Википедий
mhrwiki
https://mhr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D3%B1%D2%A5_%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B%D0%BA
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Медиа
Лӱмын ыштыме
Каҥашымаш
Пайдаланыше
Пайдаланышын каҥашымашыже
Википедий
Википедийын каҥашымашыже
Файл
Файл шотышто каҥашымаш
MediaWiki
Обсуждение MediaWiki
Кышкар
Кышкар шотышто каҥашымаш
Полшык
Полшык шотышто каҥашымаш
Категорий
Категорий шотышто каҥашымаш
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Норвегий
0
8572
203763
203056
2026-09-01T13:04:59Z
Magnefl
4499
Haakon VIII
203763
wikitext
text/x-wiki
{{эл
|OfNm1= Норвегий
|OfNm2= Kongeriket Norge<br />Kongeriket Noreg
|Flag=[[Файл:Flag_of_Norway.svg|160px]]
|CoA=[[Файл:Coat of Arms of Norway.svg|90px]]
|FlagLnk=[[Норвегийын тистыже]]
|CoALnk=[[Норвегийын ойыпшо]]
|MapName=[[Файл:Europe-Norway.svg|251px]]
|CtrNm=[[Осло]]
|CreateDate=[[872]]
|AreaRnk=67-ше
|TotArea=385 207<ref name="kart">{{Cite web|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2020|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|year=2019|date=2019-12-20|accessdate=2020-03-08|language=no}}</ref>
|WaterPrcnt=6
|PopRnk=120-ше
|PopQty=5 627 400<ref name="ssbf">{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-25|accessdate=2026-02-26|language=en}}</ref>
|PopCtDate=[[2026]]
|PopDens=14,6 (213-ше)
|Government=[[Unitary state|Unitary]] [[Parliamentary system|parliamentary]] [[constitutional monarchy]]
|OfLangs=[[:no:Norsk|Norsk]] <small>([[:no:Bokmål|Bokmål]] / [[:nn:Nynorsk|Nynorsk]])</small><br />[[:se:Sámegielat|Davvisámegiella]]
|RegLangs=[[:se:Sámegielat|Lullisámegiella]], [[:se:Sámegielat|Ubmisámegiella]], [[:se:Sámegielat|Bihtánsámegiella]], [[:se:Sámegielat|Julevsámegiella]], [[:no:Kvensk|Kvensk]], [[:no:Skandinaviske romanifolk|Tavringer]], [[:no:Skandinaviske romanifolk|Romani]]
|HoSTtl=[[Кугыжа]]
|HoSNm=[[Haakon VIII]]
|HoGTtl=[[Премьер-министр]]
|HoGNm= [[Йонас Гар Стёре]]
|Currency=[[Norske kroner]] (NOK)
|Time=[[UTC]] +1
|summerTime=[[UTC]] +2
|Tele=+47
|Domain=[[.no]]
|Anthem=''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br /><center>[[File:Norway (National Anthem).ogg]]</center>
}}
'''Норвегий''' ({{lang-no|Norge/Noreg}}) — [[эл]] [[Европо|Европышто]].
Рӱдолаже [[Осло]].
==References==
<references>
</references>
{{Commons|Norway|Норвегий}}
{{Европо}}
[[Категорий:Норвегий]]
jlbmyafctqkgy8cgkriykm5mdwtg761
Пӧтъял
0
12781
203764
186338
2026-09-01T20:39:54Z
Spokiyny
15663
203764
wikitext
text/x-wiki
{{ИВ-Россий
| статус = Ял
| марий лӱм = Пӧтъял
| руш лӱм = {{lang-ru|''Петъял''}}
| ойып =
| тисте =
| ойып лопкытшо = 96px
| тисте лопкытшо = 182px
| lat_deg = 56 |lat_min = 05 |lat_sec = 55
| lon_deg = 48 |lon_min = 41 |lon_sec = 35
| CoordAddon = type:city(829)_region:RU
| CoordScale = 20000
| эл карта вуймут = [[Россий]]
| эл_карта_рӱдола = Моско
| эл_карта_рӱдола_lat_deg = 55 |эл_карта_рӱдола_lat_min = 45 |эл_карта_рӱдола_lat_sec = 20
| эл_карта_рӱдола_lon_deg = 37 |эл_карта_рӱдола_lon_min = 37 |эл_карта_рӱдола_lon_sec = 03
| регион карта вуймут = [[Марий Эл]]
| регион_карта_рӱдола = Йошкар-Ола
| регион_карта_рӱдола_lat_deg = 56 |регион_карта_рӱдола_lat_min = 38 |регион_карта_рӱдола_lat_sec = 19
| регион_карта_рӱдола_lon_deg = 47 |регион_карта_рӱдола_lon_min = 53 |регион_карта_рӱдола_lon_sec = 26
| ЯндексКарта = https://maps.yandex.ru/?ll=48.692668%2C56.09809&z=16&l=map
| эл картын кугытшо = 360
| регион картын кугытшо = 360
| кундем картын кугытшо =
| регион = Марий Эл
| регион четлыкыште = Марий Эл
| кундем тӱрлык = кундем
| кундем = Юлсер кундем
| кундем четлыкыште = Юлсер кундем{{!}}Юлсер
| илымвер тӱрлык = Ял шотан илымвер{{!}}Ял илымвер
| илымвер = Пӧтъял ял шотан илем{{!}}Пӧтъял
| кӧргӧ шеледымаш =
| вуйлатыше тӱрлык =
| вуйлатыше =
| негызым пыштыме =
| икымше гана палемдыме = 1763
| тошто лӱм-влак =
| статусым налмаш =
| кумдык =
| ИВ рӱдын кӱкшытшӧ =
| калыкчот = 600
| чаклык =
| агломераций =
| калык-влак = [[марий]]
| инаныше-влак = [[чимарий]], [[танле тын|танле]]
| этнохороним =
| шагат ӱштӧ = +3
| почто индекс = 425020<ref name="индекс, ОКАТО">[http://www.ifns.su/12/002/000062.html Справочник почтовых индексов / кодов ОКАТО /налоговых инспекций ФНС / адресов. Петъял (деревня).]</ref>
| почто индекс-влак =
| телефон код = 83631<ref>[http://codes.delovoigorod.ru/yoshkar-ola/ Телефонные коды Республики Марий Эл.]</ref>
| автомобиль код = 12
| цифр идентификатор = 88204835001<ref name="индекс, ОКАТО"/>
| категорий Commons-ышто =
| сайт =
| сайта йылме =
}}
'''Пӧтъял''' ({{lang-ru|''Петъял''}}) — [[Россий]]ыште [[Марий Эл]]ын [[Юлсер кундем]]ыштыже верланыше ял. [[Пӧтъял ял шотан илем]]ын рӱдерже. Калыкчот: 797 еҥ (2003 ий)<ref>[http://www.12rus.ru/List/17/127/ Деревня Петъял (Пӧтъял).]</ref>, 829 еҥ (2010 ий).<ref>[https://web.archive.org/web/20190206162937/http://maristat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/maristat/resources/b28042004d99d103ad25ed4f41f7af70/2044.htm Численность населения городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов. Волжский муниципальный район.]</ref>
== Верланыме вер ==
[[Юлсер-Ола]] деч 45 километр [[йӱдвел]]-[[эрвел]] могырно верланен.<ref>Торалык [[Яндекс.Карте-влак]] ӱзгарын полышышт дене висалтын.</ref> [[Сотнур]] - Юлсер-Ола корнышто верланен. Ял кок ужашлан шелалтеш: иктыже ӱлнӧ, лакыште шога, весыже Сотнурысо возвышенностьышто. Ял воктен [[Пӧт]] [[эҥер]] йога.
== Ял лӱм ==
[[Галкин, Иван Степанович|И.С. Галкинын]] да [[Воронцова, Ольга Петровна|О.П. Воронцован]] шымлымышт дене яллан лӱмым воктен йогышо [[Пӧт]] эҥер пуэн. «Пӧтъял» — Пӧт эҥер воктен верланыше ял.
== Эртымгорно ==
=== Негызым пыштыме ===
Ожно тиде верыште кугу чодыра шоген. Керебеляк ял велым тышке кум эргыж дене пырля марий толын. Эргыже-влакын лӱмышт Пектык, Сурган да Тогзян лийыныт. Вер келшен, тыштак кодыныт. Кажныже шкаланже пӧртым шогалтен. Тачат ял калык кок уремжым Сурлук ден Тогзянлук маныт. Легенде почеш кугурак эргын Пектык лӱмжӧ, К букважым Т буква дене вашталтен, яллан лӱмым пуэн.
=== Революций деч ончыч ===
1763 ийыште Пӧтъял Ташнер ялыште 117 пӧръеҥ да 55 ӱдырамаш илен, тӱҥ шотышто марий лийыныт. Калык [[Сотнур]] селашке Троицкий черкыш кумалаш коштын.
1881 ийыште ял калык гыч 20 еҥ чодырам руэн, 5 еҥ плотник пашам шуктен, 1 еҥ коҥгам оптен, 8 еҥ орвам ыштен.
Ял воктене [[Озаҥ]] гыч [[Чарла|Чарлаш]] кугорно лийын (Тошто Казанский тракт).
Икымше школым Пӧтъялыште 1884 ийыште почыныт. Пӧтъялысе церковноприходской школым Яковлевмытын пӧртыштышт почыныт. Икымше туныктышо Василий Ермолаев лийын.
1887 ийыште Пӧтъялысе земской училищыщ 40 рвезе да 3 ӱдыр тунемаш пурен. 36 йочаже марий лийын.
=== Революций деч вара ===
1924 ийыште «У вий» Пӧтъялысе ялозанлык кредит товариществын уставшым регистрацийыш пуртеныт. "У вийыш" 394 еҥ ушнен. 1926 ийыште Пӧтъялыште ялозанлык кооператив пашам ышташ тӱҥалын.
1929 ийыште «У ял» ялозанлык артельышке калык ушнен. Тиде тӱшкаозанлык ты сельсоветыште ик эн виянлан шотлалтын. Сӧсна фермым почыныт, клубым чоҥеныт, апшаткудым, кермыч заводым, мастерскойым почыныт. 1937 ийыште ялыште почто пашам ышташ тӱҥалын, 1939 ийыште - фельдшер пункт.
Колхоз клубышто пашам марла гына ыштеныт. Драматический, хоровой, физкультурный, стрелковый кружоклашке йоча-влак коштыныт, клубышто патефон лийын. Кином, спектакльым ончыктеныт.
Пӧтъялысе кыдалаш школыштат марла туныктеныт.
1965 ийыште Пӧтъял ден Ӱлыл Азъял «За мир» колхозыш ушненыт. XX-шо курымын 80-ше ийылаштыже Пӧтъял «Дружба» совхозыш пурен. [[Юлсер-Ола]] марте, совхоз правлений марте, пристань марте автобус-влак коштыныт. Ялыште электротул, радио, телефон, телевидений, газ лийын.
Азъял воктене Свято-Гурьевский черке шога, тудым 1896 ийыште чоҥеныт. Совет жапыште черкым петыреныт, санденак тудым шалатен огытыл.
== Лӱмлӧ еҥ-влак ==
* [[Шабдарова, Людмила Евгеньевна|Шабдарова Людмила Евгеньевна]] — [[марий]] [[йылмызе]], [[шанчызе]], [[туныктышо]], [[шанче кандидат|филологий шанче кандидат]] (2001), [[доцент]] (2011).
== Кылвер-влак ==
* [http://www.12rus.ru/List/17/127/ Деревня Петъял (Пӧтъял).]
== Литератур ==
# [https://drive.google.com/file/d/1M-MXOeJzcZugtIq7nUBr1G5ADVUV0ygT/view Волжский район: Сборник документальных очерков. — Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Волжский район», 2003. — 320 с. ил. C. 135.]
== Важ-влак ==
<references />
{{Юлсер кундемысе илымверла}}
[[Категорий:Юлсер кундемысе илымверла]]
2zpqjayrce1irb2ga53fm9hpnpho97a
Кышкар:Potd/2026-09-03
10
36184
203765
2026-09-02T02:54:44Z
Frhdkazan
3606
«Almabtrieb Freiburger Alpe - Anna schmückt ein Schild mit dem Namen der Alpe, der Max unterstützt seine Mama.jpg» дене велыж ышталтын
203765
wikitext
text/x-wiki
Almabtrieb Freiburger Alpe - Anna schmückt ein Schild mit dem Namen der Alpe, der Max unterstützt seine Mama.jpg
6sre9c72jscmb703qptj81jzb49dqax
Кышкар:Motd/2026-09-03
10
36185
203766
2026-09-02T02:57:57Z
Frhdkazan
3606
«D-Sailors Uniform.ogg» дене велыж ышталтын
203766
wikitext
text/x-wiki
D-Sailors Uniform.ogg
66h2cclgvblpeboum2j2smyragult8f