Википедий mhrwiki https://mhr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D3%B1%D2%A5_%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Медиа Лӱмын ыштыме Каҥашымаш Пайдаланыше Пайдаланышын каҥашымашыже Википедий Википедийын каҥашымашыже Файл Файл шотышто каҥашымаш MediaWiki Обсуждение MediaWiki Кышкар Кышкар шотышто каҥашымаш Полшык Полшык шотышто каҥашымаш Категорий Категорий шотышто каҥашымаш TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Марий йылме 0 1184 203330 203267 2026-05-15T19:27:00Z NDG 15920 [[Special:Contributions/Aron Nadejdea|Aron Nadejdea]] ([[User talk:Aron Nadejdea|talk]]) деч [[Special:Diff/203267|203267]] версийым чарымаш; Wrong transliteration 203330 wikitext text/x-wiki {{Йылме |тӱс = урал |лӱм = Марий йылме |эл-влак = [[Россий]] |регион-влак = [[Марий Эл]] |официал йылме = [[Марий Эл]] |мыняр айдеме пала = 600 000 |категорий = [[Евразийысе йылме-влак]] |классификаций = [[Урал йылме-влак|Урал еш]] :[[Финн-угор йылме-влак|Финн-угор укш]] ::[[Финн-юлысо йылме-влак|Финн-юлысо тӱшкем]] |тиште = [[кириллик тиштер]] ([[Марий возыктыш]]) |ГОСТ 7.75–97 = мач 445 |ISO2 =chm |ISO3 =chm — марий (кашакле)<br />mhr — олыкмарий<br />mrj — курыкмарий |статус=Пытыме лӱдыкшӧ уло}} '''Мари́й йы́лме''' — [[финн-угор йылме-влак|финн-угор]] тӱшкаш пурышо йылме. Кутырышо-влак кокла гыч эн шукынжо [[марий]] улыт, тӱҥ шотышто [[Марий Эл|Марий Элыште]] да [[Пошкырт Эл|Пошкырт Элыште]] илыше-влак. Финн тӱшкемыш (балто-финн, [[Саам йылме-влак|саам]], [[Мордва йылме-влак|мордва]], [[Одо йылме|одо]] да [[Коми йылме|коми]] йылме-влак дене пырля) пура. Марий Эл деч посна тыгак [[Виче (эҥер)|Виче]] вӱдкундемыште да эрвел могырышто, [[Урал (курык)|Урал]] марте шарлыме. Марий йылмыште кок кундемой уло: [[Курыкмарий йылме|курыкмарий]], тӱҥ шотышто [[Юл|Юлын]] курык серыште ([[Чыкма]] воктене) да изиш олык серыште шарлыме, да [[Олыкмарий йылме|олыкмарий]], олык серыште веле ([[Йошкар-Ола]] воктене) шарлыме; олыкмарий кундемойыш тугак эрвел кутыртышвлак пурат. == [[Йылмылончыш]] радам == {{sect-stub}} == Мутвундо == Марий мут-влак тыгерак йоҥгат: http://www.forvo.com/languages/chm/ {{sect-stub}} == Йӱклончыш == {{sect-stub}} == Сингармонизм == {{sect-stub}} == Чот мут == {{main|Чотмут}} {| class="wikitable" |- ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 20 |- | Ик, икыт | Кок, кокыт | Кум, кумыт | Ныл, нылыт | Вич, визыт | Куд, кудыт | Шым, шымыт | Кандаш, кандаше | Индеш, индеше | Лу | Латик, латикыт | Коло |- ! 30 ! 40 ! 50 ! 60 ! 70 ! 80 ! 90 ! 100 ! 1000 ! 10000 ! 1000000 ! 1000000000 |- | Кумло | Нылле | Витле | Кудло | Шымле | Кандашле | Индешле | Шӱдӧ | Тӱжем | Тӱмем | Амион | Камысыр |} == Олмештыш мут == {{main|Олмештышмут}} {| class="wikitable" |- ! Чынвозыш ! Руш йылмыш кусарымаш |- | Мый | Я |- | Тый | Ты |- | Тудо | Он, она, оно |- | Ме | Мы |- | Те | Вы |- | Нуно | Они |} {| class="wikitable" |- ! Суффикс ! Аҥгличанла йодыш ! Мутлан (чонан) ! Мутлан (чондымо) |- | - | кö, мо (who, what) | йоча (a child - subject) | ял (a village - subject) |- | -(ы)н | кöн, мон (whose, what's) | йоча'''н''' (of a child) | ял'''ын''' (of a village) |- | -лан | кöлан, молан (to whom, to what/why) | йоча'''лан''' (to a child) | ял'''лан''' (to a village) |- | -(ы)м | кöм, мом (whom, what) | йоча'''м''' (a child - object) | ял'''ым''' (a village - object) |- | -ге | кöге, моге (with whom, with what) | йоча'''ге''' (with a child) | ял'''ге''' (with a village) |- | -ла | кöла, мола (like who, like what) | йоча'''ла''' (like a child) | ял'''ла''' (like a village) |- | -(ы)ште/(ы)што/(ы)штӧ | кушто (where) | - | ялы'''ште''' (in a village) |- | -(ы)шке/(ы)шко/(ы)шкӧ, -(ы)ш<sup>1</sup> | кушко/куш (where to) | - | ялы'''шке'''/ял'''ыш''' (to a village) |- | -ш/еш/эш | кушан (where to) | - | ял'''еш''' (into a village) |- | - | (when) | - | - |} == Йылме шымлымашын эртыкше == {{sect-stub}} [[Файл:Mari language dialect map.svg|thumb|right|400px|Ныл тӱҥ марий наречий-влак. {{legend|chocolate|Курык Марий}} {{legend|#d7d700|Йӱдвел-Касвел Марий}} {{legend|violet|Олык Марий}} {{legend|royalblue|Эрвел Марий}}]] == Возыктыш == {{main|Марий возыктыш}} {{sect-stub}} == Литератур == * Троицкий В. П., Черемисско-русский словарь, Казань, 1894 (курык да олык); * Васильев В. М., Записки по грамматике народа мари, Казань, 1918 (курык да олык); * Шорин В. С., Маро-русский словарь горного наречия, Казань, 1920; * Кармазин Г. Г., Материалы к изучению марийского языка, Краснококшайск, 1925 (олык); * Его же, Учебник марийского языка лугово-восточного наречия, Йошкар-Ола, 1929; * Васильев В. М., Марий Мутэр (словарь горн. и лугов.), Центриздат, М., 1929; * Castrén M. A., Elementa grammaticae tscheremissicae, Kuopio, 1845 (курык); * Wiedemann F., Versuch einer Grammatik der tscheremissischen Sprache, SPB, 1847 (курык); * Budenz J., Erdei és hegyi cseremisz szótár, Pest, 1866 (марла, венг., лат. мутер, курык да олык); * Szilasi M., Cseremisz szótár, Budapest, 1901 (марла, венг., немычла мутер, курык да олык); * Ramstedt C., Bergtscheremissische Sprachstudien, Helsingfors, 1902 (кроме текстов мар., немычла мутер, курык); * Beke О., Cseremisz nyelvtan, Budapest, 1911 (грам. горн. и лугов.); * Räsänen M., Die tschuwassischen Lehnwörter im Tscheremissischen, Helsinki, 1920; * Lewy E., Tscheremissische Grammatik, Lpz., 1922 (лугов.); * Wichmann Y., Tscheremissische Texte mit Wörterverzeichnis und grammatikalischem Abriss, Helsingfors, 1923 (кроме текстов словарь и грам. очерк, горн. и лугов.); * Räsänen, Die tatarischen Lehnwörter im Tscheremissischen, Helsinki, 1923. Часть материалов предоставлена проектом Фундаментальная электронная библиотека [http://encycl.yandex.ru/cgi-bin/art.pl?art=litenc/le6/le6-7981.htm&encpage=litenc «Русская литература и фольклор»] (© 2004 ФЭБ) Д. Бубрих. == Кылвер-влак == * [http://in-yaz-book.narod.ru/mariy.html Марла-рушла мутер] * [http://www.kmatsum.info/mari/eng/] * [http://www.kmatsum.info/mari/mardic/ Олыкмарла-рушла-японла мутер] * [https://web.archive.org/web/20160304170133/http://wiki.komikyv.ru/index.php/%d0%9e%d1%80%d1%84%d0%be%d0%b3%d1%80%d0%b0%d1%84%d0%b8%d0%b9_%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d0%bb Орфографий правил] * [https://web.archive.org/web/20160305223632/http://wiki.komikyv.ru/index.php/%d0%9f%d1%83%d0%bd%d0%ba%d1%82%d1%83%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%b9_%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d0%bb Пунктуаций правил] * [https://web.archive.org/web/20160305061921/http://komikyv.ru/pdf/orfografi_muter.pdf Марий орфографий мутер (pdf)] * [https://web.archive.org/web/20130722095140/http://wiki.komikyv.ru/index.php/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B5 Марий йылме нерген рушла] {{Финн-угор йылме-влак}} {{Российысе_кугыжаныш_йылме-влак}} [[Категорий:Финн-юлысе йылме-влак|Ф]] [[Категорий:Российысе йылме-влак|Р]] [[Категорий:Марий Эл|М]] [[Категорий:Марий йылме]] [[Категорий:Урал йылме-влак]] nrs8vp8totso5fh44rqaqygtw7pytlp Бали теҥыз 0 7007 203331 199171 2026-05-15T22:33:28Z GrandEscogriffe 16609 cross-wiki replacement of an incorrect, low-quality map by a correct, higher-resolution one 203331 wikitext text/x-wiki {{Теҥыз |Лӱм = Бали теҥыз |Сӱрет = Bali Sea location.svg |Сӱрет лопкыт = 250px |Возымаш = Бали теҥызын верланымыже (канде) |lat_dir = S|lat_deg =7 |lat_min =39 |lat_sec =43 |lon_dir = E|lon_deg =116 |lon_min =4 |lon_sec = 14 |region = |CoordScale = 2000000 |Верланымаш = |Кужыт = |Лопкыт = |Кумдык = 40000 |Объём = |Сер корешын кужытжо = |Эн кугу келгыт = 1590 |Покшел келгыт = 411 |Вӱд погымашын кумдыкжо = |Йоген пурышан эҥерла = |Позиционный карте = |Ширина ПозКарты = |crosses180 = |Категорий Викиклатыште = }} '''Ба́ли теҥыз''' ({{lang-ru|Балийское море, море Ба́ли}}, {{lang-en|''Bali Sea''}}, {{lang-id|Laut Bali}}) — Тыныс тептеҥызын отро-влак кокласе теҥызше. Ява отро ден Бали, Ломбок, Сумбава, Сулавеси, Мадура отро-влак коклаште верланен. Кумыдкшо 40 тӱжем км², покшел келгыт 411 [[Метр|м]]. Вӱдын температуржо 27-28[[°C]]. {{Тыныс тептеҥызын теҥыз-влакше}} [[Категорий:Тыныс тептеҥыз]] [[Категорий:Теҥызла]] 5ubrd3nkodfyd7al4evmugam4oy3ya6 Кышкар:Potd/2026-05-16 10 35951 203328 2026-05-15T12:14:01Z Frhdkazan 3606 «Gurudongmar Lake Sikkim, India (edit).jpg» дене велыж ышталтын 203328 wikitext text/x-wiki Gurudongmar Lake Sikkim, India (edit).jpg p4zvme9zxo6ivzlr2xijwuc3bgbarow Кышкар:Motd/2026-05-16 10 35952 203329 2026-05-15T12:17:54Z Frhdkazan 3606 «Destructions in the architectural complex of Bernardine monastery in Lviv after Russian attack, 2026-03-24 (001).webm» дене велыж ышталтын 203329 wikitext text/x-wiki Destructions in the architectural complex of Bernardine monastery in Lviv after Russian attack, 2026-03-24 (001).webm qeynofbcd4ocvgvyajf435s0wekw9tk