakafo ho an' ny biby indrindra ny ''Leucaena leucocephala'': ny raviny sy ny rantsany tanora, izay be prôteina, dia hanin' ny [[omby]], ny [[ondry]], ny [[osy]], ary ny biby hafa. Mahatanty tsara ny fanapahana sy ny fihinan' ny biby azy ilay zavamaniry, ary afaka manome sakafo ho an' ny biby mandritra ny vanim-potoana maina<ref name=":3"><small>"[https://www.feedipedia.org/node/282 ''Leucaena'' (''Leucaena leucocephala'')]", ''www.feedipedia.org''</small></ref>. Ao Afrika dia ampiasaina ho sakafom-biby izy io any amin' ny faritra maro ao [[Afrika Atsinanana]], [[Afrika Afovoany|Afovoany]], [[Faritra Atsimo ao Afrika|Atsimo]] ary [[Afrika Andrefana|Andrefana]]<ref><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/V5020E04.htm Importance of Leucaena in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref><ref><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/v5020e06.htm Leucaena Psyllid in the Asia-Pacific Region: implications for its Management in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref>.
=== Fandrehitra ===
Ampiasaina ho [[kitay]] sy [[arina]] ny hazo avy amin' ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
=== Taozavatra ===
Azo anaovana zavatra madinika, fanaka, sy paty hanaovana taratasy koa ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />. Any amin' ny [[Antilia|Vondro-nosy Antilia]] dia ampiasaina hanaovana vakana ny vihim-boany maina<ref><small>Michel Chauvet, "Leguminosae-Mimosoideae", ''Encyclopédie des plantes alimentaires'', Paris, Belin, 2018, 878 p. (<nowiki>ISBN 978-2-7011-5971-3</nowiki>)</small></ref>.
=== Sakafon' olombelona ===
[[Sary:Leucaena leucocephala jda.jpg|vignette|300x300px|Pepan' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Any amin' ny faritra trôpikaly maro dia atao [[legioma]] ny ravina tanora, ny tsimoka, ny [[pepa]], ary ny [[vihim-boa]]<nowiki/>n' ny ''Leucaena leucocephala''. Azo ampiasaina ho solon-kafe koa ireo vihim-boa ireo<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>''"[https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 Leucaena]'' [https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 ''leucocephala'' (Lam.) de Wit]", ''www.nparks.gov.sg''</small></ref>.
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Misy filazana momba ny fampiasana ny ''Leucaena leucocephala'' amin' ny lafiny fitsaboana isan-karazany, indrindra amin' ny fampiasana ny vihim-boany hiadiana amin' ny [[kankan-tsinay]] sy ny fampiasana ny raviny amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sasany. Na izany aza, tsy porofon' ny fahombiazany ara-pitsaboana ireo fampiasana ireo<ref name=":1" /><ref name=":4" />.
Ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[mimôzinina]] izay akora misy poizina izay mety hiteraka olana ara-pahasalamana ho an' ny biby sasany raha miangona ao amin' ny vatany. Ka noho izany dia tsy maintsy ampiasaina amim-pitandremana ny fanomezana azy ho sakafom-biby<ref name=":3" />.
== Jereo koa ==
* ''[[Leucaena]]''
* Bonara (''[[Albizia lebbeck]]'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
klipqqkf4cx2r2jvqs67e9u3x4iaqd4
1151711
1151709
2026-10-06T08:12:21Z
Thelezifor
15140
Loharano
1151711
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Leucaena leucocephala boutons floraux.jpg|vignette|415x415px|''Leucaena leucocephala'']]
Ny '''''Leucaena leucocephala''''' dia karazan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Fabaceae]]'', zana-pianakaviana ''[[Mimosoideae]]''. Hazo teratany any [[Meksika]] (tapany atsimo) sy [[Amerika Afovoany]] (tapany avaratra: [[Belizy]] sy [[Goatemala]]) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any [[Azia]] sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe '''bonaramantsina''' izy io amin' ny [[teny malagasy]].
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny ''Leucaena leucocephala'': atao [[fefy]], ampahavokarana ny tany, atao [[kitay]], akana [[tsiraka]], ary atao [[vilona]] ho an' ny [[biby fiompy]].
== Anarany hafa ==
Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny ''Leucaena leucocephala'' araka ny ''[[Catalogue of Life]]'' <small>(13</small> <small>sepT 2016)</small>:
* ''Acacia frondosa'' Willd.
* ''Acacia leucocephala'' (Lamark) Link 1822
* ''Leucaena glabrata'' Rose 1897
* ''Leucaena glauca'' (L.) Benth. 1842
* ''Mimosa glauca'' ''sensu'' L.1763
* ''Mimosa leucocephala'' Lamark 1783
== Famariparitana ==
[[Hazo madinika]] trôpikaly maniry haingana ny ''Leucaena leucocephala''. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
=== Ravina ===
[[Sary:Folhas de leucena (Leucaena leucocephala) em Bagé, RS, Brasil.jpg|vignette|313x313px|Ravin' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Ny rantsana tsirairay amin' ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[tangozan-dravina]] 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra [[Zana-pelana|zanapelana]] 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
=== Voniny ===
[[Sary:Leucaena leucocephala.jpg|vignette|286x286px|''Leucaena leucocephala''|ankavia]]
Mamony amin' ny faran' ny [[lohataona]] ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny ''Leucaena leucocephala'' ary mamokatra [[vondrombony]] boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
=== Voa ===
[[Sary:Leucaena leucocephala00.jpg|vignette|Pepany sy vihim-boany]]
[[Pepa]] lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny ''Leucaena leucocephala''. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
== Tontolo iainana ==
=== Faritra aniriany ===
[[Sary:Leucaena leucocephala forêt.jpg|vignette|367x367px|Alam-bonaramantsina ]]
Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny ''Leucaena leucocephala'', ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny [[Haintany|hain-tany]]<ref name=":5"><small>"''[https://www.doc-developpement-durable.org/fiches-arbres/Fiche-presentation-bonaramantsina.pdf Leucaena leucocephala]''" [PDF], www.doc-developpement-durable.org (Notsidihina tamin' ny Marsa 2025) ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.doc-developpement-durable.org%2Ffiches-arbres%2FFiche-presentation-bonaramantsina.pdf Arsiva])</small></ref>. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly ny ''Leucaena leucocephala'' nefa mahazaka mari-pana somary ambany hatramin' ny 0°C, saingy tsy mahazaka fanala maharitra<ref name=":5" />.
=== Zavamaniry manafika ===
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny ''Leucaena leucocephala'' izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra. Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io<ref name=":6"><small>GEE (Groupe Espèces Envahissantes), ''Plantes envahissantes pour les milieux naturels de Nouvelle-Calédonie'', Nouméa, APICAN (Agence pour la Prévention et l'Indemnisation des Calamités Agricoles ou Naturelles), janvier 2012, 224 p., page 180</small></ref><ref><small>Lowe S., Browne M., Boudjelas S., De Poorter M. (The Invasive Species Specialist Group (ISSG), a specialist group of the Species Survival Commission (SSC) of the World Conservation Union (IUCN)), "[https://issg.org/pdf/publications/worst_100/english_100_worst.pdf 100 of the World’s Worst Invasive Alien Species, A selection from the Global Invasive Species Database]", Aliens 12, décembre 2000, p. 6 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fpdf%2Fpublications%2Fworst_100%2Fenglish_100_worst.pdf Arsiva])</small></ref><ref><small>The Global Invasive Species Database, "[https://issg.org/database/species/ecology.asp?si=23&fr=1&sts ''Leucaena leucocephala'' (tree)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.issg.org%2Fdatabase%2Fspecies%2Fecology.asp%3Fsi%3D23%26fr%3D1%26sts Arsiva]]</small></ref>. Nampidirina tany [[Nouvelle-Calédonie]] tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza<ref name=":6" />. Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia [[Alelôpatia|alelôpatika]] koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa<ref><small>Petra Bakewell-Stone, "[https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.31634 Leucaena leucocephala (leucaena)]" [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.cabidigitallibrary.org%2Fdoi%2F10.1079%2Fcabicompendium.31634 Arsiva]], ''CABI Compendium'', 7 janvier 2022 (DOI 10.1079/cabicompendium.31634).</small></ref>.
== Fampiasana ==
[[Sary:Subabul - പീലിവാക 03.JPG|vignette|''Leucaena leucocephala'' Voa sy vonin' ny ]]
Karazana zavamaniry azo ampiasaina amin' ny fomba maro samihafa ny ''Leucaena leucocephala'': ampiasaina indrindra izy io ho sakafom-biby, amin' ny fanorenana, amin' ny fanatsarana ny kalitaon' ny tany, ho sakafon' [[olombelona]] ary amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]]<ref name=":1"><small>''"[https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 Leucaena leucocephala]'' [https://powo.science.kew.org/taxon/138955-2 (Lam.) de Wit]", ''powo.science.kew.org''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn%3Alsid%3Aipni.org%3Anames%3A331713-2/general-information ''Leucaena'' Benth.]", ''powo.science.kew.org''</small></ref>. Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy maro samihafa<ref><small>Gutteridge, Ross C., and H. Max Shelton. 1998. "Leucaena leucocephala - the Most Widely Used Forage Tree Legume", ''Forage Tree Legumes in Tropical Agriculture''. Tropical Grassland Society of Australia, Inc., 2.1 [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.fao.org%2Fag%2FAGP%2FAGPC%2Fdoc%2FPublicat%2FGutt-shel%2Fx5556e06.htm Arsiva]]</small></ref>.
=== Sakafom-biby ===
[[Sary:Leucaena leucocephala Leucena białogłówkowa 2019-07-20 01.jpg|vignette|284x284px|''Leucaena leucocephala'']]
Hazo natao ho sakafo ho an' ny biby indrindra ny ''Leucaena leucocephala'': ny raviny sy ny rantsany tanora, izay be prôteina, dia hanin' ny [[omby]], ny [[ondry]], ny [[osy]], ary ny biby hafa. Mahatanty tsara ny fanapahana sy ny fihinan' ny biby azy ilay zavamaniry, ary afaka manome sakafo ho an' ny biby mandritra ny vanim-potoana maina<ref name=":3"><small>"[https://www.feedipedia.org/node/282 ''Leucaena'' (''Leucaena leucocephala'')]", ''www.feedipedia.org''</small></ref>. Ao Afrika dia ampiasaina ho sakafom-biby izy io any amin' ny faritra maro ao [[Afrika Atsinanana]], [[Afrika Afovoany|Afovoany]], [[Faritra Atsimo ao Afrika|Atsimo]] ary [[Afrika Andrefana|Andrefana]]<ref><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/V5020E04.htm Importance of Leucaena in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref><ref name=":7"><small>"[https://www.fao.org/4/v5020e/v5020e06.htm Leucaena Psyllid in the Asia-Pacific Region: implications for its Management in Africa]", ''www.fao.org''</small></ref>. Any [[Filipina]] dia ampidirina ao anatin' ny sakafon' ny [[akoho amam-borona]] koa ny raviny<ref name=":8"><small>"[https://www.fao.org/4/i3825e/i3825e54.pdf The State of the World's Forest Genetic Ressources: Conutry Report Philippines]" (PDF), ''www.fao.org''</small></ref>.
=== Fandrehitra ===
Ampiasaina ho [[kitay]] sy [[arina]] ny hazo avy amin' ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />. Any Filipina dia ampiasaina ho [[fandrehitra]] ao an-trano sy any amin' ny indostria izy io, ary koa hanaovana arina<ref name=":8" />.
=== Taozavatra ===
Azo anaovana zavatra madinika, fanaka, sy paty hanaovana taratasy koa ny ''Leucaena leucocephala''<ref name=":2" /><ref name=":3" />. Any amin' ny [[Antilia|Vondro-nosy Antilia]] dia ampiasaina hanaovana vakana ny vihim-boany maina<ref><small>Michel Chauvet, "Leguminosae-Mimosoideae", ''Encyclopédie des plantes alimentaires'', Paris, Belin, 2018, 878 p. (<nowiki>ISBN 978-2-7011-5971-3</nowiki>)</small></ref>. Any [[Filipina]] dia ampiasaina hanaovana arina, fanaka, gorodona, takelaka hazo ary feta fanamboarana taratasy<ref name=":8" />.
=== Sakafon' olombelona ===
[[Sary:Leucaena leucocephala jda.jpg|vignette|300x300px|Pepan' ny ''Leucaena leucocephala'']]
Any amin' ny faritra trôpikaly maro ([[Azia Atsimo-Atsinanana]] sy [[Filipina]]) dia atao [[legioma]] ny ravina tanora, ny tsimoka, ny [[pepa]], ary ny [[vihim-boa]]<nowiki/>n' ny ''Leucaena leucocephala''. Azo ampiasaina ho solon-kafe koa ireo vihim-boa ireo<ref name=":3" /><ref name=":4"><small>''"[https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 Leucaena]'' [https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/flora/3/4/3471 ''leucocephala'' (Lam.) de Wit]", ''www.nparks.gov.sg''</small></ref><ref name=":8" />.
=== Fitsaboana nentim-paharazana ===
Misy filazana momba ny fampiasana ny ''Leucaena leucocephala'' amin' ny lafiny fitsaboana isan-karazany any [[Filipina]], indrindra amin' ny fampiasana ny vihim-boany hiadiana amin' ny [[kankan-tsinay]] sy ny fampiasana ny raviny amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sasany. Na izany aza, tsy porofon' ny fahombiazany ara-pitsaboana ireo fampiasana ireo<ref name=":1" /><ref name=":4" /><ref name=":8" />.
Ny ''Leucaena leucocephala'' dia misy [[mimôzinina]] izay akora misy poizina izay mety hiteraka olana ara-pahasalamana ho an' ny biby sasany raha miangona ao amin' ny vatany. Ka noho izany dia tsy maintsy ampiasaina amim-pitandremana ny fanomezana azy ho sakafom-biby<ref name=":3" />.
=== Fambolena ===
Noho ny fahafahan' ny ''Leucaena leucocephala'' manangona [[azôta]] avy amin' ny [[rivotra]] dia ampiasaina ho [[zezika maitso]] izy io, ary koa amin' ny fambolena mifangaro amin' ny hazo sy hanatsarana ny kalitaon' ny tany. Azo ambolena ho fefy koa izy mba hisorohana ny [[fikao-tany]], hanomezana alokaloka, na ho fanohanana ny karazam-boly sasany, indrindra fa ny [[dipoavatra]] sy ny [[Vanila|lavanila]]<ref name=":3" /><ref><small>"''[https://plantuse.plantnet.org/fr/Leucaena_leucocephala Leucaena leucocephala]''", ''plantuse.plantnet.org''</small></ref>.
Any [[Azia Atsimo-Atsinanana]], mifandray akaiky amin' ny fambolena [[Coffea|kafe]], [[Kakaô (zavamaniry)|kakaô]], [[dipoavatra]], [[Vanila|lavanila]] ary [[Camellia sinensis|dite]] izy io. Any [[Indônezia]], ohatra, dia ambolena ho hanome alokaloka ao amin' ny sahan-kakaô, dite, kafe ary lavanila izy<ref name=":7" />.
Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny [[bibikely]] eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany [[Azia Atsimo-Atsinanana]] noho ny fanafihan' ny [[Zavamananaina mpanimba|bibikely]] [[Zavamananaina mpanimba|mpanimba]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Psyllidae]]''<ref><small>"[http://www.odi.org.uk/nrp/odi_alleyfarming.html Alley farming: have resource-poor farmers benefited?]", ''www.odi.org.uk'' ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.odi.org.uk%2Fnrp%2Fodi_alleyfarming.html Arsiva])</small></ref>.
== Jereo koa ==
* ''[[Leucaena]]''
* Bonara (''[[Albizia lebbeck]]'')
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
== Loharano ==
fyk74x1oytaurztyhle55sahqfs1mjs
Boraginales
0
301228
1151677
1146602
2026-10-05T15:02:21Z
Thelezifor
15140
Nanatsara rafi-pehezanteny
1151677
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Echium vulgare 190605.JPG|vignette|410x410px|''Echium vulgare'']]
Ny '''Boraginales''' dia filaharan-javamaniry [[Angiospermae|mamony]] [[roa ravin-tsimoka]]. Misy antokon-javamaniry 125 eo ho eo sy karazany 2 700 eo ho eo ity filaharana ity. Ahitra, hazobotry, hazo ary vahy izay miely patrana eran-tany ny zavamaniry ao aminy. Manana famaritana roa samy hafa ny Boraginales hatramin' ny Desambra 2025. Ao amin' ny famaritana tery kokoa, ([[Fanasokajiana APG IV|APG IV]] 2016) ny Boraginales dia manana fianakaviana 11. Novolavolain' ny ''[[Boraginales Working Group]]'' ity fomba fiasa ity. Ao amin' ny famaritana tranainy kokoa sy mivelatra kokoa, ny Boraginales dia tsy manana fianakviana afa-tsy ny ''[[Boraginaceae]]''.
== Lisitry ny fianakaviana ==
[[Sary:224 Borrago officinalis L.jpg|vignette|326x326px|''Borrago officinalis'']]
Inty ny lisitry ny fianakaviana ao amin' ny filaharana Boraginales araka ny ''[[Global Biodiversity Information Facility|GBIF]]'' <small>(6</small> <small>Oktobra 2024)</small>:
* ''[[Boraginaceae]]''
* ''[[Codonaceae]]''
* ''[[Coldeniaceae]]''
* ''[[Cordiaceae]]''
* ''[[Ehretiaceae]]''
* ''[[Heliotropiaceae]]''
* ''[[Hoplestigmataceae]]''
* ''[[Hydrophyllaceae]]''
* ''[[Lennoaceae]]''
* ''[[Namaceae]]''
* ''[[Wellstediaceae]]''
=== Fianakaviana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny fianakaviana ao amin' ny Boraginales izay lisy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Boraginaceae]]''
* ''[[Coldeniaceae]]''
* ''[[Cordiaceae]]''
* ''[[Ehretiaceae]]''
* ''[[Heliotropiaceae]]''
kyu6yntrsr3sfpn1or0cqxi9mljswit
Angelo Coronel
0
302084
1151694
1151040
2026-10-06T01:44:37Z
~2026-53342-25
41238
1151694
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Senador Angelo.jpg|thumb|Angelo Coronel]]
'''Angelo Mário Coronel de Azevedo Martins''' (teraka ny 3 Mey 1958, tao Coração de María), fantatra amin'ny anarana hoe '''Angelo Coronel''', dia injeniera sivily, mpandraharaha ary [[mpanao politika]] [[Brazila|breziliana]], ary mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]]<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/arco/republicanos-filia-senador-angelo-coronel-e-deputado-federal-diego-coronel/ Republicanos filia senador Angelo Coronel e deputado federal Diego Coronel]</ref>.
Niasa ho ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] izy, nanomboka tamin'ny 1989<ref>(pt) [https://www.al.ba.gov.br/deputados/deputado-estadual/907281 Assemblée de Bahia]</ref> ka hatramin'ny 1992, ary ho [[solombavambahoaka]] tao {{Bahia}} nanomboka tamin'ny 1995 ka hatramin'ny 2019. Amin'izao fotoana izao dia miasa ho senatera ho an'io fanjakana io ihany izy.<ref>(pt) [https://www25.senado.leg.br/web/senadores/senador/-/perfil/5967 www25.senado.leg.br: Profil]</ref>
Nandritra ny fe-potoam-piasan'ny mpanao lalàna 2017-2018, dia nitarika ny Antenimieram-pirenen'ny Fanjakan'i Bahia izy. Ny zanany lahy, [[Diego Coronel]], dia solombavambahoaka ao Bahia amin'izao fotoana izao.
===Rohy ivelany===
{{commonscat}}
[[fr:Angelo Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Angelo}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1958]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:injeniera sivily breziliana]]
hnunkshgn9zzonwm3oqaq2ub12z698q
1151696
1151694
2026-10-06T02:06:50Z
~2026-53342-25
41238
1151696
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Senador Angelo.jpg|thumb|Angelo Coronel]]
'''Angelo Mário Coronel de Azevedo Martins''' (teraka ny 3 Mey 1958, tao Coração de María), fantatra amin'ny anarana hoe '''Angelo Coronel''', dia injeniera sivily, mpandraharaha ary [[mpanao politika]] [[Brazila|breziliana]], ary mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]]<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/arco/republicanos-filia-senador-angelo-coronel-e-deputado-federal-diego-coronel/ Republicanos filia senador Angelo Coronel e deputado federal Diego Coronel]</ref>.
Niasa ho ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] izy, nanomboka tamin'ny 1989<ref>(pt) [https://www.al.ba.gov.br/deputados/deputado-estadual/907281 Assemblée de Bahia]</ref> ka hatramin'ny 1992, ary ho [[solombavambahoaka]] tao {{Bahia}} nanomboka tamin'ny 1995 ka hatramin'ny 2019. Amin'izao fotoana izao dia miasa ho senatera ho an'io fanjakana io ihany izy.<ref>(pt) [https://www25.senado.leg.br/web/senadores/senador/-/perfil/5967 www25.senado.leg.br: Profil]</ref>
Nandritra ny fe-potoam-piasan'ny mpanao lalàna 2017-2018, dia nitarika ny Antenimieram-pirenen'ny Fanjakan'i Bahia izy. Ny zanany lahy, [[Diego Coronel]], dia solombavambahoaka ao Bahia amin'izao fotoana izao.
===Rohy ivelany===
{{commonscat}}
[[fr:Angelo Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Angelo}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1958]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:injeniera sivily breziliana]]
[[Sokajy:Senatera ao Bahia]]
d8rh2lk8hpoy3n7ow7bjdy5mey26wla
Cordia
0
302187
1151684
1151649
2026-10-05T16:04:32Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1151684
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cordia sinensis 2155.jpg|vignette|455x455px|''[[Cordia sinensis]]'']]
Ny '''''Cordia''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] [[roa ravin-tsimoka]] izay ahitana [[hazobotry]] sy [[Hazo (zavamaniry)|hazo]] ao anatin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' araka ny [[Fanasokajiana APG IV|fanasokajiana filôjenetika APG IV]] (2016) (izay tafiditra tao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' teo aloha). Karazana miisa 228<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30003373-2 ''Cordia'' L.]", ''Plants of the World Online''. Notsidihina tamin' ny 8 Jolay 2024.</small></ref> no fantatra maneran-tany, indrindra any amin' ny faritra mafana. Maro amin' ny karazana ''Cordia'' no manana vony manintona sy manitra ary tena be mpitia eny amin' ny zaridaina, na dia tsy dia mahatanty toetany henjana loatra aza izy ireo. Tahaka ny ankamaroan' ny ''Boraginaceae'', ny ankamaroan' izy ireo dia manana ravina misy volo madinika. Taorian' ny fikarohana momba ny biôlôjia môlekiolary, dia karazana ''Cordia'' miisa 100 eo ho eo, izay avy any amin' ny faritra trôpikaly sy mafana antonony any [[Amerika]] (manomboka any [[Arizona]] ka hatrany [[Arzantina]]), no nafindra sokajy ho ao amin' ny vondrona ''[[Varronia]]'' <small>P. Browne</small>.
I [[Carl von Linné]] no nanome ny anarana hoe ''Cordia'' ho fanomezam-boninahitra an' i Valerius Cordus, dokotera sady bôtanista alemàna.
== Ekôlôjia ==
Hanin' ny olitra avy amin' ny karazana lolo sy samoina sasany (''[[Lolo (bibikely)|Lepidoptera]]''), toy ny ''[[Endoclita malabaricus]]'' sy ny ''[[Bucculatrix caribbea]]'' ary ny ''[[Bucculatrix cordiaella]]'' ny karazana ''Cordia.'' Ny karazam-bibikely ''[[Physonota alutacea]]'' kosa dia mihinana ny ''Cordia'' ''boissieri'', ny ''Cordia dentata'', ny ''Cordia'' ''inermis'' ary ny ''Cordia'' ''macrostachya''.
== Karazana ==
=== Karazana notsongaina ===
* ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam.</small>
* ''Cordia alliodora'' <small>(Ruiz & Pav.) Oken</small>
* ''Cordia boissieri'' <small>A.DC.</small>
* ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small>
* ''Cordia dichotoma'' <small>G.Forst</small>
* ''Cordia lutea'' <small>Lam</small>.
* ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb.</small>
* ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> (Ny ''Cordia domestica'' dia heverin' ny loharano sasany ho karazana miavaka, fa ny sasany kosa mihevitra azy ho ''Cordia'' ''myxa'' var. ''domestica''. Ny ''Cordia dichotoma'' dia nampidirina tao anatin' ny vondrona antsoina hoe "''Cordia myxa'' complex" na noheverina ho mitovy hevitra amin' ny ''Cordia dichotoma''.)
* ''Cordia platythyrsa'' <small>Baker</small>
* ''Cordia sebestena'' <small>L.</small>
* ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam.</small> (← ''Cordia gharaf'')
* ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam.</small>
* ''Cordia sulcata'' <small>DC.</small>
* ''Cordia trichotoma'' <small>(Vell.) Arráb. ex Steud.</small>
=== Karazana napetraka tao taloha ===
* ''Carmona retusa'' <small>(Vahl) Masam.</small> (← ''Cordia retusa'' <small>Vahl</small>)
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Cordia myxa MS 1790.jpg|vignette|''[[Cordia myxa]]'']]
Indreto ny karazana ''Cordia'' maniry eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Cordia afra]]'' <small>Sond</small>. (← ''Cordia caffra'' <small>Sond.</small>) — (teratany eto Madagasikara)
* ''[[Cordia africana]]'' <small>Lam</small>. — (teratany eto Madagasikara)
* ''[[Cordia dentata]]'' <small>Poir.</small> — (nampidirina eto Madagasikara)
* ''[[Cordia lowryana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Cordia mairei]]'' <small>Humbert</small> — mera, merandahy, varo, varonala, vatsibaria (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Cordia monoica]]'' <small>Roxb</small>. — (teratany eto Madagasikara)
* ''[[Cordia myxa]]'' <small>L.</small> — lamotinalika, magora, taindelokarana, tsimiranjo (nampidirina eto Madagasikara araka)
* ''[[Cordia schatziana]]'' <small>J.S.Mill</small>. — (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Cordia sinensis]]'' <small>Lam</small>. (← ''Cordia rothii'' <small>Roem. & Schult.</small>) — hazonkorova, tandelo, tandelokarany, varokarana, varombazaha (teratany eto Madagasikara)
* ''[[Cordia subcordata]]'' <small>Lam</small>. — antafabory, tsimiranjo (teratany eto Madagasikara)
== Jereo koa ==
* [[Lisitry ny karazana ao amin' ny Cordia|Lisitry ny karazana ao amin' ny ''Cordia'']]
== Loharano ==
fbreapf3d2aetxs9u05nb5wesothl4v
Evolvulus nummularius
0
302197
1151669
2026-10-05T12:28:03Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakavian' ny Convolvulaceae
1151669
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Evolvulus nummularius Kannur.jpg|vignette|340x340px|''Evolvulus nummularius'']]
Ny '''''Evolvulus nummularius''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakavian' ny ''[[Convolvulaceae]]''. Zavamaniry velona mandritra ny taona iray na mandritra ny taona maro izy io<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:102674-2 Evolvulus nummularius (L.) L. | Plants of the World Online | Kew Science]". ''Plants of the World Online''. Notsidihina tamin' ny 2025-09-16.</small></ref>. ''Evolvulus nummularius'' <small>(L.) L.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''kelihomandra'''<ref><small>"[https://tenymalagasy.org/bins/teny2?w=Evolvulus Evolvulus]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>.
== Tsinjara toerana ==
Miparitaka manerana ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly io zavamaniry io, ka hita any amin' ny faritra midadasika ao [[Afrika Trôpikaly|Afrika]] [[Afrika Trôpikaly|Trôpikaly]] sy ao [[Afrika Atsimo]] ary eto [[Madagasikara]]<ref><small>Schmelzer, G.H. & Bunyapraphatsara, N. 2001. "Evolvulus alsinoides (L.) L." – In: van Valkenburg, J.L.C.H. & Bunyaprabhatsara, N. (eds), ''Plant Resources of South-East Asia'' No. 12: Medicinal and Poisonous Plants 2. Backhuys Publ., Leiden, Netherlands, 258-260</small></ref>. Heverina ho zavamaniry vahiny efa tafapetraka tsara izy io any [[Taioàna|Taiwan]] sy ao amin' ny Vondro-nosy Tiwi any [[Aostralia]]<ref><small>Iqbal IM, Shabbir A, Shabbir K, Barkworth ME, Firdaus-e-Bareen and Khan SM. (2020). "Evolvulus nummularius (L.) L. (Convolvulaceae): a new alien plant record for Pakistan". ''BioInvasions Records''. 9(4): 702-711.</small></ref>.
== Fampiasana ==
Ampiasaina ho fanafody mampitony maivana sy manala kankana io zavamaniry io<ref><small>Lakshminarayana, G. and Raju, A.J., 2017. "Reproductive biology and ecology of ''Evolvulus alsinoides'' and ''Evolvulus nummularius'' (''Convolvulaceae'')". ''Phytologia Balcanica'', 23(3).</small></ref>. Ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana indiana, dia ampiasaina hitsaboana ny may, ny ratra vokatry ny fanapahana na ny fery, ary ny fanindronan' ny maingoka izy io, sady ampiasaina ho fanafody manala kankana ihany koa<ref><small>Iqbal IM, Shabbir A, Shabbir K, Barkworth ME, Firdaus-e-Bareen and Khan SM. (2020). "Evolvulus nummularius (L.) L. (Convolvulaceae): a new alien plant record for Pakistan". ''BioInvasions Records''. 9(4): 702-711.</small></ref>.
Ny fanadihadiana fitôsimika ny singa ao amin' ny faritra ambonin' ny tany amin' ny ''Evolvulus'' ''nummularius'' dia nahitana akora maro manana asa biôlôjika, toy ny β-sitôsterôla, ny gliokôsida, ny stigmasterôla, d-manitôla, asidra orsôlika, ary asidra ôleanôlika. Ankoatra izay, nisy akora telo vaovao, izay mbola tsy voalaza teo aloha, no nosarahina sy nofaritana ny firafiny tamin' ny alalan' ny fomba fiasa spektrôskôpika sy simika; anisan' izany ny akora avy amin' ny stigmastana sy avy amin' ny komarôila ary avy amin' ny orsana<ref><small>Sahu PK and Gupta S. (2014). "Medicinal plants of morning glory: Convolvulaceae Juss., of Central India (Madhya Pradesh & Chhattishgarh)". ''Biolife''. 2(2): 463-469.</small></ref>.
== Jereo koa ==
* ''[[Evolvulus]]''
* Evolvulus
== Loharano ==
r109g23cn1775mmqyk07efbb30no9pn
1151670
1151669
2026-10-05T12:32:05Z
Thelezifor
15140
Anarana amin' ny teny malagasy
1151670
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Evolvulus nummularius Kannur.jpg|vignette|340x340px|''Evolvulus nummularius'']]
Ny '''''Evolvulus nummularius''''' dia karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakavian' ny ''[[Convolvulaceae]]''. Zavamaniry velona mandritra ny taona iray na mandritra ny taona maro izy io<ref><small>"[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:102674-2 Evolvulus nummularius (L.) L. | Plants of the World Online | Kew Science]". ''Plants of the World Online''. Notsidihina tamin' ny 2025-09-16.</small></ref>. ''Evolvulus nummularius'' <small>(L.) L.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Amin' ny teny malagasy izy dia atao hoe '''kelihomandra'''<ref><small>"[https://tenymalagasy.org/bins/teny2?w=Evolvulus Evolvulus]", ''tenymalagasy.org''</small></ref>.
== Tsinjara toerana ==
Miparitaka manerana ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly io zavamaniry io, ka hita any amin' ny faritra midadasika ao [[Afrika Trôpikaly|Afrika]] [[Afrika Trôpikaly|Trôpikaly]] sy ao [[Afrika Atsimo]] ary eto [[Madagasikara]]<ref><small>Schmelzer, G.H. & Bunyapraphatsara, N. 2001. "Evolvulus alsinoides (L.) L." – In: van Valkenburg, J.L.C.H. & Bunyaprabhatsara, N. (eds), ''Plant Resources of South-East Asia'' No. 12: Medicinal and Poisonous Plants 2. Backhuys Publ., Leiden, Netherlands, 258-260</small></ref>. Heverina ho zavamaniry vahiny efa tafapetraka tsara izy io any [[Taioàna|Taiwan]] sy ao amin' ny Vondro-nosy Tiwi any [[Aostralia]]<ref><small>Iqbal IM, Shabbir A, Shabbir K, Barkworth ME, Firdaus-e-Bareen and Khan SM. (2020). "Evolvulus nummularius (L.) L. (Convolvulaceae): a new alien plant record for Pakistan". ''BioInvasions Records''. 9(4): 702-711.</small></ref>.
== Fampiasana ==
Ampiasaina ho fanafody mampitony maivana sy manala kankana io zavamaniry io<ref><small>Lakshminarayana, G. and Raju, A.J., 2017. "Reproductive biology and ecology of ''Evolvulus alsinoides'' and ''Evolvulus nummularius'' (''Convolvulaceae'')". ''Phytologia Balcanica'', 23(3).</small></ref>. Ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana indiana, dia ampiasaina hitsaboana ny may, ny ratra vokatry ny fanapahana na ny fery, ary ny fanindronan' ny maingoka izy io, sady ampiasaina ho fanafody manala kankana ihany koa<ref><small>Iqbal IM, Shabbir A, Shabbir K, Barkworth ME, Firdaus-e-Bareen and Khan SM. (2020). "Evolvulus nummularius (L.) L. (Convolvulaceae): a new alien plant record for Pakistan". ''BioInvasions Records''. 9(4): 702-711.</small></ref>.
Ny fanadihadiana fitôsimika ny singa ao amin' ny faritra ambonin' ny tany amin' ny ''Evolvulus'' ''nummularius'' dia nahitana akora maro manana asa biôlôjika, toy ny β-sitôsterôla, ny gliokôsida, ny stigmasterôla, d-manitôla, asidra orsôlika, ary asidra ôleanôlika. Ankoatra izay, nisy akora telo vaovao, izay mbola tsy voalaza teo aloha, no nosarahina sy nofaritana ny firafiny tamin' ny alalan' ny fomba fiasa spektrôskôpika sy simika; anisan' izany ny akora avy amin' ny stigmastana sy avy amin' ny komarôila ary avy amin' ny orsana<ref><small>Sahu PK and Gupta S. (2014). "Medicinal plants of morning glory: Convolvulaceae Juss., of Central India (Madhya Pradesh & Chhattishgarh)". ''Biolife''. 2(2): 463-469.</small></ref>.
== Jereo koa ==
* ''[[Evolvulus]]''
* [[Kelihomandra]]: ''[[Ethulia conyzoides]]'' <small>L. f.</small> (''[[Asteraceae]]''); ''Evolvulus nummularius'' <small>(L.) L.</small> (''[[Convolvulaceae]]'')
== Loharano ==
fu908ajz1kij24ka0i9vcmm8maxwwzl
Evolvulus
0
302198
1151671
2026-10-05T12:53:02Z
Thelezifor
15140
Karazana misy eto Madagasikara
1151671
wikitext
text/x-wiki
'''''Evolvulus''''' is a genus of flowering plants in the Convolvulaceae, the morning glory family. They are known generally as '''dwarf morning glories'''. Most are native to the Americas. There are about 100 species.
These plants are annual and perennial herbs and shrubs. They have non-twining stems. The leaves have smooth edges. Flowers are borne singly or in small clusters, or sometimes in spikes. The corolla is round and flat or bell-shaped. The fruit is a capsule containing 1 to 4 seeds.
== Karazana ==
Ireto karazana manaraka ireto no ekena ao anatin' ny vondrona ''Evolvulus'':
* ''Evolvulus alopecuroides''
* ''[[Evolvulus alsinoides]]''
* ''Evolvulus altissimus''
* ''Evolvulus anagalloides''
* ''Evolvulus arbuscula''
* ''Evolvulus arenarius''
* ''Evolvulus arenicola''
* ''Evolvulus argyreus''
* ''Evolvulus arizonicus''
* ''Evolvulus aurigenius''
* ''Evolvulus barbatus''
* ''Evolvulus bogotensis''
* ''Evolvulus boliviensis''
* ''Evolvulus bracei'' <small>House</small>
* ''Evolvulus bracei'' <small>(Meisn.) Ooststr.</small>
* ''Evolvulus cardiophyllus''
* ''Evolvulus chamaepitys''
* ''Evolvulus chapadensis''
* ''Evolvulus choapanus''
* ''Evolvulus chrysotrichos''
* ''Evolvulus comosus''
* ''Evolvulus convolvuloides''
* ''Evolvulus cordatus''
* ''Evolvulus corumbaensis''
* ''Evolvulus cressoides''
* ''Evolvulus daphnoides''
* ''Evolvulus delicatus''
* ''Evolvulus diosmoides''
* ''Evolvulus elaeagnifolius''
* ''Evolvulus elegans''
* ''Evolvulus ericifolius''
* ''Evolvulus fieldii''
* ''Evolvulus filipes''
* ''Evolvulus flavus''
* ''Evolvulus flexuosus''
* ''Evolvulus frankenioides''
* ''Evolvulus fuscus''
* ''Evolvulus genistoides''
* ''Evolvulus glaziovii''
* ''Evolvulus glomeratus''
* ''Evolvulus gnaphalioides''
* ''Evolvulus goyazensis''
* ''Evolvulus grisebachii''
* ''Evolvulus gypsophiloides''
* ''Evolvulus hallieri''
* ''Evolvulus harleyi''
* ''Evolvulus hasslerianus''
* ''Evolvulus helianthemifolius''
* ''Evolvulus helianthemoides''
* ''Evolvulus helichrysoides''
* ''Evolvulus herrerae''
* ''Evolvulus hypocrateriflorus''
* ''Evolvulus incanus''
* ''Evolvulus jacobinus''
* ''Evolvulus kramerioides''
* ''Evolvulus lagopodioides''
* ''Evolvulus lagopus''
* ''Evolvulus lanatus''
* ''Evolvulus latifolius''
* ''Evolvulus linarioides''
* ''Evolvulus linoides''
* ''Evolvulus lithospermoides''
* ''Evolvulus luetzelburgii''
* ''Evolvulus macroblepharis''
* ''Evolvulus magnus''
* ''Evolvulus maximiliani''
* ''Evolvulus minimus''
* ''Evolvulus niveus''
* ''[[Evolvulus nummularius]]''
* ''Evolvulus nuttallianus''
* ''Evolvulus ovatus''
* ''Evolvulus paniculatus''
* ''Evolvulus passerinoides''
* ''Evolvulus peruvianus''
* ''Evolvulus phyllanthoides''
* ''Evolvulus piurensis''
* ''Evolvulus pohlii''
* ''Evolvulus prostratus''
* ''Evolvulus pterocaulon''
* ''Evolvulus pterygophyllus''
* ''Evolvulus purpusii''
* ''Evolvulus pusillus''
* ''Evolvulus rariflorus''
* ''Evolvulus riedelii''
* ''Evolvulus rotundifolius''
* ''Evolvulus rufus''
* ''Evolvulus saxifragus''
* ''Evolvulus scoparioides''
* ''Evolvulus sericeus''
* ''Evolvulus serpylloides''
* ''Evolvulus siliceus''
* ''Evolvulus simplex''
* ''Evolvulus speciosus''
* ''Evolvulus squamosus''
* ''Evolvulus stellariifolius''
* ''Evolvulus tenuis''
* ''Evolvulus thymiflorus''
* ''Evolvulus tomentosus''
* ''Evolvulus villosissimus''
* ''Evolvulus villosus''
* ''Evolvulus vimineus''
* ''Evolvulus weberbaueri''
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Inreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Evolvulus alsinoides]]'' ''--'' handrinamboa, horompetaka, vahimpasika
* ''[[Evolvulus nummularius]]'' ''--'' kelihomandra
Ny ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small> izay tokony ho nanampy azy ireo dia nafindra vondrona sy fianakaviana ka lasa ''[[Euploca madagascariensis]]'' ao amin' ny ''[[Boraginaceae]]''.
== Jereo koa ==
* ''[[Euploca]]''
e5vzlbpjrs6tg2vybe78uk1hqyemwyp
1151672
1151671
2026-10-05T13:03:45Z
Thelezifor
15140
Vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Convolvulaceae
1151672
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Dwarf Morning-glory (Evolvulus alsinoides) in Hyderabad W IMG 7978.jpg|vignette|356x356px|''[[Evolvulus alsinoides]]'']]
Ny '''''Evolvulus''''' dia vondron-karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Convolvulaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Solanales]]. Teratany any [[Amerika]] ny ankamaroan' ny karazana ao aminy. Misy karazany eo amin' ny 100 eo ho eo izy ireo. Ahitra na hazobotry izy ireo, ka misy aminy ny velona herintaona monja ary ny sasany kosa maharitra taona maro. Tsy mitangolika ny tahony. Malama ny sisin-draviny. Mipoitra tsirairay na mivondrona kely, na indraindray milahatra toy ny salohy, ny voniny. Boribory sady fisaka na miendrika lakolosy ny felam-boniny. Voa miendrika kapsily misy vihim-boa iray ka hatramin' ny efatra no vokarin' izy ireo.
== Karazana ==
Ireto karazana manaraka ireto no ekena ao anatin' ny vondrona ''Evolvulus'':
* ''Evolvulus alopecuroides''
* ''[[Evolvulus alsinoides]]''
* ''Evolvulus altissimus''
* ''Evolvulus anagalloides''
* ''Evolvulus arbuscula''
* ''Evolvulus arenarius''
* ''Evolvulus arenicola''
* ''Evolvulus argyreus''
* ''Evolvulus arizonicus''
* ''Evolvulus aurigenius''
* ''Evolvulus barbatus''
* ''Evolvulus bogotensis''
* ''Evolvulus boliviensis''
* ''Evolvulus bracei'' <small>House</small>
* ''Evolvulus bracei'' <small>(Meisn.) Ooststr.</small>
* ''Evolvulus cardiophyllus''
* ''Evolvulus chamaepitys''
* ''Evolvulus chapadensis''
* ''Evolvulus choapanus''
* ''Evolvulus chrysotrichos''
* ''Evolvulus comosus''
* ''Evolvulus convolvuloides''
* ''Evolvulus cordatus''
* ''Evolvulus corumbaensis''
* ''Evolvulus cressoides''
* ''Evolvulus daphnoides''
* ''Evolvulus delicatus''
* ''Evolvulus diosmoides''
* ''Evolvulus elaeagnifolius''
* ''Evolvulus elegans''
* ''Evolvulus ericifolius''
* ''Evolvulus fieldii''
* ''Evolvulus filipes''
* ''Evolvulus flavus''
* ''Evolvulus flexuosus''
* ''Evolvulus frankenioides''
* ''Evolvulus fuscus''
* ''Evolvulus genistoides''
* ''Evolvulus glaziovii''
* ''Evolvulus glomeratus''
* ''Evolvulus gnaphalioides''
* ''Evolvulus goyazensis''
* ''Evolvulus grisebachii''
* ''Evolvulus gypsophiloides''
* ''Evolvulus hallieri''
* ''Evolvulus harleyi''
* ''Evolvulus hasslerianus''
* ''Evolvulus helianthemifolius''
* ''Evolvulus helianthemoides''
* ''Evolvulus helichrysoides''
* ''Evolvulus herrerae''
* ''Evolvulus hypocrateriflorus''
* ''Evolvulus incanus''
* ''Evolvulus jacobinus''
* ''Evolvulus kramerioides''
* ''Evolvulus lagopodioides''
* ''Evolvulus lagopus''
* ''Evolvulus lanatus''
* ''Evolvulus latifolius''
* ''Evolvulus linarioides''
* ''Evolvulus linoides''
* ''Evolvulus lithospermoides''
* ''Evolvulus luetzelburgii''
* ''Evolvulus macroblepharis''
* ''Evolvulus magnus''
* ''Evolvulus maximiliani''
* ''Evolvulus minimus''
* ''Evolvulus niveus''
* ''[[Evolvulus nummularius]]''
* ''Evolvulus nuttallianus''
* ''Evolvulus ovatus''
* ''Evolvulus paniculatus''
* ''Evolvulus passerinoides''
* ''Evolvulus peruvianus''
* ''Evolvulus phyllanthoides''
* ''Evolvulus piurensis''
* ''Evolvulus pohlii''
* ''Evolvulus prostratus''
* ''Evolvulus pterocaulon''
* ''Evolvulus pterygophyllus''
* ''Evolvulus purpusii''
* ''Evolvulus pusillus''
* ''Evolvulus rariflorus''
* ''Evolvulus riedelii''
* ''Evolvulus rotundifolius''
* ''Evolvulus rufus''
* ''Evolvulus saxifragus''
* ''Evolvulus scoparioides''
* ''Evolvulus sericeus''
* ''Evolvulus serpylloides''
* ''Evolvulus siliceus''
* ''Evolvulus simplex''
* ''Evolvulus speciosus''
* ''Evolvulus squamosus''
* ''Evolvulus stellariifolius''
* ''Evolvulus tenuis''
* ''Evolvulus thymiflorus''
* ''Evolvulus tomentosus''
* ''Evolvulus villosissimus''
* ''Evolvulus villosus''
* ''Evolvulus vimineus''
* ''Evolvulus weberbaueri''
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Evolvulus nummularius Kannur.jpg|vignette|''Evolvulus nummularius'']]
Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Evolvulus alsinoides]]'' ''--'' handrinamboa, horompetaka, vahimpasika
* ''[[Evolvulus nummularius]]'' ''--'' kelihomandra
Ny ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small> izay tokony ho nanampy azy ireo dia nafindra vondrona sy fianakaviana ka lasa ''[[Euploca madagascariensis]]'' ao amin' ny ''[[Boraginaceae]]''.
== Jereo koa ==
* ''[[Euploca]]''
oxupiejr9nruxshsr5ehb9o26pk0hkg
1151673
1151672
2026-10-05T13:44:06Z
Thelezifor
15140
1151673
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Dwarf Morning-glory (Evolvulus alsinoides) in Hyderabad W IMG 7978.jpg|vignette|356x356px|''[[Evolvulus alsinoides]]'']]
Ny '''''Evolvulus''''' dia vondron-karazana zavamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Convolvulaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Solanales]]. Teratany any [[Amerika]] ny ankamaroan' ny karazana ao aminy. Misy karazany eo amin' ny 100 eo ho eo izy ireo. Ahitra na hazobotry izy ireo, ka misy aminy ny velona herintaona monja ary ny sasany kosa maharitra taona maro. Tsy mitangolika ny tahony. Malama ny sisin-draviny. Mipoitra tsirairay na mivondrona kely, na indraindray milahatra toy ny salohy, ny voniny. Boribory sady fisaka na miendrika lakolosy ny felam-boniny. Voa miendrika kapsily misy vihim-boa iray ka hatramin' ny efatra no vokarin' izy ireo.
== Karazana ==
Ireto karazana manaraka ireto no ekena ao anatin' ny vondrona ''Evolvulus'':
* ''Evolvulus alopecuroides''
* ''[[Evolvulus alsinoides]]''
* ''Evolvulus altissimus''
* ''Evolvulus anagalloides''
* ''Evolvulus arbuscula''
* ''Evolvulus arenarius''
* ''Evolvulus arenicola''
* ''Evolvulus argyreus''
* ''Evolvulus arizonicus''
* ''Evolvulus aurigenius''
* ''Evolvulus barbatus''
* ''Evolvulus bogotensis''
* ''Evolvulus boliviensis''
* ''Evolvulus bracei'' <small>House</small>
* ''Evolvulus bracei'' <small>(Meisn.) Ooststr.</small>
* ''Evolvulus cardiophyllus''
* ''Evolvulus chamaepitys''
* ''Evolvulus chapadensis''
* ''Evolvulus choapanus''
* ''Evolvulus chrysotrichos''
* ''Evolvulus comosus''
* ''Evolvulus convolvuloides''
* ''Evolvulus cordatus''
* ''Evolvulus corumbaensis''
* ''Evolvulus cressoides''
* ''Evolvulus daphnoides''
* ''Evolvulus delicatus''
* ''Evolvulus diosmoides''
* ''Evolvulus elaeagnifolius''
* ''Evolvulus elegans''
* ''Evolvulus ericifolius''
* ''Evolvulus fieldii''
* ''Evolvulus filipes''
* ''Evolvulus flavus''
* ''Evolvulus flexuosus''
* ''Evolvulus frankenioides''
* ''Evolvulus fuscus''
* ''Evolvulus genistoides''
* ''Evolvulus glaziovii''
* ''Evolvulus glomeratus''
* ''Evolvulus gnaphalioides''
* ''Evolvulus goyazensis''
* ''Evolvulus grisebachii''
* ''Evolvulus gypsophiloides''
* ''Evolvulus hallieri''
* ''Evolvulus harleyi''
* ''Evolvulus hasslerianus''
* ''Evolvulus helianthemifolius''
* ''Evolvulus helianthemoides''
* ''Evolvulus helichrysoides''
* ''Evolvulus herrerae''
* ''Evolvulus hypocrateriflorus''
* ''Evolvulus incanus''
* ''Evolvulus jacobinus''
* ''Evolvulus kramerioides''
* ''Evolvulus lagopodioides''
* ''Evolvulus lagopus''
* ''Evolvulus lanatus''
* ''Evolvulus latifolius''
* ''Evolvulus linarioides''
* ''Evolvulus linoides''
* ''Evolvulus lithospermoides''
* ''Evolvulus luetzelburgii''
* ''Evolvulus macroblepharis''
* ''Evolvulus magnus''
* ''Evolvulus maximiliani''
* ''Evolvulus minimus''
* ''Evolvulus niveus''
* ''[[Evolvulus nummularius]]''
* ''Evolvulus nuttallianus''
* ''Evolvulus ovatus''
* ''Evolvulus paniculatus''
* ''Evolvulus passerinoides''
* ''Evolvulus peruvianus''
* ''Evolvulus phyllanthoides''
* ''Evolvulus piurensis''
* ''Evolvulus pohlii''
* ''Evolvulus prostratus''
* ''Evolvulus pterocaulon''
* ''Evolvulus pterygophyllus''
* ''Evolvulus purpusii''
* ''Evolvulus pusillus''
* ''Evolvulus rariflorus''
* ''Evolvulus riedelii''
* ''Evolvulus rotundifolius''
* ''Evolvulus rufus''
* ''Evolvulus saxifragus''
* ''Evolvulus scoparioides''
* ''Evolvulus sericeus''
* ''Evolvulus serpylloides''
* ''Evolvulus siliceus''
* ''Evolvulus simplex''
* ''Evolvulus speciosus''
* ''Evolvulus squamosus''
* ''Evolvulus stellariifolius''
* ''Evolvulus tenuis''
* ''Evolvulus thymiflorus''
* ''Evolvulus tomentosus''
* ''Evolvulus villosissimus''
* ''Evolvulus villosus''
* ''Evolvulus vimineus''
* ''Evolvulus weberbaueri''
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
[[Sary:Evolvulus nummularius Kannur.jpg|vignette|''Evolvulus nummularius'']]
Indreto ny karazana misy eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Evolvulus alsinoides]]'' ''--'' handrinamboa, horompetaka, vahimpasika
* ''[[Evolvulus nummularius]]'' ''--'' kelihomandra
Ny ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small> izay tokony ho nanampy azy ireo dia nafindra vondrona sy fianakaviana ka lasa ''[[Euploca madagascariensis]]'' <small>(Vatke) E.L.A.N.Simons & Wieringa</small> ao amin' ny ''[[Boraginaceae]]''.
== Jereo koa ==
* ''[[Euploca]]''
9ah0atuboesho38px8wnzvfvzx4wfqj
Euploca madagascariensis
0
302199
1151674
2026-10-05T14:22:14Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Heliotropiaceae na Boraginaceae
1151674
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Euploca madagascariensis''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Heliotropiaceae]]'' na ao amin' ny fianakaviana ''[[Boraginaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Teratany eto [[Madagasikara]] ity zavalaniry ity. ''Euploca madagascariensis'' <small>(Vatke) E.L.A.N. Simons & Wieringa</small> no anarany ara-tsiansa feno. Tamin' ny voalohany izy io dia nantsoina hoe ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small> avy eo ''Heliotropium madagascariense'' <small>(Vatke) I.M. Johnst.</small>.
== Fanovozam-pahalalana fanampiny ==
* E.L.A.N. Simons & J.J. Wieringa (2019), ''The Euploca baclei complex (Boraginaceae subfam. Heliotropioideae)'', ''Blumea'' 64 : 92–95.
* Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew, ''Euploca madagascariensis''.
* International Plant Names Index, ''Euploca madagascariensis''.
* Miller et al. (2021), ''Flora of Madagascar and the Comoro Islands: Boraginales, Olacaceae and allies, Apiaceae''.
mh18impv87f4yfoba3p7e0pqoqztzcw
1151675
1151674
2026-10-05T14:32:02Z
Thelezifor
15140
Jereo koa
1151675
wikitext
text/x-wiki
Ny '''''Euploca madagascariensis''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Heliotropiaceae]]'' na ao amin' ny fianakaviana ''[[Boraginaceae]]'', ao amin' ny filaharana [[Boraginales]]. Teratany eto [[Madagasikara]] ity zavalaniry ity. ''Euploca madagascariensis'' <small>(Vatke) E.L.A.N. Simons & Wieringa</small> no anarany ara-tsiansa feno. Tamin' ny voalohany izy io dia nantsoina hoe ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small>, avy eo ''Heliotropium madagascariense'' <small>(Vatke) I.M. Johnst.</small>.
== Fanovozam-pahalalana fanampiny ==
* E.L.A.N. Simons & J.J. Wieringa (2019), ''The Euploca baclei complex (Boraginaceae subfam. Heliotropioideae)'', ''Blumea'' 64 : 92–95.
* Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew, ''Euploca madagascariensis''.
* International Plant Names Index, ''Euploca madagascariensis''.
* Miller et al. (2021), ''Flora of Madagascar and the Comoro Islands: Boraginales, Olacaceae and allies, Apiaceae''.
== Jereo koa ==
* ''[[Euploca]]''
* ''[[Evolvulus]]''
* ''[[Heliotropium]]''
iyhiymgl5w1zgwbjml0z6pblh964fey
Euploca
0
302200
1151676
2026-10-05T14:44:37Z
Thelezifor
15140
Vondron-karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Heliotropiaceae
1151676
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Heliotropium salicoides Cham. - Flickr - Alex Popovkin, Bahia, Brazil (2).jpg|vignette|332x332px|''Heliotropium salicoides'']]
Ny '''''Euploca''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Heliotropiaceae]]'', ao am ' ny filaharana [[Boraginales]], izay ahitana karazana miisa 168. Taloha dia nampidirina tao amin' ny vondron-karazana ''[[Hilgeria]]'' sy ''[[Schleidenia]]'' ary ''[[Heliotropium]]'' ny karazana ao aminy, izay hita fa mifanakaiky kokoa amin' ny ''[[Myriopus]]''.
== Karazana ==
Indreto ny karazana ao amin' ny ''Euploca'':
* ''Euploca aequorea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca albrechtii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca alcyonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca amnis-edith'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca antillana'' (Urb.) Diane & Hilger
* ''Euploca apertum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca applanata'' (Thulin & Verdc.) Thulin
* ''Euploca arenitensis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca argyrea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca asperrima'' (Andersson) J.I.M.Melo
* ''Euploca aurata'' (Phil.) M.W.Frohl.
* ''Euploca axillaris'' (Greenm.) J.I.M.Melo
* ''Euploca baclei'' (DC.) Diane & Hilger
* ''Euploca ballii'' (Domin) Diane & Hilger
* ''Euploca barbata'' (DC.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca brachygyne'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca brachythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bracteata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bullockii'' (Verdc.) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca bursifera'' (C.Wright ex Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca calvariavis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca campestris'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca catamarcensis'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl.
* ''Euploca cerroleonensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca chalcedonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca chrysantha'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca chrysocarpa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca collina'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca confertifolia'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca conocarpa'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca consimilis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca convolvulacea'' Nutt. – sweet-scented heliotrope, showy heliotrope
* ''Euploca cornuta'' (I.M.Johnst.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca cracens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cremnogena'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca cunninghamii'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cupressina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca decorticans'' M.J.Silva & J.I.M.Melo
* ''Euploca delestangii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichotoma'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichroa'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca diffusa'' (Britton) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca discordis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca distantiflora'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca diversifolia'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dunaensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca eggersii'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca epacridea'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca euodes'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca fallax'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca fasciculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ferreyrae'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filaginoides'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filiformis'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca flintii'' (F.Muell. ex A.S.Mitch.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca foliata'' (R.Br.) Feuillet
* ''Euploca foliosissima'' (J.F.Macbr.) J.I.M.Melo
* ''Euploca foveolata'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca frohlichii'' (Craven) M.W.Chase
* ''Euploca fruticosa'' (L.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca galioides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca geocharis'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glabella'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glandulifera'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca greggii'' (Torr.) Halse & Feuillet
* ''Euploca haesum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca haitiensis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca heterantha'' (F.Muell.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca hintonii'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca humifusa'' (Kunth) Diane & Hilger
* ''Euploca humilis'' (L.) Feuillet
* ''Euploca humistrata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca hypogaea'' (Urb. & Ekman) Diane & Hilger
* ''Euploca inexplicita'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca karwinskyi'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca katangensis'' (Gürke) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca krapovickasii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca lagoensis'' (Warm.) Diane & Hilger
* ''Euploca lapidicola'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca laxa'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca leptalea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca limbata'' (Benth.) J.I.M.Melo
* ''Euploca lobbii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca madagascariensis'' (Vatke) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca madurensis'' (Riedl) Ancy & P.Javad
* ''Euploca marchionica'' (Decne.) J.I.M.Melo
* ''Euploca margaritensis'' (Hassl. ex I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca marifolia'' (J.Koenig ex Retz.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca melanopedii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mendocina'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca mexicana'' (A.DC.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca michoacana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca microphylla'' (Sw. ex Wikstr.) Feuillet
* ''Euploca microsalsoloides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mitchellii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca moorei'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mutica'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca myriophylla'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nana'' (Northr.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nashii'' (Millsp.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nesopelyda'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nexosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nigricans'' (Balf.f.) M.W.Frohl., M.W.Chase & Thulin
* ''Euploca ocellata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca ottonii'' (Lehm.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ovalifolia'' (Forssk.) Diane & Hilger
* ''Euploca oxyloba'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca pachyphylla'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pallescens'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca paniculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca paradoxa'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parciflora'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parviantrum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pauciflora'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca peckhamii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pedicellaris'' (Urb. & Ekman) Feuillet
* ''Euploca peninsularis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca perlmanii'' (Lorence & W.L.Wagner) J.I.M.Melo
* ''Euploca perrieri'' (J.S.Mill.) J.S.Mill.
* ''Euploca personata'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca pilosa'' (Ruiz & Pav.) Luebert
* ''Euploca piurensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca plumosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca polyanthella'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca polyphylla'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca pottii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca powelliorum'' (B.L.Turner) Feuillet & Halse
* ''Euploca pringlei'' (B.L.Rob.) Halse & Feuillet
* ''Euploca procumbens'' (Mill.) Diane & Hilger
* ''Euploca prostrata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca protensa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pulvina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca purdiei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Fern.Alonso
* ''Euploca queretaroana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca racemosa'' Rose & Standl.
* ''Euploca ramulipatens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca rariflora'' (Stocks) Diane & Hilger
* ''Euploca rhadinostachya'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca riochiquensis'' J.R.I.Wood & P.Muñoz
* ''Euploca rodaliae'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca salicoides'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca serpylloides'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca sessei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca sessilistigma'' (Hutch. & E.A.Bruce) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca skeleton'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca sphaerica'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca strigosa'' (Willd.) Diane & Hilger
* ''Euploca styotricha'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca subreniformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca synaimon'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tabuliplagae'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tachyglossoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tanythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tenella'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca tenuifolia'' (R.Br.) Diane & Hilger
* ''Euploca texana'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca toratensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca torreyi'' (I.M.Johnst.) Halse & Feuillet
* ''Euploca transformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tytoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uniflora'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uninervis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vaga'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ventricosa'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vestita'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca viator'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca wigginsii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
== Jereo koa ==
* ''[[Heliotropium]]''
* ''[[Hilgeria]]''
* ''[[Myriopus]]''
* ''[[Schleidenia]]''
fx7g13g91uo0ah371og5s2cfzaok950
1151678
1151676
2026-10-05T15:19:27Z
Thelezifor
15140
Karazana misy eto Madagasikara
1151678
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Heliotropium salicoides Cham. - Flickr - Alex Popovkin, Bahia, Brazil (2).jpg|vignette|332x332px|''Heliotropium salicoides'']]
Ny '''''Euploca''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Heliotropiaceae]]'', ao am ' ny filaharana [[Boraginales]], izay ahitana karazana miisa 168. Taloha dia nampidirina tao amin' ny vondron-karazana ''[[Hilgeria]]'' sy ''[[Schleidenia]]'' ary ''[[Heliotropium]]'' ny karazana ao aminy, izay hita fa mifanakaiky kokoa amin' ny ''[[Myriopus]]''.
== Karazana ==
Indreto ny karazana ao amin' ny ''Euploca'':
* ''Euploca aequorea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca albrechtii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca alcyonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca amnis-edith'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca antillana'' (Urb.) Diane & Hilger
* ''Euploca apertum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca applanata'' (Thulin & Verdc.) Thulin
* ''Euploca arenitensis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca argyrea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca asperrima'' (Andersson) J.I.M.Melo
* ''Euploca aurata'' (Phil.) M.W.Frohl.
* ''Euploca axillaris'' (Greenm.) J.I.M.Melo
* ''Euploca baclei'' (DC.) Diane & Hilger
* ''Euploca ballii'' (Domin) Diane & Hilger
* ''Euploca barbata'' (DC.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca brachygyne'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca brachythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bracteata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bullockii'' (Verdc.) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca bursifera'' (C.Wright ex Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca calvariavis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca campestris'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca catamarcensis'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl.
* ''Euploca cerroleonensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca chalcedonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca chrysantha'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca chrysocarpa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca collina'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca confertifolia'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca conocarpa'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca consimilis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca convolvulacea'' Nutt. – sweet-scented heliotrope, showy heliotrope
* ''Euploca cornuta'' (I.M.Johnst.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca cracens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cremnogena'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca cunninghamii'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cupressina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca decorticans'' M.J.Silva & J.I.M.Melo
* ''Euploca delestangii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichotoma'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichroa'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca diffusa'' (Britton) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca discordis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca distantiflora'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca diversifolia'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dunaensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca eggersii'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca epacridea'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca euodes'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca fallax'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca fasciculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ferreyrae'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filaginoides'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filiformis'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca flintii'' (F.Muell. ex A.S.Mitch.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca foliata'' (R.Br.) Feuillet
* ''Euploca foliosissima'' (J.F.Macbr.) J.I.M.Melo
* ''Euploca foveolata'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca frohlichii'' (Craven) M.W.Chase
* ''Euploca fruticosa'' (L.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca galioides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca geocharis'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glabella'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glandulifera'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca greggii'' (Torr.) Halse & Feuillet
* ''Euploca haesum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca haitiensis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca heterantha'' (F.Muell.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca hintonii'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca humifusa'' (Kunth) Diane & Hilger
* ''Euploca humilis'' (L.) Feuillet
* ''Euploca humistrata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca hypogaea'' (Urb. & Ekman) Diane & Hilger
* ''Euploca inexplicita'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca karwinskyi'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca katangensis'' (Gürke) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca krapovickasii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca lagoensis'' (Warm.) Diane & Hilger
* ''Euploca lapidicola'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca laxa'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca leptalea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca limbata'' (Benth.) J.I.M.Melo
* ''Euploca lobbii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca madagascariensis'' (Vatke) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca madurensis'' (Riedl) Ancy & P.Javad
* ''Euploca marchionica'' (Decne.) J.I.M.Melo
* ''Euploca margaritensis'' (Hassl. ex I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca marifolia'' (J.Koenig ex Retz.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca melanopedii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mendocina'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca mexicana'' (A.DC.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca michoacana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca microphylla'' (Sw. ex Wikstr.) Feuillet
* ''Euploca microsalsoloides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mitchellii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca moorei'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mutica'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca myriophylla'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nana'' (Northr.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nashii'' (Millsp.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nesopelyda'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nexosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nigricans'' (Balf.f.) M.W.Frohl., M.W.Chase & Thulin
* ''Euploca ocellata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca ottonii'' (Lehm.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ovalifolia'' (Forssk.) Diane & Hilger
* ''Euploca oxyloba'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca pachyphylla'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pallescens'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca paniculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca paradoxa'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parciflora'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parviantrum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pauciflora'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca peckhamii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pedicellaris'' (Urb. & Ekman) Feuillet
* ''Euploca peninsularis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca perlmanii'' (Lorence & W.L.Wagner) J.I.M.Melo
* ''Euploca perrieri'' (J.S.Mill.) J.S.Mill.
* ''Euploca personata'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca pilosa'' (Ruiz & Pav.) Luebert
* ''Euploca piurensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca plumosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca polyanthella'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca polyphylla'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca pottii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca powelliorum'' (B.L.Turner) Feuillet & Halse
* ''Euploca pringlei'' (B.L.Rob.) Halse & Feuillet
* ''Euploca procumbens'' (Mill.) Diane & Hilger
* ''Euploca prostrata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca protensa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pulvina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca purdiei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Fern.Alonso
* ''Euploca queretaroana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca racemosa'' Rose & Standl.
* ''Euploca ramulipatens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca rariflora'' (Stocks) Diane & Hilger
* ''Euploca rhadinostachya'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca riochiquensis'' J.R.I.Wood & P.Muñoz
* ''Euploca rodaliae'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca salicoides'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca serpylloides'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca sessei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca sessilistigma'' (Hutch. & E.A.Bruce) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca skeleton'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca sphaerica'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca strigosa'' (Willd.) Diane & Hilger
* ''Euploca styotricha'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca subreniformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca synaimon'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tabuliplagae'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tachyglossoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tanythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tenella'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca tenuifolia'' (R.Br.) Diane & Hilger
* ''Euploca texana'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca toratensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca torreyi'' (I.M.Johnst.) Halse & Feuillet
* ''Euploca transformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tytoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uniflora'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uninervis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vaga'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ventricosa'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vestita'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca viator'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca wigginsii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana ''Euploca'' hita eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Euploca madagascariensis]]'' <small>(Vatke) E.L.A.N. Simons & Wieringa</small> (← ''Heliotropium madagascariense''; ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small>) (tsy faihita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Euploca perrieri]]'' <small>(J.S. Mill.) J.S. Mill.</small> (''Heliotropium perrieri'' <small>J.S. Mill.</small>) (tsy faihita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Euploca ovalifolia]]'' <small>(Forssk.) Diane & Hilger</small> ( ''Heliotropium ovalifolium'') (teratany eto Madagasikara)
== Jereo koa ==
* ''[[Heliotropium]]''
* ''[[Hilgeria]]''
* ''[[Myriopus]]''
* ''[[Schleidenia]]''
ip9oycvsr8zdn2ro2bqa9tkqpusitq0
1151679
1151678
2026-10-05T15:22:59Z
Thelezifor
15140
Karazana misy eto Madagasikara
1151679
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Heliotropium salicoides Cham. - Flickr - Alex Popovkin, Bahia, Brazil (2).jpg|vignette|332x332px|''Heliotropium salicoides'']]
Ny '''''Euploca''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Heliotropiaceae]]'', ao am ' ny filaharana [[Boraginales]], izay ahitana karazana miisa 168. Taloha dia nampidirina tao amin' ny vondron-karazana ''[[Hilgeria]]'' sy ''[[Schleidenia]]'' ary ''[[Heliotropium]]'' ny karazana ao aminy, izay hita fa mifanakaiky kokoa amin' ny ''[[Myriopus]]''.
== Karazana ==
Indreto ny karazana ao amin' ny ''Euploca'':
* ''Euploca aequorea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca albrechtii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca alcyonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca amnis-edith'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca antillana'' (Urb.) Diane & Hilger
* ''Euploca apertum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca applanata'' (Thulin & Verdc.) Thulin
* ''Euploca arenitensis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca argyrea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca asperrima'' (Andersson) J.I.M.Melo
* ''Euploca aurata'' (Phil.) M.W.Frohl.
* ''Euploca axillaris'' (Greenm.) J.I.M.Melo
* ''[[Euploca baclei]]'' (DC.) Diane & Hilger
* ''Euploca ballii'' (Domin) Diane & Hilger
* ''Euploca barbata'' (DC.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca brachygyne'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca brachythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bracteata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bullockii'' (Verdc.) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca bursifera'' (C.Wright ex Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca calvariavis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca campestris'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca catamarcensis'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl.
* ''Euploca cerroleonensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca chalcedonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca chrysantha'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca chrysocarpa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca collina'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca confertifolia'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca conocarpa'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca consimilis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca convolvulacea'' Nutt.
* ''Euploca cornuta'' (I.M.Johnst.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca cracens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cremnogena'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca cunninghamii'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cupressina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca decorticans'' M.J.Silva & J.I.M.Melo
* ''Euploca delestangii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichotoma'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichroa'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca diffusa'' (Britton) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca discordis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca distantiflora'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca diversifolia'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dunaensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca eggersii'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca epacridea'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca euodes'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca fallax'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca fasciculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ferreyrae'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filaginoides'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filiformis'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca flintii'' (F.Muell. ex A.S.Mitch.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca foliata'' (R.Br.) Feuillet
* ''Euploca foliosissima'' (J.F.Macbr.) J.I.M.Melo
* ''Euploca foveolata'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca frohlichii'' (Craven) M.W.Chase
* ''Euploca fruticosa'' (L.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca galioides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca geocharis'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glabella'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glandulifera'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca greggii'' (Torr.) Halse & Feuillet
* ''Euploca haesum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca haitiensis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca heterantha'' (F.Muell.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca hintonii'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca humifusa'' (Kunth) Diane & Hilger
* ''Euploca humilis'' (L.) Feuillet
* ''Euploca humistrata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca hypogaea'' (Urb. & Ekman) Diane & Hilger
* ''Euploca inexplicita'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca karwinskyi'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca katangensis'' (Gürke) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca krapovickasii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca lagoensis'' (Warm.) Diane & Hilger
* ''Euploca lapidicola'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca laxa'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca leptalea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca limbata'' (Benth.) J.I.M.Melo
* ''Euploca lobbii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''[[Euploca madagascariensis]]'' <small>(Vatke) E.L.A.N.Simons & Wieringa</small>
* ''Euploca madurensis'' (Riedl) Ancy & P.Javad
* ''Euploca marchionica'' (Decne.) J.I.M.Melo
* ''Euploca margaritensis'' (Hassl. ex I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca marifolia'' (J.Koenig ex Retz.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca melanopedii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mendocina'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca mexicana'' (A.DC.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca michoacana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca microphylla'' (Sw. ex Wikstr.) Feuillet
* ''Euploca microsalsoloides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mitchellii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca moorei'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mutica'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca myriophylla'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nana'' (Northr.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nashii'' (Millsp.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nesopelyda'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nexosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nigricans'' (Balf.f.) M.W.Frohl., M.W.Chase & Thulin
* ''Euploca ocellata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca ottonii'' (Lehm.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''[[Euploca ovalifolia]]'' <small>(Forssk.) Diane & Hilger</small>
* ''Euploca oxyloba'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca pachyphylla'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pallescens'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca paniculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca paradoxa'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parciflora'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parviantrum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pauciflora'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca peckhamii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pedicellaris'' (Urb. & Ekman) Feuillet
* ''Euploca peninsularis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca perlmanii'' (Lorence & W.L.Wagner) J.I.M.Melo
* ''[[Euploca perrieri]]'' <small>(J.S.Mill.) J.S.Mill.</small>
* ''Euploca personata'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca pilosa'' (Ruiz & Pav.) Luebert
* ''Euploca piurensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca plumosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca polyanthella'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca polyphylla'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca pottii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca powelliorum'' (B.L.Turner) Feuillet & Halse
* ''Euploca pringlei'' (B.L.Rob.) Halse & Feuillet
* ''Euploca procumbens'' (Mill.) Diane & Hilger
* ''Euploca prostrata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca protensa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pulvina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca purdiei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Fern.Alonso
* ''Euploca queretaroana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca racemosa'' Rose & Standl.
* ''Euploca ramulipatens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca rariflora'' (Stocks) Diane & Hilger
* ''Euploca rhadinostachya'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca riochiquensis'' J.R.I.Wood & P.Muñoz
* ''Euploca rodaliae'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca salicoides'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca serpylloides'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca sessei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca sessilistigma'' (Hutch. & E.A.Bruce) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca skeleton'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca sphaerica'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca strigosa'' (Willd.) Diane & Hilger
* ''Euploca styotricha'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca subreniformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca synaimon'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tabuliplagae'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tachyglossoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tanythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tenella'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca tenuifolia'' (R.Br.) Diane & Hilger
* ''Euploca texana'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca toratensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca torreyi'' (I.M.Johnst.) Halse & Feuillet
* ''Euploca transformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tytoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uniflora'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uninervis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vaga'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ventricosa'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vestita'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca viator'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca wigginsii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana ''Euploca'' hita eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Euploca madagascariensis]]'' <small>(Vatke) E.L.A.N. Simons & Wieringa</small> (← ''Heliotropium madagascariense''; ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small>) (tsy faihita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Euploca perrieri]]'' <small>(J.S. Mill.) J.S. Mill.</small> (''Heliotropium perrieri'' <small>J.S. Mill.</small>) (tsy faihita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Euploca ovalifolia]]'' <small>(Forssk.) Diane & Hilger</small> ( ''Heliotropium ovalifolium'') (teratany eto Madagasikara)
== Jereo koa ==
* ''[[Heliotropium]]''
* ''[[Hilgeria]]''
* ''[[Myriopus]]''
* ''[[Schleidenia]]''
nj1nt68es7y56z61jv5lmg05lzxafle
1151680
1151679
2026-10-05T15:24:34Z
Thelezifor
15140
/* Karazana misy eto Madagasikara */ Nanitsy tsipelina
1151680
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Heliotropium salicoides Cham. - Flickr - Alex Popovkin, Bahia, Brazil (2).jpg|vignette|332x332px|''Heliotropium salicoides'']]
Ny '''''Euploca''''' dia vondron-karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Heliotropiaceae]]'', ao am ' ny filaharana [[Boraginales]], izay ahitana karazana miisa 168. Taloha dia nampidirina tao amin' ny vondron-karazana ''[[Hilgeria]]'' sy ''[[Schleidenia]]'' ary ''[[Heliotropium]]'' ny karazana ao aminy, izay hita fa mifanakaiky kokoa amin' ny ''[[Myriopus]]''.
== Karazana ==
Indreto ny karazana ao amin' ny ''Euploca'':
* ''Euploca aequorea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca albrechtii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca alcyonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca amnis-edith'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca antillana'' (Urb.) Diane & Hilger
* ''Euploca apertum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca applanata'' (Thulin & Verdc.) Thulin
* ''Euploca arenitensis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca argyrea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca asperrima'' (Andersson) J.I.M.Melo
* ''Euploca aurata'' (Phil.) M.W.Frohl.
* ''Euploca axillaris'' (Greenm.) J.I.M.Melo
* ''[[Euploca baclei]]'' (DC.) Diane & Hilger
* ''Euploca ballii'' (Domin) Diane & Hilger
* ''Euploca barbata'' (DC.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca brachygyne'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca brachythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bracteata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca bullockii'' (Verdc.) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca bursifera'' (C.Wright ex Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca calvariavis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca campestris'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca catamarcensis'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl.
* ''Euploca cerroleonensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca chalcedonia'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca chrysantha'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca chrysocarpa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca collina'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca confertifolia'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca conocarpa'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca consimilis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca convolvulacea'' Nutt.
* ''Euploca cornuta'' (I.M.Johnst.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca cracens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cremnogena'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca cunninghamii'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca cupressina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca decorticans'' M.J.Silva & J.I.M.Melo
* ''Euploca delestangii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichotoma'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dichroa'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca diffusa'' (Britton) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca discordis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca distantiflora'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca diversifolia'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca dunaensis'' (R.Degen) R.Degen
* ''Euploca eggersii'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca epacridea'' (F.Muell. ex Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca euodes'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca fallax'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca fasciculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ferreyrae'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filaginoides'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca filiformis'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca flintii'' (F.Muell. ex A.S.Mitch.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca foliata'' (R.Br.) Feuillet
* ''Euploca foliosissima'' (J.F.Macbr.) J.I.M.Melo
* ''Euploca foveolata'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca frohlichii'' (Craven) M.W.Chase
* ''Euploca fruticosa'' (L.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca galioides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca geocharis'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glabella'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca glandulifera'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca greggii'' (Torr.) Halse & Feuillet
* ''Euploca haesum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca haitiensis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca heterantha'' (F.Muell.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca hintonii'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca humifusa'' (Kunth) Diane & Hilger
* ''Euploca humilis'' (L.) Feuillet
* ''Euploca humistrata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca hypogaea'' (Urb. & Ekman) Diane & Hilger
* ''Euploca inexplicita'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca karwinskyi'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca katangensis'' (Gürke) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca krapovickasii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca lagoensis'' (Warm.) Diane & Hilger
* ''Euploca lapidicola'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca laxa'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca leptalea'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca limbata'' (Benth.) J.I.M.Melo
* ''Euploca lobbii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''[[Euploca madagascariensis]]'' <small>(Vatke) E.L.A.N.Simons & Wieringa</small>
* ''Euploca madurensis'' (Riedl) Ancy & P.Javad
* ''Euploca marchionica'' (Decne.) J.I.M.Melo
* ''Euploca margaritensis'' (Hassl. ex I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & R.Degen
* ''Euploca marifolia'' (J.Koenig ex Retz.) Ancy & P.Javad
* ''Euploca melanopedii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mendocina'' (Phil.) Diane & Hilger
* ''Euploca mexicana'' (A.DC.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca michoacana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca microphylla'' (Sw. ex Wikstr.) Feuillet
* ''Euploca microsalsoloides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mitchellii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca moorei'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca mutica'' (Domin) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca myriophylla'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nana'' (Northr.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nashii'' (Millsp.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nesopelyda'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nexosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca nigricans'' (Balf.f.) M.W.Frohl., M.W.Chase & Thulin
* ''Euploca ocellata'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca ottonii'' (Lehm.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''[[Euploca ovalifolia]]'' <small>(Forssk.) Diane & Hilger</small>
* ''Euploca oxyloba'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca pachyphylla'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pallescens'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca paniculata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca paradoxa'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parciflora'' (Mart.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca parviantrum'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pauciflora'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca peckhamii'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pedicellaris'' (Urb. & Ekman) Feuillet
* ''Euploca peninsularis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca perlmanii'' (Lorence & W.L.Wagner) J.I.M.Melo
* ''[[Euploca perrieri]]'' <small>(J.S.Mill.) J.S.Mill.</small>
* ''Euploca personata'' (Thulin) Thulin
* ''Euploca pilosa'' (Ruiz & Pav.) Luebert
* ''Euploca piurensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca plumosa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca polyanthella'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca polyphylla'' (Lehm.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca pottii'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca powelliorum'' (B.L.Turner) Feuillet & Halse
* ''Euploca pringlei'' (B.L.Rob.) Halse & Feuillet
* ''Euploca procumbens'' (Mill.) Diane & Hilger
* ''Euploca prostrata'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca protensa'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca pulvina'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca purdiei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo & Fern.Alonso
* ''Euploca queretaroana'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca racemosa'' Rose & Standl.
* ''Euploca ramulipatens'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca rariflora'' (Stocks) Diane & Hilger
* ''Euploca rhadinostachya'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca riochiquensis'' J.R.I.Wood & P.Muñoz
* ''Euploca rodaliae'' J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca salicoides'' (Cham.) J.I.M.Melo & Semir
* ''Euploca serpylloides'' (Griseb.) Diane & Hilger
* ''Euploca sessei'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca sessilistigma'' (Hutch. & E.A.Bruce) E.L.A.N.Simons & Wieringa
* ''Euploca skeleton'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca sphaerica'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca strigosa'' (Willd.) Diane & Hilger
* ''Euploca styotricha'' (Craven) Diane & Hilger
* ''Euploca subreniformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca synaimon'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tabuliplagae'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tachyglossoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tanythrix'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tenella'' (Torr.) Feuillet & Halse
* ''Euploca tenuifolia'' (R.Br.) Diane & Hilger
* ''Euploca texana'' (I.M.Johnst.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca toratensis'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
* ''Euploca torreyi'' (I.M.Johnst.) Halse & Feuillet
* ''Euploca transformis'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca tytoides'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uniflora'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca uninervis'' (Urb.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vaga'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca ventricosa'' (R.Br.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca vestita'' (Benth.) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca viator'' (Craven) M.W.Frohl. & M.W.Chase
* ''Euploca wigginsii'' (I.M.Johnst.) J.I.M.Melo
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
Indreto ny karazana ''Euploca'' hita eto [[Madagasikara]]:
* ''[[Euploca madagascariensis]]'' <small>(Vatke) E.L.A.N. Simons & Wieringa</small> (← ''Heliotropium madagascariense''; ''Evolvulus madagascariensis'' <small>Vatke</small>) (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Euploca perrieri]]'' <small>(J.S. Mill.) J.S. Mill.</small> (''Heliotropium perrieri'' <small>J.S. Mill.</small>) (tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara)
* ''[[Euploca ovalifolia]]'' <small>(Forssk.) Diane & Hilger</small> ( ''Heliotropium ovalifolium'') (teratany eto Madagasikara)
== Jereo koa ==
* ''[[Heliotropium]]''
* ''[[Hilgeria]]''
* ''[[Myriopus]]''
* ''[[Schleidenia]]''
bph1nugiwj7u5ja00isxklgcy60ynis
Heliotropiaceae
0
302201
1151681
2026-10-05T15:48:12Z
Thelezifor
15140
Fianakavian-javamaniry ao amin' ny filaharana Boraginales
1151681
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:HELIOTROPIUM EUROPAEUM - AGUDA - IB-323 (Herba berruguera).JPG|vignette|296x296px|''Heliotropium europaeum'']]
Ny '''''Heliotropiaceae''''' dia fianakaviana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny filaharana [[Boraginales]], hita manerana izao tontolo izao, ahitana karazany eo amin' ny 450 eo ho eo, saingy mifantoka indrindra any amin' ny faritra mafana sy ireo faritra manakaiky izany. Talohan' ny fanavaozana natao tamin' ny taona 2016 dia noheverina ho zana-pianakaviana ao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' (izany hoe ''Heliotropioideae'') ny ''Heliotropiaceae''.
Amin' ny ankapobeny dia tena samihafa ny endriky ny zavamaniry ao amin' ny fianakaviana ''Heliotropiaceae'', satria mety ho [[hazo madinika]], [[vahy]], [[hazobotry]], [[kirihitra kely]], na koa [[ahitra]] maharitra taona maro na miaina herintaona monja izy ireo. Na izany aza dia samy manana vony misy faritra dimy sy milahatra amin' ny sosona efatra ary manana felam-bony mitovy endrika sy mirindra tsara manodidina ny afovoany izy rehetra.
== Vondron-karazana ==
Hatramin' ny volana Desambra 2025 dia nanaiky vondron-karazana telo ny ''[[World Flora Online]]'':
* ''[[Euploca]]'' <small>Nutt.</small>
* ''[[Heliotropium]]'' <small>L.</small>
* ''[[Ixorhea]]'' <small>Fenzl</small>
Mametraka ny ''[[Myriopus]]'', izay efa tafiditra tao anatin' io fianakaviana io, ao amin' ny ''Boraginaceae'' izy io.
== Jereo koa ==
* ''[[Boraginaceae]]''
is1r9874z78dglqpjho4f09y5nsgczk
1151682
1151681
2026-10-05T15:52:33Z
Thelezifor
15140
Vondron-karazana misy eto Madagasikara
1151682
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:HELIOTROPIUM EUROPAEUM - AGUDA - IB-323 (Herba berruguera).JPG|vignette|296x296px|''Heliotropium europaeum'']]
Ny '''''Heliotropiaceae''''' dia fianakaviana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny filaharana [[Boraginales]], hita manerana izao tontolo izao, ahitana karazany eo amin' ny 450 eo ho eo, saingy mifantoka indrindra any amin' ny faritra mafana sy ireo faritra manakaiky izany. Talohan' ny fanavaozana natao tamin' ny taona 2016 dia noheverina ho zana-pianakaviana ao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' (izany hoe ''Heliotropioideae'') ny ''Heliotropiaceae''.
Amin' ny ankapobeny dia tena samihafa ny endriky ny zavamaniry ao amin' ny fianakaviana ''Heliotropiaceae'', satria mety ho [[hazo madinika]], [[vahy]], [[hazobotry]], [[kirihitra kely]], na koa [[ahitra]] maharitra taona maro na miaina herintaona monja izy ireo. Na izany aza dia samy manana vony misy faritra dimy sy milahatra amin' ny sosona efatra ary manana felam-bony mitovy endrika sy mirindra tsara manodidina ny afovoany izy rehetra.
== Vondron-karazana ==
Hatramin' ny volana Desambra 2025 dia nanaiky vondron-karazana telo ny ''[[World Flora Online]]'':
* ''[[Euploca]]'' <small>Nutt.</small>
* ''[[Heliotropium]]'' <small>L.</small>
* ''[[Ixorhea]]'' <small>Fenzl</small>
Mametraka ny ''[[Myriopus]]'', izay efa tafiditra tao anatin' io fianakaviana io, ao amin' ny ''Boraginaceae'' izy io. Ny ''Euploca'' sy ny ''Heliotropium'' no misy eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Boraginaceae]]''
ctqy68sytqod7zoegru3r5jfb3c30hr
1151683
1151682
2026-10-05T16:01:37Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1151683
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:HELIOTROPIUM EUROPAEUM - AGUDA - IB-323 (Herba berruguera).JPG|vignette|345x345px|''Heliotropium europaeum'']]
Ny '''''Heliotropiaceae''''' dia fianakaviana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] ao amin' ny filaharana [[Boraginales]], hita manerana izao tontolo izao, ahitana karazany eo amin' ny 450 eo ho eo, saingy mifantoka indrindra any amin' ny faritra mafana sy ireo faritra manakaiky izany. Talohan' ny fanavaozana natao tamin' ny taona 2016 dia noheverina ho zana-pianakaviana ao anatin' ny ''[[Boraginaceae]]'' (izany hoe ''Heliotropioideae'') ny ''Heliotropiaceae''.
[[Sary:Heliotropium curassavicum 1.jpg|vignette|''Heliotropium curassavicum'']]
Amin' ny ankapobeny dia tena samihafa ny endriky ny zavamaniry ao amin' ny fianakaviana ''Heliotropiaceae'', satria mety ho [[hazo madinika]], [[vahy]], [[hazobotry]], [[kirihitra kely]], na koa [[ahitra]] maharitra taona maro na miaina herintaona monja izy ireo. Na izany aza dia samy manana vony misy faritra dimy sy milahatra amin' ny sosona efatra ary manana felam-bony mitovy endrika sy mirindra tsara manodidina ny afovoany izy rehetra.
== Vondron-karazana ==
[[Sary:Tournefortia villosa Salzm. ex DC. - Flickr - Alex Popovkin, Bahia, Brazil (2).jpg|vignette|257x257px|''Tournefortia villosa'']]
Hatramin' ny volana Desambra 2025 dia nanaiky vondron-karazana telo ny ''[[World Flora Online]]'':
* ''[[Euploca]]'' <small>Nutt.</small>
* ''[[Heliotropium]]'' <small>L.</small>
* ''[[Ixorhea]]'' <small>Fenzl</small>
Aminy famaritana malalaka dia tafiditra ao koa ny ''[[Myriopus]]'' sy ny ''[[Tournefortia]]''. Mametraka ny ''Myriopus'', izay efa tafiditra tao anatin' io fianakaviana io, ao amin' ny ''Boraginaceae'' ny ''World Flora Online''.
Ny ''Euploca'' sy ny ''Heliotropium'' (ary ny ''Tournefortia'') no misy eto [[Madagasikara]].
== Jereo koa ==
* ''[[Boraginaceae]]''
9x0v7ftk9ltphz2wt152wiwjl3uswej
Horompotsy
0
302202
1151685
2026-10-05T16:16:39Z
Thelezifor
15140
Zavamaniry samihafa mitovy anarana
1151685
wikitext
text/x-wiki
Ny '''horompotsy''' dia zavamaniry samihafa ao amin' ny fianakaviana ''[[Poaceae]]'' (bozaka):
* ''[[Pennisetum pseudotriticoides]]'' <small>A. Camus</small> (''Poaceae'') -- horompotsy, kifafarano, lohahorompotsy, tohiambazaha, toiambazaha
* ''[[Pennisetum typhoideum]]'' <small>Rich.</small> <small>Nom illégitime</small> (← ''Pennisetum spicatum'' <small>(L.) Körn</small>.) (''Poaceae'') -- horompotsy
* ''[[Sporobolus africanus]]'' <small>(Poir.) Robyns & Tournay</small> (''Poaceae'') -- horomainty, horompotsy
* ''[[Sporobolus pyramidalis]]'' <small>P.Beauv.</small> (''Poaceae'') -- ahikongona, horompotsy, kitaratasy, merakapaha, tohiana, toiana, tsiana, tsindrodrotra, tsindrota, tsodrodrotra
== Jereo koa ==
* ''[[Pennisetum]]''
* ''[[Sporobolus]]''
tkhmptry1l43b2vg4xwax5z5rjaq6dr
Mahan Air
0
302203
1151688
2026-10-05T22:19:53Z
Youravreageavaitor
39304
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sary:Boeing 747-3B3M, Mahan Air AN1955346.jpg|vignette]] Mahan Air no zotram-piaramanidina tsy miankina lehibe indrindra any Iran ary miasa hatramin'ny taona 1991. Amin'izao fotoana izao dia manao sidina lavitra sy sidina fohy sasany ny zotram-piaramanidina.<ref>https://www.voiceofemirates.com/en/business/2026/10/05/defying-us-sanctions-iranian-mahan-air-planes-fly-despite-restrictions-and-safety-concerns/</ref> == Loharano == »
1151688
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Boeing 747-3B3M, Mahan Air AN1955346.jpg|vignette]]
Mahan Air no zotram-piaramanidina tsy miankina lehibe indrindra any Iran ary miasa hatramin'ny taona 1991. Amin'izao fotoana izao dia manao sidina lavitra sy sidina fohy sasany ny zotram-piaramanidina.<ref>https://www.voiceofemirates.com/en/business/2026/10/05/defying-us-sanctions-iranian-mahan-air-planes-fly-despite-restrictions-and-safety-concerns/</ref>
== Loharano ==
6ymjwl9vpe8co51blbnjmh59v464ypt
Vanessa Koutouan
0
302204
1151689
2026-10-05T22:39:08Z
Chirocca77
30720
Noforonina tamin'ny alalan'ny fandikana an'i "[[:fr:Special:Redirect/revision/237755977|Vanessa Koutouan]]"
1151689
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie2}}'''Vanessa Koutouan''', teraka tamin'ny 1988, dia mpikatroka [[Zon'ny vehivavy|ho an'ny zon'ny vehivavy]] Ivoariana.
Izy no talen'ny Foibe Ambanivohitr'i Ilomba, hetsika iray mampiroborobo ny fanabeazana ny zazavavy, any amin'ny tanànan'i M'Batto Bouaké ville, Bingerville any [[Kôtidivoara|Côte d'Ivoire]] .imbetsaka no nahazo fankasitrahana, manokana ka tena ao.
== Fahatanorany ==
Teraka tao [[Abidjan]] i Vanessa Koutouan. ISAN4NY VEHIVAVY MAarim_pototra izy .Kristianina ny ray aman-dreniny ary mpivavaka lalina, izy no zandriny indrindra amin'ny izy fito mpiray tampo .<ref>{{Cite web |last= |date= |title=El Premio Harambee España 2015 a la promoción e igualdad de la mujer africana ha sido concedido a Vanessa Koutouan - Harambee |url=http://www.harambee.es/2015/02/17/premio-harambee-espana-2015-a-la-promocion-e-igualdad-de-la-mujer-africana/ |access-date=10 novembre 2017 |website=www.harambee.es}}</ref>
Nahazo ny mari-pahaizana lisansa momba ny siansan'ny fifandraisana tao amin'ny Oniversiten'i Félix-Houphouët-Boigny any [[Abidjan]] izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny fitantanana hotely tany [[Italia]].<ref name="umoya.org">{{Cite web |last= |date= |title=Premio Harambee España 2015 a Vanessa Koutouan por su promoción de la mujer africana - UMOYA |url=http://umoya.org/2015/03/05/premio-harambee-espana-2015-a-vanessa-koutouan-por-su-promocion-de-la-mujer-africana/ |access-date=10 novembre 2017 |website=umoya.org}}</ref>MAFGVDRFQ nnndrtvsv
<nowiki>;</nowiki>ndhgdgdsffdvvfdfzg
== Asa ==
Izy no talen'ny Foibe Ambanivohitr'i Ilomba, hetsika fanabeazana any Bingerville, [[Kôtidivoara|Côte d'Ivoire]]. Mampiroborobo ny fanabeazana ho an'ny zazavavy ity foibe ity ao amin'ny faritra iray izay nankasitrahan'ny fianakaviana hatramin'izay ny fanabeazana ny zanany lahy.jdgdfffgdbsv dghdgKG
Nampirisika ny vondrom-piarahamonina teo an-toerana mba hamorona toeram-pivarotana fanafody [[Álvaro del Portillo|i Álvaro del Portillo]] tamin'ny 1989. Nanomboka teo, vehivavy 100 eo ho eo no efa nianatra tao, ary nifantoka manokana tamin'ny fiofanana arak'asa sy ny fahaizana mamaky teny sy manoratra. Manome fiofanana momba ny fahasalamana any ambanivohitra ihany koa ity toeram-pitsaboana ity, indrindra ho an'ny vehivavy. djtr frs sorato
Tamin'ny taona 2015, nanana dokotera iray, mpitsabo mpanampy roa ary [[mpampivelona]] iray ny toeram-pitsaboana mba hitsabo olona 700 isan-kerinandro. Ny oniversite sy ny sampana fanabeazana mitohy dia ahafahana mampiofana tanora izay tsy manam-bola.DGDGHHJZJKKK
Mino i Vanessa Koutouan fa azo foanana ao anatin'ny taona vitsivitsy [[Fahantrana|ny fahantrana]] any Côte d'Ivoire raha toa ka manana fahafahana hianatra fa tsy hiasa eny an-tsaha mandritra ny androm-piainany ireo zazavavy. Manameloka ny toe-javatra misy ny vehivavy any amin'ny [[Ambanivohitra|faritra ambanivohitr'ny]] firenena izy, izay vokatry ny tsy fahampian'ny fahadiovana sy ny sakafo. fahantrana lalina, [[Fahaizana mamaky sy manoratra|tsy fahaizana mamaky teny sy manoratra]], fahasarotana amin'ny fahazoana sakafo ampy, fiterahana aloha loatra ary SIDA,<ref>{{Cite journal |date=2015-02-26 |title=Vanessa Koutouan, Premio Harambee 2015 visita el colegio Tierrallana |url=http://www.huelvahoy.com/vanessa-koutouan-premio-harambee-2015-visita-el-colegio-tierrallana/ |journal=HuelvaHoy |language=es-ES |access-date=2017-11-10}}</ref>.<ref>{{Cite journal |date=2015-03-03 |title="Las niñas africanas son muy listas, faltan oportunidades" |url=http://www.europapress.es/epsocial/cooperacion-desarrollo/noticia-premio-harambee-hay-ninas-africanas-muy-listas-trabajaran-toda-vida-tierra-falta-oportunidades-20150303123427.html |journal=Europa Press |language=es-ES |access-date=2017-11-10}}</ref>
== Fankasitrahana ==
Tamin'ny 3 mars 2015, i Vanessa Koutouan dia nandray ny loka isan-taona Harambee-Spain ho an'ny fampiroboroboana sy ny fitovian'ny vehivavy Afrikana, nandritra ny lanonana natao tao [[Madrid]].<ref name=":0">{{Cite web |last= |date= |title=Spain. 2015 Harambee “African Woman” Award Goes to Vanessa Koutouan of the Ivory Coast |url=http://www.harambee-africa.org/en/2015/02/25/spain-2015-harambee-african-woman-award-goes-to-vanessa-koutouan-of-the-ivory-coast.html |access-date=10 novembre 2017 |website=harambee-africa.org}}</ref>
== Loharano ==
{{Reflist}}
== Rohy ivelany ==
{{Liens}}{{Portail|droits de l'homme|femmes|Côte d'Ivoire}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1988]]
0fn9yhtq9t4nateex3rotsgn7lqaah0
1151690
1151689
2026-10-05T22:42:21Z
Chirocca77
30720
mis en forme
1151690
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona}}
'''Vanessa Koutouan''', teraka tamin'ny 1988, dia mpikatroka [[Zon'ny vehivavy|ho an'ny zon'ny vehivavy]] Ivoariana.
Izy no talen'ny Foibe Ambanivohitr'i Ilomba, hetsika iray mampiroborobo ny fanabeazana ny zazavavy, any amin'ny tanànan'i M'Batto Bouaké ville, Bingerville any [[Kôtidivoara|Côte d'Ivoire]] .imbetsaka no nahazo fankasitrahana, manokana ka tena ao.
== Fahatanorany ==
Teraka tao [[Abidjan]] i Vanessa Koutouan.Kristianina ny ray aman-dreniny ary mpivavaka lalina, izy no zandriny indrindra amin'ny izy fito mpiray tampo .<ref>{{Cite web |last= |date= |title=El Premio Harambee España 2015 a la promoción e igualdad de la mujer africana ha sido concedido a Vanessa Koutouan - Harambee |url=http://www.harambee.es/2015/02/17/premio-harambee-espana-2015-a-la-promocion-e-igualdad-de-la-mujer-africana/ |access-date=10 novembre 2017 |website=www.harambee.es}}</ref>
Nahazo ny mari-pahaizana lisansa momba ny siansan'ny fifandraisana tao amin'ny Oniversiten'i Félix-Houphouët-Boigny any [[Abidjan]] izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny fitantanana hotely tany [[Italia]].<ref name="umoya.org">{{Cite web |last= |date= |title=Premio Harambee España 2015 a Vanessa Koutouan por su promoción de la mujer africana - UMOYA |url=http://umoya.org/2015/03/05/premio-harambee-espana-2015-a-vanessa-koutouan-por-su-promocion-de-la-mujer-africana/ |access-date=10 novembre 2017 |website=umoya.org}}</ref>
<nowiki>;</nowiki>
== Asa ==
Izy no talen'ny Foibe Ambanivohitr'i Ilomba, hetsika fanabeazana any Bingerville, [[Kôtidivoara|Côte d'Ivoire]]. Mampiroborobo ny fanabeazana ho an'ny zazavavy ity foibe ity ao amin'ny faritra iray izay nankasitrahan'ny fianakaviana hatramin'izay ny fanabeazana ny zanany lahy.
Nampirisika ny vondrom-piarahamonina teo an-toerana mba hamorona toeram-pivarotana fanafody [[Álvaro del Portillo|i Álvaro del Portillo]] tamin'ny 1989. Nanomboka teo, vehivavy 100 eo ho eo no efa nianatra tao, ary nifantoka manokana tamin'ny fiofanana arak'asa sy ny fahaizana mamaky teny sy manoratra. Manome fiofanana momba ny fahasalamana any ambanivohitra ihany koa ity toeram-pitsaboana ity, indrindra ho an'ny vehivavy. djtr frs sorato
Tamin'ny taona 2015, nanana dokotera iray, mpitsabo mpanampy roa ary [[mpampivelona]] iray ny toeram-pitsaboana mba hitsabo olona 700 isan-kerinandro. Ny oniversite sy ny sampana fanabeazana mitohy dia ahafahana mampiofana tanora izay tsy manam-bola.
Mino i Vanessa Koutouan fa azo foanana ao anatin'ny taona vitsivitsy [[Fahantrana|ny fahantrana]] any Côte d'Ivoire raha toa ka manana fahafahana hianatra fa tsy hiasa eny an-tsaha mandritra ny androm-piainany ireo zazavavy. Manameloka ny toe-javatra misy ny vehivavy any amin'ny [[Ambanivohitra|faritra ambanivohitr'ny]] firenena izy, izay vokatry ny tsy fahampian'ny fahadiovana sy ny sakafo. fahantrana lalina, [[Fahaizana mamaky sy manoratra|tsy fahaizana mamaky teny sy manoratra]], fahasarotana amin'ny fahazoana sakafo ampy, fiterahana aloha loatra ary SIDA,<ref>{{Cite journal |date=2015-02-26 |title=Vanessa Koutouan, Premio Harambee 2015 visita el colegio Tierrallana |url=http://www.huelvahoy.com/vanessa-koutouan-premio-harambee-2015-visita-el-colegio-tierrallana/ |journal=HuelvaHoy |language=es-ES |access-date=2017-11-10}}</ref>.<ref>{{Cite journal |date=2015-03-03 |title="Las niñas africanas son muy listas, faltan oportunidades" |url=http://www.europapress.es/epsocial/cooperacion-desarrollo/noticia-premio-harambee-hay-ninas-africanas-muy-listas-trabajaran-toda-vida-tierra-falta-oportunidades-20150303123427.html |journal=Europa Press |language=es-ES |access-date=2017-11-10}}</ref>
== Fankasitrahana ==
Tamin'ny 3 mars 2015, i Vanessa Koutouan dia nandray ny loka isan-taona Harambee-Spain ho an'ny fampiroboroboana sy ny fitovian'ny vehivavy Afrikana, nandritra ny lanonana natao tao [[Madrid]].<ref name=":0">{{Cite web |last= |date= |title=Spain. 2015 Harambee “African Woman” Award Goes to Vanessa Koutouan of the Ivory Coast |url=http://www.harambee-africa.org/en/2015/02/25/spain-2015-harambee-african-woman-award-goes-to-vanessa-koutouan-of-the-ivory-coast.html |access-date=10 novembre 2017 |website=harambee-africa.org}}</ref>
== Loharano ==
{{Reflist}}
== Rohy ivelany ==
{{Liens}}{{Portail|droits de l'homme|femmes|Côte d'Ivoire}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1988]]
qc23b3upcfw25ljuuzn5ek20a5ky9rf
1151691
1151690
2026-10-05T22:47:20Z
Chirocca77
30720
Mis en forme
1151691
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona}}
'''Vanessa Koutouan''', teraka tamin'ny 1988, dia mpikatroka [[Zon'ny vehivavy|ho an'ny zon'ny vehivavy]] Ivoariana.
Izy no talen'ny Foibe Ambanivohitr'i Ilomba, hetsika iray mampiroborobo ny fanabeazana ny zazavavy, any amin'ny tanànan'i M'Batto Bouaké ville, Bingerville any [[Kôtidivoara|Côte d'Ivoire]] .imbetsaka no nahazo fankasitrahana, manokana ka tena ao.
== Fahatanorany ==
Teraka tao [[Abidjan]] i Vanessa Koutouan.Kristianina ny ray aman-dreniny ary mpivavaka lalina, izy no zandriny indrindra amin'ny izy fito mpiray tampo <ref>[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.harambee.es%2F2015%2F02%2F17%2Fpremio-harambee-espana-2015-a-la-promocion-e-igualdad-de-la-mujer-africana%2F Wikiwix Archives]</ref>.
Nahazo ny mari-pahaizana lisansa momba ny siansan'ny fifandraisana tao amin'ny Oniversiten'i Félix-Houphouët-Boigny any [[Abidjan]] izy, ary avy eo nahazo mari-pahaizana maîtrise momba ny fitantanana hotely tany [[Italia]].<ref name="umoya.org">{{Cite web |last= |date= |title=Premio Harambee España 2015 a Vanessa Koutouan por su promoción de la mujer africana - UMOYA |url=http://umoya.org/2015/03/05/premio-harambee-espana-2015-a-vanessa-koutouan-por-su-promocion-de-la-mujer-africana/ |access-date=10 novembre 2017 |website=umoya.org}}</ref>
<nowiki>;</nowiki>
== Asa ==
Izy no talen'ny Foibe Ambanivohitr'i Ilomba, hetsika fanabeazana any Bingerville, [[Kôtidivoara|Côte d'Ivoire]]. Mampiroborobo ny [[fanabeazana]] ho an'ny zazavavy ity foibe ity ao amin'ny faritra iray izay nankasitrahan'ny fianakaviana hatramin'izay ny fanabeazana ny zanany lahy.
Nampirisika ny vondrom-piarahamonina teo an-toerana mba hamorona toeram-pivarotana fanafody [[Álvaro del Portillo|i Álvaro del Portillo]] tamin'ny 1989. Nanomboka teo, vehivavy 100 eo ho eo no efa nianatra tao, ary nifantoka manokana tamin'ny fiofanana arak'asa sy ny fahaizana mamaky teny sy manoratra. Manome fiofanana momba ny fahasalamana any ambanivohitra ihany koa ity toeram-pitsaboana ity, indrindra ho an'ny vehivavy. djtr frs sorato
Tamin'ny taona 2015, nanana dokotera iray, mpitsabo mpanampy roa ary [[mpampivelona]] iray ny toeram-pitsaboana mba hitsabo olona 700 isan-kerinandro. Ny oniversite sy ny sampana fanabeazana mitohy dia ahafahana mampiofana tanora izay tsy manam-bola.
Mino i Vanessa Koutouan fa azo foanana ao anatin'ny taona vitsivitsy [[Fahantrana|ny fahantrana]] any Côte d'Ivoire raha toa ka manana fahafahana hianatra fa tsy hiasa eny an-tsaha mandritra ny androm-piainany ireo zazavavy. Manameloka ny toe-javatra misy ny vehivavy any amin'ny [[Ambanivohitra|faritra ambanivohitr'ny]] firenena izy, izay vokatry ny tsy fahampian'ny fahadiovana sy ny sakafo. fahantrana lalina, [[Fahaizana mamaky sy manoratra|tsy fahaizana mamaky teny sy manoratra]], fahasarotana amin'ny fahazoana sakafo ampy, fiterahana aloha loatra ary SIDA,<ref>{{Cite journal |date=2015-02-26 |title=Vanessa Koutouan, Premio Harambee 2015 visita el colegio Tierrallana |url=http://www.huelvahoy.com/vanessa-koutouan-premio-harambee-2015-visita-el-colegio-tierrallana/ |journal=HuelvaHoy |language=es-ES |access-date=2017-11-10}}</ref>.<ref>{{Cite journal |date=2015-03-03 |title="Las niñas africanas son muy listas, faltan oportunidades" |url=http://www.europapress.es/epsocial/cooperacion-desarrollo/noticia-premio-harambee-hay-ninas-africanas-muy-listas-trabajaran-toda-vida-tierra-falta-oportunidades-20150303123427.html |journal=Europa Press |language=es-ES |access-date=2017-11-10}}</ref>
== Fankasitrahana ==
Tamin'ny 3 mars 2015, i Vanessa Koutouan dia nandray ny loka isan-taona Harambee-Spain ho an'ny fampiroboroboana sy ny fitovian'ny vehivavy Afrikana, nandritra ny lanonana natao tao [[Madrid]].<ref name=":0">{{Cite web |last= |date= |title=Spain. 2015 Harambee “African Woman” Award Goes to Vanessa Koutouan of the Ivory Coast |url=http://www.harambee-africa.org/en/2015/02/25/spain-2015-harambee-african-woman-award-goes-to-vanessa-koutouan-of-the-ivory-coast.html |access-date=10 novembre 2017 |website=harambee-africa.org}}</ref>
== Loharano ==
{{Reflist}}
== Rohy ivelany ==
{{Liens}}{{Portail|droits de l'homme|femmes|Côte d'Ivoire}}
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1988]]
c9nxadae5lswyox2h4pxes1knu7ezbo
Diego Coronel
0
302205
1151695
2026-10-06T02:05:53Z
~2026-53342-25
41238
vaovao
1151695
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:FBA50001607221 div Diego Coronel.jpg|thumb|Diego Coronel]]
'''Diego Henrique Silva Cerqueira Martins''' (teraka ny 22 Janoary 1983, tao Coração de Maria), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Diego Coronel''', dia mpandraharaha sy [[mpanao politika]] [[brezila|breziliana]], mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Amin'izao fotoana izao dia solombavambahoaka federaly ho an'ny fanjakan'i {{Bahia}} izy ary efa ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] nanomboka tamin'ny 2008 ka hatramin'ny 2012 ary [[solombavambahoaka]] ho an'ny fanjakana tao Bahia nanomboka tamin'ny 2019 ka hatramin'ny 2022.
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 2022, dia nirotsaka ho solombavambahoaka federaly ho an'ny PSD izy ary voafidy tamin'ny vato 171.684.
Voafidy indray izy tamin'ny Oktobra 2026 teo ambany fanevan'ny [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Zanaky ny Senatera [[Angelo Coronel]] izy.
.
===Rohy ivelany===
{{commonscat}}
[[en:Diego Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Diego}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1958]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
pw1saj5qprfmj62u3nczqz1q9a3az7x
1151697
1151695
2026-10-06T02:07:21Z
~2026-53342-25
41238
1151697
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:FBA50001607221 div Diego Coronel.jpg|thumb|Diego Coronel]]
'''Diego Henrique Silva Cerqueira Martins''' (teraka ny 22 Janoary 1983, tao Coração de Maria), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Diego Coronel''', dia mpandraharaha sy [[mpanao politika]] [[brezila|breziliana]], mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Amin'izao fotoana izao dia solombavambahoaka federaly ho an'ny fanjakan'i {{Bahia}} izy ary efa ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] nanomboka tamin'ny 2008 ka hatramin'ny 2012 ary [[solombavambahoaka]] ho an'ny fanjakana tao Bahia nanomboka tamin'ny 2019 ka hatramin'ny 2022.
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 2022, dia nirotsaka ho solombavambahoaka federaly ho an'ny PSD izy ary voafidy tamin'ny vato 171.684.
Voafidy indray izy tamin'ny Oktobra 2026 teo ambany fanevan'ny [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Zanaky ny Senatera [[Angelo Coronel]] izy.
.
===Rohy ivelany===
{{commonscat}}
[[en:Diego Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Diego}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1958]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana (Bahia)]]
0a4wwuu4oiez1p9v5nmtoaifhck5cay
1151698
1151697
2026-10-06T02:07:49Z
~2026-53342-25
41238
1983
1151698
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:FBA50001607221 div Diego Coronel.jpg|thumb|Diego Coronel]]
'''Diego Henrique Silva Cerqueira Martins''' (teraka ny 22 Janoary 1983, tao Coração de Maria), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Diego Coronel''', dia mpandraharaha sy [[mpanao politika]] [[brezila|breziliana]], mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Amin'izao fotoana izao dia solombavambahoaka federaly ho an'ny fanjakan'i {{Bahia}} izy ary efa ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] nanomboka tamin'ny 2008 ka hatramin'ny 2012 ary [[solombavambahoaka]] ho an'ny fanjakana tao Bahia nanomboka tamin'ny 2019 ka hatramin'ny 2022.
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 2022, dia nirotsaka ho solombavambahoaka federaly ho an'ny PSD izy ary voafidy tamin'ny vato 171.684.
Voafidy indray izy tamin'ny Oktobra 2026 teo ambany fanevan'ny [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Zanaky ny Senatera [[Angelo Coronel]] izy.
.
===Rohy ivelany===
{{commonscat}}
[[en:Diego Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Diego}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana (Bahia)]]
k2b0yf3gifmxht5tx3k8s9mw78ydmsd
1151699
1151698
2026-10-06T02:29:57Z
~2026-53342-25
41238
1151699
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:FBA50001607221 div Diego Coronel.jpg|thumb|Diego Coronel]]
'''Diego Henrique Silva Cerqueira Martins''' (teraka ny 22 Janoary 1983, tao Coração de Maria), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Diego Coronel''', dia mpandraharaha sy [[mpanao politika]] [[brezila|breziliana]], mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Amin'izao fotoana izao dia solombavambahoaka federaly ho an'ny fanjakan'i {{Bahia}} izy ary efa ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] nanomboka tamin'ny 2008 ka hatramin'ny 2012 ary [[solombavambahoaka]] ho an'ny fanjakana tao Bahia nanomboka tamin'ny 2019 ka hatramin'ny 2022.
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 2022, dia nirotsaka ho solombavambahoaka federaly ho an'ny PSD izy ary voafidy tamin'ny vato 171.684.
Voafidy indray izy tamin'ny Oktobra 2026 teo ambany fanevan'ny [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Zanaky ny Senatera [[Angelo Coronel]] izy.
.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! Année
! Élection
! Parti
! Poste
! Votes
! %
! Résultat
! Réf.
|-
|2008
|Municipales de Coração de Maria
| [[Partido Liberal|PR/PL]]<ref name="ref_auto_1">(pt) [https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/agencia-estado/2025/08/11/quem-e-diego-coronel-corregedor-que-analisara-punicoes-aos-deputados-que-obstruiram-a-camara.htm UOL: Quem é Diego Coronel… ]</ref>
| Ben'ny tanàna [[Coração de Maria]]
| 6.367
| ??
| voafidy
|<ref name="ref_auto_1" />{{,}}<ref>(pt) [https://candidatos.nexojornal.com.br/2026/ba/diego-coronel-50002532502/ nexojornal.com.br]</ref>
|-
|2018
|Élections au Bahia
|[[Parti social démocratique (Brésil, 2011)|PSD]]
| solombavambahoaka
|100.274
|1.44 %
|voafidy
|<ref>(pt) [https://especiais.gazetadopovo.com.br/eleicoes/2018/resultados/eleitos-deputado-estadual-ba-quem-ganhou/ Votos na Bahia]</ref>
|-
|2022
|Élections au Bahia
|[[Parti social démocratique (Brésil, 2011)|PSD]]
| solombavambahoaka federaly
|171.684
|2,16%
|voafidy
|<ref>(pt) [https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/10/03/diego-coronel-deputado-federal.htm?cmpid=copiaecola uol: Votos na Bahia]</ref>{{,}}<ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/220691/biografia Camara dos Deputados]</ref>
|-
|2026
|Élections au Bahia
|[[Republicanos (Brasil)|REP]]
| solombavambahoaka federaly
| 144.890
|
|voafidy
|<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/noticia/com-41-deputados-federais-eleitos-republicanos-sobe-para-5a-maior-bancada-da-camara Republicanos: Confira os 41 deputados federais eleitos pelo Republicanos em 2026]</ref><ref>(pt) [https://resultados.tse.jus.br/oficial/app/index.html#/eleicao/6257/uf/ba/mu/todos/cargo/6/vis/nominal/resultados tse.jus.br]</ref>
|}
===Jereo koa===
{{commonscat}}
[[en:Diego Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Diego}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana (Bahia)]]
2m15geiikxc2ot0fpslxlo0ku9c9kla
1151700
1151699
2026-10-06T02:31:00Z
~2026-53342-25
41238
Partido Social Democrático (Brezila)
1151700
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:FBA50001607221 div Diego Coronel.jpg|thumb|Diego Coronel]]
'''Diego Henrique Silva Cerqueira Martins''' (teraka ny 22 Janoary 1983, tao Coração de Maria), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Diego Coronel''', dia mpandraharaha sy [[mpanao politika]] [[brezila|breziliana]], mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Amin'izao fotoana izao dia solombavambahoaka federaly ho an'ny fanjakan'i {{Bahia}} izy ary efa ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] nanomboka tamin'ny 2008 ka hatramin'ny 2012 ary [[solombavambahoaka]] ho an'ny fanjakana tao Bahia nanomboka tamin'ny 2019 ka hatramin'ny 2022.
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 2022, dia nirotsaka ho solombavambahoaka federaly ho an'ny PSD izy ary voafidy tamin'ny vato 171.684.
Voafidy indray izy tamin'ny Oktobra 2026 teo ambany fanevan'ny [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Zanaky ny Senatera [[Angelo Coronel]] izy.
.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! Année
! Élection
! Parti
! Poste
! Votes
! %
! Résultat
! Réf.
|-
|2008
|Municipales de Coração de Maria
| [[Partido Liberal|PR/PL]]<ref name="ref_auto_1">(pt) [https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/agencia-estado/2025/08/11/quem-e-diego-coronel-corregedor-que-analisara-punicoes-aos-deputados-que-obstruiram-a-camara.htm UOL: Quem é Diego Coronel… ]</ref>
| Ben'ny tanàna [[Coração de Maria]]
| 6.367
| ??
| voafidy
|<ref name="ref_auto_1" />{{,}}<ref>(pt) [https://candidatos.nexojornal.com.br/2026/ba/diego-coronel-50002532502/ nexojornal.com.br]</ref>
|-
|2018
|Élections au Bahia
|[[Partido Social Democrático (Brezila)|PSD]]
| solombavambahoaka
|100.274
|1.44 %
|voafidy
|<ref>(pt) [https://especiais.gazetadopovo.com.br/eleicoes/2018/resultados/eleitos-deputado-estadual-ba-quem-ganhou/ Votos na Bahia]</ref>
|-
|2022
|Élections au Bahia
|[[Partido Social Democrático (Brezila)|PSD]]
| solombavambahoaka federaly
|171.684
|2,16%
|voafidy
|<ref>(pt) [https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/10/03/diego-coronel-deputado-federal.htm?cmpid=copiaecola uol: Votos na Bahia]</ref>{{,}}<ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/220691/biografia Camara dos Deputados]</ref>
|-
|2026
|Élections au Bahia
|[[Republicanos (Brasil)|REP]]
| solombavambahoaka federaly
| 144.890
|
|voafidy
|<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/noticia/com-41-deputados-federais-eleitos-republicanos-sobe-para-5a-maior-bancada-da-camara Republicanos: Confira os 41 deputados federais eleitos pelo Republicanos em 2026]</ref><ref>(pt) [https://resultados.tse.jus.br/oficial/app/index.html#/eleicao/6257/uf/ba/mu/todos/cargo/6/vis/nominal/resultados tse.jus.br]</ref>
|}
===Jereo koa===
{{commonscat}}
[[en:Diego Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Diego}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana (Bahia)]]
0ea25a5nqu2mxnyi2ne2fss7ix8ichg
1151701
1151700
2026-10-06T02:33:29Z
~2026-53342-25
41238
1151701
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:FBA50001607221 div Diego Coronel.jpg|thumb|Diego Coronel]]
'''Diego Henrique Silva Cerqueira Martins''' (teraka ny 22 Janoary 1983, tao [[Coração de Maria]]), fantatra kokoa amin'ny anarana hoe '''Diego Coronel''', dia mpandraharaha sy [[mpanao politika]] [[brezila|breziliana]], mpikambana ao amin'ny antoko [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Amin'izao fotoana izao dia solombavambahoaka federaly ho an'ny fanjakan'i {{Bahia}} izy ary efa ben'ny tanànan'i [[Coração de Maria]] nanomboka tamin'ny 2008 ka hatramin'ny 2012 ary [[solombavambahoaka]] ho an'ny fanjakana tao Bahia nanomboka tamin'ny 2019 ka hatramin'ny 2022.
Tamin'ny fifidianana tamin'ny 2022, dia nirotsaka ho solombavambahoaka federaly ho an'ny PSD izy ary voafidy tamin'ny vato 171.684.
Voafidy indray izy tamin'ny Oktobra 2026 teo ambany fanevan'ny [[Republicanos (Brasil)|Republicanos]].
Zanaky ny Senatera [[Angelo Coronel]] izy.
.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! Année
! Élection
! Parti
! Poste
! Votes
! %
! Résultat
! Réf.
|-
|2008
|Municipales de Coração de Maria
| [[Partido Liberal|PR/PL]]<ref name="ref_auto_1">(pt) [https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/agencia-estado/2025/08/11/quem-e-diego-coronel-corregedor-que-analisara-punicoes-aos-deputados-que-obstruiram-a-camara.htm UOL: Quem é Diego Coronel… ]</ref>
| Ben'ny tanàna [[Coração de Maria]]
| 6.367
| ??
| voafidy
|<ref name="ref_auto_1" />{{,}}<ref>(pt) [https://candidatos.nexojornal.com.br/2026/ba/diego-coronel-50002532502/ nexojornal.com.br]</ref>
|-
|2018
|Élections au Bahia
|[[Partido Social Democrático (Brezila)|PSD]]
| solombavambahoaka
|100.274
|1.44 %
|voafidy
|<ref>(pt) [https://especiais.gazetadopovo.com.br/eleicoes/2018/resultados/eleitos-deputado-estadual-ba-quem-ganhou/ Votos na Bahia]</ref>
|-
|2022
|Élections au Bahia
|[[Partido Social Democrático (Brezila)|PSD]]
| solombavambahoaka federaly
|171.684
|2,16%
|voafidy
|<ref>(pt) [https://noticias.uol.com.br/eleicoes/2022/10/03/diego-coronel-deputado-federal.htm?cmpid=copiaecola uol: Votos na Bahia]</ref>{{,}}<ref>(pt) [https://www.camara.leg.br/deputados/220691/biografia Camara dos Deputados]</ref>
|-
|2026
|Élections au Bahia
|[[Republicanos (Brasil)|REP]]
| solombavambahoaka federaly
| 144.890
|
|voafidy
|<ref>(pt) [https://republicanos10.org.br/noticia/com-41-deputados-federais-eleitos-republicanos-sobe-para-5a-maior-bancada-da-camara Republicanos: Confira os 41 deputados federais eleitos pelo Republicanos em 2026]</ref><ref>(pt) [https://resultados.tse.jus.br/oficial/app/index.html#/eleicao/6257/uf/ba/mu/todos/cargo/6/vis/nominal/resultados tse.jus.br]</ref>
|}
===Jereo koa===
{{commonscat}}
[[en:Diego Coronel]]
{{CLEFDETRI:Coronel, Diego}}
[[Sokajy:Mpanao politika breziliana]]
[[sokajy:Teraka tamin'ny taona 1983]]
[[Sokajy:Republicanos (Brasil)]]
[[Sokajy:Solombavambahoaka breziliana (Bahia)]]
1dv625mat4qice4rjubs7rx2sep2puc
Alelôpatia
0
302206
1151714
2026-10-06T08:23:07Z
Thelezifor
15140
Fiantraika ara-tsimian' ny zavamaniry iray amin' ny zavamaniry hafa eo akaikiny
1151714
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Casuarina litter.jpg|vignette|369x369px|Manakana tanteraka ny fitsimohan' ny zavamaniry eo ambanin' ny ravina sy sampana latsaka avy amin' ny hazo [[Casuaria equisetifolia|filao]] (''Casuaria equisetifolia''), araka ny hita amin' ity sary ity, na dia somary malalaka aza ny eo ambany ary betsaka ny rotsak' orana (mihoatra ny 120 sm isan-taona) eo amin' io toerana io.]]
Ny '''alelôpatia''' dia ny fiantraikan' ny fisian' ny [[zavamaniry]] iray amin' ny zavamaniry hafa maniry na tokony haniry eo akaikiny amin' ny alalan' ny famoahana akora simika antsoina hoe haro alelôsimika any anaty tany na any amin' ny tontolo manodidina. Ireo akora ireo dia afaka manakana na mandrisika ny fitsimohana, ny fitomboana, na ny fivoaran' ny zavamaniry hafa, ka noho izany dia mitana anjara toerana eo amin' ny fifaninanan' ny zavamaniry.
1zb6izshenpqz9z3vmmhw82zhr2kbm4
Fefy
0
302207
1151716
2026-10-06T08:33:30Z
Thelezifor
15140
Zavatra namboarin' olona natao hamaritra ny sisin-tany sy hanakana tsy hiditra na hivoaka
1151716
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:ZAUN3G.jpg|vignette|347x347px|Fefy vita amin' ny zavamaniry]]
Ny '''fefy''' dia rafitra manodidina tany na tokontany iray, na misy trano na zavatra hafa naorina ny eo amboniny na tsia. Zavatra namboarin' olona natao hamaritra ny sisin-tany sy hanakana ny olona na biby tsy hiditra na hivoaka ilay faritra izy io. Mety hatao fefy koa ny [[hady]] na ny zavamaniry ([[fefy zavamaniry]]).
jsgucctrgrgnnjjalqgmdzvu654e9k1
Mimôzinina
0
302208
1151717
2026-10-06T08:38:34Z
Thelezifor
15140
Asidra amine misy poizina hita ao amin' ny zavamaniry ao amin' ny vondron-karazana Mimosa
1151717
wikitext
text/x-wiki
Ny '''mimôzinina''' dia [[asidra amine]] misy poizina, tsy anisan' ny [[prôteinina]], izay mitovy endrika ara-tsimia amin' ny tirôzinina. Hita voalohany tao amin' ny ''[[Mimosa pudica]]'' izy io, saingy hita ao amin' ny karazan-javamaniry hafa ao amin' ny vondron-karazana ''[[Mimosa]]'' ihany koa.
ax5ac3ojvtquo6ul7oo86k6vkld11d3
1151718
1151717
2026-10-06T08:40:13Z
Thelezifor
15140
Antoko hafa
1151718
wikitext
text/x-wiki
Ny '''mimôzinina''' dia [[asidra amine]] misy poizina, tsy anisan' ny [[prôteinina]], izay mitovy endrika ara-tsimia amin' ny tirôzinina. Hita voalohany tao amin' ny ''[[Mimosa pudica]]'' izy io, saingy hita ao amin' ny karazan-javamaniry hafa ao amin' ny vondron-karazana ''[[Mimosa]]'' sy ''[[Leucaena]]'' ihany koa.
mz7ft9bj3grx7s3249d3nsajlfiynmx
1151719
1151718
2026-10-06T08:40:59Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1151719
wikitext
text/x-wiki
Ny '''mimôzinina''' dia [[asidra amine]] misy poizina, tsy anisan' ny [[prôteinina]], izay mitovy endrika ara-tsimia amin' ny [[tirôzinina]]. Hita voalohany tao amin' ny ''[[Mimosa pudica]]'' izy io, saingy hita ao amin' ny karazan-javamaniry hafa ao amin' ny vondron-karazana ''[[Mimosa]]'' sy ''[[Leucaena]]'' ihany koa.
2jmvs4q6qwg3cez04jr8xlq7pqh6ag7
1151720
1151719
2026-10-06T08:42:28Z
Thelezifor
15140
Jereo koa
1151720
wikitext
text/x-wiki
Ny '''mimôzinina''' dia [[asidra amine]] misy poizina, tsy anisan' ny [[prôteinina]], izay mitovy endrika ara-tsimia amin' ny [[tirôzinina]]. Hita voalohany tao amin' ny ''[[Mimosa pudica]]'' izy io, saingy hita ao amin' ny karazan-javamaniry hafa ao amin' ny vondron-karazana ''[[Mimosa]]'' sy ''[[Leucaena]]'' ihany koa.
== Jereo koa ==
* [[Asidra amine]]
* [[Tirôzinina]]
* ''[[Mimosa]]''
* ''[[Leucaena]]''
7mzsq55gi74uyj9q48q8f90h501ng5f
Psyllidae
0
302209
1151721
2026-10-06T09:00:11Z
Thelezifor
15140
Fianakaviam-bibikely ao amin' ny filaharana Hemiptera
1151721
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Psylla alni.02.jpg|vignette|346x346px|''Psylla alni'' ]]
Ny '''''Psyllidae''''' dia fianakaviam-[[Insecta|bibikely]] madinika mihinana zavamaniry, ao amin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]'', izay matetika mifidy manokana ny karazana zavamaniry iainany; ny karazana tsirairay dia mihinana karazana zavamaniry iray ihany na karazana vitsivitsy mifandraika akaiky. Matetika izy ireo no hita eo amin' ny zavamaniry afaka velona mandritra ny taona maro. Miaraka amin' ny ''[[Aphidoidea]]'', ny ''[[Phylloxeridae]]'', ny ''[[Coccoidea]]'' ary ny ''[[Aleyrodidae]]'', dia mamorona ny zana-pilaharana [[Sternorrhyncha]] izy ireo; ity zana-pilaharana ity dia heverina ho vondrona "tranainy indrindra" ao anatin' ny Hemiptera. Taloha dia noheverina ho fianakaviana tokana izy ireo, dia ny Psyllidae, saingy ny fanasokajiana vao haingana dia mametraka azy ireo ho iray amin' ny fianakaviana fito ao anatin' ny renifianakaviana ''[[Psylloidea]]''. Ahitana karazany eo amin' ny 1 500 eo ho eo izy io. Misy karazany sasany heverina ho bibikely manimba ny voly [[Citrus|voasary]] sy ny voly an-jaridaina hafa.
== Jereo koa ==
* ''[[Cicadidae]]'' (jorery)
rt36rqh3wbvxf9quzp9gvbs521xz714
1151722
1151721
2026-10-06T09:06:26Z
Thelezifor
15140
Nanitatra votoatiny
1151722
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Psylla alni.02.jpg|vignette|346x346px|''Psylla alni'' ]]
Ny '''''Psyllidae''''' dia fianakaviam-[[Insecta|bibikely]] madinika mihinana zavamaniry, ao amin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]'', izay matetika mifidy manokana ny karazana zavamaniry iainany; ny karazana tsirairay dia mihinana karazana zavamaniry iray ihany na karazana vitsivitsy mifandraika akaiky. Matetika izy ireo no hita eo amin' ny zavamaniry afaka velona mandritra ny taona maro. Miaraka amin' ny ''[[Aphidoidea]]'', ny ''[[Phylloxeridae]]'', ny ''[[Coccoidea]]'' ary ny ''[[Aleyrodidae]]'', dia mamorona ny zana-pilaharana [[Sternorrhyncha]] izy ireo; ity zana-pilaharana ity dia heverina ho vondrona "tranainy indrindra" ao anatin' ny Hemiptera. Taloha dia noheverina ho fianakaviana tokana izy ireo, dia ny ''Psyllidae'', saingy ny fanasokajiana vao haingana dia mametraka azy ireo ho iray amin' ny fianakaviana fito ao anatin' ny renifianakaviana ''[[Psylloidea]]''. Misy karazany sasany heverina ho bibikely manimba ny voly [[Citrus|voasary]] sy ny voly an-jaridaina hafa. Ahitana karazany eo amin' ny 1 500 eo ho eo ny fianakaviana ''Psyllidae''.
Miovaova arakaraka ny fomba fanasokajiana (taksônômia) ny isan' ny vondron-karazana ao amin' ny ''Psyllidae''. Araka ny fanasokajiana nohavaozin' i Burckhardt sy i Ouvrard ary i Percy (2021) dia ahitana vondron-karazana eo amin' ny 30 eo ho eo ny fianakaviana ''Psyllidae''. Tsara homarihina fa io fanavaozana io dia namindra ny vondron-karazana Diaphorina sy Katacephala ho ao anatin' ny ''Psyllidae'' sady nanova ny fe-pamaritana vondron-karazana maro hafa.
== Jereo koa ==
* ''[[Cicadidae]]'' (jorery)
geq46wnfby3iljjrb15y771h4y5wmqr
1151723
1151722
2026-10-06T09:10:00Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1151723
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Psylla alni.02.jpg|vignette|346x346px|''Psylla alni'' ]]
Ny '''''Psyllidae''''' dia fianakaviam-[[Insecta|bibikely]] madinika mihinana zavamaniry, ao amin' ny filaharana ''[[Hemiptera]]'', izay matetika mifidy manokana ny karazana zavamaniry iainany; ny karazana tsirairay dia mihinana karazana zavamaniry iray ihany na karazana vitsivitsy mifandraika akaiky. Matetika izy ireo no hita eo amin' ny zavamaniry afaka velona mandritra ny taona maro. Miaraka amin' ny ''[[Aphidoidea]]'', ny ''[[Phylloxeridae]]'', ny ''[[Coccoidea]]'' ary ny ''[[Aleyrodidae]]'', dia mamorona ny zana-pilaharana [[Sternorrhyncha]] izy ireo; ity zana-pilaharana ity dia heverina ho vondrona "tranainy indrindra" ao anatin' ny Hemiptera. Taloha dia noheverina ho fianakaviana tokana izy ireo, dia ny ''Psyllidae'', saingy ny fanasokajiana vao haingana dia mametraka azy ireo ho iray amin' ny fianakaviana fito ao anatin' ny renifianakaviana ''[[Psylloidea]]''. Misy karazany sasany heverina ho bibikely manimba ny voly [[Citrus|voasary]] sy ny voly an-jaridaina hafa. Ahitana karazany eo amin' ny 1 500 eo ho eo ny fianakaviana ''Psyllidae''.
[[Sary:Asian Citrus Psyllid adult (detail).jpg|vignette|''Diaphorina citri'' (bibikelin' ny voasary)]]
Miovaova arakaraka ny fomba fanasokajiana (taksônômia) ny isan' ny vondron-karazana ao amin' ny ''Psyllidae''. Araka ny fanasokajiana nohavaozin' i Burckhardt sy i Ouvrard ary i Percy (2021) dia ahitana vondron-karazana eo amin' ny 30 eo ho eo ny fianakaviana ''Psyllidae''. Tsara homarihina fa io fanavaozana io dia namindra ny vondron-karazana ''Diaphorina'' sy ''Katacephala'' ho ao anatin' ny ''Psyllidae'' sady nanova ny fe-pamaritana vondron-karazana maro hafa.
== Jereo koa ==
* ''[[Cicadidae]]'' (jorery)
j5ntn9vtw01ckntzlh75r396mz7p92i
Vera (Mato Grosso)
0
302210
1151724
2026-10-06T09:12:00Z
~2026-53342-25
41238
vaovao
1151724
wikitext
text/x-wiki
{{coord|12|18|S|55|19|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Vera
|velarantany =2 950,86
|haavo =383
|fanjakana = {{Mato Grosso}}
|isam-ponina = 13.876
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Paronâmica da cidade.jpg
|saina =Vera Brasão.png
}}
[[File:MatoGrosso Municip Vera.svg|thumb|left|Vera]]
'''Vera''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana federaly tenan'i {{Mato Grosso}} ao amin'ny [[Brazila]].
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 13.876 mponina.
Any amin'ny 480 km atsimon'i [[Cuiabá]] no misy azy. Kaominina manamorona ny sisintany: [[Sinop]], [[Santa Carmem]], [[Feliz Natal]], [[Nova Ubiratã]] sy [[Sorriso]].
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Mato Grosso]]
== Tsiahy ==
<references/>
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Mato Grosso]]
i2f9unuk1aql9p6w1f5aqvxlv88vkbj
1151725
1151724
2026-10-06T09:12:54Z
~2026-53342-25
41238
1151725
wikitext
text/x-wiki
{{coord|12|18|S|55|19|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Vera
|velarantany =2 950,86
|haavo =383
|fanjakana = {{Mato Grosso}}
|isam-ponina = 13.876
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Paronâmica da cidade.jpg
|saina =Vera Brasão.png
}}
[[File:MatoGrosso Municip Vera.svg|thumb|left|Vera]]
'''Vera''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana federaly tenan'i {{Mato Grosso}} ao amin'ny [[Brazila]].
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 13.876 mponina.
Any amin'ny 480 km atsimon'i [[Cuiabá]] no misy azy. Kaominina manamorona ny sisintany: [[Sinop]], [[Santa Carmem]], [[Feliz Natal]], [[Nova Ubiratã]] sy [[Sorriso]].
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Mato Grosso]]
== Tsiahy ==
<references/>
[[pt:Vera (Mato Grosso)]]
[[en:Vera, Mato Grosso]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Mato Grosso]]
ox4f8q5yaii8pzlhb5x030inlef0ez6
1151726
1151725
2026-10-06T09:13:41Z
~2026-53342-25
41238
1151726
wikitext
text/x-wiki
{{coord|12|18|S|55|19|W}}
{{infobox tanàna
|anarana = Vera
|velarantany =2 950,86
|haavo =383
|fanjakana = {{Mato Grosso}}
|isam-ponina = 13.876
|firenena = {{Brazila}}
|ben'ny tanàna =
|sary =Paronâmica da cidade.jpg
|saina =Vera Brasão.png
}}
[[File:MatoGrosso Municip Vera.svg|thumb|left|Vera]]
'''Vera''' dia tanàna ao amin'ny fanjakana federaly tenan'i {{Mato Grosso}} ao amin'ny [[Brazila]].
== Jeografia ==
Ny isam-ponina dia 13.876 mponina.
Any amin'ny 480 km atsimon'i [[Cuiabá]] no misy azy. Kaominina manamorona ny sisintany: [[Sinop]], [[Santa Carmem]], [[Feliz Natal]], [[Nova Ubiratã]] sy [[Sorriso]].
== Jereo koa ==
* [[Brazila]]
** [[Mato Grosso]]
== Tsiahy ==
<references/>
[[pt:Vera (Mato Grosso)]]
[[en:Vera, Mato Grosso]]
{{commonscat}}
[[sokajy:Tanàna ao Mato Grosso]]
4w07rd7gupnkt3bgy64llics7sf1opy
Cordia afra
0
302211
1151728
2026-10-06T09:45:15Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Boraginaceae
1151728
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cordia caffra, vrugte, Manie van der Schijff BT.jpg|vignette|366x366px|''Cordia afra'']]
Ny '''''Cordia afra''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' na na ''[[Boraginaceae]]''. Teratany any [[Afrika Atsimo-Atsinanana]] sy [[Afrika Atsimo (faritra)|Afrika Atsimo]], izy io indrindra fa ao [[Môzambika]], ao [[Zimbaboe]], ao [[Bôtsoana]], ao [[Afrika Atsimo]], ao [[Esoatiny]] ary eto [[Madagasikara]]. ''Cordia afra'' <small>Sond.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Nahafantarana azy koa ny hoe ''Cordia caffra'' <small>Sond.</small>.
== Jereo koa ==
* ''[[Cordia]]''
g5vmab8k6zvylz14s20tha4i0w611oq
1151729
1151728
2026-10-06T09:47:26Z
Thelezifor
15140
Rohy anatiny
1151729
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cordia caffra, vrugte, Manie van der Schijff BT.jpg|vignette|366x366px|''Cordia afra'']]
Ny '''''Cordia afra''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' na na ''[[Boraginaceae]]''. Teratany ao [[Afrika Atsimo-Atsinanana]] sy [[Faritra Atsimo ao Afrika|Atsimo]], izy io indrindra fa ao [[Môzambika]], ao [[Zimbaboe]], ao [[Bôtsoana]], ao [[Afrika Atsimo]], ao [[Esoatiny]] ary eto [[Madagasikara]]. ''Cordia afra'' <small>Sond.</small> no anarany ara-tsiansa feno. Nahafantarana azy koa ny hoe ''Cordia caffra'' <small>Sond.</small>.
== Jereo koa ==
* ''[[Cordia]]''
h74titld6u3x4ocituis3ndwfqzqe8g
Cordia africana
0
302212
1151730
2026-10-06T09:56:37Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Boraginaceae
1151730
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cordia africana00.jpg|vignette|376x376px|''Cordia africana'']]
Ny '''''Cordia africana''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Ehretiaceae]],'' ''[[Cordiaceae]]'' na ''[[Boraginaceae]]'' arakaraka ny fanasokajiana. Teratany any amin' ny faritra midadasika ao [[Afrika Trôpikaly|Afrika]] [[Afrika Trôpikaly|Trôpikaly]] sy [[Faritra Atsimo ao Afrika|Atsimo]] izy io, manomboka any [[Ginea]] sy [[Nizerià]] ka hatrany [[Etiôpia]], [[Afrika Atsimo]], [[Môzambika]] ary [[Zimbaboe]], ary koa any amin' ny [[Tamba-nosin' i Kômôro|Vondro-nosy Kômôro]], eto [[Madagasikara]], ary ny faritra atsimo-andrefana amin' ny [[Saikanosin' i Arabia|Saikinosin' i Arabia]] ([[Iemena]] sy [[Arabia Saodita]]). ''Cordia africana'' <small>Lam.</small> no anarany ara-tsiansa feno.
== Jereo koa ==
* ''[[Cordia]]''
h02cixnftocie7cxzw7onf9cz8c1uy6
Cordia dentata
0
302213
1151731
2026-10-06T10:04:06Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Boraginaceae
1151731
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cordia dentata, known as White Manjak - Flickr - Dick Culbert.jpg|vignette|397x397px|''Cordia dentata'']]
Ny '''''Cordia dentata''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' na ''[[Boraginaceae]]'' arakaraka ny fanasokajiana. Teratany any amin' ny faritra atsimo amin' i [[Etazonia]], any [[Meksika]], any [[Amerika Afovoany]], any [[Kôlômbia]] ary any [[Venezoela]] izy io. Ao amin' ny faritra [[Karaîba|Karaiba]], dia hita any [[Jamaîka|Jamaika]], any [[Kiobà]], any amin' ny Nosy Virgin ary any [[Porto Rico]] izy. Hita eto [[Madagasikara]] ihany koa izy io. ''Cordia dentata'' <small>Poir.</small> no anarany ara-tsiansa feno.
== Jereo koa ==
* ''[[Cordia]]''
6qj4oqi2bq39s1zfa51pch6ynu6o3r2
Cordia monoica
0
302214
1151732
2026-10-06T10:11:43Z
Thelezifor
15140
Karazan-javamaniry ao amin' ny fianakaviana Boraginaceae
1151732
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Plants of the coast of Coromandel Coast Tamil Nadu Andhra Pradesh India Flora Fruits Flowers (2).jpg|vignette|''Cordia monoica'']]
Ny '''''Cordia''''' '''''monoica''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' na na ''[[Boraginaceae]]''. Teratany any [[India]], any [[Srilanka]] ary any amin' ny firenena afrikanina manomboka any [[Sodàna]], [[Etiôpia]], [[Sômalia]], [[Kenià]], ary [[Zimbaboe]] ka hatrany [[Afrika Atsimo]]. Ahitana azy io koa ny eto [[Madagasikara]]. ''Cordia monoica'' <small>Roxb</small>. no anarany ara-tsiansa feno.
== Jereo koa ==
* ''[[Cordia]]''
l6oav60lq18sia12bedjlpt6ojrzycu
1151733
1151732
2026-10-06T10:13:41Z
Thelezifor
15140
Nanampy sary
1151733
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Cordia ovalis - Snot berry - Arusha botanical gardens.jpg|vignette|''Cordia'' ''monoica'']]
Ny '''''Cordia''''' '''''monoica''''' dia karazana [[Angiospermae|zavamaniry mamony]] sy [[roa ravin-tsimoka]] ao amin' ny fianakaviana ''[[Cordiaceae]]'' na na ''[[Boraginaceae]]''. [[Sary:Plants of the coast of Coromandel Coast Tamil Nadu Andhra Pradesh India Flora Fruits Flowers (2).jpg|vignette|''Cordia monoica''|274x274px]]
Teratany any [[India]], any [[Srilanka]] ary any amin' ny firenena afrikanina manomboka any [[Sodàna]], [[Etiôpia]], [[Sômalia]], [[Kenià]], ary [[Zimbaboe]] ka hatrany [[Afrika Atsimo]]. Ahitana azy io koa ny eto [[Madagasikara]]. ''Cordia monoica'' <small>Roxb</small>. no anarany ara-tsiansa feno.
== Jereo koa ==
* ''[[Cordia]]''
mchnn4biji8675g0dqz2r4jttlkv0y5