Разговор со корисник:Bjankuloski06

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mk">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедија</sitename>
    <dbname>mkwiki</dbname>
    <base>https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиум</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Специјална</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Разговор</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корисник</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Разговор со корисник</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедија</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Разговор за Википедија</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Податотека</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Разговор за податотека</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедијаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Разговор за МедијаВики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Предлошка</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Разговор за предлошка</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Помош</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Разговор за помош</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категорија</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Разговор за категорија</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Разговор за Портал</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Разговор за модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Разговор со корисник:Bjankuloski06</title>
    <ns>3</ns>
    <id>6824</id>
    <revision>
      <id>5561680</id>
      <parentid>5560635</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T23:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Алфа БК</username>
        <id>68653</id>
      </contributor>
      <comment>/* Прашање */ ново заглавие</comment>
      <origin>5561680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98348" sha1="ao8q5aiy08jm17c9a34hrfftji71jr1" xml:space="preserve">{{Корисничкикоментар}}

{{Архиви|
2006&lt;br /&gt;
[[/Архива 1|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 2|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 3|септемвриа - декември]]&lt;br /&gt;
2007&lt;br /&gt;
[[/Архива 4|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 5|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 6|септември - декември]]&lt;br /&gt;
2008&lt;br /&gt;
[[/Архива 7|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 8|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 9|септември - декември]]&lt;br /&gt;
2009&lt;br /&gt;
[[/Архива 10|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 11|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 12|септември - декември]]&lt;br /&gt;
2010-2013&lt;br /&gt;
[[/Архива 13|јануари - април 2010]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]&lt;br /&gt;
2012-2013&lt;br /&gt;
[[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 16|мај - октомври 2013]]&lt;br /&gt;
2013-2015&lt;br /&gt;
[[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]&lt;br /&gt;
2015-2018&lt;br /&gt;
[[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]&lt;br /&gt;
2018-2020&lt;br /&gt;
[[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]&lt;br /&gt;
2020-2025&lt;br /&gt;
[[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]]
}}

== Барање за оценувачки статус ==

Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 11:52, 16 мај 2025 (CEST)

== Отфрлање на текстови ==

Почитуван,

Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски  беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. 

Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност.

Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки.

Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. 

Ве молам погледнете и пишете ми. 

Ви благодарам. 

[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] &lt;small&gt;([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])&lt;/small&gt; 23:50, 23 мај 2025 (CEST)

:Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:06, 24 мај 2025 (CEST)
::Почитуван,
::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина.
::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток.
::Со почит,
::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] &lt;small&gt;([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])&lt;/small&gt; 23:10, 24 мај 2025 (CEST)
:::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:33, 26 мај 2025 (CEST)

== Ракописни букви на македонски јазик ==

Почитуван,

Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл.

Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани.

Ви благодарам.

[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] &lt;small&gt;([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])&lt;/small&gt; 13:48, 25 мај 2025 (CEST)

:Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:19, 25 мај 2025 (CEST)

== Никусор Дан ==

Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] &lt;small&gt;([[User talk:A09|разговор]])&lt;/small&gt; 00:12, 26 мај 2025 (CEST)

:Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:15, 26 мај 2025 (CEST)
::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] &lt;small&gt;([[User talk:A09|разговор]])&lt;/small&gt; 00:19, 26 мај 2025 (CEST)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 --&gt;

== Хиерархија ==
Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија,  сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 06:23, 13 јуни 2025 (CEST)

:Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични  уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 07:34, 13 јуни 2025 (CEST)

:{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:26, 13 јуни 2025 (CEST)

== Предлог ==

Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“.

Поздрав [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 12:49, 26 јуни 2025 (CEST)

:Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 12:57, 26 јуни 2025 (CEST)

== Предлошка ==

Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 10:07, 28 јуни 2025 (CEST)

:Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 23:53, 29 јуни 2025 (CEST)
::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 08:17, 30 јуни 2025 (CEST)

== Статии без илустрација 2025 ==

Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] &lt;small&gt;([[User talk:Jtasevski123|разговор]])&lt;/small&gt; 15:00, 1 јули 2025 (CEST)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

​Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 --&gt;

== Question ==

Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] &lt;small&gt;([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])&lt;/small&gt; 11:03, 26 јули 2025 (CEST)

:Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:11, 26 јули 2025 (CEST)

== Косово ==
Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 13:54, 19 август 2025 (CEST)

:Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:58, 19 август 2025 (CEST)
::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 14:23, 19 август 2025 (CEST)
:::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:27, 19 август 2025 (CEST)
::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 14:33, 19 август 2025 (CEST)
:::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:42, 19 август 2025 (CEST)

== Локациски мапи ==
Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 16:18, 19 август 2025 (CEST)

:Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:35, 19 август 2025 (CEST)


Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 17:14, 23 август 2025 (CEST)

:Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:39, 26 август 2025 (CEST)

Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 21:04, 27 август 2025 (CEST)

:А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 09:39, 28 август 2025 (CEST)

== Предлошка:Langx ==

Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx|

Поздрав. [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 15:24, 2 септември 2025 (CEST)

:Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 06:39, 3 септември 2025 (CEST)

Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 09:45, 4 септември 2025 (CEST)

:Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:45, 4 септември 2025 (CEST)

::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. 

::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 00:32, 12 септември 2025 (CEST)
:::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:40, 12 септември 2025 (CEST)

== [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] ==

Здраво.

[[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]].

Со почит, [[Специјална:Придонеси/&amp;#126;2025-61428-1|&amp;#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&amp;#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST)

== Dungeon crawl ==

Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl&quot; ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]&quot;. Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани&quot; или со ,,на&quot;? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 18:16, 20 септември 2025 (CEST)

:Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:23, 21 септември 2025 (CEST)
::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 11:57, 21 септември 2025 (CEST)

== Молба за рецензија на нацрт-статија ==

Здраво,
 
Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара.
 
Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] 

Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? 

Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. 

Поздрав,

B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] &lt;small&gt;([[User talk:B.stojkoski|разговор]])&lt;/small&gt; 20:15, 21 септември 2025 (CEST)

== Арамејски јазик ==

Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 00:54, 12 октомври 2025 (CEST)

:{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 05:51, 12 октомври 2025 (CEST)

== Статистика од 1873 година ==

Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] &lt;small&gt;([[User talk:Simin|разговор]])&lt;/small&gt; 11:05, 12 октомври 2025 (CEST)

:Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:24, 12 октомври 2025 (CEST)

== Правопис за цртичка ==

Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 16:54, 31 октомври 2025 (CET)

:@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 21:00, 31 октомври 2025 (CET)

== Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula ==

Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]]
I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene.

I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers.

Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia!
[https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz]

Best regards,
[Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] &lt;small&gt;([[User talk:Nurhanademi|разговор]])&lt;/small&gt; 16:52, 2 ноември 2025 (CET)

:Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 20:34, 2 ноември 2025 (CET)
::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] &lt;small&gt;([[User talk:Nurhanademi|разговор]])&lt;/small&gt; 21:41, 2 ноември 2025 (CET)

== Talk page lock ==

Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D  [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] &lt;small&gt;([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])&lt;/small&gt; 16:59, 10 ноември 2025 (CET)

:@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] &lt;small&gt;([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])&lt;/small&gt; 17:06, 10 ноември 2025 (CET)
::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] &lt;small&gt;([[User talk:Ehrlich91|разговор]])&lt;/small&gt; 17:11, 10 ноември 2025 (CET)
:::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] &lt;small&gt;([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])&lt;/small&gt; 17:11, 10 ноември 2025 (CET)

== Принц или кнез, монархот на Монако? ==
Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 09:17, 17 ноември 2025 (CET)

:Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 09:24, 17 ноември 2025 (CET)
::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 09:51, 17 ноември 2025 (CET)
:::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 09:57, 17 ноември 2025 (CET)
:::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:02, 17 ноември 2025 (CET)
Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 12:09, 17 ноември 2025 (CET)

== Самороден / природен ?==
Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 12:09, 17 ноември 2025 (CET)

:Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 12:14, 17 ноември 2025 (CET)
::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 13:15, 17 ноември 2025 (CET)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] &lt;small&gt;([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])&lt;/small&gt; 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 --&gt;

== Предлошка ==
Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 22:40, 27 ноември 2025 (CET)

:Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 07:40, 28 ноември 2025 (CET)
::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 08:12, 28 ноември 2025 (CET)
:::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 08:28, 28 ноември 2025 (CET)
:::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 09:09, 28 ноември 2025 (CET)
:::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 09:11, 28 ноември 2025 (CET)
:::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] &lt;small&gt;([[User talk:JaKoRa|разговор]])&lt;/small&gt; 13:07, 28 ноември 2025 (CET)
:::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&amp;mlon=22.427716&amp;zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 18:37, 28 ноември 2025 (CET)

== Прашање кое бара дискретност ==

Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] &lt;small&gt;([[User talk:Poliscimk|разговор]])&lt;/small&gt; 21:41, 20 декември 2025 (CET)

:Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 23:06, 20 декември 2025 (CET)

== Уредувачки денови и викенди 2026 ==

Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови:

* Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и
* Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''.

Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден!  [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] &lt;small&gt;([[User talk:Jtasevski123|разговор]])&lt;/small&gt; 12:08, 5 јануари 2026 (CET)

== Мета-дијалектика ==

Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] &lt;small&gt;([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])&lt;/small&gt; 18:34, 6 јануари 2026 (CET)

:Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 23:50, 8 јануари 2026 (CET)
::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] &lt;small&gt;([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])&lt;/small&gt; 02:51, 15 јануари 2026 (CET)
:::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка.

Со особена почит,
[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] &lt;small&gt;([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])&lt;/small&gt; 02:13, 24 јануари 2026 (CET)

:Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 08:44, 24 јануари 2026 (CET)
::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] &lt;small&gt;([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])&lt;/small&gt; 11:47, 24 јануари 2026 (CET)
:Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација&quot;. Види 
:[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] &lt;small&gt;([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])&lt;/small&gt; 11:24, 26 јануари 2026 (CET)
::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&amp;qs=SC&amp;pq=meta-+dialectic&amp;sk=SC1&amp;sc=11-15&amp;cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&amp;FORM=QBRE&amp;sp=2&amp;ghc=1&amp;lq=0].[[Специјална:Придонеси/&amp;#126;2026-92605-4|&amp;#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&amp;#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET)
:::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за &quot;Дијалектика&quot;, а камоли за &quot;Мета-дијалектика&quot;. За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] &lt;small&gt;([[User talk:Вики.Мета|разговор]])&lt;/small&gt; 00:29, 11 февруари 2026 (CET)

== Злоупотреба на администраторските овластувања ==
Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика&quot; со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] &lt;small&gt;([[User talk:Вики.Мета|разговор]])&lt;/small&gt; 00:22, 11 февруари 2026 (CET)

:Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 06:04, 11 февруари 2026 (CET)
::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] &lt;small&gt;([[User talk:Ehrlich91|разговор]])&lt;/small&gt; 13:02, 11 февруари 2026 (CET)
:::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] &lt;small&gt;([[User talk:Инает|разговор]])&lt;/small&gt; 02:17, 20 февруари 2026 (CET)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2025 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET)
&lt;/div&gt;

(Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&amp;oldid=30070084 --&gt;

== Корејска транскрипција ==

Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 15:02, 21 февруари 2026 (CET)

:Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:38, 21 февруари 2026 (CET)
::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 19:13, 22 февруари 2026 (CET)

== Translation request ==

Hello, Bjankuloski06. 

Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? 

Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] &lt;small&gt;([[User talk:Kurcke|разговор]])&lt;/small&gt; 08:02, 11 март 2026 (CET)

:Hello, Bjankuloski06.
:I withdraw the request, because the article has been created.
:Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] &lt;small&gt;([[User talk:Kurcke|разговор]])&lt;/small&gt; 23:33, 13 март 2026 (CET)

== Предлог ==

Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст.

Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST).

Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 19:44, 29 март 2026 (CEST)

:И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 08:22, 30 март 2026 (CEST)

== Предлошка ==

Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 13:48, 10 април 2026 (CEST)

:Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 21:50, 10 април 2026 (CEST)

== Општини во Бугарија ==

Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 15:19, 16 април 2026 (CEST)

:Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:57, 16 април 2026 (CEST)
::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 08:53, 17 април 2026 (CEST)
:::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“?
:::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 12:55, 20 април 2026 (CEST)
::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:03, 20 април 2026 (CEST)
:::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 13:32, 20 април 2026 (CEST)
::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не.
::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:37, 20 април 2026 (CEST)
:::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 13:49, 20 април 2026 (CEST)
::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради &quot;масовен систематски вандализам&quot; и систематско бришење на придавката &quot;бугарски&quot; од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]].
::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале &quot;исти&quot;, потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот &quot;мене сеедно ми е&quot; не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 14:45, 20 април 2026 (CEST)
:::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 16:10, 20 април 2026 (CEST)
::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 16:29, 20 април 2026 (CEST)

== Преместување страници ==

Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin“. 

Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 16:38, 18 април 2026 (CEST)

:Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:09, 19 април 2026 (CEST)
::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 00:36, 19 април 2026 (CEST)
:::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 05:55, 19 април 2026 (CEST)
::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст&quot; веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 17:21, 19 април 2026 (CEST)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;


== Животописни податоци? ==
Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 11:02, 30 април 2026 (CEST)

:Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:07, 30 април 2026 (CEST)
::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 11:15, 30 април 2026 (CEST)

== Своеволијата на Gurther ==

Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 19:13, 30 април 2026 (CEST)

:Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:56, 30 април 2026 (CEST)
::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 09:10, 1 мај 2026 (CEST)
:[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 10:44, 1 мај 2026 (CEST)

== Модул:Infobox ==

Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox.

Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS?

/* Fix wide infoboxes with nowrap content */
.infobox td,
.infobox th {
    white-space: normal !important;
    overflow-wrap: anywhere;
    word-break: break-word;
}

.infobox .nowrap {
    white-space: normal !important;
}

Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 12:26, 8 мај 2026 (CEST)

:[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&amp;oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 12:33, 8 мај 2026 (CEST)
::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 12:58, 8 мај 2026 (CEST)
:::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:25, 8 мај 2026 (CEST)

== Македонски ==

Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] &lt;small&gt;([[User talk:Eurohunter|разговор]])&lt;/small&gt; 00:53, 17 мај 2026 (CEST)

:Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:55, 17 мај 2026 (CEST)

== Прашање ==

Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] &lt;small&gt;([[User talk:Алфа БК|разговор]])&lt;/small&gt; 01:48, 20 мај 2026 (CEST)</text>
      <sha1>ao8q5aiy08jm17c9a34hrfftji71jr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561681</id>
      <parentid>5561680</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T01:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>/* Прашање */ Одговор</comment>
      <origin>5561681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98587" sha1="g0ub77v3bdh395ulft0ts0uv89sdyjg" xml:space="preserve">{{Корисничкикоментар}}

{{Архиви|
2006&lt;br /&gt;
[[/Архива 1|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 2|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 3|септемвриа - декември]]&lt;br /&gt;
2007&lt;br /&gt;
[[/Архива 4|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 5|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 6|септември - декември]]&lt;br /&gt;
2008&lt;br /&gt;
[[/Архива 7|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 8|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 9|септември - декември]]&lt;br /&gt;
2009&lt;br /&gt;
[[/Архива 10|јануари - април]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 11|мај - август]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 12|септември - декември]]&lt;br /&gt;
2010-2013&lt;br /&gt;
[[/Архива 13|јануари - април 2010]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 15|јануари 2010 - мај 2013]]&lt;br /&gt;
2012-2013&lt;br /&gt;
[[/Архива 14|април 2013 - јануари 2012]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 16|мај - октомври 2013]]&lt;br /&gt;
2013-2015&lt;br /&gt;
[[/Архива 17|мај 2013 - април 2015]]&lt;br /&gt;
2015-2018&lt;br /&gt;
[[/Архива 18|април 2015 - мај 2018]]&lt;br /&gt;
2018-2020&lt;br /&gt;
[[/Архива 19|мај 2018 - февруари 2021]]&lt;br /&gt;
2020-2025&lt;br /&gt;
[[/Архива 20|февруари 2021 - јули 2024]]&lt;br /&gt;
[[/Архива 21|јули 2024 - мај 2025]]
}}

== Барање за оценувачки статус ==

Добар ден, се пријавив како кандидат за оценувачки статус. Можете да ја видете мојата кандидатура во [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81 тековните номинации]. Ако имате време ве молам гласајте, ако имате проблем со мојата кандидатура ве молам [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0:%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B0_%D0%B7%D0%B0_%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81#%D0%94%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0 дискутирајте го во самата номинација], сакам да го подобрам мојот придонес во македонската Википедија. Ви благодарам. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 11:52, 16 мај 2025 (CEST)

== Отфрлање на текстови ==

Почитуван,

Имам проблем со Ehrlich91. Имам неколку текстови кои се преводи од англиски јазик, прилагодени и делумно комплетирани на македонски јазик. За тоа имам потрошено многу време. Администраторот Ehrlich91 некои од текстовите ги отфрла со несфатливи објаснувања. На пример, текстот за непрекинати функции го отфрли бидејќи имало веќе таква тема која била оценета како добра. Таа тема можеби била оценета како добра, но oд кого? Би требало да има влијание кој ја оценува таа страница. Текстот кој јас го поставив беше далеку покомплетен и поточен, во математичка и лексичка смисла. Дали оценувачите можат да ги споредат старата и новата верзија или тоа воопшто никого не го интересира? Па и реномираните енциклопедии имаат повеќе изданија, подобрени и надополнети. Инаку, текстот на македонски  беше одличен за тема која е интересна за секој љубител на математичката анализа и техничките науки. Од друга страна, текстот за итерирани граници Ehrlich91 ми го има отфрлено без никакво објаснување уште истиот ден како што видов. 

Ме интересира, како може да се избегне од ова негово изживување и насилничко и деструктивно однесување со што нанесува голема штета на текстовите и содржината на математичките теми на македонски јазик на Wikipedia. Јас сум професор по математика и знам за што зборувам, а за Ehrlich91 се сомневам дека има и елементарни познавања на темите кои ги осакатува со неговото несоодветно постапување и непрофесионалност.

Администраторите треба да имаат пошироки погледи и да знаат што предизвикуваат со нивните постапки.

Реков дека повеќе нема да преведувам после првата негова рецензија, но по подолго време пак се навратив на оваа работа, затоа што верувам дека Wikipedia на македонски може да биде значаен ресурс за македонскиот народ. Но, дотичниот како тоа да го чекаше и веднаш го отфрли првиот текст што го поставив. 

Ве молам погледнете и пишете ми. 

Ви благодарам. 

[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] &lt;small&gt;([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])&lt;/small&gt; 23:50, 23 мај 2025 (CEST)

:Добар ден, професоре. Јас и прегледав обете Ваши статии (во првиот случај, преработка на статијата) и ги направив потребните прилагодувања за да се прикажуваат како што треба. Веројатно колегата мисли дека ако статијата некогаш била избрана, таа не треба да се менува (Една статија добива статус на „Избрана“ ако се смета за доволно добра и претставителна за извесно време да биде на главната страница). Меѓутоа, јас сметам дека апсолутно може да се менува доколку станува збор за видно подобрување. Потоа статијата може да оди на прегласување. Другата статија за итерирани гранични вредности беше доволно добра, и јас ја одобрив. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:06, 24 мај 2025 (CEST)
::Почитуван,
::Ви благодарам за брзиот одговор и реакција. Ова ми дава надеж дека Wikipedia на македонски јазик има иднина.
::Ве молам да им се укаже на Вашите колеги уредувачи или администратори да не бришат текстови толку лесно затоа што таквите постапки фрустрираат и оставаат многу лош впечаток.
::Со почит,
::[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] &lt;small&gt;([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])&lt;/small&gt; 23:10, 24 мај 2025 (CEST)
:::Би сакал да дополнам нешто што забележав, а не знам дали и вие го забележавте. Правилото на нашата Википедија е дека наместо „Видете исто така“ во заглавијата се користи „Поврзано“, а наместо „Референци“ секогаш се употребува зборот „Наводи“. Иако сигурно знаете, но сепак да спомнам дека никогаш не се користи зборот „линкови“, туку исклучиво „врски“ (ова го немам забележано, туку попатно го спомнувам за секој случај). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:33, 26 мај 2025 (CEST)

== Ракописни букви на македонски јазик ==

Почитуван,

Сакам да Ви укажам на еден проблем во врска со некои од ракописните букви на македонски јазик кои се користат во Wikipedia, а и на други места. Имено, ракописните букви г, п, т се како во руската и бугарската азбука, а не според македонскиот правопис (цо цртичка одозгора https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makedonsko_rakopisno_pismo.png). Овие недостатоци ги приметувам и на други места, апликации и сл.

Не знам колку можете да реагирате по ова прашање, но добро би било да контактирате со поединци кои можеби знаат како овој недостаток да се отстрани.

Ви благодарам.

[[User:Petar SOKOLOSKI|Petar SOKOLOSKI]] &lt;small&gt;([[User talk:Petar SOKOLOSKI|разговор]])&lt;/small&gt; 13:48, 25 мај 2025 (CEST)

:Овој проблем е многу познат и веќе одамна расправан. За да се ургира кај централните програмери, прво ќе треба да имаме соодветен фонт под слободна лиценца. Ова отвора посложена работа за програмерите, и може да потрае, но сепак е решливо. Главниот проблем е во тоа што расположивите фонтови кои општо ги користиме на други места се или авторска припадност на поединечни типографи, или во сопственост на владата. Системашите од централа бараат слободен фонт, т.е. со авторските права предадени во јавна сопственост. Засега единствена можност е намерна употреба на [[Предлошка:Закосено]] за такво форматирање (видете го објаснувањето) во неа. Ова е малку килаво и не е решение — тоа треба да се реши системски, и да се прикажува насекаде како стандардно на викито без ставање ознаки. Друг проблем со оваа предлошка е во што обликот на буквите и меѓубуквеното растојание не се со квалитет кој одговара на потребите за читливост и уреден текст, како што е решено за источнословенските ракописни, и тој проблем ќе треба да се реши со друг, посоодветен фонт, кој идеално би бил слободен и системски спроведен. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:19, 25 мај 2025 (CEST)

== Никусор Дан ==

Hello, could you please check [[Никусор Дан]]? A few IPs did spam machine translated pieces today on Southern-Slavic wikis. If you could intervene I'd be very grateful. Thanks in advance, [[User:A09|A09]] &lt;small&gt;([[User talk:A09|разговор]])&lt;/small&gt; 00:12, 26 мај 2025 (CEST)

:Thank you for pointing it out. I deleted it. It was tiny, done without knowledge of wiki formatting and even the name transcription was wrong. We'll wait until a proper editor creates a normal article about him. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:15, 26 мај 2025 (CEST)
::Thanks, that was very expeditive! [[User:A09|A09]] &lt;small&gt;([[User talk:A09|разговор]])&lt;/small&gt; 00:19, 26 мај 2025 (CEST)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 13:17, 29 мај 2025 (CEST)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 --&gt;

== Хиерархија ==
Кој е наредниот чекор во хијејархијата овдека на википедија,  сега сум уредник? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 06:23, 13 јуни 2025 (CEST)

:Да, сега си уредник. Со доволно уредувања што ќе ти бидат прифатени, и со доволен број уредувања стануваш автопроверен уредник (твоите уредувања веднаш се видливи за сите, без да треба некој да ги погледа и одобри. За ова не треба долго. Потоа, кога ќе биде доволно докажана уредничката способност и стилот на изразување на достатно ниво, тогаш можеш да поднесеш барање за статус на оценувач (да одобруваш или отфрлаш уредувања на обични  уредници). Понатаму има други привилегии, па после нив следно е администраторство, а на крај на врвот е специјален статус бирократ, нешто како виш администратор, но со дополнителни права, да доделува права на други и можност за покоренити промени на викито. Моментално тоа сме само јас и уште еден друг. Администратори има повеќе. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 07:34, 13 јуни 2025 (CEST)

:{{одговор|Marco Mitrovich}} Да не заборавам да додадам: би те замолил да ставаш наслови кога пишуваш, инаку текстот се губи во претходната тема (во овој случај, CEE Catch up. Затоа самиот произволно ставив наслов „Хиерархија“. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:26, 13 јуни 2025 (CEST)

== Предлог ==

Здраво, би сакал да дадам еден предлог за делот „Дали сте знаеле“ на Главната страница. Дали би можело да се ограничи на пример на 10 „факти“ и како што се додаваат нови факти, претходните да се архивираат. Вака како што е сега мислам дека е предолго и многу непрегледно. Сум забележал и во англиската верзија тоа е мал дел, на пример во моментов има само 9 „факти“.

Поздрав [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 12:49, 26 јуни 2025 (CEST)

:Да, добра идеја. И јас веќе некое време се размислував за тоа. Сега ги сведов на десет. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 12:57, 26 јуни 2025 (CEST)

== Предлошка ==

Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да видиш зошто не сака да работи предлошката [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%83%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 Инфокутија медиумска франшиза]? Сакам да ја ставам кај „[[Resident Evil]]“, но само белина се појавува. Ја прилагодував преку [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B8%D0%B7%D0%B0 руската верзија]. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 10:07, 28 јуни 2025 (CEST)

:Сега да работи. Морав одново да ја направам од англиската, и сега ќе мора да се користи англискиот код. Ова се случува кога централно ќе изменат функционалности на кодот и потоа извесни постоечки предлошки веќе не работат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 23:53, 29 јуни 2025 (CEST)
::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 08:17, 30 јуни 2025 (CEST)

== Статии без илустрација 2025 ==

Добар ден Bjankulovski06, ве повикувам да се приклучите на меѓународниот натпревар [[Википедија:Статии без илустрација 2025|Статии без илустрација 2025]], за вметнување на илустрации во статиите на кои им недостигаат. Натпреварот ќе трае од 1 јули сѐ до 31 август. Ако имате какви било прашања околу натпреварот можете да ме исконтактирате на мојата [[Разговор со корисник:Jtasevski123|разговорна страница]] или пак на [[Википедија:Статии без илустрација 2025|проектната страница]] за натпреварот. Убав ден! [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] &lt;small&gt;([[User talk:Jtasevski123|разговор]])&lt;/small&gt; 15:00, 1 јули 2025 (CEST)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

​Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|разговор]]) 14:29, 16 јули 2025 (CEST)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 --&gt;

== Question ==

Hello! Could you look [http://www.promacedonia.org/mp/mp_9_1_1.htm here]? I mean, I'm not sure if this website is in Macedonian or Bulgarian language. Thank you for answer! :) [[User:AkaruiHikari|AkaruiHikari]] &lt;small&gt;([[User talk:AkaruiHikari|разговор]])&lt;/small&gt; 11:03, 26 јули 2025 (CEST)

:Sure! The text of the study itself is in Bulgarian (in old orthography), and describes a [[Горички дијалект|far western dialect of Macedonian]] from the Korca/Gorica region, and cites example texts from it. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:11, 26 јули 2025 (CEST)

== Косово ==
Мислувам дека нема потреба за посебна категоријата за предлошки со врска за Косово и Метохија, затоа што Србија нема тука својата власт, да во категоријата општини во Србија межеме да вклучиме Гора, останатите општини се сврзани со Косово, така е и Бриселска спогодба која потишал српските власти, дека признавав косовска општинска поделба на примерот (Северна Митровица). [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 13:54, 19 август 2025 (CEST)

:Здраво Марко. Дали тогаш сметаш дека не треба да имаме статии за општините на Косово според српско сметање/номенклатура), туку само за тие на Р. Косово (албанските)? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:58, 19 август 2025 (CEST)
::Српските власти признавав косовска поделба на општини, имав и изборни листи за изборите, за Северна Митровица, Партеш и останатите косовски општини (албански). Тоа е факт. Не видам потреба да ги имаме кога више не постојат и Србите признале косовска/албанска поделба општини. Стара/српска поделба постојат само во српскиот Устав, кои и ние не почитував, но тогаш имав градоначалници по албанска поделба. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 14:23, 19 август 2025 (CEST)
:::А, па тогаш добро, ќе ја избришам и категоријата, а и предлошката за Општина Гора, како и нејзината категорија. А српските управни окрузи на Косово? Да имаат статии или не? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:27, 19 август 2025 (CEST)
::::Исто така, ние не постојат ни во српски Уставот. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 14:33, 19 август 2025 (CEST)
:::::Готово. Сè е средено. Благодарам за напомената. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 14:42, 19 август 2025 (CEST)

== Локациски мапи ==
Знаеш ли што се случува со локациски мапи, сум направил локацијска мапа за градот Ниш ама не може во инфокутија? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 16:18, 19 август 2025 (CEST)

:Би требало да може. Бидејќи е положбена карта, треба воедно и соодветен модул да постои (во овој случај, [[Модул:Location map/data/Ниш|го создадов]]. Отсега гледај ги [[:en:Module:Location map/data/Serbia Niš|овие примери]] од англиската и копирај ги кај нас. Ако ти треба помош, повели. Еден проблем со оваа карта е тоа што таа е наменета повеќе за места, градби и градски четврти (маала) во самиот град, и не е доволно опфатна за да служи за населените места во Град Ниш. Во некои случаи функционира (на пр. [[Бубањ (Србија)]]), ама за некои е премала. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:35, 19 август 2025 (CEST)


Знаеш ли како мапа на [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D0%BE%D1%98%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Војводина] да се вклучи во статија заедно со Србија, така е на англиската Вики. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 17:14, 23 август 2025 (CEST)

:Извини за доцнењето, смао што се вратив од одмор. Сега е направен модулот, и би требало да ти работи картата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:39, 26 август 2025 (CEST)

Ќе можеш ли да напраиш локациска карта за [[Јужна Србија]]? Јас сум пробал, и не можам да бидне ко карта на Војводина. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 21:04, 27 август 2025 (CEST)

:А, за тоа има посебна процедура. Ќе се обидам. Одамна не сум правел такво нешто. Ќе те известам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 09:39, 28 август 2025 (CEST)

== Предлошка:Langx ==

Здраво Бојан. Ми треба твоја помош :) Ја создадов Предлошка:Langx, со цел да имаме една предлошка за сите јазици како на англиската википедија а не за секој јазик посебно, па сега рачно ја менував во статиите. Дали ќе можеш автоматски да ја замениш на пр. каде што стои {{lang- да биде {{langx|

Поздрав. [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 15:24, 2 септември 2025 (CEST)

:Фала на потсетувањето. Ја пуштив алатката да ги помине сите статии со тие предлошки и мислам дека сега секаде се заменети. Беше долга и опширна работа, дури и за самата алатка — имаше околу 20.000 страници. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 06:39, 3 септември 2025 (CEST)

Оваа предлошка за црногорскиот јазик не работи, примерот [[Трабојин]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 09:45, 4 септември 2025 (CEST)

:Работи. Кодот за црногорски е „cnr“, а не cg. Сега го променив во статијата Трабојин. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:45, 4 септември 2025 (CEST)

::За старогрчки е grc, а не „gr“. Се појавува грешки во предлошката, бидејќи има пишано „gr“. Исто така, за македонскиот јазик треба да биде закосено исто како другите јазици. Наместо [[македонски]]: Јазик, треба да биде — [[македонски]]: ''Јазик''. 

::Дали мислите да ги ставаме јазиците во скратен облик или како што си е? Наместо англиски, да биде — англ., француски — фр. — итн. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 00:32, 12 септември 2025 (CEST)
:::Дефинитивно не скратени облици на јазиците. Ваков е обичајот. А тоа со закосувањето, самиот нов начин на работа наложи незакосени букви, ама сега најдов мое решение, и закосени се. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:40, 12 септември 2025 (CEST)

== [[Предлошка:Главни градови во Океанија по регион]] и [[Предлошка:Океанија по тема]] ==

Здраво.

[[Источен Тимор]] се наоѓа целосно во Азија и не е дел од Океанија или Меланезија. Видете ги статиите [[Океанија]], [[Југоисточна Азија]] и [[Меланезија]].

Со почит, [[Специјална:Придонеси/&amp;#126;2025-61428-1|&amp;#126;2025-61428-1]] ([[Разговор со корисник:&amp;#126;2025-61428-1|разговор]]) 10:43, 15 септември 2025 (CEST)

== Dungeon crawl ==

Здраво, Бојан. Статијата ,,Dungeon crawl&quot; ја преведов како ,,[[Истражување на зандани]]&quot;. Твое мислење за преводот? Дали мислиш дека треба да биде ,,Истражување зандани&quot; или со ,,на&quot;? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 18:16, 20 септември 2025 (CEST)

:Мене „на зандани“ ми делува поприродно. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:23, 21 септември 2025 (CEST)
::Се согласувам. 👍 --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 11:57, 21 септември 2025 (CEST)

== Молба за рецензија на нацрт-статија ==

Здраво,
 
Нов сум на Wikipedia и се обидувам да ги следам правилата. Создадов нацрт-статија за онлајн медиумот denar.mk. Бидејќи сум директно поврзан со онлајн медиумот, го пријавив мојот конфликт на интереси на мојата корисничка страница. Се потрудив нацртот да биде неутрален и енциклопедиски, и секој факт е поткрепен со независни и веродостојни извори, како што се бара.
 
Нацртот се наоѓа тука: [[Нацрт:Denar.mk]] 

Дали би можеле да го погледнете и да ми дадете мислење, пред сè, дали темата ги исполнува критериумите за значајност и дали статијата е соодветно напишана? 

Ви благодарам однапред за помошта и одвоеното време. 

Поздрав,

B.stojkoski [[User:B.stojkoski|B.stojkoski]] &lt;small&gt;([[User talk:B.stojkoski|разговор]])&lt;/small&gt; 20:15, 21 септември 2025 (CEST)

== Арамејски јазик ==

Здраво, Бојан. Само да споделам дека кај предлошката „Langx“ за арамејски јазик дава на англиски Aramaic, наместо „арамејски“. За пример можеш да видиш кај „[[Ханан]]“. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 00:54, 12 октомври 2025 (CEST)

:{{готово}} Средено. Благодарам на укажувањето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 05:51, 12 октомври 2025 (CEST)

== Статистика од 1873 година ==

Здраво, поставив едно прашање [https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B0:Bjankuloski06 овде]. Поздрав, [[User:Simin|Simin]] &lt;small&gt;([[User talk:Simin|разговор]])&lt;/small&gt; 11:05, 12 октомври 2025 (CEST)

:Благодарам. Ќе одговорам таму. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:24, 12 октомври 2025 (CEST)

== Правопис за цртичка ==

Здраво, Бојан. Гледам дека си ставил цртичка кај самата страница за „[[Светец-заштитник|светец заштитник]]“. Јас мислам дека треба без цртичка согласно правило бр. 127, стр. 65 во Правописот од 2017 г. Истото би важело и за „[[Деца-бегалци]]“ без цртичка. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 16:54, 31 октомври 2025 (CET)

:@[[Корисник:Andrew012p|Andrew012p]] Фала на укажаното. Постепено ги исправам. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 21:00, 31 октомври 2025 (CET)

== Question about English Wikipedia page for Macedonian artist Mentor Zenula ==

Hello, @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]]
I hope you’re doing well. I’ve recently created a draft article about the artist Mentor Zenula, also known as Xsoundbeatz. He is a Macedonian musician and producer with verified media coverage and collaborations in the Balkan music scene.

I wanted to kindly ask if you could please review my draft when you have a moment. The artist already has a Wikipedia page in Macedonian, and since he’s active internationally, I believe it would be appropriate for him to also have an English Wikipedia page for global readers.

Thank you very much for your time and for helping maintain the quality of Wikipedia!
[https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Xsoundbeatz]

Best regards,
[Nurhanademi] [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] &lt;small&gt;([[User talk:Nurhanademi|разговор]])&lt;/small&gt; 16:52, 2 ноември 2025 (CET)

:Hello, Nurhan. The problem is that the article has already been written in 2021 on the English Wikipedia, and deleted. The person who removed it there is a very long-standing administrator who knows the rules well. It was also [[:en:Draft:Xsoundbeatz|declined]] a couple of days ago by another admin. On that wiki they have different [[:en:Wikipedia:Credible claim of significance|rules of notability]] than what we have on our wiki here. For us, as a small country, any Macedonian artist that has an IMDb record of his/her discography is enough (or any artist from any country, for that matter). They are more strict, and there is nothing I can do to change that. My experience, and the fact that I am an administrator here, will not make any difference to them. I created the article on Xsoundbeatz on mk.wiki last year, and, as you can see, it's fine. But I can't impose our standards on their Wikipedia. That's the unfortunate reality. Regards. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 20:34, 2 ноември 2025 (CET)
::Hi @[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Thankyou for your message 🙏 [[User:Nurhanademi|Nurhanademi]] &lt;small&gt;([[User talk:Nurhanademi|разговор]])&lt;/small&gt; 21:41, 2 ноември 2025 (CET)

== Talk page lock ==

Hello! I am a fellow colleague from the sh.wikipedia and as you might have seen, my talk page has been vandalised by our dear Ljubče, whom you probably know as one of Wikipedia's most persistent vandals. And while I do not contribute here, I would kindly ask you to lock both my user page and my talk page indefinitely, so as to stop Ljubče from vandalising it any further. If you have any additional questions, please ping me and I will reply here. Also, sorry for writing in English, I can read Macedonian, but I cannot speak it! :D  [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] &lt;small&gt;([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])&lt;/small&gt; 16:59, 10 ноември 2025 (CET)

:@[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]]: If you're online, could you, perhaps, help with this? I cannot write on your talk page so I am pinging you here. [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] &lt;small&gt;([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])&lt;/small&gt; 17:06, 10 ноември 2025 (CET)
::@[[Корисник:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] {{done}} --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] &lt;small&gt;([[User talk:Ehrlich91|разговор]])&lt;/small&gt; 17:11, 10 ноември 2025 (CET)
:::Thank youuu! :))) [[User:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]] &lt;small&gt;([[User talk:Edgar Allan Poe|разговор]])&lt;/small&gt; 17:11, 10 ноември 2025 (CET)

== Принц или кнез, монархот на Монако? ==
Бојан, кога од принц го направивме кнез монархот на Монако? Србите и Русите го нарекуваат кнез, инаку по сите други човекот е принц или монарх, па така и кај нас, затоа што има многу титули: тој е и маркиз, и војвода, и барон, и сир. Ова не беше грешка, па да го смениш без дискусија. Измените треба да се вратат назад. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 09:17, 17 ноември 2025 (CET)

:Во англискиот (и некои други јазици) се користи еден ист поим за кнез и за принц, што се две различни работи. Кај нас принц е исклучиво син на монарх, а кнез е владетелска титула на вид монарх. Сите кнезови од нашите простори на англиски и тие други јазици се нарекуваат принцови. Некои примери: [[:en:Grand Principality of Moscow|Grand Principality of Moscow]] = Големо Московско Кнежевство, [[:en:Principality of Bulgaria|Principality of Bulgaria]] = Кнежевство Бугарија. Монако и Лихтенштајн се современи примери за кнежевства. Германскиот не ја прави збрката што ја прави англискиот, па така државата се нарекува ''Fürstentum Liechtenstein'' (на германски Fürst = кнез, a Prinz = принц), наспроти англиското име ''Principality of Liechtenstein''. Нашите по медиуми кога пишувале принц на или од Монако тоа го правеле од чиста немарност или незнаење. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 09:24, 17 ноември 2025 (CET)
::Принц како збор е сосема соодветно за овој владетел од Монако, дека е монархија државата негова, и тој е монарх, а за кнез речникот вели дека е феудална наследна титула, не постојат феуди денес, историски термин е тоа. Другите значења за кнез според речникот се: член на царско семејство, а овој не е тоа, и титула добиена според заслуги, ни тоа не е, наследна титула има човекот, не му е според посебни заслуги. Не знам каде на друго место да провериме? - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 09:51, 17 ноември 2025 (CET)
:::Сега проверив на француски, затоа што на Монако службен јазик е францускиот, принц се нарекува титулата на владетелот. Значи, тие самите си го нарекуваат принц владетелот свој. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 09:57, 17 ноември 2025 (CET)
:::Тоа е на француски — еден од јазиците што не прави разлика (романските јазици плус англискиот по норманското освојување). Таа смисла на prince исто така е феудална титула која останала обичајно до денес. Во средновековието на тие јазици исто се нарекува principalities или слично исто како денешните. Истото е. Едноставно некои јазици прават разлика, а некои не. Кај нас разликата отсекогаш постоела. А кнез може и да биде монархиска титула во уставна монархија, ако монархијата е кнежевство. Лихтенштајн е уставна монархија. Кое и да е денешното устројство на државата, тој пак ќе биде кнез, оти од дамнешни времиња влече титулата. Ете, тие јазици нашите кнежевства и германските си ги нарекуваат principalities, а ние и Германците си ги нарекуваме по наше. Тоа не значи дека тие треба сега да почнат да користат словенски или германски термин за нив. Кога сме кај извори, еве ти [http://drmj.eu/search/%D0%BA%D0%BD%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE извор од речник]. --[[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 10:02, 17 ноември 2025 (CET)
Кнежество, во ред, ама за титулата и на француски и на германски е принц, иако е кнежество, сепак не е кнез. Може да дискутираме дека не постои во нивниот јазик збор за кнез, ама постои за кнежество (?) но еве и на некои словенски јазици титулата му е принц. Исто така, Грејс Кели со бракот станала принцеза. Не знам зошто ние треба да ја менуваме титулата. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 12:09, 17 ноември 2025 (CET)

== Самороден / природен ?==
Исто така сметам дека не смее да се отстранува зборот природен и да се менува со самороден. Не познавам еден единствен човек што го користи тој збор за природните метали, на пример, и да ги нарекува самородени метали. Како енциклопедија не треба да бришеме зборови кои се во употреба и да ги менуваме со нови зборови туку така. Оваа измена воопшто не е на место. -[[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 12:09, 17 ноември 2025 (CET)

:Самороден метал е единствениот што го знам за оваа работа, и како таков сум го учел. Покрај тоа, не станува збор за начинот на кој е добиен металот (дали е по природен или вештачки пат), сите метали се извадени од природата. Туку дека е сам по себе чест, а не дел од мешавини кои треба да се рафинираат. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 12:14, 17 ноември 2025 (CET)
::Ете има дополнително значење, и според тоа не е замена за зборот „природен“ туку има дополнително значење на „чист“. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 13:15, 17 ноември 2025 (CET)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] &lt;small&gt;([[User talk:MediaWiki message delivery|разговор]])&lt;/small&gt; 14:45, 19 ноември 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:TRistovski-CEEhub@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 --&gt;

== Предлошка ==
Можеш ли да направиш измени на предлошка Soccerway, бидејки сега не работи? [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 22:40, 27 ноември 2025 (CET)

:Сега треба да е средено. Види дали сè е во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 07:40, 28 ноември 2025 (CET)
::Уште не е средено, еве [[Василије Костов]]. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 08:12, 28 ноември 2025 (CET)
:::А како е сега? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 08:28, 28 ноември 2025 (CET)
:::: Сега е подобро, треба да упатува на страницата од Костов на soccerway. [[User:Marco Mitrovich|Марко Митровиќ Сугарски]] &lt;small&gt;([[User talk:Marco Mitrovich|разговор]])&lt;/small&gt; 09:09, 28 ноември 2025 (CET)
:::::Ако упатувањето работи во некои статии, а не во други, тогаш проблемот не е со самата предлошка, туку со тоа како е напишана во дадената статија (дали е исправен начинот). Тоа треба да се проверува од случај до случај (водејќи се според тоа како е на англиската вики). [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 09:11, 28 ноември 2025 (CET)
:::::: Здраво - во статијата Узем се дадени имињата на делови од ова село. Меѓутоа, кога погледнав во „Mapa cz“ најдов сосема различни имиња на тие делови. - Ве молам, што е точно? Ви благодарам за вашиот одговор. Со почит. [[User:JaKoRa|JaKoRa]] &lt;small&gt;([[User talk:JaKoRa|разговор]])&lt;/small&gt; 13:07, 28 ноември 2025 (CET)
:::::::Здраво. Колку што можам да видам, во статијата се спомнати само де маала — Витановци и Манѓелици На картата го нема Манѓелици бидејќи е премногу централно. Сите други имиња што се спомнати во статијата се месности, кои во многу случаи се микротопоними кои не мора да имаат куќи и не се сметаат за делови од селото во таа смисла. На [https://www.openstreetmap.org/?mlat=42.221017&amp;mlon=22.427716&amp;zoom=11#map=15/42.22356/22.43597 оваа карта] треба да се прикажани маалата, иако и таму не сум сигурен дали се сите точни. Затоа, ќе биде потребно да се додадат маалата од посочената карта во статијата. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 18:37, 28 ноември 2025 (CET)

== Прашање кое бара дискретност ==

Добар ден. Дали постои начин да се контактира со вас преку е-маил. Имам прашање кое бара дискретност и не би сакал да го елаборирам тука. Благодарам. [[User:Poliscimk|Poliscimk]] &lt;small&gt;([[User talk:Poliscimk|разговор]])&lt;/small&gt; 21:41, 20 декември 2025 (CET)

:Да, има. Пишете [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%9F%D0%B8%D1%88%D0%B8_%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%88%D1%82%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82/Bjankuloski06 на овој бразец]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 23:06, 20 декември 2025 (CET)

== Уредувачки денови и викенди 2026 ==

Добар ден, започна предизвикот [[Википедија:Уредувачки денови 2026|уредувачки денови]] и [[Википедија:Уредувачки викенди 2026|викенди]] за 2026 година. Ве поканувам да се приклучите на предизвикот, со тоа што од оваа година наградите ќе бидат на месечно ниво каде што треба да се исполнат следните услови:

* Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и
* Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии '''од тековниот месец'''.

Ако имате какви било прашања слободно обратете ми се на мојата разговорна страница! Пријатен ден!  [[User:Jtasevski123|Jtasevski123]] &lt;small&gt;([[User talk:Jtasevski123|разговор]])&lt;/small&gt; 12:08, 5 јануари 2026 (CET)

== Мета-дијалектика ==

Почитуван Бојан, Среќен Бадникот! Ако не Ти е проблем провери ја страницата (и одобри) за [[Мета-дијалектика]]. Поздрав, И.Ј. [[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] &lt;small&gt;([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])&lt;/small&gt; 18:34, 6 јануари 2026 (CET)

:Здраво, Игор. Одобрено. Се извинувам на задоцнувањето. Бев во Кина и таму не ми се отвораше Википедија. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 23:50, 8 јануари 2026 (CET)
::Благодарам Бојан! Среќна Нова 2026. Година![[User:Нео-Марксист|Нео-Марксист]] &lt;small&gt;([[User talk:Нео-Марксист|разговор]])&lt;/small&gt; 02:51, 15 јануари 2026 (CET)
:::::Почитуван Бојан, се извинувам за Твоето време. Но, морам да Ти обрнам внимание дека Вашиот нов корисник ја избојадиса оваа страница ([[Мета-дијалектика]] ), и уште повеке проверената страница за [[Дијалектика]] со низа жолти шаблони. Ова лично не ми прави проблем, но сепак ми се чини дека се работи за некој субјективен чин. Се надевам дека сум во грешка.

Со особена почит,
[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] &lt;small&gt;([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])&lt;/small&gt; 02:13, 24 јануари 2026 (CET)

:Здраво. Еден од администраторите ќе ја провери статијата и ќе се погрижи да биде по стандард. Ако има проблем и понатаму, уредникот ќе биде повикан да направи поправки. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 08:44, 24 јануари 2026 (CET)
::Благодарам Бојан [[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] &lt;small&gt;([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])&lt;/small&gt; 11:47, 24 јануари 2026 (CET)
:Еве ја дополнив со секундарната референца од весникот Нова Македонија, денешен број. Се надевам дека сега задоволува критеријумите за „Викификација&quot;. Види 
:[https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/megju-se-i-nishto-filozofska-teorija-shto-go-objasnuva-postoenjeto/].[[User:Институт за политички студии|Институт за политички студии]] &lt;small&gt;([[User talk:Институт за политички студии|разговор]])&lt;/small&gt; 11:24, 26 јануари 2026 (CET)
::::Мета-дијалектика постои. Види просто пребарување на bing [https://www.bing.com/search?q=meta+-+dialectical+method&amp;qs=SC&amp;pq=meta-+dialectic&amp;sk=SC1&amp;sc=11-15&amp;cvid=BB16E35668AF4272BFB61E0ABA86DF2C&amp;FORM=QBRE&amp;sp=2&amp;ghc=1&amp;lq=0].[[Специјална:Придонеси/&amp;#126;2026-92605-4|&amp;#126;2026-92605-4]] ([[Разговор со корисник:&amp;#126;2026-92605-4|разговор]]) 23:30, 10 февруари 2026 (CET)
:::::Тие толку разбираат, никогаш не училе за &quot;Дијалектика&quot;, а камоли за &quot;Мета-дијалектика&quot;. За жал.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] &lt;small&gt;([[User talk:Вики.Мета|разговор]])&lt;/small&gt; 00:29, 11 февруари 2026 (CET)

== Злоупотреба на администраторските овластувања ==
Еден или повеќе администратори на оваа Вики блокираа страница за разговор за стр. „Мета-дијалектика&quot; со цел брзо да биде избришана. Овој термин[[Мета-дијалектика]] е широко применуван во поновата филозофија! Нема никакви основи за бришење, а особено не за брзо бришење, ова е очигледно. Потпаѓа под филозофска терминологија.[[User:Вики.Мета|Вики.Мета]] &lt;small&gt;([[User talk:Вики.Мета|разговор]])&lt;/small&gt; 00:22, 11 февруари 2026 (CET)

:Здраво. Не станува збор за злоупотреба, туку за нечија одлука. Го повикувам колегата @[[Корисник:Ehrlich91|Ehrlich91]] да образложи. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 06:04, 11 февруари 2026 (CET)
::@[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] Многу е едноставно, статијата не личеше на ништо со извори од само еден автор. Ако е така како што се кажува дека е широко применуван термин, зашто не постои објаснувања/извори при простор пребарување на Гугл. Исто така, оваа страница не е избришана само од мене, туку од многу други Википедии. --[[User:Ehrlich91|Ehrlich91]] &lt;small&gt;([[User talk:Ehrlich91|разговор]])&lt;/small&gt; 13:02, 11 февруари 2026 (CET)
:::Како и да е истата статија помина на Бугарската Вики, а слично и на Белоруската Википедија! Голем поздрав![[User:Инает|Инает]] &lt;small&gt;([[User talk:Инает|разговор]])&lt;/small&gt; 02:17, 20 февруари 2026 (CET)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2025 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2025 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2025_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2026]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Look forwards to collaborating in the year ahead. Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 08:42, 14 февруари 2026 (CET)
&lt;/div&gt;

(Оваа порака беше испратена на [[:Корисник:Bjankuloski06]], а тука се јавува заради пренасочување.)
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:Doc James@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2025&amp;oldid=30070084 --&gt;

== Корејска транскрипција ==

Здраво, Бојан. Сакам да те прашам како ќе се транскрибира Lee Jun-young на македонски, поточно „Young“? Според [[Македонска транскрипција на корејскиот јазик|македонската транскрипција]], нема МФА за „ou“. Дали ќе биде Јанг или Јонг? Се колебам за Ли Џун Јонг. Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 15:02, 21 февруари 2026 (CET)

:Ќе биде Јонг, и го имаме во графата за ''yeo''. Не е секогаш лесно да се одреди од прв поглед, бидејќи наместа англиската транскрипција отстапува од официјалната преработена романизација, и од тоа што би се очекувало според МФА. Слогот 영 е сочинет од составниците ㅇ + ㅕ + ㅇ. Првата е нема, втората е самогласката ''јо'', третата е согласката ''нг''. ㅕ се предава со „јо“ на македонски, бидејќи о е најблизок македонски глас за ʌ по МФА. Во корејскиот најпаметно е да се гледа од изворното писмо, и потоа да се консултира нашата транскрипција. Јас би ја задржал употребата на тирето и малата буква, па така би било „Ли Џун-јонг“, бидејќи ''Џун-јонг'' е едно презиме, а не две презимиња, или средно име и презиме. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:38, 21 февруари 2026 (CET)
::Благодарам. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 19:13, 22 февруари 2026 (CET)

== Translation request ==

Hello, Bjankuloski06. 

Can you translate and upload the article about the dormant supervolcano [[:en:Campi Flegrei]] in Macedonian Wikipedia? 

Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] &lt;small&gt;([[User talk:Kurcke|разговор]])&lt;/small&gt; 08:02, 11 март 2026 (CET)

:Hello, Bjankuloski06.
:I withdraw the request, because the article has been created.
:Yours sincerely, [[User:Kurcke|Kurcke]] &lt;small&gt;([[User talk:Kurcke|разговор]])&lt;/small&gt; 23:33, 13 март 2026 (CET)

== Предлог ==

Здраво, Бојан. Сакам да предложам нешто за кога отвораме нова тема или едноставно дебатираме на страниците за разговор. Наместо автоматски да се додава само нашето име и врската до разговорната страница, дали може пред името автоматски да се додаваат и две цртички „--“? Ова би дало подобар стилистички изглед и појасно би го одвоило потписот од самиот текст.

Пример како би изгледало тоа автоматски: --Andrew012p (разговор) 19:41, 29 март 2026 (CEST).

Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 19:44, 29 март 2026 (CEST)

:И јас сум се прашувал уште одамна, ама, за жал, тоа е длабоко кодирано во википедискиот систем, и со тоа, неменливо. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 08:22, 30 март 2026 (CEST)

== Предлошка ==

Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги провериш овие предлошки за аниме и манга што се користат во статијата „[[Beck (манга)|Beck]]“? Во визуелниот уредник кога ќе стиснам „Уреди“ на предлошката, заглавува на „Вчитувам“ и не се отвораат полињата. Само работат кога уредувам во изворен код. Не сум ги менувал предлошките одамна, претпоставувам е некој поширок проблем со Википедија или со нивните TemplateData? Ќе може ли да се реши? Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 13:48, 10 април 2026 (CEST)

:Таа предлошка не може да се уредува нагледно бидејќи впрочем е потпредлошка (во кодот ќе забележиш „Infobox animanga/Header“. Иста е и на англиската. Очигледно таквиот уредник е предвиден само за предлошки (ни јас не сум знаел). Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 21:50, 10 април 2026 (CEST)

== Општини во Бугарија ==

Здраво Бојан, имам намера да создадам страници за општините во Бугарија. Го уредив постоечкиот запис за [[Бургас (општина)|Општина Бургас]] и создадов нов за [[Општина Ајтос]]. Би можел ли да погледнеш дали се во ред текстот и инфокутијата, бидејќи планирам да ги користам како шаблон за сите останати? Благодарам! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 15:19, 16 април 2026 (CEST)

:Здраво Пламен. Во смисла на форматирање, мене ми изгледа добра. Би препорачал селата да имаат врски (макар и црвени), како поттик за други уредници. Исто така, секоја општина би требало да има предлошка (шаблон) долу со селата кои се во неа. Ако решиш да правиш предлошки, послужи се со примерот на [[Предлошка:Општина Кочериново]]. Поздрав. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:57, 16 април 2026 (CEST)
::Благодарам, поздрав! [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 08:53, 17 април 2026 (CEST)
:::Здраво Бојан, сите статии што ги создавам во моментов ги правам според еден шаблон. Не случајно, пред да започнам, ти покажав една статија и благодарен сум ти за насоките што ми ги даде. Корисникот Gurther прави искрено чудни (нелогични) редакции. На пример, погледни ја статијата за селото [[Граматиково]]. Зошто овој корисник ги отстранува параметрите | native_name = Граматиково и | native_name_lang = bg од шаблонот? Зошто го брише делот ({{Langx|bg|Граматиково}}), кога тоа е според сите енциклопедиски стандарди? Исто така, зошто го коригира делот „дел од општината [[Мало Трново (општина)|Мало Трново]]“ во „дел од [[општина Мало Трново]]“?
:::Не гледам дека прекршувам некакви стандарди, но досадно е некој постојано да оди по вашите стапки и да ги преправа статиите спо вакви потези. Истиот корисник ме обвинува за „контрапродуктивност“ и, цитирам повторно, вели дека „Вашите последни уредувања наликуваат на вандализам“, со што никако не можам да се согласам. Сепак, јас совесно придонесувам за македонската Википедија и не прифаќам такви обвинувања. Те молам за поддршка. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 12:55, 20 април 2026 (CEST)
::::Го повикувам @[[Корисник:Gurther|Gurther]] да се изјасни по ова. Не гледам никаков проблем со сето тоа што погоре ми го пренесе Пламен. Наша енциклопедиска практика е да стојат називите на други јазици, дури и кога се идентични на нашиот. Исто така, граматичкиот состав „е дел од општината Мало Трново“ е исправен и непробмелатичен (да, можна е нечленувана варијанта „е дел од Општина Мало Трново“, но тогаш ќе мора биде со големо О). Според пренесеното од Пламен, јас не гледам контрапродуктивност или вандализам. Gurther, имаш ли нешто да додадеш или образложиш? [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:03, 20 април 2026 (CEST)
:::::[[Корисник:Bjankuloski06|Bjankuloski06]] и [[Корисник:Пакко|Пакко]], нема смисла да стои втор јазик ако е ист со првиот јазик. Како пример во Англиската Википедија, не содржи германско име за [[en:Berlin|Берлин]], [[en:Brandenburg|Бранденбург]] или нема француско за [[en:Paris|Paris]]. Урединкот Пакко се обидол да го додаде псевдоисторискиот назив „''Преображенско''“ за Илинден, поради тоа го обележав како вандализам. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 13:32, 20 април 2026 (CEST)
::::::Практиката за идентичните имиња е таква, и Пламен има право да ја користи. Ако сметаш дека ова треба да се смени, треба да отвориме јавна дискусија каде ќе се изјаснуваат разни членови на заедницата, па дури тогаш да утврдиме дали оттогаш ќе биде правилно или не.
::::::@[[Корисник:Пакко|Пакко]] Во врска со името на востанието, кај нас (на нашето вики и во македонскиот јазик воопшто, секогаш и без исклучок се користи само називот Илинденско востание, без „прежбраженско“. Тоа е врежано во камен и нема отстапки. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:37, 20 април 2026 (CEST)
:::::::Мене сеедно ми е. Претходно сум остранил бугарски називи бидејќи биле исти за други села и градови во Бугарија. Немав пожалби или проблеми со Пакко за називите претходно, не знам што е разликата овој пат. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 13:49, 20 април 2026 (CEST)
::::::::Gurther, твојата изјава дека си немал поплаки или проблеми претходно е дрска лага. Во јули 2023 година беше блокиран на еден месец од администраторот Kiril Simeonovski токму поради &quot;масовен систематски вандализам&quot; и систематско бришење на придавката &quot;бугарски&quot; од статиите. Целата дискусија и одлуката за твојот блок може да се видат тука: [[Разговор со корисник:Kiril Simeonovski/Архива 27#Моля за помощ]].
::::::::Очигледно е дека не си ја научил лекцијата и се обидуваш да ја измамиш заедницата и администраторот Б. Јанкулоски со невистини. Со твоето признание дека и сега отстрануваш податоци само затоа што ти изгледале &quot;исти&quot;, потврдуваш дека продолжуваш со старите навики за деструктивно уредување. Изразот &quot;мене сеедно ми е&quot; не поминува во проект како Википедија, каде што постојат јасни стандарди. Очекувам администраторите да го земат предвид ова твое рецидивистичко однесување и обидот за измама во оваа дискусија. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 14:45, 20 април 2026 (CEST)
:::::::::[[Корисник:Пакко|Пакко]], Википедија не е место за бесмислени обвини. Мислев за поплаки поврзани со твоите новосоздадени страници за општини во Бугарија. Вашиот однос спрема мена не е прифатлив. Истакнав дека „сеедно ми е“ бидејќи нејќев да отворам дискусија во селската чешма за нешто толку непотребно и бесмислено. Вие сте урединкот кој се обидува да вметне „додатоци“ како „прежбраженско“ кои се целосно неприфатливи и псевдоисторија. Ако сакаш да употребиш langx тогаш можеш слободно, но ако продолжете со вакви лични навредни тогаш ќе треба да превземам мерки. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 16:10, 20 април 2026 (CEST)
::::::::::[[Корисник:Bjankuloski06|Бојан]], сакам само да истакнам дека цитирањето на јавни архиви за претходните „рецидиви“ на корисникот Gurther и моето инсистирање на почитување на стандардите на Википедија не претставуваат „лична навреда“, туку транспарентност. Не прифаќам закани за „мерки“ само затоа што на некој не му се допаѓаат фактите. Со ова ја завршувам мојата дискусија и оставам администраторот да пресуди врз основа на виденото. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 16:29, 20 април 2026 (CEST)

== Преместување страници ==

Здраво, Бојан. Ќе можеш ли да ги преместиш овие предлошки од „Оригинален текст“ во „Изворен текст“? Пробав за [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] ама ми покажа „бидејќи насловот „Предлошка:Изворен текст/styles.css“ е забранет за создавање. Се совпаѓа со следнава ставка на списокот на недозволени наслови: (?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin“. 

Ова се сите предлошки за преместување: [[Предлошка:Оригинален текст/styles.css]] и [[Предлошка:Оригинален текст/doc]]. Благодарам! Поздрав. --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 16:38, 18 април 2026 (CEST)

:Направено. Се надевам сега ќе биде во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:09, 19 април 2026 (CEST)
::Благодарам! Сега убаво работи [[Предлошка:Изворен текст|предлошката]] и може да се користи од сите уредници! Пример како изгледа: „[[Бекрумс]]“, „[[Хирохито]]“, „[[Стимпанк]]“, „[[Фенерџија]]“ итн. Прилагодена е според руската предлошка. Единствено нешто што може да се промени (но не е голем проблем) е променливата „Извор“ кај „[[Предлошка:Крај на цитат]]“ ([[Предлошка:Крај на цитат/styles.css]]). Во статии многу е блиску до сивиот дел на „Изворен текст“ и препорачливо е малку да се спушти подолу. Како пример, можеш да видиш кај „[[Хирохито]]“. Пробав да поправам, најверојатно доаѓа од негативната маргина кај CSS-то на „Изворен текст“. Слободно поправи ако знаеш како. :) Исто така, копчето [прикажи] може да се стави (но и не мора) веднаш до изворниот јазик (на пример (англ.) ), но имав потешкотии со тоа. Поздрав! --[[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 00:36, 19 април 2026 (CEST)
:::Одлична работа. Копчето прикажи малку е над текстот, ама претпоставувам така е направено. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 05:55, 19 април 2026 (CEST)
::::Копчето во суштина треба да биде внатре во делот ,,Изворен текст&quot; веднаш до (англ.) ама ми бегаше најдесно и морав да го ставам горе. И вака не е лошо, ќе пробам некогаш да го решам и тоа. [[User:Andrew012p|Andrew012p]] &lt;small&gt;([[User talk:Andrew012p|разговор]])&lt;/small&gt; 17:21, 19 април 2026 (CEST)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:06, 28 април 2026 (CEST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Пораката ја испрати Корисник:Keegan (WMF)@metawiki преку списокот на https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;


== Животописни податоци? ==
Јас Бојан ќе те замолам ако си го правел ова преименување во инфокутиите, да го вратиш или ако знаеш како се менува кажи ми да менувам јас. Не може да стои животописни податоци. Само што забележав дека некој го сменил од биографски податоци. Таков израз „животописни податоци“ не се користи. Имаше голема реакција и за „животопис“ наместо „биографија“, и беше консензусот да се употребуваат двата изрази, кој како сака, но да не се менува со алатката за да го немаме зборот биографија кој е македонски, дури и повеќе од хрватскиот израз животопис, само затоа што некому му се допаднало повеќе така. Поздрав - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 11:02, 30 април 2026 (CEST)

:Не сум ги менувал јас, ама сега е исправено. Пронајдов само во една инфокутија и заменив. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 11:07, 30 април 2026 (CEST)
::Фала и извини штом не си бил ти, а тебе ти пишав. - [[User:Виолетова|Виолетова]] &lt;small&gt;([[User talk:Виолетова|разговор]])&lt;/small&gt; 11:15, 30 април 2026 (CEST)

== Своеволијата на Gurther ==

Бојан, те молам повторно за помош. Корисникот Gurther повторно ги отстранува моите уредувања без никаква причина. Овој пат тоа се случува во статијата за [[Карлос Насар]]. Овој провокатор ја трга Категоријата: Луѓе од Червен Брјаг, а ја ставил Категоријата: Француски спортисти. Карлос Насар НЕ Е француски спортист. Карлос Насар нема француско државјанство. Роден е во Париз и таму поминал само 7 месеци како бебе. Со оглед на овие факти, не разбирам зошто корисникот ги поништува моите уредувања без никаква аргументација во резимеата. Не сакам да водам уреднички војни. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 19:13, 30 април 2026 (CEST)

:Сменив, па видиме дали пак ќе биде изменето. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 22:56, 30 април 2026 (CEST)
::Бојан, ти благодарам за брзата реакција и за тоа што го потврди фактот дека Карлос Насар не е француски спортист. Јас ги доуредив останатите делови што корисникот Gurther ги беше избришал – ја вратив категоријата за Червен Брјаг и го тргнав името на француски, бидејќи нема смисла да стои ако тој нема француско државјанство. Се надевам дека статијата сега ќе остане во оваа фактички точна форма. [[User:Пакко|Пламенъ Цвѣтковъ]] &lt;small&gt;([[User talk:Пакко|разговор]])&lt;/small&gt; 09:10, 1 мај 2026 (CEST)
:[[Корисник:Пакко|Пакко]], не сфаќам што е поентата со категоријата „луѓе од Червен Брјаг“ кога личноста не е од Червен Брјаг, туку од Париз. Наместо да отвориме правилна дискусија кон темата вие се жалите кон администратори дека ти ги отстранувам придонесите „без никаква причина“. Згрешив со категоријата дека бил француски спортист бидејќи не сум целосно образовен за темата/личноста. [[User:Gurther|Gurther]] &lt;small&gt;([[User talk:Gurther|разговор]])&lt;/small&gt; 10:44, 1 мај 2026 (CEST)

== Модул:Infobox ==

Здраво, Бојан. Забележав проблем со инфокутиите на некои статии, на пример кај „[[Големо Кнежевство Литванија]]“, каде што текстот останува во еден ред и инфокутијата се шири хоризонтално. Мислам дека проблемот е во [[MediaWiki:Common.css]], бидејќи .nowrap не се override-ира внатре во .infobox.

Дали би можел/а на крајот од МедијаВики:Common.css да го додадеш следниов CSS?

/* Fix wide infoboxes with nowrap content */
.infobox td,
.infobox th {
    white-space: normal !important;
    overflow-wrap: anywhere;
    word-break: break-word;
}

.infobox .nowrap {
    white-space: normal !important;
}

Ова треба да спречи инфокутиите да се растегнуваат поради долг текст или nowrap содржина. [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 12:26, 8 мај 2026 (CEST)

:[https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8:Common.css&amp;oldid=5552167 Го ставив кодот], ама немаше ефект. Го повратив уредувањето на самиот модул Infobox и тоа ја оправи работата. Макар што, тоа мое уредување е неопходно за работа на предлошките од понов тип, па ќе испробувам да видам како да го вметнам новиот код без да ги прави овие проблеми. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 12:33, 8 мај 2026 (CEST)
::Дали направи ?action=purge на страницата. Или пробај да ја копираш целосно MediaWiki:Common.css од англиската верзија. [[User:Buli|Buli]] &lt;small&gt;([[User talk:Buli|разговор]])&lt;/small&gt; 12:58, 8 мај 2026 (CEST)
:::Да, ги пробав сите варијанти и не бива. Како што реков, ќе видам дали можам да направам нешто трето за да проработи и сменетиот код. Во спротивно модулот ќе мора да стои по старо. Секогаш вака ни прават од англиската — без најава и без никакви упатства за прилагодување. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 13:25, 8 мај 2026 (CEST)

== Македонски ==

Hello. I'm looking for Macedonian translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[User:Eurohunter|Eurohunter]] &lt;small&gt;([[User talk:Eurohunter|разговор]])&lt;/small&gt; 00:53, 17 мај 2026 (CEST)

:Certainly! Just list the items. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 00:55, 17 мај 2026 (CEST)

== Прашање ==

Почитуван, што е проблем со оваа страница [[Игор Јанев]] ? [[User:Алфа БК|Алфа БК]] &lt;small&gt;([[User talk:Алфа БК|разговор]])&lt;/small&gt; 01:48, 20 мај 2026 (CEST)

:Не знам. Мене ми изгледа во ред. [[Корисник:Bjankuloski06|Б. Јанкулоски]] &lt;small&gt;([[Разговор со корисник:Bjankuloski06|разговор]])&lt;/small&gt; 03:24, 20 мај 2026 (CEST)</text>
      <sha1>g0ub77v3bdh395ulft0ts0uv89sdyjg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Горно Оризари (Битолско)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10374</id>
    <revision>
      <id>5561582</id>
      <parentid>5530658</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23668" sha1="8g3rk0zuywlqumk0ajsn65i4ykzysyh" xml:space="preserve">{{другиместа3|Горно Оризари}}
{{Инфокутија за село во Република Македонија
|   име                = Горно Оризари
|   слика              = Воздушен поглед на Горно Оризари.jpg
|   големина на слика  = 300п
|   опис               = Воздушен поглед на селото Горно Оризари
|   општина            = {{општинскигрб|Општина Битола}}
|   регион             = {{грб|Пелагониски Регион}}
|   област             = [[Пелагонија]]
|   население          = 2.521
|   година             = 2021
|   поштенски број     = 7000
|   повикувачки број   = 047
|   надморска височина = 565
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=3 | lat_sec=3 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=20 | lon_sec=48 
|   слава              = [[Велигден]]
|   мрежно место       = 
|   карта              = Горно Оризари во Општина Битола.svg
}}

'''Горно Оризари''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]].

Поради својата непосредна близина до градот [[Битола]], селото се смета за населба на градот&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; сместена на излезот кон [[Прилеп]], но официјално во Статутот на [[Општина Битола]] се води како село.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bitola.gov.mk/wp-content/uploads/2024/11/%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%A2%D0%A3%D0%A2-%D0%9D%D0%90-%D0%9E%D0%9F%D0%A8%D0%A2%D0%98%D0%9D%D0%90-%D0%91%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%9B%D0%90.pdf|title=Статут на Општина Битола|work=[[Општина Битола]]|accessdate=27 март 2026}}&lt;/ref&gt; Катастарски во него влегува и [[Стрежевска Населба]].

== Потекло и значење на името ==

Легендата за името на селото говори дека некогаш на ова место се одгледувал ориз, додека било наречено „горно“, бидејќи во областа постои и [[Долно Оризари]].&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=172|title=Мој Роден Крај|work=www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-03-27|archive-date=2026-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180730110659/http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=172|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

[[Податотека:Поглед на Горно Оризари.jpg|мини|300п|лево|Поглед на [[Стрежевска Населба]], дел од Горно Оризари]]

Селото се наоѓа во [[Пелагонија]], во северниот дел на територијата на [[Општина Битола]], недалеку од градот [[Битола]] на север, па затоа припаѓа на неговата рурбална зона.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=28 март 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=80}}&lt;/ref&gt;

Низ селото поминува улицата „Прилепска“, која е продолжение на магистралниот пат [[Автопат А3 (Македонија)|А3]] и важи за еден од влезовите на градот Битола.

Селото се наоѓа северно од Битола, на оддалеченост од околу 2 километри. Покрај него се наоѓаат патната и железничка врска Прилеп-Битола. Околни села се [[Долно Оризари (Битолско)|Долно Оризари]] на исток и [[Раштани (Битолско)|Раштани]] на запад. Во минатото, водата за пиење се добивала од две чешми и еден бунар. Во дворовите на секоја куќа има бунар длабок 5-10 метри.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|last2=Јован Ф.|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Тумба, Рид, Градено, Лозје, Мутишица, Ограѓе, Под-Линија, Гладно Поле, Средно Патче, Мерите и Чаир.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Селото има збиен тип, додека куќите се групирани на две маала: Горно и Долно. Некои делови од маалата се наречени по родовите, како Реџовци, Грујовци, Ашинковци и други.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Јужно од оваа населба се битолските нови и стари гробишта, како и црквата [[Црква „Св. Недела“ - Битола|„Св. Недела“]], која била подигната кон крајот на {{римски|19}} век. Црквата од 1920 година се смета за градска битолска црква.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Историја ==

Покрај патот Битола-Прилеп е потегот Тумба, каде во 1950-тите години биле пронајдени остатоци од гробови. Мештаните говорат дека тоа биле „[[Арапи|арапски]] гробишта“. По тоа тие заклучуваат дека некогаш во ова село живееле [[Арапи]]. На местото на тие гробишта денес се наоѓа фабриката за изработка на цигли.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Горно Оризари се вбројува во постарите села од [[Општина Битола|битолскиот крај]]. Тоа се гледа и по сочуваните староседелски родови. Најпрвин, ова село се викало '''Оризаре'''. Подоцна, за да се разликува од новото село [[Долно Оризари (Битолско)|Долно Оризари]], го добило името „Горно“. Името на селото дошло по одгледувањето на ориз. Оризот до средината на {{римски|19}} век се одгледувал на месностите Мерите и Чаир.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во 1912 година, селото имало 40 македонски куќи. Мештаните ги купиле поседите од чифлигсајбиите, а некои го добиле земјиштето со аграрната реформа. Во атарот на Горно Оризари, земјиште купувале и жителите на [[Карамани]], [[Раштани (Битолско)]] и градот [[Битола]], па затоа од некогашниот просторен атар, жителите на Горно Оризари имаат само една четвртина.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Стопанство ==

Атарот на селото е мал и зафаќа простор од само 3,8&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него преовладува обработливото земјиште на површина од 264,8 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 88,6 хектари, додека на шумите симболични 0,2 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото, во основа, има полјоделска функција. Во него работат продавници и угостителски објекти.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt; Тука се и фабриките „Лозар“ и фабриката за тутун „Сокотаб“.

При ослободувањето од Турците во 1912 година, во Горно Оризари биле забележани неколку [[Чифлиг|чифлици]]. Нивни сопственици биле: Рифат (имал најмногу земја), Азис, Неџип-ефенди, Шаќир-ефенди, Мемет Бањарот, Анка и други. Сите живееле во [[Битола]]. Тогаш, единствено малобројните родови Галевци и Реџовци биле рајати.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|414
|1953|449
|1961|531
|1971|990
|1981|2066
|1991|2090
|1994|1992
|2002|2454
|2021|2521
}}

Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во Горно Оризари живееле 236 жители, сите [[Македонци]].&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Горно Оризари се води како чисто македонско село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 36 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|11}}&lt;/ref&gt;

Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Горно Оризари имало 216 жители, под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].&lt;ref&gt;D.M.Brancoff. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, рр. 166-167.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 300 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Во 1961 година селото броело 531 жител, а поради близината до градот, тоа станало имиграциско место, така што, во 1994 година пораснало на 1.992 жители, од кои 1.983 биле Македонци и шест жители Срби.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt; Во него се доселило бројно население со потекло од битолските села, [[Железник|Железник (Демир Хисар)]] и [[Мариово]].

Во 1990-тите во Горно Оризари добиле куќи и имоти и жителите на раселеното село [[Биљаник]] поради ширењето на рудникот [[Суводол (рудник)|Судовол]], а исто така, во атарот на Горно Оризари се наоѓа и новоизградената [[Стрежевска Населба]], каде што живеат доселеници од потопеното село [[Стрежево]] поради изградбата на хидросистемот [[Стрежевско Езеро]].

Според пописот од 2002 година, во селото Горно Оризари живееле 2.454 жители, од кои 2.431 [[Македонци|Македонец]], 13 [[Роми]], 1 [[Власи|Влав]], 3 [[Македонски Срби|Срби]] и 6 останати.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=28 март 2026}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во населбата Горно Оризари живееле 2.521 жители, од кои 2.442 [[Македонци]], 1 [[Македонски Албанци|Албанец]], 2 [[Македонски Турци|Турци]], 4 [[Македонски Роми|Роми]], 11 [[Македонски Власи|Власи]], 8 [[Македонски Срби|Срби]], 4 останати и 49 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|236|216|414|449|531|990|2.066|2.090|1.992|2.454|2.521}}
=== Родови ===

Горно Оризари е македонско православно село.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата од 1957 година, родови во селото:
* '''Староседелци:''' ''Аршинковци'' (5 к.), ''Поповци'' (5 к.) и ''Ѓелевци'' (3 к.). Порано биле еден род и се најстари жители на селото. Не се знае дали се староседелци или доселеници со непозната старина ''Грујовци'' (13 к.).
* '''Доселеници:''' ''Галевци'' (5 к.), доселени се од [[Радобор]]; ''Дрнковци'' (5 к.), доселени се од [[Лознани]]; ''Стрезовци'' (5 к.), доселени се од [[Новоселани (Битолско)|Новоселани]]; ''Биљаровци'' (2 к.) и ''Кумитовци'' (2 к.), доселени се од Коњари, [[Прилепско]]; ''Секоја'' (3 к.), доселени се од [[Подино]], таму биле староседелци; ''Прпачо'' (1 к.), доселени се од [[Ношпал]]; ''Гроздан'' (1 к.), доселени се од [[Горно Агларци]]; ''Тасе'' (1 к.) и ''Комарец'' (1 к.), доселени се од [[Раштани (Битолско)|Раштани]]; ''Консуло'' (1 к.), доселени се од [[Лопатица (Битолско)|Лопатица]]; ''Рек'' (1 к.), доселени се од [[Крклино]]; ''Егејци'' (1 к.), доселени се од [[Неокази (Леринско)|Неокази]], [[Леринско]]; ''Реџовци'' (9 к.), ''Брбушковци'' (4 к.), ''Дисковци'' (3 к.) и ''Биљовци'' (1 к.), доселени се однекаде (Реџовци и Дисковци потекнуваат од ист предок) и ''Блажевци'' (2 к.), доселени од [[Беранци]]. 

=== Иселеништво ===

До 1957 година се иселиле родовите ''Лисковци'' (4 к.) и ''Јолбашовци'' (2 к.) во [[Поешево]], како и ''Боротинци'' (1 к.) во [[Оптичари]]. Околу 1912 година, неколку семејства се иселиле во Битола.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Од селото над 500 лица имаат емигрирано во Австралија, САД, Канада и во повеќе европски држави.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

[[Податотека:ОУ „Тодор Ангелевски“ - Горно Оризари.jpg|мини|300п|десно|Подрачното основно училиште во селото]]
[[Податотека:Лулашки во Горно Оризари.jpg|мини|300п|десно|Детско игралиште во селото]]

* [[ПУ „Тодор Ангелевски“ - Горно Оризари|Подрачно основно училиште „Тодор Ангелевски“]], деветгодишно основно училиште во состав на [[ОУ „Тодор Ангелевски“ - Битола]]&lt;ref&gt;Катастарски, делот околу основното училиште со околните индивидуални станбени куќи влегува во соседното село [[Раштани (Битолско)|Раштани]].&lt;/ref&gt;
* Здравствена амбуланта
* Пошта
* Дом на културата

== Самоуправа и политика ==

На крајот од XIX век, Горно Оризари било село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната [[Општина Битола]].

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Битола.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кукуречани, во која покрај селото Горно Оризари се наоѓале селата Драгожани, Драгарино, Крклино, Кукуречани, Могила, Ново Змирново, Раштани, Старо Змирново и Црнобуки. Во периодот 1950-1952, селото било исто така дел од некогашната општина Кукуречани, во која влегувале селата Горно Оризари, Драгарино, Крклино, Кукуречани, Снегово и Раштани.

=== Избирачко место ===

Во селото постојат избирачките места бр. 0039, 0039/1, 0040 и 0040/1 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместени во просториите на основното училиште.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://drive.google.com/file/d/1IeUbxK7-cViuPg3NOdxilENRG7f76dnQ/view?usp=sharing|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=[[Државна изборна комисија]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=13 октомври 2021}}&lt;/ref&gt;

На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 2.364 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Цркви
* [[Црква „Св. Талалеј“ - Горно Оризари (голема)|Црква „Св. Талалеј“]] — главна селска црква во делот кај што биле подигнати куќите на иселените мештани од [[Биљаник]], чиј камен-темелник бил поставен во јуни 2021 г.;&lt;ref&gt;[http://www.pppe.mk/2021/osvetuvane-na-kamen-temelnik-za-izgradba-na-nov-hram-posveten-na-svetiot-machenik-talalej-vo-gorno-orizari/ Осветување на камен темелник за изградба на нов храм посветен на „Светиот маченик Талалеј“, во Горно Оризари]&lt;/ref&gt; и
* [[Црква „Св. Талалеј“ - Горно Оризари (мала)|Црква „Св. Талалеј“]] — помала црква до главната црква.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Податотека:Црква „Св. Талалеј“ - Горно Оризари 2.jpg|Големата црква
Податотека:Црква „Св. Троица“ - Горно Оризари (мала) 7.jpg|Малата црква
&lt;/gallery&gt;

== Редовни настани ==

* Велигден, третиот ден — селска слава&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Личности ==

;Родени во Горно Оризари
* [[Марјан Божиновски]] ([[1974]] – † [[2001]]), [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]], еден од загинатите во [[масакрот кај Вејце]]
* [[Кире Костадиновски]] ([[1977]] – † [[2001]]), [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]], еден од загинатите во [[масакрот кај Вејце]]

== Култура и спорт ==

* ФК Младост, настапува во Третата македонска фудбалска лига (запад).

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Поврзано ==
* [[Пелагонија]]
* [[Општина Битола]]
* [[Битола]]

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Gorno Orizari}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Горно Оризари (Битолско)| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>8g3rk0zuywlqumk0ajsn65i4ykzysyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лера</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10411</id>
    <revision>
      <id>5561525</id>
      <parentid>5543947</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28915" sha1="ssi9ac9cfpvfqbqyamir691p8sf7kl6" xml:space="preserve">{{другиместа3|Лера (појаснување)}}
{{Инфокутија за село во Република Македонија
| име                 = Лера
| слика               = Воздушен поглед на Лера.jpg
| големина на слика   = 300п
| опис                = Воздушен поглед на селото
| регион              = {{грб|Пелагониски Регион}}
| општина             = {{општинскигрб|Општина Битола}}
| област              = [[Цапарско Поле]]
| население           = 110
| година              = 2021
| поштенски број      = 7314
| повикувачки број    = 045
| надморска височина  = 750
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=6 | lat_sec=6 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=10 | lon_sec=22 
| слава               = [[Атанасовден]], [[Митровден]] и [[Бајрам]]
| мрежно место        = 
| карта               = Лера во Општина Битола.svg
}}

'''Лера''' — село во [[Општина Битола]], во областа [[Цапарско Поле]], во околината на градот [[Битола]].

== Потекло и значење на името ==

Според една легенда оваа населба ја основале луѓе кои побегнале од турските зулуми. Меѓу нив имало некој старец кој им делел сѐ подеднакво, по мера, затоа кај жителите бил присутен зборот мера, кој подоцна се трансформирал во денешното име '''Лера'''.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=185|title=Мој Роден Крај|work=www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-04-06|archive-date=2026-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=185|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Според друга легенда, еднаш еден богат човек по име Леро Шестокрило се натпреварувал во фрлање на камен со [[Крали Марко]]. Бидејќи го натфрлил Марка местото каде паднал каменот на Леро, подоцна било населено со селани и наречено по него - '''Лера'''.

== Географија и местоположба ==

[[Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 31.jpg|мини|300п|лево|Поглед на селото]]

Селото се наоѓа во северниот дел на областа [[Цапарско Поле]], во западниот дел од [[Општина Битола]], непосредно до реката [[Шемница]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=6 април 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=176}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, на надморска височина од 750 метри. Од градот [[Битола]], селото е оддалечено околу 18 километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Низ селото поминува [[Регионален пат 2347|регионалниот пат 2347]], кој се двои од магистралниот пат [[Автопат А3 (Македонија)|А3]] кај селото [[Кажани]].

Селото се наоѓа на устието на трите реки: [[Ротинска Река|Ротинска]], [[Цапарска Река|Цапарска]] и [[Шемница|Маловишка]], од кои подоцна се создава [[Шемница]]. До изградбата на [[Стрежевско Езеро]], реката поминувала низ клисура и подоцна во Битолското Поле се вливала во [[Црна Река]]. Најблиски околни села се [[Рамна]] и [[Доленци (Битолско)|Доленци]]. Во минатото, водата за пиење се добивала од бунари.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=247-248|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Голина, Копач, Три Буки, Евло-Дол, Стара Корија, Оџини Круши, Папрати, Жабинец, Стени, Влашки Пат, Горно и Долно Кале, Барбеш и Јанчевски Ливади.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Лера е поделена на два дела од Ротинска Река, па така на десното повисоко земјиште се наоѓа Каурска Лера, а лево во низината е Турско Маало. Во Турското Маало до 1912 година живееле само муслимански Албанци, а во 1950-тите таму имало и Македонци.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Историја ==

[[Податотека:Lager Lera an der Feldbahn Murgas-Kazani in Mazedonien.jpg|мини|300п|десно|Некогашен германски камп за време на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]]]

Лера се смета за старо село во областа. Се споменува во турски документи во периодот 1650-1750. Најпрвин било населено со православно словенско население и тогаш се нарекувало '''Рело'''. Околу 1790 година започнале да се населуваат муслимански Албанци. Оттогаш го добило денешното име Лера и две одвоени маала — муслиманско и христијанско. Затоа, во 1801 година се споменуваат турска и христијанска Лера. Во 1912 година, во турскиот дел имало 94, додека во македонскиот дел 32 куќи.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во 1912 година биле запалени албанските куќи и џамијата. Тогаш, Албанците се иселиле во [[Битола]] и таму останале до 1918 година. Таа година околу 40 албански домаќинства се вратиле во Лера, додека земјата на останатите Албанци кои се иселиле во Истанбул, со аграрната реформа ја добиле Македонците од Лера, [[Рамна]] и [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во [[Прва светска војна|Првата светска војна]], Лера била попатна станица на пругата со тесен колосек Градско-Прилеп-Лера (пругата завршувала во [[Кажани]]), која водела преку клисурата на Шемница (денешното [[Стрежевско Езеро]]). Во војната, во клисурата бил изграден и пат.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во 1956 година, во Лера имало 41 албанска куќа, но тогаш започнал нов бран на нивно иселување во Турција. Во еден момент заминале 20 домаќинства, а земјата ја купиле доселеници од [[Вирово]] и [[Ротино]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Горно и Долно кале се возвишенија на левата страна од Шемница при влезот во клисурата, за кои селаните кажуваат дека има слаби остатоци од ѕидови. Мештанинот Темелко Савески таму ископал голем земјен ќуп. На месноста Барбеш некогаш имало манастир „Св. Атанасиј“. Таму денес има ниви. До [[Втора светска војна|Втората светска војна]], селаните таму правеле курбан.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Стопанство ==

Атарот зафаќа површина од 13&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него преовладуваат пасиштата на површина од 540 [[хектар]]и, на шумите отпаѓаат 397 хектари, а на обработливото земјиште 290 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото има полјоделско-сточарска функција.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200п&quot;&gt;
Податотека:Стогови сено во Лера.jpg|Стогови сено во селото
Податотека:Стопански објект во Лера.jpg|Стопански објект во селото
&lt;/gallery&gt;

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|442
|1953|485
|1961|395
|1971|378
|1981|444
|1991|273
|1994|153
|2002|122
|2021|110
}}

Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Лера имало 520 жители, од кои 180 [[Македонци]] христијани и 340 [[Албанци]] муслимани.&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Лера се води како мешано село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 99 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|17}}&lt;/ref&gt;

По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Лера имало 592 жители.&lt;ref&gt;D.M.Brancoff. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, р. 174-175.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 200 [[Македонци]] и 200 [[Албанци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Лера во 1961 година броело 395 жители, од кои 279 биле [[Македонци]], 68 [[Албанци]] и 46 жители [[Турци]], додека во 1994 година бројот на населението се намалил на 153 жители, од кои 86 биле [[Албанци]], а 65 жители [[Македонци]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот од 2002 година, во селото Лера имало 122 жители, од кои 36 [[Македонци]], 85 [[Албанци]] и 1 [[Срби]]н.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=22 ноември 2017}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 110 жители, од кои 16 [[Македонци]] и 94 [[Македонски Албанци|Албанци]].

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Лера:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Година
! Македонци
! Албанци
! Турци
! Роми
! Срби
! {{крат|Ост.|Останати}}
! Вкупно
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 1948
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| '''442'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 1953
| 236
| 81
| 166
| 0
| 1
| 1
| '''485'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 1961
| 279
| 68
| 46
| —
| 1
| 1
| '''395'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 1971
| 258
| 30
| 32
| 0
| 1
| 57
| '''378'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 1981
| 312
| 107
| 0
| 19
| 1
| 5
| '''444'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 1991
| 168
| 91
| 0
| 10
| 2
| 2
| '''273'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 1994
| 65
| 86
| 0
| 0
| 1
| 1
| '''153'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 2002
| 36
| 85
| 0
| 0
| 1
| 0
| '''122'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| 2021
| 16
| 94
| 0
| 0
| 1
| 0
| '''110'''
|}

&lt;small&gt;* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години&lt;/small&gt;
=== Родови ===

Лера е македонско-албанско село.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата од 1957 година на [[Јован Трифуноски]], родови во селото:
* '''Македонски родови:'''
**'''Староседелци:''' ''Наумчевци'' (9 к.), ''Танчевци'' (3 к.), ''Вељановци'' (3 к.), ''Талевци'' (2 к.), ''Ристевци'' (2 к.), ''Таневци'' (2 к.), ''Фодулчевци'' (2 к.), ''Ѓерасимовци'' (1 к.), ''Начковци'' (1 к.), ''Котевци'' (1 к.), ''Шаковци'' (1 к.), ''Чолаковци'' (1 к.) и ''Анчевци'' (1 к.)
* '''Доселеници:''' ''Анѓелевци'' (1 к.), потекнуваат од домазет кој дошол од блиското село [[Свиниште]]; ''Саздановци'' (1 к.), доселени се во 1912 година од селото [[Цапари]], каде припаѓале на истоимениот род; ''Милевци'' (1 к.), доселени се на почетокот на {{римски|20}} век од селото [[Свиниште]]; ''Вељановци'' (1 к.), доселени се кога и ''Милевци'' од селото [[Турје]] во [[Дебрца]]; ''Мишевци'' (1 к.), доселени се после претходните два рода од селото [[Цапари]]; ''Живко'' (1 к.), доселен од [[Цапари]] во 1956 година; ''Трајче'' (1 к.), доселен од [[Вирово]] во [[Железник]] во 1956 година; ''Ороштанци'' (1 к.), доселени во 1957 година од селото [[Ротино]]; ''Иљо'' (1 к.) и ''Трајче'' (1 к.), доселени се од селото Вирово во 1957 година и ''Лесковчани'' (1 к.), доселени се од селото [[Лесково]] во Железник во 1957 година.
* '''Албански родови:'''
**'''Доселеници:''' ''Браимовци'' (2 к.), доселени се на крајот на {{римски|18}} век од некое место во јужна Албанија. Го знаат следното родословие: Ќамил (жив, 70 години во 1957 г.)-Амет-Беќир-Амет-Браим, предокот кој се доселил; ''Салиовци'' (6 к.), ''Таовци'' (3 к.), ''Зенговци'' (2 к.), ''Мусовци'' (2 к.), ''Реџовци'' (1 к.), ''Мелиовци'' (1 к.) и ''Ризмановци'' (1 к.), сите овие родови се доселени од јужна [[Албанија]] (околината на [[Горица (Албанија)|Корча]] и [[Колоња]]); ''Пајовци'' (3 к.), доселени се од селото [[Рамна]], а таму се доселени од јужна [[Албанија]].

=== Иселеништво ===

До 1951 година, од селото имало иселеници во [[Бугарија]] (3 семејства), [[Соединети Американски Држави|САД]] (8 семејства), [[Битола]] (1 семејство), [[Австралија]] (4 семејства) и во [[Скопје]] (1 семејство).&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=|others=Русиќ, Бранислав. Цапарско Поле. Архивски фонд на МАНУ, к-4, AE 94/16.}}&lt;/ref&gt;

Иселеништвото продолжило и потоа и водело кон Битола, Скопје, прекуокеанските земји (САД, [[Канада]], Австралија) и низ [[Европа]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

До 1957 година, многу од албанското население се иселило во [[Битола]] и во [[Турција]] (20 семејства), додека од македонските родови се иселиле ''Скубевци'', кои живеат во [[Дихово]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

[[Податотека:ОУ „Елпида Караманди“ - Доленци.jpg|мини|300п|десно|Поглед на основното училиште]]

* [[ПУ „Елпида Караманди“ - Доленци|Подрачното основно училиште „Елпида Караманди“]], петгодишно основно училиште во состав на [[ОУ „Елпида Караманди“ - Битола]]&lt;ref name=&quot;основно&quot;&gt;{{наведена мрежна страница|url=http://www.elpidakaramandi.edu.mk/|title=ПУ Доленци|publisher=[[ОУ „Елпида Караманди“ - Битола]]|accessdate=21 ноември 2017|location=македонски}}&lt;/ref&gt;

== Општествени установи ==

[[Податотека:Поранешен општествен објект во Лера.jpg|мини|300п|десно|Поранешен општествен објект во селото|]]

* Задружен дом

== Самоуправа и политика ==

Во {{римски|19}} век, Лера било село во нахијата Ѓават-Кол, во Битолската Каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе биле придодадени поранешните општини, [[Општина Бистрица|Бистрица]], [[Општина Кукуречани|Кукуречани]] и [[Општина Цапари|Цапари]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Цапари.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Дихово.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кажани, во која покрај селото Лера се наоѓале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Маловиште, Рамна, Ротино, Српци и Цапари. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Кажани, во која влегувале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Маловиште и Лера.

=== Избирачко место ===

Во селото постои избирачко место бр. 0210 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во задружниот дом. Во ова избирачко место е опфатено и селото [[Метимир]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=22 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 112 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529205527/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|archive-date=2020-05-29|dead-url=|accessdate=21 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 108 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;АрхеоКарта&quot;&gt;{{АрхеоКарта|34-35}}&lt;/ref&gt;
* [[Кале (Лера)|Кале]] — населба од доцноантичко време;
* [[Калуѓери (Лера)|Калуѓери]] — населба од средниот век;
* [[Кора (Лера)|Кора]] — населба од доцноантичко време; и
* [[Барбеш (Лера)|Барбеш]] — светилиште од непознат период.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

;Цркви&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Никола“ - Лера|Црква „Св. Никола“]] — главна селска црква.

;Џамии&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;/&gt;
* [[Џамија (Лера)|Џамија]] — селска џамија

;Други верски објекти
* [[Свет крст (Лера)|Свет крст]] — комплекс со крст над селото

;Реки
* [[Шемница]] — притока на Црна Река

;Езера
* [[Стрежевско Езеро]] — вештачко езеро

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200п&quot;&gt;
Податотека:Шемница низ Лера.jpg|Реката [[Шемница]] во селото
Податотека:Свет крст во Лера со Стрежевско Езеро.jpg|Светиот крст над селото со [[Стрежевско Езеро]] во позадина
Податотека:Џамија во Лера 6.jpg|Селската џамија
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 23.jpg|Селската црква „Св. Никола“
Податотека:Стрежевско Езеро.jpg|Стрежевско Езеро кај селото
&lt;/gallery&gt;

== Редовни настани ==

;Слави&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Атанасовден]] — селска слава;
* [[Митровден]] — селска слава; и
* [[Бајрам]] — прослава на муслиманското население.

== Личности ==

;Родени во или по потекло од Лера
* [[Сребра Апостолова]] — македонска револуционерка;
* [[Апостол Ушлинов]] — македонски револуционер;
* [[Ставре Ушлинов]] — македонски револуционер;
* [[Ванчо Спиров Ивановски]] — македонски револуционер;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=|others=Јасмина Дамјановска; Ленина Жила; Филип Петровски (2016). Илинденски сведоштва том II, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.}}&lt;/ref&gt;
* [[Јонче Цветков Наумовски]] — македонски револуционер;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=|others=Јасмина Дамјановска, Ленина Жила и Филип Петровски (2017). Илинденски сведоштва. том III, дел I. Скопје: Државен архив на Република Македонија.}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--== Култура и спорт ==--&gt;
== Галерија ==

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 18.jpg|Куќи во селото
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 20.jpg|Поглед на селото
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 21.jpg|Поглед на селото
Податотека:Мост на Шемница во Лера.jpg|Мост на Шемница во селото
&lt;/gallery&gt;

== Поврзано ==
* [[Општина Битола]]
* [[Цапарско Поле]]

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Lera}}
* [http://www.bitolamuseum.org/images/stories/zbornik_2012/Minovski_Nikola.pdf Хероините во село Лера] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20140210193632/http://bitolamuseum.org/images/stories/zbornik_2012/Minovski_Nikola.pdf |date=2014-02-10 }}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Лера| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>ssi9ac9cfpvfqbqyamir691p8sf7kl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нижеполе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10419</id>
    <revision>
      <id>5561565</id>
      <parentid>5560194</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:11:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33289" sha1="lwf0ireb9tluj3lpgdatscbzhduq8wj" xml:space="preserve">{{Инфокутија за село во Република Македонија
|   име                = Нижеполе
|   слика              = Воздушен поглед на Нижеполе 2.jpg
|   големина на слика  = 300п
|   опис               = Воздушен поглед на селото Нижеполе
|   општина            = {{општинскигрб|Општина Битола}}
|   регион             = {{грб|Пелагониски Регион}}
|   област             = [[Пелагонија]]
|   население          = 125
|   година             = 2021
|   поштенски број     = 7205
|   повикувачки број   = 047
|   надморска височина = 
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=0 | lat_sec=39 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=14 | lon_sec=44 
|   слава              = 
|   мрежно место       = 
|   карта              = Нижеполе во Општина Битола.svg
}}

'''Нижеполе''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]].

Над селото се наоѓа [[Скијачки центар „Нижеполе“|истоимениот]] скијачки центар, а во близина на селото се наоѓа [[Пелистерски Водопад|Пелистерскиот Водопад]], а од селото започнуваат и планинарски патеки за искачување до [[Пелистерски Очи|Пелистерските Очи]].

== Потекло и значење на името ==

Името на селото првпат е забележано во турски документи од {{римски|15}} век (1468 г.). Низ годините се споменува како Кнаже Поле, Нижо Поле или Нижопоље. Се поврзува со посесивното образување од [[кнез]] (главар на кнежевство) и поле со значење широка рамнина или засеано земјиште надвор од населено место. Обликот Ниже Поле пак била под влијание од образувања од основата низ-ок, со значење „месност што лежи пониско во однос на друга месност“. Зборот Ниже доаѓа од [[Старословенски јазик|старословенскиот јазик]].&lt;ref name=&quot;речник&quot;&gt;{{Наведена книга |title=Речник на имињата на населените места во Р Македонија|last=Иванова|first=Олга|publisher=[[Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“]]|year=2014|isbn=|location=Скопје|pages=111-112}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување е дека името доаѓа од местоположбата, односно дека селото е распослано во подножјето на [[Баба (планина)|Баба Планина]], под врвот [[Пелистер]], на една зарамнета површина, низок терен – поле.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url= http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=151|title=Мој Роден Крај|work=www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-08-05|archive-date=2026-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=151|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

[[Податотека:Воздушен поглед на Нижеполе.jpg|мини|300п|лево|Воздушен поглед на целата долина во која се наоѓа селото]]

Селото се наоѓа во југозападниот дел на територијата на [[Општина Битола]], припаѓајќи на групата потпелистерски села на планината [[Баба (планина)|Баба]], чиј што голем атар се издигнува до сртот на [[Баба (планина)|Баба Планина]], каде што се допира со подрачјето на [[Општина Ресен]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=8 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=208}}&lt;/ref&gt; Селото е планинско, сместено на надморска височина од 1.030 метри. Од градот [[Битола]], селото е оддалечено околу 9 километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

До селото води [[Регионален пат 2331|регионалниот пат 2331]].

Селото е планинско, сместено во долината на реката [[Драгор]], над селото [[Дихово]]. Тоа е сместено на врвот на една пространа тераса. Како и терасата, така и селото, е издолжено во насока југ-север. Во минатото, мештаните водата за пиење ја добивале од своите чешми во дворовите, а на атарот на селото има неколку извори. Во долината на реката се наоѓаат ливади и мали ниви, додека западно и северно од селото се издигнуваат високи планински падини, кои се под трева и шума.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=225-227|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Голема и Мала Корија, Борот, Куманица, Апостолови Ниви, Стара Бука, Големо и Мало Езеро, Сапунчица, Дервишка, Кукулица, Горно Село, Голема Стена, Кривче, Чакл, Коста Тумба, Бахо и Црвена.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во 1950-тите години, селото се состоело од камени куќи покриени со плочи, а помеѓу куќите имало тесни и нерамни сокаци. На многу места имало и руини од срушени куќи.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Непосредно до селото има викенд-зона од над 150 викендички.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Историја ==

[[Податотека:Nižepole, panorama od 1905.jpg|мини|300п|десно|Панорама на селото од 1905 година]]
[[Податотека:Nižepole stara.jpg|мини|300п|десно|Историска фотографија со училиштето и црквата]]

Месноста Горно Село се наоѓа 2 километри над денешното село, каде се верува дека некогаш имало село. За време на отоманскиот период, тоа село опустело, а мештаните отишле негде преку планина. На селиштето се наоѓаат остатоци од една црква.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Нижеполе се вбројува во старите пелистерски села. Селото е споменато во документи од првата половина на {{римски|17}} век. Староста на селото се забележува по зачуваните стари македонски родови. За некои од нив никој не знае кога се доселени. Селото најпрвин било словенско, а подоцна во втората половина на {{римски|18}} век дошле [[Власи]] и Албанци муслимани од Јужна Албанија. За Власите се говори дека биле од [[Москополе]], од [[Грамошта]] и од Фрашан, додека Албанците биле од [[Колоња (округ)|Колоња]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Власите и Албанците во селото се занимавале со сточарство, одгледувајќи овци и кози. Од овците добивале производи кои ги продавале. Со коњите биле [[Кираџиски занает|кираџии]] на патиштата од Солун до Дебар. Власите оделе и на [[Печалбар|печалба]]. Македонците пак главно биле земјоделци и [[Јагленарски занает|ќумурџии]]. [[Јован Цвииќ]] наведува дека околу 1900 година во селото имало 2000 Власи.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

До [[Прва светска војна|Првата светска војна]], селото пораснало на 300 куќи. Од нив 23 биле македонски, 22 албански, додека останатите биле влашки. Во него тогаш имало три пекарници, три кафеани, 10 воденици и две училишта — едно грчко и едно романско (отворено во 1881 година). Во војната, недалеку од селото била линијата на [[Македонски фронт|Солунскиот фронт]], поради што Италијанците ги интернирале жителите во [[Лерин]] и други села во Грција. Селските куќи биле ограбени и срушени. По војната, најголем дел од Власите останале во Грција.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во Нижеполе е зачувана големата селска црква „Св. Петка“, што укажува на големината на селото и стопанската моќ. Албанците имале џамија до Првата светска војна,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; која денес е обновена.

Вкупно 4 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt;

Поради појава на свлечишта, во 2015 година биле изградени неколку потпорни ѕидови на неколку точки во Нижеполе.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://kanal5.com.mk/infrastrukturen-proekt-na-opshtina-bitola-vo-nizhepole/a240155|title=Инфраструктурен проект на општина Битола во Нижеполе|date=29 јули 2015|publisher=[[Канал 5]]|accessdate=12 јули 2023|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712135727/https://kanal5.com.mk/infrastrukturen-proekt-na-opshtina-bitola-vo-nizhepole/a240155|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Стопанство ==

Атарот на селото е мошне голем и зафаќа простор од 46,8&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него преовладуваат пасиштата на површина од 4.230 [[хектар]]и, на обработливото земјиште отпаѓаат 225 хектари, а на шумите 200 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција. Во минатото, во него имало фабрички погон и земјоделска задруга&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Над селото се наоѓа [[Скијачки центар „Нижеполе“|скијачкиот центар „Нижеполе“]].

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|574
|1953|619
|1961|577
|1971|512
|1981|505
|1991|257
|1994|231
|2002|186
|2021|125
}}

Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Нижеполе живееле 2.030 жители, од кои 1.590 [[Власи]], 250 [[Албанци]] христијани и 190 [[Македонци]].&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 207.]&lt;/ref&gt;

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Нижеполе се води како село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 212 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|12}}&lt;/ref&gt;

Според статистиката на егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Нижеполе 160 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]] и 780 [[Власи]] патријаршисти и функционираат грчко и влашко училиште.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 114 – 115.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 200 [[Власи]], 100 [[Македонци]], 100 [[Албанци]] и 50 [[Грци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Нижеполе во 1961 година броело 577 жители, од кои 123 биле Македонци, 118 Албанци, а 336 жители биле други (веројатно влашко население). Во 1994 година, пак, бројот се намалил на 231 жител, од кои 121 Влав, 53 Македонци, 51 Албанец и четири жители Турци.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот од 2002 селото броело 186 жители, од кои 47 [[Македонци]], 30 [[Македонски Албанци|Албанци]], 4 [[Македонски Турци|Турци]] и 105 [[Македонски Власи|Власи]].&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=8 мај 2026}}&lt;/ref&gt;

Според [[Попис на населението во Македонија (2021)|последниот попис од 2021 година]], во селото живееле 125 жители, од кои 21 [[Македонци|Македонец]], 12 [[Македонски Албанци|Албанци]], 4 [[Македонски Турци|Турци]], 77 [[Македонски Власи|Власи]], 5 останати и 6 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

Низ годините ова било вкупното население и етничка припадност на населението во Нижеполе:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Година
! Македонци
! Албанци
! Турци
! Власи
! {{крат|Ост.|Останати}}
! {{крат|б.п.|Лица без податоци}}
! Вкупно
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''1948'''
|—
|—
|—
|—
|—
|—
|'''574'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''1953'''
|155
|107
|20
|289
|48
|—
|'''619'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''1961'''
|123
|118
|—
|...
|336
|—
|'''577'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''1971'''
|137
|118
|3
|...
|254
|—
|'''512'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''1981'''
|106
|127
|—
|250
|22
|—
|'''505'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''1991'''
|53
|81
|5
|111
|7
|—
|'''257'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''1994'''
|51
|51
|4
|121
|2
|—
|'''231'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''2002'''
|47
|30
|4
|105
|—
|—
|'''186'''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''2021'''
|21
|12
|4
|77
|5
|6
|'''125'''
|}
&lt;small&gt;* Извор: [[Државен завод за статистика на Република Македонија]] (1948-2021), според податоци од официјалните пописи во соодветните години&lt;/small&gt;
=== Родови ===

Нижеполе е мешано село, во кое живее македонско, албанско, влашко и каракачанско население.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата на [[Јован Трифуноски]] од 1951 година, родови во селото:
* '''Македонски родови:''' ''Илковци'' (5 к.), ''Чочорци'' (4 к.), ''Таневци'' (2 к.), ''Бараковци'' (2 к.), ''Тотули'' (2 к.), ''Лито'' (1 к.) и ''Таловци'' (1 к.), овие родови изгледа се староседелски, за нив никој не знае дали се доселени однекаде; ''Анѓелевци'' (1 к.), доселени се од селото [[Цер (село)|Цер]], [[Железник]] и ''Тасевци'' (1 к.), доселени се од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]].
* '''Влашки родови:''' ''Тони'' (8 к.), ''Џани'' (7 к.), ''Музеќари'' (6 к.), ''Чолаку'' (5 к.), ''Пула'' (2 к.), ''Ќоса'' (1 к.) и ''Капрен'' (1 к.). Родот Музеќари е доселен за време на [[Балкански војни|Балканските војни]] од [[Музакија]] ([[Албанија]]). Останатите влашки родови се доселени од [[Москополе]] и [[Грамошта]].
* '''Албански родови:''' ''Баху'' (20 к.), се доселил основачот на родот Бахо, тоа било во втората половина на XVIII век. Местото од каде се доселил било Ќинали во [[Колоња]] ([[Албанија]]). Го знаат следното родословие: Ќерим (жив, на 73 години во 1950-тите)-Ибраим-Мамут-Алим-Бахо, кој дошол. Со Бахо дошол и неговиот брат, кој се населил во селото [[Старо Змирново]], а неговите потомци подоцна преминале во [[Снегово]].
* '''Каракачански родови:''' ''Козаровци'' (3 к.), ''Тако'' (3 к.) и ''Никола'' (1 к.). Зборуваат грчки, но тука брзо го научиле и влашкиот јазик. Во Нижеполе целосно се населиле во 1930 година, пред тоа со стоката на лето престојувале на [[Пелистер]], додека зимата ја поминувале во околината на [[Гевгелија]].

=== Иселеништво ===

До 1950-тите се знае за следниве иселеници од Нижеполе: ''Јонтовци'', ''Битраковци'', ''Марковци'', ''Каракота'', ''Јеметовци'', ''Мишовци'', ''Папа Христови'', ''Спанови'', ''Мишалко'', ''Чантовци'' и други. Голем дел живеат во Грција, додека од македонскиот род Тасевци има иселеници во Битола.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Бројот на емигрираното население е преку 300 лица. Најголем број се иселиле во градот Битола, прекуокеанските земји и во Европа.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

[[Податотека:ПОУ „Д-р Трифун Пановски“ - Нижеполе 02.jpg|мини|300п|десно|Селската црква и училиштето на грчката пропаганда во почетокот на XX век.]]

* [[ПУ „Д-р Трифун Пановски“ - Нижеполе|Подрачно основно училиште „Д-р Трифун Пановски“]], поранешно основно училиште во состав на [[ОУ „Д-р Трифун Пановски“ - Битола]]
* Поранешна здравствена амбуланта

== Самоуправа и политика ==

На крајот од XIX век, Нижеполе било село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било дел од некогашната [[Општина Битола]].

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото најпрвин било дел од тогашната општина Дихово.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Дихово, во која покрај селото Нижеполе се наоѓале селата Братин Дол, Брусник, Дихово, Лавци, Магарево, Снегово и Трново. Во периодот 1950-1952, исто така постоела Општина Дихово, во која влегувале селата Братин Дол, Дихово, Магарево, Нижеполе и Трново.

=== Избирачко место ===

Во селото постои избирачкото место бр. 0130 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 165 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;АрхеоКарта&quot;&gt;{{АрхеоКарта|37}}&lt;/ref&gt;
* [[Горно Село (Нижеполе)|Горно Село]] — населба од средниот век; и
* [[Кај Црквата (Нижеполе)|Кај Црквата]] — црква и некропола од средниот век.

;Цркви&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Петка“ - Нижеполе (селска)|Црква „Св. Петка“]] — главна селска црква, подигната во [[XIX век]];
* [[Црква „Св. Атанасиј“ - Нижеполе|Црква „Св. Атанасиј“]] — селска црква сместена во планинскиот дел;
* [[Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе|Црква „Св. Јован Златоуст“]] — главна манастирска црква, изградена во 2006 година. Била седиште на некогашната [[Православна охридска архиепископија]];&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://svnektarij.wordpress.com/2010/04/10/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82-%D0%B6%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD/|title=Прослава на празникот Животоприемен извор во ставропигијалниот манастир „Св. Јован Златоуст“|date=10 април 2010|accessdate=2011-01-09}}&lt;/ref&gt; и
* [[Црква „Св. Петка“ - Нижеполе (манастирска)|Црква „Св. Петка“]] — главна манастирска црква.

;Џамии&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;/&gt;
* [[Џамија (Нижеполе)|Џамија]] — главна селска џамија.

;Манастири
* [[Нижеполски манастир „Св. Јован Златоуст“]] — манастир во селото; и
* [[Нижеполски манастир „Св. Петка“]] — манастир во селото.

;Друго
* Стар француски пат — [[пат]] изграден во [[Прва светска војна|Првата светска војна]] од страна на француските војски и кој води до [[Големо Пелистерско Езеро|Големото Езеро]].

;Реки&lt;ref name=&quot;Реки во Македонија&quot;&gt;{{РекиМак|страница=62}}&lt;/ref&gt;
* [[Сапунчица]] — река низ селото; и
* [[Црвена Река (притока на Драгор)|Црвена Река]] — река низ селото.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150п&quot;&gt;
Податотека:Црвена Река 03.jpg|Поглед на Црвена Река
Податотека:Црква „Св. Јован Златоуст“ - Нижеполе.jpg|Црквата „Св. Јован Златоуст“
Податотека:Џамија (Нижеполе) 04.jpg|Поглед на џамијата
Податотека:Нижеполски манастир „Св. Јован Златоуст“ 6.jpg|Воздушен поглед на манастирот „Св. Јован Златоуст“
Податотека:Нижеполски манастир „Св. Петка“.jpg|Манастирската црква „Св. Петка“
Податотека:Црква „Света Петка“ - Нижеполе 02.jpg|Главната селска црква „Св. Петка“
Податотека:Сапунчица низ Нижеполе 2.jpg|Реката Сапунчица низ селото
&lt;/gallery&gt;

== Редовни настани ==

;Слави&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Петковден]] — селска слава.

== Личности ==

;Родени во или по потекло од Нижеполе
* [[Васил Цаноски]] (р. 1922) — македонски партизан, учесник во [[Народноослободителна борба во Вардарска Македонија|НОБ]];
* [[Ѓорѓи Зисовски]] (р. 1922) — македонски партизан, учесник во НОБ;
* [[Кочо Чолаковски]] (р. 1923) — македонски партизан, учесник во НОБ;
* [[Елена Догова]] (р. 1888) — учесник во [[Народноослободителна војска на Македонија|НОВ на Македонија]];
* [[Јосиф Петровски]] (р. 1925) — македонски партизан, учесник во НОБ;
* [[Димче Милевски - Добри]] (р. 1920) — македонски партизан, учесник во НОБ - носител на партизанска споменица;
* [[Теодорос Адам]] (р. 1880) — капетан на пропагандниот одред на грчките вооружени сили;
* [[Васко Ташковски]] (р. 1937) — македонски сликар; и
*  [[Гена Наковска]] (р. 1959) — македонска [[поет]]еса.

== Култура и спорт ==

* [[Ликовна колонија „Нижеполе“]] - сликарска колонија од меѓународен карактер. Одржувано е годишно од [[2000]] година.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mia.com.mk/default.aspx?vId=66381208&amp;lId=1|title=Заврши десеттата Mеѓународна ликовна колонија „Нижо Поле“|date=2009|publisher=МИА|accessdate=2011-01-09}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Галерија ==

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Податотека:Нижеполе 01.jpg|Куќи во селото
Податотека:Нижеполе 04.jpg|Вила во селото
Податотека:Нижеполе 05.jpg|Стара куќа
Податотека:Нижеполе 08.jpg|Сено во куќа
Податотека:Нижеполе 12.jpg|Сокак во селото
Податотека:Чешма во Нижеполе.jpg|Чешма во селото
&lt;/gallery&gt;

== Поврзано ==
* [[Општина Битола]]
* [[Пелагонија]]

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Nižepole}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Нижеполе| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>lwf0ireb9tluj3lpgdatscbzhduq8wj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рамна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10428</id>
    <revision>
      <id>5561527</id>
      <parentid>5561428</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24175" sha1="hfez2vvfwim00aylqsif0zjwr4mxmmu" xml:space="preserve">{{Инфокутија за село во Република Македонија
| име                 = Рамна
| слика               = Воздушен поглед на Рамна.jpg
| големина на слика   = 300п
| опис                = Воздушен поглед на селото
| регион              = {{грб|Пелагониски Регион}}
| општина             = {{општинскигрб|Општина Битола}}
| област              = [[Цапарско Поле]]
| население           = 22
| година              = 2021
| поштенски број      = 7314
| повикувачки број    = 045
| надморска височина  = 820
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=5 | lat_sec=23 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=11 | lon_sec=8 
| слава               = [[Ѓурѓовден]]
| мрежно место        = 
| карта               = Рамна во Општина Битола.svg
}}

'''Рамна''' — село во [[Општина Битола]], во областа [[Цапарско Поле]], во околината на градот [[Битола]].

== Потекло и значење на името ==

[[Податотека:Куќи и црквата „Св. Ѓорѓи“ во Рамна.jpg|мини|300п|лево|Поглед на Горнот Маало со неколку куќи и [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]]]]

Селото најпрвин запишано како Равна се сретнува во {{римски|16}} век во пишани документи. Се верува дека самото име означува „шума“ или „нива“.&lt;ref name=&quot;Речник-Иванова&quot;&gt;{{Речник-Иванова|136}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување се наведува дека најверојатно името на селото доаѓа од нејзината местоположба на релативно рамен терен.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|title=Мој Роден Крај|work= www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-05-18|archive-date=2026-05-18|archive-url= https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

Селото се наоѓа во источниот дел на областа [[Цапарско Поле]], во западниот дел од [[Општина Битола]], на десната страна од реката [[Шемница]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=18 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=253}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, на надморска височина од 820 метри. Од градот [[Битола]], селото е оддалечено околу 17 километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Низ селото поминува локален асфалтен пат кој ги поврзува [[Регионален пат 2347|регионалниот пат 2347]] и [[Регионален пат 1101|регионалниот пат 1101]], а кои се двојат од магистралниот пат [[Автопат А3 (Македонија)|А3]].

Селото е потпланинско, сместено во горниот слив на [[Шемница]]. Во негова непосредна близина се наоѓаат селата [[Српци]] на југоисток, [[Лера]] на северозапад и [[Доленци (Битолско)|Доленци]] на запад. Во минатото, водата за пиење се добивала од бунари. Во Горното Маало имало еден извор соѕидан во чешма.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=250-251|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Голина, Евла, Крстопат, Србишки Рид, Крлушка, Главиште, Лешина, Студена, Вита Корија, Мрзејнца, Тумба, Грамада, Вражи Камен, Витојци, Дрена, Селиште или Кумлак.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Рамна има разбиен тип и била поделена на Горно и Долно Маало. Помеѓу двете маала има оддалеченост од 400 метри.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Денес, во Горно Маало каде се наоѓа [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]] одвај да има останато неколку куќи.

== Историја ==

[[Податотека:Спомен-плоча на НОБ во Рамна.jpg|мини|300п|десно|Спомен-плоча на задружниот дом за паднатите борци во НОБ]]

Рамна најпрвин било христијанско село. Тоа село имало 6-7 куќи, кои се наоѓале покрај патот „на рамно место“, во подножјето на [[Облаковска Планина]]. Жителите имале црква „Св. Ѓорѓи“ и гробишта околу нејзе. Меѓутоа, кон крајот на првата половина на {{римски|18}} век тука се населил ковач Албанец, кој подоцна ги повикал роднините и познаниците и бројот на Албанците станал поголем. Потоа почнале да прават зулуми над христијаните. Македонците околу 1850 година решиле да ги напуштат куќите во подножјето на планината и преминале на повисоко место, каде што имале [[Бачило|мандри]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Така, селото се поделило на два дела: муслиманско-албански дел во подножјето и христијанско-македонски дел на планинските падини. Растојанието изнесувало 500 метри. Албанците во својот дел ја срушиле црквата и ги уништиле гробиштата околу нејзе. Во 1801 година се споменуваат Турско Рамна и Рисјанско Рамна.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

До 1912 година, селото се состоело од двата дела, кога долниот (албанскиот) имал 80 куќи, а горниот (македонскиот) имал 28 куќи. Истата година, Албанците се иселиле. По 1920 година, Македонците почнале да се симнуваат од нивниот дел и да се населуваат во долниот дел на селото. Во 1950-тите години во горниот дел на селото имало само 9 домаќинства, додека останатите 46 домаќинства биле во долниот дел на селото. Во горниот дел на селото било подигната и новата црква „Св. Ѓорѓи“ во 1885 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во долниот дел, Албанците имале своја џамија, гробишта и чешма, кои биле срушени во 1912 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Над Рамна на гребенот се наоѓа месноста Крстопат, каде во 1912 година биле закопани 120 српски војници.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Вкупно 5 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt; Постои спомен-плоча за загинатите борци од селото поставена на задружниот дом.

== Стопанство ==

Атарот зафаќа површина од 7,3&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него обработливото земјиште зазема простор од 310 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 267 хектари, а на шумите 112 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото, во основа, има полјоделска функција. Во минатото, во него работела земјоделска задруга.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|310
|1953|325
|1961|299
|1971|285
|1981|256
|1991|109
|1994|86
|2002|61
|2021|22
}}

Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Рамна имало 440 жители, од кои 210 [[Македонци]] христијани и 230 [[Албанци]] муслимани.&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Рамна се води како мешано село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 82 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|17}}&lt;/ref&gt;

По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Рамна имало 486 жители.&lt;ref&gt;D.M.Brancoff. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, р. 174-175.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 250 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото е мало, коешто во 1961 година имало 299 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 86 жители, од кои 79 се [[Македонци]] и 6 [[Албанци]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот од 2002 година, во селото Рамна имало 61 жител, од кои 53 [[Македонци]], 7 [[Албанци]] и 1 останат.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=22 ноември 2017}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 22 жители, од кои 12 [[Македонци]], 9 [[Македонски Албанци|Албанци]], 1 останат и 11 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|440|486|310|325|299|285|256|109|86|61|22}}
=== Родови ===

Рамна е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата од 1957 година на [[Јован Трифуноски]], родови во селото:
* '''Македонски родови:'''
**'''Староседелски родови:''' ''Јосифовци'' (12 к.), ''Лазаровци'' (5 к.), ''Савевци'' (5 к.), ''Митревци'' (4 к.), ''Димовци'' (3 к.), ''Ѓерасимовци'' (2 к.) и ''Филиповци'' (2 к.). Овие родови се намножиле од домаќинствата кои биле населени во долниот дел на селото пред доаѓањето на Албанците.
* '''Доселенички родови:''' ''Лозановци'' (4 к.), доселени се од околината на [[Ѓирокастро]] во [[Албанија]], го знаат следното родословие: Стеван (жив, 72 години во 1951 г.)-Неделко-Анаќија-Лозан, кој се доселил со своите 5 синови. Од Ѓирокастро избегале од крв. Кога бил жив Неделко во Рамна се населиле Албанци муслимани; ''Базјаловци'' (7 к.), родот го основал Коте кој се доселил од селото [[Стрежево]]. Коте направил куќа во горниот дел на селото, а подоцна бил убиен од локалните Албанци; ''Настевци'' (2 к.), имаат исто потекло како и Базјаловци; ''Карапетковци'' (4 к.), доселени се во турско време од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]]; ''Чашунковци'' (1 к.), доселени се пред 1912 година од селото [[Загориче]] во[[Железник]]; ''Анчевци'' (2 к.) и ''Ќуљумој'' (2 к.), однекаде се доселени пред 1912 година.
* '''Албански родови:''' ''Бесимовци'' (2 к.), доселени се во XIX век од некое место во Јужна [[Албанија]].

=== Иселеништво ===

До 1951 година од селото имало иселеници во [[Битола]] (5 семејства), [[Соединети Американски Држави|САД]] (18 семејства), [[Бугарија]] (1 семејство), [[Скопје]] (1 семејство) и во [[Србија]] (1 семејство).&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=|others=Русиќ, Бранислав. Цапарско Поле. Архивски фонд на МАНУ, к-4, AE 94/16.}}&lt;/ref&gt;

Иселеништвото продолжило и потоа и водело кон Битола, Скопје, [[Ресен]], прекуокеанските земји (САД, [[Канада]], [[Австралија]]), и низ [[Европа]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Во 1912 година, 70 до 80 албански семејства се иселиле од селото. Тие се населиле во [[Битола]] и во [[Турција]]. Припаѓале на родовите Селмановци, Јауповци, Алимовци, Усеиновци, Мемедовци и Зекмановци. Од Македонците се знае за следниве иселеници: Тасеви (4 к.), се иселиле во [[Српци]], додека потполно се иселиле ''Патрулој'' во Битола и Северна Америка.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

* Дом на културата
* Поранешна здравствена амбуланта

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150п&quot; caption=&quot;Домот на културата&quot;&gt;
Податотека:Домот на културата во Рамна 2.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна 3.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна.jpg|
Податотека:Општествени објекти во Рамна.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Самоуправа и политика ==

[[Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 17.jpg|мини|300п|десно|Задружниот дом на кој е закачена табла за паднатите херои од селото]]
[[Податотека:Freska na Sv. Kiril i Metodij od Sv. Gjorgji Ramneski.jpg|мини|300п|десно|Фреска на „Св. Кирил и Методиј“ во селската црква]]

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе биле придодадени поранешните општини, [[Општина Бистрица|Бистрица]], [[Општина Кукуречани|Кукуречани]] и [[Општина Цапари|Цапари]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Цапари.

Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Цапари, во која влегувале селата Рамна, Ротино, Српци и Цапари.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кажани, во која покрај селото Рамна се наоѓале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Лера, Маловиште, Ротино, Српци и Цапари.

Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Дихово.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола.

=== Избирачко место ===

Во селото постои избирачко место бр. 0209 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во задружниот дом.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 29 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529205527/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|archive-date=2020-05-29|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 26 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;Коцо&quot;&gt;[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069&lt;/ref&gt;
* [[Вишна (Рамна)|Вишна]] — црква и некропола од средниот век;
* [[Раменска Тумба]] — базилика од старохристијанско време; и
* [[Раменска Грмада]] — депо на монети од средниот век.

;Цркви&lt;ref&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — главна селска црква изградена во [[1885]], сместена во Горното Маало на селото;&lt;ref name=&quot;Јован&quot;&gt;[[Јован Ф. Трифуновски]], (1998) ''Битољско - Прилепска котлина, Антропогеогрофско проучавање. Београд, САНУ'' ISBN 8670252678&lt;/ref&gt;
&lt;!--== Редовни настани ==--&gt;

== Личности ==

;Партизани&lt;ref name=&quot;НОАВМ&quot;&gt;{{наведена книга|title=Настани 1945 година|publisher=Сојуз на борци од НОАВМ - Битола}}&lt;/ref&gt;
* [[Илија Кркушевски]] (1929-1945) — партизан
* [[Цветан Митревски]] (1926-1945) — партизан
* [[Танас Лозановски]] (1922-1945) — партизан
&lt;!--== Култура и спорт ==--&gt;
== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Ramna, Bitola}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Рамна| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>hfez2vvfwim00aylqsif0zjwr4mxmmu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561528</id>
      <parentid>5561527</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25523" sha1="5rh3zmlg1pyndw81troh9adgi8qmavk" xml:space="preserve">{{Инфокутија за село во Република Македонија
| име                 = Рамна
| слика               = Воздушен поглед на Рамна.jpg
| големина на слика   = 300п
| опис                = Воздушен поглед на селото
| регион              = {{грб|Пелагониски Регион}}
| општина             = {{општинскигрб|Општина Битола}}
| област              = [[Цапарско Поле]]
| население           = 22
| година              = 2021
| поштенски број      = 7314
| повикувачки број    = 045
| надморска височина  = 820
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=5 | lat_sec=23 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=11 | lon_sec=8 
| слава               = [[Ѓурѓовден]]
| мрежно место        = 
| карта               = Рамна во Општина Битола.svg
}}

'''Рамна''' — село во [[Општина Битола]], во областа [[Цапарско Поле]], во околината на градот [[Битола]].

== Потекло и значење на името ==

[[Податотека:Куќи и црквата „Св. Ѓорѓи“ во Рамна.jpg|мини|300п|лево|Поглед на Горнот Маало со неколку куќи и [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]]]]

Селото најпрвин запишано како Равна се сретнува во {{римски|16}} век во пишани документи. Се верува дека самото име означува „шума“ или „нива“.&lt;ref name=&quot;Речник-Иванова&quot;&gt;{{Речник-Иванова|136}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување се наведува дека најверојатно името на селото доаѓа од нејзината местоположба на релативно рамен терен.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|title=Мој Роден Крај|work= www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-05-18|archive-date=2026-05-18|archive-url= https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

Селото се наоѓа во источниот дел на областа [[Цапарско Поле]], во западниот дел од [[Општина Битола]], на десната страна од реката [[Шемница]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=18 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=253}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, на надморска височина од 820 метри. Од градот [[Битола]], селото е оддалечено околу 17 километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Низ селото поминува локален асфалтен пат кој ги поврзува [[Регионален пат 2347|регионалниот пат 2347]] и [[Регионален пат 1101|регионалниот пат 1101]], а кои се двојат од магистралниот пат [[Автопат А3 (Македонија)|А3]].

Селото е потпланинско, сместено во горниот слив на [[Шемница]]. Во негова непосредна близина се наоѓаат селата [[Српци]] на југоисток, [[Лера]] на северозапад и [[Доленци (Битолско)|Доленци]] на запад. Во минатото, водата за пиење се добивала од бунари. Во Горното Маало имало еден извор соѕидан во чешма.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=250-251|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Голина, Евла, Крстопат, Србишки Рид, Крлушка, Главиште, Лешина, Студена, Вита Корија, Мрзејнца, Тумба, Грамада, Вражи Камен, Витојци, Дрена, Селиште или Кумлак.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Рамна има разбиен тип и била поделена на Горно и Долно Маало. Помеѓу двете маала има оддалеченост од 400 метри.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Денес, во Горно Маало каде се наоѓа [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]] одвај да има останато неколку куќи.

== Историја ==

[[Податотека:Спомен-плоча на НОБ во Рамна.jpg|мини|300п|десно|Спомен-плоча на задружниот дом за паднатите борци во НОБ]]

Рамна најпрвин било христијанско село. Тоа село имало 6-7 куќи, кои се наоѓале покрај патот „на рамно место“, во подножјето на [[Облаковска Планина]]. Жителите имале црква „Св. Ѓорѓи“ и гробишта околу нејзе. Меѓутоа, кон крајот на првата половина на {{римски|18}} век тука се населил ковач Албанец, кој подоцна ги повикал роднините и познаниците и бројот на Албанците станал поголем. Потоа почнале да прават зулуми над христијаните. Македонците околу 1850 година решиле да ги напуштат куќите во подножјето на планината и преминале на повисоко место, каде што имале [[Бачило|мандри]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Така, селото се поделило на два дела: муслиманско-албански дел во подножјето и христијанско-македонски дел на планинските падини. Растојанието изнесувало 500 метри. Албанците во својот дел ја срушиле црквата и ги уништиле гробиштата околу нејзе. Во 1801 година се споменуваат Турско Рамна и Рисјанско Рамна.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

До 1912 година, селото се состоело од двата дела, кога долниот (албанскиот) имал 80 куќи, а горниот (македонскиот) имал 28 куќи. Истата година, Албанците се иселиле. По 1920 година, Македонците почнале да се симнуваат од нивниот дел и да се населуваат во долниот дел на селото. Во 1950-тите години во горниот дел на селото имало само 9 домаќинства, додека останатите 46 домаќинства биле во долниот дел на селото. Во горниот дел на селото било подигната и новата црква „Св. Ѓорѓи“ во 1885 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во долниот дел, Албанците имале своја џамија, гробишта и чешма, кои биле срушени во 1912 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Над Рамна на гребенот се наоѓа месноста Крстопат, каде во 1912 година биле закопани 120 српски војници.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Вкупно 5 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt; Постои спомен-плоча за загинатите борци од селото поставена на задружниот дом.

== Стопанство ==

Атарот зафаќа површина од 7,3&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него обработливото земјиште зазема простор од 310 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 267 хектари, а на шумите 112 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото, во основа, има полјоделска функција. Во минатото, во него работела земјоделска задруга.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|310
|1953|325
|1961|299
|1971|285
|1981|256
|1991|109
|1994|86
|2002|61
|2021|22
}}

Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Рамна имало 440 жители, од кои 210 [[Македонци]] христијани и 230 [[Албанци]] муслимани.&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Рамна се води како мешано село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 82 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|17}}&lt;/ref&gt;

По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Рамна имало 486 жители.&lt;ref&gt;D.M.Brancoff. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, р. 174-175.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 250 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото е мало, коешто во 1961 година имало 299 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 86 жители, од кои 79 се [[Македонци]] и 6 [[Албанци]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот од 2002 година, во селото Рамна имало 61 жител, од кои 53 [[Македонци]], 7 [[Албанци]] и 1 останат.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=22 ноември 2017}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 22 жители, од кои 12 [[Македонци]], 9 [[Македонски Албанци|Албанци]], 1 останат и 11 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|440|486|310|325|299|285|256|109|86|61|22}}
=== Родови ===

Рамна е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата од 1957 година на [[Јован Трифуноски]], родови во селото:
* '''Македонски родови:'''
**'''Староседелски родови:''' ''Јосифовци'' (12 к.), ''Лазаровци'' (5 к.), ''Савевци'' (5 к.), ''Митревци'' (4 к.), ''Димовци'' (3 к.), ''Ѓерасимовци'' (2 к.) и ''Филиповци'' (2 к.). Овие родови се намножиле од домаќинствата кои биле населени во долниот дел на селото пред доаѓањето на Албанците.
* '''Доселенички родови:''' ''Лозановци'' (4 к.), доселени се од околината на [[Ѓирокастро]] во [[Албанија]], го знаат следното родословие: Стеван (жив, 72 години во 1951 г.)-Неделко-Анаќија-Лозан, кој се доселил со своите 5 синови. Од Ѓирокастро избегале од крв. Кога бил жив Неделко во Рамна се населиле Албанци муслимани; ''Базјаловци'' (7 к.), родот го основал Коте кој се доселил од селото [[Стрежево]]. Коте направил куќа во горниот дел на селото, а подоцна бил убиен од локалните Албанци; ''Настевци'' (2 к.), имаат исто потекло како и Базјаловци; ''Карапетковци'' (4 к.), доселени се во турско време од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]]; ''Чашунковци'' (1 к.), доселени се пред 1912 година од селото [[Загориче]] во[[Железник]]; ''Анчевци'' (2 к.) и ''Ќуљумој'' (2 к.), однекаде се доселени пред 1912 година.
* '''Албански родови:''' ''Бесимовци'' (2 к.), доселени се во XIX век од некое место во Јужна [[Албанија]].

=== Иселеништво ===

До 1951 година од селото имало иселеници во [[Битола]] (5 семејства), [[Соединети Американски Држави|САД]] (18 семејства), [[Бугарија]] (1 семејство), [[Скопје]] (1 семејство) и во [[Србија]] (1 семејство).&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=|others=Русиќ, Бранислав. Цапарско Поле. Архивски фонд на МАНУ, к-4, AE 94/16.}}&lt;/ref&gt;

Иселеништвото продолжило и потоа и водело кон Битола, Скопје, [[Ресен]], прекуокеанските земји (САД, [[Канада]], [[Австралија]]), и низ [[Европа]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Во 1912 година, 70 до 80 албански семејства се иселиле од селото. Тие се населиле во [[Битола]] и во [[Турција]]. Припаѓале на родовите Селмановци, Јауповци, Алимовци, Усеиновци, Мемедовци и Зекмановци. Од Македонците се знае за следниве иселеници: Тасеви (4 к.), се иселиле во [[Српци]], додека потполно се иселиле ''Патрулој'' во Битола и Северна Америка.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

* Дом на културата
* Поранешна здравствена амбуланта

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150п&quot; caption=&quot;Домот на културата&quot;&gt;
Податотека:Домот на културата во Рамна 2.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна 3.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна.jpg|
Податотека:Општествени објекти во Рамна.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Самоуправа и политика ==

Во {{римски|19}} век, Рамна било село во нахијата Ѓават-Кол, во Битолската Каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе биле придодадени поранешните општини, [[Општина Бистрица|Бистрица]], [[Општина Кукуречани|Кукуречани]] и [[Општина Цапари|Цапари]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Цапари.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Дихово.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кажани, во која покрај селото Рамна се наоѓале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Лера, Маловиште, Ротино, Српци и Цапари. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Цапари, во која влегувале селата Рамна, Ротино, Српци и Цапари.

=== Избирачко место ===

Во селото постои избирачко место бр. 0209 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во задружниот дом.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 29 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529205527/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|archive-date=2020-05-29|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 26 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;АрхеоКарта&quot;&gt;{{АрхеоКарта|40}}&lt;/ref&gt;
* [[Вишна (Рамна)|Вишна]] — црква и некропола од средниот век;
* [[Раменска Тумба]] — базилика од старохристијанско време; и
* [[Раменска Грмада]] — депо на монети од средниот век.

;Цркви&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — главна селска црква изградена во 1885 година, сместена во Горното Маало на селото.
**Во минатото истоимена црква постоела и во Долното Маало, но била срушена по 1850 година кога дошле Албанците во селото.

;Параклиси
* [[Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|Параклис „Св. Ѓорѓи“]] — мал параклис подигнат во Долното Маало.

;Џамии&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Во 1912 година била срушена џамијата, чешмата и гробиштата на Албанците кои се наоѓале во Долното Маало.

;Споменици
* Спомен-плоча на паднатите борци во НОБ од селото.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200п&quot;&gt;
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 17.jpg|Спомен-плочата на задружниот дом
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна.jpg|Главната селска црква „Св. Ѓорѓи“ во Горното Маало
Податотека:Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна.jpg|Параклисот „Св. Ѓорѓи“ во Долното Маало
&lt;/gallery&gt;

== Редовни настани ==

;Слави&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Ѓурѓовден]] — црковна и селска слава.

== Личности ==

;Родени во или по потекло од Рамна
* Партизани&lt;ref name=&quot;НОАВМ&quot;&gt;{{наведена книга|title=Настани 1945 година|publisher=Сојуз на борци од НОАВМ - Битола}}&lt;/ref&gt;
**[[Илија Кркушевски]] (1929-1945) — партизан
**[[Цветан Митревски]] (1926-1945) — партизан
**[[Танас Лозановски]] (1922-1945) — партизан
&lt;!--== Култура и спорт ==--&gt;
== Галерија ==

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Податотека:Автобуска постојка во Рамна.jpg|Автобуска постојка
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 16.jpg|Поглед на селото
Податотека:Сретсело на Рамна.jpg|Сретселото
&lt;/gallery&gt;

== Поврзано ==
* [[Општина Битола]]
* [[Цапарско Поле]]

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Ramna, Bitola|Рамна}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Рамна| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>5rh3zmlg1pyndw81troh9adgi8qmavk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561529</id>
      <parentid>5561528</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25838" sha1="fehjode99qxvi7c57fvol36s7oodbqx" xml:space="preserve">{{Инфокутија за село во Република Македонија
| име                 = Рамна
| слика               = Воздушен поглед на Рамна.jpg
| големина на слика   = 300п
| опис                = Воздушен поглед на селото
| регион              = {{грб|Пелагониски Регион}}
| општина             = {{општинскигрб|Општина Битола}}
| област              = [[Цапарско Поле]]
| население           = 22
| година              = 2021
| поштенски број      = 7314
| повикувачки број    = 045
| надморска височина  = 820
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=5 | lat_sec=23 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=11 | lon_sec=8 
| слава               = [[Ѓурѓовден]]
| мрежно место        = 
| карта               = Рамна во Општина Битола.svg
}}

'''Рамна''' — село во [[Општина Битола]], во областа [[Цапарско Поле]], во околината на градот [[Битола]].

== Потекло и значење на името ==

[[Податотека:Куќи и црквата „Св. Ѓорѓи“ во Рамна.jpg|мини|300п|лево|Поглед на Горнот Маало со неколку куќи и [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]]]]

Селото најпрвин запишано како Равна се сретнува во {{римски|16}} век во пишани документи. Се верува дека самото име означува „шума“ или „нива“.&lt;ref name=&quot;Речник-Иванова&quot;&gt;{{Речник-Иванова|136}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување се наведува дека најверојатно името на селото доаѓа од нејзината местоположба на релативно рамен терен.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|title=Мој Роден Крај|work= www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-05-18|archive-date=2026-05-18|archive-url= https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

Селото се наоѓа во источниот дел на областа [[Цапарско Поле]], во западниот дел од [[Општина Битола]], на десната страна од реката [[Шемница]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=18 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=253}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, на надморска височина од 820 метри. Од градот [[Битола]], селото е оддалечено околу 17 километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Низ селото поминува локален асфалтен пат кој ги поврзува [[Регионален пат 2347|регионалниот пат 2347]] и [[Регионален пат 1101|регионалниот пат 1101]], а кои се двојат од магистралниот пат [[Автопат А3 (Македонија)|А3]].

Селото е потпланинско, сместено во горниот слив на [[Шемница]]. Во негова непосредна близина се наоѓаат селата [[Српци]] на југоисток, [[Лера]] на северозапад и [[Доленци (Битолско)|Доленци]] на запад. Во минатото, водата за пиење се добивала од бунари. Во Горното Маало имало еден извор соѕидан во чешма.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=250-251|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Голина, Евла, Крстопат, Србишки Рид, Крлушка, Главиште, Лешина, Студена, Вита Корија, Мрзејнца, Тумба, Грамада, Вражи Камен, Витојци, Дрена, Селиште или Кумлак.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Рамна има разбиен тип и била поделена на Горно и Долно Маало. Помеѓу двете маала има оддалеченост од 400 метри.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Денес, во Горно Маало каде се наоѓа [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]] одвај да има останато неколку куќи.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220п&quot;&gt;
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 15.jpg|Традиционална куќа во селото во 2017 г.
Податотека:Куќа во Рамна.jpg|Традиционална куќа во селото во 2025 г.
&lt;/gallery&gt;

== Историја ==

[[Податотека:Спомен-плоча на НОБ во Рамна.jpg|мини|300п|десно|Спомен-плоча на задружниот дом за паднатите борци во НОБ]]

Рамна најпрвин било христијанско село. Тоа село имало 6-7 куќи, кои се наоѓале покрај патот „на рамно место“, во подножјето на [[Облаковска Планина]]. Жителите имале црква „Св. Ѓорѓи“ и гробишта околу нејзе. Меѓутоа, кон крајот на првата половина на {{римски|18}} век тука се населил ковач Албанец, кој подоцна ги повикал роднините и познаниците и бројот на Албанците станал поголем. Потоа почнале да прават зулуми над христијаните. Македонците околу 1850 година решиле да ги напуштат куќите во подножјето на планината и преминале на повисоко место, каде што имале [[Бачило|мандри]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Така, селото се поделило на два дела: муслиманско-албански дел во подножјето и христијанско-македонски дел на планинските падини. Растојанието изнесувало 500 метри. Албанците во својот дел ја срушиле црквата и ги уништиле гробиштата околу нејзе. Во 1801 година се споменуваат Турско Рамна и Рисјанско Рамна.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

До 1912 година, селото се состоело од двата дела, кога долниот (албанскиот) имал 80 куќи, а горниот (македонскиот) имал 28 куќи. Истата година, Албанците се иселиле. По 1920 година, Македонците почнале да се симнуваат од нивниот дел и да се населуваат во долниот дел на селото. Во 1950-тите години во горниот дел на селото имало само 9 домаќинства, додека останатите 46 домаќинства биле во долниот дел на селото. Во горниот дел на селото било подигната и новата црква „Св. Ѓорѓи“ во 1885 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во долниот дел, Албанците имале своја џамија, гробишта и чешма, кои биле срушени во 1912 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Над Рамна на гребенот се наоѓа месноста Крстопат, каде во 1912 година биле закопани 120 српски војници.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Вкупно 5 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt; Постои спомен-плоча за загинатите борци од селото поставена на задружниот дом.

== Стопанство ==

Атарот зафаќа површина од 7,3&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него обработливото земјиште зазема простор од 310 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 267 хектари, а на шумите 112 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото, во основа, има полјоделска функција. Во минатото, во него работела земјоделска задруга.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|310
|1953|325
|1961|299
|1971|285
|1981|256
|1991|109
|1994|86
|2002|61
|2021|22
}}

Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Рамна имало 440 жители, од кои 210 [[Македонци]] христијани и 230 [[Албанци]] муслимани.&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Рамна се води како мешано село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 82 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|17}}&lt;/ref&gt;

По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Рамна имало 486 жители.&lt;ref&gt;D.M.Brancoff. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, р. 174-175.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 250 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото е мало, коешто во 1961 година имало 299 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 86 жители, од кои 79 се [[Македонци]] и 6 [[Албанци]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот од 2002 година, во селото Рамна имало 61 жител, од кои 53 [[Македонци]], 7 [[Албанци]] и 1 останат.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=22 ноември 2017}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 22 жители, од кои 12 [[Македонци]], 9 [[Македонски Албанци|Албанци]], 1 останат и 11 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|440|486|310|325|299|285|256|109|86|61|22}}
=== Родови ===

Рамна е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата од 1957 година на [[Јован Трифуноски]], родови во селото:
* '''Македонски родови:'''
**'''Староседелски родови:''' ''Јосифовци'' (12 к.), ''Лазаровци'' (5 к.), ''Савевци'' (5 к.), ''Митревци'' (4 к.), ''Димовци'' (3 к.), ''Ѓерасимовци'' (2 к.) и ''Филиповци'' (2 к.). Овие родови се намножиле од домаќинствата кои биле населени во долниот дел на селото пред доаѓањето на Албанците.
* '''Доселенички родови:''' ''Лозановци'' (4 к.), доселени се од околината на [[Ѓирокастро]] во [[Албанија]], го знаат следното родословие: Стеван (жив, 72 години во 1951 г.)-Неделко-Анаќија-Лозан, кој се доселил со своите 5 синови. Од Ѓирокастро избегале од крв. Кога бил жив Неделко во Рамна се населиле Албанци муслимани; ''Базјаловци'' (7 к.), родот го основал Коте кој се доселил од селото [[Стрежево]]. Коте направил куќа во горниот дел на селото, а подоцна бил убиен од локалните Албанци; ''Настевци'' (2 к.), имаат исто потекло како и Базјаловци; ''Карапетковци'' (4 к.), доселени се во турско време од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]]; ''Чашунковци'' (1 к.), доселени се пред 1912 година од селото [[Загориче]] во[[Железник]]; ''Анчевци'' (2 к.) и ''Ќуљумој'' (2 к.), однекаде се доселени пред 1912 година.
* '''Албански родови:''' ''Бесимовци'' (2 к.), доселени се во XIX век од некое место во Јужна [[Албанија]].

=== Иселеништво ===

До 1951 година од селото имало иселеници во [[Битола]] (5 семејства), [[Соединети Американски Држави|САД]] (18 семејства), [[Бугарија]] (1 семејство), [[Скопје]] (1 семејство) и во [[Србија]] (1 семејство).&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=|others=Русиќ, Бранислав. Цапарско Поле. Архивски фонд на МАНУ, к-4, AE 94/16.}}&lt;/ref&gt;

Иселеништвото продолжило и потоа и водело кон Битола, Скопје, [[Ресен]], прекуокеанските земји (САД, [[Канада]], [[Австралија]]), и низ [[Европа]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Во 1912 година, 70 до 80 албански семејства се иселиле од селото. Тие се населиле во [[Битола]] и во [[Турција]]. Припаѓале на родовите Селмановци, Јауповци, Алимовци, Усеиновци, Мемедовци и Зекмановци. Од Македонците се знае за следниве иселеници: Тасеви (4 к.), се иселиле во [[Српци]], додека потполно се иселиле ''Патрулој'' во Битола и Северна Америка.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

* Дом на културата
* Поранешна здравствена амбуланта

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150п&quot; caption=&quot;Домот на културата&quot;&gt;
Податотека:Домот на културата во Рамна 2.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна 3.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна.jpg|
Податотека:Општествени објекти во Рамна.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Самоуправа и политика ==

Во {{римски|19}} век, Рамна било село во нахијата Ѓават-Кол, во Битолската Каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе биле придодадени поранешните општини, [[Општина Бистрица|Бистрица]], [[Општина Кукуречани|Кукуречани]] и [[Општина Цапари|Цапари]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Цапари.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Дихово.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кажани, во која покрај селото Рамна се наоѓале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Лера, Маловиште, Ротино, Српци и Цапари. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Цапари, во која влегувале селата Рамна, Ротино, Српци и Цапари.

=== Избирачко место ===

Во селото постои избирачко место бр. 0209 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во задружниот дом.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 29 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529205527/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|archive-date=2020-05-29|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 26 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;АрхеоКарта&quot;&gt;{{АрхеоКарта|40}}&lt;/ref&gt;
* [[Вишна (Рамна)|Вишна]] — црква и некропола од средниот век;
* [[Раменска Тумба]] — базилика од старохристијанско време; и
* [[Раменска Грмада]] — депо на монети од средниот век.

;Цркви&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — главна селска црква изградена во 1885 година, сместена во Горното Маало на селото.
**Во минатото истоимена црква постоела и во Долното Маало, но била срушена по 1850 година кога дошле Албанците во селото.

;Параклиси
* [[Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|Параклис „Св. Ѓорѓи“]] — мал параклис подигнат во Долното Маало.

;Џамии&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Во 1912 година била срушена џамијата, чешмата и гробиштата на Албанците кои се наоѓале во Долното Маало.

;Споменици
* Спомен-плоча на паднатите борци во НОБ од селото.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200п&quot;&gt;
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 17.jpg|Спомен-плочата на задружниот дом
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна.jpg|Главната селска црква „Св. Ѓорѓи“ во Горното Маало
Податотека:Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна.jpg|Параклисот „Св. Ѓорѓи“ во Долното Маало
&lt;/gallery&gt;

== Редовни настани ==

;Слави&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Ѓурѓовден]] — црковна и селска слава.

== Личности ==

;Родени во или по потекло од Рамна
* Партизани&lt;ref name=&quot;НОАВМ&quot;&gt;{{наведена книга|title=Настани 1945 година|publisher=Сојуз на борци од НОАВМ - Битола}}&lt;/ref&gt;
**[[Илија Кркушевски]] (1929-1945) — партизан
**[[Цветан Митревски]] (1926-1945) — партизан
**[[Танас Лозановски]] (1922-1945) — партизан
&lt;!--== Култура и спорт ==--&gt;
== Галерија ==

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Податотека:Автобуска постојка во Рамна.jpg|Автобуска постојка
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 16.jpg|Поглед на селото
Податотека:Сретсело на Рамна.jpg|Сретселото
&lt;/gallery&gt;

== Поврзано ==
* [[Општина Битола]]
* [[Цапарско Поле]]

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Ramna, Bitola|Рамна}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Рамна| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>fehjode99qxvi7c57fvol36s7oodbqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561566</id>
      <parentid>5561529</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <comment>/* Самоуправа и политика */</comment>
      <origin>5561566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26040" sha1="aoc2nchvwm6beushy2rqs9mz80gjaas" xml:space="preserve">{{Инфокутија за село во Република Македонија
| име                 = Рамна
| слика               = Воздушен поглед на Рамна.jpg
| големина на слика   = 300п
| опис                = Воздушен поглед на селото
| регион              = {{грб|Пелагониски Регион}}
| општина             = {{општинскигрб|Општина Битола}}
| област              = [[Цапарско Поле]]
| население           = 22
| година              = 2021
| поштенски број      = 7314
| повикувачки број    = 045
| надморска височина  = 820
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=5 | lat_sec=23 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=11 | lon_sec=8 
| слава               = [[Ѓурѓовден]]
| мрежно место        = 
| карта               = Рамна во Општина Битола.svg
}}

'''Рамна''' — село во [[Општина Битола]], во областа [[Цапарско Поле]], во околината на градот [[Битола]].

== Потекло и значење на името ==

[[Податотека:Куќи и црквата „Св. Ѓорѓи“ во Рамна.jpg|мини|300п|лево|Поглед на Горнот Маало со неколку куќи и [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]]]]

Селото најпрвин запишано како Равна се сретнува во {{римски|16}} век во пишани документи. Се верува дека самото име означува „шума“ или „нива“.&lt;ref name=&quot;Речник-Иванова&quot;&gt;{{Речник-Иванова|136}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување се наведува дека најверојатно името на селото доаѓа од нејзината местоположба на релативно рамен терен.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|title=Мој Роден Крај|work= www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-05-18|archive-date=2026-05-18|archive-url= https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=184|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

Селото се наоѓа во источниот дел на областа [[Цапарско Поле]], во западниот дел од [[Општина Битола]], на десната страна од реката [[Шемница]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=18 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=253}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, на надморска височина од 820 метри. Од градот [[Битола]], селото е оддалечено околу 17 километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Низ селото поминува локален асфалтен пат кој ги поврзува [[Регионален пат 2347|регионалниот пат 2347]] и [[Регионален пат 1101|регионалниот пат 1101]], а кои се двојат од магистралниот пат [[Автопат А3 (Македонија)|А3]].

Селото е потпланинско, сместено во горниот слив на [[Шемница]]. Во негова непосредна близина се наоѓаат селата [[Српци]] на југоисток, [[Лера]] на северозапад и [[Доленци (Битолско)|Доленци]] на запад. Во минатото, водата за пиење се добивала од бунари. Во Горното Маало имало еден извор соѕидан во чешма.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|first=Јован |authorlink=Јован Трифуноски|page=250-251|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Голина, Евла, Крстопат, Србишки Рид, Крлушка, Главиште, Лешина, Студена, Вита Корија, Мрзејнца, Тумба, Грамада, Вражи Камен, Витојци, Дрена, Селиште или Кумлак.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Рамна има разбиен тип и била поделена на Горно и Долно Маало. Помеѓу двете маала има оддалеченост од 400 метри.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Денес, во Горно Маало каде се наоѓа [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|главната селска црква „Св. Ѓорѓи“]] одвај да има останато неколку куќи.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220п&quot;&gt;
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 15.jpg|Традиционална куќа во селото во 2017 г.
Податотека:Куќа во Рамна.jpg|Традиционална куќа во селото во 2025 г.
&lt;/gallery&gt;

== Историја ==

[[Податотека:Спомен-плоча на НОБ во Рамна.jpg|мини|300п|десно|Спомен-плоча на задружниот дом за паднатите борци во НОБ]]

Рамна најпрвин било христијанско село. Тоа село имало 6-7 куќи, кои се наоѓале покрај патот „на рамно место“, во подножјето на [[Облаковска Планина]]. Жителите имале црква „Св. Ѓорѓи“ и гробишта околу нејзе. Меѓутоа, кон крајот на првата половина на {{римски|18}} век тука се населил ковач Албанец, кој подоцна ги повикал роднините и познаниците и бројот на Албанците станал поголем. Потоа почнале да прават зулуми над христијаните. Македонците околу 1850 година решиле да ги напуштат куќите во подножјето на планината и преминале на повисоко место, каде што имале [[Бачило|мандри]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Така, селото се поделило на два дела: муслиманско-албански дел во подножјето и христијанско-македонски дел на планинските падини. Растојанието изнесувало 500 метри. Албанците во својот дел ја срушиле црквата и ги уништиле гробиштата околу нејзе. Во 1801 година се споменуваат Турско Рамна и Рисјанско Рамна.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

До 1912 година, селото се состоело од двата дела, кога долниот (албанскиот) имал 80 куќи, а горниот (македонскиот) имал 28 куќи. Истата година, Албанците се иселиле. По 1920 година, Македонците почнале да се симнуваат од нивниот дел и да се населуваат во долниот дел на селото. Во 1950-тите години во горниот дел на селото имало само 9 домаќинства, додека останатите 46 домаќинства биле во долниот дел на селото. Во горниот дел на селото било подигната и новата црква „Св. Ѓорѓи“ во 1885 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во долниот дел, Албанците имале своја џамија, гробишта и чешма, кои биле срушени во 1912 година.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Над Рамна на гребенот се наоѓа месноста Крстопат, каде во 1912 година биле закопани 120 српски војници.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Вкупно 5 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt; Постои спомен-плоча за загинатите борци од селото поставена на задружниот дом.

== Стопанство ==

Атарот зафаќа површина од 7,3&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него обработливото земјиште зазема простор од 310 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 267 хектари, а на шумите 112 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото, во основа, има полјоделска функција. Во минатото, во него работела земјоделска задруга.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|310
|1953|325
|1961|299
|1971|285
|1981|256
|1991|109
|1994|86
|2002|61
|2021|22
}}

Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во селото Рамна имало 440 жители, од кои 210 [[Македонци]] христијани и 230 [[Албанци]] муслимани.&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Рамна се води како мешано село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 82 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|17}}&lt;/ref&gt;

По податоците на секретарот на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]], [[Димитар Мишев]] („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во [[1905]] година во Рамна имало 486 жители.&lt;ref&gt;D.M.Brancoff. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, р. 174-175.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 250 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото е мало, коешто во 1961 година имало 299 жители, а во 1994 година бројот се намалил на 86 жители, од кои 79 се [[Македонци]] и 6 [[Албанци]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот од 2002 година, во селото Рамна имало 61 жител, од кои 53 [[Македонци]], 7 [[Албанци]] и 1 останат.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=22 ноември 2017}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 22 жители, од кои 12 [[Македонци]], 9 [[Македонски Албанци|Албанци]], 1 останат и 11 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|440|486|310|325|299|285|256|109|86|61|22}}
=== Родови ===

Рамна е македонско православно село, родовите во селото се староседелски и доселенички.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата од 1957 година на [[Јован Трифуноски]], родови во селото:
* '''Македонски родови:'''
**'''Староседелски родови:''' ''Јосифовци'' (12 к.), ''Лазаровци'' (5 к.), ''Савевци'' (5 к.), ''Митревци'' (4 к.), ''Димовци'' (3 к.), ''Ѓерасимовци'' (2 к.) и ''Филиповци'' (2 к.). Овие родови се намножиле од домаќинствата кои биле населени во долниот дел на селото пред доаѓањето на Албанците.
* '''Доселенички родови:''' ''Лозановци'' (4 к.), доселени се од околината на [[Ѓирокастро]] во [[Албанија]], го знаат следното родословие: Стеван (жив, 72 години во 1951 г.)-Неделко-Анаќија-Лозан, кој се доселил со своите 5 синови. Од Ѓирокастро избегале од крв. Кога бил жив Неделко во Рамна се населиле Албанци муслимани; ''Базјаловци'' (7 к.), родот го основал Коте кој се доселил од селото [[Стрежево]]. Коте направил куќа во горниот дел на селото, а подоцна бил убиен од локалните Албанци; ''Настевци'' (2 к.), имаат исто потекло како и Базјаловци; ''Карапетковци'' (4 к.), доселени се во турско време од [[Ѓавато (Битолско)|Ѓавато]]; ''Чашунковци'' (1 к.), доселени се пред 1912 година од селото [[Загориче]] во[[Железник]]; ''Анчевци'' (2 к.) и ''Ќуљумој'' (2 к.), однекаде се доселени пред 1912 година.
* '''Албански родови:''' ''Бесимовци'' (2 к.), доселени се во XIX век од некое место во Јужна [[Албанија]].

=== Иселеништво ===

До 1951 година од селото имало иселеници во [[Битола]] (5 семејства), [[Соединети Американски Држави|САД]] (18 семејства), [[Бугарија]] (1 семејство), [[Скопје]] (1 семејство) и во [[Србија]] (1 семејство).&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=|others=Русиќ, Бранислав. Цапарско Поле. Архивски фонд на МАНУ, к-4, AE 94/16.}}&lt;/ref&gt;

Иселеништвото продолжило и потоа и водело кон Битола, Скопје, [[Ресен]], прекуокеанските земји (САД, [[Канада]], [[Австралија]]), и низ [[Европа]].&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Во 1912 година, 70 до 80 албански семејства се иселиле од селото. Тие се населиле во [[Битола]] и во [[Турција]]. Припаѓале на родовите Селмановци, Јауповци, Алимовци, Усеиновци, Мемедовци и Зекмановци. Од Македонците се знае за следниве иселеници: Тасеви (4 к.), се иселиле во [[Српци]], додека потполно се иселиле ''Патрулој'' во Битола и Северна Америка.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

* Дом на културата
* Поранешна здравствена амбуланта

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150п&quot; caption=&quot;Домот на културата&quot;&gt;
Податотека:Домот на културата во Рамна 2.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна 3.jpg|
Податотека:Домот на културата во Рамна.jpg|
Податотека:Општествени објекти во Рамна.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Самоуправа и политика ==

[[Податотека:Општествен објект во Рамна.jpg|мини|300п|десно|Дел од задружниот дом користен како избирачко место]]

Во {{римски|19}} век, Рамна било село во нахијата Ѓават-Кол, во Битолската Каза на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година, при што кон нејзе биле придодадени поранешните општини, [[Општина Бистрица|Бистрица]], [[Општина Кукуречани|Кукуречани]] и [[Општина Цапари|Цапари]]. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Цапари.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната општина Дихово.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кажани, во која покрај селото Рамна се наоѓале селата Гопеш, Доленци, Ѓавато, Кажани, Лера, Маловиште, Ротино, Српци и Цапари. Во периодот 1950-1952, селото било дел од некогашната општина Цапари, во која влегувале селата Рамна, Ротино, Српци и Цапари.

=== Избирачко место ===

Во селото постои избирачко место бр. 0209 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], кое е сместено во задружниот дом.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Локални избори во Македонија (2017)|локалните избори во 2017 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 29 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|title=Локални избори 2017|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529205527/https://rezultati.sec.mk/Local/Results?cs=mk-MK&amp;r=r&amp;rd=r1&amp;eu=All&amp;m=51&amp;ps=325|archive-date=2020-05-29|dead-url=|accessdate=25 ноември 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 26 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;АрхеоКарта&quot;&gt;{{АрхеоКарта|40}}&lt;/ref&gt;
* [[Вишна (Рамна)|Вишна]] — црква и некропола од средниот век;
* [[Раменска Тумба]] — базилика од старохристијанско време; и
* [[Раменска Грмада]] — депо на монети од средниот век.

;Цркви&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|Црква „Св. Ѓорѓи“]] — главна селска црква изградена во 1885 година, сместена во Горното Маало на селото.
**Во минатото истоимена црква постоела и во Долното Маало, но била срушена по 1850 година кога дошле Албанците во селото.

;Параклиси
* [[Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна|Параклис „Св. Ѓорѓи“]] — мал параклис подигнат во Долното Маало.

;Џамии&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Во 1912 година била срушена џамијата, чешмата и гробиштата на Албанците кои се наоѓале во Долното Маало.

;Споменици
* Спомен-плоча на паднатите борци во НОБ од селото.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200п&quot;&gt;
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 17.jpg|Спомен-плочата на задружниот дом
Податотека:Црква „Св. Ѓорѓи“ - Рамна.jpg|Главната селска црква „Св. Ѓорѓи“ во Горното Маало
Податотека:Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна.jpg|Параклисот „Св. Ѓорѓи“ во Долното Маало
&lt;/gallery&gt;

== Редовни настани ==

;Слави&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Ѓурѓовден]] — црковна и селска слава.

== Личности ==

;Родени во или по потекло од Рамна
* Партизани&lt;ref name=&quot;НОАВМ&quot;&gt;{{наведена книга|title=Настани 1945 година|publisher=Сојуз на борци од НОАВМ - Битола}}&lt;/ref&gt;
**[[Илија Кркушевски]] (1929-1945) — партизан
**[[Цветан Митревски]] (1926-1945) — партизан
**[[Танас Лозановски]] (1922-1945) — партизан
&lt;!--== Култура и спорт ==--&gt;
== Галерија ==

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Податотека:Автобуска постојка во Рамна.jpg|Автобуска постојка
Податотека:Велоекспедиција Ѓават-Кол 16.jpg|Поглед на селото
Податотека:Сретсело на Рамна.jpg|Сретселото
&lt;/gallery&gt;

== Поврзано ==
* [[Општина Битола]]
* [[Цапарско Поле]]

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Ramna, Bitola|Рамна}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Рамна| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>aoc2nchvwm6beushy2rqs9mz80gjaas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Печково</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10684</id>
    <revision>
      <id>5561724</id>
      <parentid>5208219</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Самоуправа и политика */</comment>
      <origin>5561724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26279" sha1="tec1jn50zu9s3h9gh6ysog5gaujd3va" xml:space="preserve">{{Инфокутија за село во Република Македонија
|   име                = Печково
|   слика              = Поглед на Печково.jpg
|   големина на слика  = 300п
|   опис               = Воздушен поглед на селото Печково
|   општина            = {{општинскигрб|Општина Гостивар}}
|   регион             = {{грб|Полошки Регион}}
|   област             = [[Полошка Котлина|Горен Полог]]
|   население          = 21
|   година             = 2021
|   поштенски број     = 1231
|   повикувачки број   = 042
|   надморска височина = 930
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=46 | lat_sec=53 
|   lon_dir=E | lon_deg=20 | lon_min=49 | lon_sec=54 
|   слава              = [[Петковден]]
|   мрежно место       = 
|   карта              = Печково во Општина Гостивар.svg
}}

'''Печково''' ([[гостиварски дијалект|дијалектно]]: ''Печкоо'') — село во [[Општина Гостивар]], во областа [[Полошка Котлина|Горен Полог]], во околината на градот [[Гостивар]].

== Потекло и значење на името ==

Селото го добило своето име поради местоположбата на падина, која е добро осветлена и загреана.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Дијалектно е познато и под името '''Печкоо'''.

== Географија и местоположба ==

[[Податотека:Pogled kon Pečkovo.jpg|мини|300п|лево|Поглед на селото]]

Селото се наоѓа во јужниот дел на територијата на [[Општина Гостивар]], југозападно од градот [[Гостивар]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title=Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|pages=233}}&lt;/ref&gt; Селото е планинско, сместено на надморска височина од 930 метри. Од градот Гостивар, селото е оддалечено околу осум километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото се наоѓа на падините на [[Шар Планина]], 3 километри северно од големото село [[Вруток]]. Околината на селото е богата со извори, а како главни извори и чешми се: Водици, Селска Чешма, Димоа Чешма, Јанческа Чешма, Бојоска Чешма, Леска, Странка, Ѓинеска Чешма, Јоаноа Чешма, Грујоска Чешма, Извир, Старо Печково, Руска Чешма, Бука, Береки, Зли Дол и Дрење.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Полог|last=Трифуноски|first=Јован|publisher=САНУ|year=1976|isbn=|location=[[Белград]]|pages=235-237}}&lt;/ref&gt;

Месностите во атарот на селото ги носат следниве имиња: Штитаре, Симуноа Нива, Рупишта, Стрнка, Бојоски Камен, Гроб, Длаги Ливади, Коњушница, Мирчеј Нивје, Бачилиште, Буки, Ракида, Береки, Трње, Извир, Чука, Јаори, Гладница, Старо Печкоо, Присој, Ташкоец, Грагор, Длага Орница, Оградје, Митреа Нива, Мали Лазој, Стара Куќа, Тофилоо Ливадче, Џемоо Нивиче, Осој, Бојоски Камен, Бука, Глаа Бразда, Пиој, Мицоа Корија, Стара Корија, Под Ливадје и други.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Печково е село од разбиен тип, поделено на Горно и Долно Маало, кои меѓусебно се оддалечени околу 500 метри.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Историја ==

Над селото постои зарамнето место наречено Старо Печково, каде се познаваат остатоци од населба и има неколку извори. На селиштето се наоѓало првобитното македонско село Печково. За време на отоманскиот период, ова село било изложено на чести упади од качачките банди од Албанија. Поради тоа, мештаните се иселиле и основале ново село на пониска местоположба, каде и денес се наоѓа селото. На селиштето Старо Печково, покрај остатоци од куќи, се наоѓаат и траги од гробови и едно црквиште. Црквиштето се наоѓа покрај селиштето и сега е обраснато со шума.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според усното предание, населението на Печково претрпело неколку преселби. За најстара населба се смета местото Старо Печково, за која се претпоставува дека постоела пред XV век. Под притисок и зулумот на качаците од [[Албанија]], печковчани се преселуваат во полето. Поради рамничарската конфигурација, своето ново живеалиште го нарекуваат [[Равен]]. Името на ова населено место не е променето до денес. Равен прерасна во големо село населено со [[Албанци]]. Инаку старите равенчани биле населени во Равен кај старата џамија, а до скоро сведоци од тоа време биле православни гробишта во близина на селската чешма, а наспроти старото училиште. Во почетокот на зимата, декември месец, 1689 години, по пропаста на [[Карпошово востание|Карпошовото востание]], во [[Полог]] пристигнал [[кримскиот]] хан Селим Гирај со своите борбени и жестоки татарски одреди. Неговите сурови војници неселективно го убивале христијанското население. Македонското незаштитено население пред страшниот терор се повлекувало по падините на Шар Планина, [[Сува Гора]] и [[Бистра]]. [[Полошка Котлина|Полошката Котлина]] била 100% напуштена од христијаните. Равенчани се враќаат назад во планината, но сега на нова локација која повторно ја нарекуваат Печково. Не се вратиле во Старо Печково поучени од раскажувањето на постарите за проблемите со качаците.

Додека селото се наоѓало кај Старо Печково, неговите жители повеќе пати страдале од чума. Тогаш, тие бегале во шумата и таму ги закопувале своите мртви. Едни гробишта со мртви од чума се наоѓа на месноста Нацкојчина Нива. При обработување на земјата, мештаните наоѓале остатоци на плочи и по некој крст.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Свое влијание врз населението во Печково имаат сите војни во Македонија по [[Илинденско востание|Илинденското востание]]. Нема податоци за учество на печковчани во Илинденското востание. Во [[Балканските војни]] во Печково е извршена присилна мобилзација во српската и бугарската армија. Воениот рок на мобилизираните им трае многу долго: сè до крајот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Во [[Втора светска војна|Втората светска војна]] десетина печковчани доброволно се преклучуваат во партизанските одреди. Вкупно 5 жители на оваа населба се заведени како жртви во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt;

== Стопанство ==

[[Податотека:Sv. Nikola od Pečkovo.jpg|мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Никола“ (десно) и кланицата „ГО-ДЕ“ (лево)]]

Атарот на селото зафаќа простор од 11,2&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, при што преовладуваат шумите со површина од 526 [[хектар]]и, на пасиштата отпаѓаат 349 хектари, а на обработливото земјиште 139 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Врз основа на составот на атарот селото Печково има мешовита земјоделска функција.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селаните покрај сточарството ги обработуваат и нивите, во чија близина е изворот на [[Вардар]]. Поради тоа што Печково се наоѓа во шарскиот појас на костенови дрва (најголем појас на костенови дрва на Балканот, сместен по цело подножје на [[Шар Планина]] од с. [[Вруток]] до с. [[Вратница]]) во селото се прави уникатната и многу вкусна ракија од костени.

Во Печково две семејства имаат развиено сопствени претприемачки подвизи од областа на [[сточарство]]то и [[прехранбена индустрија|прехранбената индустрија]]. Семејството Игнатовски (Тодоровски) одгледуваат околу 2.000 [[овци]], 50 [[кози]], 30 [[крави]], 10 [[коњи]] и друг крупен и ситен добиток. Семејството Сотироски по враќањето од печалба во Италија, изградиле [[кланица]] „ГО-ДЕ“, во која дневно се колат по 300 грла крупен добиток, пред сè [[прасиња]] и има околу 25 вработени. Свежото месо го пласираат ширум Македонија и во сопствената месарница во Гостивар. Дале значаен придонес во развојот на [[инфраструктура]]та и вработувањето во селото. За нивни потреби го одржуваат патот Вруток-Печково. Во зимскиот период тој секогаш е исчистен од снег, што овозможува непречено движење на печковчани во секое време од годината до градот Гостивар.

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|328
|1953|367
|1961|348
|1971|300
|1981|179
|1991|78
|1994|53
|2002|48
|2021|21
}}

Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Печково живееле 290 жители, сите Македонци христијани.&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_27.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“, София, 1902, стр. 213.]&lt;/ref&gt; Според секретарот на Бугарската егзархија [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Печково имало 320 [[Македонци]] под врховенството на егзархијата.&lt;ref&gt;Brancoff, D.M. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, pp. 124-125.&lt;/ref&gt;

Една година подоцна во [[1906]], се дознава дека 17 од 32 христијански куќи во селото биле [[Пеќска патријаршија|патријаршистички]].&lt;ref&gt;Георгиев, Величко, Стайко Трифонов, История на българите 1878 - 1944 в документи, том 1 1878 - 1912, част втора, стр. 300.&lt;/ref&gt;

Според [[Афанасиј Селишчев]] во [[1929]] година Печково е село во Вруточката општина во Горнополошкиот срез и има 44 куќи со 266 жители.&lt;ref&gt;Селищев, Афанасий. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929, стр. 25.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија]] во 1931 година, селото имало 250 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_35_39-42_SKOPLJE_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Печково преминало од средно по големина село, во мало, населено со македонско население. Така, во 1961 година, селото броело 348 жители, додека во 1994 година бројот се намалил на 53 жители.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 48 жители, сите Македонци.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=6 јули 2023}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живеел 21 жител, од кои 7 [[Македонци]] и 14 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|290|320|328|367|348|300|179|78|53|48|21}}
=== Родови ===

Печково е македонско село.

Според истражувањата од 1946 година, родови во селото се:&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* '''Родови во Горно Маало се:''' ''Јоановци'' (2 к.), староседелци, П. Јовановиќ за нив забележал дека се доселени од [[Љура]] во [[Албанија]], нивните предци претходно живееле во Старо Печково; ''Ѓиневци'' (11 к.), староседелци, и за нив П. Јовановиќ слушал дека се доселени од Љура во Албанија, и нивните предци претходно живееле во Старо Печково; ''Дрецковци'' (2 к.), староседелци, претходно живееле во Старо Печково; ''Игновци'' (4 к.), доселени од Љура во Албанија; ''Исаковци'' (2 к.), доселени се од селото [[Стрезимир]] во [[Горна Река]]; ''Димовци'' (1 к.), исто потекло како и Исаковци; ''Трпевци'' (5 к.), доселени се од Љура во Албанија; ''Савевци'' (1 к.), потекнуваат од домазет доселен од селото [[Орќуше]].
* '''Родови во Долно Маало:''' ''Крајчевци'' (1 к.), староседелци, претходно живееле во Старо Печково; ''Петковци'' (3 к.), староседелци, ги нарекуваат и Поповци, и тие претходно живееле во Старо Печково; ''Миајловци'' (2 к.), доселени се од селото [[Врбен]], Горна Река; ''Цветковци'' (15 к.), доселени се од Љура во Албанија, дошле во исто време како Трпевци; ''Јанчевци'' (4 к.), потекнуваат од домазет доселен од селото [[Ковач (село)|Ковач]], [[Порече]]; ''Љазовци'' (1 к.), доселени се однекаде.

=== Иселеништво ===

Се знае за следниве иселени родови во [[Вруток]] (''Игновци'', 2 к.), [[Шабац]] (''Игновци'', 1 к.), [[Кракорница]] (''Исаковци'', 2 к.), [[Долно Јеловце]] (''Анѓелковци'', 1 к.; ''Данил'', 1 к.), [[Гостивар]] (''Лазаровци'') и [[Здуње (Гостиварско)|Здуње]] (''Тримчевци'', 1 к.).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

За време на отоманскиот период, неколку години во селото живееле 3-4 албански семејства од Мердита (Северна Албанија), но во средината на {{римски|19}} век се спуштиле во атарот на селото Вруток и го основале селото [[Мирдита]]. До 1912 година, тие доаѓале во селото да ги обработуваат своите ниви, поради што останал топонимот Џемоо Нивче. За време на овој период и други Албанци се обидувале да се населат во селото. Се знае за ''Џемајловци'', кои дошле од соседното Долно Јеловце, а подоцна заминале во Гостивар, како и за ''Еминолар'', кои се иселиле во [[Дуф]] (маало Толјане).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Општествени установи ==

* Поранешно основно училиште „Чеде Филиповски“
Било изградено во 1929 година со селски самопридонес и ангарија на селаните. Започнало со работа есента истата година, а прв учител бил Јарослав Г. Мацан (1929-1937). По раселувањето на селаните, училиштето било оставено на забот на времето и оставено да пропаѓа, поради што во 2006 година било срушено.

== Самоуправа и политика ==

Кон крајот на {{римски|19}} век, Печково било село во Гостиварската Нахија на [[Тетовска Каза|Тетовската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото се наоѓа во рамките на [[Општина Гостивар]], која била значително проширена со [[Административна поделба на Македонија|територијалната поделба]] на Македонија во 2004 година. Претходно, во периодот 1996-2004 година, селото било дел од [[Општина Вруток]].

Во периодот од 1955 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Гостивар.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната Општина Вруток, во која покрај Печково се наоѓале Вруток, Дуф, Ново Село, Орќуше, Равен и Речане. Во периодот 1950-1952 година, селото било дел од тогашната општина Вруток во која влегувале селата Вруток, Мердита, Печково и Равен.

=== Избирачко место ===

Во селото постои избирачкото место бр. 0529 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на основното училиште.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230817210325/https://mojotizbor.mk/arhiva/parlamentarni-izbori-2011/9-uncategorised/194-opisi-na-izbiracki-mesto.html|archive-date=2023-08-17|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

На [[Македонски претседателски избори (2019)|претседателските избори во 2019 година]], на ова избирачко место биле запишани вкупно 29 гласачи.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|title=Претседателски избори 2019|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229144944/https://rezultati.sec.mk/mk-MK/1/r/all/56/1613|archive-date=2019-12-29|dead-url=|accessdate=3 ноември 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; На [[Локални избори во Македонија (2021)|локалните избори во 2021 година]], на овие избирачки места биле запишани вкупно 21 гласач.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://rezultati2021lokalni1krug.sec.mk/mk/mayr/r/20-692|last=|first=|date=|work=|archive-url=https://web.archive.org/web/20230805163258/https://rezultati2021lokalni1krug.sec.mk/mk/mayr/r/20-692|archive-date=2023-08-05|dead-url=|accessdate=5 август 2023|title=архивска копија|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

[[Податотека:Црква „Св. Никола“ - Печково.jpg|мини|300п|десно|Главната селска црква „Св. Никола“]]

;Цркви&lt;ref name=&quot;верски објекти&quot;&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Никола“ - Печково|Црква „Св. Никола“]] — главна селска црква.

== Редовни настани ==

Во селото традиционално се одбележуваат верските празници Петковден и Водици. Петковден е селска слава, на која има народен собир и веселба.
&lt;!--== Личности ==
;Родени во или по потекло од Печково
== Култура и спорт ==--&gt;

== Поврзано ==
* [[Општина Гостивар]]
* [[Гостивар]]
* [[Горен Полог]]

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Pečkovo}}

{{Општина Гостивар}}

[[Категорија:Печково| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Гостиварски села]]
[[Категорија:Села во Општина Гостивар]]</text>
      <sha1>tec1jn50zu9s3h9gh6ysog5gaujd3va</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Раштани (Битолско)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13384</id>
    <revision>
      <id>5561536</id>
      <parentid>5381697</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9918" sha1="t77fxl4zxdll5l6mz0m5ypoqyzn9bbl" xml:space="preserve">{{другиместа3|Раштани}}
{{Инфокутија за село во Република Македонија
|   слика=Воздушен поглед на Раштани.jpg
|   име=Раштани
|   регион=
|   општина=[[Општина Битола|Битола]]
|   население=550
|   поштенски број=
|   надморска височина= 780
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=03 | lat_sec=11 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=19 | lon_sec=27 
|   мрежно место=
|   карта = Раштани во Општина Битола.svg
}}
'''Раштани''' — село во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]]. Поради близината до својот град, се смета и за негово [[предградие]].

== Географија и местоположба ==
Раштани — село во составот на [[Општина Битола]], односно во средишниот дел на областа [[Пелагонија]], на 4 километри оддалеченост од градот. Поради својата близина со [[Битола]] селото припаѓа во нејзината рурбална зона. Раштани е ридско село, расположено на надморска височина од 780 метри и се наоѓа на левата страна на ограничниот пат кој ја поврзува Битола со [[Охрид]] и [[Ресен]] (западно) и [[Прилеп]] (северно). Атарот зафаќа површина од 5&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

== Историја ==
Во XIX век, Раштани беше село во Битолската каза на [[Османска Империја|Отоманското Царство]].

Само 1 жител на оваа населба е заведен како жртва во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt;

== Стопанство ==
Раштани има изразито полјоделско - сточарска функција. Обработливото земјиште зафаќа 142&amp;nbsp;ха од селскиот атар, а на пасиштата отпаѓаат 314 хектари. Од полјоделските култури застапени се житото (пченицата и јачменот), шеќерната репка (сè повеќе се намалува застапеноста во последниве години) и индустриски култури, а од сточарството се одгледува крупна стока.

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|183
|1953|204
|1961|187
|1971|173
|1981|167
|1991|323
|1994|264
|2002|396
|2021|550
}}

Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Раштани живееле 90 жители, сите [[Македонци]].&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Раштани се води како чисто македонско село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 7 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|12}}&lt;/ref&gt;

Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Раштани имало 120 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Brancoff, D.M. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, рр. 168-169.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 100 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото броело 187 жители во [[1961]] година, додека во [[1994]] година се зголемува населението на 264 жители.

Според пописот на населението од [[2002]] година, селото Раштани брои 396 жители, од кои 391 [[Македонци|Македонец]], 3 [[Власи]] и 2 останати.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=28 јули 2016}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 550 жители, од кои 530 [[Македонци]], 4 [[Македонски Албанци|Албанци]], 2 [[Македонски Власи|Власи]], 2 [[Македонски Срби|Срби]] и 12 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|90|120|183|204|187|173|167|323|264|396|550}}
=== Родови ===
Раштани е македонско село.

Родови во селото се:

* '''Староседелци:''' Павлевци (13 куќи) и Стамболџиовци (11 куќи), потекнуваат од браќата Павле и Костадин, Костадин одел на гурбет во [[Истанбул|Стамбол]] и по тоа го добиле името. Во родот ''Павлевци'' се знае следното родословие: Ѓорги (жив во 50-тите на 70 години) Коле-Божин-Атанас-Павле, основачот на родот; 
*'''Доселеници:''' ''Комарчевци (2 куќи)'' потекнуваат од предок кој се доселил од [[Дебарско]].&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://worldcat.org/oclc/469501519|title=Битољско-Прилепска котлина : антропогеографска проучавања (1914-1997)|last=Трифуноски Ф.|first=Јован|year=1998|publisher=Српска академија наука и уметности|isbn=8670252678|oclc=469501519}}&lt;/ref&gt;

== Општествени установи ==
== Самоуправа и политика ==

== Културни и природни знаменитости ==
;Цркви&lt;ref&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
*[[Црква „Св. Никола“ - Раштани|Црква „Св. Никола“]] — главната селска црква;&lt;ref name=&quot;Јован&quot;&gt;[[Јован Ф. Трифуновски]], (1998) ''Битољско - Прилепска котлина, Антропогеогрофско проучавање. Београд, САНУ'' ISBN 8670252678&lt;/ref&gt;

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;Коцо&quot;&gt;[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069&lt;/ref&gt;
*[[Змеиште (Раштани)|Змеиште]] — населба од железно време;
*[[Стари Гробови (Раштани)|Стари Гробови]] — населба од железно време;

== Редовни настани ==
Меѓу  празниците од овој период од годината посебно важно место има празникот на светите маченици Вартоломеј и Варнава во народот познат под името Вртолум, што се празнува на 24 јуни,кој го посетуват голем број на граѓани од цела Битола.
== Личности ==

== Култура и спорт ==

== Иселеништво ==
== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рвр-авто}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]
[[Категорија:Раштани (Битолско)| ]]</text>
      <sha1>t77fxl4zxdll5l6mz0m5ypoqyzn9bbl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561587</id>
      <parentid>5561536</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:39:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14769" sha1="ii7rkb2ei8ibja7k2e8kggcite9zc3f" xml:space="preserve">{{другиместа3|Раштани}}
{{Инфокутија за село во Република Македонија
|   име                = Раштани
|   слика              = Воздушен поглед на Раштани.jpg
|   големина на слика  = 300п
|   опис               = Воздушен поглед на селото Раштани
|   општина            = {{општинскигрб|Општина Битола}}
|   регион             = {{грб|Пелагониски Регион}}
|   област             = [[Пелагонија]]
|   население          = 550
|   година             = 2021
|   поштенски број     = 7000
|   повикувачки број   = 047
|   надморска височина = 780
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=03 | lat_sec=11 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=19 | lon_sec=27 
|   слава              = 
|   мрежно место       = 
|   карта              = Раштани во Општина Битола.svg
}}

'''Раштани''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]].

Поради својата непосредна близина до градот [[Битола]], селото се смета за приградска рурална населба на градот&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; сместена на излезот кон [[Прилеп]], но официјално во Статутот на [[Општина Битола]] се води како село.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bitola.gov.mk/wp-content/uploads/2024/11/%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%A2%D0%A3%D0%A2-%D0%9D%D0%90-%D0%9E%D0%9F%D0%A8%D0%A2%D0%98%D0%9D%D0%90-%D0%91%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%9B%D0%90.pdf|title=Статут на Општина Битола|work=[[Општина Битола]]|accessdate=27 март 2026}}&lt;/ref&gt;

== Потекло и значење на името ==

Селото најпрвин запишано како '''Храштани''' се сретнува во 1337 година во пишани документи. Името се поврзува со топонимот Храст и додавката -ани, што означува луѓе дојдени од Храст.&lt;ref name=&quot;Речник-Иванова&quot;&gt;{{Речник-Иванова|141}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување се наведува дека името е во врска со стеблата на расје (растови), па затоа жителите на ова село ги викале расјани, подоцна трансформирано во Раштани.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=148|title=Мој Роден Крај|work= www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-05-19|archive-date=2026-05-19|archive-url= https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=148|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

Селото се наоѓа во [[Пелагонија]], во северниот дел на територијата на [[Општина Битола]], недалеку од градот [[Битола]] на север, па затоа припаѓа на неговата рурбална зона.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=19 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=256}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, сместено на надморска височина од 780 метри. Од градот Битола е оддалечено четири километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;/&gt;

До селото води локален асфалтен пат, кој започнува од [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]].

Раштани е мало село на 2 километри северно од градот Битола, сместено во сува долина составена од езерски и речни наноси. Западно од селото се наоѓаат оскудни пасишта, додека на исток ниви и лозја. Во минатото, жителите имале оскудност со вода за пиење.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|last2=Јован Ф.|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Селото се наоѓа во долината на малата река Снеговка,&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; која под селото се спојува со друга река и продолжува како Голема Река пред да се влие во [[Драгор]].

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Преслап, Ушици, Дабици, Кале, Мала Река, Венци, Оџоец, Голема Река, Петопре, Утоец, Биново Кладенче, Љама, Просишта, Голема Осојница, Реткач Крувче, Цветков Гроб, Змијарник, Крклински Дол, Долни и Горни Ливади, Свињски Пазар, Средни Лозја и Оризарски Рид.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Селото има збиен тип и куќите се групирани во две маала, кои носат имиња по поголемите родови.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Катастарски, дел од куќите и основното училиште во [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]] припаѓаат на селото Раштани, со што бројот на жители е пресметан заедно со овие жители.

== Историја ==

Само 1 жител на оваа населба е заведен како жртва во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt;

== Стопанство ==
Раштани има изразито полјоделско - сточарска функција. Обработливото земјиште зафаќа 142&amp;nbsp;ха од селскиот атар, а на пасиштата отпаѓаат 314 хектари. Од полјоделските култури застапени се житото (пченицата и јачменот), шеќерната репка (сè повеќе се намалува застапеноста во последниве години) и индустриски култури, а од сточарството се одгледува крупна стока.

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|183
|1953|204
|1961|187
|1971|173
|1981|167
|1991|323
|1994|264
|2002|396
|2021|550
}}

Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Раштани живееле 90 жители, сите [[Македонци]].&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Раштани се води како чисто македонско село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 7 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|12}}&lt;/ref&gt;

Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Раштани имало 120 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Brancoff, D.M. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, рр. 168-169.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 100 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото броело 187 жители во [[1961]] година, додека во [[1994]] година се зголемува населението на 264 жители.

Според пописот на населението од [[2002]] година, селото Раштани брои 396 жители, од кои 391 [[Македонци|Македонец]], 3 [[Власи]] и 2 останати.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=28 јули 2016}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 550 жители, од кои 530 [[Македонци]], 4 [[Македонски Албанци|Албанци]], 2 [[Македонски Власи|Власи]], 2 [[Македонски Срби|Срби]] и 12 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|90|120|183|204|187|173|167|323|264|396|550}}
=== Родови ===
Раштани е македонско село.

Родови во селото се:

* '''Староседелци:''' Павлевци (13 куќи) и Стамболџиовци (11 куќи), потекнуваат од браќата Павле и Костадин, Костадин одел на гурбет во [[Истанбул|Стамбол]] и по тоа го добиле името. Во родот ''Павлевци'' се знае следното родословие: Ѓорги (жив во 50-тите на 70 години) Коле-Божин-Атанас-Павле, основачот на родот; 
*'''Доселеници:''' ''Комарчевци (2 куќи)'' потекнуваат од предок кој се доселил од [[Дебарско]].&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://worldcat.org/oclc/469501519|title=Битољско-Прилепска котлина : антропогеографска проучавања (1914-1997)|last=Трифуноски Ф.|first=Јован|year=1998|publisher=Српска академија наука и уметности|isbn=8670252678|oclc=469501519}}&lt;/ref&gt;

== Општествени установи ==
== Самоуправа и политика ==

== Културни и природни знаменитости ==
;Цркви&lt;ref&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
*[[Црква „Св. Никола“ - Раштани|Црква „Св. Никола“]] — главната селска црква;&lt;ref name=&quot;Јован&quot;&gt;[[Јован Ф. Трифуновски]], (1998) ''Битољско - Прилепска котлина, Антропогеогрофско проучавање. Београд, САНУ'' ISBN 8670252678&lt;/ref&gt;

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;Коцо&quot;&gt;[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069&lt;/ref&gt;
*[[Змеиште (Раштани)|Змеиште]] — населба од железно време;
*[[Стари Гробови (Раштани)|Стари Гробови]] — населба од железно време;

== Редовни настани ==
Меѓу  празниците од овој период од годината посебно важно место има празникот на светите маченици Вартоломеј и Варнава во народот познат под името Вртолум, што се празнува на 24 јуни,кој го посетуват голем број на граѓани од цела Битола.
== Личности ==

== Култура и спорт ==

== Иселеништво ==
== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рвр-авто}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]
[[Категорија:Раштани (Битолско)| ]]</text>
      <sha1>ii7rkb2ei8ibja7k2e8kggcite9zc3f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561589</id>
      <parentid>5561587</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17759" sha1="3by2h11lubvgu8zbsa81k3njs8j3os2" xml:space="preserve">{{другиместа3|Раштани}}
{{Инфокутија за село во Република Македонија
|   име                = Раштани
|   слика              = Воздушен поглед на Раштани.jpg
|   големина на слика  = 300п
|   опис               = Воздушен поглед на селото Раштани
|   општина            = {{општинскигрб|Општина Битола}}
|   регион             = {{грб|Пелагониски Регион}}
|   област             = [[Пелагонија]]
|   население          = 550
|   година             = 2021
|   поштенски број     = 7000
|   повикувачки број   = 047
|   надморска височина = 780
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=03 | lat_sec=11 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=19 | lon_sec=27 
|   слава              = 
|   мрежно место       = 
|   карта              = Раштани во Општина Битола.svg
}}

'''Раштани''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]].

Поради својата непосредна близина до градот [[Битола]], селото се смета за приградска рурална населба на градот&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; сместена на излезот кон [[Прилеп]], но официјално во Статутот на [[Општина Битола]] се води како село.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bitola.gov.mk/wp-content/uploads/2024/11/%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%A2%D0%A3%D0%A2-%D0%9D%D0%90-%D0%9E%D0%9F%D0%A8%D0%A2%D0%98%D0%9D%D0%90-%D0%91%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%9B%D0%90.pdf|title=Статут на Општина Битола|work=[[Општина Битола]]|accessdate=27 март 2026}}&lt;/ref&gt;

== Потекло и значење на името ==

Селото најпрвин запишано како '''Храштани''' се сретнува во 1337 година во пишани документи. Името се поврзува со топонимот Храст и додавката -ани, што означува луѓе дојдени од Храст.&lt;ref name=&quot;Речник-Иванова&quot;&gt;{{Речник-Иванова|141}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување се наведува дека името е во врска со стеблата на расје (растови), па затоа жителите на ова село ги викале расјани, подоцна трансформирано во Раштани.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=148|title=Мој Роден Крај|work= www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-05-19|archive-date=2026-05-19|archive-url= https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=148|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

Селото се наоѓа во [[Пелагонија]], во северниот дел на територијата на [[Општина Битола]], недалеку од градот [[Битола]] на север, па затоа припаѓа на неговата рурбална зона.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=19 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=256}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, сместено на надморска височина од 780 метри. Од градот Битола е оддалечено четири километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;/&gt;

До селото води локален асфалтен пат, кој започнува од [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]].

Раштани е мало село на 2 километри северно од градот Битола, сместено во сува долина составена од езерски и речни наноси. Западно од селото се наоѓаат оскудни пасишта, додека на исток ниви и лозја. Во минатото, жителите имале оскудност со вода за пиење.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|last2=Јован Ф.|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Селото се наоѓа во долината на малата река Снеговка,&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; која под селото се спојува со друга река и продолжува како Голема Река пред да се влие во [[Драгор]].

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Преслап, Ушици, Дабици, Кале, Мала Река, Венци, Оџоец, Голема Река, Петопре, Утоец, Биново Кладенче, Љама, Просишта, Голема Осојница, Реткач Крувче, Цветков Гроб, Змијарник, Крклински Дол, Долни и Горни Ливади, Свињски Пазар, Средни Лозја и Оризарски Рид.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Селото има збиен тип и куќите се групирани во две маала, кои носат имиња по поголемите родови.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Катастарски, дел од куќите и основното училиште во [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]] припаѓаат на селото Раштани, со што бројот на жители е пресметан заедно со овие жители.

== Историја ==

[[Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Раштани 3.jpg|мини|300п|десно|Воздушен поглед на некогашната црква „Успение на Пресвета Богородица“ или наречена '''Царска црква''' во месноста [[Кале (Битола)|Кале]]]]

[[Кале (Битола)|Кале]] (наречено и '''Битолско Кале''') е возвишение на западната страна на селото. На врвот на возвишението се наоѓаат руини од ѕидови, кои биле направени од камен лепени со оросан (малтер). Во народот се говори дека тврдината на бранел некој крал Тољо во борба против Турците. Овој крал живеел во времето на [[Крал Марко|Крале Марко]] во [[Прилеп]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Селото се вбројува во старите села на оваа област. Тоа е спомнато во 1342-1345 година, кога царот [[Стефан Душан|Душан]] го приложил на [[Црква „Пресвета Богородица Перивлепта“ - Охрид|Света Богородица Перивлепта]] од [[Охрид]]. Друго спомнување на Раштани како '''Храштани''' е од периодот 1650-1750 година. За селото се верува дека се намножило од една куќа. Кон крајот на {{римски|18}} век имало околу 70 домаќинства. Тогаш, мештаните настрадале од [[колера]], поради што населението се намалило на само седум куќи. Епидемијата на колера се случило за време на предокот Павле, основач на денешниот род Павлевци.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во Раштани постои доста стара [[Црква „Св. Никола“ - Раштани|црква „Св. Никола“]], за која селаните веруваат дека е постара од градот. Околу црквата некогаш биле погребувани и христијаните од Битола и Горно Оризари, но денес тие гробишта не постојат.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Само 1 жител на оваа населба е заведен како жртва во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt;

== Стопанство ==

За време на отоманскиот период, селото било слободно, но многу сиромашно. Во овој период, во селото постоел свински пазар, бидејќи Турците не дозволувале да се продаваат свињи во Битола.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;


Раштани има изразито полјоделско - сточарска функција. Обработливото земјиште зафаќа 142&amp;nbsp;ха од селскиот атар, а на пасиштата отпаѓаат 314 хектари. Од полјоделските култури застапени се житото (пченицата и јачменот), шеќерната репка (сè повеќе се намалува застапеноста во последниве години) и индустриски култури, а од сточарството се одгледува крупна стока.

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|183
|1953|204
|1961|187
|1971|173
|1981|167
|1991|323
|1994|264
|2002|396
|2021|550
}}

Според статистиката на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика|Македонија, Етнографија и статистика]]“) од 1900 година, во Раштани живееле 90 жители, сите [[Македонци]].&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Раштани се води како чисто македонско село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 7 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|12}}&lt;/ref&gt;

Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Раштани имало 120 [[Македонци]], под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Brancoff, D.M. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, рр. 168-169.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 100 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото броело 187 жители во [[1961]] година, додека во [[1994]] година се зголемува населението на 264 жители.

Според пописот на населението од [[2002]] година, селото Раштани брои 396 жители, од кои 391 [[Македонци|Македонец]], 3 [[Власи]] и 2 останати.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија|date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=28 јули 2016}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 550 жители, од кои 530 [[Македонци]], 4 [[Македонски Албанци|Албанци]], 2 [[Македонски Власи|Власи]], 2 [[Македонски Срби|Срби]] и 12 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

{{Пописи|90|120|183|204|187|173|167|323|264|396|550}}
=== Родови ===
Раштани е македонско село.

Родови во селото се:

* '''Староседелци:''' Павлевци (13 куќи) и Стамболџиовци (11 куќи), потекнуваат од браќата Павле и Костадин, Костадин одел на гурбет во [[Истанбул|Стамбол]] и по тоа го добиле името. Во родот ''Павлевци'' се знае следното родословие: Ѓорги (жив во 50-тите на 70 години) Коле-Божин-Атанас-Павле, основачот на родот; 
*'''Доселеници:''' ''Комарчевци (2 куќи)'' потекнуваат од предок кој се доселил од [[Дебарско]].&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://worldcat.org/oclc/469501519|title=Битољско-Прилепска котлина : антропогеографска проучавања (1914-1997)|last=Трифуноски Ф.|first=Јован|year=1998|publisher=Српска академија наука и уметности|isbn=8670252678|oclc=469501519}}&lt;/ref&gt;

== Општествени установи ==
== Самоуправа и политика ==

== Културни и природни знаменитости ==
;Цркви&lt;ref&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
*[[Црква „Св. Никола“ - Раштани|Црква „Св. Никола“]] — главната селска црква;&lt;ref name=&quot;Јован&quot;&gt;[[Јован Ф. Трифуновски]], (1998) ''Битољско - Прилепска котлина, Антропогеогрофско проучавање. Београд, САНУ'' ISBN 8670252678&lt;/ref&gt;

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;Коцо&quot;&gt;[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). ''Археолошка карта на Република Македонија''. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069&lt;/ref&gt;
*[[Змеиште (Раштани)|Змеиште]] — населба од железно време;
*[[Стари Гробови (Раштани)|Стари Гробови]] — населба од железно време;

== Редовни настани ==
Меѓу  празниците од овој период од годината посебно важно место има празникот на светите маченици Вартоломеј и Варнава во народот познат под името Вртолум, што се празнува на 24 јуни,кој го посетуват голем број на граѓани од цела Битола.
== Личности ==

== Култура и спорт ==

== Иселеништво ==
== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рвр-авто}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]
[[Категорија:Раштани (Битолско)| ]]</text>
      <sha1>3by2h11lubvgu8zbsa81k3njs8j3os2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561605</id>
      <parentid>5561589</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <origin>5561605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21283" sha1="goacljvbnbeov3znkowzn8euusv61vl" xml:space="preserve">{{другиместа3|Раштани}}
{{Инфокутија за село во Република Македонија
|   име                = Раштани
|   слика              = Воздушен поглед на Раштани.jpg
|   големина на слика  = 300п
|   опис               = Воздушен поглед на селото Раштани
|   општина            = {{општинскигрб|Општина Битола}}
|   регион             = {{грб|Пелагониски Регион}}
|   област             = [[Пелагонија]]
|   население          = 550
|   година             = 2021
|   поштенски број     = 7000
|   повикувачки број   = 047
|   надморска височина = 780
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=03 | lat_sec=11 
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=19 | lon_sec=27 
|   слава              = 
|   мрежно место       = 
|   карта              = Раштани во Општина Битола.svg
}}

'''Раштани''' — село во областа [[Пелагонија]], во [[Општина Битола]], во околината на градот [[Битола]].

Поради својата непосредна близина до градот [[Битола]], селото се смета за приградска рурална населба на градот&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; сместена на излезот кон [[Прилеп]], но официјално во Статутот на [[Општина Битола]] се води како село.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.bitola.gov.mk/wp-content/uploads/2024/11/%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%A2%D0%A3%D0%A2-%D0%9D%D0%90-%D0%9E%D0%9F%D0%A8%D0%A2%D0%98%D0%9D%D0%90-%D0%91%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%9B%D0%90.pdf|title=Статут на Општина Битола|work=[[Општина Битола]]|accessdate=27 март 2026}}&lt;/ref&gt;

== Потекло и значење на името ==

Селото најпрвин запишано како '''Храштани''' се сретнува во 1337 година во пишани документи. Името се поврзува со топонимот Храст и додавката -ани, што означува луѓе дојдени од Храст.&lt;ref name=&quot;Речник-Иванова&quot;&gt;{{Речник-Иванова|141}}&lt;/ref&gt;

Како друго објаснување се наведува дека името е во врска со стеблата на расје (растови), па затоа жителите на ова село ги викале расјани, подоцна трансформирано во Раштани.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=148|title=Мој Роден Крај|work= www.mojrodenkraj.com.mk|accessdate=2026-05-19|archive-date=2026-05-19|archive-url= https://web.archive.org/web/20230204123207/http://mojrodenkraj.com.mk/village.php?id=148|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Географија и местоположба ==

Селото се наоѓа во [[Пелагонија]], во северниот дел на територијата на [[Општина Битола]], недалеку од градот [[Битола]] на север, па затоа припаѓа на неговата рурбална зона.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;&gt;{{наведена книга|last=Панов|first=Митко|title= Енциклопедија на селата во Република Македонија|url= https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%95%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.pdf|accessdate=19 мај 2026|year=1998|publisher=Патрија|location=Скопје|language=македонски|page=256}}&lt;/ref&gt; Селото е ридско, сместено на надморска височина од 780 метри. Од градот Битола е оддалечено четири километри.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot;/&gt;

До селото води локален асфалтен пат, кој започнува од [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]].

Раштани е мало село на 2 километри северно од градот Битола, сместено во сува долина составена од езерски и речни наноси. Западно од селото се наоѓаат оскудни пасишта, додека на исток ниви и лозја. Во минатото, жителите имале оскудност со вода за пиење.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/41961345|title=Bitoljsko-Prilepska kotlina : antropogeografska proučavanja|last=Трифуноски|last2=Јован Ф.|date=1998|publisher=Српска академија на науките и уметностите|isbn=8670252678|location=Белград|oclc=41961345}}&lt;/ref&gt;

Селото се наоѓа во долината на малата река Снеговка,&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; која под селото се спојува со друга река и продолжува како Голема Река пред да се влие во [[Драгор]].

Месностите во атарот ги носат следниве имиња: Преслап, Ушици, Дабици, Кале, Мала Река, Венци, Оџоец, Голема Река, Петопре, Утоец, Биново Кладенче, Љама, Просишта, Голема Осојница, Реткач Крувче, Цветков Гроб, Змијарник, Крклински Дол, Долни и Горни Ливади, Свињски Пазар, Средни Лозја и Оризарски Рид.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Селото има збиен тип и куќите се групирани во две маала, кои носат имиња по поголемите родови.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Историја ==

[[Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Раштани 3.jpg|мини|300п|десно|Воздушен поглед на некогашната црква „Успение на Пресвета Богородица“ или наречена '''Царска црква''' во месноста [[Кале (Битола)|Кале]]]]

[[Кале (Битола)|Кале]] (наречено и '''Битолско Кале''') е возвишение на западната страна на селото. На врвот на возвишението се наоѓаат руини од ѕидови, кои биле направени од камен лепени со оросан (малтер). Во народот се говори дека тврдината на бранел некој крал Тољо во борба против Турците. Овој крал живеел во времето на [[Крал Марко|Крале Марко]] во [[Прилеп]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Селото се вбројува во старите села на оваа област. Тоа е спомнато во 1342-1345 година, кога царот [[Стефан Душан|Душан]] го приложил на [[Црква „Пресвета Богородица Перивлепта“ - Охрид|Света Богородица Перивлепта]] од [[Охрид]]. Друго спомнување на Раштани како '''Храштани''' е од периодот 1650-1750 година. За селото се верува дека се намножило од една куќа. Кон крајот на {{римски|18}} век имало околу 70 домаќинства. Тогаш, мештаните настрадале од [[колера]], поради што населението се намалило на само седум куќи. Епидемијата на колера се случило за време на предокот Павле, основач на денешниот род Павлевци.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Во Раштани постои доста стара [[Црква „Св. Никола“ - Раштани|црква „Св. Никола“]], за која селаните веруваат дека е постара од градот. Околу црквата некогаш биле погребувани и христијаните од Битола и Горно Оризари, но денес тие гробишта не постојат.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Само 1 жител на оваа населба е заведен како жртва во [[Втора светска војна|Втората светска војна]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.muzejgenocida.rs/images/ZrtvePub/Mak.pdf|title=Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија.}}&lt;/ref&gt;

== Стопанство ==

Атарот на селото зафаќа простор од 5&amp;nbsp;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. На него преовладуваат пасиштата на површина од 314 [[хектар]]и, додека на обработливото земјиште отпаѓаат 142 хектари.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Селото, во основа, има полјоделско-сточарска функција.&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Од полјоделските култури застапени се житото (пченицата и јачменот), шеќерната репка (сè повеќе се намалува застапеноста во последниве години) и индустриски култури, а од сточарството се одгледува крупна стока.

За време на отоманскиот период, селото било слободно, но многу сиромашно. Во овој период, во селото постоел свински пазар, бидејќи Турците не дозволувале да се продаваат свињи во Битола.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Население ==

{{Население низ историјата
| cols = 2
| graph-pos = bottom
|1948|183
|1953|204
|1961|187
|1971|173
|1981|167
|1991|323
|1994|264
|2002|396
|2021|550
}}

Според податоците на [[Васил К’нчов]] („[[Македонија. Етнографија и статистика]]“) од [[1900]] година, во Раштани живееле 90 жители, сите [[Македонци]].&lt;ref&gt;[http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_36.htm Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 239.]&lt;/ref&gt; 

На Етнографската карта на [[Битолски Вилает|Битолскиот Вилает]] од 1901 година, Раштани се води како чисто македонско село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Битолски Санџак|Битолскиот Санџак]] со 7 куќи.&lt;ref&gt;{{Битолски Вилает|12}}&lt;/ref&gt;

Според егзархискиот секретар [[Димитар Мишев]], („[[La Macédoine et sa Population Chrétienne]]“) во 1905 година во Раштани имало 120 жители, под врховенството на [[Бугарска егзархија|Бугарската егзархија]].&lt;ref&gt;D.M.Brancoff. &quot;La Macédoine et sa Population Chrétienne&quot;. Paris, 1905, рр. 168-169.&lt;/ref&gt;

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на [[Кралство Југославија|Кралството Југославија]] од 1931 година, селото имало 100 [[Македонци]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/200K_Volkstumskarte_Jugoslawien/VKJug_Bl_39_39-41_BITOLJ_(MONASTIR)_1941.jpg|title=200K Volkstumskarte Jugoslawien}}&lt;/ref&gt;

Селото е мало, но со пораст на населението. Така, во 1961 година селото имало 187 жители, а во 1994 година бројот се зголемил на 264 жители, од кои 259 биле Македонци, а тројца жители [[Македонски Власи|Власи]].&lt;ref name=&quot;енциклопедија&quot; /&gt;

Според пописот од 2002 година, во селото Раштани живееле 396 жители, од кои 391 [[Македонци|Македонец]], 3 [[Македонски Власи|Власи]] и 2 останати.&lt;ref name=&quot;попис&quot;&gt;{{нмс|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf|title=Попис на Македонија |date=2002|publisher=Завод за статистика на Македонија|accessdate=19 мај 2026}}&lt;/ref&gt;

Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 550 жители, од кои 530 [[Македонци]], 4 [[Македонски Албанци|Албанци]], 2 [[Македонски Власи|Власи]], 2 [[Македонски Срби|Срби]] и 12 лица без податоци.&lt;ref&gt;{{Попис2021белешка}}&lt;/ref&gt;

Катастарски, дел од куќите и основното училиште во [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]] припаѓаат на селото Раштани, со што бројот на жители е пресметан заедно со овие жители.

{{Пописи|90|120|183|204|187|173|167|323|264|396|550}}
=== Родови ===

Раштани е македонско православно село.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Според истражувањата на [[Јован Трифуноски]] од 1956 година, родови во селото:
* '''Староседелци:''' ''Павлевци'' (13 к.) и ''Стамболџиовци'' (11 к.), потекнуваат од браќата Павле и Костадин. Костадин одел на гурбет во [[Истанбул|Стамбол]] и по тоа го добиле името. Во родот ''Павлевци'' се знае следното родословие: Ѓорги (жив, 70 години во 1956 г.)-Коле-Божин-Атанас-Павле, основачот на родот; и
* '''Доселеници:''' ''Комарчевци'' (2 к.), потекнуваат од предок кој дошол како говедар од [[Дебарско]].

=== Иселеништво ===

До 1956 година се знае за следниве иселеници: ''Тасе'' (1 к.) и ''Комарец'' (1 к.), живеат во [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]]. Од родот Стамболџиовци четири семејства отишле во Битола, а од родот Павлевци едно семејство заминало во Битола.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Голем број од селаните се иселиле во македонските градови, прекуокеанските земји и Европа.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
&lt;!--== Општествени установи ==--&gt;
== Самоуправа и политика ==

На крајот од XIX век, Раштани било село во [[Битолска Каза|Битолската Каза]] на [[Отоманско Царство|Отоманското Царство]].

Селото влегува во рамките на [[Општина Битола]], која била проширена при новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната [[Општина Битола]].

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Битола. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото влегувало во рамките на тогашната општина Битола.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Кукуречани, во која покрај селото Раштани се наоѓале селата Горно Оризари, Драгожани, Драгарино, Крклино, Кукуречани, Могила, Ново Змирново, Старо Змирново и Црнобуки. Во периодот 1950-1952, селото било исто така дел од некогашната општина Кукуречани, во која влегувале селата Горно Оризари, Драгарино, Крклино, Кукуречани, Снегово и Раштани.

=== Избирачко место ===

Селото е опфатено заедно со селото [[Снегово]] во избирачкото место бр. 0138 според [[Државна изборна комисија на Македонија|Државната изборна комисија]], сместено во просториите на [[ПУ „Тодор Ангелевски“ - Горно Оризари|основното училиште „Тодор Ангелевски“]] во селото [[Горно Оризари (Битолско)|Горно Оризари]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://drive.google.com/file/d/1IeUbxK7-cViuPg3NOdxilENRG7f76dnQ/view?usp=sharing|title=Описи на ИМ|last=|first=|date=|work=[[Државна изборна комисија]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=13 октомври 2021}}&lt;/ref&gt;

== Културни и природни знаменитости ==

;Археолошки наоѓалишта&lt;ref name=&quot;АрхеоКарта&quot;&gt;{{АрхеоКарта|41}}&lt;/ref&gt;
* [[Змеиште (Раштани)|Змеиште]] — населба од железно време; и
* [[Стари Гробови (Раштани)|Стари Гробови]] — населба од железно време.

;Цркви&lt;ref&gt;{{наведена книга|last=Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски|title=Карта на верски објекти во Македонија|editor=Валентина Божиновска|publisher=Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи|location=Менора - Скопје|date=2011|isbn=978-608-65143-2-7|language=македонски}}&lt;/ref&gt;
* [[Црква „Св. Никола“ - Раштани|Црква „Св. Никола“]] — главната селска црква.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Податотека:Крст во близина на Раштани.jpg|Крст во близина на селото
Податотека:Црква „Св. Никола“ - Раштани.jpg|Главната селска црква „Св. Никола“
Податотека:Црква „Успение на Пресвета Богородица“ - Раштани.jpg|Остатоци од некогашната црква „Успение на Пресвета Богородица“ кај Раштани
&lt;/gallery&gt;

== Редовни настани ==

;Слави&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* [[Свети Талалеј|Свети Никола Летен]] (3 јуни) — селска слава; и
* [[Апостол Вартоломеј|Вртолум]] (24 јуни) — селска слава.
&lt;!--== Личности ==
;Родени или по потеклот од Раштани
== Култура и спорт ==--&gt;
== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Поврзано ==
* [[Пелагонија]]
* [[Општина Битола]]
* [[Битола]]

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Raštani, Bitola|Раштани}}

{{Општина Битола}}

[[Категорија:Раштани (Битолско)| ]]
[[Категорија:Села во Македонија]]
[[Категорија:Битолски села]]
[[Категорија:Села во Општина Битола]]</text>
      <sha1>goacljvbnbeov3znkowzn8euusv61vl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Едмонд Темелко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13977</id>
    <revision>
      <id>5561664</id>
      <parentid>5561197</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aaaadee123</username>
        <id>133153</id>
      </contributor>
      <origin>5561664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6745" sha1="j42ojtuti0m73x1oog1re4we9r9ujsk" xml:space="preserve">{{Инфокутија Функционер
| name        = Едмонд Темелко
| image       = Edmond Temelko, mayor of Pustec Municipality.png
| order       = [[Општина Пустец|Градоначалник на Општина Пустец]]
| birth_date  = [[7 јули]] [[1972]]
| birth_place = [[Пустец]], [[Народна Социјалистичка Република Албанија|НСР Албанија]]
| ethnicity   = [[Македонци во Албанија|Македонец]]
| religion    = [[Православие|православен христијанин]]
| party       = [[Македонска алијанса за европска интеграција]]
| occupation  = политичар и дипломиран земјоделски техничар
| дејност      = активист за правата на Македонците во Албанија
}}

'''Едмонд Темелко''' ([[Пустец]], [[1972]]) — македонски политичар во [[Албанија]], градоначалник на [[Општина Пустец]] и јавен активист за правата и културниот идентитет на [[Македонци во Албанија|Македонците во Албанија]] во областа [[Мала Преспа]].

Темелко е познат по својата политичка и општествена активност поврзана со положбата на [[Македонци во Албанија|македонското малцинство во Албанија]], зачувувањето на [[македонски јазик|македонскиот јазик]], идентитетот и традиционалните [[топоним]]и во областа [[Пустец]].

За време на неговото раководење со [[Општина Пустец]] биле спроведени повеќе локални инфраструктурни, културни и општествени иницијативи. Меѓу нив се вбројуваат уредувањето на плоштадот „[[Гоце Делчев]]“ во [[Пустец]] и активности поврзани со црквата „[[Свети Архангел Михаил]]“, како дел од зачувувањето на културното и верското наследство на локалното македонско население.

Во јавната дејност Темелко се залагал за употреба и зачувување на македонските имиња на селата и топонимите во областа [[Пустец]], вклучувајќи ги Пустец, Зрноско и други населени места. За својата политичка и општествена активност добил повеќе признанија поврзани со афирмацијата на [[Македонци во Албанија|Македонците во Албанија]].

==Животопис==
Основното и средното образование Темелко го завршил во родното место, а дипломирал на Земјоделскиот факултет во [[Тирана]]. Покрај политичкиот ангажман, Темелко водел приватен бизнис.

Темелко е оженет и е татко на две деца.
==Политичка кариера==
По победата на изборит,е одржани на [[18 февруари]] [[2007]] година, Темелко станал градоначалник на [[Пустец|Општина Пустец]] во областа [[Мала Преспа]] во [[Албанија]]. Во претходниот состав на Советот на општина Пустец, тој бил советник. Тој е еден од основачите и претседател на македонската организација [[Преспа (организација)|„Преспа“]] во Република [[Албанија]], која тесно соработува со [[Светски македонски конгрес|Светскиот македонски конгрес]], [[ОМО „Илинден“ - ПИРИН]], [[Виножито (политичка партија)|„Виножито“]] и други македонски национални организации и партии од [[Македонија]] и дијаспората. 
&lt;br /&gt;
Во [[февруари]] [[2016]] година, по налог на [[Специјално јавно обвинителство|Специјалното јавно обвинителство]], Темелко бил уапсен од македонската полиција и одведен на сослушување во кривичниот суд, а по повод случајот „Титаник“ во кој Темелко, заедно со уште неколку други лица, бил осомничен за делото злосторничко здружување, според членот 394, и за делото повреда на избирачкото право, според членовите 24 и 159 од [[Кривичен закон на Македонија|Кривичниот законик]]. Притоа, судот го отфрлил барањето на Специјалното обвинителство за одредување на притвор.&lt;ref&gt;Бранко Ѓорѓевски, „Темелко: Видов само кутии и книги, но не и докази“, ''Дневник'', година XX, број 5993 петок, 19 февруари 2016, стр. 2-3.&lt;/ref&gt;
е   Тој бил советник

== Надворешни врски ==
* [http://a1.com.mk/vesti/default.asp?VestID=74652 Едмонд Темелко градоначалник на Мала Преспа, Албанија] 
* [http://www.mrt.com.mk/blog/?p=94 Телефонско интервју за МР-Радио СКОПЈЕ]
* [http://www2.dw-world.de/macedonian/temamace/print/1.215214.1.html Интервју за радио Дојче Веле]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Наводи ==
{{наводи}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Темелко, Едмонд }}
[[Категорија:Македонци во Албанија]]
[[Категорија:Луѓе од Пустец]]</text>
      <sha1>j42ojtuti0m73x1oog1re4we9r9ujsk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Карпошово востание</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20543</id>
    <revision>
      <id>5561516</id>
      <parentid>5561506</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T12:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Манифест и заштитни писма од Леополд I */</comment>
      <origin>5561516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27043" sha1="118amrdira6754wdnznetc7tswupqbh" xml:space="preserve">{{Инфокутија Вооружен судир
|conflict= Карпошово востание
|partof= [[Голема турска војна|Големата турска војна]]
|image=[[Податотека:Smrtta na Karpos.jpg|300px]] 
|caption=Уметничка претстава за смртта на Карпош. На сликата му се чита пресудата, а во позадина се гледа [[Камен мост|Камениот мост]] во Скопје.
|date= октомври 1689
|place=[[Македонија]], Османлиско Царство
|coordinates=
| map_type    = 
| latitude    = 
| longitude   = 
| map_size    = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = Османлиите ги задушиле востаничките дејства во Кратово, Крива Паланка, Куманово и Скопје
| result      = османлиска победа
| status      = 
| combatant1  = Македонски востаници
| combatant2  = Османлиско Царство
| commander1  = [[Карпош]]
| commander2  = Селим I Гирај
| strength1   = 3.000&lt;ref&gt;''[https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf Карпошовото Востание (1689)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240814071020/https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf |date=2024-08-14 }}'' (2007) од Ванчо Ѓорѓиев, ст. 9&lt;/ref&gt;
| strength2   = 30.000
| casualties1 = Непознато
| casualties2 = Непознато
| notes       = 
}}
{{Османлиско-македонски војни и востанија}}
'''Карпошово востание''' — вооружено [[востание]] дигнато во [[1689]] г. на територијата на [[Македонија]]. Востанието го носи името по својот водач [[Карпош]]. Непосреден повод и охрабрување за подигање на востанието дала големата Австриско-турска војна, а неговите корени лежеле во незавидната економско-општествена и политичка положба на [[Македонци|македонскиот народ]].

Во чест на востанието бил наречен [[Филип II (плоштад)|плоштадот „Карпошово востание“]] на почетокот на [[Стара скопска чаршија|Старата чаршија]] во [[Скопје]]. Од 2013 г. плоштадот го носи името „[[Филип II (плоштад)|Филип II]]“.

== Продирање на австриска војска во Македонија ==
{{Поврзано|Голема турска војна}}

Во 1683 година Османлиите по вторпат се обиделе да ја [[Опсада на Виена (1683)|заземат Виена]]. Меѓутоа по двомесечна опсада, на градот му пристигнала помош од Австрија австриската, а исто така и полската војска предводена од полскиот благородник Јан Собјески, па турската војска претрпела пораз што довел до огромни територијални, материјални и човечки жртви. Набргу потоа, во март 1684, против [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] била создадена Света лига, во која покрај [[Австрија]] и [[Полска]], влегле и [[Венецијанска Република|Венеција]], а подоцна и [[Руска Империја|Русија]]. Продирајќи постепено кон југ, Австријците стигнале дури до Македонија. Веќе на 25 октомври 1689 тие, предводени од генералот [[Силвио Пиколомини]], влегле во [[Скопско Поле|Скопското Поле]], каде што со радост ги пречекало населението од [[Скопско|околните села]]. Истиот ден влегле во напуштениот град, кој бил полн со прехранбени производи и трговски стоки. Премногу оддалечен од својата главнина, Пиколомини решил веднаш да се повлече од градот, кој претходно Скопски пожар од 1689 го опожарил поради чума. Пожарот беснеел цели три дена на 26 октомври, 27 октомври и 28 октомври 1689 и го уништил најголемиот дел од Скопје. Скопје тогаш бил споредуван со Прага. Во писмото до австрискиот цар Леополд, генералот Пиколомини пишува: „Градот Скопје е голем речиси колку Прага. Тој е без ѕидини и ровови. Го најдов напуштен и лишен од сите скапоцености, но богато е снабден со стоки.“

По повлекувањето од [[Скопје]], Австријците извршиле уште неколку пробиви во длабината на македонската територија. Таков еден пробив извршил херцогот [[Холштајн]], кој во меѓувреме го заменил умрениот од чума Пиколомини. Тргнувајќи од логорот крај кумановското село [[Оризари (Кумановско)|Оризари]], австриските одреди се нашле пред [[Штип]], во зорите на [[10 ноември]] [[1689]]. Тука дошло до најжестокиот и најголем судир помеѓу австриските и турските војски на територијата на Македонија. Оставајќи зад себе околу две илјади мртви, турските војски биле принудени на повлекување. [[Австријци]]те го запалиле градот, а потоа на враќање, тие разбиле уште еден турски одред од 300 души. Во средината на ноември кон [[Тетово]] биле испратени доброволци [[Албанци]]-католици, кои успеале да уништат преку 600 [[Турци]] и да запленат неколку стотици грла [[добиток]]. Најпосле, на 20 декември од [[Приштина]] кон [[Велес]] тргнал еден австриски [[одред]], во чиј состав имало и [[Срби]], предводен од капетанот [[Саноски]]. Одредот влегол во [[Велес]], каде биле отепани триесет Турци, а имало и заробени. Градот бил ограбен и делумно запален, но на враќање одредот бил нападнат од [[јаничари]], при што Саноски добил смртоносни рани.

== Подигање и тек на востанието ==

{{Историја на Македонија}}

Во годините на Австриско-турската војна дошло до нагло влошување на [[Стопанство|економската]] и [[Политика|политичката]] положба на [[Македонци|населението]] во земјата. Даночниот притисок, несигурноста и насилствата зеле дотогаш невидени размери. Воените операции ја гонеле државата да го засили принудниот откуп на [[Житни култури|житата]], [[фураж]]от, [[добиток]]от, [[дрво (материјал)|дрвата]] и на други селскостопански производи, по цени далеку под нивната вредност. Биле воведени и ред нови вонредни [[данок|давачки]]. Во ова тешко време [[раја]]та страдала и од з[[улум]]ите на турските вони [[дезертер]]и и одметници од централната власт, меѓу кои посебно се истакнувал злогласниот [[Јеген-паша]], бившиот [[Румелија|румелиски]] [[беглербег]], кој со околу 10.000 одметници пљачкосувал по [[Балкан]]от. Централната власт успеала да го ликвидира дури во [[февруари]] [[1689]] година.
[[Податотека:Karposh_Kratovo.jpg|лево|мини|Карпош — споменик во Кратово.Дело на [[Боро Митриќески]] (1970 год)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://artonline.mk/avtor/boro-mitrikjeski/|title=Боро Митриќески|last=Галерија|first=Мартин}}&lt;/ref&gt;]]
Воената катастрофа и хаотичната внатрешна положба во [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] создале погодни услови за широк замав на [[ајдутство]]то во сите делови од Македонија, а особено во [[Мариово|Мариовско]], Битолско, Тиквешко, Велешко, Штипско, во [[Доспат Планина]] и во северното гранично подрачје. Во таквата атмосфера, ненадејниот продор на австриската војска имал посебно дејство врз расположбата на македонскиот народ. Кон средината на [[октомври]] [[1689]], во североистичниот дел на Македонија, на просторот помеѓу [[Ќустендил]] и Скопје избувнало востание, на чело со познатиот ајдутски [[арамбаша]] [[Карпош]]. Главно упориште на слободната востаничка територија станала Крива Паланка, која и пред тоа била ослободно турско утврдување, изградена во 1636 година. Тука на востаниците им паднале в раце шест топови. Освен тоа, востаниците изградиле и сосем ново утврдување кај [[Куманово]]. Не е исклучено тие да биле во врска и да содејствувале со австриските одреди, особено во времето на нивниот продор во Македонија. Современите турски [[хроника|хроники]] и месното народно предание го титулираат Карпош како „[[крал]] од [[Куманово]]“, која титула му ја дал или потврдил [[Цар на Австрија|австриски цар]] [[Леополд I]], праќајќи му притоа и [[калпак]], како надворешен знак за признанието.

== Пораз и последици од востанието ==

[[Податотека:Karposh_memory_table_Skopje.JPG|thumb|left|250px|Плоча на Камен Мост во Скопје, во спомен на Карпош]]
[[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|лево|Наредба за убиството на Карпош]]
Набргу дошло да пресврт на воено-политичката ситуација на [[Балкан]]от, што имало пресудна улога за натамошната судбина на востанието. Османлиите презеле енергични чекори за стабилизација на ситуацијата во земјата и започнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал [[крим]]скиот хан [[Селим Гирај]] со своите борбени и жестоки [[татари|татарски]] одреди. На советувањето во [[Софија]], на [[14 ноември]] [[1689]], било решено во напад да се тргне преку [[Ќустендил]], односно најпрвин да се ликвидира Карпошовото востание. Прва на удар била [[Крива Паланка]], каде неколку илјади востаници се подготвувале за напад на [[Ќустендил]]. Дознавајќи за големата надмоќност на противникот, востаниците ја запалиле [[Крива Паланка]] и отстапиле кон Куманово. Веќе идниот ден турските и татарските одреди се појавиле и пред овој град. Востаниците го дочекале непријателот пред новоизградената [[тврдина]]. Во судирот бил заробен Карпош заедно со голем број востаници. Последен отпор бил даден од тврдината, која била преземена на [[јуриш]], а нејзините бранители биле уништени. Победниците сега се упатиле кон [[Скопје]], водејќи ги со себе заробените востаници. Во Скопје, крај [[Камен мост|Камениот мост]] на [[Вардар]], Карпош бил изведен пред [[Селим Гирај]], набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случило во првите денови на [[декември]] [[1689]] година. Трагичната смрт на Карпош го означувала истовремено и крајот на востанието.

Македонскиот [[селанец]] скапо го платил својот обид за ослободување. За мнозина единствен спас било бегањето далеку на север, зад [[Сава]] и [[Дунав]]. Дел од нив подоцна преминале дури и во [[Русија]], создавајќи таму свои војнички колонии и одделен „[[Македонски полк]]“, кој дејствувал во состав на регуларната руска војска. Во запустените предели од [[северозападна Македонија]] започнало масовно населување на [[Македонски Албанци|албанско население]].

== Манифест и заштитни писма од Леополд I ==
На [[6 април]] [[1690]] година, [[Цар на Светото Римско Царство|светиот римски цар]] [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]] (1657-1705) издал [[манифест]], со кој ги повикува „''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Македонија]], [[Рашка]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“.

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]], Леополд издал и едно писмо (проглас) со кое го земал под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле Марко Краида, родум од [[Кожани]] и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ, родум од [[Солун]]. Тие, како офицери (капетани) во војската на Светото Римско Царство побарале прием кај царот Леополд I, а причина за ваквиот нивни гест најверојатно бил претходниот проглас.

{{Collapse top|Прогласот на царот Леополд I од 26 април 1690&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Prilozi za istoriju Srba u Ugarskoj u XI., XVII. i XVIII. veku|last2=Јован Радоњиќ|publisher=Knjiga Matice Srpske|year=1908|location=Нови Сад|pages=52-53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=InyEqBVhH-EC&amp;pg=PA59&amp;lpg=PA59&amp;dq=the+name+used+for+macedonia+and+its+people+in+the+middle+ages+john+cametinae&amp;source=bl&amp;ots=qVXi1TNFZP&amp;sig=I3Brmp9AnC4LTKQ9AA6Z7tSxsGA&amp;hl=mk&amp;ei=inkcTsiLCcPDswbTt_2GBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=john%20cametinae&amp;f=false|title=Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Balkan Nation|last=Shea|first=John|date=1997-01-01|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-0228-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ48(1995)/GZ48.19.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B0%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%BD%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5.pdf|title=Ставот на австрискиот двор спрема Македонија и македонскиот народ непосреднопо ликвидирањето на Карпошовото востание|last2=Бранко Панов|publisher=ИНИ|year=1995|location=Скопје|pages=194-195}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books/about/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0.html?id=5dQkMwEACAAJ&amp;redir_esc=y|title=Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава|last=nauki|first=ИНИ|date=|publisher=Универзитет Кирил и Методиј|year=1981|location=Скопје|pages=158-159|language=mk}}&lt;/ref&gt;
}}
Со ова ставаме до знаење дека од наша страна беа примени двајца Македонци: Марко Краида од Кожани (наш капетан) и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ од Солун, родени во Македонија, кои изложија на кој начин македонскиот народ, гледајќи ја најправедната наша кауза и со жар и ревност кон нашата служба, искрено и со наклонетост се стреми да премине од ужасното турско ропство во нашата послушност и преданост, само доколку би бил осигуран со нашата милост и заштита.

Поради тоа, од нашата вродена добрина и од милосрдието со кое сме понесени да ги заштитуваме оние што се наклонети кон нас и кон светата христијанска вера, го примаме и го прифаќаме целиот македонски народ како целина и како поединци, под нашата царска и кралска милост.

На сите наши воени службеници пријателски им заповедаме да не го вознемируваат спомнатиот македонски народ на никаков начин, ниту да се осмелат да му нанесат штета, туку според можностите во секоја прилика да го заштитуваат, да го бранат и во тоа да му помагаат, а исто така и да го уверат и осигураат во нашите царски и кралски милости, како и во зачувувањето на своите права и слободи.

И доколку некои (според зборовите на наведените наши капетани) од истиот народ посакаат да служат под нашите знамиња, тие намери треба повеќе да се поттикнуваат отколку да се спречуваат, како што со ова благонаклоно им дозволуваме: со знаење и одобрение на нашиот таму главен командант, да се собираат во своја чета и посебно да дејствуваат или да се приклучат кон нашите сили и така да се борат против заедничкиот непријател.

За таа цел тие ќе се претстават кај наведениот генерали според неговите наредби за заедничко добро и со Божја помош, ќе ги чуваат нашите позиции и колку што е во нивна моќ ќе соработуваат извонредно во сите прилики.

Објавено во Виена, 26 април 1690 година.

[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|250п|Заштитно писмо за [[Македонскиот народ]] од светоримскиот цар [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]]|лево]]
{{Collapse bottom}}

На [[31 мај]] [[1690]] царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија одново станала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

==Карпошовото востание како мотив во уметноста==
* „Буната Карпошова“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].&lt;ref&gt;Блаже Конески, [https://web.archive.org/web/20180417121658/http://gbsk.mk/eknigi/Pesni%20-%20B.Koneski.pdf#page=54''Песни'']. Скопје: „Кочо Рацин“, 1953, стр. 57-61.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Карпош]]
* [[Карпош (населба во Скопје)|Скопски населби именувани по Карпош]]
* [[Плоштад Карпошово востание|Плоштад „Карпошово востание“]] — поранешно име на „[[Филип II (плоштад)|плоштадот Филип II]]“ во Скопје

== Наводи ==
{{наводи}}

== Извори ==
* ''Историја на македонскиот народ'', [[Институт за национална историја]], [[Просветно дело]], Скопје, 1972

== Надворешни врски ==
* [http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm Крвава епопеја на македонскиот народ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091228110157/http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm |date=2009-12-28 }}
* [http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 Карпошовото востание, Драган Ташковски]
* [http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&amp;kid=1&amp;pid=2&amp;ppid=38&amp;tid=368 Карпошово востание]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/search/label/%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BB Кумановски крал Карпош, Проф. Д-р Александар Димиќ - Паланчански]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/2012/11/1689.html Карпошовото востание 1689 година, Историја на Силахдер]

{{Востанија во Османлиското Царство}}

&lt;!--Намерно стои--&gt;

[[Категорија:Карпошово востание| ]]
[[Категорија:Голема турска војна]]
[[Категорија:Македонски востанија]]
[[Категорија:Историја на македонскиот народ]]</text>
      <sha1>118amrdira6754wdnznetc7tswupqbh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561518</id>
      <parentid>5561516</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T12:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Пораз и последици од востанието */</comment>
      <origin>5561518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27552" sha1="t9832mwa3gshgkdme767vl8owe5dpba" xml:space="preserve">{{Инфокутија Вооружен судир
|conflict= Карпошово востание
|partof= [[Голема турска војна|Големата турска војна]]
|image=[[Податотека:Smrtta na Karpos.jpg|300px]] 
|caption=Уметничка претстава за смртта на Карпош. На сликата му се чита пресудата, а во позадина се гледа [[Камен мост|Камениот мост]] во Скопје.
|date= октомври 1689
|place=[[Македонија]], Османлиско Царство
|coordinates=
| map_type    = 
| latitude    = 
| longitude   = 
| map_size    = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = Османлиите ги задушиле востаничките дејства во Кратово, Крива Паланка, Куманово и Скопје
| result      = османлиска победа
| status      = 
| combatant1  = Македонски востаници
| combatant2  = Османлиско Царство
| commander1  = [[Карпош]]
| commander2  = Селим I Гирај
| strength1   = 3.000&lt;ref&gt;''[https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf Карпошовото Востание (1689)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240814071020/https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf |date=2024-08-14 }}'' (2007) од Ванчо Ѓорѓиев, ст. 9&lt;/ref&gt;
| strength2   = 30.000
| casualties1 = Непознато
| casualties2 = Непознато
| notes       = 
}}
{{Османлиско-македонски војни и востанија}}
'''Карпошово востание''' — вооружено [[востание]] дигнато во [[1689]] г. на територијата на [[Македонија]]. Востанието го носи името по својот водач [[Карпош]]. Непосреден повод и охрабрување за подигање на востанието дала големата Австриско-турска војна, а неговите корени лежеле во незавидната економско-општествена и политичка положба на [[Македонци|македонскиот народ]].

Во чест на востанието бил наречен [[Филип II (плоштад)|плоштадот „Карпошово востание“]] на почетокот на [[Стара скопска чаршија|Старата чаршија]] во [[Скопје]]. Од 2013 г. плоштадот го носи името „[[Филип II (плоштад)|Филип II]]“.

== Продирање на австриска војска во Македонија ==
{{Поврзано|Голема турска војна}}

Во 1683 година Османлиите по вторпат се обиделе да ја [[Опсада на Виена (1683)|заземат Виена]]. Меѓутоа по двомесечна опсада, на градот му пристигнала помош од Австрија австриската, а исто така и полската војска предводена од полскиот благородник Јан Собјески, па турската војска претрпела пораз што довел до огромни територијални, материјални и човечки жртви. Набргу потоа, во март 1684, против [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] била создадена Света лига, во која покрај [[Австрија]] и [[Полска]], влегле и [[Венецијанска Република|Венеција]], а подоцна и [[Руска Империја|Русија]]. Продирајќи постепено кон југ, Австријците стигнале дури до Македонија. Веќе на 25 октомври 1689 тие, предводени од генералот [[Силвио Пиколомини]], влегле во [[Скопско Поле|Скопското Поле]], каде што со радост ги пречекало населението од [[Скопско|околните села]]. Истиот ден влегле во напуштениот град, кој бил полн со прехранбени производи и трговски стоки. Премногу оддалечен од својата главнина, Пиколомини решил веднаш да се повлече од градот, кој претходно Скопски пожар од 1689 го опожарил поради чума. Пожарот беснеел цели три дена на 26 октомври, 27 октомври и 28 октомври 1689 и го уништил најголемиот дел од Скопје. Скопје тогаш бил споредуван со Прага. Во писмото до австрискиот цар Леополд, генералот Пиколомини пишува: „Градот Скопје е голем речиси колку Прага. Тој е без ѕидини и ровови. Го најдов напуштен и лишен од сите скапоцености, но богато е снабден со стоки.“

По повлекувањето од [[Скопје]], Австријците извршиле уште неколку пробиви во длабината на македонската територија. Таков еден пробив извршил херцогот [[Холштајн]], кој во меѓувреме го заменил умрениот од чума Пиколомини. Тргнувајќи од логорот крај кумановското село [[Оризари (Кумановско)|Оризари]], австриските одреди се нашле пред [[Штип]], во зорите на [[10 ноември]] [[1689]]. Тука дошло до најжестокиот и најголем судир помеѓу австриските и турските војски на територијата на Македонија. Оставајќи зад себе околу две илјади мртви, турските војски биле принудени на повлекување. [[Австријци]]те го запалиле градот, а потоа на враќање, тие разбиле уште еден турски одред од 300 души. Во средината на ноември кон [[Тетово]] биле испратени доброволци [[Албанци]]-католици, кои успеале да уништат преку 600 [[Турци]] и да запленат неколку стотици грла [[добиток]]. Најпосле, на 20 декември од [[Приштина]] кон [[Велес]] тргнал еден австриски [[одред]], во чиј состав имало и [[Срби]], предводен од капетанот [[Саноски]]. Одредот влегол во [[Велес]], каде биле отепани триесет Турци, а имало и заробени. Градот бил ограбен и делумно запален, но на враќање одредот бил нападнат од [[јаничари]], при што Саноски добил смртоносни рани.

== Подигање и тек на востанието ==

{{Историја на Македонија}}

Во годините на Австриско-турската војна дошло до нагло влошување на [[Стопанство|економската]] и [[Политика|политичката]] положба на [[Македонци|населението]] во земјата. Даночниот притисок, несигурноста и насилствата зеле дотогаш невидени размери. Воените операции ја гонеле државата да го засили принудниот откуп на [[Житни култури|житата]], [[фураж]]от, [[добиток]]от, [[дрво (материјал)|дрвата]] и на други селскостопански производи, по цени далеку под нивната вредност. Биле воведени и ред нови вонредни [[данок|давачки]]. Во ова тешко време [[раја]]та страдала и од з[[улум]]ите на турските вони [[дезертер]]и и одметници од централната власт, меѓу кои посебно се истакнувал злогласниот [[Јеген-паша]], бившиот [[Румелија|румелиски]] [[беглербег]], кој со околу 10.000 одметници пљачкосувал по [[Балкан]]от. Централната власт успеала да го ликвидира дури во [[февруари]] [[1689]] година.
[[Податотека:Karposh_Kratovo.jpg|лево|мини|Карпош — споменик во Кратово.Дело на [[Боро Митриќески]] (1970 год)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://artonline.mk/avtor/boro-mitrikjeski/|title=Боро Митриќески|last=Галерија|first=Мартин}}&lt;/ref&gt;]]
Воената катастрофа и хаотичната внатрешна положба во [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] создале погодни услови за широк замав на [[ајдутство]]то во сите делови од Македонија, а особено во [[Мариово|Мариовско]], Битолско, Тиквешко, Велешко, Штипско, во [[Доспат Планина]] и во северното гранично подрачје. Во таквата атмосфера, ненадејниот продор на австриската војска имал посебно дејство врз расположбата на македонскиот народ. Кон средината на [[октомври]] [[1689]], во североистичниот дел на Македонија, на просторот помеѓу [[Ќустендил]] и Скопје избувнало востание, на чело со познатиот ајдутски [[арамбаша]] [[Карпош]]. Главно упориште на слободната востаничка територија станала Крива Паланка, која и пред тоа била ослободно турско утврдување, изградена во 1636 година. Тука на востаниците им паднале в раце шест топови. Освен тоа, востаниците изградиле и сосем ново утврдување кај [[Куманово]]. Не е исклучено тие да биле во врска и да содејствувале со австриските одреди, особено во времето на нивниот продор во Македонија. Современите турски [[хроника|хроники]] и месното народно предание го титулираат Карпош како „[[крал]] од [[Куманово]]“, која титула му ја дал или потврдил [[Цар на Австрија|австриски цар]] [[Леополд I]], праќајќи му притоа и [[калпак]], како надворешен знак за признанието.

== Пораз и последици од востанието ==

[[Податотека:Karposh_memory_table_Skopje.JPG|thumb|left|250px|Плоча на Камен Мост во Скопје, во спомен на Карпош]]
[[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|лево|Наредба за убиството на Карпош]]
Набргу дошло да пресврт на воено-политичката ситуација на [[Балкан]]от, што имало пресудна улога за натамошната судбина на востанието. Османлиите презеле енергични чекори за стабилизација на ситуацијата во земјата и започнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал [[крим]]скиот хан [[Селим Гирај]] со своите борбени и жестоки [[татари|татарски]] одреди.

На советувањето во [[Софија]], на [[14 ноември]] [[1689]], било решено во напад да се тргне преку [[Ќустендил]], односно најпрвин да се ликвидира Карпошовото востание. Прва на удар била [[Крива Паланка]], каде неколку илјади востаници се подготвувале за напад на [[Ќустендил]]. Дознавајќи за големата надмоќност на противникот, востаниците ја запалиле [[Крива Паланка]] и отстапиле кон Куманово. Веќе идниот ден турските и татарските одреди се појавиле и пред овој град. Востаниците го дочекале непријателот пред новоизградената [[тврдина]]. Во судирот бил заробен Карпош заедно со голем број востаници. Последен отпор бил даден од тврдината, која била преземена на [[јуриш]], а нејзините бранители биле уништени. Победниците сега се упатиле кон [[Скопје]], водејќи ги со себе заробените востаници. Во Скопје, крај [[Камен мост|Камениот мост]] на [[Вардар]], Карпош бил изведен пред [[Селим Гирај]], набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случило во првите денови на [[декември]] [[1689]] година. Трагичната смрт на Карпош го означувала истовремено и крајот на востанието.

== Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I ==
[[Податотека:Serbmigra.jpg|мини|По повлекувањето на австриската војска, дел од населението ги напуштило своите места и се повлекло кон север. Подоцнежни уметнички претстави на балканските миграции од тој период се појавиле во дела како ''Seoba Srba'' од [[Паја Јовановиќ]].]]
Македонскиот [[селанец]] скапо го платил својот обид за ослободување. За мнозина единствен спас било бегањето далеку на север, зад [[Сава]] и [[Дунав]]. Дел од нив подоцна преминале дури и во [[Русија]], создавајќи таму свои војнички колонии и одделен „[[Македонски полк]]“, кој дејствувал во состав на регуларната руска војска. Во запустените предели од [[северозападна Македонија]] започнало масовно населување на [[Македонски Албанци|албанско население]].

На [[6 април]] [[1690]] година, [[Цар на Светото Римско Царство|светиот римски цар]] [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]] (1657-1705) издал [[манифест]], со кој ги повикува „''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Македонија]], [[Рашка]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“.

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]], Леополд издал и едно писмо (проглас) со кое го земал под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле Марко Краида, родум од [[Кожани]] и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ, родум од [[Солун]]. Тие, како офицери (капетани) во војската на Светото Римско Царство побарале прием кај царот Леополд I, а причина за ваквиот нивни гест најверојатно бил претходниот проглас.

{{Collapse top|Прогласот на царот Леополд I од 26 април 1690&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Prilozi za istoriju Srba u Ugarskoj u XI., XVII. i XVIII. veku|last2=Јован Радоњиќ|publisher=Knjiga Matice Srpske|year=1908|location=Нови Сад|pages=52-53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=InyEqBVhH-EC&amp;pg=PA59&amp;lpg=PA59&amp;dq=the+name+used+for+macedonia+and+its+people+in+the+middle+ages+john+cametinae&amp;source=bl&amp;ots=qVXi1TNFZP&amp;sig=I3Brmp9AnC4LTKQ9AA6Z7tSxsGA&amp;hl=mk&amp;ei=inkcTsiLCcPDswbTt_2GBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=john%20cametinae&amp;f=false|title=Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Balkan Nation|last=Shea|first=John|date=1997-01-01|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-0228-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ48(1995)/GZ48.19.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B0%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%BD%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5.pdf|title=Ставот на австрискиот двор спрема Македонија и македонскиот народ непосреднопо ликвидирањето на Карпошовото востание|last2=Бранко Панов|publisher=ИНИ|year=1995|location=Скопје|pages=194-195}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books/about/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0.html?id=5dQkMwEACAAJ&amp;redir_esc=y|title=Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава|last=nauki|first=ИНИ|date=|publisher=Универзитет Кирил и Методиј|year=1981|location=Скопје|pages=158-159|language=mk}}&lt;/ref&gt;
}}
Со ова ставаме до знаење дека од наша страна беа примени двајца Македонци: Марко Краида од Кожани (наш капетан) и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ од Солун, родени во Македонија, кои изложија на кој начин македонскиот народ, гледајќи ја најправедната наша кауза и со жар и ревност кон нашата служба, искрено и со наклонетост се стреми да премине од ужасното турско ропство во нашата послушност и преданост, само доколку би бил осигуран со нашата милост и заштита.

Поради тоа, од нашата вродена добрина и од милосрдието со кое сме понесени да ги заштитуваме оние што се наклонети кон нас и кон светата христијанска вера, го примаме и го прифаќаме целиот македонски народ како целина и како поединци, под нашата царска и кралска милост.

На сите наши воени службеници пријателски им заповедаме да не го вознемируваат спомнатиот македонски народ на никаков начин, ниту да се осмелат да му нанесат штета, туку според можностите во секоја прилика да го заштитуваат, да го бранат и во тоа да му помагаат, а исто така и да го уверат и осигураат во нашите царски и кралски милости, како и во зачувувањето на своите права и слободи.

И доколку некои (според зборовите на наведените наши капетани) од истиот народ посакаат да служат под нашите знамиња, тие намери треба повеќе да се поттикнуваат отколку да се спречуваат, како што со ова благонаклоно им дозволуваме: со знаење и одобрение на нашиот таму главен командант, да се собираат во своја чета и посебно да дејствуваат или да се приклучат кон нашите сили и така да се борат против заедничкиот непријател.

За таа цел тие ќе се претстават кај наведениот генерали според неговите наредби за заедничко добро и со Божја помош, ќе ги чуваат нашите позиции и колку што е во нивна моќ ќе соработуваат извонредно во сите прилики.

Објавено во Виена, 26 април 1690 година.

[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|250п|Заштитно писмо за [[Македонскиот народ]] од светоримскиот цар [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]]|лево]]
{{Collapse bottom}}

На [[31 мај]] [[1690]] царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија одново станала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

==Карпошовото востание како мотив во уметноста==
* „Буната Карпошова“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].&lt;ref&gt;Блаже Конески, [https://web.archive.org/web/20180417121658/http://gbsk.mk/eknigi/Pesni%20-%20B.Koneski.pdf#page=54''Песни'']. Скопје: „Кочо Рацин“, 1953, стр. 57-61.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Карпош]]
* [[Карпош (населба во Скопје)|Скопски населби именувани по Карпош]]
* [[Плоштад Карпошово востание|Плоштад „Карпошово востание“]] — поранешно име на „[[Филип II (плоштад)|плоштадот Филип II]]“ во Скопје

== Наводи ==
{{наводи}}

== Извори ==
* ''Историја на македонскиот народ'', [[Институт за национална историја]], [[Просветно дело]], Скопје, 1972

== Надворешни врски ==
* [http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm Крвава епопеја на македонскиот народ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091228110157/http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm |date=2009-12-28 }}
* [http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 Карпошовото востание, Драган Ташковски]
* [http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&amp;kid=1&amp;pid=2&amp;ppid=38&amp;tid=368 Карпошово востание]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/search/label/%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BB Кумановски крал Карпош, Проф. Д-р Александар Димиќ - Паланчански]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/2012/11/1689.html Карпошовото востание 1689 година, Историја на Силахдер]

{{Востанија во Османлиското Царство}}

&lt;!--Намерно стои--&gt;

[[Категорија:Карпошово востание| ]]
[[Категорија:Голема турска војна]]
[[Категорија:Македонски востанија]]
[[Категорија:Историја на македонскиот народ]]</text>
      <sha1>t9832mwa3gshgkdme767vl8owe5dpba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561522</id>
      <parentid>5561518</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I */</comment>
      <origin>5561522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27568" sha1="33t9ppjymxnuxp8n5te4imux795bd68" xml:space="preserve">{{Инфокутија Вооружен судир
|conflict= Карпошово востание
|partof= [[Голема турска војна|Големата турска војна]]
|image=[[Податотека:Smrtta na Karpos.jpg|300px]] 
|caption=Уметничка претстава за смртта на Карпош. На сликата му се чита пресудата, а во позадина се гледа [[Камен мост|Камениот мост]] во Скопје.
|date= октомври 1689
|place=[[Македонија]], Османлиско Царство
|coordinates=
| map_type    = 
| latitude    = 
| longitude   = 
| map_size    = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = Османлиите ги задушиле востаничките дејства во Кратово, Крива Паланка, Куманово и Скопје
| result      = османлиска победа
| status      = 
| combatant1  = Македонски востаници
| combatant2  = Османлиско Царство
| commander1  = [[Карпош]]
| commander2  = Селим I Гирај
| strength1   = 3.000&lt;ref&gt;''[https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf Карпошовото Востание (1689)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240814071020/https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf |date=2024-08-14 }}'' (2007) од Ванчо Ѓорѓиев, ст. 9&lt;/ref&gt;
| strength2   = 30.000
| casualties1 = Непознато
| casualties2 = Непознато
| notes       = 
}}
{{Османлиско-македонски војни и востанија}}
'''Карпошово востание''' — вооружено [[востание]] дигнато во [[1689]] г. на територијата на [[Македонија]]. Востанието го носи името по својот водач [[Карпош]]. Непосреден повод и охрабрување за подигање на востанието дала големата Австриско-турска војна, а неговите корени лежеле во незавидната економско-општествена и политичка положба на [[Македонци|македонскиот народ]].

Во чест на востанието бил наречен [[Филип II (плоштад)|плоштадот „Карпошово востание“]] на почетокот на [[Стара скопска чаршија|Старата чаршија]] во [[Скопје]]. Од 2013 г. плоштадот го носи името „[[Филип II (плоштад)|Филип II]]“.

== Продирање на австриска војска во Македонија ==
{{Поврзано|Голема турска војна}}

Во 1683 година Османлиите по вторпат се обиделе да ја [[Опсада на Виена (1683)|заземат Виена]]. Меѓутоа по двомесечна опсада, на градот му пристигнала помош од Австрија австриската, а исто така и полската војска предводена од полскиот благородник Јан Собјески, па турската војска претрпела пораз што довел до огромни територијални, материјални и човечки жртви. Набргу потоа, во март 1684, против [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] била создадена Света лига, во која покрај [[Австрија]] и [[Полска]], влегле и [[Венецијанска Република|Венеција]], а подоцна и [[Руска Империја|Русија]]. Продирајќи постепено кон југ, Австријците стигнале дури до Македонија. Веќе на 25 октомври 1689 тие, предводени од генералот [[Силвио Пиколомини]], влегле во [[Скопско Поле|Скопското Поле]], каде што со радост ги пречекало населението од [[Скопско|околните села]]. Истиот ден влегле во напуштениот град, кој бил полн со прехранбени производи и трговски стоки. Премногу оддалечен од својата главнина, Пиколомини решил веднаш да се повлече од градот, кој претходно Скопски пожар од 1689 го опожарил поради чума. Пожарот беснеел цели три дена на 26 октомври, 27 октомври и 28 октомври 1689 и го уништил најголемиот дел од Скопје. Скопје тогаш бил споредуван со Прага. Во писмото до австрискиот цар Леополд, генералот Пиколомини пишува: „Градот Скопје е голем речиси колку Прага. Тој е без ѕидини и ровови. Го најдов напуштен и лишен од сите скапоцености, но богато е снабден со стоки.“

По повлекувањето од [[Скопје]], Австријците извршиле уште неколку пробиви во длабината на македонската територија. Таков еден пробив извршил херцогот [[Холштајн]], кој во меѓувреме го заменил умрениот од чума Пиколомини. Тргнувајќи од логорот крај кумановското село [[Оризари (Кумановско)|Оризари]], австриските одреди се нашле пред [[Штип]], во зорите на [[10 ноември]] [[1689]]. Тука дошло до најжестокиот и најголем судир помеѓу австриските и турските војски на територијата на Македонија. Оставајќи зад себе околу две илјади мртви, турските војски биле принудени на повлекување. [[Австријци]]те го запалиле градот, а потоа на враќање, тие разбиле уште еден турски одред од 300 души. Во средината на ноември кон [[Тетово]] биле испратени доброволци [[Албанци]]-католици, кои успеале да уништат преку 600 [[Турци]] и да запленат неколку стотици грла [[добиток]]. Најпосле, на 20 декември од [[Приштина]] кон [[Велес]] тргнал еден австриски [[одред]], во чиј состав имало и [[Срби]], предводен од капетанот [[Саноски]]. Одредот влегол во [[Велес]], каде биле отепани триесет Турци, а имало и заробени. Градот бил ограбен и делумно запален, но на враќање одредот бил нападнат од [[јаничари]], при што Саноски добил смртоносни рани.

== Подигање и тек на востанието ==

{{Историја на Македонија}}

Во годините на Австриско-турската војна дошло до нагло влошување на [[Стопанство|економската]] и [[Политика|политичката]] положба на [[Македонци|населението]] во земјата. Даночниот притисок, несигурноста и насилствата зеле дотогаш невидени размери. Воените операции ја гонеле државата да го засили принудниот откуп на [[Житни култури|житата]], [[фураж]]от, [[добиток]]от, [[дрво (материјал)|дрвата]] и на други селскостопански производи, по цени далеку под нивната вредност. Биле воведени и ред нови вонредни [[данок|давачки]]. Во ова тешко време [[раја]]та страдала и од з[[улум]]ите на турските вони [[дезертер]]и и одметници од централната власт, меѓу кои посебно се истакнувал злогласниот [[Јеген-паша]], бившиот [[Румелија|румелиски]] [[беглербег]], кој со околу 10.000 одметници пљачкосувал по [[Балкан]]от. Централната власт успеала да го ликвидира дури во [[февруари]] [[1689]] година.
[[Податотека:Karposh_Kratovo.jpg|лево|мини|Карпош — споменик во Кратово.Дело на [[Боро Митриќески]] (1970 год)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://artonline.mk/avtor/boro-mitrikjeski/|title=Боро Митриќески|last=Галерија|first=Мартин}}&lt;/ref&gt;]]
Воената катастрофа и хаотичната внатрешна положба во [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] создале погодни услови за широк замав на [[ајдутство]]то во сите делови од Македонија, а особено во [[Мариово|Мариовско]], Битолско, Тиквешко, Велешко, Штипско, во [[Доспат Планина]] и во северното гранично подрачје. Во таквата атмосфера, ненадејниот продор на австриската војска имал посебно дејство врз расположбата на македонскиот народ. Кон средината на [[октомври]] [[1689]], во североистичниот дел на Македонија, на просторот помеѓу [[Ќустендил]] и Скопје избувнало востание, на чело со познатиот ајдутски [[арамбаша]] [[Карпош]]. Главно упориште на слободната востаничка територија станала Крива Паланка, која и пред тоа била ослободно турско утврдување, изградена во 1636 година. Тука на востаниците им паднале в раце шест топови. Освен тоа, востаниците изградиле и сосем ново утврдување кај [[Куманово]]. Не е исклучено тие да биле во врска и да содејствувале со австриските одреди, особено во времето на нивниот продор во Македонија. Современите турски [[хроника|хроники]] и месното народно предание го титулираат Карпош како „[[крал]] од [[Куманово]]“, која титула му ја дал или потврдил [[Цар на Австрија|австриски цар]] [[Леополд I]], праќајќи му притоа и [[калпак]], како надворешен знак за признанието.

== Пораз и последици од востанието ==

[[Податотека:Karposh_memory_table_Skopje.JPG|thumb|left|250px|Плоча на Камен Мост во Скопје, во спомен на Карпош]]
[[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|лево|Наредба за убиството на Карпош]]
Набргу дошло да пресврт на воено-политичката ситуација на [[Балкан]]от, што имало пресудна улога за натамошната судбина на востанието. Османлиите презеле енергични чекори за стабилизација на ситуацијата во земјата и започнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал [[крим]]скиот хан [[Селим Гирај]] со своите борбени и жестоки [[татари|татарски]] одреди.

На советувањето во [[Софија]], на [[14 ноември]] [[1689]], било решено во напад да се тргне преку [[Ќустендил]], односно најпрвин да се ликвидира Карпошовото востание. Прва на удар била [[Крива Паланка]], каде неколку илјади востаници се подготвувале за напад на [[Ќустендил]]. Дознавајќи за големата надмоќност на противникот, востаниците ја запалиле [[Крива Паланка]] и отстапиле кон Куманово. Веќе идниот ден турските и татарските одреди се појавиле и пред овој град. Востаниците го дочекале непријателот пред новоизградената [[тврдина]]. Во судирот бил заробен Карпош заедно со голем број востаници. Последен отпор бил даден од тврдината, која била преземена на [[јуриш]], а нејзините бранители биле уништени. Победниците сега се упатиле кон [[Скопје]], водејќи ги со себе заробените востаници. Во Скопје, крај [[Камен мост|Камениот мост]] на [[Вардар]], Карпош бил изведен пред [[Селим Гирај]], набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случило во првите денови на [[декември]] [[1689]] година. Трагичната смрт на Карпош го означувала истовремено и крајот на востанието.

== Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I ==
[[Податотека:Serbmigra.jpg|мини|По повлекувањето на австриската војска, дел од населението ги напуштило своите места и се повлекло кон север. Подоцнежни уметнички претстави на балканските миграции од тој период се појавиле во дела како ''Сеоба Срба'' (1896) од [[Паја Јовановиќ]].]]
Македонскиот [[селанец]] скапо го платил својот обид за ослободување. За мнозина единствен спас било бегањето далеку на север, зад [[Сава]] и [[Дунав]]. Дел од нив подоцна преминале дури и во [[Русија]], создавајќи таму свои војнички колонии и одделен „[[Македонски полк]]“, кој дејствувал во состав на регуларната руска војска. Во запустените предели од [[северозападна Македонија]] започнало масовно населување на [[Македонски Албанци|албанско население]].

На [[6 април]] [[1690]] година, [[Цар на Светото Римско Царство|светиот римски цар]] [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]] (1657-1705) издал [[манифест]], со кој ги повикува „''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Македонија]], [[Рашка]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“.

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]], Леополд издал и едно писмо (проглас) со кое го земал под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле Марко Краида, родум од [[Кожани]] и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ, родум од [[Солун]]. Тие, како офицери (капетани) во војската на Светото Римско Царство побарале прием кај царот Леополд I, а причина за ваквиот нивни гест најверојатно бил претходниот проглас.

{{Collapse top|Прогласот на царот Леополд I од 26 април 1690&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Prilozi za istoriju Srba u Ugarskoj u XI., XVII. i XVIII. veku|last2=Јован Радоњиќ|publisher=Knjiga Matice Srpske|year=1908|location=Нови Сад|pages=52-53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=InyEqBVhH-EC&amp;pg=PA59&amp;lpg=PA59&amp;dq=the+name+used+for+macedonia+and+its+people+in+the+middle+ages+john+cametinae&amp;source=bl&amp;ots=qVXi1TNFZP&amp;sig=I3Brmp9AnC4LTKQ9AA6Z7tSxsGA&amp;hl=mk&amp;ei=inkcTsiLCcPDswbTt_2GBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=john%20cametinae&amp;f=false|title=Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Balkan Nation|last=Shea|first=John|date=1997-01-01|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-0228-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ48(1995)/GZ48.19.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B0%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%BD%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5.pdf|title=Ставот на австрискиот двор спрема Македонија и македонскиот народ непосреднопо ликвидирањето на Карпошовото востание|last2=Бранко Панов|publisher=ИНИ|year=1995|location=Скопје|pages=194-195}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books/about/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0.html?id=5dQkMwEACAAJ&amp;redir_esc=y|title=Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава|last=nauki|first=ИНИ|date=|publisher=Универзитет Кирил и Методиј|year=1981|location=Скопје|pages=158-159|language=mk}}&lt;/ref&gt;
}}
Со ова ставаме до знаење дека од наша страна беа примени двајца Македонци: Марко Краида од Кожани (наш капетан) и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ од Солун, родени во Македонија, кои изложија на кој начин македонскиот народ, гледајќи ја најправедната наша кауза и со жар и ревност кон нашата служба, искрено и со наклонетост се стреми да премине од ужасното турско ропство во нашата послушност и преданост, само доколку би бил осигуран со нашата милост и заштита.

Поради тоа, од нашата вродена добрина и од милосрдието со кое сме понесени да ги заштитуваме оние што се наклонети кон нас и кон светата христијанска вера, го примаме и го прифаќаме целиот македонски народ како целина и како поединци, под нашата царска и кралска милост.

На сите наши воени службеници пријателски им заповедаме да не го вознемируваат спомнатиот македонски народ на никаков начин, ниту да се осмелат да му нанесат штета, туку според можностите во секоја прилика да го заштитуваат, да го бранат и во тоа да му помагаат, а исто така и да го уверат и осигураат во нашите царски и кралски милости, како и во зачувувањето на своите права и слободи.

И доколку некои (според зборовите на наведените наши капетани) од истиот народ посакаат да служат под нашите знамиња, тие намери треба повеќе да се поттикнуваат отколку да се спречуваат, како што со ова благонаклоно им дозволуваме: со знаење и одобрение на нашиот таму главен командант, да се собираат во своја чета и посебно да дејствуваат или да се приклучат кон нашите сили и така да се борат против заедничкиот непријател.

За таа цел тие ќе се претстават кај наведениот генерали според неговите наредби за заедничко добро и со Божја помош, ќе ги чуваат нашите позиции и колку што е во нивна моќ ќе соработуваат извонредно во сите прилики.

Објавено во Виена, 26 април 1690 година.

[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|250п|Заштитно писмо за [[Македонскиот народ]] од светоримскиот цар [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]]|лево]]
{{Collapse bottom}}

На [[31 мај]] [[1690]] царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија одново станала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

==Карпошовото востание како мотив во уметноста==
* „Буната Карпошова“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].&lt;ref&gt;Блаже Конески, [https://web.archive.org/web/20180417121658/http://gbsk.mk/eknigi/Pesni%20-%20B.Koneski.pdf#page=54''Песни'']. Скопје: „Кочо Рацин“, 1953, стр. 57-61.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Карпош]]
* [[Карпош (населба во Скопје)|Скопски населби именувани по Карпош]]
* [[Плоштад Карпошово востание|Плоштад „Карпошово востание“]] — поранешно име на „[[Филип II (плоштад)|плоштадот Филип II]]“ во Скопје

== Наводи ==
{{наводи}}

== Извори ==
* ''Историја на македонскиот народ'', [[Институт за национална историја]], [[Просветно дело]], Скопје, 1972

== Надворешни врски ==
* [http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm Крвава епопеја на македонскиот народ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091228110157/http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm |date=2009-12-28 }}
* [http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 Карпошовото востание, Драган Ташковски]
* [http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&amp;kid=1&amp;pid=2&amp;ppid=38&amp;tid=368 Карпошово востание]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/search/label/%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BB Кумановски крал Карпош, Проф. Д-р Александар Димиќ - Паланчански]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/2012/11/1689.html Карпошовото востание 1689 година, Историја на Силахдер]

{{Востанија во Османлиското Царство}}

&lt;!--Намерно стои--&gt;

[[Категорија:Карпошово востание| ]]
[[Категорија:Голема турска војна]]
[[Категорија:Македонски востанија]]
[[Категорија:Историја на македонскиот народ]]</text>
      <sha1>33t9ppjymxnuxp8n5te4imux795bd68</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561654</id>
      <parentid>5561522</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I */</comment>
      <origin>5561654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28081" sha1="jot5wv034gtuhhh7ga40m660u0i8iez" xml:space="preserve">{{Инфокутија Вооружен судир
|conflict= Карпошово востание
|partof= [[Голема турска војна|Големата турска војна]]
|image=[[Податотека:Smrtta na Karpos.jpg|300px]] 
|caption=Уметничка претстава за смртта на Карпош. На сликата му се чита пресудата, а во позадина се гледа [[Камен мост|Камениот мост]] во Скопје.
|date= октомври 1689
|place=[[Македонија]], Османлиско Царство
|coordinates=
| map_type    = 
| latitude    = 
| longitude   = 
| map_size    = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = Османлиите ги задушиле востаничките дејства во Кратово, Крива Паланка, Куманово и Скопје
| result      = османлиска победа
| status      = 
| combatant1  = Македонски востаници
| combatant2  = Османлиско Царство
| commander1  = [[Карпош]]
| commander2  = Селим I Гирај
| strength1   = 3.000&lt;ref&gt;''[https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf Карпошовото Востание (1689)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240814071020/https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf |date=2024-08-14 }}'' (2007) од Ванчо Ѓорѓиев, ст. 9&lt;/ref&gt;
| strength2   = 30.000
| casualties1 = Непознато
| casualties2 = Непознато
| notes       = 
}}
{{Османлиско-македонски војни и востанија}}
'''Карпошово востание''' — вооружено [[востание]] дигнато во [[1689]] г. на територијата на [[Македонија]]. Востанието го носи името по својот водач [[Карпош]]. Непосреден повод и охрабрување за подигање на востанието дала големата Австриско-турска војна, а неговите корени лежеле во незавидната економско-општествена и политичка положба на [[Македонци|македонскиот народ]].

Во чест на востанието бил наречен [[Филип II (плоштад)|плоштадот „Карпошово востание“]] на почетокот на [[Стара скопска чаршија|Старата чаршија]] во [[Скопје]]. Од 2013 г. плоштадот го носи името „[[Филип II (плоштад)|Филип II]]“.

== Продирање на австриска војска во Македонија ==
{{Поврзано|Голема турска војна}}

Во 1683 година Османлиите по вторпат се обиделе да ја [[Опсада на Виена (1683)|заземат Виена]]. Меѓутоа по двомесечна опсада, на градот му пристигнала помош од Австрија австриската, а исто така и полската војска предводена од полскиот благородник Јан Собјески, па турската војска претрпела пораз што довел до огромни територијални, материјални и човечки жртви. Набргу потоа, во март 1684, против [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] била создадена Света лига, во која покрај [[Австрија]] и [[Полска]], влегле и [[Венецијанска Република|Венеција]], а подоцна и [[Руска Империја|Русија]]. Продирајќи постепено кон југ, Австријците стигнале дури до Македонија. Веќе на 25 октомври 1689 тие, предводени од генералот [[Силвио Пиколомини]], влегле во [[Скопско Поле|Скопското Поле]], каде што со радост ги пречекало населението од [[Скопско|околните села]]. Истиот ден влегле во напуштениот град, кој бил полн со прехранбени производи и трговски стоки. Премногу оддалечен од својата главнина, Пиколомини решил веднаш да се повлече од градот, кој претходно Скопски пожар од 1689 го опожарил поради чума. Пожарот беснеел цели три дена на 26 октомври, 27 октомври и 28 октомври 1689 и го уништил најголемиот дел од Скопје. Скопје тогаш бил споредуван со Прага. Во писмото до австрискиот цар Леополд, генералот Пиколомини пишува: „Градот Скопје е голем речиси колку Прага. Тој е без ѕидини и ровови. Го најдов напуштен и лишен од сите скапоцености, но богато е снабден со стоки.“

По повлекувањето од [[Скопје]], Австријците извршиле уште неколку пробиви во длабината на македонската територија. Таков еден пробив извршил херцогот [[Холштајн]], кој во меѓувреме го заменил умрениот од чума Пиколомини. Тргнувајќи од логорот крај кумановското село [[Оризари (Кумановско)|Оризари]], австриските одреди се нашле пред [[Штип]], во зорите на [[10 ноември]] [[1689]]. Тука дошло до најжестокиот и најголем судир помеѓу австриските и турските војски на територијата на Македонија. Оставајќи зад себе околу две илјади мртви, турските војски биле принудени на повлекување. [[Австријци]]те го запалиле градот, а потоа на враќање, тие разбиле уште еден турски одред од 300 души. Во средината на ноември кон [[Тетово]] биле испратени доброволци [[Албанци]]-католици, кои успеале да уништат преку 600 [[Турци]] и да запленат неколку стотици грла [[добиток]]. Најпосле, на 20 декември од [[Приштина]] кон [[Велес]] тргнал еден австриски [[одред]], во чиј состав имало и [[Срби]], предводен од капетанот [[Саноски]]. Одредот влегол во [[Велес]], каде биле отепани триесет Турци, а имало и заробени. Градот бил ограбен и делумно запален, но на враќање одредот бил нападнат од [[јаничари]], при што Саноски добил смртоносни рани.

== Подигање и тек на востанието ==

{{Историја на Македонија}}

Во годините на Австриско-турската војна дошло до нагло влошување на [[Стопанство|економската]] и [[Политика|политичката]] положба на [[Македонци|населението]] во земјата. Даночниот притисок, несигурноста и насилствата зеле дотогаш невидени размери. Воените операции ја гонеле државата да го засили принудниот откуп на [[Житни култури|житата]], [[фураж]]от, [[добиток]]от, [[дрво (материјал)|дрвата]] и на други селскостопански производи, по цени далеку под нивната вредност. Биле воведени и ред нови вонредни [[данок|давачки]]. Во ова тешко време [[раја]]та страдала и од з[[улум]]ите на турските вони [[дезертер]]и и одметници од централната власт, меѓу кои посебно се истакнувал злогласниот [[Јеген-паша]], бившиот [[Румелија|румелиски]] [[беглербег]], кој со околу 10.000 одметници пљачкосувал по [[Балкан]]от. Централната власт успеала да го ликвидира дури во [[февруари]] [[1689]] година.
[[Податотека:Karposh_Kratovo.jpg|лево|мини|Карпош — споменик во Кратово.Дело на [[Боро Митриќески]] (1970 год)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://artonline.mk/avtor/boro-mitrikjeski/|title=Боро Митриќески|last=Галерија|first=Мартин}}&lt;/ref&gt;]]
Воената катастрофа и хаотичната внатрешна положба во [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] создале погодни услови за широк замав на [[ајдутство]]то во сите делови од Македонија, а особено во [[Мариово|Мариовско]], Битолско, Тиквешко, Велешко, Штипско, во [[Доспат Планина]] и во северното гранично подрачје. Во таквата атмосфера, ненадејниот продор на австриската војска имал посебно дејство врз расположбата на македонскиот народ. Кон средината на [[октомври]] [[1689]], во североистичниот дел на Македонија, на просторот помеѓу [[Ќустендил]] и Скопје избувнало востание, на чело со познатиот ајдутски [[арамбаша]] [[Карпош]]. Главно упориште на слободната востаничка територија станала Крива Паланка, која и пред тоа била ослободно турско утврдување, изградена во 1636 година. Тука на востаниците им паднале в раце шест топови. Освен тоа, востаниците изградиле и сосем ново утврдување кај [[Куманово]]. Не е исклучено тие да биле во врска и да содејствувале со австриските одреди, особено во времето на нивниот продор во Македонија. Современите турски [[хроника|хроники]] и месното народно предание го титулираат Карпош како „[[крал]] од [[Куманово]]“, која титула му ја дал или потврдил [[Цар на Австрија|австриски цар]] [[Леополд I]], праќајќи му притоа и [[калпак]], како надворешен знак за признанието.

== Пораз и последици од востанието ==

[[Податотека:Karposh_memory_table_Skopje.JPG|thumb|left|250px|Плоча на Камен Мост во Скопје, во спомен на Карпош]]
[[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|лево|Наредба за убиството на Карпош]]
Набргу дошло да пресврт на воено-политичката ситуација на [[Балкан]]от, што имало пресудна улога за натамошната судбина на востанието. Османлиите презеле енергични чекори за стабилизација на ситуацијата во земјата и започнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал [[крим]]скиот хан [[Селим Гирај]] со своите борбени и жестоки [[татари|татарски]] одреди.

На советувањето во [[Софија]], на [[14 ноември]] [[1689]], било решено во напад да се тргне преку [[Ќустендил]], односно најпрвин да се ликвидира Карпошовото востание. Прва на удар била [[Крива Паланка]], каде неколку илјади востаници се подготвувале за напад на [[Ќустендил]]. Дознавајќи за големата надмоќност на противникот, востаниците ја запалиле [[Крива Паланка]] и отстапиле кон Куманово. Веќе идниот ден турските и татарските одреди се појавиле и пред овој град. Востаниците го дочекале непријателот пред новоизградената [[тврдина]]. Во судирот бил заробен Карпош заедно со голем број востаници. Последен отпор бил даден од тврдината, која била преземена на [[јуриш]], а нејзините бранители биле уништени. Победниците сега се упатиле кон [[Скопје]], водејќи ги со себе заробените востаници. Во Скопје, крај [[Камен мост|Камениот мост]] на [[Вардар]], Карпош бил изведен пред [[Селим Гирај]], набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случило во првите денови на [[декември]] [[1689]] година. Трагичната смрт на Карпош го означувала истовремено и крајот на востанието.

== Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I ==
[[Податотека:Serbmigra.jpg|мини|По повлекувањето на австриската војска, дел од населението ги напуштило своите места и се повлекло кон север. Подоцнежни уметнички претстави на балканските миграции од тој период се појавиле во дела како ''Сеоба Срба'' (1896) од [[Паја Јовановиќ]].]]
Македонскиот [[селанец]] скапо го платил својот обид за ослободување. За мнозина единствен спас било бегањето далеку на север, зад [[Сава]] и [[Дунав]]. Дел од нив подоцна преминале дури и во [[Русија]], создавајќи таму свои војнички колонии и одделен „[[Македонски полк]]“, кој дејствувал во состав на регуларната руска војска. Во запустените предели од [[северозападна Македонија]] започнало масовно населување на [[Македонски Албанци|албанско население]].

На [[6 април]] [[1690]] година, [[Цар на Светото Римско Царство|светиот римски цар]] [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]] (1657-1705) издал [[манифест]], со кој ги повикува „''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Македонија]], [[Рашка]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“.

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]], Леополд издал и едно писмо (проглас) со кое го земал под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле Марко Краида, родум од [[Кожани]] и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ, родум од [[Солун]]. Тие, како офицери (капетани) во војската на Светото Римско Царство побарале прием кај царот Леополд I, а причина за ваквиот нивни гест најверојатно бил претходниот проглас.&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Оригиналниот ракопис од прогласот и останатите печатени прогласи на Царот Леополд Први од 1690 година со кој го зема македонскиот народ под своја заштита|last=Тодоровски|first=Џони|last2=Донски|first2=Александар|publisher=Хелиос|year=2026|isbn=9789083278650|location=Ротердам - Штип|pages=8}}&lt;/ref&gt;

{{Collapse top|Прогласот на царот Леополд I од 26 април 1690&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Prilozi za istoriju Srba u Ugarskoj u XI., XVII. i XVIII. veku|last2=Јован Радоњиќ|publisher=Knjiga Matice Srpske|year=1908|location=Нови Сад|pages=52-53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=InyEqBVhH-EC&amp;pg=PA59&amp;lpg=PA59&amp;dq=the+name+used+for+macedonia+and+its+people+in+the+middle+ages+john+cametinae&amp;source=bl&amp;ots=qVXi1TNFZP&amp;sig=I3Brmp9AnC4LTKQ9AA6Z7tSxsGA&amp;hl=mk&amp;ei=inkcTsiLCcPDswbTt_2GBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=john%20cametinae&amp;f=false|title=Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Balkan Nation|last=Shea|first=John|date=1997-01-01|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-0228-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ48(1995)/GZ48.19.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B0%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%BD%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5.pdf|title=Ставот на австрискиот двор спрема Македонија и македонскиот народ непосреднопо ликвидирањето на Карпошовото востание|last2=Бранко Панов|publisher=ИНИ|year=1995|location=Скопје|pages=194-195}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books/about/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0.html?id=5dQkMwEACAAJ&amp;redir_esc=y|title=Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава|last=nauki|first=ИНИ|date=|publisher=Универзитет Кирил и Методиј|year=1981|location=Скопје|pages=158-159|language=mk}}&lt;/ref&gt;
}}
Со ова ставаме до знаење дека од наша страна беа примени двајца Македонци: Марко Краида од Кожани (наш капетан) и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ од Солун, родени во Македонија, кои изложија на кој начин македонскиот народ, гледајќи ја најправедната наша кауза и со жар и ревност кон нашата служба, искрено и со наклонетост се стреми да премине од ужасното турско ропство во нашата послушност и преданост, само доколку би бил осигуран со нашата милост и заштита.

Поради тоа, од нашата вродена добрина и од милосрдието со кое сме понесени да ги заштитуваме оние што се наклонети кон нас и кон светата христијанска вера, го примаме и го прифаќаме целиот македонски народ како целина и како поединци, под нашата царска и кралска милост.

На сите наши воени службеници пријателски им заповедаме да не го вознемируваат спомнатиот македонски народ на никаков начин, ниту да се осмелат да му нанесат штета, туку според можностите во секоја прилика да го заштитуваат, да го бранат и во тоа да му помагаат, а исто така и да го уверат и осигураат во нашите царски и кралски милости, како и во зачувувањето на своите права и слободи.

И доколку некои (според зборовите на наведените наши капетани) од истиот народ посакаат да служат под нашите знамиња, тие намери треба повеќе да се поттикнуваат отколку да се спречуваат, како што со ова благонаклоно им дозволуваме: со знаење и одобрение на нашиот таму главен командант, да се собираат во своја чета и посебно да дејствуваат или да се приклучат кон нашите сили и така да се борат против заедничкиот непријател.

За таа цел тие ќе се претстават кај наведениот генерали според неговите наредби за заедничко добро и со Божја помош, ќе ги чуваат нашите позиции и колку што е во нивна моќ ќе соработуваат извонредно во сите прилики.

Објавено во Виена, 26 април 1690 година.

[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|250п|Заштитно писмо за [[Македонскиот народ]] од светоримскиот цар [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]]|лево]]
{{Collapse bottom}}

На [[31 мај]] [[1690]] царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија одново станала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

==Карпошовото востание како мотив во уметноста==
* „Буната Карпошова“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].&lt;ref&gt;Блаже Конески, [https://web.archive.org/web/20180417121658/http://gbsk.mk/eknigi/Pesni%20-%20B.Koneski.pdf#page=54''Песни'']. Скопје: „Кочо Рацин“, 1953, стр. 57-61.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Карпош]]
* [[Карпош (населба во Скопје)|Скопски населби именувани по Карпош]]
* [[Плоштад Карпошово востание|Плоштад „Карпошово востание“]] — поранешно име на „[[Филип II (плоштад)|плоштадот Филип II]]“ во Скопје

== Наводи ==
{{наводи}}

== Извори ==
* ''Историја на македонскиот народ'', [[Институт за национална историја]], [[Просветно дело]], Скопје, 1972

== Надворешни врски ==
* [http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm Крвава епопеја на македонскиот народ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091228110157/http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm |date=2009-12-28 }}
* [http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 Карпошовото востание, Драган Ташковски]
* [http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&amp;kid=1&amp;pid=2&amp;ppid=38&amp;tid=368 Карпошово востание]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/search/label/%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BB Кумановски крал Карпош, Проф. Д-р Александар Димиќ - Паланчански]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/2012/11/1689.html Карпошовото востание 1689 година, Историја на Силахдер]

{{Востанија во Османлиското Царство}}

&lt;!--Намерно стои--&gt;

[[Категорија:Карпошово востание| ]]
[[Категорија:Голема турска војна]]
[[Категорија:Македонски востанија]]
[[Категорија:Историја на македонскиот народ]]</text>
      <sha1>jot5wv034gtuhhh7ga40m660u0i8iez</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561655</id>
      <parentid>5561654</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I */</comment>
      <origin>5561655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28081" sha1="4iqge9uea2pdksa2n21wv2nlpdmd9ot" xml:space="preserve">{{Инфокутија Вооружен судир
|conflict= Карпошово востание
|partof= [[Голема турска војна|Големата турска војна]]
|image=[[Податотека:Smrtta na Karpos.jpg|300px]] 
|caption=Уметничка претстава за смртта на Карпош. На сликата му се чита пресудата, а во позадина се гледа [[Камен мост|Камениот мост]] во Скопје.
|date= октомври 1689
|place=[[Македонија]], Османлиско Царство
|coordinates=
| map_type    = 
| latitude    = 
| longitude   = 
| map_size    = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = Османлиите ги задушиле востаничките дејства во Кратово, Крива Паланка, Куманово и Скопје
| result      = османлиска победа
| status      = 
| combatant1  = Македонски востаници
| combatant2  = Османлиско Царство
| commander1  = [[Карпош]]
| commander2  = Селим I Гирај
| strength1   = 3.000&lt;ref&gt;''[https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf Карпошовото Востание (1689)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240814071020/https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf |date=2024-08-14 }}'' (2007) од Ванчо Ѓорѓиев, ст. 9&lt;/ref&gt;
| strength2   = 30.000
| casualties1 = Непознато
| casualties2 = Непознато
| notes       = 
}}
{{Османлиско-македонски војни и востанија}}
'''Карпошово востание''' — вооружено [[востание]] дигнато во [[1689]] г. на територијата на [[Македонија]]. Востанието го носи името по својот водач [[Карпош]]. Непосреден повод и охрабрување за подигање на востанието дала големата Австриско-турска војна, а неговите корени лежеле во незавидната економско-општествена и политичка положба на [[Македонци|македонскиот народ]].

Во чест на востанието бил наречен [[Филип II (плоштад)|плоштадот „Карпошово востание“]] на почетокот на [[Стара скопска чаршија|Старата чаршија]] во [[Скопје]]. Од 2013 г. плоштадот го носи името „[[Филип II (плоштад)|Филип II]]“.

== Продирање на австриска војска во Македонија ==
{{Поврзано|Голема турска војна}}

Во 1683 година Османлиите по вторпат се обиделе да ја [[Опсада на Виена (1683)|заземат Виена]]. Меѓутоа по двомесечна опсада, на градот му пристигнала помош од Австрија австриската, а исто така и полската војска предводена од полскиот благородник Јан Собјески, па турската војска претрпела пораз што довел до огромни територијални, материјални и човечки жртви. Набргу потоа, во март 1684, против [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] била создадена Света лига, во која покрај [[Австрија]] и [[Полска]], влегле и [[Венецијанска Република|Венеција]], а подоцна и [[Руска Империја|Русија]]. Продирајќи постепено кон југ, Австријците стигнале дури до Македонија. Веќе на 25 октомври 1689 тие, предводени од генералот [[Силвио Пиколомини]], влегле во [[Скопско Поле|Скопското Поле]], каде што со радост ги пречекало населението од [[Скопско|околните села]]. Истиот ден влегле во напуштениот град, кој бил полн со прехранбени производи и трговски стоки. Премногу оддалечен од својата главнина, Пиколомини решил веднаш да се повлече од градот, кој претходно Скопски пожар од 1689 го опожарил поради чума. Пожарот беснеел цели три дена на 26 октомври, 27 октомври и 28 октомври 1689 и го уништил најголемиот дел од Скопје. Скопје тогаш бил споредуван со Прага. Во писмото до австрискиот цар Леополд, генералот Пиколомини пишува: „Градот Скопје е голем речиси колку Прага. Тој е без ѕидини и ровови. Го најдов напуштен и лишен од сите скапоцености, но богато е снабден со стоки.“

По повлекувањето од [[Скопје]], Австријците извршиле уште неколку пробиви во длабината на македонската територија. Таков еден пробив извршил херцогот [[Холштајн]], кој во меѓувреме го заменил умрениот од чума Пиколомини. Тргнувајќи од логорот крај кумановското село [[Оризари (Кумановско)|Оризари]], австриските одреди се нашле пред [[Штип]], во зорите на [[10 ноември]] [[1689]]. Тука дошло до најжестокиот и најголем судир помеѓу австриските и турските војски на територијата на Македонија. Оставајќи зад себе околу две илјади мртви, турските војски биле принудени на повлекување. [[Австријци]]те го запалиле градот, а потоа на враќање, тие разбиле уште еден турски одред од 300 души. Во средината на ноември кон [[Тетово]] биле испратени доброволци [[Албанци]]-католици, кои успеале да уништат преку 600 [[Турци]] и да запленат неколку стотици грла [[добиток]]. Најпосле, на 20 декември од [[Приштина]] кон [[Велес]] тргнал еден австриски [[одред]], во чиј состав имало и [[Срби]], предводен од капетанот [[Саноски]]. Одредот влегол во [[Велес]], каде биле отепани триесет Турци, а имало и заробени. Градот бил ограбен и делумно запален, но на враќање одредот бил нападнат од [[јаничари]], при што Саноски добил смртоносни рани.

== Подигање и тек на востанието ==

{{Историја на Македонија}}

Во годините на Австриско-турската војна дошло до нагло влошување на [[Стопанство|економската]] и [[Политика|политичката]] положба на [[Македонци|населението]] во земјата. Даночниот притисок, несигурноста и насилствата зеле дотогаш невидени размери. Воените операции ја гонеле државата да го засили принудниот откуп на [[Житни култури|житата]], [[фураж]]от, [[добиток]]от, [[дрво (материјал)|дрвата]] и на други селскостопански производи, по цени далеку под нивната вредност. Биле воведени и ред нови вонредни [[данок|давачки]]. Во ова тешко време [[раја]]та страдала и од з[[улум]]ите на турските вони [[дезертер]]и и одметници од централната власт, меѓу кои посебно се истакнувал злогласниот [[Јеген-паша]], бившиот [[Румелија|румелиски]] [[беглербег]], кој со околу 10.000 одметници пљачкосувал по [[Балкан]]от. Централната власт успеала да го ликвидира дури во [[февруари]] [[1689]] година.
[[Податотека:Karposh_Kratovo.jpg|лево|мини|Карпош — споменик во Кратово.Дело на [[Боро Митриќески]] (1970 год)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://artonline.mk/avtor/boro-mitrikjeski/|title=Боро Митриќески|last=Галерија|first=Мартин}}&lt;/ref&gt;]]
Воената катастрофа и хаотичната внатрешна положба во [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] создале погодни услови за широк замав на [[ајдутство]]то во сите делови од Македонија, а особено во [[Мариово|Мариовско]], Битолско, Тиквешко, Велешко, Штипско, во [[Доспат Планина]] и во северното гранично подрачје. Во таквата атмосфера, ненадејниот продор на австриската војска имал посебно дејство врз расположбата на македонскиот народ. Кон средината на [[октомври]] [[1689]], во североистичниот дел на Македонија, на просторот помеѓу [[Ќустендил]] и Скопје избувнало востание, на чело со познатиот ајдутски [[арамбаша]] [[Карпош]]. Главно упориште на слободната востаничка територија станала Крива Паланка, која и пред тоа била ослободно турско утврдување, изградена во 1636 година. Тука на востаниците им паднале в раце шест топови. Освен тоа, востаниците изградиле и сосем ново утврдување кај [[Куманово]]. Не е исклучено тие да биле во врска и да содејствувале со австриските одреди, особено во времето на нивниот продор во Македонија. Современите турски [[хроника|хроники]] и месното народно предание го титулираат Карпош како „[[крал]] од [[Куманово]]“, која титула му ја дал или потврдил [[Цар на Австрија|австриски цар]] [[Леополд I]], праќајќи му притоа и [[калпак]], како надворешен знак за признанието.

== Пораз и последици од востанието ==

[[Податотека:Karposh_memory_table_Skopje.JPG|thumb|left|250px|Плоча на Камен Мост во Скопје, во спомен на Карпош]]
[[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|лево|Наредба за убиството на Карпош]]
Набргу дошло да пресврт на воено-политичката ситуација на [[Балкан]]от, што имало пресудна улога за натамошната судбина на востанието. Османлиите презеле енергични чекори за стабилизација на ситуацијата во земјата и започнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал [[крим]]скиот хан [[Селим Гирај]] со своите борбени и жестоки [[татари|татарски]] одреди.

На советувањето во [[Софија]], на [[14 ноември]] [[1689]], било решено во напад да се тргне преку [[Ќустендил]], односно најпрвин да се ликвидира Карпошовото востание. Прва на удар била [[Крива Паланка]], каде неколку илјади востаници се подготвувале за напад на [[Ќустендил]]. Дознавајќи за големата надмоќност на противникот, востаниците ја запалиле [[Крива Паланка]] и отстапиле кон Куманово. Веќе идниот ден турските и татарските одреди се појавиле и пред овој град. Востаниците го дочекале непријателот пред новоизградената [[тврдина]]. Во судирот бил заробен Карпош заедно со голем број востаници. Последен отпор бил даден од тврдината, која била преземена на [[јуриш]], а нејзините бранители биле уништени. Победниците сега се упатиле кон [[Скопје]], водејќи ги со себе заробените востаници. Во Скопје, крај [[Камен мост|Камениот мост]] на [[Вардар]], Карпош бил изведен пред [[Селим Гирај]], набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случило во првите денови на [[декември]] [[1689]] година. Трагичната смрт на Карпош го означувала истовремено и крајот на востанието.

== Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I ==
[[Податотека:Serbmigra.jpg|мини|По повлекувањето на австриската војска, дел од населението ги напуштило своите места и се повлекло кон север. Подоцнежни уметнички претстави на балканските миграции од тој период се појавиле во дела како ''Сеоба Срба'' (1896) од [[Паја Јовановиќ]].]]
Македонскиот [[селанец]] скапо го платил својот обид за ослободување. За мнозина единствен спас било бегањето далеку на север, зад [[Сава]] и [[Дунав]]. Дел од нив подоцна преминале дури и во [[Русија]], создавајќи таму свои војнички колонии и одделен „[[Македонски полк]]“, кој дејствувал во состав на регуларната руска војска. Во запустените предели од [[северозападна Македонија]] започнало масовно населување на [[Македонски Албанци|албанско население]].

На [[6 април]] [[1690]] година, [[Цар на Светото Римско Царство|светиот римски цар]] [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]] (1657-1705) издал [[манифест]], со кој ги повикува „''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Македонија]], [[Рашка]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“.

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]], Леополд издал и едно писмо (проглас) со кое го земал под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле Марко Краида, родум од [[Кожани]] и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ, родум од [[Солун]]. Тие, како офицери (капетани) во војската на Светото Римско Царство побарале прием кај царот Леополд I, а причина за ваквиот нивни гест најверојатно бил претходниот проглас.

{{Collapse top|Прогласот на царот Леополд I од 26 април 1690&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Оригиналниот ракопис од прогласот и останатите печатени прогласи на Царот Леополд Први од 1690 година со кој го зема македонскиот народ под своја заштита|last=Тодоровски|first=Џони|last2=Донски|first2=Александар|publisher=Хелиос|year=2026|isbn=9789083278650|location=Ротердам - Штип|pages=8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Prilozi za istoriju Srba u Ugarskoj u XI., XVII. i XVIII. veku|last2=Јован Радоњиќ|publisher=Knjiga Matice Srpske|year=1908|location=Нови Сад|pages=52-53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=InyEqBVhH-EC&amp;pg=PA59&amp;lpg=PA59&amp;dq=the+name+used+for+macedonia+and+its+people+in+the+middle+ages+john+cametinae&amp;source=bl&amp;ots=qVXi1TNFZP&amp;sig=I3Brmp9AnC4LTKQ9AA6Z7tSxsGA&amp;hl=mk&amp;ei=inkcTsiLCcPDswbTt_2GBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=john%20cametinae&amp;f=false|title=Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Balkan Nation|last=Shea|first=John|date=1997-01-01|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-0228-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ48(1995)/GZ48.19.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B0%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%BD%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5.pdf|title=Ставот на австрискиот двор спрема Македонија и македонскиот народ непосреднопо ликвидирањето на Карпошовото востание|last2=Бранко Панов|publisher=ИНИ|year=1995|location=Скопје|pages=194-195}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books/about/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0.html?id=5dQkMwEACAAJ&amp;redir_esc=y|title=Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава|last=nauki|first=ИНИ|date=|publisher=Универзитет Кирил и Методиј|year=1981|location=Скопје|pages=158-159|language=mk}}&lt;/ref&gt;
}}
Со ова ставаме до знаење дека од наша страна беа примени двајца Македонци: Марко Краида од Кожани (наш капетан) и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ од Солун, родени во Македонија, кои изложија на кој начин македонскиот народ, гледајќи ја најправедната наша кауза и со жар и ревност кон нашата служба, искрено и со наклонетост се стреми да премине од ужасното турско ропство во нашата послушност и преданост, само доколку би бил осигуран со нашата милост и заштита.

Поради тоа, од нашата вродена добрина и од милосрдието со кое сме понесени да ги заштитуваме оние што се наклонети кон нас и кон светата христијанска вера, го примаме и го прифаќаме целиот македонски народ како целина и како поединци, под нашата царска и кралска милост.

На сите наши воени службеници пријателски им заповедаме да не го вознемируваат спомнатиот македонски народ на никаков начин, ниту да се осмелат да му нанесат штета, туку според можностите во секоја прилика да го заштитуваат, да го бранат и во тоа да му помагаат, а исто така и да го уверат и осигураат во нашите царски и кралски милости, како и во зачувувањето на своите права и слободи.

И доколку некои (според зборовите на наведените наши капетани) од истиот народ посакаат да служат под нашите знамиња, тие намери треба повеќе да се поттикнуваат отколку да се спречуваат, како што со ова благонаклоно им дозволуваме: со знаење и одобрение на нашиот таму главен командант, да се собираат во своја чета и посебно да дејствуваат или да се приклучат кон нашите сили и така да се борат против заедничкиот непријател.

За таа цел тие ќе се претстават кај наведениот генерали според неговите наредби за заедничко добро и со Божја помош, ќе ги чуваат нашите позиции и колку што е во нивна моќ ќе соработуваат извонредно во сите прилики.

Објавено во Виена, 26 април 1690 година.

[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|250п|Заштитно писмо за [[Македонскиот народ]] од светоримскиот цар [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]]|лево]]
{{Collapse bottom}}

На [[31 мај]] [[1690]] царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија одново станала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

==Карпошовото востание како мотив во уметноста==
* „Буната Карпошова“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].&lt;ref&gt;Блаже Конески, [https://web.archive.org/web/20180417121658/http://gbsk.mk/eknigi/Pesni%20-%20B.Koneski.pdf#page=54''Песни'']. Скопје: „Кочо Рацин“, 1953, стр. 57-61.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Карпош]]
* [[Карпош (населба во Скопје)|Скопски населби именувани по Карпош]]
* [[Плоштад Карпошово востание|Плоштад „Карпошово востание“]] — поранешно име на „[[Филип II (плоштад)|плоштадот Филип II]]“ во Скопје

== Наводи ==
{{наводи}}

== Извори ==
* ''Историја на македонскиот народ'', [[Институт за национална историја]], [[Просветно дело]], Скопје, 1972

== Надворешни врски ==
* [http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm Крвава епопеја на македонскиот народ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091228110157/http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm |date=2009-12-28 }}
* [http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 Карпошовото востание, Драган Ташковски]
* [http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&amp;kid=1&amp;pid=2&amp;ppid=38&amp;tid=368 Карпошово востание]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/search/label/%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BB Кумановски крал Карпош, Проф. Д-р Александар Димиќ - Паланчански]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/2012/11/1689.html Карпошовото востание 1689 година, Историја на Силахдер]

{{Востанија во Османлиското Царство}}

&lt;!--Намерно стои--&gt;

[[Категорија:Карпошово востание| ]]
[[Категорија:Голема турска војна]]
[[Категорија:Македонски востанија]]
[[Категорија:Историја на македонскиот народ]]</text>
      <sha1>4iqge9uea2pdksa2n21wv2nlpdmd9ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561658</id>
      <parentid>5561655</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I */</comment>
      <origin>5561658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28079" sha1="99ewf1ctppzm8s7e8knldm8ro06332v" xml:space="preserve">{{Инфокутија Вооружен судир
|conflict= Карпошово востание
|partof= [[Голема турска војна|Големата турска војна]]
|image=[[Податотека:Smrtta na Karpos.jpg|300px]] 
|caption=Уметничка претстава за смртта на Карпош. На сликата му се чита пресудата, а во позадина се гледа [[Камен мост|Камениот мост]] во Скопје.
|date= октомври 1689
|place=[[Македонија]], Османлиско Царство
|coordinates=
| map_type    = 
| latitude    = 
| longitude   = 
| map_size    = 
| map_caption = 
| map_label   = 
| territory   = Османлиите ги задушиле востаничките дејства во Кратово, Крива Паланка, Куманово и Скопје
| result      = османлиска победа
| status      = 
| combatant1  = Македонски востаници
| combatant2  = Османлиско Царство
| commander1  = [[Карпош]]
| commander2  = Селим I Гирај
| strength1   = 3.000&lt;ref&gt;''[https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf Карпошовото Востание (1689)] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240814071020/https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/24072/1/07.%20%D0%9A%D0%90%D0%A0%D0%9F%D0%9E%D0%A8%D0%9E%D0%92%D0%9E%D0%A2%D0%9E%20%D0%92%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%95.pdf |date=2024-08-14 }}'' (2007) од Ванчо Ѓорѓиев, ст. 9&lt;/ref&gt;
| strength2   = 30.000
| casualties1 = Непознато
| casualties2 = Непознато
| notes       = 
}}
{{Османлиско-македонски војни и востанија}}
'''Карпошово востание''' — вооружено [[востание]] дигнато во [[1689]] г. на територијата на [[Македонија]]. Востанието го носи името по својот водач [[Карпош]]. Непосреден повод и охрабрување за подигање на востанието дала големата Австриско-турска војна, а неговите корени лежеле во незавидната економско-општествена и политичка положба на [[Македонци|македонскиот народ]].

Во чест на востанието бил наречен [[Филип II (плоштад)|плоштадот „Карпошово востание“]] на почетокот на [[Стара скопска чаршија|Старата чаршија]] во [[Скопје]]. Од 2013 г. плоштадот го носи името „[[Филип II (плоштад)|Филип II]]“.

== Продирање на австриска војска во Македонија ==
{{Поврзано|Голема турска војна}}

Во 1683 година Османлиите по вторпат се обиделе да ја [[Опсада на Виена (1683)|заземат Виена]]. Меѓутоа по двомесечна опсада, на градот му пристигнала помош од Австрија австриската, а исто така и полската војска предводена од полскиот благородник Јан Собјески, па турската војска претрпела пораз што довел до огромни територијални, материјални и човечки жртви. Набргу потоа, во март 1684, против [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] била создадена Света лига, во која покрај [[Австрија]] и [[Полска]], влегле и [[Венецијанска Република|Венеција]], а подоцна и [[Руска Империја|Русија]]. Продирајќи постепено кон југ, Австријците стигнале дури до Македонија. Веќе на 25 октомври 1689 тие, предводени од генералот [[Силвио Пиколомини]], влегле во [[Скопско Поле|Скопското Поле]], каде што со радост ги пречекало населението од [[Скопско|околните села]]. Истиот ден влегле во напуштениот град, кој бил полн со прехранбени производи и трговски стоки. Премногу оддалечен од својата главнина, Пиколомини решил веднаш да се повлече од градот, кој претходно Скопски пожар од 1689 го опожарил поради чума. Пожарот беснеел цели три дена на 26 октомври, 27 октомври и 28 октомври 1689 и го уништил најголемиот дел од Скопје. Скопје тогаш бил споредуван со Прага. Во писмото до австрискиот цар Леополд, генералот Пиколомини пишува: „Градот Скопје е голем речиси колку Прага. Тој е без ѕидини и ровови. Го најдов напуштен и лишен од сите скапоцености, но богато е снабден со стоки.“

По повлекувањето од [[Скопје]], Австријците извршиле уште неколку пробиви во длабината на македонската територија. Таков еден пробив извршил херцогот [[Холштајн]], кој во меѓувреме го заменил умрениот од чума Пиколомини. Тргнувајќи од логорот крај кумановското село [[Оризари (Кумановско)|Оризари]], австриските одреди се нашле пред [[Штип]], во зорите на [[10 ноември]] [[1689]]. Тука дошло до најжестокиот и најголем судир помеѓу австриските и турските војски на територијата на Македонија. Оставајќи зад себе околу две илјади мртви, турските војски биле принудени на повлекување. [[Австријци]]те го запалиле градот, а потоа на враќање, тие разбиле уште еден турски одред од 300 души. Во средината на ноември кон [[Тетово]] биле испратени доброволци [[Албанци]]-католици, кои успеале да уништат преку 600 [[Турци]] и да запленат неколку стотици грла [[добиток]]. Најпосле, на 20 декември од [[Приштина]] кон [[Велес]] тргнал еден австриски [[одред]], во чиј состав имало и [[Срби]], предводен од капетанот [[Саноски]]. Одредот влегол во [[Велес]], каде биле отепани триесет Турци, а имало и заробени. Градот бил ограбен и делумно запален, но на враќање одредот бил нападнат од [[јаничари]], при што Саноски добил смртоносни рани.

== Подигање и тек на востанието ==

{{Историја на Македонија}}

Во годините на Австриско-турската војна дошло до нагло влошување на [[Стопанство|економската]] и [[Политика|политичката]] положба на [[Македонци|населението]] во земјата. Даночниот притисок, несигурноста и насилствата зеле дотогаш невидени размери. Воените операции ја гонеле државата да го засили принудниот откуп на [[Житни култури|житата]], [[фураж]]от, [[добиток]]от, [[дрво (материјал)|дрвата]] и на други селскостопански производи, по цени далеку под нивната вредност. Биле воведени и ред нови вонредни [[данок|давачки]]. Во ова тешко време [[раја]]та страдала и од з[[улум]]ите на турските вони [[дезертер]]и и одметници од централната власт, меѓу кои посебно се истакнувал злогласниот [[Јеген-паша]], бившиот [[Румелија|румелиски]] [[беглербег]], кој со околу 10.000 одметници пљачкосувал по [[Балкан]]от. Централната власт успеала да го ликвидира дури во [[февруари]] [[1689]] година.
[[Податотека:Karposh_Kratovo.jpg|лево|мини|Карпош — споменик во Кратово.Дело на [[Боро Митриќески]] (1970 год)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://artonline.mk/avtor/boro-mitrikjeski/|title=Боро Митриќески|last=Галерија|first=Мартин}}&lt;/ref&gt;]]
Воената катастрофа и хаотичната внатрешна положба во [[Отоманско Царство|Османлиското Царство]] создале погодни услови за широк замав на [[ајдутство]]то во сите делови од Македонија, а особено во [[Мариово|Мариовско]], Битолско, Тиквешко, Велешко, Штипско, во [[Доспат Планина]] и во северното гранично подрачје. Во таквата атмосфера, ненадејниот продор на австриската војска имал посебно дејство врз расположбата на македонскиот народ. Кон средината на [[октомври]] [[1689]], во североистичниот дел на Македонија, на просторот помеѓу [[Ќустендил]] и Скопје избувнало востание, на чело со познатиот ајдутски [[арамбаша]] [[Карпош]]. Главно упориште на слободната востаничка територија станала Крива Паланка, која и пред тоа била ослободно турско утврдување, изградена во 1636 година. Тука на востаниците им паднале в раце шест топови. Освен тоа, востаниците изградиле и сосем ново утврдување кај [[Куманово]]. Не е исклучено тие да биле во врска и да содејствувале со австриските одреди, особено во времето на нивниот продор во Македонија. Современите турски [[хроника|хроники]] и месното народно предание го титулираат Карпош како „[[крал]] од [[Куманово]]“, која титула му ја дал или потврдил [[Цар на Австрија|австриски цар]] [[Леополд I]], праќајќи му притоа и [[калпак]], како надворешен знак за признанието.

== Пораз и последици од востанието ==

[[Податотека:Karposh_memory_table_Skopje.JPG|thumb|left|250px|Плоча на Камен Мост во Скопје, во спомен на Карпош]]
[[Податотека:Naredba za ubistvo na Karpos.jpg|мини|лево|Наредба за убиството на Карпош]]
Набргу дошло да пресврт на воено-политичката ситуација на [[Балкан]]от, што имало пресудна улога за натамошната судбина на востанието. Османлиите презеле енергични чекори за стабилизација на ситуацијата во земјата и започнале подготовките за напад против македонските востаници и австриската војска. На помош на турските војски им пристигнал [[крим]]скиот хан [[Селим Гирај]] со своите борбени и жестоки [[татари|татарски]] одреди.

На советувањето во [[Софија]], на [[14 ноември]] [[1689]], било решено во напад да се тргне преку [[Ќустендил]], односно најпрвин да се ликвидира Карпошовото востание. Прва на удар била [[Крива Паланка]], каде неколку илјади востаници се подготвувале за напад на [[Ќустендил]]. Дознавајќи за големата надмоќност на противникот, востаниците ја запалиле [[Крива Паланка]] и отстапиле кон Куманово. Веќе идниот ден турските и татарските одреди се појавиле и пред овој град. Востаниците го дочекале непријателот пред новоизградената [[тврдина]]. Во судирот бил заробен Карпош заедно со голем број востаници. Последен отпор бил даден од тврдината, која била преземена на [[јуриш]], а нејзините бранители биле уништени. Победниците сега се упатиле кон [[Скопје]], водејќи ги со себе заробените востаници. Во Скопје, крај [[Камен мост|Камениот мост]] на [[Вардар]], Карпош бил изведен пред [[Селим Гирај]], набиен на колец, а потоа избоден од татарските копја и фрлен во реката. Тоа се случило во првите денови на [[декември]] [[1689]] година. Трагичната смрт на Карпош го означувала истовремено и крајот на востанието.

== Последици од востанието и прогласите на царот Леополд I ==
[[Податотека:Serbmigra.jpg|мини|По повлекувањето на австриската војска, дел од населението ги напуштило своите места и се повлекло кон север. Подоцнежни уметнички претстави на балканските миграции од тој период се појавиле во дела како ''Сеоба Срба'' (1896) од [[Паја Јовановиќ]].]]
Македонскиот [[селанец]] скапо го платил својот обид за ослободување. За мнозина единствен спас било бегањето далеку на север, зад [[Сава]] и [[Дунав]]. Дел од нив подоцна преминале дури и во [[Русија]], создавајќи таму свои војнички колонии и одделен „[[Македонски полк]]“, кој дејствувал во состав на регуларната руска војска. Во запустените предели од [[северозападна Македонија]] започнало масовно населување на [[Македонски Албанци|албанско население]].

На [[6 април]] [[1690]] година, [[Цар на Светото Римско Царство|светиот римски цар]] [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]] (1657-1705) издал [[манифест]], со кој ги повикува „''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Македонија]], [[Рашка]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“.

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]], Леополд издал и едно писмо (проглас) со кое го земал под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле Марко Краида, родум од [[Кожани]] и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ, родум од [[Солун]]. Тие, како офицери (капетани) во војската на Светото Римско Царство побарале прием кај царот Леополд I, а причина за ваквиот нивни гест најверојатно бил претходниот проглас.

{{Collapse top|Прогласот на царот Леополд I од 26 април 1690&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Оригиналниот ракопис од прогласот и останатите печатени прогласи на Царот Леополд Први од 1690 година со кој го зема македонскиот народ под своја заштита|last=Тодоровски|first=Џони|last2=Донски|first2=Александар|publisher=Хелиос|year=2026|isbn=9789083278650|location=Ротердам - Штип|pages=8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Prilozi za istoriju Srba u Ugarskoj u XI., XVII. i XVIII. veku|last2=Јован Радоњиќ|publisher=Knjiga Matice Srpske|year=1908|location=Нови Сад|pages=52-53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=InyEqBVhH-EC&amp;pg=PA59&amp;lpg=PA59&amp;dq=the+name+used+for+macedonia+and+its+people+in+the+middle+ages+john+cametinae&amp;source=bl&amp;ots=qVXi1TNFZP&amp;sig=I3Brmp9AnC4LTKQ9AA6Z7tSxsGA&amp;hl=mk&amp;ei=inkcTsiLCcPDswbTt_2GBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=john%20cametinae&amp;f=false|title=Macedonia and Greece: The Struggle to Define a New Balkan Nation|last=Shea|first=John|date=1997-01-01|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-0228-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ48(1995)/GZ48.19.%20%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,%20%D0%91.%20-%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%B0%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%20%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0%20%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%20%D0%BD%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5.pdf|title=Ставот на австрискиот двор спрема Македонија и македонскиот народ непосреднопо ликвидирањето на Карпошовото востание|last2=Бранко Панов|publisher=ИНИ|year=1995|location=Скопје|pages=194-195}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books/about/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8_%D0%B7%D0%B0_%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0.html?id=5dQkMwEACAAJ&amp;redir_esc=y|title=Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава|last=nauki|first=ИНИ|date=|publisher=Универзитет Кирил и Методиј|year=1981|location=Скопје|pages=158-159|language=mk}}&lt;/ref&gt;
}}
Со ова ставаме до знаење дека од наша страна беа примени двајца Македонци: Марко Краида од Кожани (наш капетан) и Димитрија Ѓорѓи Поповиќ од Солун, родени во Македонија, кои изложија на кој начин македонскиот народ, гледајќи ја најправедната наша кауза и со жар и ревност кон нашата служба, искрено и со наклонетост се стреми да премине од ужасното турско ропство во нашата послушност и преданост, само доколку би бил осигуран со нашата милост и заштита.

Поради тоа, од нашата вродена добрина и од милосрдието со кое сме понесени да ги заштитуваме оние што се наклонети кон нас и кон светата христијанска вера, го примаме и го прифаќаме целиот македонски народ како целина и како поединци, под нашата царска и кралска милост.

На сите наши воени службеници пријателски им заповедаме да не го вознемируваат спомнатиот македонски народ на никаков начин, ниту да се осмелат да му нанесат штета, туку според можностите во секоја прилика да го заштитуваат, да го бранат и во тоа да му помагаат, а исто така и да го уверат и осигураат во нашите царски и кралски милости, како и во зачувувањето на своите права и слободи.

И доколку некои (според зборовите на наведените наши капетани) од истиот народ посакаат да служат под нашите знамиња, тие намери треба повеќе да се поттикнуваат отколку да се спречуваат, како што со ова благонаклоно им дозволуваме: со знаење и одобрение на нашиот таму главен командант, да се собираат во своја чета и посебно да дејствуваат или да се приклучат кон нашите сили и така да се борат против заедничкиот непријател.

За таа цел тие ќе се претстават кај наведениот генерал според неговите наредби за заедничко добро и со Божја помош, ќе ги чуваат нашите позиции и колку што е во нивна моќ ќе соработуваат извонредно во сите прилики.

Објавено во Виена, 26 април 1690 година.

[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|250п|Заштитно писмо за [[Македонскиот народ]] од светоримскиот цар [[Леополд I (Свето Римско Царство)|Леополд I]]|лево]]
{{Collapse bottom}}

На [[31 мај]] [[1690]] царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија одново станала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

==Карпошовото востание како мотив во уметноста==
* „Буната Карпошова“ — песна на македонскиот поет [[Блаже Конески]].&lt;ref&gt;Блаже Конески, [https://web.archive.org/web/20180417121658/http://gbsk.mk/eknigi/Pesni%20-%20B.Koneski.pdf#page=54''Песни'']. Скопје: „Кочо Рацин“, 1953, стр. 57-61.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Карпош]]
* [[Карпош (населба во Скопје)|Скопски населби именувани по Карпош]]
* [[Плоштад Карпошово востание|Плоштад „Карпошово востание“]] — поранешно име на „[[Филип II (плоштад)|плоштадот Филип II]]“ во Скопје

== Наводи ==
{{наводи}}

== Извори ==
* ''Историја на македонскиот народ'', [[Институт за национална историја]], [[Просветно дело]], Скопје, 1972

== Надворешни врски ==
* [http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm Крвава епопеја на македонскиот народ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20091228110157/http://www.makedonskosonce.com/broevis/2002/sonce435/Tekst40.htm |date=2009-12-28 }}
* [http://documents-mk.blogspot.com/search/label/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 Карпошовото востание, Драган Ташковски]
* [http://www.macedonium.org/Macedonium.aspx?jazik=2&amp;kid=1&amp;pid=2&amp;ppid=38&amp;tid=368 Карпошово востание]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/search/label/%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BB Кумановски крал Карпош, Проф. Д-р Александар Димиќ - Паланчански]
* [http://documents-mk.blogspot.mk/2012/11/1689.html Карпошовото востание 1689 година, Историја на Силахдер]

{{Востанија во Османлиското Царство}}

&lt;!--Намерно стои--&gt;

[[Категорија:Карпошово востание| ]]
[[Категорија:Голема турска војна]]
[[Категорија:Македонски востанија]]
[[Категорија:Историја на македонскиот народ]]</text>
      <sha1>99ewf1ctppzm8s7e8knldm8ro06332v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мачу Пикчу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31372</id>
    <revision>
      <id>5561531</id>
      <parentid>5561479</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gurther</username>
        <id>105215</id>
      </contributor>
      <comment>Одбиена последната промена (од [[Специјална:Придонеси/~2026-30038-98|~2026-30038-98]]) и ја поврати преработката 5410951 на Buli</comment>
      <origin>5561531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14280" sha1="obcen640t3nmmae3shq3d982d6aw2id" xml:space="preserve">{{Светско наследство
| WHS         = Историско светилиште кај Мачу Пикчу
| Image       = [[Податотека:Machu Picchu, Peru.jpg|250px]]
Поглед на Вајна Пикчу над урнатините од Мачу Пикчу
| State Party                       = [[Перу]]
| Type                              = Мешан
| Criteria                          = 1, 3, 7, 9
| ИД                                = 274
| Region                            = Латинска Америка и Кариби
| Year                              = 1983
| Session                           = Седмо
| Link                              = http://whc.unesco.org/en/list/274}}

'''Мачу Пикчу''' ({{langx|qu|Machu Pikchu}}) – ''„стара планина“'') е [[претколумбовска ера|претколумбовски]] град на [[Инки]]те кој се наоѓа на 2430 метри надморска височина на [[Анди]]те во [[Перу]].&lt;ref name=&quot;UNESCO WHC&quot;&gt;UNESCO World Heritage Centre.&lt;/ref&gt; Градот, а денес археолошко наоѓалиште, се наоѓа на планински венец над долината [[Долина Урубамба|Урубамба]] во Перу, каде тече реката [[Урубамба (река)|Урубамба]] и од Куско е оддалечен околу 80 километри. Голем број археолози веруваат дека Мачу Пикчу бил изграден како одморалиште на [[Сапа Инка]] [[Пачакути]]. Мачу Пикчу понекогаш се именува и како ''„изгубениот град на Инките“'' и тој претставува најпознат симбол на некогашната империја.

Инките започнале да го градат во [[1400]] година, но бил напуштен во официјална смисла од страна на владетелите на Инките еден век подоцна. Иако градот и наоѓалиштето биле познати за мештаните, тој не бил познат за остатокот од светот. Вниманието на светската јавност било фокусирани кон наоѓалиштето во [[1911]] година кога американскиот историчар [[Хирман Бингам III|Хирман Бигман]] го претставил Мачу Пикчу на светот. Од тогаш, Мачу Пикчу е важна туристичка атракција.

Мачу Пикчу во [[1981]] година бил прогласен за Перуанско историско светилиште и во [[1983]] година бил вклучен во [[Светско културно наследство|Светското наследство на УНЕСКО]]. Бидејќи не бил чепнат од Шпанците, Мачу Пикчу има доста голема историска, археолошка и културна важност и се смета за свето место. Мачу Пикчу бил изграден во класичен Инка стил, со полирани камени ѕидови. Главни градби во наоѓалиштето се ''Интихуатана, Храмот на сонцето и Собата на три прозорци''. Овие три градби се наоѓаат во делот кој археолозите го нарекуваат „свет округ“ на Мачу Пикчу. Во септември [[2007]] година, Перу и Универзитетот Јејл се договориле да се пренесат сите артфакти во Перу кои биле пренесени за време на американската експедиција на чело со Бингам.

== Историја ==

Овој град е бил создаден како свет планински дом на големиот управник на инките Пачакутек, еден век пред да биде освоен од страна на [[Шпанска империја|Шпанската империја]] - околу [[1440]] година (град формиран пред доаѓањето на [[Колумбо]] во [[Америка]] од страна на [[Инки]]те.), и функционирал сè до [[1532]] година, кога шпанците ја нападнале империјата на инките. Во [[1532]] година цело негово население тајно исчезнало. 
Мачу Пикчу е конструиран е околу [[1450]] година, во кулминацијата на развојот на [[Инки]]те, и бил напуштен 100 години подоцна, кога империјата се срушила по покорувањето од страна на Шпанците. Иако тврдината е сместена на околу 50 километри од [[Куско]], главниот град на [[Инки]]те, не бил никогаш најден и уништен од Шпанците, како многу други места. Со векови, џунглата одоколу обраснала на наоѓалиштето, и многу малку луѓе знаеле за неговото постоење. Во [[1911]] година историчарот и истражувачот Хирам Бингам го „донесе“ изгубениот свет пред очите на јавноста. Бингам и други мислеле дека тврдината била традиционалното место на раѓање на [[Инки]]теили духовен центар на „девиците на сонцето“.

== Функција ==

Формиран е на висорамнина од н.в. од 2,430 m. Под градот се наоѓа долината Урумбаба во [[Перу]] на оклолу 70&amp;nbsp;км северозападно од градот [[Куско]]. Бил заборавен со векови од страна на светот, сепак не и од страна на месното население. Интернационалното внимание градот го сврти археологот Хирам Бингам во [[1911]] година кој го дал првото научно мислење за ова место и за кое напишал Бестселер за тоа. [[Перу]] вложува огромни напори за по легален пат да ги врати во [[Перу]] илјадниците артефакти кои Бингам ги дислоцирал. Мачу пикчу е можеби еден од најпознатите симболи на империјата на [[Инки]]те.

== Во денешно време ==

Во [[1983]] година од страна на [[УНЕСКО]] наоѓалиштето е прогласено за светско наследство и опишано како „апсолутно ремек-дело на архитектурата и уникатен сведок на цивилизацијата на [[Инки]]те“.

{{wide image|99 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg|1000px|&lt;center&gt;Поглед кон Мачу Пикчу од [[Хуајна Пикчу]].&lt;/center&gt;}}
{{wide image|95 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg|1000px|&lt;center&gt;Панорама на Мачу Пикчу со поглед кон Хуајна Пикчу.&lt;/center&gt;}}
{{wide image|89 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg|1000px|&lt;center&gt;Кралскиот дел.&lt;/center&gt;}}

== Наводи ==
{{наводи}}

== Користена литература ==

:{{наведена книга|author={{aut|Bingham, Hiram}} |authorlink=Hiram Bingham III |year=1922 |title=Inca Land: explorations in the highlands of Peru |publisher=Houghton Mifflin |location=Boston, Massachusetts, USA |oclc=248230298}}
:{{наведена книга|author={{aut|Bingham, Hiram}} |authorlink=Hiram Bingham III |year=1930, 1979 |title=Machu Picchu, a citadel of the Incas |publisher=Hacker Art Books |location=New York, USA |isbn=9780878172528 |oclc=6579761}}
:{{наведена книга|author={{aut|Burger, Richard}} |author2=and {{aut|Lucy Salazar}} (eds.) |year=2004 |title=Machu Picchu: Unveiling the Mystery of the Incas |publisher=Yale University Press |location=New Haven, Connecticut, USA |isbn=9780300097634 |oclc=52806202}}
:{{наведена книга|author={{aut|Davies, Nigel}} |authorlink=Nigel Davies (historian) |year=1997 |title=The Ancient Kingdoms of Peru |publisher=Penguin Books |location=London, UK and New York, USA |isbn=0-14-023381-4| oclc= 37552622}}
:{{наведена книга|author={{aut|Frost, Peter}} |author2={{aut|Daniel Blanco}}; {{aut|Abel Rodríguez}} and {{aut|Barry Walker}}|year=1995 |title=Machu Picchu Historical Sanctuary |publisher=Nueves Imágines |location=Lima, Peru |oclc=253680819}}
:{{наведена книга|author={{aut|MacQuarrie, Kim}} |year=2007 |title=The Last Days of the Incas |publisher=[[Simon &amp; Schuster]] |location=New York, USA |isbn=978-0743260497 |oclc=77767591}}
:{{Cite arXiv|author={{aut|Magli, Giulio}} |year=2009 |title=At the other end of the sun's path: A new interpretation of Machu Picchu |class=physics.hist-ph |eprint=0904.4882 }}
:{{наведена книга|author={{aut|Reinhard, Johan}} |year=2007 |title=Machu Picchu: Exploring an Ancient Sacred Center |publisher=[[Cotsen Institute of Archaeology]], [[UCLA]] |location=Los Angeles, California, USA |isbn=9781931745444 |oclc=141852845}}
:{{наведена книга|author={{aut|Richardson, Don}} |year=1981 |title=Eternity in their Hearts |publisher=Regal Books |location=Ventura, California, USA |isbn=0-8307-0925-8 |oclc=491826338 |pages=34–35}}
:{{Наведена мрежна страница |author={{aut|UNESCO World Heritage Centre}} |url=http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&amp;id_site=274 |title=Historic Sanctuary of Machu Picchu |accessdate=10 Jan. 2010 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}
:{{наведена книга|author={{aut|Weatherford, J. McIver}} |authorlink=Jack Weatherford | title=Indian givers: how the Indians of the Americas transformed the world |year=1988 | publisher=Fawcett Columbine | location=New York, USA  |isbn=0-449-90496-2 |oclc=474116190}}
:{{наведена книга|author={{aut|Wright, Kenneth}} |author2={{aut|Alfredo Valencia Zegarra}} |year=2000 |title=Machu Picchu: A Civil Engineering Marvel |publisher=ASCE Press ([[American Society of Civil Engineers]]) |location=Reston, Virginia, USA |isbn=9780784404447 |oclc=43526790}}
:{{Наведена мрежна страница |author={{aut|Wright, Kenneth R.}} |author2={{aut|Alfredo Valencia Zegarra}} and {{aut|Christopher M. Crowley}} |year=2000a |title=Completion Report to Instituto Nacional de Cultura on Archaeological Exploration of the Inca Trail on the East Flank of Machu Picchu and on Palynology of Terraces Part 1 |url=http://www.wrightpaleo.com/pdf/MP%20East%20Flank%20Report%20Pt%201%20Cover.pdf |accessdate=14 Jan. 2010 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
:{{Наведена мрежна страница |author={{aut|Wright, Kenneth R.}} |author2={{aut|Alfredo Valencia Zegarra}} and {{aut|Christopher M. Crowley}} |year=2000b |title=Completion Report to Instituto Nacional de Cultura on Archaeological Exploration of the Inca Trail on the East Flank of Machu Picchu and on Palynology of Terraces Part 2 |url=http://www.wrightpaleo.com/pdf/MP%20East%20Flank%20Report%20Pt%202%20Text.pdf |accessdate=14 Jan. 2010 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
:{{Наведена мрежна страница |author={{aut|Wright, Kenneth R.}} |author2={{aut|Alfredo Valencia Zegarra}} and {{aut|Christopher M. Crowley}} |year=2000c |title=Completion Report to Instituto Nacional de Cultura on Archaeological Exploration of the Inca Trail on the East Flank of Machu Picchu and on Palynology of Terraces Part 3 |url=http://www.wrightpaleo.com/pdf/MP%20East%20Flank%20Report%20Pt%203%20Drawings.pdf |accessdate=14 Jan. 2010 }}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
:{{наведена книга|author={{aut|Wright, Ruth M.}} |author2={{aut|Dr. Alfredo Valencia Zegarra}} |year=2001, 2004 |title=The Machu Picchu Guidebook: A self-guided tour |edition=Revised |publisher=Johnson Books |location=Boulder, Colorado, USA |isbn=1-55566-327-3 |oclc=53330849 |url=https://books.google.com/books?id=xef8JWgrDlsC&amp;q=The+Machu+Picchu+Guidebook:+A+self-guided+tour}}

== Поврзано ==
* [[Тавантинсују]]
* [[Инки]]

== Надворешни врски ==
{{commons}}
{{wikivoyage|Machu Picchu}}
* [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&amp;id_site=274 Мачу Пикчу на страната на УНЕСКО.]
* [http://www.wrightpaleo.com/ Палеохидролошки институт Врит]
* [http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=736735667eaa157548846c67671d9660 3D модел на Мачу Пикчу] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20100415062354/http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=736735667eaa157548846c67671d9660 |date=2010-04-15 }}
* [http://www.gigapan.org/gigapans/47942/ GigaPan слика на Мачу Пикчу]
* {{dmoz|Regional/South_America/Peru/Departments/Cusco/Urubamba/Machu_Picchu}}

{{Инки-никулец}}

{{УНЕСКО-заштитен}}
{{Градови во Империјата на Инките}}
{{Археолошки наоѓалишта во Перу}}

{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Нови седум светски чуда]]
[[Категорија:Светско наследство во Перу]]</text>
      <sha1>obcen640t3nmmae3shq3d982d6aw2id</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СОЗШУ „Ѓорче Петров“ - Кавадарци</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32165</id>
    <revision>
      <id>5561697</id>
      <parentid>5560625</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7431" sha1="8lrj8no8d0itfp6wr5lov92gfr7kt9z" xml:space="preserve">{{Инфокутија Средно училиште|
|слика=СОЗШУ „Ѓорче Петров“ (1).jpg
|име=СОЗШУ „Ѓорче Петров“
|наречено_по=[[Ѓорче Петров]]
|место=[[Кавадарци]]
|општина=[[Општина Кавадарци|Кавадарци]]
|основање={{start date and age|1956}}
|настава на =македонски
|адреса=ул. Шишка бр.23
|актуелен директор=[[Ратка Росомански]]
|веб=www.sozsugjp.edu.mk
}}

'''СОЗШУ„Ѓорче Петров“''' — средно училиште во [[Кавадарци]], [[Општина Кавадарци]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |title=Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија |accessdate=2022-01-15 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227124434/http://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Основање и развој ==
[[File:GjorcePetrov.jpg|мини|120п|Бистата на патронот [[Ѓорче Петров]] во училиштето.]]
Претходница на ова училиште било основано во 1945-46 година кога била создадена една шумарска паралелка во рамките на [[СГГУГС „Здравко Цветковски“ - Скопје|Дрвното Техничко училиште “Здравко Цветковски”]] од [[Скопје]]. На 16 јули 1956 година, преку решението број 14982 на титовелешката околија,&lt;ref name=&quot;лк&quot;&gt;{{наведени вести |title=Лична карта |url=https://www.sozsugjp.edu.mk/index.php/za-nas/40-licna-karta |accessdate=17 декември 2020 |publisher=sozsugjp.edu.mk |date= |archive-date=2022-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317212619/https://www.sozsugjp.edu.mk/index.php/za-nas/40-licna-karta |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; средното земјоделско-шумарско училиште било основано со двете насоки – општа шумарска (две паралелки) и лозаро-винарска (една паралелка). Од 1965 до 1984 година училиштето се поделило и се обликувале две училишта, шумарски училиштен центар и лозаро-винарски училиштен центар, кои во учебната 1983-84 година повторно биле споени.

Од работата на училишниот центар од 1965 година добиени се и оформени следните производни објекти за обавување на практична настава:&lt;ref name=&quot;лк&quot; /&gt; Декоративен расадник; Оранжерија; Ботаничка градина; Работилница; Ниско стеблеста шума – “Љубаш”; Наставно-научна шума – “Михајлово”; Полигон за обука на шумарски работници, а по интеграцијата во учебната 1983-84 година изградена е нова зграда на училишниот центар од 2000 м2, работилница за дрво-преработувачка струка, машинаска работилница, обновени се оранжериите, преуреден е училишниот двор, асвалтирани се спортските игралишта, патеките и училишниот двор и започната е изградбата на објектот за теренска настава во месноста Михајлово.

Во 1987 година, училиштето било проширувано.&lt;ref name=&quot;лк&quot; /&gt;

Од 1992 година училиштето го носи називот СОЗШУЦ “Ѓорче Петров”. Училиштето како воспитно-образовна и стручна установа континуирано постигнува забележителни резултати во образованието, воспитанието и стручното оспособување на кадрите. Училиштето го посетуваат 716 ученика расподелени во 24 паралелки во четири наставни години, а во него работат 50 наставници, и се школуваат кадри од 4-ти и 5-ти степен стручна подготовка. Училиштето поседува и библиотека со книжен фонд од над 13 000 книги. Во училиштето се школуваат ученици од сите краишта на државата.

== Учество на натпревари ==
Во месец мај 2010 година на „Државната смотра на млади техничари“ одржана во Гостивар, во приватното средно училиште Јахја Кемал, ученикот Попов Митко од III-3 клас, освоил трета награда на државно ниво, во дисциплината [[информатика]] - примена на [[Програмска опрема|софтвер]]. Ментор на ученикот бил професорот по информатика Тодоров Ѓоко.

==Освоени награди==
== Познати личности кои учеле во ова училиште ==
*[[Љупчо Бубо Каров]] - К15 продукција
*[[Ѓоко Танески]] - пејач, претставник на Евросонг од Македонија
*[[Горан Самарџиев]] - кошаркар
*Колев  - ракометар
*Ацо Трендафилов - професор на Шумарски факултет

==Познати личности кои предавале во ова училиште==

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://gjorcepetrovka.schools.edu.mk Мрежно место на училиштето] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090414102828/http://gjorcepetrovka.schools.edu.mk/ |date=2009-04-14 }}
* [http://www.schools.edu.mk/ Портал за основните и средните училишта во Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* [http://www.mon.gov.mk/ Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука]

[[Категорија:Средни училишта во Кавадарци|Ѓорче Петров]]
[[Категорија:Појавено во 1956 година во Македонија]]
[[Категорија:Училишта посветени на Ѓорче Петров|Кавадарци]]</text>
      <sha1>8lrj8no8d0itfp6wr5lov92gfr7kt9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СГГУГС „Здравко Цветковски“ - Скопје</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32180</id>
    <revision>
      <id>5561683</id>
      <parentid>5486326</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28775" sha1="0atcwbimdzepiqb5bo8yjrrkad36j3l" xml:space="preserve">{{викификација}}
{{Инфокутија Средно училиште
|слика=SGGU Zdravko Cvetkovski Skopje1.jpg
|име=СГГУГС „Здравко Цветковски“
|место=[[Скопје]]
|општина=[[Општина Карпош|Карпош]]
|настава на =македонски
|настава на2 =албански
|адреса=Бул. Партизански одреди бр.91
|актуелен директор=Јасминка Бошева в.д.
|веб=www.zdravkocvetkovski.edu.mk
|телефон=02 3062 694}}

'''СГГУГС „Здравко Цветковски“''' (целосно име: '''Средно градежно гимназиско училиште''' '''на Град Скопје „Здравко Цветковски“''') — средно училиште во [[Скопје]], [[Општина Карпош|Оптшина Карпош]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |title=Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија |accessdate=2022-01-15 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227124434/http://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Основање и развој ==

СГГУГС „Здравко Цветковски“ е формирано 1945&amp;nbsp;г. како прво македонско средно техничко училиште во Р Македонија. Во текот на годините следувале негови трансформации, формирање нови отсеци, нивно одвојување во посебни училишта, за конечно учебната 1962/63&amp;nbsp;г. да се одвои и почне да функционира како градежно-техничко училиште. Сите овие години училиштето се соочувало со проблеми за обезбедување простор за изведување наставата, сè до 1965 година, кога училиштето се сели во нова зграда каде опстојува и до ден-денес работи. Зградата има околу 10 000м² корисна површина со 45 училници и кабинети, работилници, лаборатории, канцелариска сала, сала за состаноци, две фискултурни сали, библиотека, читална, мали атлетски спортски терени, затворен простор за мал фудбал и убаво уреден двор.  За да биде во чекор со времето училиштето секојдневно се опремува со нови технички помагала.

Училиштето го доживува својот процут во 80-те години, а потоа постепено се намалува интересот за школување во градежно-геодетската струка. Оттогаш па до денес, следат нови реорганизации и трансформации и во учебната 2002/2003 година училиштето започнува да работи како градежно-гимназиско средно училиште.

==Насоки и струки==
[[File:Promocija na e-dnevnik 2011 GUC.JPG|thumb|Министерот и градоначалникот во СГГУ „Здрвако Цветковски“, промоција на е-дневник]]
[[File:Ucenici GUC.png|thumb|Во училница]]
[[File:Sportski igri 2011.jpg|thumb|Отворање на Средношколските спортски игри 2011]]
Во СГГУГС „Здравко Цветковски“ се образоваат следните средношколски кадри:

* '''гимназиско образование''';

четиригодишно стручно образование:

* '''архитектонски техничари''';
* '''градежни техничари'''; 
* '''геодетски техничари''';
* '''техничар-дизајнер за внатрешна архитектура''';

тригодишно стручно образование:

* монтери за сува градба,
* ѕидаро-фасадери
* армирачи.

Наставата, во стручните паралелки се изведува на македонски и албански јазик.

Покрај овие степени на образование во училиштето се организира и настава за '''дообука и специјализација''' на одредени наставни програми од областа на градежништвото и архитектурата. Во ова '''постсредно, специјалистичко образование''' ги има следните струки:

* ѕидар-специјалист; 
* дрводелец–специјалист; 
* армирач-специјалист; 
* бетонирец-асфалтер-специјалист; 
* градежен керамичар-специјалист; 
* молеролакер-специјалист; 
* хидроизолатер и процесен организатор; 
* техничар специјалист за индустриско градење;
* градежен калкулант; 
* спецјалист монтер на стаклени елементи.&lt;ref&gt;Годишна програма за работа на СГГУ „Здравко Цветковски“ Скопје&lt;/ref&gt;

Во учебната 2012/2013 во СГГУГС „Здравко Цветковски“ ќе се образуваат 1179 средношколци во сите степени на образование. Воспитно-образовната дејност во училиштето ја изведуваат 114 наставника и 21 администартивно-технички и помошен персонал.

==Соработки==
[[File:Proekt za mir Italija 2011 GUC.JPG|thumb|Во Италија]]
[[File:Strumicki karneval 2010 2 GUC.JPG|thumb|На Струмичкиот карневал 2010]]
[[File:Aprilijada 2011 GUC (2).jpg|thumb|Априлијада 2011]]
[[File:Otvaranje atletski pateki 2011 GUC.JPG|thumb|Отворање атлетски патеки, патронат 2011]]
[[File:8 mart 13.jpg|thumb|Приредба и хуманитарен хепенинг, 8 Март 2013]]
[[File:Proekt za mir, mkc12.JPG|thumb|Второ годишно собрание на Проектот за мир во Скопје, Македонија, 2012]]
[[File:Padova 2012.JPG|thumb|Освоено прво место за активности и второ место за настапот, во Падова, Италија, 2012]]
[[File:Romeo i julija skopska sema.jpg|thumb|На крајот од хуманитарната претстава „Ромео и Јулија - скопска шема“ одржана во МКЦ, 2011]]
[[File:Kosarkari GUC.JPG|thumb|Кошаркарската екипа во СГГУ „Здравко Цветковски“, 2012]]
[[File:Novogodisna pretstava 2012 GUC.JPG|thumb|Новогодишна претстава за деца 2011/2012]]
[[File:7 maj 2011 koncert na mirot GUC.jpg|thumb|Бендот на ГУЦ, Концерт на мирот, мај 2011]]

СГГУГС „Здравко Цветковски“, во текот на своето долгогодишно постоење, има развиено богата и плодна соработка со повеќе училишта од Македонија, Балканот и пошироко. За посебно одбележување  се соработките со: „Средно градежно училиште“ од Сараево, Босна и Херцеговина, 5та Гимназија од Белград, Србија и гимназијата „Владимир Илич Ленин“ од Киев, Украина. Во рамките на '''Проектот за мир''' е воспоставена соработка со повеќе средни училишта од областа Пуглиа во Италија: природно-математичка гимназија од ˝О.Tedone˝ од Руво, класична гимназија “Gioia del colle”, гимназијата  ˝Marconi˝ од Фогиа и од гимназијата ˝D.Cotugno˝ од Руво. СГГУГС „Здравко Цветковски“ е прв и единствен претставник и координатор на '''Проектот за мир''' во Македонија, а изминативе две години по сесрдното залагање и повеќегодишна работа ја добиваме Првата награда во Тревизо, Италија.
===Проекти===
Во учебните 2011/12 и 2012/13 во училиштето се реализираат следните проекти:
#„Проект за мир“ - меѓународен проект со седиште во Тревизо, Италија. Учество од 2009 кога стануваме координатор за Македонија. 2011, 2012 - освојуваме прво место за активностите спроведени во нашата држава и училиште со промовирање мир и соживот. Основан од Министерството за образование на Италија, финасиран од спонзори кои ги обезбеди училиштето.Ефекти: Развивање на свеста за вистинските вредности, подобрување на соживотот, толеранцијата и подобро запознавање на мултикултурното општество;
#„Градење мостови“ во организација и финасирање на АИЕСЕК - две учебни години - 2009/10 и 2010/11. Вклучени 30-тина ученика со предавач од странство (на англиски јазик). Ефекти: Размена на искуства, културни и историски, запознавање на различностите - градење мост на спојување;
#„Мировно образование“ во организација на Детска амбасада Меѓаши и kurwe wustrou, вклучени сме од август 2011 и сè уште трае. Вклучени се околу 40 ученика во активностите; финасирано од невладините организации. Ефекти: кревање на свеста за мултикултура, прифаќање на различностите, соработка и сл.;
#„Училиште без насилство“- проект финансиран од Град Скопје и рализиран во учебна 2011/2012 година. Ефекти: подигнување на свеста за справување со насилството. Запознавање со сите видови насилство и оспособување за превенција против насилството во училиштето. Работа на повеќе работилници на теми: предрасуди, стереотипи и медијација во разрешување конфликти;
#Проект за мултиетничко образование организиран од МОН, а финансиран од амбасадата на Кралството Норвешка 2012 година (проектот е во почетна фаза). Ефекти: интеграција на учениците од етнички чистите и мешани средини, запознавање на меѓусебната култура, традиција и обичаи, како и запознавање на јазикот на другата заедница; зајакнување на знаењето и вештините на наставниците од мешан етнички состав за интегрирано мултиетничко образование; јакнење на капацитетите на останатиот технички персонал и професионалци и активно вклучување на родителите и пошироката заедница во процесот на интегрирано образование;
#„Светското наследство во рацете на младите“ во организација на канцеларијата на УНЕСКО во Македонија. Финасиран од  УНЕСКО.  Учебна 2011/1012. Вклучени 30 ученика. Ефекти:  Низ работилници - осознавање на културното светско наследство - природно и културно;
#„Медијација“ – организиран од FORUM ZDF, а финансиран од Mировен цивилен центар. Ефекти: обучените ученици медијатори придонесуваат за зголемување на степенот на превенција против насилството во и надвор од училиштето, намалување на насилството во училиштето и предрасудите и стереотипите помеѓу учениците;
#„Млад водачки камп“-организиран од FORUM ZDF, а финансиран од Mировен цивилен центар. Ефекти: Запознавање на ученици од различни етнички и социјални средини, запознавање со нивните култури, обичаи и размена на искуства подобрување на соживотот помеѓу учениците во училиштето и надвор од училиштето;
#„Превенција од сексуална злоупотреба и педофилија“- организиран од Министерството за труд и социјална политика и Црвен крст на град Скопје. Финансиран од Владата на Република Македонија.Ефекти: подигнување на свеста и самодовербата кај учениците за пријавување на сексуалната злоупотреба и педофилијата и оспособеност на наставниците и стручната служба за превенирање, препознавање и справување со сексуалната злоупотреба и педофилија во училиштето и дојава до надлежните институции;
#„Сексуална репродукција“- организиран и финансиран од невладина организација ХЕРА. Ефекти: Подигнување на свеста за улогата на сексуалната репродукција, планирање на семејството и заштита при полови односи;
# ИПА проект „Поддршка за вработување на млади лица, долгорочно невработени и жени“ 2010-2012, финасиран од Европската унија. Ефекти: Оспособување на младите невработени лица за гипсер-монтер, намалување на невработеноста и задоволување на потребите на пазарот на трудот од областа на градежништвото.
#Твинг проект „Поддршка на модернизација на системот за образование и обука“, под инструментот за претпристапна помош  ИПА компонента 4, мултигодишна оперативна програма  „Развој на човечки ресурси“ 2007-2013. Организиран од Институтот за стручно образование Љубљана и Центарот за стручно образование и обука на Република Македонија. Проектот започна со реализација во октомври 2011 и ќе трае 20 месеци. Проектот се состои од две компоненти: Компонента 1: Подготовка на стандарди за стручни квалификации и реформа на наставните планови (и програми) за двегодишното и тригодишното образование. Компонента 2: Обука на обучувачи за стручно образование. Ефекти: Новите стандарди и програми овозможуваат обука на ученици според најновите методи и технологии за градење со што добиваме кадар кој е способен веднаш да се вклучи во градежното производство според најновите стандарди, методи и технологии;
#Твининг проект  за обука за вештини барани на пазарот на трудот (обука за градежници), финасирана од Европската унија. Реализацијата е во тек. Ефекти: Оспособување на младите невработени лица за гипсер-монтер, намалување на невработеноста и задоволување на потребите на пазарот на трудот од областа на градежништвото;
#Проект  „Животни вештини“ – организиран и финансиран од Министерството за образование и наука и Бирото за развој на образование. Започна со реализација 2012 година. Ефекти: Полесно справување со различни ситуации од секојдневниот живот;
#Проект „Интеграција на еколошката едукација во образованието“, организиран од ОХО, а финасиран од Министерството за образование и наука. Ефекти: подигнување на еколошката свест кај младите луѓе;
#Проект за животна средина „Project Earth“- финансиран од Морис Стронг од Бразил. Ефекти: Подигнување на свеста  за заштита на човековата околина, последиците од несоодветно однесување и постојани активности за заштита на околината во училиштето и надвор од училиштето;
#Проект: „Чисти училишта – здрава младина“, финансиран од граѓанска организација КАЛИСТО. Ефекти: Подигнување на свеста  за заштита на човековата околина, последиците од несоодветно однесување и постојани активности за заштита на околината во училиштето и надвор од училиштето.
#Проект: „Модел училиште за меѓуетничка интеграција“&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Годишен извештај за работата на СГГУ „Здравко Цветковски“ Скопје во учебната 2011/2012 година&lt;/ref&gt;
 
==Натпревари и награди ==
Од самиот почетокот па до денес, СГГУГС „Здравко Цветковски“, како резултат на професионалниот однос кон воспитно-образовниот процес и развојот на спортскиот дух кај младите, има добиено бројни признанија. Позначајни меѓу нив се: повеќекратни шампиони во кошарка и фудбал на натпревари на ниво на град Скопје, како и во Р Македонија. Исто така, СГГУГС „Здравко Цветковски“ има добиено повеќе Плакети од кои позначајни се: Плакета за успешна соработка и придонес во развојот на факултетот – „Градежен факултет“, Скопје; Плакета за успешна соработка и придонес во развојот на ГИМ – Градежен институт „Македонија“, Скопје и Плакета за поддршка и учество во кампањата „И во Македонија се може“ од првиот приватен факултет ФОН.
===2010===
Во 2010 година учениците учествуваа во бројни натпревари, но најзначајни се освоените:
*на Струмичкиот карневал освоена прва награда со маската „Мулен руж“;
*на Меѓународната изложба на применета уметност освоени прво и второ место;
*на Меѓународната изложба на детски цртежи освоено прво место;
*на Велигденскиот крос на кејот од Вардар, освоено второ место;
*на Гимназијадата - атлетика, женски, освоено второ место.&lt;ref&gt;Годишен извештај за работата на СГГУ „Здравко Цветковски“ Скопје во учебната 2009/2010 година&lt;/ref&gt;
===2011===
*прва награда од '''Проектот за мир''' добиена во Тервизо, Италија;
*прва награда на Републичкиот натпревар по италијански јазик;
*прва награда на Републичкиот натпревар по македонски јазик за текстот на тема „Со книга и цвет низ целиот свет“;
*две први места на Меѓународната изложба по повод 13 Ноември, на тема: Слободна композиција;
*прво место на Хорските смотри;
*прво место на МАССУМ за веб- страница;
*второ место на Градското првенство во пинг-понг, женски;
*второ место на МАССУМ за реклама;
*второ место на МАССУМ за подготвен јавен говор на албански јазик; 
*трето место на МАССУМ за постер;
*трето место на МАССУМ за интервју за работа на албански јазик;
*трето место на МАССУМ за рецитаторска творба и ораторство.&lt;ref&gt;Годишен извештај за работата на СГГУ „Здравко Цветковски“ Скопје во учебната 2010/2011 година&lt;/ref&gt;
===2012===
*освојување на престижната 13 ноемвриска спортска награда;
*прва награда од Проектот за мир за активностите на училиштето, и втора награда за настапот во Падова, Италија со група ученици од нашето и другите училишта вклучени во проектот;
*прва награда за најубаво украсено училиште за новогодишните празници;
*на Градските смотри, хорот на СГГУ „Здравко Цветковски“ Скопје освои прво место, а на Државните смотри - трето место;
*на Државниот натпревар по граѓанско образование освоивме второ место (а немаше прво);
*на меѓународниот натпревар во Банско „Утринска ѕвезда“ со нашата музичка точка освоивме второ место;
*прво место нна меѓународниот ликовен конкурс на тема флора и фауна;
*на МАССУМ бевме успешни освојувајќи во октомври: прво место за јавен говор и второ за интервју за работа на албански јазик; а во мај, прво место за интервју за работа на албански јазик, второ место за краток филм, трето место за најубаво уреден штанд и [[театарска претстава]], петто место за јавен говор и краток филм, осмо место за реклама;
*на натпреварите – одбојка на песок организирано од Град Скопје, екипата од професори освои трето место.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

== Познати личности кои учеле во ова училиште ==
* [[Војдан Стојановски]] - [[Кошаркарска федерација на Македонија|македонски кошаркаркарски репрезентативец]];
* [[Дамјан Стојановски]] - македонски кошаркаркарски репрезентативец;
* [[Владимир Тодоровиќ]] - поранешен градоначалник на [[Општина Центар]];
* [[Андреј Жерновски]] - актуелен градоначалник на општина Центар;
* [[Гоце Тодоровски]] - глумец;
* [[Кире Печијаревски]] - глумец;
* [[Виолета Шапковска]] - глумец;
* [[Никола Ристановски]] - глумец;
* [[Митко Луковски]] - македонски кошаркарски репрезентативец;
* [[Цветанка Ласкова]] - исполнувач на забавни и народни песни;
* [[Велибор Џаровски - Џаро]] - менаџер (спорт и музика);
* [[Борко Ристовски]] - македонски ракометен репрезентативец;

==Наводи==
{{наводи}}
==Надворешни врски==
{{ризница-врска|Zdravko Cvetkovski High School}}
*[http://www.youtube.com/channel/UCDafhIxXZFeikBhj3ppzkpg?feature=/id/framlst/i3091id.html Ју тјуб канал на СГГУ „Здравко Цветковски“ Скопје]

[[Категорија:Тафталиџе]]
[[Категорија:Средни училишта во Општина Карпош|Здравко Цветковски]]
[[Категорија:Појавено во 1945 година во Македонија]]</text>
      <sha1>0atcwbimdzepiqb5bo8yjrrkad36j3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ЦСНО „Злате Малакоски“ - Гостивар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32183</id>
    <revision>
      <id>5561511</id>
      <parentid>5561509</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T12:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9710" sha1="kejo79h1wlwi1h2jmtajzmwhbz9dsbf" xml:space="preserve">{{Инфокутија Средно училиште|
|слика=
|име=Злате Малакоски
|место=[[Гостивар]]
|општина=[[Општина Гостивар|Гостивар]]
|настава на =
|адреса=
|актуелен директор=
|веб=www.zlatemalakoski.mt.net.mk
}}

'''Општинско средно техничко училиште „Гостивар“''' — средно училиште во [[Гостивар]], [[Општина Гостивар]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |title=Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија |accessdate=2022-01-15 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227124434/http://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
== Основање и развој ==
Во Гостивар со отворањето на фабриките „Силика“, „Мермери“ и „Електро Маврово“ како и други, се јави потреба да се отвори училиште кое ќе обучува ученици за потребите на овие претпријатија. Така во учебната 1960/61 година беа формирани по една паралелка од електро и машинска насока со тригодишно школување под името „Индустриско училиште со практична работа“.
Училиштето беше основано од Народниот одбор на општина Гостивар, со
решение бр.5233 од 12.09.1960 година.
Во тоа време наставата се изведуваше во просториите на „Економското училиште“. На 04.09.1961 година е одржан првиот наставнички совет.

== Образовни профили и насоки ==

'''Електротехничар за компјутерска техника и автоматика'''

Насоката '''Електротехничар за компјутерска техника и автоматика''' е релативно млада во споредба со останатите насокии. Истиот е верифициран во 1994 година и денес, со оглед на тоа дека е најнов, истиот е доста омилен кај младите ученици. Земајќи во обзир дека вработувањето во нашата држава е доста намалено, младите - штотуку завршени луѓе, единствениот начин за вработување го гледаат во отворање на сопствени претпријатија, кои ќе нудат создавање и сервисирање на компјутерски системи, софтверски и хардверски. Некои од нив, можат да се вработат и низ други претпријатија во кои ќе бидат потребни нивните услуги. Наставата се одвива во посебни кабинети за компјутерска техника кои се соодветно опремени...

'''Електротехничар за електроника и телекоминикации'''

Електроничката насока е релативно млада во споредба со останатите насоки. Истиот е верифициран во 1994 година и денес, со оглед на тоа дека е најнов, истиот е доста омилен кај младите ученици. Земајќи во обзир дека вработувањето во нашата држава е доста намалено, младите - штотуку завршени луѓе, единствениот начин за вработување го гледаат во отворање на сопствени претпријатија, кои ќе нудат сервисирање на во голема мера застапените електронски уреди. Некои од нив, можат да се вработат и низ други претпријатија во кои ќе бидат потребни нивните услуги. Наставата се одвива во посебни кабинети по електроника кои се соодветно опремени...

'''Електротехничар енергетичар'''

Електроенергетската насока е основана во 1960 година при паралелките во тогашната гимназија, а веќе наредната учебна година 1962/63 година се формира ново училиште т.н. „Индустриско училиште&quot;. Во почетокот тоа училиште броеше шест паралелки од електро струка. ц до 1973 година завршените добиваа општ назив [[електричар]], а од таа година општата насока електричар се дели на неколку насокии со тригодишно времетраење на школувањето: Електромеханичар (винклер), Електроинсталатер (монтер). Во 1975 година се верифицира и насоката електротехничар енергетичар.

'''Машински техничар'''

Во Гостивар постојат околу 20 (дваесет) акционерски друштва, кои се занимаваат со продуктивни дејности, и имаат потреба за квалификувани и високо квалификувани работници. Исто така тие имаат потреба за машински техничари за поддршка и сервисирање на машините во текот на производството, и секое од овие претпријатија се занимава со производство на машински делови.Во приватниот сектор постојат 34 (триесет и четири) правни лица, коишто произведуваат машински делови со по 8 (осум) работника во просек.Исто така се регистрирани 393 физички лица во областа на производството и занаетчии, 77 од нив се самостојни вршители на дејност од областа на машинството.

'''Хемиско технолошки техничар'''

Првите класови од овој профил беа основани во Работничкиот универзитет, за потребите на неметалната индустрија во градот Гостивар и пошироко. Во 1976 година класовите се вклучени во нашиот училиштен центар. Од 1991 година во нашето училиште постојат класови за техничар за огноотпорни материјали и произведувач на огноотпорни материјали.Денес во нашето училиште - ЦСНО „Злате Малакоски“ се школуваат ученици за хемиско - технолошки техничар со четири годишно школување и произведувач на градежни материјали со тригодишно школување како и од 2004/2005 учебна година започнат е нова тригодишна насока ПРОИЗВОДИТЕЛ НА КОЗМЕТИЧКИ СРЕДСТВА .

&lt;!--== Освоени награди ==
==Познати личности кои учеле во ова училиште==


== Познати личности кои предаваат во ова училиште ==
--&gt;
== Наводи ==
{{наводи}}
== Надворешни врски ==
* http://www.zlatemalakoski.mt.net.mk {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090503110737/http://www.zlatemalakoski.mt.net.mk/ |date=2009-05-03 }} Мрежно место на училиштето
* http://zlatemalakoski.schools.edu.mk {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090504021810/http://zlatemalakoski.schools.edu.mk/ |date=2009-05-04 }} Алтернативно мрежно место на училиштето
* [http://www.schools.edu.mk/ Портал за основните и средните училишта во Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* [http://www.mon.gov.mk/ Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука]

[[Категорија:Средни училишта во Гостивар|Злате Малакоски]]
[[Категорија:Појавено во 1960 година во Македонија]]</text>
      <sha1>kejo79h1wlwi1h2jmtajzmwhbz9dsbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Демир Хисар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32206</id>
    <revision>
      <id>5561688</id>
      <parentid>5400140</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3754" sha1="4vln9dwr9qontgdkmep5iu65qdbsdxc" xml:space="preserve">{{Инфокутија Средно училиште|
|лого= [[Податотека:Лого на СОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Демир Хисар.png|130п]]
|слика=
|име=Крсте Петков Мисирков
|место=[[Демир Хисар]]
|општина=[[Општина Демир Хисар|Демир Хисар]]
|настава на =
|адреса=
|актуелен директор=
|веб=www.kpmisirkov.edu.mk
}}

'''„Крсте Петков Мисирков“''' — средно училиште во [[Демир Хисар]], [[Општина Демир Хисар]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |title=Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија |accessdate=2022-01-15 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227124434/http://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Основање и развој ==
СОУ „Крсте Петков Мисирков“ Демир Хисар, сместено е на периферијата на градот, во непосредна близина на ОУ „Гоце Делчев“ и Здравствениот дом од Демир Хисар. Во непосредна близина на училиштето, се наоѓаат и други објекти како ресурси со кои располага окружувањето на училиштето како на пример, неколку мали претпријатија, трговски друштва, 2 банки итн. Директор на училиштето е г-дин Виктор Митревски, додека наставата во училиштето ја реализираат 32 наставници и еден стручен соработник - училиштен психолог. Во училиштето на редовна настава се запишани 329 ученици, распоредени во 13 паралелки
== Учество на натпревари ==
==Освоени награди==
== Познати личности кои учеле во ова училиште ==
==Познати личности кои предавале во ова училиште==
== Наводи ==
{{наводи}}
== Надворешни врски ==
* http://krstepetkovmisirkov.schools.edu.mk {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090414104303/http://krstepetkovmisirkov.schools.edu.mk/ |date=2009-04-14 }} Мрежно место на училиштето
* http://kpetkovmisirkovdh.schools.edu.mk {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090414104254/http://kpetkovmisirkovdh.schools.edu.mk/ |date=2009-04-14 }} Алтернативно мрежно место на училиштето
* [http://www.schools.edu.mk/ Портал за основните и средните училишта во Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* [http://www.mon.gov.mk/ Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука]

{{Училиште-Македонија-никулец}}

[[Категорија:Средни училишта во Демир Хисар|Крсте Петков Мисирков]]
[[Категорија:Училишта посветени на Крсте Петков Мисирков|Демир Хисар]</text>
      <sha1>4vln9dwr9qontgdkmep5iu65qdbsdxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561689</id>
      <parentid>5561688</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:03:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <comment>/* Надворешни врски */</comment>
      <origin>5561689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3755" sha1="ngi9e9co6xi095y11yxszw8tncq6uxp" xml:space="preserve">{{Инфокутија Средно училиште|
|лого= [[Податотека:Лого на СОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Демир Хисар.png|130п]]
|слика=
|име=Крсте Петков Мисирков
|место=[[Демир Хисар]]
|општина=[[Општина Демир Хисар|Демир Хисар]]
|настава на =
|адреса=
|актуелен директор=
|веб=www.kpmisirkov.edu.mk
}}

'''„Крсте Петков Мисирков“''' — средно училиште во [[Демир Хисар]], [[Општина Демир Хисар]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |title=Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија |accessdate=2022-01-15 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227124434/http://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Основање и развој ==
СОУ „Крсте Петков Мисирков“ Демир Хисар, сместено е на периферијата на градот, во непосредна близина на ОУ „Гоце Делчев“ и Здравствениот дом од Демир Хисар. Во непосредна близина на училиштето, се наоѓаат и други објекти како ресурси со кои располага окружувањето на училиштето како на пример, неколку мали претпријатија, трговски друштва, 2 банки итн. Директор на училиштето е г-дин Виктор Митревски, додека наставата во училиштето ја реализираат 32 наставници и еден стручен соработник - училиштен психолог. Во училиштето на редовна настава се запишани 329 ученици, распоредени во 13 паралелки
== Учество на натпревари ==
==Освоени награди==
== Познати личности кои учеле во ова училиште ==
==Познати личности кои предавале во ова училиште==
== Наводи ==
{{наводи}}
== Надворешни врски ==
* http://krstepetkovmisirkov.schools.edu.mk {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090414104303/http://krstepetkovmisirkov.schools.edu.mk/ |date=2009-04-14 }} Мрежно место на училиштето
* http://kpetkovmisirkovdh.schools.edu.mk {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20090414104254/http://kpetkovmisirkovdh.schools.edu.mk/ |date=2009-04-14 }} Алтернативно мрежно место на училиштето
* [http://www.schools.edu.mk/ Портал за основните и средните училишта во Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* [http://www.mon.gov.mk/ Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука]

{{Училиште-Македонија-никулец}}

[[Категорија:Средни училишта во Демир Хисар|Крсте Петков Мисирков]]
[[Категорија:Училишта посветени на Крсте Петков Мисирков|Демир Хисар]]</text>
      <sha1>ngi9e9co6xi095y11yxszw8tncq6uxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СОЕПТУ „Кузман Јосифовски Питу“ - Прилеп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32207</id>
    <revision>
      <id>5561696</id>
      <parentid>5550494</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:35:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18342" sha1="4jox0ztgwfd3kf4x31eurdw8tjnz3ms" xml:space="preserve">{{Инфокутија Средно училиште|
|лого=[[Податотека:Лого на СОЕПТУ „Кузман Јосифоски Питу“.png|200п]]
|слика=
|име=Кузман Јосифоски Питу
|место=[[Прилеп]]
|општина=[[Општина Прилеп|Прилеп]]
|настава на=македонски
|адреса=ул. „Цар Самоил“ бб
|основање= 1956
|актуелен директор= Христина Бозоска-Николоска
|број на ученици= 460
|веб= www.kjpitu.edu.mk
}}

'''„Кузман Јосифоски Питу“''' — средно училиште во [[Прилеп]], [[Општина Прилеп]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |title=Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија |accessdate=2022-01-15 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227124434/http://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Основање  ==
Средното општинско економско училиште “Кузман Јосифоски - Питу” од Прилеп постои уште од 1962 година. Денес во ова училиште се одвива настава чија цел е професионално определување на ученикот за да може правилно да ги развие сопствените работни способности и правилно да ја изгради својата личност. За остварување на оваа цел ангажирарани се професионални кадри кои одржуваат настава на ученици распоредени во три струки :

* Економска струка
* Правна струка
* Трговска струка
* Деловен секретар
* Банкарски техничар

== Историски развој ==
По ослободувањето, со брзиот развој на стопанството се јави голема потреба од кадри со средно стручно образование.Во учебната [[1955]]/[[1956|56]] година се роди идејата да се формираат неколку економски паралелки кои најпрво работеа во составот на гимназијата [[Гимназија „Мирче Ацев“ - Прилеп|„Mирце Ацев“-Прилеп]].Со одлука на Советот за просвета на НРМ од [[1956]] год. во Прилеп се отвори средно економско училиште.Во наредниот период општествено политичките организации го определија името на училиштето „Кузман Јосифоски-Питу“. Во [[1956]] год. трговската комора на Македонија а во соработка со истата асоцијација во [[Прилеп]], формира средно училиште за потребите на трговијата. Во прво време средното економско училиште и средното трговско училиште работеа одделно,а со посебна одлука за поврзување на двете училишта која одлука се спроведе во учебната [[1987]]/[[1988|88]]год. започнува забрзан развој на економско-трговскиот ценар.Основната дејност на училиштето е воспитно образовна на ученици од стручно образование со четири годишно траење од економска,правна и трговска насока.

=====  ЛЕТОПИС =====
'''Цветан Беличански'''-прв директор на Гимназијаа и Економското Училиште. 
:По Втората светска војна и со создавањето на [[Р. Македонија]] во [[Прилеп]] работеше едно средно училиште гимназијата „Мирче Ацев“ но заради брзиот економски развој тогаш се јави потреба за средни стручни кадри од економска струка. Така,уште во учебната [[1955]]/[[1956|56]] година при Гимназијата се формираа неколку економски паралелки, а веќе во следната [[1956]]/[[1957|57]] год. во Прилеп се основа средното економско училиште.

'''Стојан Силјаноски'''-прв директор на Трговското училиште
:„Во [[1956]] год. Трговската комора на Македонија во сораборка на истата асоцијација од [[Прилеп]] формира училиште за потребите на Трговијата со современ и образован кадар.&quot;

'''Пајмакоски Гога'''-директор на економското училиште од [[1959]] год.

'''Ношпал Јово'''-директор на економското училиште од [[1968]]/[[1969|69]]год.

'''Тренкоски Ристе'''
:„Има малди и талентирани деца кои покрај учењето го сакаат спортот и спортуваат.... Од своето постоење од 1956 година Трговскиот училиштен Центар во Приелп, оспособил голем број на трговски работници, кои се афирмирани низ целата наша земја.Новата трансформација на средното образование ќе овозможи не само квалитет во наставата, туку и задоволување на дел од потребите во здружениот труд.&quot;

'''Ќофкароски Илија'''-директор на економското училиште [[1978]] год.

'''Џингоски Јане'''-директор на економското училиште [[1987]]/[[1988|88]] год.
:„Како и во секоја работа, така и во директорската доколу се сака само да се уживаат благодетите и привелегиите што ги овозможува функцијата, директорувањето е многу лесно. Но дололку работата се работи онака како што треба, притоа да се мисли и работи на осовременување на наставата,подобрување на условите за работа и за внесување на дополнителни нешта, тогаш таа воопшто не е лесна.&quot;

'''Смугрески Димитрија'''-директор на економското училиште [[1998]] год.
:„Поткрепени од PHARE-програмата голем процент од наставничкиот кадар и менаџерскиот тим, учествуваше и учествува на најразлични обуки, семинари кои се добредојдени како извор на нови сознанија,искуства и информации за сето она што се нарекува современо средно стручно образование.&quot;

'''Бунеска Елена'''-директор на економското училиште [[2002]]/[[2003|03]] год.
:„Работата со ученици е мошне хумана. Но во исто време работата со нив е мошне одговорна. За учениците одмор се матурските вечери и екскурзиите, но и тогаш одговорноста кај наставницита останува.&quot;

'''Ристеска Пандора'''-директор на економското училиште [[2003]]/[[2004|04]] год.
:„Меѓутоа и СОЕПТУ„Кузман Јосифоски-Питу“ Прилеп има своја &quot;ахилова пета“. 50 години од основањето до денес училиштето е без фискултурна сала. Апелиравне до сите можни и компетентни адреси. Ситуацијата е статус „КВО&quot;.

'''Котески Цане'''-директор на економското училиште [[2006]] год.
:„За сериозен човек оваа функција е многу одговорна и бара голема динамика и еластичност во секојдневната работа како и во трасирањеро на долгорочната воспитно образовна стратегија и цел на училишниот Центар. Раководењето на школото го сочинуваат голем број на тимови, нормално како и менаџерскиот тим на чело со директорот, педагошко-психолошка служба, стручните активи како и администрацијата и помошниот персонал. Мојата работна стратегија  и менаџирање ќе ги насоќам кон обезбедување на сè што недостасуваше во моето училипте од: нови работни простории,нова информатичка опрема,спортска сала,како и успешно завршување на сите проекти како што се Модернизација на образованието, отворање на Кариерен и Проектен Центар за учениците, формирањето на виртуелните компании и секако преку СЕА проектот и формирање на реална компанија.&quot;

'''Китаноска Менка'''-директор на економското училиште [[2009]]/[[2011|11]]год.

'''м-р Наталија Ацеска'''-директор на економското училиште од [[ноември]] [[2011]] год.

== Секции ==
*Драмска секција
*Рецитаторска секција
*Хор
*Англиска секција
*Правна секција
*Планинарска секција
*Бизнис и претприемништво
*Германска секција
*Новинарска секција

== Натпревари ==
*Спортски натпревари
*Општообразовни натпревари
*Локални натпревари
*Меѓународни натпревари
*Хуманитарни натпревари
*МАССУМ натпревари

=== Учество на натпревари ===
Училиштето има учествувано на многу натревари од најразлични карактери.

Најбитен е саемот на средни стручни училишта од Македонија, на кој училиштето освои :

* 2006 - златен медал за најдобар штанд.
* 2007 - 2 златни медали за најдобар штанд на виртуелна компанија и 1 сребрен медал за најдобар штанд на училиште и 1 сребрен медал за најдобар МАССУМ огранок.
* 2008 - 1 залтен медал за најдобар ученик доделен на Кирил Димески. 
* 2009 - 2 златни пехари, од кои едниот за женски фудбал а другиот за најдобра рап и хип-хоп изведба и 1 сребрен медал за најдобар штанд на училиште.
* 2009 - 2 место на натпреварот по математика „Кенгур“.

=== Освоени награди ===
*2008 - Петреска Ивана I год. Диплома за освоено трето место(III) на конкурсот  за најдобри лични творби
*2009 - СОЕПТУ „Кузман Јосифоски Питу“ за освоено III(трето)место на општински натпревар по Прва помош.
:::- Билјана Стојоска II год.- Диплома за освоено III(трето)место на општинскиот натпревар за јавно говорење.
:::- Илиоска Марина III год. Диплома за освоено  прво место и Шарчевиќ Златко III год.-Диплома за освоено второ место на Државниот натпревар по Географија.
*2010 - Ивана Наумческа Диплома за освоено III место на 46-та Државна смотра за млади истражувачи од Р.М
:::- СОЕПТУ „Кузман Јосифоски Питу“ Диплома за освоено трето место на Општински натпревар по Прва помош.
:::- Мики Донески трето место најдобра фотографија на МАССУМ.
*2011 - Жежоски Александар учествуваше на Регионалната Олимпијада по Германски јазик во Охрид и освои второ место, а потоа учествуваше на Државната олимпијада по Германски јазик во Скопје и освои шесто место.
:::- Доан Сулејманоски прво место за најдобра маска на прочка 2011г.
:::- Ѓоргоски Живе III место за најдобра маска прочка 2011г.
*2012 - Информатика-Дизајн на мрежни  места Кристијан Момироски освои четвртото место.
:::- Информатика-Компјутерско програмирање Јордан Чавлески освои четвртото место.
:::- Доан Сулејманоски е добитник на прва меѓународна награда во категоријата средношколци     (ПОЕЗИЈА) на Меѓународниот фестивал за расказ, расказ и песна „Трифун Димич“ 2012 година.
:::- На општинсиот наптревар за најдобар есеј на тема „Основање на партизанските одреди и нивното дејствување 1941/42“ , распишан од Сојузот на борците од НОБ на град Прилеп по повод 3 Ноември - Денот на ослободувањето на градот Прилеп, третото место му припадна на ученикот Доан Сулејманоски
:::- МАССУМ натпревари:
::::*Прво место - НАЈДОБАР ШТАНД
::::*Прво место - НАЈДОБАР ФИЛМ
::::*Прво место - Најдобра драмска претстава
::::*Прво место - Најдобро интервју за работа (Ивана Ивческа III ѓ)
*2013 - МАССУМ натпревари:
::::*Прво место - Кариерно портфолио на Доан Сулејманоски
::::*Прво место - Маркетинг план
::::*Второ место - Најдобар штанд
::::*Второ место - Модна ревија
::::*Второ место - Соло пеење
:::- СОЕПТУ „ Кузман Јосифоски – Питу “ – Прилеп го освоија првото место  со драмата „Промена “
:::- Андријана Ѓореска и Бојан Ѓорѓиоски - III место за видео во Сандански-Бугарија
:::- Државен натпревар по математика „Кенгур“:
::::*Прво место - Андријана Ѓореска
::::*Второ место - Бојан Ѓорѓиоски
::::*Трето место - Симона Бонеска, Јасмина Зијадиќ
:::- Симона Мрсеска ја освои II награда во категорија есеј на Државен литературен награден конкурс.
== Наводи ==
{{наводи}}
== Надворешни врски ==
* [http://www.kjpitu.edu.mk/ Мрежно место на училиштето]
* [http://www.schools.edu.mk/ Портал за основните и средните училишта во Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* [http://www.mon.gov.mk/ Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука]

{{Училишта во Општина Прилеп}}

[[Категорија:Средни училишта во Прилеп|Кузман Јосифоски - Питу]]
[[Категорија:Појавено во 1956 година во Македонија]]
[[Категорија:Училишта посветени на Кузман Јосифоски-Питу|Прилеп]]</text>
      <sha1>4jox0ztgwfd3kf4x31eurdw8tjnz3ms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СУГС „Панче Арсовски“ - Скопје</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32233</id>
    <revision>
      <id>5561512</id>
      <parentid>5560289</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T12:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3570" sha1="kbuxvepvy9470mx1b2skwsfimx7vjt9" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=ноември 2009}}

{{Инфокутија Средно училиште|
|слика=
|име= СУГС „Панче Арсовски“
|место=[[Скопје]]
|општина=[[Општина Гази Баба|Гази Баба]]
|настава на =македонски
|адреса=
|актуелен директор=Јован Петрески
|веб=www.pancearsovski.edu.mk
|основање={{start date and age|1960}}|телефон=+389 2 3173 645}}

'''СУГС „Панче Арсовски“''' (целосно име''': Средно училиште на Град Скопје „Панче Арсовски“''') — средно училиште во [[Скопје]], [[Општина Гази Баба]].

== Основање и развој ==
Училиштето е создадено во 1960 година, кога за потребите на скопската Железарница отпочнува со работа со цел да се оспособи квалитетен кадар. Низ своето опстојување, според намената и потребитe, го менува својот предзнак. Па, така од Центар за образование при Рудници и железарница „Скопје” – Скопје во 1961 година, се преименува во Машинско – металуршки центар „Панче Арсовски”, во 1979 година, за во 2006 година да премине во ингеренции на Град Скопје и се именува како СУГС Гимназија „Панче Арсовски” Скопје. Денес во училиштето се застапени сите гимназиски подрачја (општествено – хуманистичко А и Б подрајче, природно – математичко А и Б подрачје, јазично – уметничко А и Б подрајче).

За квалитетот на образованието се грижи наставниот кадар за што говорат бројните награди и признанија освоени од учениците. Во ова училиште завршиле 40 генерации Металуршки техничари, 35 генерации со занимање од Машинска и Металуршка струка и практична обука и 20 генерации со гиназиско образование.

== Учество на натпревари ==
== Освоени награди ==
==Познати личности кои учеле во ова училиште==

== Познати личности кои предавале во ова училиште ==

== Надворешни врски ==
* [http://www.schools.edu.mk/ Портал за основните и средните училишта во Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* [http://www.mon.gov.mk/ Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука]

{{Училиште-Македонија-никулец}}

[[Категорија:Средни училишта во Општина Гази Баба|Панче Арсовски]]
[[Категорија:Појавено во 1960 година во Македонија]]</text>
      <sha1>kbuxvepvy9470mx1b2skwsfimx7vjt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СОУ „Ристе Ристески - Ричко“ - Прилеп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32240</id>
    <revision>
      <id>5561510</id>
      <parentid>5531320</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T11:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9133" sha1="hzicviwykdvi31akei4y1ohevn03gsm" xml:space="preserve">{{Инфокутија Средно училиште|
|лого=[[Податотека:Лого на СОУ „Ристе Ристески - Ричко“ - Прилеп.png]]
|слика=
|име=Ристе Ристески - Ричко
|место=[[Прилеп]]
|општина=[[Општина Прилеп|Прилеп]]
|настава на = Македонски
|адреса=
|основање= {{start date and age|df=yes|1960|6|23}}
|актуелен директор= Цветанка Ѓорѓиоска	
|број на ученици= 850
|веб=ricko.edu.mk
}}

'''„Ристе Ристески - Ричко“''' — средно училиште во [[Прилеп]], [[Општина Прилеп]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://data.gov.mk/dataset/pernctap-ha-ochobhn-yhnjinwta/resource/ce59f7e6-8534-4468-86be-6a28a29061fa|title=Регистар на основни училишта|date=|language=|website=data.gov.mk|access-date=1.02.2024|archive-date=2024-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20240613060903/https://data.gov.mk/dataset/pernctap-ha-ochobhn-yhnjinwta/resource/ce59f7e6-8534-4468-86be-6a28a29061fa|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Историја ==
===Позадина===
Претходна установа со слична образовна програма имало во 1946/1947 година, односно некогашното училиште за ученици во Стопанството така викано УЗУС. Во тоа училиште, воглавно, учениците ги изучувале сите занаети потребни за стопанството. Често слушале теоретска настава касапите со самарџиите, пекари со налбатите и така натаму. Во овој прериод воопшто не било работено по одредени планови и програми туку случајно и по потреба. Кон крајот на 1956 година, почнало основање на паралелки по одредени занимања, а главен организатор на овие занимања била занаетчиската комора на Прилеп. 

===Основање и почетоци===
Во 1960 година, со одлука на Народниот одбор на [[Општина Прилеп]], биле основани неколку училишта и со решението од Народниот одбор на Општина Прилеп, бр. 01-5601/1 од 23 јуни 1960 година, било основано индустриското училиште со практична обука. Потписник на решението бил тогашниот претседател Ристо Бунески. За вршење на должноста „директор при основање“, бил назначен Јанко Темелкоски. Средства за редовна дејност и отпочнување на наставата доделена му биле од Нарониот одбор на Општина Прилеп. Именованиот в.д директор бил задолжен да ги изврши сите подготовки за нормално отпочнување на наставата од 1 септември 1960 година. Со редовна настава на училиштето започнало на 1 септември 1960 година и во таа учебна година се запишале во прва година две паралелки и означени како Iа и Iб. Наставниот кадар во учебната 1960/1961 година исклучиво доаѓал од редовните училишта за општите предмети, а за стручните предмети доаѓале инженери од стопанството. Во наредната 1962/1963 година, училиштето ја добило саканата физиономија т.е бил создадена трета година редовно школување исклучиво од машинската струка. Од учебната 1960/1961 година, наставата и теоретската и практичната била изведувана во училишна зграда зад зградата на конфекцијата „Солидност“, училишна зграда која денес не постои. Во наредната учебна година 1961/1962 година, теоретска настава за четири паралелки била изведувала во училишната зграда во Стара Црква, а практичната настава во старата училишна зграда зад „Солидност“. Во календарската 1961/1968 година, била изградена ново училишна зграда со практична индустриска обука, сместена на Крушевското џаде б.б и тоа две хали за практична настава и шест училници за теоретска настава. Третата хала за практична настава била изградена наредната година. Со оглед на потребите на прилепското стопанство и поблиската околина биле отворени нови занимања во училиштата така што завршените ученици во училиштето, многу лесно и брзо се вработувале.

===1970-ти и 1980-ти===
Ова брзо и лесно вработување на учениците, донела поголема афирмираност на училиштето а со тоа се запишувале и подобри по успех ученици а со тоа бил подигнат угледот на училиштето и се зголемил бројот на паралелките на почетокот на годината. Со решение бр.09-521/1 од 7 јули 1975 година а подоцна и со Решение бр.11-1689/2 од 3 мај 1994 година, и електро насоката прераснала во трет и четврт степен за да може да школува кадри кој без проблеми ќе ги исполнат претходните услови за слободен упис на машинските и електро-техничките факултети. Во ова време после 1975 година, се развиле повеќе насоки како до машинска така и до електро-техничка струка (Електро-техничар енергетичар) кое бил верифицирано со Решение бр.11-525/84 од 20 ноември 1985 година од страна на републичниот комитет за образование и физичка култура. Овој развој бил достигнат до учебната 1984/1988 година со вкупен број на паралелки 28. Почнувајќи од 1988 година, со училиштето раководел и управувал Жарко Темелкоски. 

== Учество на натпревари ==
ЕМУЦ „Ристе Ристески - Ричко“ има учествувано и учествува на државни натпревари за воздушна пушка, од чиишто натпревари има добиено многу први места, втори и трети места.

==Освоени награди==
== Познати личности кои учеле во ова училиште ==
==Познати личности кои предавале во ова училиште==
== Наводи ==
{{наводи}}
== Надворешни врски ==
* [http://ricko.edu.mk/ Мрежно место на училиштето]
* http://e-uciliste.com {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150926164116/http://e-uciliste.com/ |date=2015-09-26 }} еУчилиште
* [http://www.schools.edu.mk/ Портал за основните и средните училишта во Македонија] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* [http://www.mon.gov.mk/ Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука]

{{Училишта во Општина Прилеп}}

[[Категорија:Средни училишта во Прилеп|Ристе Ристески - Ричко]]
[[Категорија:Појавено во 1960 година во Македонија]]</text>
      <sha1>hzicviwykdvi31akei4y1ohevn03gsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>СОУ „Цар Самоил“ - Ресен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32249</id>
    <revision>
      <id>5561763</id>
      <parentid>5400145</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:31:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46127" sha1="klm0mh1e5n6c6o0fhmv3d688eu6mkom" xml:space="preserve">{{Внимание}}{{Инфокутија Средно училиште
|слика=  
|Опис = Лого на СОУ „Цар Самоил“ - Ресен
|име= СОУ „Цар Самоил“ - Ресен
|место=[[Ресен]]
|општина=[[Општина Ресен|Ресен]]
|[[Податотека: File:Carsamoil 2.JPG thumb Car samoil 2|мини]]
|настава на = македонски
|настава на2 = албански
|настава на3 = турски
|адреса= Ул. Кочо Рацин бр 48, Ресен
|актуелен директор= Славица Божиновска
|веб=csamoil.edu.mk
}}

'''„Цар Самоил“''' — средно училиште во [[Ресен]], [[Општина Ресен]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |title=Листа на средни училишта во кои е застапено стручното образование во Република Македонија |accessdate=2022-01-15 |archive-date=2020-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227124434/http://csoo.edu.mk/images/stories/lista%20na%20sredni%20ucilista.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Основање и развој ==

Првите почетоци на училиштето се во училишната зграда во [[ОУ „Гоце Делчев“ - Ресен]] на улица Мите Трпевски бр. 42 во централното градско подрачје. Името под кое работеше гимназијата е Стив Наумов. Објектот е изграден од цврст материјал во 1957 година. Тоа е објект составен од приземје и два ката. Од учебната 1978/79 година.

Училишниот центар за стручно образование на земјоделски кадри се интегрира со Гимназијата во Ресен, во Центар за средно образование Јосип Броз Тито со гимназиски и лозаро-овоштарски паралелки. Со интеграцијата, која се реализира во 1978 година, училишната зграда, економијата и дел од механизацијата, сопственост на Центарот, беа префрлени како основни средства на [http://swisslion.com.mk/ „Агроплод“].

Новата воспитно-образовна институција училишниот центар „Јосип Броз Тито“ доби нови простории – поранешната касарна, која за таа цел беше адаптирана за изведување на воспитно-образовниот процес. За изведување на практичната настава, Центарот доби и нова економија околу училишната зграда. „Агроплод“ како организација што ја користи економијата на поранешниот центар, се обврзува на постојните овоштаро-лозарски и идните паралелки да им овозможи да ги користат производните објекти за практична настава и други потреби. Училишниот центар во својот состав ги има следниве форми на стручно образование на земјоделски кадри:

* Паралелки за стручно образование на земјоделци од овоштарско-градинарска насока, со траење од една година  
* Паралелки за квалификувани земјоделски работници од овоштарско-градинарска насока во траење од 2 години и   
* Паралелки за техничари од овоштарско-лозарската насока во траење од 4 четири години.

Треба да се одбележи дека учениците што го завршуваа двегодишното училиште,скоро сите го продолжуваа образованието за земјоделски техничари. Уписот на учениците се регулираше со конкурс. Вкупниот број на учениците во учебната 1981/82 година е 500, од кои овоштаро-лозари 167 и гимназијалци 337.

=== Обновување на училишното стопанство ===

Центарот имал сопствена економија со [[лозов насад]] од 425 [[пенушки]] со 17 различни видови [[грозје]], [[вишнарник]] со 300 овошни дрвја и [[овоштарник]] со 100 дрвја јаболка и круши. За извршување на работите во економијата и за практична настава, Центарот располага со еден трактор, приклучна механизација и тоа: [[плуг]]ови, барни, сеалки, прскалки и друго.

Денес вкупната парцела која ја поседува училишната економија изнесува 13.5 ha во квалитетна почва од која последниве 3 години 12 ha се засејува со пченица, (врз основа на член 24 став 7 од Законот за земјоделско земјиште (Сл. Весник на Р. М. бр. 25/98 и 18/99)  е склучен договор за закуп на земјоделски земјиште  на време од 30 години), 1ha јаболков насад, 0,3 ha круша и слива, и 0,4 ha лозов насад во школскиот двор.

Од механизација има: трактор 539 Фергусон, трактор Ландини 85, приколка 3 тона, приколка 5 тона, атомизер 350л, ѓубрерастурач, сеалка, култиватор-дисков, култиватор со мотички-обичен, плуг-трибразден, електричен апарат за миење, атомизер 1000л, ѓубре растурач-италјански, тањирача-дисков култиватор, плуг-обичен двобразден.

Опремата се користи за обработка на земјоделските култури во Училишната економија, а е сместена во гаражи којшто се наоѓаат во училишниот двор.

=== Училишна Библиотека ===

Од своето  основање Училиштето почнало да создава свој книжен фонд кој постетено се зголемувал и прераснал во библиотека. Библиотекарскиот фонд од година на година станувал се побогат( Стручна литература, списанија и белетристика). Библиотеката е сместена во посебна просторија и располага со библиотекарски инвентар, потреба за сместување на книжниот фонд.

Библиотеката е уредена по пример на градска библиотека со уредно водена картотека.

Во библиотеката има голем број на списанија и енциклопедии. Училиштето води грижа и за набавка на учебници од најнови изданија.
Библиотеката денес располага со околу 6389 книги. Библиотеката располага со дела опфатени во материјалот по македонски јазик и литература, со стручни списанија и друга литература.

Може да се каже дека во прилично голем степен ги задоволува потребите на учениците и наставниот кадар.

Во последните години библиотеката се збогатува со потребниот книжевен фонд поради промената на воведување на нови лектири од страна на МОН.

=== Општествена културна дејност ===

Општествено културна дејност се развива со цел да се поттикнат врвни достигнувања во сите сфери на воспитно-образовната дејност и во пригодни моменти истите да се презентираат во општествената средина, со кое се дава придонес за поцелосна афирмација на училиштето и разивање на општествениот живот и подигање на општата култура на средината.

Општествено културна дејност се реализира во рамките на Училиштето и институциите на Општината.

Задачи на општествено-културната дејност се:

* училиштето да се афирмира како културен и просветен центар на општествената средина,
* да им се овозможи на учениците да ги запознаат јавните и културните инсититуции во општествената средина,
* воспитно-образовните резултати во училиштето да бидат достапни за средината,
* во текот на годината да бидат одбележани и со историски часови повеќе историски датуми.
    
=== Наставна практика ===

Во образованието на стручниот кадар, наставната практика е неразделен дел од теоретската настава по сите стручни предмети.

Теоретската и практичната настава се реализираат според наставни планови и програми.

Теоретската настава се изведува во кабинети. Таа се надополнува со вежби, кои се дел од неа. Во кабинетите се изведува со помош на нагледни средства: слики, модели, материјал за калемење и др.

Професионалната пракса се однесува на учениците од земјоделско ветеринарната струка од прва до трета година.

Професионалната пракса се реализира од септември до јуни и опфаќа берба на јаболка што се изведува во АД Агроплод. А во склоп на училишната економија професионалната пракса опфаќа подготовка на терен, прихранување на житни култури, хемиска зимска заштита во јаболковиот насад, пролетна обработка, одржување на лозовиот и овошниот насад, припрема за наводнување и наводнување на лозовиот и овошниот.

Најзначајни активности при реализација на феријалната практика главно се: нега на овошен и лозов насад, одржување и негување на истиот, посета на земјоделски аптеки, посета на организации со цел учениците теоретските знаења да ги поврзат со практична примена.

Учениците предводени од свои професори ја изведуваат практиката по години и во помали групи. Практиката трае од 10 до 20 работни денови. Феријалната практика се изведува во летниот период.

Учениците преку воспитно -образовниот процес се здобиваат со информации и вештини соодветни на конкретни и различни професии, со информации за раководење со ресурси и со информации тимска работа и вештини за постојаност, посветеност, делотворност, ефикасност и упорност во работењето. Работното место е активна средина на учење каде учениците учат преку работа, развивајќи вештини за исполнување на задачите и постојано унапредување на нивните способности. Со меѓусебната комуникација на училиштата, бизнис секторот и другите организации можат да се најдат подобри начини за инкорпорирање на работните концепти  и технологии во курикулумот. 
 
== Наставни програми од 1960 до 2010 година ==

Во рамките на Гимназијата „Стив Наумов“ во 1960 за првпат е отворена гимназиска паралелка која работи по наставна програма со општи гимназиски предмети. Со зголемувањето на бројот на ученици и паралелки, се дели на природно научна и општествено -  јазична насока. Во рамките на овие насоки наставата се изведува по општообразовни предмети и по два предмет во прилог на насоката.

Со верификациониот акт од  1985 година и промената во Училиштен Центар за Средно Образование „Јосип Броз Тито“ тогашниот Републички комитет за образование и физичка култура - Скопје воведе насоки кои беа во согласност со економските и политичките состојби во државата и општината. Истата година почнаа да работаат:

* прехранбена насока - прехранбен техничар;
* правна насока за правен техничар;
* математичко – информатичка насока  - информатичар;
* економска насока – економист за книговодствено финансиска работа и економски техничар;
* текстилна струка за конфекционер ;

Предметите во наставните програми се општообразовни и стручни во зависност од струката

Основањето на паралелките до периодот на 1992 година зависело од заинтересираноста за одредена струка.

Со нов Акт за верификација од 1992 година за  гимназиско образование Министерството за образование и физичка култура – Скопје ги воведува општа и природно – математичка гимназија со предмети кои се изучуваат во двете насоки како општообразовни  и предмети кои ги надополнуваа двете насоки.

Во учебната 2004/05 година започна настава по нова Верификација за  гимназиско образование која функционира до денес во рамките на сегашното Средно општинско училиште „Цар Самоил.“.

Според оваа наставна програма во прва и во втора година сите ученици ги изучуваат истите општообразовни предмети, додека во трета и четврта се делат на подрачјата:

* '''природно –математичко изборно подрачје''' и тоа:
:1. комбинација А  и 
:2. комбинација Б

По оваа програма покрај општообразовните се опфаќа и комбинација на изборни предмети со кои ученикот добива базични знаења за успех на Електротехничките, Машинските и  Природно – математичките факултети, Медицински, Ветеринарен, Технолошки и др.

*'''општествено – хуманистичките подрачја''',
:1. комбинација А и
:2. комбинација Б

се наменети за ученици кои покажуваат афинитети кон Економски, Правен, одредени подрачја на  Филозофски факултет.

*'''Јазично – уметничкото подрачје''' , комбинациите А и Б

се појдовна основа за започнување на  филозофските, Филолошките, Педагошките, како и факултетот за Драмска, Ликовна и Музичка уметност

Од формирањето на Земјоделското стручно училиште „Ј.Ј. Свештарот“  и спојувањето со  гимназијата „Стив Наумов“  во 1977 г. се работеше по наставни програми за земјоделска струка - лозаро – овоштарска насока, сè до 2004&amp;nbsp;г. кога е верификувано за земјоделско – ветеринарна струка, профил земјоделски техничар.

Од учебната 2005/06 година Министерството за образование во согласност со потребите на општината и државата  СОУ„ Цар Самоил“ го верификува за земјоделско – ветеринарна струка, профил – техничар за фармерско производство.

До 2008 година во Училиштето воспитно-образовната работа се изведуваше на македонски јазик и на кирилично писмо, a од учебната година 2008/2009 со одлука на МОН со воведувањето на задолжителното средно образование наставата во гимназиското образование се изведува и на турски и албански јазик.

== Презентација на училиштето преку разни форми на натпревари ==

Во текот на своето постоење претставува пример во едукацијата на учениците,а преку додатната настава им се обезбедува систематска работа на надарените и талентираните ученици според поединечните интереси со што ги продлабочуваат своите знаења, ги развиваат нивните интелектуални способности.

Ваквата едуцираност тие ја презентираат на локални, регионални и републички натпревари како и на олимпијади. За тоа сведочат многубројни пехари, дипломи и признанија од континуираното учество на натпревари во различни рангови и дисциплини за освоени први втори и трети места, поединечно или екипно.

Голема е бројката на ученици – учесници во натпревари од постоењето на гимназијата па сè до ден денес. Нивните успеси не престанаа. 
И денес со гордост се сеќаваме на нивните успеси кои ги предлабочија во нивната професионална ориентираност при што општина Ресен се гордее и ќе се гордее со нив. Да ги спомнеме, [[Доне Гершановски|проф. Доне Гершановски]] – редовен професор и декан на П.М.Ф. во Скопје, кој како гимназијалец редовно го освојуваше првото место на државните натпревари по физика во периодот на првите години од основањето на гимназијата. [[Д-р. Миланчо Марковски]] – освоено прво место на натпревари по биологија на ниво на некогашната федерација во 1977/78&amp;nbsp;г. за што сведочи неговата понатамошна успешност во доменот на медицината во кардиолошкиот центар „Филип Втори“ во Скопје.

[http://fizika.pmf.ukim.edu.mk/index.php/mk-MK/home/2012-04-14-10-22-23/2012-04-19-08-13-29/2012-04-19-08-14-46 Ламбе Барандовски]{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}- републички првак по физика и учесник на Олимпијада во Сотбери – Канада, кој исто е асистент на П.М.Ф. во Скопје.
Во 1970 година освоени се први места на Републички натпревари по физика од Ташовски Георги, Нелко Поп – Гошевски и Кирчо Кунгуловски, кои подоцна се упатени во Загреб на натпревар од истата област на Државно ниво.

Тука мора да го споменеме Александар Блажевски кој има учествувано на околу 25 натпревари на регионално, национално и меѓународно ниво од областа на математиката, физиката и информатиката, при што на сите има постигнато забележителен успех. Од натпреварите на национално ниво најмногу се истакнува неговата победа (поделена со струмичанецот Наско Караманов со ист број на бодови) на Првата Македонска Математичка Олимпијада во 1994 година во Скопје и победата од областа информатика на Смотрата на младите истражувачи во 1995 година во Кочани, со играта „Олимписки кругови“ која доби максимални 100 бода од жирито. На меѓународно ниво има освоено три бронзени медали на Меѓународните Математички Олимпијади во Истанбул (1993), Хонгконг (1994) и Торонто (1995)..

Во СОУ „Цар Самоил“- Ресен континуирано работаат како Слободни и Проектни активности  Драмската , Рецитаторската и Новинарската секција –Училиштен весник, кои редовно го претставуваат нашето училиште со подготвени програми за потребите во училиштето, во соработка со локалната самоуправа како и претставување  на училиштето надвор од општината т.е. учество на регионални и  републички смотри и натпревари.

Драмската секција покрај постојаното учество за училишни потреби  - Патрон празник и разни други манифестации   има учествувано на Регионалните аматерски смотри „Струга Април 1974год.“ Со драмскиот текст „Чорбаџи Теодос“ и добиена Бронзена плакета ,исто така има учествувано и на Драмските смотри во Кочани каде што  ученичката Весна Гавриловска се претстави со  Моно драмата Дилбер Стана. Исто така драмската секција беше вклучена во републичкиот проект за СИДА во Битола  што се одвиваше во два циклуси  каде што освои II-место.

Литературно- Рецитаторската секција рецитаторите  исто така редовно учествуваат  на сите манифестации што се одржуваат  во училиштето како и на сите државни празници вклучени со локалната самоуправа. Да споменеме и тоа дека редовно учествуваат и на Државниот натпревар кој се одржува во месец Мај секоја година.

== Истакнати личности, поранешни ученици на училиштето ==
 
* Проф Д-р  [[Весна Борозан]]
* Проф. Д-р [[Доне Гершановски]]
* Проф. д-р [[Митко Котовчевски]]
* Проф. Д-р [[Џоко Кунгуловски]]
* Проф Д-р [[Никола К. Лабачевски]]
* Проф. Д-р [[Пеце Недановски]]
* Проф. Д-р [[Наде Проева]]

== Земјоделското училиште - перспективи и можности ==

Промените во општествениот, политичкиот и стопанскиот систем, налагаат перманентни промени во сите сфери на работата и секојдневното живеење. Во смисла на ова имајќи го предвид значењето на образованието како клучен фактор за економскиот, културниот и социјалниот развој и неговата улога на генератор на промени, се утврдени потребите за реорганизација на содржините на образовниот систем, особено на средното стручно образование.

Пред секое училиште треба да се постават основите на воспитно – образовниот систем, односно процес првенствено да се изврши анализа на состојбите во училиштето. При тоа треба да се утврдат неговите јаки и слаби страни, да се изврши избор на солиден и компетентен наставен кадар како и можностите и заканите од средината за да се одговори на современото живеење и творење.

Земајки ја предвид потребата од постојано осовременување на воспитно образовниот процес во склад со современите европски и светски тенденции како што се: висок квалитет на школски кадар, рационализација на целиот образовен систем, како и целосна оспособеност на учениците за директно вклучување во процесот на производство.

Самото училиште се наоѓа во процес на постојано приклучување, прилагодување и усовршување на наставните планови и програми, односно во процес на усовршување и организација на образовната технологија во образовниот процес. 
Креативноста на наставниот кадар на училиштето со неговиот потенцијал овозможува и придонесува кај учениците да се изгради морална и стручна граѓанска свест.

Училиштето преку наставниот кадар ги согледува потребите од континуирани промени кои се императив на времето и водат кон комплетна грижа за развојот на учениците во личности кои го прифаќаат моделот на доживотно учење и кои можат да одговорат на барањата од современото општество.
Мора да се нагласи дека земјоделската струка при  СОУ Цар Самоил – Ресен, заедно со другите научно наставни институции, придонесува за зајакнување на општествената позиција на земјоделството, посебно на овоштарството, односно на јаболковото производство и се вклучува во релевантните процеси за градење на добра, сигурна и стабилна иднина на сите граѓани во нашата општина како водечки регион на јаболковото прозводство во нашата земја.
Со својата позитивна улога ќе се докаже дека промените и предизвиците на новиот милениум ќе се разрешат само со прогресивен и сериозен третман на земјоделството.

== Структура и организација на работата на училиштето ==

* Основање услови за зголемување на бројот на ученици преку издржана уписна политика.
* Обезбедување на финансиски средства за проширување на активностите во школото.
* Изградување на механизам и инструмент за соработка меѓу соодветни стручни средни училишта и високо образовни институции од ист или сличен профил.

=== Осовременување на наставниот процес и учењето ===

* Осовременување на училишните програми согласно со потребите на пазарната економија
* Развивање на меѓународни училишни програми и унапредување на средното образование во европски димензии
* Проучување на системот на пазарна економија

=== Ученици ===

* Развивање на интерес кон учењето
* Развивање на однос меѓу учениците и наставниците, заедницата и живоната средина
* Обезбедување на квалитетна настава со вреднување на наставните програми и планови преку вклучување на учениците во тој процес

=== Човечки ресурси и нивно вклучување во процесот на образование ===

* Потреба од подобро искористување на човечките ресурси преку реорганизирање на административните служби и модернизација на управувањето со училиштето
* Основање на можности за стручно и научно усовршување на наставниот кадар во земјата и странство

== Земјоделското училиште во 21 век ==
=== Стратегија и развој ===

Реформските стратегии во воспитно образовната сфера се движат во насока учениците од земјоделската струка да станат активни носители во едукациско еколошките процеси, односно секогаш да се надградуваат со нови знаења од областа на земјоделството.

Учењето е доживотен когнитивен и психо-моторен процес. Земјоделската струка од СОУ Цар Самоил – Ресен во својата програмска проекција треба и натаму да работи на доградба и надградба на новите наставни дисциплини за остварување на својата стратешка цел  и да одговори на предизвиците на новото време.

А тоа значи редовно следење на новите светски трендови во обработката на земјата, правилно одгледување на растителните организми како и квалитетна обработка на земјоделските производи.

СОУ Цар Самоил – Ресен преку земјоделската струка е ориентирано кон развивање и унапредување на знаењата од областа на земјоделството и кон зајакнување и подигање на свеста за заштита и промена на животната средина.

Квалитетното образование е основен двигател на економскиот и општествениот развој во целина. Само преку позитивни измени на средното земјоделско образование, ќе се добијат експерти од земјоделската област и ќе се обезбеди рамноправност со европските земји.
Успешен образовен систем постојано ја зголемува заинтересираноста за природните науки.

Во текот на 50 годишно постоење, земјоделската струка даваше полн придонес во подобрување на општествената заедница, остварувајки ја својата мисија фокусирна кон зјакнување на образованието со квалитетен наставен кадар и научни истражувања во областа на природните науки.
Оваа мисија училиштето се грижи и понатаму да ја одржува и развива.

== Поединечни раководители-директори на училиштето ==

од 1960 до 2013 година
 
Со Училиштето, од основањето до денес, раководи одговорно-раководно лице со функција директор. 
Поради недостигот од податоци за одредени временски периоди, останува можноста некои раководни лица само да се спомнат по име и презиме, без некои конкретни податоци. Во периодот од 1949 г. до 1952 г. функцијата на директор во опитната станица ја извршува Златан Кочовски. Од 1953 г. до 1957 г. директор е Тодор Бамјански. Драголуб Цветковиќ од 1958 г. до 1962 г. е директор на земјоделското училиште “Јосиф Јосифовски Свештарот“. 
 
Илија Думовски , роден 15.05.1922 г. во с. Јанковец, Ресенско. Земјоделско – шумарски  факултет завршува  во Скопје и работи како професор по земјоделски предмети во училиштето. Од 1962 г. до 1970 г. ја обавува функцијата директор на Училиштето.

Нико Наумовски, роден 1932 г. во Ресен. Заваршил земјоделско-шумарски факултет во Скопје во Училиштето работи како професор по земјоделски предмети. Функцијата директор на Училиштето ја обавува од 1970 г. до 1974 г. 
 
Симо Крушаровски, роден 15.03.1936 г. во с. Подмочани, Ресенско. Завршува земјоделско-шумарски факултет во Скопје и изведува настава по земјоделски предмети во Уилиштето. Од  1974 г. до септември 1977 г. ја обавувал функцијата директор на Училиштето.

Никола Василевски, Роден 02.06.1935 г. во с. Избишта, Ресенско. Завршил Филозовски факуштет во Скопје. На 01.09.1960 г. се основа гимназијата “Стив Наумов“ а Никола Василевски започнува да ја обавува функцијата директор. Негова заслуга е припојувањето на нижото Земјоделско училиште, кое постоеше одвоено. На оваа функција е до 31.06.1964 г. Тој е творец и основоположник на Ресенската керамичка колонија која успешно ја водел дваесет години.

Трајан Пецалевски, роден 21.01.1936 г. во с.Сопотско, Ресенско. Завршува ПМФ и се стекна со звањето дипломиан професор по географија. Во училиштето работи како професор по георафија а функцијата директор ја извршува од 31.06.1964 г. до 01.09.1972 г.

Лилјана Лабачевска, родена 10.01.1937 г. во Скопје. Завршува ПМФ во Скопје и се стекнува со звањето дипломиран професор хемија. Во училиштето работи и изведува настава по предметот хемија а функцијата директор на Училиштето ја обавува од 01.09.1972 г. до 13.04.1982 г. За време на нејзиното директорување во 1977г.  училиштето го менува името во “Јосип Броз Тито“.

Јован Таневски, роден 13.051940 г. с. Лавци, Ресенско. ПМФ завршува во Скопје и се стекнува со звањето дипломиран професор по математика. На двапати е директор на Училиштето и тоа: 1982 г. до 1998 г. и од 2001 г. до 2003 г. За време на неговиот прв мандат во 1993 г. Училиштето го менува името во “Цар Самоил“.

Митко Јаневски, роден 25.09.1953 г. с. Езерани, Ресенско. Дипломира во САД, Њујорк на факултетот Хобарт и се стекна со звањето дипломиран психолог, а потоа завршува и на Филолошкиот факултет во Скопје и 1982&amp;nbsp;г. се стекна со звањето дипломиран професор по англиски јазик и литература. Во училиштето изведува настава по предметот аглиски јазик а функцијата директор на Училиштето ја обавува од 1999 г. до 2003 г. 
 
Славица Божинова, родена на 31.01.1967 г. во Ресен. Дипломирала на ПМФ во Скопје и се стекнала со звање дипломиран професор по биологија. Во училиштето работи и изведува настава по предметот биологија. На местото директор на Училиштето е од 2003 г. до 2009 г. Во овој период училиштето е вклучено во следните проекти: SEA, BET – 4 , E – school, Темпус, Модернизација на образование, Трговија со луѓе (ИОМ), Органско производство, Компјутер за секој ученик, Подигање на овошен насад, Проект за развој на предприемништво, Изградба на спортска сала и МААСП.  
 
Зоран Тански,роден на 16.06.1968 г. во Ресен. Дипломира на Филозофскиот факултет во Скопје и се стекана со звањето дипломиран професор по историја. Во училиштето е вработен од 1999 г. и изведува настава по предметот историја. На функцијата директор е од 01.09.2009 г до јануари 2012. Во овој период училиштето е вклучено во проектот ЦГИ со поддршка од ОБСЕ.
== Наводи ==
{{наводи}}
== Надворешни врски ==

* Мрежно место на училиштето, [http://csamoil.edu.mk csamoil.edu.mk] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160314122334/http://csamoil.edu.mk/ |date=2016-03-14 }}
* Портал за основните и средните училишта во Македонија, [http://www.schools.edu.mk/ schools.edu.mk] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20111016115711/http://www.schools.edu.mk/ |date=2011-10-16 }}
* Официјално мрежно место на Министерството за образование и наука, [http://www.mon.gov.mk/ mon.gov.mk]

{{DEFAULTSORT:Цар Самоил, Ресен}}
[[Категорија:Средни училишта во Ресен]]
[[Категорија:Училишта посветени на Цар Самоил]]
[[Категорија:Училишта посветени на Јосип Броз Тито]]
[[Категорија:Појавено во 1978 година во Македонија]]</text>
      <sha1>klm0mh1e5n6c6o0fhmv3d688eu6mkom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шри Чинмој</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37256</id>
    <revision>
      <id>5561526</id>
      <parentid>5549487</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29926-96</username>
        <id>133302</id>
      </contributor>
      <origin>5561526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4613" sha1="cecyjcdbneq2z2mmxj0zx17s50ztktp" xml:space="preserve">[[Податотека:Sri-Chinmoy-meditate-2.jpg|мини|десно|180п|Шри Чинмоj Кумaр Гош]]
[[Податотека:SriChinmoy-Signature-transparent.png|right|frameless|185п|Шри Чинмоj Кумaр Гош]]
'''Шри Чинмоj Кумaр Гош'''&lt;ref&gt;''Sands'' 2001, стр. 26. Шри Чинмој е името под коешто гуруто проповедал, издавал, компонирал и изведувал од околу 1972 година. Пред тоа бил познат како Шри Чинмој Кумар Гош (пр. „''Many at U.N.''“, ''Њујорк тајмс'', 8 ноември 1971: 42). На повеќето од своите слики и цртежи се потпишувал како ''C.K.G'' (&quot;C.K.G.&quot; ''Jharna-Kala Magazine'' 1.1 (април.–јуни 1977): 1).&lt;/ref&gt; ([[27 август]] [[1931]] - [[11 октомври]] [[2007]]) бил [[Индија|индиски]] [[филозоф]] и учител ([[гуру]]) кој емигрирал во [[САД]] во [[1964]].&lt;ref&gt;''Dua'' 2005, стр. 7.&lt;/ref&gt;

Шри Чинмој бил роден во [[Шакпура]], мало село во Источен Бенгал, денешен [[Бангладеш]], во [[1931]] година, како најмлад од седумте деца. По смртта на неговите родители, во [[1944]], 12-годишниот Чинмој отишол во Ашрамот на Шри Ауробиндо, духовна заедница во близина на [[Пондичери]] во Јужна [[Индија]]. Тука тој ги поминал наредните 20 години во духовна пракса која вклучувала долги часови на [[медитација]], атлетика, пишување [[поезија]], [[Есеј|есеи]] и духовни песни.

Уште како млад, Чинмој имал многу длабоки внатрешни искуства. Во годините што следеле достигнал многу напредни состојби на медитација. Во [[1964]] година, тој се преселил во [[Њујорк]] за да го сподели неговото внатрешно богатство со „искрените трагачи на Западот“.

Шри Чинмој на аспирацијата - незапирливиот копнеж на срцето за сѐ повисоки и подлабоки реалности - гледа како на духовна сила којашто стои зад сите големи напредувања во [[религија]]та, [[култура]]та, [[спорт]]овите и [[наука]]та. Според неговите учења, живеејќи во срцето и стремејќи се за постојано себе-надминување, мажите и жените можат да го изнесат напред најдоброто во нив и да го најдат својот пат кон вистинското задоволство. Тој кажал:
:„''Нашата цел е да се оди од светло кон посветло и најсветло, од високо кон повисоко и највисоко. Дури и во највисокото нема крај на нашиот прогрес, бидејќи самиот Бог е внатре во секој од нас и Бог во секој момент ја транцендира својата сопствена реалност.''“

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска|Sri Chinmoy}}
* [https://mk.srichinmoycentre.org Шри Чинмој Центар - Македонија] {{mk}}
* [https://mk.srichinmoy.org Шри Чинмој] {{mk}}
* [https://www.srichinmoyraces.org Шри Чинмој Маратон Тим] (англиски) [https://mk.srichinmoyraces.org Шри Чинмој Маратон Тим] (македонски)
* [http://www.srichinmoypages.org/ Sri Chinmoy Pages - Официјални Шри Чинмој страници на голем број теми] (англиски)

{{Нормативна контрола}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Чинмој, Шри}}
[[Категорија:Хиндуистички верски водачи]]
[[Категорија:Починати во 2007 година]]
[[Категорија:Родени во 1931 година]]</text>
      <sha1>cecyjcdbneq2z2mmxj0zx17s50ztktp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Прилепско-битолски дијалект</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61653</id>
    <revision>
      <id>5561729</id>
      <parentid>5459171</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:02:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <comment>/* Надворешни врски */</comment>
      <origin>5561729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14780" sha1="9illio9bakau5xjihaztj7qra0lev2c" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name             = Прилепско-битолски дијалект
| familycolor      = indo-european
| altname          = Пелагониски дијалект
| nativename       = 
| pronunciation    = 
| states           = 
| region           = 
| ethnicity        = 
| speakers         = 
| date             = 
| dateprefix       = 
| ref              = 
| refname          = 
| fam1             = [[индоевропски јазици|индоевропски]]
| fam2             = [[Словенски јазици|словенски]]
| fam3             = [[Јужнословенски јазици|јужнословенски]]
| fam4             = [[Источни јужнословенски јазици|источни јужнословенски]]
| fam5             = [[Македонски јазик|македонски]]
| fam6             = [[западномакедонско наречје]]
| fam7             = централни говори
| ancestor         = 
| ancestor2        = 
| ancestor3        = 
| script           = 
| isoexception     = dialect
| linglist         = 
| lingua           = 
| guthrie          = 
| ietf             = 
| image            =
| imagealt         = 
| imagecaption     = 
| map              = File:Makedonski dijalekti-prilagodeno.png
| mapcaption       = Прилепско-битолскиот дијалект на картата на македонските дијалекти
}}
{{Listen
| header = Дијалектни примери
| filename    = Prilep-Bitola dialect speech - Topolčani.ogg
| title       = Проплакало Петре
| description = Епска народна песна од с. [[Тополчани]], [[Прилепско]]
| filename2    = Prilep-Bitola dialect speech - Bitola.ogg
| title2       = Манџа од камчиња
| description2 = Приказна раскажана од жителка на градот [[Битола]]
}}
'''Прилепско-битолски дијалект''' — дијалект што спаѓа во подгрупата на централни дијалекти на [[Западномакедонско наречје|западното наречје]] на [[Македонски јазик|македонскиот јазик]]. Дијалектот се зборува на територијата на цела [[Пелагонија]], поточно во [[Прилепско Поле|Прилепско]] и [[Битолско Поле]], во источните потпелистерски села, во селата кои се наоѓаат во [[Цапарско Поле]], во [[Крушевско]], како и во областа [[Железник|Железник (Демир Хисар)]]. Дијалектот е застапен во градовите [[Прилеп]] и [[Битола]], малите гратчиња [[Демир Хисар]] и [[Крушево]] и во 245 села кои гравитираат околу овие градови.

Според пописот од 1953 година, прилепско-битолските говори ги зборувале вкупно 168 861 жител, или 18,8 % од вкупниот број на говорници на [[македонски јазик]].

Овој дијалект е близок со [[Кичевско-поречки дијалект|кичевско-поречкиот дијалект]] и заедно со останатите дијалекти од централната подгрупа, се [[Фонологија на македонскиот јазик|основата врз која се темели]] стандардниот [[македонски јазик]].

==Територија  ==
Прилепско-битолската група говори се простира на мошне голема територија. Го опфаќа јужниот дел од централните говори, поточно целата област [[Пелагонија]] на југ до денешната државна граница меѓу [[Македонија|Република Македонија]] и [[Грција|Република Грција]]. Значењето на оваа група говори за македонското духовно наследство е огромно со самиот факт што тоа е централната група говори што ја споменува и [[Крсте Петков Мисирков|Крсте Мисирков]] како основа на македонскиот литературен јазик. Географско дијалектната граница на прилепско-битолските говори се движи по долината на реката [[Црна Река|Црна]]. Од велешкото говорно подрачје нив ги дели планината [[Бабуна (планина)|Бабуна]], а јужната граница спрема костурско-леринските говори оди приближно по денешната државна граница, на североисток омеѓена со планината [[Ниџе]], а на северозапад со планината [[Баба (планина)|Баба]].

==Фонолошки одлики ==
* фиксиран третосложен акцент
* Секвенцата ''еа'' се реализира како [[дифтонг]] ''е&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;'', во некои локални говори како широко ''е,'' или како долго ''е'': ''не&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;, стре&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;, бе&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;, носе&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;'', ''Петре&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;'' (во прилепскиот), ''ле&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;, сме&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;, гре&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;м,'' односно ''ле:, стре:, носе:'', (во битолскиот).
* Групата ''оа'' се реализира како дифтоншка секвенца оа, или како отворено о, во битолскиот понегде и како долго о: ''то&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;, бро&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;м'', ''сто&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;т, гото&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;'' (во прилепскиот), ''то&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;р, осно&lt;sup&gt;а&lt;/sup&gt;,'' односно: ''то:р, осно:, јадо:'' (во битолскиот).  
* Во прилепскиот говор на дифтонгизација подлежи и групата ''ео'': ''ме&lt;sup&gt;о&lt;/sup&gt;, време&lt;sup&gt;о&lt;/sup&gt;''.
* Самогласните групи ''ае'' и ''ое'' се дифтонгизираат по друг начин - со десилабизација на /''е''/ &gt; /i/ : ''двајсе, тринајсе, инаiт, знајше, гојдо, тргојц''. 
* Тенденција за депалатизација на ''*n''' што се врши најчесто со антиципација на мекоста во /''ј''/: ''којн, бајна, се клајна, сирејне''. Оваа појава се наоѓа во процес, уште незавршена.
* Во врска со дистрибуцијата на согласките, говорите во Пелагонија ги карактеризираат две посебности. Групите ''шт'' и ''жд'' се реализираат како ''шч'' и ''жџ'', односно ''шќ'' и ''жѓ'', во југозападните битолски села, сп: ''гушчер, клешчи, огнишче, дожџо, нужџа'' (Прилеп), ''гушќер, лешќа, вежѓа, глуж'ѓо'' (Битолско).
* Отсуство на ''в'' во меѓусамогласна положба: ''чоек, глаа, дворој'' итн.
* Согласката /''с''/ во група со /''к''/ во наставката ''-ск(и)'' во положба зад согласка се африкатизира во /''ц''/, сп. ''селцски, прилепски, старцки, грацки,'' но: ''кически, тетоски'' (зад самогласка).&lt;ref&gt;Дијалектите на македонскиот јазик, том 1, Божидар Видоески, стр.191-192&lt;/ref&gt;

== Морфолошки одлики ==

* употреба на остатоци од [[датив]]ен падеж: му рече Стојану
* употреба на стандардните лични заменки
* употреба на трите членови
* употреба на предлогот ВО
* употреба на заповеден начин на сопствени именки
* загуба на -т во членската морфема за м.р. -от: градо, лебо, огно, дворо
* [[Глаголски прилог во македонскиот јазик|глаголскиот прилог]] освен со наставката -јќи има форми и на -јќум и -јќим: викајќум, одејќум, односно викајќим, одејќим, носејќим, покрај викајќи, одејќи.

== Кратенки во говорот ==
[[Податотека:Abecedar 1925 frontpage.jpg|мини|десно|''[[Абецедар]]'', [[буквар]] на лерински говор]]
{|class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=&quot;2&quot; | говор
|-
! стандарден
! дијалект
|-
| ќе одиме
| ќ'ојме/ч'ојме
|-
| повеќе
| појќе/појче
|-
| дадам
| дам
|-
| одам
| ом
|-
| можам
| мом
|-
| правам
| прам
|-
| што има
| шојма
|-
| правиме
| прајме
|-
| можеме
| мојме
|-
| единаесет
| единајсе
|-
| дваесет
| двајсе
|}

== Разлики во говорите ==
[[Податотека:Gel pen versus ballpoint pen.jpg|мини|десно|Во прилепскиот говор за пенкало се користи ''налив'', а во битолскиот ''стило'']]
Локалните разлики помеѓу прилепскиот и битолскиот говор се претежно од фонетски карактер.

Одлики на прилепскиот говор се:
* акцентираните /е, о/ по правило се реализираат како затворени фонови [ẹ, ọ]: 'ẹсен, л'ẹп, 'ọко, н'ọга, а во селските говори тие се дифтонгизираат: &lt;sup&gt;į&lt;/sup&gt;ела, &lt;sup&gt;į&lt;/sup&gt;еден, д&lt;sup&gt;į&lt;/sup&gt;едо, к&lt;sup&gt;у&lt;/sup&gt;ога, &lt;sup&gt;у&lt;/sup&gt;осум.
* на поширок ареал отсуствува фонемата /ф/, со исклучок на градскиот говор; туѓото ф се предава со во: вурна, вилџан, вира, вустан, каве, но: фрла, фес, фенер, фурна во градскиот говор
* фонемите /ќ, ѓ/ се реализираат во некои положби (најчесто пред задните самогласки) со доста изразена [[фрикација]]: куќа, свеќа, паѓа, меѓа, односно: кујќа, цвејќе, нојќе, вејѓа, мејѓа, лујѓе, прејѓеска - со антиципирано ј, а во говорот на помладата генерација и цвејче, лујџе.
* прилепскиот говор се разликува од битолскиот по наставката -ув(а) за образување на [[имперфект]]ивни глаголи: купува, кажува

Одлики на битолскиот говор се:
* фонемата /л'/ како континуитет на старото палатално *l': Битол'а, бл'ут, кл'уч, пријател'
* глаголските образувања со наставката -в(а) од типот купва, кажва, менва, зајдва, посаква, радва, јавва итн.
* за одредување на личните заменки, секаде се користи машки род: му кажав нејзе, му дадов на луѓето.

==Наводи==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://damj.manu.edu.mk/audio/mp3/03-AudioTrack-03.mp3 Аудио материјал од говорот од Битола од колекцијата на Божидар Видоески - Фонотека на Центарот за ареална лингвистика при МАНУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160809230224/http://damj.manu.edu.mk/audio/mp3/03-AudioTrack-03.mp3 |date=2016-08-09 }}
* [http://damj.manu.edu.mk/audio/mp3/04-AudioTrack-04.mp3 Аудио материјал од говорот од с. Тополчани, Прилепско од колекцијата на Божидар Видоески - Фонотека на Центарот за ареална лингвистика при МАНУ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160310091637/http://damj.manu.edu.mk/audio/mp3/04-AudioTrack-04.mp3 |date=2016-03-10 }}
* {{cite journal|last=Мирчевъ|first=Д|authorlink=Димитар Мирчев (раководител на ТМОРО)|coauthors=|year=1904|month=|title=Бѣлѣжки по прилѣпския говоръ|journal=Сборникъ за народни умотворения, наука и книжнина|volume=20|issue=|pages=2 - 40|publisher=Държавна печатница|location=София|url=http://www.strumski.com/books/Dimitar_Marchev_za_Prilepskia_Govor.pdf|format=|accessdate=}}
* {{cite journal| last = Конески | first =Блаже | authorlink = Блаже Конески | coauthors = | year = 1949 | month = | title = Прилепскиот говор | journal = Годишен зборник на Филозофскиот факултет | volume = | issue = | pages = 245 - 301 | publisher = Филозофски факултет, Скопје | location = Скопје | url = http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/godzb/GZ02.1(1949)/GZ02.1.05.%20%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8,%20%D0%91.%20-%20%D0%9F%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BE%D1%82%20%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80.pdf | format = | accessdate = }}

{{Македонски дијалекти}}

[[Категорија:Македонски дијалекти]]
[[Категорија:Култура на Прилеп]]
[[Категорија:Култура на Битола]]</text>
      <sha1>9illio9bakau5xjihaztj7qra0lev2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стиховен Калибар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65619</id>
    <revision>
      <id>5561646</id>
      <parentid>5555128</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30210-02</username>
        <id>133328</id>
      </contributor>
      <comment>Во видео записи ново видео</comment>
      <origin>5561646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12394" sha1="7hec8o7jn00gjnwx7apk2ye4j7shl33" xml:space="preserve">{{Музичар
| Name = Горан Јанкуловски
| Img = StihovenKalibar.jpg
| Background = solo_singer
| Birth_name = Горан Јанкуловски
| Alias = Стиховен Калибар
| Occupation = Хип-хоп артист и [[афорист]]
| birth_date= {{роден на|31|август|1979}}
| birth_place= {{знамеикона|Македонија}} &lt;small&gt;{{роден во|Скопје}}&lt;/small&gt;
| Genre = [[Рап]] [[Хип-хоп]]
| Years_active = 1995–денес
| URL = [http://www.reverbnation.com/stihovenkalibar]
}}
'''Стиховен Калибар''' (вистинско име '''Горан Јанкуловски''') {{роден на|31|август|1979}} е хип-хоп артист и [[афорист]] од [[Скопје]].

==Кариера==
Тој започнува да се занимава со [[хип-хоп]] музика во [[1995]] година кога ги прави првите чекори преку неколкуте демо снимки и како дел од првата група [[РХБ Продукција]] за да продолжи понатаму и со соло кариера издавајќи го првиот неофицијален демо албум „Поинаква димензија” кој излегува на црниот пазар во [[2001]] година. Подоцна станува составен дел од групата [[Парадокс]] во чиј состав влегуваат Видо &amp; Мичо од Пука козметика и го снимаат демо албумот „Парадокс-Потреба за Рап” кој излегува неофицијално во [[2003]] година со сопствени средства.

Во [[2007]] година Стиховен Калибар го издава својот втор албум „Ин Медиас Рес” за издавачката куќа Чикен Меднес. Албумот е критизерски насочен кон политичката и општествена елита но и израз на револт кон целиот медиумски и комерцијален „терор” кој го доведува општеството до атрофија. Албумот е карактеристичен и по многуте гостувања на познати Хип-хоп и џез артисти од Македонија и надвор од неа.

Во [[2011]] година Стиховен Калибар го издава третиот албум наречен Последниот Завет на кој гостуваат музичари од Македонија и од соседството. Последниот Завет е реално социолошко и филозофско согледување на извитоперената општествена реалност, односно претставува метафора на деветтиот круг на пеколот, олицетворен во суровото секојдневие инфицирано од криминал, неморал и лицемерие, а воедно го означува и залезот на вистинскиот хип-хоп.

Во 2023 година го објавува последниот албум наречен &quot;Модерни робови. Тој е апокалиптичен албум кој го актуелизира современото робовладетелско општество и политичката жабокречина. Во него неуморно се трага по изгубената слобода, а вметнува и библиски црти во еден модерен контекст, алудирајќи на распадот на либерална цивилизација која се повеќе доведува до човечко страдание и бездушност.

Стиховен Калибар досега има остварено соработки со многу имиња од хип-хоп и останатите музички правци како што се Аго, Џака Накот, ДЈ Славе, Тонио Сан, Рок Агресори, Горан Трајкоски, Мијата, Културно Уметнички Работници, Георги Шарески, Јана Бурческа, Јордан Костов, Ристо Водолија, Спирит Блоковски (Србија), Таргет (Хрватска), Стивен Драма и Биро (Србија), Фаст Флоуз (Србија), Брус Халтер (Србија), Бит Експериментс, Мичо Атанасиу, Видо, ФИСТ и други.

==Видео записи и книги==
До сега Стиховен Калибар има изработено и 8 видео записи.

Освен албумите, Стиховен калибар има објавено неколку книги, едната е „Збирка мудрости и афоризми“, другата со урбаната тематика, која се вика „Двоглед“ како и стихозбирката „Проклетници“, збирката афоризми „Стихија“, хаику книгата „Бог да ги бие кучињата касапски” и збирката афоризми &quot;Ни лук јал, ни ќебапи мирисал&quot; .

Книгата „Двоглед“ опфаќа повеќе раскази и текстови кои вршат подробно набљудување на маратонската транзиција. Авторот се осврнува и на повеќе теми од урбаното живеење, а неуморно ѕирка во секоја пора на општеството вклучувајќи го и градскиот џет с(м)ет. „Двоглед“ сведочи за безимената земја, но и за армијата сељаци во СкоТје откривајќи им ги вистинските лица и патот на нивната гола амбиција да станат „некој” наместо да станат „нешто”.

Стихозбирката „Проклетници“ [[2012]] содржи вкупно 38 песни и нестандарни хаику творби. Говори за сите видови на грешници, како и за лузери, скотови и ветерници. За сите маченици и штетници, но и за ситни души и неверници.

Збирката афоризми „Стихија“ [[2014]] има за цел во кратки црти да го демистифицира искривоколченото општество. Пишана е во еден здив, а многумина ќе ги остави без здив. „Стихија“ е дело кое стихијно ги напаѓа хоштаплерите, лицемерите, бандитите и курвите во оваа земја. Ја презира глупоста и моралното дезертерство и внесува нова свежина во македонската сатира.

„Бог да ги бие кучињата касапски” [[2015]] - Стварноста во хаику песните на Стиховен Калибар е груба, сурова, вулгарна, деструктивна, неменлива, без ниту трага од „природна убавина“ или изделување на некакви животни вредности. Луѓето во неа, пак, се поделени, радикално спротивставени, анимозни: едни се „до корен“ мали, ништожни, маргинални, обезвреднети, омаловажени, понижени, немоќни, но многу повеќе јадосани, револтирани, гневни, жестоки, вулгарни; други се „ѓубре што не дава плод“.

Книгата Ни лук јал ни ќебапи мирисал &lt;code&gt;(2017)&lt;/code&gt; има око да ги види и нос да ги намириса аномалиите; има храброст да го каже односно запише она што авторот го видел и намирисал во општеството. Државата и поединецот, политичарите и курвите, образованието и простата маса, раздорите и коалициите, милионските сметки во банките и празните џебови ... сето тоа и многу друго е на тапет, преку кој поминува острото перо на Јанкуловски.

==Дискографија==
[[Податотека:In medias res.jpg|мини|десно|Насловната корица од албумот Ин медиас рес]]
===Албуми===
* ''Ин медиас рес'' [[2007]]
* ''Последниот завет'' [[2011]]
* Модерни робови 2023

===Видео записи===
* [https://www.youtube.com/watch?v=bxKYOxde0Cs/ Чекајќи го Ное]
* [https://www.youtube.com/watch?v=-8rYfmIgN_4/ Македонија]
* [https://www.youtube.com/watch?v=KTuDMTQqkk4/ Непотизам и ренесанса]
* [https://www.youtube.com/watch?v=y_vxXvLLEzU/ Ѓубрето]
* [https://www.youtube.com/watch?v=a5ddkRMudKA/ Македонскиот Бруклин]
* [https://www.youtube.com/watch?v=abMqBLLw9vQ/ Шарлатани]
* [https://www.youtube.com/watch?v=qpgxKXHh1fk/ Бонус трака]
* [https://www.youtube.com/watch?v=u2Tq3FLAgzk Кинта Култ]
* [https://youtube/wFyYSmF3p0Y Мамето у ДУП-от]

===Издадени книги===
* ''Збирка мудрости и афоризми'' [[2010]]
* ''Двоглед'' [[2011]]
* ''Проклетници'' [[2012]]
* ''Стихија'' [[2014]]
* ''Бог да ги бие кучињата касапски'' [[2015]]
* ''Ни лук јал ни ќебапи мирисал (2017)''

== Надворешни врски ==
* [http://www.reverbnation.com/stihovenkalibar Музиката на Стиховен Калибар] 
* [http://www.idividi.com.mk/showbiz/celebrity/743786/ Интервју во Идивиди: Кодош никогаш, ама директор можеби ќе бидам]
* [http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=68111151229&amp;id=47&amp;prilog=0&amp;setIzdanie=22300 Интервју за Нова Македонија:Покрај сите други перверзии, јас и немам премногу пцости] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110610123553/http://novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=68111151229&amp;id=47&amp;prilog=0&amp;setIzdanie=22300 |date=2011-06-10 }}
* [http://www.ohridpress.com/index.php/zabava/128-vesti/11889-%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BD-k%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D1%80-%E2%80%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B8%D1%98%D0%B0%E2%80%9C-%D0%B5-%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BD-%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC,-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%99%D1%83%D0%B1%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0.html Стихија“ е личен печат на лицемерниот систем, на полтронството и користољубивоста]{{Мртва_врска|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Наводи ==
{{наводи}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Калибар, Стиховен}}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Македонски Рап]]
[[Категорија:Македонски хип-хоп музичари]]
[[Категорија:Македонски афористи]]</text>
      <sha1>7hec8o7jn00gjnwx7apk2ye4j7shl33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561647</id>
      <parentid>5561646</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30210-02</username>
        <id>133328</id>
      </contributor>
      <origin>5561647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12394" sha1="48bq4t3ppgx8vxsbtvx6fwkahtm6jhd" xml:space="preserve">{{Музичар
| Name = Горан Јанкуловски
| Img = StihovenKalibar.jpg
| Background = solo_singer
| Birth_name = Горан Јанкуловски
| Alias = Стиховен Калибар
| Occupation = Хип-хоп артист и [[афорист]]
| birth_date= {{роден на|31|август|1979}}
| birth_place= {{знамеикона|Македонија}} &lt;small&gt;{{роден во|Скопје}}&lt;/small&gt;
| Genre = [[Рап]] [[Хип-хоп]]
| Years_active = 1995–денес
| URL = [http://www.reverbnation.com/stihovenkalibar]
}}
'''Стиховен Калибар''' (вистинско име '''Горан Јанкуловски''') {{роден на|31|август|1979}} е хип-хоп артист и [[афорист]] од [[Скопје]].

==Кариера==
Тој започнува да се занимава со [[хип-хоп]] музика во [[1995]] година кога ги прави првите чекори преку неколкуте демо снимки и како дел од првата група [[РХБ Продукција]] за да продолжи понатаму и со соло кариера издавајќи го првиот неофицијален демо албум „Поинаква димензија” кој излегува на црниот пазар во [[2001]] година. Подоцна станува составен дел од групата [[Парадокс]] во чиј состав влегуваат Видо &amp; Мичо од Пука козметика и го снимаат демо албумот „Парадокс-Потреба за Рап” кој излегува неофицијално во [[2003]] година со сопствени средства.

Во [[2007]] година Стиховен Калибар го издава својот втор албум „Ин Медиас Рес” за издавачката куќа Чикен Меднес. Албумот е критизерски насочен кон политичката и општествена елита но и израз на револт кон целиот медиумски и комерцијален „терор” кој го доведува општеството до атрофија. Албумот е карактеристичен и по многуте гостувања на познати Хип-хоп и џез артисти од Македонија и надвор од неа.

Во [[2011]] година Стиховен Калибар го издава третиот албум наречен Последниот Завет на кој гостуваат музичари од Македонија и од соседството. Последниот Завет е реално социолошко и филозофско согледување на извитоперената општествена реалност, односно претставува метафора на деветтиот круг на пеколот, олицетворен во суровото секојдневие инфицирано од криминал, неморал и лицемерие, а воедно го означува и залезот на вистинскиот хип-хоп.

Во 2023 година го објавува последниот албум наречен &quot;Модерни робови. Тој е апокалиптичен албум кој го актуелизира современото робовладетелско општество и политичката жабокречина. Во него неуморно се трага по изгубената слобода, а вметнува и библиски црти во еден модерен контекст, алудирајќи на распадот на либерална цивилизација која се повеќе доведува до човечко страдание и бездушност.

Стиховен Калибар досега има остварено соработки со многу имиња од хип-хоп и останатите музички правци како што се Аго, Џака Накот, ДЈ Славе, Тонио Сан, Рок Агресори, Горан Трајкоски, Мијата, Културно Уметнички Работници, Георги Шарески, Јана Бурческа, Јордан Костов, Ристо Водолија, Спирит Блоковски (Србија), Таргет (Хрватска), Стивен Драма и Биро (Србија), Фаст Флоуз (Србија), Брус Халтер (Србија), Бит Експериментс, Мичо Атанасиу, Видо, ФИСТ и други.

==Видео записи и книги==
До сега Стиховен Калибар има изработено и 9 видео записи.

Освен албумите, Стиховен калибар има објавено неколку книги, едната е „Збирка мудрости и афоризми“, другата со урбаната тематика, која се вика „Двоглед“ како и стихозбирката „Проклетници“, збирката афоризми „Стихија“, хаику книгата „Бог да ги бие кучињата касапски” и збирката афоризми &quot;Ни лук јал, ни ќебапи мирисал&quot; .

Книгата „Двоглед“ опфаќа повеќе раскази и текстови кои вршат подробно набљудување на маратонската транзиција. Авторот се осврнува и на повеќе теми од урбаното живеење, а неуморно ѕирка во секоја пора на општеството вклучувајќи го и градскиот џет с(м)ет. „Двоглед“ сведочи за безимената земја, но и за армијата сељаци во СкоТје откривајќи им ги вистинските лица и патот на нивната гола амбиција да станат „некој” наместо да станат „нешто”.

Стихозбирката „Проклетници“ [[2012]] содржи вкупно 38 песни и нестандарни хаику творби. Говори за сите видови на грешници, како и за лузери, скотови и ветерници. За сите маченици и штетници, но и за ситни души и неверници.

Збирката афоризми „Стихија“ [[2014]] има за цел во кратки црти да го демистифицира искривоколченото општество. Пишана е во еден здив, а многумина ќе ги остави без здив. „Стихија“ е дело кое стихијно ги напаѓа хоштаплерите, лицемерите, бандитите и курвите во оваа земја. Ја презира глупоста и моралното дезертерство и внесува нова свежина во македонската сатира.

„Бог да ги бие кучињата касапски” [[2015]] - Стварноста во хаику песните на Стиховен Калибар е груба, сурова, вулгарна, деструктивна, неменлива, без ниту трага од „природна убавина“ или изделување на некакви животни вредности. Луѓето во неа, пак, се поделени, радикално спротивставени, анимозни: едни се „до корен“ мали, ништожни, маргинални, обезвреднети, омаловажени, понижени, немоќни, но многу повеќе јадосани, револтирани, гневни, жестоки, вулгарни; други се „ѓубре што не дава плод“.

Книгата Ни лук јал ни ќебапи мирисал &lt;code&gt;(2017)&lt;/code&gt; има око да ги види и нос да ги намириса аномалиите; има храброст да го каже односно запише она што авторот го видел и намирисал во општеството. Државата и поединецот, политичарите и курвите, образованието и простата маса, раздорите и коалициите, милионските сметки во банките и празните џебови ... сето тоа и многу друго е на тапет, преку кој поминува острото перо на Јанкуловски.

==Дискографија==
[[Податотека:In medias res.jpg|мини|десно|Насловната корица од албумот Ин медиас рес]]
===Албуми===
* ''Ин медиас рес'' [[2007]]
* ''Последниот завет'' [[2011]]
* Модерни робови 2023

===Видео записи===
* [https://www.youtube.com/watch?v=bxKYOxde0Cs/ Чекајќи го Ное]
* [https://www.youtube.com/watch?v=-8rYfmIgN_4/ Македонија]
* [https://www.youtube.com/watch?v=KTuDMTQqkk4/ Непотизам и ренесанса]
* [https://www.youtube.com/watch?v=y_vxXvLLEzU/ Ѓубрето]
* [https://www.youtube.com/watch?v=a5ddkRMudKA/ Македонскиот Бруклин]
* [https://www.youtube.com/watch?v=abMqBLLw9vQ/ Шарлатани]
* [https://www.youtube.com/watch?v=qpgxKXHh1fk/ Бонус трака]
* [https://www.youtube.com/watch?v=u2Tq3FLAgzk Кинта Култ]
* [https://youtube/wFyYSmF3p0Y Мамето у ДУП-от]

===Издадени книги===
* ''Збирка мудрости и афоризми'' [[2010]]
* ''Двоглед'' [[2011]]
* ''Проклетници'' [[2012]]
* ''Стихија'' [[2014]]
* ''Бог да ги бие кучињата касапски'' [[2015]]
* ''Ни лук јал ни ќебапи мирисал (2017)''

== Надворешни врски ==
* [http://www.reverbnation.com/stihovenkalibar Музиката на Стиховен Калибар] 
* [http://www.idividi.com.mk/showbiz/celebrity/743786/ Интервју во Идивиди: Кодош никогаш, ама директор можеби ќе бидам]
* [http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=68111151229&amp;id=47&amp;prilog=0&amp;setIzdanie=22300 Интервју за Нова Македонија:Покрај сите други перверзии, јас и немам премногу пцости] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110610123553/http://novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=68111151229&amp;id=47&amp;prilog=0&amp;setIzdanie=22300 |date=2011-06-10 }}
* [http://www.ohridpress.com/index.php/zabava/128-vesti/11889-%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BD-k%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D1%80-%E2%80%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B8%D1%98%D0%B0%E2%80%9C-%D0%B5-%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BD-%D0%BF%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82-%D0%BD%D0%B0-%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D1%82-%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC,-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%BE-%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%99%D1%83%D0%B1%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0.html Стихија“ е личен печат на лицемерниот систем, на полтронството и користољубивоста]{{Мртва_врска|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Наводи ==
{{наводи}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Калибар, Стиховен}}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Македонски Рап]]
[[Категорија:Македонски хип-хоп музичари]]
[[Категорија:Македонски афористи]]</text>
      <sha1>48bq4t3ppgx8vxsbtvx6fwkahtm6jhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алберто Корда</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65957</id>
    <revision>
      <id>5561614</id>
      <parentid>5146438</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7895" sha1="nc7p7sonqp8j3zhkagf0vvn1sgpqke7" xml:space="preserve">'''Алберто Дијаз Гутиерез''' ([[шпански]] ''Alberto Díaz Gutiérrez''), познат како '''Алберто Корда''' или само '''Корда''' ([[14]] [[септември]] [[1928]] во [[Хавана]], [[Куба]] – [[25]] [[мај]] [[2001]] во [[Париз]], [[Франција]]) бил кубански [[фотограф]], познат по неговата фотографија &quot;'''''Guerrillero Heroico'''''&quot; на марксистичкиот револуционер [[Че Гевара]].&lt;ref&gt;[https://www.smithsonianmag.com/travel/iconic-photography-che-guevara-alberto-korda-cultural-travel-180960615/ The Story Behind Che’s Iconic Photo]&lt;/ref&gt;

== Животопис ==
Корда бил син на работник на железница и работел на различни места пред да започне како фотографски помошник. „Мојата главна цел беше да запознам жена“, еднаш признал. И навистина успеал да ја оствари неговата цел. Неговата втора сопруга, [[Наталија (Норка) Менендез]], била позната кубанска манекенка.

Тој работел како [[фотограф]] за кубанскиот весник '''''Револуција''''' ([[шпански]] ''Revolución'') кога на [[5]] [[март]] [[1960]] год. ја објавил култната фотографија на [[Че Гевара]] кој станал [[симбол]] на револуција и побуна. Корда никогаш не добил никакво признание ниту награда за таа [[фотографија]] бидејќи [[Фидел Кастро]] не ја признал [[Конвенција од Берн за заштита на Книжевните и Уметничките Дела|Конвенцијата од Берн за заштита на Книжевните и Уметничките Дела]] ([[англиски|англ]].''The Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works''). И покрај тоа во [[2000]] год. Корда ја тужел компанијата [[Смирноф]] поради употребата на култната фотографија во својата [[реклама]]. Коментирајќи ја илегалната употреба на неговата фотографија, Алберто Корда рекол: „Како поддржувач на [[идеал]]ите поради кои загина Че Гевара, јас не се противам на нејзината [[репродукција]] од страна на оние кои сакаат тој да остане запомнет, како и поради социјалната правда низ светот, но категорично сум против [[експлоатација]]та на ликот на Че Гевара за [[промоција]] на производи како што е [[алкохол]]от или пак за било која цел со која се деградира [[репутација]]та на Че”. Парите од оштетата во износ од 50.000 [[долар]]и Корда ги донирал на кубанскиот здравствен систем. Притоа рекол: „Ако Че беше жив, и самиот ќе го стореше истото“.

Вистината е таа дека Корда бесплатно му ја дал фотографијата на [[Џанџакомо Фелтринели]], италијански издавач, кој веќе имал направено огромен успех со издавањето на книгата [[Доктор Живаго]]. Фелтринели ги имал издавачките права извесно време и токму таа фотографија го направила богат.

[[Податотека:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|thumb|200 px|Фотографијата ''[[Херојскиот герилец|Guerillero Heroico]]'' од Корда]]
По револуцијата Алберто Корда 10 години работел како личен фотограф на [[Фидел Кастро]]. Од [[1968]] до [[1978]] тој се занимавал со серија фотографии кои ги сликал под вода а во [[1978]] год. благодарение на интересот на јапонската публика тој станал познат низ целиот свет. Во [[1999]] год. тој се појавил накусо на пред-снимањето на филмот [[Буена Виста Соушл Клаб]] ([[англиски|англ]].''Buena Vista Social Club'') од режисерот [[Вим Вендерс]]. Во [[2005]] год., четири години по неговата смрт, Алберто Корда се појавил како главен лик во документарниот филм [[Кордавижн]], режиран од страна на [[Хектор Круз Сандовал]].

Во [[2001]] год. во [[Париз]] за време на една лична изложба, Алберто Корда доживел срцев удар. Погребан е во [[Хавана]].
== Наводи ==
{{наводи}}
== Надворешни врски ==

* [http://www.blythe.org/korda/ Фотографии од Алберто Корда] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110707183100/http://www.blythe.org/korda/ |date=2011-07-07 }}
* [http://artscenecal.com/ArticlesFile/Archive/Articles1998/Articles1198/AKordaA.html Алберто Корда - Бил Ласаров]
* BBC: [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1352650.stm Извештај за смртта на Корда]
* BBC: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/926577.stm ''&quot;Guevara's Image Saved from Drink&quot;'', [[15]] [[септември]] [[2000]]]
* Frontline: [http://www.hinduonnet.com/fline/fl1925/stories/20021220000306600.htm Алберто Корда, фотограф - хроничар на кубанската револуција]
* [http://www.pix.dk/korda2.htm Историјат за сликата на Че Гевара од Алберто Корда] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20060907064214/http://www.pix.dk/korda2.htm |date=2006-09-07 }}
* [http://www.lapatriagrande.net/03_paises/cuba/che_guevara.htm Korda's Che Guevara Image. Che Guevara aniverary in &quot;La Patria Grande Caracas]
* [http://www.churchads.org.uk/past/1999.html The Churches Advertising Network poster] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20080909090509/http://www.churchads.org.uk/past/1999.html |date=2008-09-09 }}
* Washington Post: [http://www.washingtonpost.com/wp-srv/photo/galleries/091506/korda/index.html Куба видена од очите на Корда] - Колекција на фотографии

{{Нормативна контрола}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Корда, Алберто}}
[[Категорија:Кубански фотографи]]
[[Категорија:Родени во 1928 година]]
[[Категорија:Родени во септември]]
[[Категорија:Родени на 14 септември]]
[[Категорија:Починати во 2001 година]]
[[Категорија:Починати во мај]]
[[Категорија:Починати на 25 мај]]
[[Категорија:Познати личности од Куба]]
[[Категорија:Починати во Париз]]</text>
      <sha1>nc7p7sonqp8j3zhkagf0vvn1sgpqke7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Борис Рибаков</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78105</id>
    <revision>
      <id>5561622</id>
      <parentid>5025938</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:18:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2840" sha1="ce5rnu9mlxg2mfq640rle0wbmrveps7" xml:space="preserve">'''Борис Александрович Рибаков''' ([[1908]]-[[2001]]) е познат советски и руски [[историчар]] и [[археолог]].

Рибаков е член на Академијата на науките на [[СССР]] од [[1958]] година, и на Академијата на науките на Руската Федерација од [[1991]] година. Се занимавал и со проучување на словенската митологија, обичаите и верувањата. 40 години раководел со Институтот за археологија на Руската академија на науките. Особено се познати неговите дела &quot;Jaзичеството на древните Словени&quot;, &quot;Jaзичеството на древните Руси&quot;, &quot;Првите векови на руската историја&quot;, &quot;Руските летописци и авторот на Словото за полкот Игорев&quot;, &quot;Херодотова Скитија. Историско-географска анализа&quot; и многу други&lt;ref&gt;Официальный сайт Российской Академии Наук&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Институт Истории Материальной Культуры Российской Академии Наук&lt;/ref&gt;.

== Наводи ==
{{reflist}}

{{Нормативна контрола}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Рибаков, Борис}}
[[Категорија:Руски историчари]]
[[Категорија:Советски историчари]]
[[Категорија:Херои на социјалистичкиот труд]]
[[Категорија:Добитници на Сталиновата награда]]
[[Категорија:Добитници на Лениновата награда]]
[[Категорија:Носители на Орденот на Црвеното знаме на трудот]]
[[Категорија:Луѓе од Москва]]
[[Категорија:Носители на Орденот за заслуги пред татковината од III степен]]
[[Категорија:Носители на Орденот на Ленин]]
[[Категорија:Носители на Орденот на пријателството меѓу народите]]
[[Категорија:Носители на орденот „Знак на Честа“]]
[[Категорија:Починати во 2001 година]]
[[Категорија:Редовни членови на Академијата на науките на Советскиот Сојуз]]
[[Категорија:Починати во Москва]]
[[Категорија:Родени во 1908 година]]</text>
      <sha1>ce5rnu9mlxg2mfq640rle0wbmrveps7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1979 во книжевноста</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104282</id>
    <revision>
      <id>5561600</id>
      <parentid>5138931</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3840" sha1="nynlrd7mhggrh1j8s6zqyjxbceyfx93" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен е филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“. Неговото сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|author1=Џесика Бомарито|author2=Јелена Крстовиќ|title=Критика на кратки раскази: Критика на делата на писателите на кратки раскази|url=https://books.google.com/books?id=JaF7YlVtB-UC|date=Јули 2006|издавач=Ценгејџ Гејл|isbn=978-0-7876-8888-2|page=249}}&lt;/ref&gt;
*[[25 октомври]] – „[[Лондон Ривју оф Букс]]“ е првпат издаден, а негови основачки уредници се [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]]. Во првите шест месеци се појавува како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''.&lt;ref&gt;{{Цитирајте вести |first=William |last=Grimes |url=https://www.nytimes.com/2011/06/21/books/a-whitney-ellsworth-new-york-review-publisher-dies-at-75.html?_r=1&amp;partner=rss&amp;emc=rss |title=A. Витни Елсворт, првиот издавач на „Њујорк ривју“, почина на 75 години |newspaper=[[The New York Times]] |date=2011-06-20 |access-date=2011-06-20}}&lt;/ref&gt;
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освои наградата за [[Гардијан фикција]].&lt;ref name=&quot;Veit-Wild1992&quot;&gt;{{цитирајте ја книгата|author=Флора Вејт-Вајлд|author-link=Флора Вејт-Вајлд|title=Дамбуџо Маречера: Изворна книга за неговиот живот и дело|url=https://books.google.com/books?id=91QgAQAAIAAJ|year=1992|publisher=Ханс Цел|isbn=978-0-905450-97-1|page=188}}&lt;/ref&gt;
*''непознато датуми''
**Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“ е пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекува [[стимпанк]].&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|автор=Дана Персек|наслов=Читање на фантастичната имагинација: Аватарите на еден литературен жанр|url=https://books.google.com/books?id=JJNJDAAAQBAJ&amp;pg=PA221|датум=26 јуни 2014 година|издавач=Кембриџ Сколарс Паблишинг|isbn=978-1-4438-6297-4|pages=221}}&lt;/ref&gt;
**[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ е првпат продуцирана; станува осмиот во неговиот „Питсбургски циклус“.&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Џејмс Фишер|наслов=Историски речник на современиот американски театар: 1930-2010|url=https://books.google.com/books?id=m6O5-spILIUC&amp;pg=PA402|датум=1 јуни 2011 година|издавач=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7950-8|pages=402}}&lt;/ref&gt;
[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>nynlrd7mhggrh1j8s6zqyjxbceyfx93</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561607</id>
      <parentid>5561600</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7271" sha1="jkeimuyr6bdtox5ipei1m47v9a88xvd" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“, чие сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].
*[[25 октомври]] – бил првпат издаден „[[Лондон Ривју оф Букс]]“  и кој во првите 6 месеци се појавувал како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''. а неговите основачки уредници биле [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]].
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освоил наградата за [[Гардијан фикција]].
''непознато датуми''
*Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“  бил пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекол [[стимпанк]].
*[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ била првпат продуцирана и станал 8 во неговиот „Питсбургски циклус“.
==Нови книги==
&lt;!-- (''Наслов на објавен превод на книга''), („Наслов на објавен превод на песна/приказна“), (буквален превод на насловот) --&gt;

===Фикција===
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопер низ галаксијата]]''
*[[В. Ц. Ендрус]] – ''[[Цвеќиња на таванот]]''
*[[Џефри Арчер]] – ''[[Кејн и Абел (роман)|Кејн и Абел]]''
*[[Барбара Тејлор Бредфорд]] – ''[[Жена од суштинско значење (роман)|Жена од суштинско значење]]''
*[[Октавија Батлер]] – ''[[Сродни (роман)|Сродни]]''
*[[Итало Калвино]] — ''[[Ако во зимска ноќ патник]]''
*[[Орсон Скот Кард]] – ''[[Планета наречена предавство]]''
*[[Анџела Картер]] – ''[[Крвавата комора]]''
*[[Ајлин Чанг]] – ''[[Похота, претпазливост (новела)|Похота, претпазливост]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Последните случаи на госпоѓица Марпл и уште два други Приказни]]''
*[[Л. Спраг де Камп]] и [[Лин Картер]] - ''[[Конан ослободителот]]''
*[[Мајкл Енде]] – ''[[Некрајната приказна]] (Die unendliche Geschichte)''
*[[Хозе Пабло Фајнман]] – ''[[Últimos días de la víctima (роман)|Últimos días de la víctima]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Alien (филм)|Alien]]'' (филмска новела)
*[[Карло Фрутеро]] и [[Франко Лучентини]] - ''[[A che punto è la notte]]''
*[[Брајан Гарфилд]] – ''[[Паладин (роман на Гарфилд)|Паладин]]''
*[[Вилијам Голдинг]] – ''[[Видлива темнина (роман)|Видлива темнина]]''
*[[Вилијам Голдман]] – ''[[Лажни (роман)|Лажни]]''
*[[Надин Гордимер]] – ''[[Ќерката на Бургер]]''
*[[Артур Хејли]] – ''[[Преоптоварување (роман)|Преоптоварување]]''
*[[Стратис Хавиарас]] – ''Кога дрвото пее''
*[[Даглас Хил]] – ''[[Галактички воен водач]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Мртвата зона (роман)|Мртвата зона]]''
*[[Расел Кирк]] – ''[[Принцезата на сите земји]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Книгата за смеата и заборавот]]'' (прво објавена на француски како ''Le Livre du rire et de l'oubli'')
*[[Џон ле Каре]] - ''[[Луѓето на Смајли]]''
*[[Морган Ливелин]] – „Лав од Ирска: Легендата за Брајан Бору“
*[[Роберт Лудлум]] - ''[[Кругот Матарезе]]''
*[[Норман Мејлер]] - ''[[Песната на џелатот]]''
*[[Кормак Мекарти]] - ''[[Сатри]]''
*[[Роџер Мекдоналд]] - ''[[1915: роман]]''
*[[Харуки Мураками]] – ''[[Слушни го ветрот да пее]]'' (風の歌を聴け, ''Kaze no uta o kike'')
*[[Елис Питерс]] – ''[[Еден труп премногу]]''
*[[Џери Пурнел]] – ''[[Јаничари (роман)|Јаничари]]''
*[[Сатјаџит ​​Реј]] – ''[[Хатјапури]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Спомени на друг ден''
*[[Филип Рот]] – ''[[Писателот-дух]]''
*[[Скот Спенсер (писател)|Скот Спенсер]] – ''Бескрајна љубов''
*[[Мери Стјуарт (романсиер)|Мери Стјуарт]] – ''[[Последното магично восхитување]]''
*[[Питер Штрауб]] – ''[[Приказна за духови (роман на Штрауб)|Приказна за духови]]''
*[[Вилијам Стајрон]] – ''[[Изборот на Софи (роман)|Изборот на Софи]]''
*[[Треванијан]] – ''[[Шибуми (роман)|Шибуми]]''
*[[Каари Утрио]] – ''[[Рауталиља]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Лицето (роман на Венс)|Лицето]]''
*[[Курт Вонегут]] – ''[[Затворска птица (роман)|Затворска птица]]''
*[[Елизабет Волтер]] – ''[[Во маглата и други необични средби]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Кит Вилијамс]] – ''[[Маскарада (книга)|Маскарада]]''
*[[Рејмонд Вилијамс]] – ''[[Борбата за Манод]]''
*[[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогија на мачката на Шредингер|Мачката на Шредингер]]''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Патни марки]]''
[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>jkeimuyr6bdtox5ipei1m47v9a88xvd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561610</id>
      <parentid>5561607</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31607" sha1="56d2qjxu9joh5kxzwmwfmas7lqauikw" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“, чие сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].
*[[25 октомври]] – бил првпат издаден „[[Лондон Ривју оф Букс]]“  и кој во првите 6 месеци се појавувал како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''. а неговите основачки уредници биле [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]].
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освоил наградата за [[Гардијан фикција]].
''непознато датуми''
*Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“  бил пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекол [[стимпанк]].
*[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ била првпат продуцирана и станал 8 во неговиот „Питсбургски циклус“.
==Нови книги==
===Фикција===
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопер низ галаксијата]]''
*[[В. Ц. Ендрус]] – ''[[Цвеќиња на таванот]]''
*[[Џефри Арчер]] – ''[[Кејн и Абел (роман)|Кејн и Абел]]''
*[[Барбара Тејлор Бредфорд]] – ''[[Жена од суштинско значење (роман)|Жена од суштинско значење]]''
*[[Октавија Батлер]] – ''[[Сродни (роман)|Сродни]]''
*[[Итало Калвино]] — ''[[Ако во зимска ноќ патник]]''
*[[Орсон Скот Кард]] – ''[[Планета наречена предавство]]''
*[[Анџела Картер]] – ''[[Крвавата комора]]''
*[[Ајлин Чанг]] – ''[[Похота, претпазливост (новела)|Похота, претпазливост]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Последните случаи на госпоѓица Марпл и уште два други Приказни]]''
*[[Л. Спраг де Камп]] и [[Лин Картер]] - ''[[Конан ослободителот]]''
*[[Мајкл Енде]] – ''[[Некрајната приказна]] (Die unendliche Geschichte)''
*[[Хозе Пабло Фајнман]] – ''[[Últimos días de la víctima (роман)|Últimos días de la víctima]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Alien (филм)|Alien]]'' (филмска новела)
*[[Карло Фрутеро]] и [[Франко Лучентини]] - ''[[A che punto è la notte]]''
*[[Брајан Гарфилд]] – ''[[Паладин (роман на Гарфилд)|Паладин]]''
*[[Вилијам Голдинг]] – ''[[Видлива темнина (роман)|Видлива темнина]]''
*[[Вилијам Голдман]] – ''[[Лажни (роман)|Лажни]]''
*[[Надин Гордимер]] – ''[[Ќерката на Бургер]]''
*[[Артур Хејли]] – ''[[Преоптоварување (роман)|Преоптоварување]]''
*[[Стратис Хавиарас]] – ''Кога дрвото пее''
*[[Даглас Хил]] – ''[[Галактички воен водач]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Мртвата зона (роман)|Мртвата зона]]''
*[[Расел Кирк]] – ''[[Принцезата на сите земји]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Книгата за смеата и заборавот]]'' (прво објавена на француски како ''Le Livre du rire et de l'oubli'')
*[[Џон ле Каре]] - ''[[Луѓето на Смајли]]''
*[[Морган Ливелин]] – „Лав од Ирска: Легендата за Брајан Бору“
*[[Роберт Лудлум]] - ''[[Кругот Матарезе]]''
*[[Норман Мејлер]] - ''[[Песната на џелатот]]''
*[[Кормак Мекарти]] - ''[[Сатри]]''
*[[Роџер Мекдоналд]] - ''[[1915: роман]]''
*[[Харуки Мураками]] – ''[[Слушни го ветрот да пее]]'' (風の歌を聴け, ''Kaze no uta o kike'')
*[[Елис Питерс]] – ''[[Еден труп премногу]]''
*[[Џери Пурнел]] – ''[[Јаничари (роман)|Јаничари]]''
*[[Сатјаџит ​​Реј]] – ''[[Хатјапури]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Спомени на друг ден''
*[[Филип Рот]] – ''[[Писателот-дух]]''
*[[Скот Спенсер (писател)|Скот Спенсер]] – ''Бескрајна љубов''
*[[Мери Стјуарт (романсиер)|Мери Стјуарт]] – ''[[Последното магично восхитување]]''
*[[Питер Штрауб]] – ''[[Приказна за духови (роман на Штрауб)|Приказна за духови]]''
*[[Вилијам Стајрон]] – ''[[Изборот на Софи (роман)|Изборот на Софи]]''
*[[Треванијан]] – ''[[Шибуми (роман)|Шибуми]]''
*[[Каари Утрио]] – ''[[Рауталиља]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Лицето (роман на Венс)|Лицето]]''
*[[Курт Вонегут]] – ''[[Затворска птица (роман)|Затворска птица]]''
*[[Елизабет Волтер]] – ''[[Во маглата и други необични средби]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Кит Вилијамс]] – ''[[Маскарада (книга)|Маскарада]]''
*[[Рејмонд Вилијамс]] – ''[[Борбата за Манод]]''
*[[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогија на мачката на Шредингер|Мачката на Шредингер]]''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Патни марки]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Крис Ван Алсбург]] – ''[[Градината на Абдул Гасази]]''
*[[Катарин Мери Бригс]] (со [[Ан Ивон Гилберт]]) – ''Аби Лаберс, Банши и Богартс: Илустрирана енциклопедија на самовили''
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Габата Бауџија]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Црнцата]]''
*[[Колин Дан]] – ''[[Животните од фартинг шумата (книга)|Животните од фартинг шумата]]''
*[[Питер Дикинсон]] (со [[Вејн Андерсон (илустратор)|Вејн Андерсон]]) – ''[[Летот на змејовите (книга)|Летот на змејовите]]''
*[[Гордон Корман]] &amp;ndash; ''[[Скокни во базенот]]''
*[[Елизабет Лерд (автор)|Елизабет Лерд]] – ''Градината на Рози''
*[[Роби Маколи]] – ''Тајна историја на времето што доаѓа''
*[[Роберт Мунш]] – ''Каллива бара''
*[[Бил Пит]] – ''Кукавичкиот Клајд''
*[[Даниел Пинквотер]]
**''[[Алан Менделсон, момчето од Марс]]''
**''[[Јобгоргл: Мистериозното чудовиште од езерото Онтарио]]''
*[[Елен Раскин]] – ''[[Играта Вестинг]]''
*[[Џејн Северанс]] (со Тиа Шук) – ''[[Кога Меган си отиде]]''
*[[Барбара Слеј]] – ''[[Серија Карбонел|Карбонел и Калидор]]''
*[[Анџела Зомер-Боденбург]] – ''[[Der kleine Vampir]]''
*[[Розмари Велс]] - ''[[Макс и Руби]]''

===Драма===
*[[Бахрам Бејзаи]] – ''[[Смртта на Јаздгерд]]'' (مرگ یزدگرد)
*[[Керил Черчил]] – ''[[Облак Девет (претстава)|Облак Девет]]''
*[[Дејвид Фенарио]] – ''[[Балконвил]]''
*[[Ричард Харис (телевизиски писател)|Ричард Харис]] – ''[[Надворешен раб]]''
*[[Елфриде Јелинек]] – ''[[Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte; или потпори на Нора]]'' (Што се случи откако Нора го напушти својот сопруг, или потпори на општеството)
*[[Хајнер Милер]] – ''[[Хамлетмашина]]'' (прва изведба)
*[[Марк Медоф]] – ''[[Деца на помал Бог (претстава)|Деца на помал Бог]]''
*[[Нил Орам]] – ''Основата''
*[[Питер Шафер]] – ''[[Амадеус (претстава)|Амадеус]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (претстава)|Бент]]''
*[[Том Стопард]] – ''[[Неоткриена земја]]''&lt;ref&gt;Стопард игра во http://www.doollee.com/PlaywrightsS/stoppard-tom.html#33484 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121128005313/http://www.doollee.com/PlaywrightsS/stoppard-tom.html#33484 |date=2012-11-28 }}&lt;/ref&gt;

===Поезија===
{{Main|1979 во поезија}}

* [[Кингсли Амис]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Алисон Адбургам]] – ''Шопинг со стил: Лондон од реставрацијата до едвардијанската елеганција''
*[[Дејвид Атенборо]] – ''[[Живот на Земјата (ТВ серија)|Живот на Земјата]]''
*[[Харолд Волтер Бејли]] – ''Речник на [[Хотанскиот јазик|Хотан]] Сака''
*[[Јон Бибери]] – ''Лумеа де ази'' (Светот на денешницата)
*[[Џером Брунер]] – ''За знаењето: Есеи за левата рака''
*[[Л. Спрег де Камп]] (уредник) – ''[[Конановиот острик]]''
*[[Џоан Дидион]] – ''[[Белиот албум (книга)|Белиот албум]]''
*[[Елизабет Ајзенштајн]] – ''Печатарницата како агент на промена''
*[[Питер Еванс (музиколог)|Питер Еванс]] – ''Музиката на [[Бенџамин Бритен]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Дрвото (книга)|Дрвото]]''
*[[Сандра Гилберт]] и [[Сузан Губар]] – ''[[Лудата жена на таванот|Лудата жена на таванот: Жената писателка и книжевната имагинација од деветнаесеттиот век]]''
*[[Елоиз Гринфилд]], Леси Џонс Литл, Пати Ридли Џонс &amp;ndash; ''[[Детски времиња: Мемоари од три генерации]]''
*[[Даглас Хофштадтер]] – ''[[Гедел, Ешер, Бах|Гедел, Ешер, Бах: Вечна златна плетенка]]''
*[[Хенри Кисинџер]] – ''Годините во Белата куќа''
*[[Леон Литвак]] – ''[[Толку долго во бурата|Толку долго во бурата: Последиците од ропството]]''
*[[Жан-Франсоа Лиотар]] – ''[[Постмодерната состојба|Постмодерната состојба: Извештај за знаењето]] (La Condition postmoderne: rapport sur le savoir)''
*[[Џесика Митфорд]] – ''Отровно ракописно пишување: нежната уметност на гребење отпадоци''
*[[Стивен Пајл]] – ''[[Книгата за херојски неуспеси]]''
*[[Кларк Ештон Смит]] – ''[[Црната книга на Кларк Ештон Смит]]''
*[[Маргарет Трудо]] – ''Надвор од разумот''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''

==Раѓања==
*[[4 февруари]] – [[Бен Лернер]], американски поет, романописец и критичар
*[[10 февруари]] – [[Јохан Харстад]], норвешки романописец&lt;ref&gt;[https://archive.today/20130222184354/http://brageprisen.no/nominerte_2010/ Номинации за наградата Брагепризен 2010.]&lt;/ref&gt;
*[[27 февруари]] - [[Александар Гордон Смит]], британски автор за деца и млади
*[[28 март]] – [[Бенџамин Перси]], американски писател на кратки раскази
*[[април 14]] – [[Патрик Сомервил]], американски романописец и писател на кратки раскази
*[[21 мај]] - [[Џејмс Кленси Фелан]], американски писател на млади и трилери
*[[28 јуни]] – [[Флоријан Зелер]], француски романописец и драматург
*[[14 јули]] – [[Јукико Мотоја]], јапонска писателка на фикција, драматург, театарски режисер и гласовна актерка
*[[14 август]] - [[Сајака Мурата]], јапонска романописец
*''непознати датуми''
**[[Д.Д. Џонстон]], шкотски политички романописец и универзитетски предавач
**[[Емили Сент Џон Мандел]], родена во Канада бр.velist&lt;ref&gt;„Мандел, Емили Сент Џон 1979– --“ во „Современи автори“, т. 301. Гејл, 2010.&lt;/ref&gt;

==Смртни случаи==
*Јануари – [[Дилис Кадваладр]], поетеса од велшки јазик (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[27 јануари]] – [[Викторија Окампо]], аргентинска издавачка, писателка и критичарка (родена [[1890 во литературата|1890]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја енциклопедијата |url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ocampo-victoria-1890-1979 |title=Окампо, Викторија (1890–1979) |first=Пол Б. |last=Гудвин Џуниор |encyclopedia=Жени во светот Историја: Биографска енциклопедија |via=Encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt;
*[[9 февруари]] – [[Ален Тејт]], американски поет и есеист (роден [[1899 во литературата|1899]])&lt;ref&gt;{{цитирање веб|url=https://www.nytimes.com/1979/02/10/archives/allen-tate-poet-critic-and-teacher-dead-much-seemed-contradictory.html|title=Ален Тејт, поет, критичар и учител, починал|датум=10 февруари 1979 година|веб-страница=The New York Times|датум на пристап=25 октомври 2022 година}}&lt;/ref&gt;
*[[25 февруари]] – [[Џон Л. Васерман]], американски критичар на забавата (сообраќајна несреќа, роден [[1938 во литературата|1938]])&lt;ref&gt;{{цитирање книга|автор=Џон Васерман|наслов=Пофалба, оцрнување и сексуални инсинуации, или, како да се биде критичар: Избрани дела на Џон Л. Васерман (1964-1979)|издавач=Кроникл Букс|година=1993|isbn=9780811802475|страница=1}&lt;/ref&gt;
*[[27 февруари]] – Сер [[Џорџ Норман Кларк|Џорџ Кларк]], англиски историчар (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[26 март]] – [[Џин Стафорд]], американска писателка на кратки раскази и романописец (срцева слабост; родена [[1915 во литературата|1915]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор1=Стејси Лорејн Браукман|автор2=Сузан Вер|наслов=Значајни американски жени: Биографски речник што го комплетира дваесеттиот век|издавач=Белкнап Преса|година=2004|страница=609}}&lt;/ref&gt;
*[[8 април]] – [[Брис Д'Џ Панкејк]], американска писателка на кратки раскази (самоубиец, родена [[1952 во литературата|1952]])
*[[10 мај]] – [[Џ. Б. Мортон]] (Бичкомбер), англиски хумористичен колумнист во весник (роден [[1893 во литературата|1893]])
*[[14 мај]] – [[Џин Рис]], англиски романописец роден во Доминика (роден [[1890 во литературата|1890]])&lt;ref&gt;{{Цитирајте вести |last=Mitgang |first=Herbert |url=https://www.nytimes.com/1979/05/17/archives/jean-rhys-84-novelist-known-for-sargasso-sea.html |title=Џин Рис, 84, романописец познат по „Саргасово Море“ |date=17 мај 1979 |work=The New York Times |access-date=24 април 2020 |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;
*[[1 јуни]] – [[Ерик Партриџ]], новозеландски/британски лексикограф (роден [[1894 во литературата|1894]])&lt;ref&gt;{{цитирање книга|наслов=Меанџин, том 38|издавач=Универзитет во Мелбурн|година=1979|страница=516}}&lt;/ref&gt;
*[[3 јуни]] – [[Арно Шмит]], германски романописец (роден [[1914 во литературата|1914]])&lt;ref&gt;{{цитирање книга|наслов=Преглед на современа фикција|издавач=Џон О'Брајан|година=1988|страница=142}}&lt;/ref&gt;
*[[7 јуни]] – [[Аса Ерл Картер|Форест Картер]], американски жанровски романописец (срцева слабост, роден [[1925 во литературата|1925]])
*[[6 јули]] – [[Малколм Халке]], англиски телевизиски писател (роден [[1924 во литературата|1924]])
*[[јули 7]] – [[Ахмад Кандил]], саудиски поет (роден [[1911 во литературата|1911]]) &lt;ref&gt;{{цитирање веб |title=Сириска сауди ... 2022 |јазик=ар}}&lt;/ref&gt;
*[[15 јули]] – [[Хуана де Ибарбуру]], уругвајска поетеса (родена [[1892 во литературата|1892]])&lt;ref&gt;{{цитирање книга|наслов=Латиноамерикански дајџест, томови 11-15|издавач=Државен универзитет во Аризона, Центар за латиноамерикански студии|година=1976|страница=26}}&lt;/ref&gt;
*[[21 јули]] – [[Ежен Винавер]], англиски литературен научник роден во Русија (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[23 јули]] – [[Жозеф Кесел]], француски новинар и романописец (роден [[1898 во литературата|1898]])&lt;ref&gt;{{цитирање журнал|наслов=Некролози|журнал=Журнал „Крос и кокаде“|том=20|издавач=на Општество|година=1979|страница=380}}&lt;/ref&gt;
*[[24 јули]] - [[Едвард Стахура]], полски писател (роден [[1937 во литературата|1937]])
*[[29 јули]] – [[Херберт Маркузе]], германски еврејски филозоф (роден [[1898 во литературата|1898]])&lt;ref&gt;{{цитирајте веб|url=https://www.nytimes.com/1979/07/31/archives/marcuse-radical-philosopher-dies-largely-unnoticed-before-60s.html|title=Маркузе, радикален филозоф, почина|датум=31 јули 1979 година|автор=Кенет А. Бригс|веб-страница=Њујорк тајмс|датум на пристап=26 март 2022 година}}&lt;/ref&gt;
*[[8 август]] – [[Николас Монсарат]], англиски романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[16 август]] – [[Јержи Јурандот]] (Јержи Глејгевич), полски поет и драматург (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[20 август]] – [[Кристијан Дотремонт]], белгиски сликар и писател (роден [[1922 во литературата|1922]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата | последен = Држава | прв = Пол | наслов = Историски речник на Брисел | издавач = Роуман и Литлфилд Пуб. Група | локација = Ланham | година = 2004 | isbn = 9780810865556 | страница=225}}&lt;/ref&gt;
*[[22 август]] – [[Џејмс Т. Фарел]], американски романописец (роден [[1904 во литературата|1904]])&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата | последно = Валд | прво = Алан | наслов = Њујоршките интелектуалци: подемот и падот на антисталинистичката левица од 1930-тите до 1980-тите | издавач = Универзитетска издавачка куќа на Северна Каролина | локација = Чапел Хил | година = 1987 | isbn = 9780807841693 | страница=259}}&lt;/ref&gt;
*[[5 септември]] – [[Џон Бредбурн]], англиски поет и мисионер (убиен од герилци; роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[6 септември]] – [[Гај Болтон]], британски драматург (роден [[1884 во литературата|1884]])&lt;ref&gt;„Господин Гај Болтон“, некролог, „Тајмс“, 23 ноември 1979 година, стр. 11&lt;/ref&gt;
*[[25 септември]] – [[Џоу Либо (писател)|Џоу Либо]] (周立波), кинески романописец и преведувач (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[6 октомври]] – [[Елизабет Бишоп]], американска поетеса (родена [[1911 во литературата|1911]])
*[[17 октомври]] – [[С. Џ. Перелман]], американски хуморист (роден [[1904 во литературата|1904]])&lt;ref&gt;{{цитирајте веб|url=https://www.nytimes.com/1979/10/18/archives/sj-perelman-humorist-is-dead-sj-perelman-humorist-dead-at-75.html|title=С. Џ. Перелман, хуморист, е мртов - The New York Times|датум=18 октомври 1979 година|веб-страница=New York Times|датум-на-пристап=25 октомври 2022 година}&lt;/ref&gt;
*[[18 октомври]] – [[Вирџилио Пињера]], кубански поет и писател на кратки раскази (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[12 декември]] – [[Горонви Рис]], велшки новинар и академик (роден [[1909 во литературата|1909]])&lt;ref name=myglyw&gt;{{цитирајте веб |наслов = Горонви Рис (1909-1979) |издавач = Од војна до благосостојба (MYGLYW) |url = http://www.myglyw.org.uk/index.php?id=4362 |датум-на-пристап = 20 февруари 2015 година |url-статус = мртов |archive-date = 21 февруари 2015 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150221061712/http://www.myglyw.org.uk/index.php?id=4362}}&lt;/ref&gt;
*[[19 декември]] – [[Доналд Крајтон]], канадски историчар (роден [[1902 во литературата|1902]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Одисеј Елитис]]

===Канада===
*Видете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1979 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Antonine Maillet]], ''Pélagie-la-Charrette''&lt;ref&gt;{{цитирај книга|author1=Anthony Pym|author2=Miriam Shlesinger|author3=Daniel Simeoni|title=Beyond Descriptive toig descriptive Toury|url=https://books.google.com/books?id=-rgVKihN7IQC&amp;pg=PA181|year=2008|publisher=John Benjamins Publishing|isbn=978-90-272-1684-7|страници=181}}&lt;/ref&gt;
*[[Prix Médicis]]:
**Француски: [[Клод Диран]], ''La Nuit zoologique''&lt;ref&gt;{{наведи книга|автор=Франсоа Шобе|наслов=Клод Дуран, биографија|url=https://books.google.com/books?id=w_iBDwAAQBAJ&amp;pg=PT132|датум=26 јануари 2018 година|publisher=Editions du Cerf|isbn=978-2-204-12473-7|страници=132}}&lt;/ref&gt;
**Меѓународен: [[Alejo Carpentier]], ''La harpe et l'ombre'' pressrefine africa

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Хорхе Луис Борхес]] и [[Жерардо Диего]]

===Обединето Кралство===
*[[Букер Награда]]: [[Пенелопе Фицџералд]], ''[[Офшор (роман)|Офшор]]''
*[[Карнеги медал (литературна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Питер Дикинсон]], ''[[Тулку (роман)|Тулку]]''
*[[Награда Чолмондели]]:
*[[Награда за фикција Гардијан]]: [[Нил Џордан]], ''[[Ноќ во Тунис (збирка кратки раскази)|Ноќ во Тунис]]'' и [[Дамбуџо Маречера]], ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Вилијам Голдинг]], ''[[Видлива темнина (Голдинг)|Видлива темнина]]''
**Биографија: [[Брајан Фини]], ''[[Кристофер Ишервуд]]: Критички Биографија''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за фикција]]:
*[[Награда Небула]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Награда Хуго]]:
**[[Награда Хуго за најдобар роман|Најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
**[[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џон Варли (автор)|Џон Варли]], [[Упорноста на визијата (новела)|''Упорноста на визијата'']]
*[[Награда Локус за најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Банкрофт Награда]]:
**[[Кристофер Торн]], ''[[Сојузници од еден вид: Соединетите Американски Држави, Велика Британија и војната против Јапонија, 1941–1945]]''
**[[Ентони Ф. Ц. Волас]], ''[[Рокдејл: Растот на едно американско село во раната индустриска револуција]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Сем Шепард]], ''[[Погребано дете]]''
**[[Пулицерова награда за биографија|Биографија или автобиографија]]: [[Леонард Бејкер]], ''[[Денови на тага и болка: Лео Бек и берлинските Евреи]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Џон Чивер]], ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Роберт Пен Ворен]], ''[[Сегаи потоа: Поеми 1976–1978]]''
**[[Пулицерова награда за историја|Историја]]: [[Дон Е. Ференбахер]], ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
**[[Пулицерова награда за општа документаристика|Општа документаристика]]: [[Е. О. Вилсон]], ''[[За човековата природа]]''

===На друго место===
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Јехуди Менухин]]
*[[Награда Мајлс Френклин]]: [[Дејвид Ајрланд (автор)|Дејвид Ајрланд]], ''[[Жена на иднината]]''
*[[Премио Надал]]: [[Карлос Рохас Вила|Карлос Рохас]], ''El ingenioso hidalgo y poeta Federico García Lorca asciende a los infiernos''
*[[Награда Виареџо]]: [[Џорџо Манганели]], ''Centuria''

[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>56d2qjxu9joh5kxzwmwfmas7lqauikw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561612</id>
      <parentid>5561610</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25250" sha1="e9296x11zifvu7z7l4l7ijg1p1obssh" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“, чие сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].
*[[25 октомври]] – бил првпат издаден „[[Лондон Ривју оф Букс]]“  и кој во првите 6 месеци се појавувал како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''. а неговите основачки уредници биле [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]].
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освоил наградата за [[Гардијан фикција]].
''непознато датуми''
*Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“  бил пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекол [[стимпанк]].
*[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ била првпат продуцирана и станал 8 во неговиот „Питсбургски циклус“.
==Нови книги==
===Фикција===
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопер низ галаксијата]]''
*[[В. Ц. Ендрус]] – ''[[Цвеќиња на таванот]]''
*[[Џефри Арчер]] – ''[[Кејн и Абел (роман)|Кејн и Абел]]''
*[[Барбара Тејлор Бредфорд]] – ''[[Жена од суштинско значење (роман)|Жена од суштинско значење]]''
*[[Октавија Батлер]] – ''[[Сродни (роман)|Сродни]]''
*[[Итало Калвино]] — ''[[Ако во зимска ноќ патник]]''
*[[Орсон Скот Кард]] – ''[[Планета наречена предавство]]''
*[[Анџела Картер]] – ''[[Крвавата комора]]''
*[[Ајлин Чанг]] – ''[[Похота, претпазливост (новела)|Похота, претпазливост]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Последните случаи на госпоѓица Марпл и уште два други Приказни]]''
*[[Л. Спраг де Камп]] и [[Лин Картер]] - ''[[Конан ослободителот]]''
*[[Мајкл Енде]] – ''[[Некрајната приказна]] (Die unendliche Geschichte)''
*[[Хозе Пабло Фајнман]] – ''[[Últimos días de la víctima (роман)|Últimos días de la víctima]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Alien (филм)|Alien]]'' (филмска новела)
*[[Карло Фрутеро]] и [[Франко Лучентини]] - ''[[A che punto è la notte]]''
*[[Брајан Гарфилд]] – ''[[Паладин (роман на Гарфилд)|Паладин]]''
*[[Вилијам Голдинг]] – ''[[Видлива темнина (роман)|Видлива темнина]]''
*[[Вилијам Голдман]] – ''[[Лажни (роман)|Лажни]]''
*[[Надин Гордимер]] – ''[[Ќерката на Бургер]]''
*[[Артур Хејли]] – ''[[Преоптоварување (роман)|Преоптоварување]]''
*[[Стратис Хавиарас]] – ''Кога дрвото пее''
*[[Даглас Хил]] – ''[[Галактички воен водач]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Мртвата зона (роман)|Мртвата зона]]''
*[[Расел Кирк]] – ''[[Принцезата на сите земји]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Книгата за смеата и заборавот]]'' (прво објавена на француски како ''Le Livre du rire et de l'oubli'')
*[[Џон ле Каре]] - ''[[Луѓето на Смајли]]''
*[[Морган Ливелин]] – „Лав од Ирска: Легендата за Брајан Бору“
*[[Роберт Лудлум]] - ''[[Кругот Матарезе]]''
*[[Норман Мејлер]] - ''[[Песната на џелатот]]''
*[[Кормак Мекарти]] - ''[[Сатри]]''
*[[Роџер Мекдоналд]] - ''[[1915: роман]]''
*[[Харуки Мураками]] – ''[[Слушни го ветрот да пее]]'' (風の歌を聴け, ''Kaze no uta o kike'')
*[[Елис Питерс]] – ''[[Еден труп премногу]]''
*[[Џери Пурнел]] – ''[[Јаничари (роман)|Јаничари]]''
*[[Сатјаџит ​​Реј]] – ''[[Хатјапури]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Спомени на друг ден''
*[[Филип Рот]] – ''[[Писателот-дух]]''
*[[Скот Спенсер (писател)|Скот Спенсер]] – ''Бескрајна љубов''
*[[Мери Стјуарт (романсиер)|Мери Стјуарт]] – ''[[Последното магично восхитување]]''
*[[Питер Штрауб]] – ''[[Приказна за духови (роман на Штрауб)|Приказна за духови]]''
*[[Вилијам Стајрон]] – ''[[Изборот на Софи (роман)|Изборот на Софи]]''
*[[Треванијан]] – ''[[Шибуми (роман)|Шибуми]]''
*[[Каари Утрио]] – ''[[Рауталиља]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Лицето (роман на Венс)|Лицето]]''
*[[Курт Вонегут]] – ''[[Затворска птица (роман)|Затворска птица]]''
*[[Елизабет Волтер]] – ''[[Во маглата и други необични средби]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Кит Вилијамс]] – ''[[Маскарада (книга)|Маскарада]]''
*[[Рејмонд Вилијамс]] – ''[[Борбата за Манод]]''
*[[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогија на мачката на Шредингер|Мачката на Шредингер]]''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Патни марки]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Крис Ван Алсбург]] – ''[[Градината на Абдул Гасази]]''
*[[Катарин Мери Бригс]] (со [[Ан Ивон Гилберт]]) – ''Аби Лаберс, Банши и Богартс: Илустрирана енциклопедија на самовили''
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Габата Бауџија]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Црнцата]]''
*[[Колин Дан]] – ''[[Животните од фартинг шумата (книга)|Животните од фартинг шумата]]''
*[[Питер Дикинсон]] (со [[Вејн Андерсон (илустратор)|Вејн Андерсон]]) – ''[[Летот на змејовите (книга)|Летот на змејовите]]''
*[[Гордон Корман]] &amp;ndash; ''[[Скокни во базенот]]''
*[[Елизабет Лерд (автор)|Елизабет Лерд]] – ''Градината на Рози''
*[[Роби Маколи]] – ''Тајна историја на времето што доаѓа''
*[[Роберт Мунш]] – ''Каллива бара''
*[[Бил Пит]] – ''Кукавичкиот Клајд''
*[[Даниел Пинквотер]]
**''[[Алан Менделсон, момчето од Марс]]''
**''[[Јобгоргл: Мистериозното чудовиште од езерото Онтарио]]''
*[[Елен Раскин]] – ''[[Играта Вестинг]]''
*[[Џејн Северанс]] (со Тиа Шук) – ''[[Кога Меган си отиде]]''
*[[Барбара Слеј]] – ''[[Серија Карбонел|Карбонел и Калидор]]''
*[[Анџела Зомер-Боденбург]] – ''[[Der kleine Vampir]]''
*[[Розмари Велс]] - ''[[Макс и Руби]]''

===Драма===
*[[Бахрам Бејзаи]] – ''[[Смртта на Јаздгерд]]'' (مرگ یزدگرد)
*[[Керил Черчил]] – ''[[Облак Девет (претстава)|Облак Девет]]''
*[[Дејвид Фенарио]] – ''[[Балконвил]]''
*[[Ричард Харис (телевизиски писател)|Ричард Харис]] – ''[[Надворешен раб]]''
*[[Елфриде Јелинек]] – ''[[Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte; или потпори на Нора]]'' (Што се случи откако Нора го напушти својот сопруг, или потпори на општеството)
*[[Хајнер Милер]] – ''[[Хамлетмашина]]'' (прва изведба)
*[[Марк Медоф]] – ''[[Деца на помал Бог (претстава)|Деца на помал Бог]]''
*[[Нил Орам]] – ''Основата''
*[[Питер Шафер]] – ''[[Амадеус (претстава)|Амадеус]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (претстава)|Бент]]''
*[[Том Стопард]] – ''[[Неоткриена земја]]''

===Поезија===
{{Main|1979 во поезија}}

* [[Кингсли Амис]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Алисон Адбургам]] – ''Шопинг со стил: Лондон од реставрацијата до едвардијанската елеганција''
*[[Дејвид Атенборо]] – ''[[Живот на Земјата (ТВ серија)|Живот на Земјата]]''
*[[Харолд Волтер Бејли]] – ''Речник на [[Хотанскиот јазик|Хотан]] Сака''
*[[Јон Бибери]] – ''Лумеа де ази'' (Светот на денешницата)
*[[Џером Брунер]] – ''За знаењето: Есеи за левата рака''
*[[Л. Спрег де Камп]] (уредник) – ''[[Конановиот острик]]''
*[[Џоан Дидион]] – ''[[Белиот албум (книга)|Белиот албум]]''
*[[Елизабет Ајзенштајн]] – ''Печатарницата како агент на промена''
*[[Питер Еванс (музиколог)|Питер Еванс]] – ''Музиката на [[Бенџамин Бритен]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Дрвото (книга)|Дрвото]]''
*[[Сандра Гилберт]] и [[Сузан Губар]] – ''[[Лудата жена на таванот|Лудата жена на таванот: Жената писателка и книжевната имагинација од деветнаесеттиот век]]''
*[[Елоиз Гринфилд]], Леси Џонс Литл, Пати Ридли Џонс &amp;ndash; ''[[Детски времиња: Мемоари од три генерации]]''
*[[Даглас Хофштадтер]] – ''[[Гедел, Ешер, Бах|Гедел, Ешер, Бах: Вечна златна плетенка]]''
*[[Хенри Кисинџер]] – ''Годините во Белата куќа''
*[[Леон Литвак]] – ''[[Толку долго во бурата|Толку долго во бурата: Последиците од ропството]]''
*[[Жан-Франсоа Лиотар]] – ''[[Постмодерната состојба|Постмодерната состојба: Извештај за знаењето]] (La Condition postmoderne: rapport sur le savoir)''
*[[Џесика Митфорд]] – ''Отровно ракописно пишување: нежната уметност на гребење отпадоци''
*[[Стивен Пајл]] – ''[[Книгата за херојски неуспеси]]''
*[[Кларк Ештон Смит]] – ''[[Црната книга на Кларк Ештон Смит]]''
*[[Маргарет Трудо]] – ''Надвор од разумот''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''

==Раѓања==
*[[4 февруари]] – [[Бен Лернер]], американски поет, романописец и критичар
*[[10 февруари]] – [[Јохан Харстад]], норвешки романописец
*[[27 февруари]] - [[Александар Гордон Смит]], британски автор за деца и млади
*[[28 март]] – [[Бенџамин Перси]], американски писател на кратки раскази
*[[април 14]] – [[Патрик Сомервил]], американски романописец и писател на кратки раскази
*[[21 мај]] - [[Џејмс Кленси Фелан]], американски писател на млади и трилери
*[[28 јуни]] – [[Флоријан Зелер]], француски романописец и драматург
*[[14 јули]] – [[Јукико Мотоја]], јапонска писателка на фикција, драматург, театарски режисер и гласовна актерка
*[[14 август]] - [[Сајака Мурата]], јапонска романописец
*''непознати датуми''
**[[Д.Д. Џонстон]], шкотски политички романописец и универзитетски предавач
**[[Емили Сент Џон Мандел]], романописец роденa во Канада

==Смртни случаи==
*Јануари – [[Дилис Кадваладр]], поетеса од велшки јазик (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[27 јануари]] – [[Викторија Окампо]], аргентинска издавачка, писателка и критичарка (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[9 февруари]] – [[Ален Тејт]], американски поет и есеист (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[25 февруари]] – [[Џон Л. Васерман]], американски критичар на забавата (сообраќајна несреќа, роден [[1938 во литературата|1938]])
*[[27 февруари]] – Сер [[Џорџ Норман Кларк|Џорџ Кларк]], англиски историчар (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[26 март]] – [[Џин Стафорд]], американска писателка на кратки раскази и романописец (срцева слабост; родена [[1915 во литературата|1915]])
*[[8 април]] – [[Брис Д'Џ Панкејк]], американска писателка на кратки раскази (самоубиец, родена [[1952 во литературата|1952]])
*[[10 мај]] – [[Џ. Б. Мортон]] (Бичкомбер), англиски хумористичен колумнист во весник (роден [[1893 во литературата|1893]])
*[[14 мај]] – [[Џин Рис]], англиски романописец роден во Доминика (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[1 јуни]] – [[Ерик Партриџ]], новозеландски/британски лексикограф (роден [[1894 во литературата|1894]])
*[[3 јуни]] – [[Арно Шмит]], германски романописец (роден [[1914 во литературата|1914]])
*[[7 јуни]] – [[Аса Ерл Картер|Форест Картер]], американски жанровски романописец (срцева слабост, роден [[1925 во литературата|1925]])
*[[6 јули]] – [[Малколм Халке]], англиски телевизиски писател (роден [[1924 во литературата|1924]])
*[[јули 7]] – [[Ахмад Кандил]], саудиски поет (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[15 јули]] – [[Хуана де Ибарбуру]], уругвајска поетеса (родена [[1892 во литературата|1892]])
*[[21 јули]] – [[Ежен Винавер]], англиски литературен научник роден во Русија (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[23 јули]] – [[Жозеф Кесел]], француски новинар и романописец (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[24 јули]] - [[Едвард Стахура]], полски писател (роден [[1937 во литературата|1937]])
*[[29 јули]] – [[Херберт Маркузе]], германски еврејски филозоф (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[8 август]] – [[Николас Монсарат]], англиски романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[16 август]] – [[Јержи Јурандот]] (Јержи Глејгевич), полски поет и драматург (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[20 август]] – [[Кристијан Дотремонт]], белгиски сликар и писател (роден [[1922 во литературата|1922]])
*[[22 август]] – [[Џејмс Т. Фарел]], американски романописец (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[5 септември]] – [[Џон Бредбурн]], англиски поет и мисионер (убиен од герилци; роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[6 септември]] – [[Гај Болтон]], британски драматург (роден [[1884 во литературата|1884]])
*[[25 септември]] – [[Џоу Либо (писател)|Џоу Либо]] (周立波), кинески романописец и преведувач (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[6 октомври]] – [[Елизабет Бишоп]], американска поетеса (родена [[1911 во литературата|1911]])
*[[17 октомври]] – [[С. Џ. Перелман]], американски хуморист (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[18 октомври]] – [[Вирџилио Пињера]], кубански поет и писател на кратки раскази (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[12 декември]] – [[Горонви Рис]], велшки новинар и академик (роден [[1909 во литературата|1909]])
*[[19 декември]] – [[Доналд Крајтон]], канадски историчар (роден [[1902 во литературата|1902]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Одисеј Елитис]]

===Канада===
*Видете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1979 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Antonine Maillet]], ''Pélagie-la-Charrette''
*[[Prix Médicis]]:
**Француски: [[Клод Диран]], ''La Nuit zoologique''
**Меѓународен: [[Alejo Carpentier]], ''La harpe et l'ombre'' pressrefine africa

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Хорхе Луис Борхес]] и [[Жерардо Диего]]

===Обединето Кралство===
*[[Букер Награда]]: [[Пенелопе Фицџералд]], ''[[Офшор (роман)|Офшор]]''
*[[Карнеги медал (литературна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Питер Дикинсон]], ''[[Тулку (роман)|Тулку]]''
*[[Награда Чолмондели]]:
*[[Награда за фикција Гардијан]]: [[Нил Џордан]], ''[[Ноќ во Тунис (збирка кратки раскази)|Ноќ во Тунис]]'' и [[Дамбуџо Маречера]], ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Вилијам Голдинг]], ''[[Видлива темнина (Голдинг)|Видлива темнина]]''
**Биографија: [[Брајан Фини]], ''[[Кристофер Ишервуд]]: Критички Биографија''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за фикција]]:
*[[Награда Небула]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Награда Хуго]]:
**[[Награда Хуго за најдобар роман|Најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
**[[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џон Варли (автор)|Џон Варли]], [[Упорноста на визијата (новела)|''Упорноста на визијата'']]
*[[Награда Локус за најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Банкрофт Награда]]:
**[[Кристофер Торн]], ''[[Сојузници од еден вид: Соединетите Американски Држави, Велика Британија и војната против Јапонија, 1941–1945]]''
**[[Ентони Ф. Ц. Волас]], ''[[Рокдејл: Растот на едно американско село во раната индустриска револуција]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Сем Шепард]], ''[[Погребано дете]]''
**[[Пулицерова награда за биографија|Биографија или автобиографија]]: [[Леонард Бејкер]], ''[[Денови на тага и болка: Лео Бек и берлинските Евреи]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Џон Чивер]], ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Роберт Пен Ворен]], ''[[Сегаи потоа: Поеми 1976–1978]]''
**[[Пулицерова награда за историја|Историја]]: [[Дон Е. Ференбахер]], ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
**[[Пулицерова награда за општа документаристика|Општа документаристика]]: [[Е. О. Вилсон]], ''[[За човековата природа]]''

===На друго место===
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Јехуди Менухин]]
*[[Награда Мајлс Френклин]]: [[Дејвид Ајрланд (автор)|Дејвид Ајрланд]], ''[[Жена на иднината]]''
*[[Премио Надал]]: [[Карлос Рохас Вила|Карлос Рохас]], ''El ingenioso hidalgo y poeta Federico García Lorca asciende a los infiernos''
*[[Награда Виареџо]]: [[Џорџо Манганели]], ''Centuria''

[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>e9296x11zifvu7z7l4l7ijg1p1obssh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561617</id>
      <parentid>5561612</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <comment>/* Раѓања */</comment>
      <origin>5561617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25250" sha1="dd2npwmoeawg6i4o06bvstnuyhyoyy3" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“, чие сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].
*[[25 октомври]] – бил првпат издаден „[[Лондон Ривју оф Букс]]“  и кој во првите 6 месеци се појавувал како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''. а неговите основачки уредници биле [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]].
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освоил наградата за [[Гардијан фикција]].
''непознато датуми''
*Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“  бил пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекол [[стимпанк]].
*[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ била првпат продуцирана и станал 8 во неговиот „Питсбургски циклус“.
==Нови книги==
===Фикција===
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопер низ галаксијата]]''
*[[В. Ц. Ендрус]] – ''[[Цвеќиња на таванот]]''
*[[Џефри Арчер]] – ''[[Кејн и Абел (роман)|Кејн и Абел]]''
*[[Барбара Тејлор Бредфорд]] – ''[[Жена од суштинско значење (роман)|Жена од суштинско значење]]''
*[[Октавија Батлер]] – ''[[Сродни (роман)|Сродни]]''
*[[Итало Калвино]] — ''[[Ако во зимска ноќ патник]]''
*[[Орсон Скот Кард]] – ''[[Планета наречена предавство]]''
*[[Анџела Картер]] – ''[[Крвавата комора]]''
*[[Ајлин Чанг]] – ''[[Похота, претпазливост (новела)|Похота, претпазливост]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Последните случаи на госпоѓица Марпл и уште два други Приказни]]''
*[[Л. Спраг де Камп]] и [[Лин Картер]] - ''[[Конан ослободителот]]''
*[[Мајкл Енде]] – ''[[Некрајната приказна]] (Die unendliche Geschichte)''
*[[Хозе Пабло Фајнман]] – ''[[Últimos días de la víctima (роман)|Últimos días de la víctima]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Alien (филм)|Alien]]'' (филмска новела)
*[[Карло Фрутеро]] и [[Франко Лучентини]] - ''[[A che punto è la notte]]''
*[[Брајан Гарфилд]] – ''[[Паладин (роман на Гарфилд)|Паладин]]''
*[[Вилијам Голдинг]] – ''[[Видлива темнина (роман)|Видлива темнина]]''
*[[Вилијам Голдман]] – ''[[Лажни (роман)|Лажни]]''
*[[Надин Гордимер]] – ''[[Ќерката на Бургер]]''
*[[Артур Хејли]] – ''[[Преоптоварување (роман)|Преоптоварување]]''
*[[Стратис Хавиарас]] – ''Кога дрвото пее''
*[[Даглас Хил]] – ''[[Галактички воен водач]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Мртвата зона (роман)|Мртвата зона]]''
*[[Расел Кирк]] – ''[[Принцезата на сите земји]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Книгата за смеата и заборавот]]'' (прво објавена на француски како ''Le Livre du rire et de l'oubli'')
*[[Џон ле Каре]] - ''[[Луѓето на Смајли]]''
*[[Морган Ливелин]] – „Лав од Ирска: Легендата за Брајан Бору“
*[[Роберт Лудлум]] - ''[[Кругот Матарезе]]''
*[[Норман Мејлер]] - ''[[Песната на џелатот]]''
*[[Кормак Мекарти]] - ''[[Сатри]]''
*[[Роџер Мекдоналд]] - ''[[1915: роман]]''
*[[Харуки Мураками]] – ''[[Слушни го ветрот да пее]]'' (風の歌を聴け, ''Kaze no uta o kike'')
*[[Елис Питерс]] – ''[[Еден труп премногу]]''
*[[Џери Пурнел]] – ''[[Јаничари (роман)|Јаничари]]''
*[[Сатјаџит ​​Реј]] – ''[[Хатјапури]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Спомени на друг ден''
*[[Филип Рот]] – ''[[Писателот-дух]]''
*[[Скот Спенсер (писател)|Скот Спенсер]] – ''Бескрајна љубов''
*[[Мери Стјуарт (романсиер)|Мери Стјуарт]] – ''[[Последното магично восхитување]]''
*[[Питер Штрауб]] – ''[[Приказна за духови (роман на Штрауб)|Приказна за духови]]''
*[[Вилијам Стајрон]] – ''[[Изборот на Софи (роман)|Изборот на Софи]]''
*[[Треванијан]] – ''[[Шибуми (роман)|Шибуми]]''
*[[Каари Утрио]] – ''[[Рауталиља]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Лицето (роман на Венс)|Лицето]]''
*[[Курт Вонегут]] – ''[[Затворска птица (роман)|Затворска птица]]''
*[[Елизабет Волтер]] – ''[[Во маглата и други необични средби]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Кит Вилијамс]] – ''[[Маскарада (книга)|Маскарада]]''
*[[Рејмонд Вилијамс]] – ''[[Борбата за Манод]]''
*[[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогија на мачката на Шредингер|Мачката на Шредингер]]''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Патни марки]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Крис Ван Алсбург]] – ''[[Градината на Абдул Гасази]]''
*[[Катарин Мери Бригс]] (со [[Ан Ивон Гилберт]]) – ''Аби Лаберс, Банши и Богартс: Илустрирана енциклопедија на самовили''
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Габата Бауџија]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Црнцата]]''
*[[Колин Дан]] – ''[[Животните од фартинг шумата (книга)|Животните од фартинг шумата]]''
*[[Питер Дикинсон]] (со [[Вејн Андерсон (илустратор)|Вејн Андерсон]]) – ''[[Летот на змејовите (книга)|Летот на змејовите]]''
*[[Гордон Корман]] &amp;ndash; ''[[Скокни во базенот]]''
*[[Елизабет Лерд (автор)|Елизабет Лерд]] – ''Градината на Рози''
*[[Роби Маколи]] – ''Тајна историја на времето што доаѓа''
*[[Роберт Мунш]] – ''Каллива бара''
*[[Бил Пит]] – ''Кукавичкиот Клајд''
*[[Даниел Пинквотер]]
**''[[Алан Менделсон, момчето од Марс]]''
**''[[Јобгоргл: Мистериозното чудовиште од езерото Онтарио]]''
*[[Елен Раскин]] – ''[[Играта Вестинг]]''
*[[Џејн Северанс]] (со Тиа Шук) – ''[[Кога Меган си отиде]]''
*[[Барбара Слеј]] – ''[[Серија Карбонел|Карбонел и Калидор]]''
*[[Анџела Зомер-Боденбург]] – ''[[Der kleine Vampir]]''
*[[Розмари Велс]] - ''[[Макс и Руби]]''

===Драма===
*[[Бахрам Бејзаи]] – ''[[Смртта на Јаздгерд]]'' (مرگ یزدگرد)
*[[Керил Черчил]] – ''[[Облак Девет (претстава)|Облак Девет]]''
*[[Дејвид Фенарио]] – ''[[Балконвил]]''
*[[Ричард Харис (телевизиски писател)|Ричард Харис]] – ''[[Надворешен раб]]''
*[[Елфриде Јелинек]] – ''[[Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte; или потпори на Нора]]'' (Што се случи откако Нора го напушти својот сопруг, или потпори на општеството)
*[[Хајнер Милер]] – ''[[Хамлетмашина]]'' (прва изведба)
*[[Марк Медоф]] – ''[[Деца на помал Бог (претстава)|Деца на помал Бог]]''
*[[Нил Орам]] – ''Основата''
*[[Питер Шафер]] – ''[[Амадеус (претстава)|Амадеус]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (претстава)|Бент]]''
*[[Том Стопард]] – ''[[Неоткриена земја]]''

===Поезија===
{{Main|1979 во поезија}}

* [[Кингсли Амис]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Алисон Адбургам]] – ''Шопинг со стил: Лондон од реставрацијата до едвардијанската елеганција''
*[[Дејвид Атенборо]] – ''[[Живот на Земјата (ТВ серија)|Живот на Земјата]]''
*[[Харолд Волтер Бејли]] – ''Речник на [[Хотанскиот јазик|Хотан]] Сака''
*[[Јон Бибери]] – ''Лумеа де ази'' (Светот на денешницата)
*[[Џером Брунер]] – ''За знаењето: Есеи за левата рака''
*[[Л. Спрег де Камп]] (уредник) – ''[[Конановиот острик]]''
*[[Џоан Дидион]] – ''[[Белиот албум (книга)|Белиот албум]]''
*[[Елизабет Ајзенштајн]] – ''Печатарницата како агент на промена''
*[[Питер Еванс (музиколог)|Питер Еванс]] – ''Музиката на [[Бенџамин Бритен]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Дрвото (книга)|Дрвото]]''
*[[Сандра Гилберт]] и [[Сузан Губар]] – ''[[Лудата жена на таванот|Лудата жена на таванот: Жената писателка и книжевната имагинација од деветнаесеттиот век]]''
*[[Елоиз Гринфилд]], Леси Џонс Литл, Пати Ридли Џонс &amp;ndash; ''[[Детски времиња: Мемоари од три генерации]]''
*[[Даглас Хофштадтер]] – ''[[Гедел, Ешер, Бах|Гедел, Ешер, Бах: Вечна златна плетенка]]''
*[[Хенри Кисинџер]] – ''Годините во Белата куќа''
*[[Леон Литвак]] – ''[[Толку долго во бурата|Толку долго во бурата: Последиците од ропството]]''
*[[Жан-Франсоа Лиотар]] – ''[[Постмодерната состојба|Постмодерната состојба: Извештај за знаењето]] (La Condition postmoderne: rapport sur le savoir)''
*[[Џесика Митфорд]] – ''Отровно ракописно пишување: нежната уметност на гребење отпадоци''
*[[Стивен Пајл]] – ''[[Книгата за херојски неуспеси]]''
*[[Кларк Ештон Смит]] – ''[[Црната книга на Кларк Ештон Смит]]''
*[[Маргарет Трудо]] – ''Надвор од разумот''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''

==Раѓања==
*[[4 февруари]] – [[Бен Лернер]], американски поет, романописец и критичар
*[[10 февруари]] – [[Јохан Харстад]], норвешки романописец
*[[27 февруари]] - [[Александар Гордон Смит]], британски автор за деца и млади
*[[28 март]] – [[Бенџамин Перси]], американски писател на кратки раскази
*[[14 април]] – [[Патрик Сомервил]], американски романописец и писател на кратки раскази
*[[21 мај]] - [[Џејмс Кленси Фелан]], американски писател на млади и трилери
*[[28 јуни]] – [[Флоријан Зелер]], француски романописец и драматург
*[[14 јули]] – [[Јукико Мотоја]], јапонска писателка на фикција, драматург, театарски режисер и гласовна актерка
*[[14 август]] - [[Сајака Мурата]], јапонска романописец
*''непознати датуми''
**[[Д.Д. Џонстон]], шкотски политички романописец и универзитетски предавач
**[[Емили Сент Џон Мандел]], романописец роденa во Канада

==Смртни случаи==
*Јануари – [[Дилис Кадваладр]], поетеса од велшки јазик (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[27 јануари]] – [[Викторија Окампо]], аргентинска издавачка, писателка и критичарка (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[9 февруари]] – [[Ален Тејт]], американски поет и есеист (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[25 февруари]] – [[Џон Л. Васерман]], американски критичар на забавата (сообраќајна несреќа, роден [[1938 во литературата|1938]])
*[[27 февруари]] – Сер [[Џорџ Норман Кларк|Џорџ Кларк]], англиски историчар (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[26 март]] – [[Џин Стафорд]], американска писателка на кратки раскази и романописец (срцева слабост; родена [[1915 во литературата|1915]])
*[[8 април]] – [[Брис Д'Џ Панкејк]], американска писателка на кратки раскази (самоубиец, родена [[1952 во литературата|1952]])
*[[10 мај]] – [[Џ. Б. Мортон]] (Бичкомбер), англиски хумористичен колумнист во весник (роден [[1893 во литературата|1893]])
*[[14 мај]] – [[Џин Рис]], англиски романописец роден во Доминика (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[1 јуни]] – [[Ерик Партриџ]], новозеландски/британски лексикограф (роден [[1894 во литературата|1894]])
*[[3 јуни]] – [[Арно Шмит]], германски романописец (роден [[1914 во литературата|1914]])
*[[7 јуни]] – [[Аса Ерл Картер|Форест Картер]], американски жанровски романописец (срцева слабост, роден [[1925 во литературата|1925]])
*[[6 јули]] – [[Малколм Халке]], англиски телевизиски писател (роден [[1924 во литературата|1924]])
*[[јули 7]] – [[Ахмад Кандил]], саудиски поет (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[15 јули]] – [[Хуана де Ибарбуру]], уругвајска поетеса (родена [[1892 во литературата|1892]])
*[[21 јули]] – [[Ежен Винавер]], англиски литературен научник роден во Русија (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[23 јули]] – [[Жозеф Кесел]], француски новинар и романописец (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[24 јули]] - [[Едвард Стахура]], полски писател (роден [[1937 во литературата|1937]])
*[[29 јули]] – [[Херберт Маркузе]], германски еврејски филозоф (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[8 август]] – [[Николас Монсарат]], англиски романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[16 август]] – [[Јержи Јурандот]] (Јержи Глејгевич), полски поет и драматург (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[20 август]] – [[Кристијан Дотремонт]], белгиски сликар и писател (роден [[1922 во литературата|1922]])
*[[22 август]] – [[Џејмс Т. Фарел]], американски романописец (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[5 септември]] – [[Џон Бредбурн]], англиски поет и мисионер (убиен од герилци; роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[6 септември]] – [[Гај Болтон]], британски драматург (роден [[1884 во литературата|1884]])
*[[25 септември]] – [[Џоу Либо (писател)|Џоу Либо]] (周立波), кинески романописец и преведувач (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[6 октомври]] – [[Елизабет Бишоп]], американска поетеса (родена [[1911 во литературата|1911]])
*[[17 октомври]] – [[С. Џ. Перелман]], американски хуморист (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[18 октомври]] – [[Вирџилио Пињера]], кубански поет и писател на кратки раскази (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[12 декември]] – [[Горонви Рис]], велшки новинар и академик (роден [[1909 во литературата|1909]])
*[[19 декември]] – [[Доналд Крајтон]], канадски историчар (роден [[1902 во литературата|1902]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Одисеј Елитис]]

===Канада===
*Видете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1979 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Antonine Maillet]], ''Pélagie-la-Charrette''
*[[Prix Médicis]]:
**Француски: [[Клод Диран]], ''La Nuit zoologique''
**Меѓународен: [[Alejo Carpentier]], ''La harpe et l'ombre'' pressrefine africa

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Хорхе Луис Борхес]] и [[Жерардо Диего]]

===Обединето Кралство===
*[[Букер Награда]]: [[Пенелопе Фицџералд]], ''[[Офшор (роман)|Офшор]]''
*[[Карнеги медал (литературна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Питер Дикинсон]], ''[[Тулку (роман)|Тулку]]''
*[[Награда Чолмондели]]:
*[[Награда за фикција Гардијан]]: [[Нил Џордан]], ''[[Ноќ во Тунис (збирка кратки раскази)|Ноќ во Тунис]]'' и [[Дамбуџо Маречера]], ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Вилијам Голдинг]], ''[[Видлива темнина (Голдинг)|Видлива темнина]]''
**Биографија: [[Брајан Фини]], ''[[Кристофер Ишервуд]]: Критички Биографија''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за фикција]]:
*[[Награда Небула]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Награда Хуго]]:
**[[Награда Хуго за најдобар роман|Најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
**[[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џон Варли (автор)|Џон Варли]], [[Упорноста на визијата (новела)|''Упорноста на визијата'']]
*[[Награда Локус за најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Банкрофт Награда]]:
**[[Кристофер Торн]], ''[[Сојузници од еден вид: Соединетите Американски Држави, Велика Британија и војната против Јапонија, 1941–1945]]''
**[[Ентони Ф. Ц. Волас]], ''[[Рокдејл: Растот на едно американско село во раната индустриска револуција]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Сем Шепард]], ''[[Погребано дете]]''
**[[Пулицерова награда за биографија|Биографија или автобиографија]]: [[Леонард Бејкер]], ''[[Денови на тага и болка: Лео Бек и берлинските Евреи]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Џон Чивер]], ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Роберт Пен Ворен]], ''[[Сегаи потоа: Поеми 1976–1978]]''
**[[Пулицерова награда за историја|Историја]]: [[Дон Е. Ференбахер]], ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
**[[Пулицерова награда за општа документаристика|Општа документаристика]]: [[Е. О. Вилсон]], ''[[За човековата природа]]''

===На друго место===
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Јехуди Менухин]]
*[[Награда Мајлс Френклин]]: [[Дејвид Ајрланд (автор)|Дејвид Ајрланд]], ''[[Жена на иднината]]''
*[[Премио Надал]]: [[Карлос Рохас Вила|Карлос Рохас]], ''El ingenioso hidalgo y poeta Federico García Lorca asciende a los infiernos''
*[[Награда Виареџо]]: [[Џорџо Манганели]], ''Centuria''

[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>dd2npwmoeawg6i4o06bvstnuyhyoyy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561620</id>
      <parentid>5561617</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <comment>/* Смртни случаи */</comment>
      <origin>5561620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25250" sha1="26cpgyeqdref26lmlb89kad54oe90ea" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“, чие сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].
*[[25 октомври]] – бил првпат издаден „[[Лондон Ривју оф Букс]]“  и кој во првите 6 месеци се појавувал како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''. а неговите основачки уредници биле [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]].
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освоил наградата за [[Гардијан фикција]].
''непознато датуми''
*Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“  бил пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекол [[стимпанк]].
*[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ била првпат продуцирана и станал 8 во неговиот „Питсбургски циклус“.
==Нови книги==
===Фикција===
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопер низ галаксијата]]''
*[[В. Ц. Ендрус]] – ''[[Цвеќиња на таванот]]''
*[[Џефри Арчер]] – ''[[Кејн и Абел (роман)|Кејн и Абел]]''
*[[Барбара Тејлор Бредфорд]] – ''[[Жена од суштинско значење (роман)|Жена од суштинско значење]]''
*[[Октавија Батлер]] – ''[[Сродни (роман)|Сродни]]''
*[[Итало Калвино]] — ''[[Ако во зимска ноќ патник]]''
*[[Орсон Скот Кард]] – ''[[Планета наречена предавство]]''
*[[Анџела Картер]] – ''[[Крвавата комора]]''
*[[Ајлин Чанг]] – ''[[Похота, претпазливост (новела)|Похота, претпазливост]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Последните случаи на госпоѓица Марпл и уште два други Приказни]]''
*[[Л. Спраг де Камп]] и [[Лин Картер]] - ''[[Конан ослободителот]]''
*[[Мајкл Енде]] – ''[[Некрајната приказна]] (Die unendliche Geschichte)''
*[[Хозе Пабло Фајнман]] – ''[[Últimos días de la víctima (роман)|Últimos días de la víctima]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Alien (филм)|Alien]]'' (филмска новела)
*[[Карло Фрутеро]] и [[Франко Лучентини]] - ''[[A che punto è la notte]]''
*[[Брајан Гарфилд]] – ''[[Паладин (роман на Гарфилд)|Паладин]]''
*[[Вилијам Голдинг]] – ''[[Видлива темнина (роман)|Видлива темнина]]''
*[[Вилијам Голдман]] – ''[[Лажни (роман)|Лажни]]''
*[[Надин Гордимер]] – ''[[Ќерката на Бургер]]''
*[[Артур Хејли]] – ''[[Преоптоварување (роман)|Преоптоварување]]''
*[[Стратис Хавиарас]] – ''Кога дрвото пее''
*[[Даглас Хил]] – ''[[Галактички воен водач]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Мртвата зона (роман)|Мртвата зона]]''
*[[Расел Кирк]] – ''[[Принцезата на сите земји]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Книгата за смеата и заборавот]]'' (прво објавена на француски како ''Le Livre du rire et de l'oubli'')
*[[Џон ле Каре]] - ''[[Луѓето на Смајли]]''
*[[Морган Ливелин]] – „Лав од Ирска: Легендата за Брајан Бору“
*[[Роберт Лудлум]] - ''[[Кругот Матарезе]]''
*[[Норман Мејлер]] - ''[[Песната на џелатот]]''
*[[Кормак Мекарти]] - ''[[Сатри]]''
*[[Роџер Мекдоналд]] - ''[[1915: роман]]''
*[[Харуки Мураками]] – ''[[Слушни го ветрот да пее]]'' (風の歌を聴け, ''Kaze no uta o kike'')
*[[Елис Питерс]] – ''[[Еден труп премногу]]''
*[[Џери Пурнел]] – ''[[Јаничари (роман)|Јаничари]]''
*[[Сатјаџит ​​Реј]] – ''[[Хатјапури]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Спомени на друг ден''
*[[Филип Рот]] – ''[[Писателот-дух]]''
*[[Скот Спенсер (писател)|Скот Спенсер]] – ''Бескрајна љубов''
*[[Мери Стјуарт (романсиер)|Мери Стјуарт]] – ''[[Последното магично восхитување]]''
*[[Питер Штрауб]] – ''[[Приказна за духови (роман на Штрауб)|Приказна за духови]]''
*[[Вилијам Стајрон]] – ''[[Изборот на Софи (роман)|Изборот на Софи]]''
*[[Треванијан]] – ''[[Шибуми (роман)|Шибуми]]''
*[[Каари Утрио]] – ''[[Рауталиља]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Лицето (роман на Венс)|Лицето]]''
*[[Курт Вонегут]] – ''[[Затворска птица (роман)|Затворска птица]]''
*[[Елизабет Волтер]] – ''[[Во маглата и други необични средби]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Кит Вилијамс]] – ''[[Маскарада (книга)|Маскарада]]''
*[[Рејмонд Вилијамс]] – ''[[Борбата за Манод]]''
*[[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогија на мачката на Шредингер|Мачката на Шредингер]]''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Патни марки]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Крис Ван Алсбург]] – ''[[Градината на Абдул Гасази]]''
*[[Катарин Мери Бригс]] (со [[Ан Ивон Гилберт]]) – ''Аби Лаберс, Банши и Богартс: Илустрирана енциклопедија на самовили''
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Габата Бауџија]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Црнцата]]''
*[[Колин Дан]] – ''[[Животните од фартинг шумата (книга)|Животните од фартинг шумата]]''
*[[Питер Дикинсон]] (со [[Вејн Андерсон (илустратор)|Вејн Андерсон]]) – ''[[Летот на змејовите (книга)|Летот на змејовите]]''
*[[Гордон Корман]] &amp;ndash; ''[[Скокни во базенот]]''
*[[Елизабет Лерд (автор)|Елизабет Лерд]] – ''Градината на Рози''
*[[Роби Маколи]] – ''Тајна историја на времето што доаѓа''
*[[Роберт Мунш]] – ''Каллива бара''
*[[Бил Пит]] – ''Кукавичкиот Клајд''
*[[Даниел Пинквотер]]
**''[[Алан Менделсон, момчето од Марс]]''
**''[[Јобгоргл: Мистериозното чудовиште од езерото Онтарио]]''
*[[Елен Раскин]] – ''[[Играта Вестинг]]''
*[[Џејн Северанс]] (со Тиа Шук) – ''[[Кога Меган си отиде]]''
*[[Барбара Слеј]] – ''[[Серија Карбонел|Карбонел и Калидор]]''
*[[Анџела Зомер-Боденбург]] – ''[[Der kleine Vampir]]''
*[[Розмари Велс]] - ''[[Макс и Руби]]''

===Драма===
*[[Бахрам Бејзаи]] – ''[[Смртта на Јаздгерд]]'' (مرگ یزدگرد)
*[[Керил Черчил]] – ''[[Облак Девет (претстава)|Облак Девет]]''
*[[Дејвид Фенарио]] – ''[[Балконвил]]''
*[[Ричард Харис (телевизиски писател)|Ричард Харис]] – ''[[Надворешен раб]]''
*[[Елфриде Јелинек]] – ''[[Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte; или потпори на Нора]]'' (Што се случи откако Нора го напушти својот сопруг, или потпори на општеството)
*[[Хајнер Милер]] – ''[[Хамлетмашина]]'' (прва изведба)
*[[Марк Медоф]] – ''[[Деца на помал Бог (претстава)|Деца на помал Бог]]''
*[[Нил Орам]] – ''Основата''
*[[Питер Шафер]] – ''[[Амадеус (претстава)|Амадеус]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (претстава)|Бент]]''
*[[Том Стопард]] – ''[[Неоткриена земја]]''

===Поезија===
{{Main|1979 во поезија}}

* [[Кингсли Амис]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Алисон Адбургам]] – ''Шопинг со стил: Лондон од реставрацијата до едвардијанската елеганција''
*[[Дејвид Атенборо]] – ''[[Живот на Земјата (ТВ серија)|Живот на Земјата]]''
*[[Харолд Волтер Бејли]] – ''Речник на [[Хотанскиот јазик|Хотан]] Сака''
*[[Јон Бибери]] – ''Лумеа де ази'' (Светот на денешницата)
*[[Џером Брунер]] – ''За знаењето: Есеи за левата рака''
*[[Л. Спрег де Камп]] (уредник) – ''[[Конановиот острик]]''
*[[Џоан Дидион]] – ''[[Белиот албум (книга)|Белиот албум]]''
*[[Елизабет Ајзенштајн]] – ''Печатарницата како агент на промена''
*[[Питер Еванс (музиколог)|Питер Еванс]] – ''Музиката на [[Бенџамин Бритен]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Дрвото (книга)|Дрвото]]''
*[[Сандра Гилберт]] и [[Сузан Губар]] – ''[[Лудата жена на таванот|Лудата жена на таванот: Жената писателка и книжевната имагинација од деветнаесеттиот век]]''
*[[Елоиз Гринфилд]], Леси Џонс Литл, Пати Ридли Џонс &amp;ndash; ''[[Детски времиња: Мемоари од три генерации]]''
*[[Даглас Хофштадтер]] – ''[[Гедел, Ешер, Бах|Гедел, Ешер, Бах: Вечна златна плетенка]]''
*[[Хенри Кисинџер]] – ''Годините во Белата куќа''
*[[Леон Литвак]] – ''[[Толку долго во бурата|Толку долго во бурата: Последиците од ропството]]''
*[[Жан-Франсоа Лиотар]] – ''[[Постмодерната состојба|Постмодерната состојба: Извештај за знаењето]] (La Condition postmoderne: rapport sur le savoir)''
*[[Џесика Митфорд]] – ''Отровно ракописно пишување: нежната уметност на гребење отпадоци''
*[[Стивен Пајл]] – ''[[Книгата за херојски неуспеси]]''
*[[Кларк Ештон Смит]] – ''[[Црната книга на Кларк Ештон Смит]]''
*[[Маргарет Трудо]] – ''Надвор од разумот''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''

==Раѓања==
*[[4 февруари]] – [[Бен Лернер]], американски поет, романописец и критичар
*[[10 февруари]] – [[Јохан Харстад]], норвешки романописец
*[[27 февруари]] - [[Александар Гордон Смит]], британски автор за деца и млади
*[[28 март]] – [[Бенџамин Перси]], американски писател на кратки раскази
*[[14 април]] – [[Патрик Сомервил]], американски романописец и писател на кратки раскази
*[[21 мај]] - [[Џејмс Кленси Фелан]], американски писател на млади и трилери
*[[28 јуни]] – [[Флоријан Зелер]], француски романописец и драматург
*[[14 јули]] – [[Јукико Мотоја]], јапонска писателка на фикција, драматург, театарски режисер и гласовна актерка
*[[14 август]] - [[Сајака Мурата]], јапонска романописец
*''непознати датуми''
**[[Д.Д. Џонстон]], шкотски политички романописец и универзитетски предавач
**[[Емили Сент Џон Мандел]], романописец роденa во Канада

==Смртни случаи==
*Јануари – [[Дилис Кадваладр]], поетеса од велшки јазик (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[27 јануари]] – [[Викторија Окампо]], аргентинска издавачка, писателка и критичарка (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[9 февруари]] – [[Ален Тејт]], американски поет и есеист (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[25 февруари]] – [[Џон Л. Васерман]], американски критичар на забавата (сообраќајна несреќа, роден [[1938 во литературата|1938]])
*[[27 февруари]] – Сер [[Џорџ Норман Кларк|Џорџ Кларк]], англиски историчар (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[26 март]] – [[Џин Стафорд]], американска писателка на кратки раскази и романописец (срцева слабост; родена [[1915 во литературата|1915]])
*[[8 април]] – [[Брис Д'Џ Панкејк]], американска писателка на кратки раскази (самоубиец, родена [[1952 во литературата|1952]])
*[[10 мај]] – [[Џ. Б. Мортон]] (Бичкомбер), англиски хумористичен колумнист во весник (роден [[1893 во литературата|1893]])
*[[14 мај]] – [[Џин Рис]], англиски романописец роден во Доминика (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[1 јуни]] – [[Ерик Партриџ]], новозеландски/британски лексикограф (роден [[1894 во литературата|1894]])
*[[3 јуни]] – [[Арно Шмит]], германски романописец (роден [[1914 во литературата|1914]])
*[[7 јуни]] – [[Аса Ерл Картер|Форест Картер]], американски жанровски романописец (срцева слабост, роден [[1925 во литературата|1925]])
*[[6 јули]] – [[Малколм Халке]], англиски телевизиски писател (роден [[1924 во литературата|1924]])
*[[7 јули]] – [[Ахмад Кандил]], саудиски поет (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[15 јули]] – [[Хуана де Ибарбуру]], уругвајска поетеса (родена [[1892 во литературата|1892]])
*[[21 јули]] – [[Ежен Винавер]], англиски литературен научник роден во Русија (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[23 јули]] – [[Жозеф Кесел]], француски новинар и романописец (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[24 јули]] - [[Едвард Стахура]], полски писател (роден [[1937 во литературата|1937]])
*[[29 јули]] – [[Херберт Маркузе]], германски еврејски филозоф (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[8 август]] – [[Николас Монсарат]], англиски романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[16 август]] – [[Јержи Јурандот]] (Јержи Глејгевич), полски поет и драматург (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[20 август]] – [[Кристијан Дотремонт]], белгиски сликар и писател (роден [[1922 во литературата|1922]])
*[[22 август]] – [[Џејмс Т. Фарел]], американски романописец (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[5 септември]] – [[Џон Бредбурн]], англиски поет и мисионер (убиен од герилци; роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[6 септември]] – [[Гај Болтон]], британски драматург (роден [[1884 во литературата|1884]])
*[[25 септември]] – [[Џоу Либо (писател)|Џоу Либо]] (周立波), кинески романописец и преведувач (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[6 октомври]] – [[Елизабет Бишоп]], американска поетеса (родена [[1911 во литературата|1911]])
*[[17 октомври]] – [[С. Џ. Перелман]], американски хуморист (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[18 октомври]] – [[Вирџилио Пињера]], кубански поет и писател на кратки раскази (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[12 декември]] – [[Горонви Рис]], велшки новинар и академик (роден [[1909 во литературата|1909]])
*[[19 декември]] – [[Доналд Крајтон]], канадски историчар (роден [[1902 во литературата|1902]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Одисеј Елитис]]

===Канада===
*Видете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1979 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Antonine Maillet]], ''Pélagie-la-Charrette''
*[[Prix Médicis]]:
**Француски: [[Клод Диран]], ''La Nuit zoologique''
**Меѓународен: [[Alejo Carpentier]], ''La harpe et l'ombre'' pressrefine africa

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Хорхе Луис Борхес]] и [[Жерардо Диего]]

===Обединето Кралство===
*[[Букер Награда]]: [[Пенелопе Фицџералд]], ''[[Офшор (роман)|Офшор]]''
*[[Карнеги медал (литературна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Питер Дикинсон]], ''[[Тулку (роман)|Тулку]]''
*[[Награда Чолмондели]]:
*[[Награда за фикција Гардијан]]: [[Нил Џордан]], ''[[Ноќ во Тунис (збирка кратки раскази)|Ноќ во Тунис]]'' и [[Дамбуџо Маречера]], ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Вилијам Голдинг]], ''[[Видлива темнина (Голдинг)|Видлива темнина]]''
**Биографија: [[Брајан Фини]], ''[[Кристофер Ишервуд]]: Критички Биографија''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за фикција]]:
*[[Награда Небула]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Награда Хуго]]:
**[[Награда Хуго за најдобар роман|Најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
**[[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џон Варли (автор)|Џон Варли]], [[Упорноста на визијата (новела)|''Упорноста на визијата'']]
*[[Награда Локус за најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Банкрофт Награда]]:
**[[Кристофер Торн]], ''[[Сојузници од еден вид: Соединетите Американски Држави, Велика Британија и војната против Јапонија, 1941–1945]]''
**[[Ентони Ф. Ц. Волас]], ''[[Рокдејл: Растот на едно американско село во раната индустриска револуција]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Сем Шепард]], ''[[Погребано дете]]''
**[[Пулицерова награда за биографија|Биографија или автобиографија]]: [[Леонард Бејкер]], ''[[Денови на тага и болка: Лео Бек и берлинските Евреи]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Џон Чивер]], ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Роберт Пен Ворен]], ''[[Сегаи потоа: Поеми 1976–1978]]''
**[[Пулицерова награда за историја|Историја]]: [[Дон Е. Ференбахер]], ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
**[[Пулицерова награда за општа документаристика|Општа документаристика]]: [[Е. О. Вилсон]], ''[[За човековата природа]]''

===На друго место===
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Јехуди Менухин]]
*[[Награда Мајлс Френклин]]: [[Дејвид Ајрланд (автор)|Дејвид Ајрланд]], ''[[Жена на иднината]]''
*[[Премио Надал]]: [[Карлос Рохас Вила|Карлос Рохас]], ''El ingenioso hidalgo y poeta Federico García Lorca asciende a los infiernos''
*[[Награда Виареџо]]: [[Џорџо Манганели]], ''Centuria''

[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>26cpgyeqdref26lmlb89kad54oe90ea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561623</id>
      <parentid>5561620</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:20:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25507" sha1="j1z5yfcf6arb7kw8z6xae88emg11ji9" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“, чие сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].
*[[25 октомври]] – бил првпат издаден „[[Лондон Ривју оф Букс]]“  и кој во првите 6 месеци се појавувал како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''. а неговите основачки уредници биле [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]].
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освоил наградата за [[Гардијан фикција]].
''непознато датуми''
*Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“  бил пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекол [[стимпанк]].
*[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ била првпат продуцирана и станал 8 во неговиот „Питсбургски циклус“.
==Нови книги==
===Фикција===
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопер низ галаксијата]]''
*[[В. Ц. Ендрус]] – ''[[Цвеќиња на таванот]]''
*[[Џефри Арчер]] – ''[[Кејн и Абел (роман)|Кејн и Абел]]''
*[[Барбара Тејлор Бредфорд]] – ''[[Жена од суштинско значење (роман)|Жена од суштинско значење]]''
*[[Октавија Батлер]] – ''[[Сродни (роман)|Сродни]]''
*[[Итало Калвино]] — ''[[Ако во зимска ноќ патник]]''
*[[Орсон Скот Кард]] – ''[[Планета наречена предавство]]''
*[[Анџела Картер]] – ''[[Крвавата комора]]''
*[[Ајлин Чанг]] – ''[[Похота, претпазливост (новела)|Похота, претпазливост]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Последните случаи на госпоѓица Марпл и уште два други Приказни]]''
*[[Л. Спраг де Камп]] и [[Лин Картер]] - ''[[Конан ослободителот]]''
*[[Мајкл Енде]] – ''[[Некрајната приказна]] (Die unendliche Geschichte)''
*[[Хозе Пабло Фајнман]] – ''[[Últimos días de la víctima (роман)|Últimos días de la víctima]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Alien (филм)|Alien]]'' (филмска новела)
*[[Карло Фрутеро]] и [[Франко Лучентини]] - ''[[A che punto è la notte]]''
*[[Брајан Гарфилд]] – ''[[Паладин (роман на Гарфилд)|Паладин]]''
*[[Вилијам Голдинг]] – ''[[Видлива темнина (роман)|Видлива темнина]]''
*[[Вилијам Голдман]] – ''[[Лажни (роман)|Лажни]]''
*[[Надин Гордимер]] – ''[[Ќерката на Бургер]]''
*[[Артур Хејли]] – ''[[Преоптоварување (роман)|Преоптоварување]]''
*[[Стратис Хавиарас]] – ''Кога дрвото пее''
*[[Даглас Хил]] – ''[[Галактички воен водач]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Мртвата зона (роман)|Мртвата зона]]''
*[[Расел Кирк]] – ''[[Принцезата на сите земји]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Книгата за смеата и заборавот]]'' (прво објавена на француски како ''Le Livre du rire et de l'oubli'')
*[[Џон ле Каре]] - ''[[Луѓето на Смајли]]''
*[[Морган Ливелин]] – „Лав од Ирска: Легендата за Брајан Бору“
*[[Роберт Лудлум]] - ''[[Кругот Матарезе]]''
*[[Норман Мејлер]] - ''[[Песната на џелатот]]''
*[[Кормак Мекарти]] - ''[[Сатри]]''
*[[Роџер Мекдоналд]] - ''[[1915: роман]]''
*[[Харуки Мураками]] – ''[[Слушни го ветрот да пее]]'' (風の歌を聴け, ''Kaze no uta o kike'')
*[[Елис Питерс]] – ''[[Еден труп премногу]]''
*[[Џери Пурнел]] – ''[[Јаничари (роман)|Јаничари]]''
*[[Сатјаџит ​​Реј]] – ''[[Хатјапури]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Спомени на друг ден''
*[[Филип Рот]] – ''[[Писателот-дух]]''
*[[Скот Спенсер (писател)|Скот Спенсер]] – ''Бескрајна љубов''
*[[Мери Стјуарт (романсиер)|Мери Стјуарт]] – ''[[Последното магично восхитување]]''
*[[Питер Штрауб]] – ''[[Приказна за духови (роман на Штрауб)|Приказна за духови]]''
*[[Вилијам Стајрон]] – ''[[Изборот на Софи (роман)|Изборот на Софи]]''
*[[Треванијан]] – ''[[Шибуми (роман)|Шибуми]]''
*[[Каари Утрио]] – ''[[Рауталиља]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Лицето (роман на Венс)|Лицето]]''
*[[Курт Вонегут]] – ''[[Затворска птица (роман)|Затворска птица]]''
*[[Елизабет Волтер]] – ''[[Во маглата и други необични средби]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Кит Вилијамс]] – ''[[Маскарада (книга)|Маскарада]]''
*[[Рејмонд Вилијамс]] – ''[[Борбата за Манод]]''
*[[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогија на мачката на Шредингер|Мачката на Шредингер]]''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Патни марки]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Крис Ван Алсбург]] – ''[[Градината на Абдул Гасази]]''
*[[Катарин Мери Бригс]] (со [[Ан Ивон Гилберт]]) – ''Аби Лаберс, Банши и Богартс: Илустрирана енциклопедија на самовили''
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Габата Бауџија]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Црнцата]]''
*[[Колин Дан]] – ''[[Животните од фартинг шумата (книга)|Животните од фартинг шумата]]''
*[[Питер Дикинсон]] (со [[Вејн Андерсон (илустратор)|Вејн Андерсон]]) – ''[[Летот на змејовите (книга)|Летот на змејовите]]''
*[[Гордон Корман]] &amp;ndash; ''[[Скокни во базенот]]''
*[[Елизабет Лерд (автор)|Елизабет Лерд]] – ''Градината на Рози''
*[[Роби Маколи]] – ''Тајна историја на времето што доаѓа''
*[[Роберт Мунш]] – ''Каллива бара''
*[[Бил Пит]] – ''Кукавичкиот Клајд''
*[[Даниел Пинквотер]]
**''[[Алан Менделсон, момчето од Марс]]''
**''[[Јобгоргл: Мистериозното чудовиште од езерото Онтарио]]''
*[[Елен Раскин]] – ''[[Играта Вестинг]]''
*[[Џејн Северанс]] (со Тиа Шук) – ''[[Кога Меган си отиде]]''
*[[Барбара Слеј]] – ''[[Серија Карбонел|Карбонел и Калидор]]''
*[[Анџела Зомер-Боденбург]] – ''[[Der kleine Vampir]]''
*[[Розмари Велс]] - ''[[Макс и Руби]]''

===Драма===
*[[Бахрам Бејзаи]] – ''[[Смртта на Јаздгерд]]'' (مرگ یزدگرد)
*[[Керил Черчил]] – ''[[Облак Девет (претстава)|Облак Девет]]''
*[[Дејвид Фенарио]] – ''[[Балконвил]]''
*[[Ричард Харис (телевизиски писател)|Ричард Харис]] – ''[[Надворешен раб]]''
*[[Елфриде Јелинек]] – ''[[Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte; или потпори на Нора]]'' (Што се случи откако Нора го напушти својот сопруг, или потпори на општеството)
*[[Хајнер Милер]] – ''[[Хамлетмашина]]'' (прва изведба)
*[[Марк Медоф]] – ''[[Деца на помал Бог (претстава)|Деца на помал Бог]]''
*[[Нил Орам]] – ''Основата''
*[[Питер Шафер]] – ''[[Амадеус (претстава)|Амадеус]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (претстава)|Бент]]''
*[[Том Стопард]] – ''[[Неоткриена земја]]''

===Поезија===
{{Main|1979 во поезија}}

* [[Кингсли Амис]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Алисон Адбургам]] – ''Шопинг со стил: Лондон од реставрацијата до едвардијанската елеганција''
*[[Дејвид Атенборо]] – ''[[Живот на Земјата (ТВ серија)|Живот на Земјата]]''
*[[Харолд Волтер Бејли]] – ''Речник на [[Хотанскиот јазик|Хотан]] Сака''
*[[Јон Бибери]] – ''Лумеа де ази'' (Светот на денешницата)
*[[Џером Брунер]] – ''За знаењето: Есеи за левата рака''
*[[Л. Спрег де Камп]] (уредник) – ''[[Конановиот острик]]''
*[[Џоан Дидион]] – ''[[Белиот албум (книга)|Белиот албум]]''
*[[Елизабет Ајзенштајн]] – ''Печатарницата како агент на промена''
*[[Питер Еванс (музиколог)|Питер Еванс]] – ''Музиката на [[Бенџамин Бритен]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Дрвото (книга)|Дрвото]]''
*[[Сандра Гилберт]] и [[Сузан Губар]] – ''[[Лудата жена на таванот|Лудата жена на таванот: Жената писателка и книжевната имагинација од деветнаесеттиот век]]''
*[[Елоиз Гринфилд]], Леси Џонс Литл, Пати Ридли Џонс &amp;ndash; ''[[Детски времиња: Мемоари од три генерации]]''
*[[Даглас Хофштадтер]] – ''[[Гедел, Ешер, Бах|Гедел, Ешер, Бах: Вечна златна плетенка]]''
*[[Хенри Кисинџер]] – ''Годините во Белата куќа''
*[[Леон Литвак]] – ''[[Толку долго во бурата|Толку долго во бурата: Последиците од ропството]]''
*[[Жан-Франсоа Лиотар]] – ''[[Постмодерната состојба|Постмодерната состојба: Извештај за знаењето]] (La Condition postmoderne: rapport sur le savoir)''
*[[Џесика Митфорд]] – ''Отровно ракописно пишување: нежната уметност на гребење отпадоци''
*[[Стивен Пајл]] – ''[[Книгата за херојски неуспеси]]''
*[[Кларк Ештон Смит]] – ''[[Црната книга на Кларк Ештон Смит]]''
*[[Маргарет Трудо]] – ''Надвор од разумот''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''

==Раѓања==
*[[4 февруари]] – [[Бен Лернер]], американски поет, романописец и критичар
*[[10 февруари]] – [[Јохан Харстад]], норвешки романописец
*[[27 февруари]] - [[Александар Гордон Смит]], британски автор за деца и млади
*[[28 март]] – [[Бенџамин Перси]], американски писател на кратки раскази
*[[14 април]] – [[Патрик Сомервил]], американски романописец и писател на кратки раскази
*[[21 мај]] - [[Џејмс Кленси Фелан]], американски писател на млади и трилери
*[[28 јуни]] – [[Флоријан Зелер]], француски романописец и драматург
*[[14 јули]] – [[Јукико Мотоја]], јапонска писателка на фикција, драматург, театарски режисер и гласовна актерка
*[[14 август]] - [[Сајака Мурата]], јапонска романописец
*''непознати датуми''
**[[Д.Д. Џонстон]], шкотски политички романописец и универзитетски предавач
**[[Емили Сент Џон Мандел]], романописец роденa во Канада

==Смртни случаи==
*Јануари – [[Дилис Кадваладр]], поетеса од велшки јазик (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[27 јануари]] – [[Викторија Окампо]], аргентинска издавачка, писателка и критичарка (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[9 февруари]] – [[Ален Тејт]], американски поет и есеист (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[25 февруари]] – [[Џон Л. Васерман]], американски критичар на забавата (сообраќајна несреќа, роден [[1938 во литературата|1938]])
*[[27 февруари]] – Сер [[Џорџ Норман Кларк|Џорџ Кларк]], англиски историчар (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[26 март]] – [[Џин Стафорд]], американска писателка на кратки раскази и романописец (срцева слабост; родена [[1915 во литературата|1915]])
*[[8 април]] – [[Брис Д'Џ Панкејк]], американска писателка на кратки раскази (самоубиец, родена [[1952 во литературата|1952]])
*[[10 мај]] – [[Џ. Б. Мортон]] (Бичкомбер), англиски хумористичен колумнист во весник (роден [[1893 во литературата|1893]])
*[[14 мај]] – [[Џин Рис]], англиски романописец роден во Доминика (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[1 јуни]] – [[Ерик Партриџ]], новозеландски/британски лексикограф (роден [[1894 во литературата|1894]])
*[[3 јуни]] – [[Арно Шмит]], германски романописец (роден [[1914 во литературата|1914]])
*[[7 јуни]] – [[Аса Ерл Картер|Форест Картер]], американски жанровски романописец (срцева слабост, роден [[1925 во литературата|1925]])
*[[6 јули]] – [[Малколм Халке]], англиски телевизиски писател (роден [[1924 во литературата|1924]])
*[[7 јули]] – [[Ахмад Кандил]], саудиски поет (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[15 јули]] – [[Хуана де Ибарбуру]], уругвајска поетеса (родена [[1892 во литературата|1892]])
*[[21 јули]] – [[Ежен Винавер]], англиски литературен научник роден во Русија (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[23 јули]] – [[Жозеф Кесел]], француски новинар и романописец (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[24 јули]] - [[Едвард Стахура]], полски писател (роден [[1937 во литературата|1937]])
*[[29 јули]] – [[Херберт Маркузе]], германски еврејски филозоф (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[8 август]] – [[Николас Монсарат]], англиски романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[16 август]] – [[Јержи Јурандот]] (Јержи Глејгевич), полски поет и драматург (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[20 август]] – [[Кристијан Дотремонт]], белгиски сликар и писател (роден [[1922 во литературата|1922]])
*[[22 август]] – [[Џејмс Т. Фарел]], американски романописец (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[5 септември]] – [[Џон Бредбурн]], англиски поет и мисионер (убиен од герилци; роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[6 септември]] – [[Гај Болтон]], британски драматург (роден [[1884 во литературата|1884]])
*[[25 септември]] – [[Џоу Либо (писател)|Џоу Либо]] (周立波), кинески романописец и преведувач (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[6 октомври]] – [[Елизабет Бишоп]], американска поетеса (родена [[1911 во литературата|1911]])
*[[17 октомври]] – [[С. Џ. Перелман]], американски хуморист (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[18 октомври]] – [[Вирџилио Пињера]], кубански поет и писател на кратки раскази (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[12 декември]] – [[Горонви Рис]], велшки новинар и академик (роден [[1909 во литературата|1909]])
*[[19 декември]] – [[Доналд Крајтон]], канадски историчар (роден [[1902 во литературата|1902]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Одисеј Елитис]]

===Канада===
*Видете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1979 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Antonine Maillet]], ''Pélagie-la-Charrette''
*[[Prix Médicis]]:
**Француски: [[Клод Диран]], ''La Nuit zoologique''
**Меѓународен: [[Alejo Carpentier]], ''La harpe et l'ombre'' pressrefine africa

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Хорхе Луис Борхес]] и [[Жерардо Диего]]

===Обединето Кралство===
*[[Букер Награда]]: [[Пенелопе Фицџералд]], ''[[Офшор (роман)|Офшор]]''
*[[Карнеги медал (литературна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Питер Дикинсон]], ''[[Тулку (роман)|Тулку]]''
*[[Награда Чолмондели]]:
*[[Награда за фикција Гардијан]]: [[Нил Џордан]], ''[[Ноќ во Тунис (збирка кратки раскази)|Ноќ во Тунис]]'' и [[Дамбуџо Маречера]], ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Вилијам Голдинг]], ''[[Видлива темнина (Голдинг)|Видлива темнина]]''
**Биографија: [[Брајан Фини]], ''[[Кристофер Ишервуд]]: Критички Биографија''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за фикција]]:
*[[Награда Небула]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Награда Хуго]]:
**[[Награда Хуго за најдобар роман|Најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
**[[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џон Варли (автор)|Џон Варли]], [[Упорноста на визијата (новела)|''Упорноста на визијата'']]
*[[Награда Локус за најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Банкрофт Награда]]:
**[[Кристофер Торн]], ''[[Сојузници од еден вид: Соединетите Американски Држави, Велика Британија и војната против Јапонија, 1941–1945]]''
**[[Ентони Ф. Ц. Волас]], ''[[Рокдејл: Растот на едно американско село во раната индустриска револуција]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Сем Шепард]], ''[[Погребано дете]]''
**[[Пулицерова награда за биографија|Биографија или автобиографија]]: [[Леонард Бејкер]], ''[[Денови на тага и болка: Лео Бек и берлинските Евреи]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Џон Чивер]], ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Роберт Пен Ворен]], ''[[Сегаи потоа: Поеми 1976–1978]]''
**[[Пулицерова награда за историја|Историја]]: [[Дон Е. Ференбахер]], ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
**[[Пулицерова награда за општа документаристика|Општа документаристика]]: [[Е. О. Вилсон]], ''[[За човековата природа]]''

===На друго место===
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Јехуди Менухин]]
*[[Награда Мајлс Френклин]]: [[Дејвид Ајрланд (автор)|Дејвид Ајрланд]], ''[[Жена на иднината]]''
*[[Премио Надал]]: [[Карлос Рохас Вила|Карлос Рохас]], ''El ingenioso hidalgo y poeta Federico García Lorca asciende a los infiernos''
*[[Награда Виареџо]]: [[Џорџо Манганели]], ''Centuria''

==Наводи==
{{reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1979 Popular Books of 1979] at [[Goodreads]]

{{Година во категориите на статии за литература}}

[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>j1z5yfcf6arb7kw8z6xae88emg11ji9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561626</id>
      <parentid>5561623</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <comment>/* Смртни случаи */</comment>
      <origin>5561626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25498" sha1="1w85k4ihu3mgkkzrka23jgyiu2p8t23" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1979|книжевноста}}

'''[[1979]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*Мај – Објавен филмот на [[Merchant Ivory Productions]] „[[Европејците (филм од 1979 година)|Европејците]]“, чие сценарио од [[Рут Правер Џабвала]] се потпира на [[1878 во литературата|1878]] [[Хенри Џејмс]] [[Европејците|романот со исто име]].
*[[25 октомври]] – бил првпат издаден „[[Лондон Ривју оф Букс]]“  и кој во првите 6 месеци се појавувал како додаток во ''[[The New York Review of Books]]''. а неговите основачки уредници биле [[Карл Милер]], [[Мери-Кеј Вилмерс]] и [[Сузана Клап]].
*Ноември – „[[Куќата на гладот]]“ од [[Дамбуџо Маречера]] ја освоил наградата за [[Гардијан фикција]].
''непознато датуми''
*Романот на К. В. Џетер „[[Ноќта на Морлок]]“  бил пионер во целовечерната фикција во жанрот што подоцна го нарекол [[стимпанк]].
*[[Август Вилсон]] „[[Џитни (драма)|Џитни]]“ била првпат продуцирана и станал 8 во неговиот „Питсбургски циклус“.
==Нови книги==
===Фикција===
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопер низ галаксијата]]''
*[[В. Ц. Ендрус]] – ''[[Цвеќиња на таванот]]''
*[[Џефри Арчер]] – ''[[Кејн и Абел (роман)|Кејн и Абел]]''
*[[Барбара Тејлор Бредфорд]] – ''[[Жена од суштинско значење (роман)|Жена од суштинско значење]]''
*[[Октавија Батлер]] – ''[[Сродни (роман)|Сродни]]''
*[[Итало Калвино]] — ''[[Ако во зимска ноќ патник]]''
*[[Орсон Скот Кард]] – ''[[Планета наречена предавство]]''
*[[Анџела Картер]] – ''[[Крвавата комора]]''
*[[Ајлин Чанг]] – ''[[Похота, претпазливост (новела)|Похота, претпазливост]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Последните случаи на госпоѓица Марпл и уште два други Приказни]]''
*[[Л. Спраг де Камп]] и [[Лин Картер]] - ''[[Конан ослободителот]]''
*[[Мајкл Енде]] – ''[[Некрајната приказна]] (Die unendliche Geschichte)''
*[[Хозе Пабло Фајнман]] – ''[[Últimos días de la víctima (роман)|Últimos días de la víctima]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Alien (филм)|Alien]]'' (филмска новела)
*[[Карло Фрутеро]] и [[Франко Лучентини]] - ''[[A che punto è la notte]]''
*[[Брајан Гарфилд]] – ''[[Паладин (роман на Гарфилд)|Паладин]]''
*[[Вилијам Голдинг]] – ''[[Видлива темнина (роман)|Видлива темнина]]''
*[[Вилијам Голдман]] – ''[[Лажни (роман)|Лажни]]''
*[[Надин Гордимер]] – ''[[Ќерката на Бургер]]''
*[[Артур Хејли]] – ''[[Преоптоварување (роман)|Преоптоварување]]''
*[[Стратис Хавиарас]] – ''Кога дрвото пее''
*[[Даглас Хил]] – ''[[Галактички воен водач]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Мртвата зона (роман)|Мртвата зона]]''
*[[Расел Кирк]] – ''[[Принцезата на сите земји]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Книгата за смеата и заборавот]]'' (прво објавена на француски како ''Le Livre du rire et de l'oubli'')
*[[Џон ле Каре]] - ''[[Луѓето на Смајли]]''
*[[Морган Ливелин]] – „Лав од Ирска: Легендата за Брајан Бору“
*[[Роберт Лудлум]] - ''[[Кругот Матарезе]]''
*[[Норман Мејлер]] - ''[[Песната на џелатот]]''
*[[Кормак Мекарти]] - ''[[Сатри]]''
*[[Роџер Мекдоналд]] - ''[[1915: роман]]''
*[[Харуки Мураками]] – ''[[Слушни го ветрот да пее]]'' (風の歌を聴け, ''Kaze no uta o kike'')
*[[Елис Питерс]] – ''[[Еден труп премногу]]''
*[[Џери Пурнел]] – ''[[Јаничари (роман)|Јаничари]]''
*[[Сатјаџит ​​Реј]] – ''[[Хатјапури]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Спомени на друг ден''
*[[Филип Рот]] – ''[[Писателот-дух]]''
*[[Скот Спенсер (писател)|Скот Спенсер]] – ''Бескрајна љубов''
*[[Мери Стјуарт (романсиер)|Мери Стјуарт]] – ''[[Последното магично восхитување]]''
*[[Питер Штрауб]] – ''[[Приказна за духови (роман на Штрауб)|Приказна за духови]]''
*[[Вилијам Стајрон]] – ''[[Изборот на Софи (роман)|Изборот на Софи]]''
*[[Треванијан]] – ''[[Шибуми (роман)|Шибуми]]''
*[[Каари Утрио]] – ''[[Рауталиља]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Лицето (роман на Венс)|Лицето]]''
*[[Курт Вонегут]] – ''[[Затворска птица (роман)|Затворска птица]]''
*[[Елизабет Волтер]] – ''[[Во маглата и други необични средби]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Кит Вилијамс]] – ''[[Маскарада (книга)|Маскарада]]''
*[[Рејмонд Вилијамс]] – ''[[Борбата за Манод]]''
*[[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогија на мачката на Шредингер|Мачката на Шредингер]]''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Патни марки]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Крис Ван Алсбург]] – ''[[Градината на Абдул Гасази]]''
*[[Катарин Мери Бригс]] (со [[Ан Ивон Гилберт]]) – ''Аби Лаберс, Банши и Богартс: Илустрирана енциклопедија на самовили''
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Габата Бауџија]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Црнцата]]''
*[[Колин Дан]] – ''[[Животните од фартинг шумата (книга)|Животните од фартинг шумата]]''
*[[Питер Дикинсон]] (со [[Вејн Андерсон (илустратор)|Вејн Андерсон]]) – ''[[Летот на змејовите (книга)|Летот на змејовите]]''
*[[Гордон Корман]] &amp;ndash; ''[[Скокни во базенот]]''
*[[Елизабет Лерд (автор)|Елизабет Лерд]] – ''Градината на Рози''
*[[Роби Маколи]] – ''Тајна историја на времето што доаѓа''
*[[Роберт Мунш]] – ''Каллива бара''
*[[Бил Пит]] – ''Кукавичкиот Клајд''
*[[Даниел Пинквотер]]
**''[[Алан Менделсон, момчето од Марс]]''
**''[[Јобгоргл: Мистериозното чудовиште од езерото Онтарио]]''
*[[Елен Раскин]] – ''[[Играта Вестинг]]''
*[[Џејн Северанс]] (со Тиа Шук) – ''[[Кога Меган си отиде]]''
*[[Барбара Слеј]] – ''[[Серија Карбонел|Карбонел и Калидор]]''
*[[Анџела Зомер-Боденбург]] – ''[[Der kleine Vampir]]''
*[[Розмари Велс]] - ''[[Макс и Руби]]''

===Драма===
*[[Бахрам Бејзаи]] – ''[[Смртта на Јаздгерд]]'' (مرگ یزدگرد)
*[[Керил Черчил]] – ''[[Облак Девет (претстава)|Облак Девет]]''
*[[Дејвид Фенарио]] – ''[[Балконвил]]''
*[[Ричард Харис (телевизиски писател)|Ричард Харис]] – ''[[Надворешен раб]]''
*[[Елфриде Јелинек]] – ''[[Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte; или потпори на Нора]]'' (Што се случи откако Нора го напушти својот сопруг, или потпори на општеството)
*[[Хајнер Милер]] – ''[[Хамлетмашина]]'' (прва изведба)
*[[Марк Медоф]] – ''[[Деца на помал Бог (претстава)|Деца на помал Бог]]''
*[[Нил Орам]] – ''Основата''
*[[Питер Шафер]] – ''[[Амадеус (претстава)|Амадеус]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (претстава)|Бент]]''
*[[Том Стопард]] – ''[[Неоткриена земја]]''

===Поезија===
{{Main|1979 во поезија}}

* [[Кингсли Амис]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Алисон Адбургам]] – ''Шопинг со стил: Лондон од реставрацијата до едвардијанската елеганција''
*[[Дејвид Атенборо]] – ''[[Живот на Земјата (ТВ серија)|Живот на Земјата]]''
*[[Харолд Волтер Бејли]] – ''Речник на [[Хотанскиот јазик|Хотан]] Сака''
*[[Јон Бибери]] – ''Лумеа де ази'' (Светот на денешницата)
*[[Џером Брунер]] – ''За знаењето: Есеи за левата рака''
*[[Л. Спрег де Камп]] (уредник) – ''[[Конановиот острик]]''
*[[Џоан Дидион]] – ''[[Белиот албум (книга)|Белиот албум]]''
*[[Елизабет Ајзенштајн]] – ''Печатарницата како агент на промена''
*[[Питер Еванс (музиколог)|Питер Еванс]] – ''Музиката на [[Бенџамин Бритен]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Дрвото (книга)|Дрвото]]''
*[[Сандра Гилберт]] и [[Сузан Губар]] – ''[[Лудата жена на таванот|Лудата жена на таванот: Жената писателка и книжевната имагинација од деветнаесеттиот век]]''
*[[Елоиз Гринфилд]], Леси Џонс Литл, Пати Ридли Џонс &amp;ndash; ''[[Детски времиња: Мемоари од три генерации]]''
*[[Даглас Хофштадтер]] – ''[[Гедел, Ешер, Бах|Гедел, Ешер, Бах: Вечна златна плетенка]]''
*[[Хенри Кисинџер]] – ''Годините во Белата куќа''
*[[Леон Литвак]] – ''[[Толку долго во бурата|Толку долго во бурата: Последиците од ропството]]''
*[[Жан-Франсоа Лиотар]] – ''[[Постмодерната состојба|Постмодерната состојба: Извештај за знаењето]] (La Condition postmoderne: rapport sur le savoir)''
*[[Џесика Митфорд]] – ''Отровно ракописно пишување: нежната уметност на гребење отпадоци''
*[[Стивен Пајл]] – ''[[Книгата за херојски неуспеси]]''
*[[Кларк Ештон Смит]] – ''[[Црната книга на Кларк Ештон Смит]]''
*[[Маргарет Трудо]] – ''Надвор од разумот''
*[[Том Волф]] – ''[[Вистинските работи (книга)|Вистинските работи]]''

==Раѓања==
*[[4 февруари]] – [[Бен Лернер]], американски поет, романописец и критичар
*[[10 февруари]] – [[Јохан Харстад]], норвешки романописец
*[[27 февруари]] - [[Александар Гордон Смит]], британски автор за деца и млади
*[[28 март]] – [[Бенџамин Перси]], американски писател на кратки раскази
*[[14 април]] – [[Патрик Сомервил]], американски романописец и писател на кратки раскази
*[[21 мај]] - [[Џејмс Кленси Фелан]], американски писател на млади и трилери
*[[28 јуни]] – [[Флоријан Зелер]], француски романописец и драматург
*[[14 јули]] – [[Јукико Мотоја]], јапонска писателка на фикција, драматург, театарски режисер и гласовна актерка
*[[14 август]] - [[Сајака Мурата]], јапонска романописец
*''непознати датуми''
**[[Д.Д. Џонстон]], шкотски политички романописец и универзитетски предавач
**[[Емили Сент Џон Мандел]], романописец роденa во Канада

==Починати==
*Јануари – [[Дилис Кадваладр]], поетеса од велшки јазик (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[27 јануари]] – [[Викторија Окампо]], аргентинска издавачка, писателка и критичарка (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[9 февруари]] – [[Ален Тејт]], американски поет и есеист (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[25 февруари]] – [[Џон Л. Васерман]], американски критичар на забавата (сообраќајна несреќа, роден [[1938 во литературата|1938]])
*[[27 февруари]] – Сер [[Џорџ Норман Кларк|Џорџ Кларк]], англиски историчар (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[26 март]] – [[Џин Стафорд]], американска писателка на кратки раскази и романописец (срцева слабост; родена [[1915 во литературата|1915]])
*[[8 април]] – [[Брис Д'Џ Панкејк]], американска писателка на кратки раскази (самоубиец, родена [[1952 во литературата|1952]])
*[[10 мај]] – [[Џ. Б. Мортон]] (Бичкомбер), англиски хумористичен колумнист во весник (роден [[1893 во литературата|1893]])
*[[14 мај]] – [[Џин Рис]], англиски романописец роден во Доминика (роден [[1890 во литературата|1890]])
*[[1 јуни]] – [[Ерик Партриџ]], новозеландски/британски лексикограф (роден [[1894 во литературата|1894]])
*[[3 јуни]] – [[Арно Шмит]], германски романописец (роден [[1914 во литературата|1914]])
*[[7 јуни]] – [[Аса Ерл Картер|Форест Картер]], американски жанровски романописец (срцева слабост, роден [[1925 во литературата|1925]])
*[[6 јули]] – [[Малколм Халке]], англиски телевизиски писател (роден [[1924 во литературата|1924]])
*[[7 јули]] – [[Ахмад Кандил]], саудиски поет (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[15 јули]] – [[Хуана де Ибарбуру]], уругвајска поетеса (родена [[1892 во литературата|1892]])
*[[21 јули]] – [[Ежен Винавер]], англиски литературен научник роден во Русија (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[23 јули]] – [[Жозеф Кесел]], француски новинар и романописец (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[24 јули]] - [[Едвард Стахура]], полски писател (роден [[1937 во литературата|1937]])
*[[29 јули]] – [[Херберт Маркузе]], германски еврејски филозоф (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[8 август]] – [[Николас Монсарат]], англиски романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[16 август]] – [[Јержи Јурандот]] (Јержи Глејгевич), полски поет и драматург (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[20 август]] – [[Кристијан Дотремонт]], белгиски сликар и писател (роден [[1922 во литературата|1922]])
*[[22 август]] – [[Џејмс Т. Фарел]], американски романописец (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[5 септември]] – [[Џон Бредбурн]], англиски поет и мисионер (убиен од герилци; роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[6 септември]] – [[Гај Болтон]], британски драматург (роден [[1884 во литературата|1884]])
*[[25 септември]] – [[Џоу Либо (писател)|Џоу Либо]] (周立波), кинески романописец и преведувач (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[6 октомври]] – [[Елизабет Бишоп]], американска поетеса (родена [[1911 во литературата|1911]])
*[[17 октомври]] – [[С. Џ. Перелман]], американски хуморист (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[18 октомври]] – [[Вирџилио Пињера]], кубански поет и писател на кратки раскази (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[12 декември]] – [[Горонви Рис]], велшки новинар и академик (роден [[1909 во литературата|1909]])
*[[19 декември]] – [[Доналд Крајтон]], канадски историчар (роден [[1902 во литературата|1902]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Одисеј Елитис]]

===Канада===
*Видете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1979 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Antonine Maillet]], ''Pélagie-la-Charrette''
*[[Prix Médicis]]:
**Француски: [[Клод Диран]], ''La Nuit zoologique''
**Меѓународен: [[Alejo Carpentier]], ''La harpe et l'ombre'' pressrefine africa

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Хорхе Луис Борхес]] и [[Жерардо Диего]]

===Обединето Кралство===
*[[Букер Награда]]: [[Пенелопе Фицџералд]], ''[[Офшор (роман)|Офшор]]''
*[[Карнеги медал (литературна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Питер Дикинсон]], ''[[Тулку (роман)|Тулку]]''
*[[Награда Чолмондели]]:
*[[Награда за фикција Гардијан]]: [[Нил Џордан]], ''[[Ноќ во Тунис (збирка кратки раскази)|Ноќ во Тунис]]'' и [[Дамбуџо Маречера]], ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Вилијам Голдинг]], ''[[Видлива темнина (Голдинг)|Видлива темнина]]''
**Биографија: [[Брајан Фини]], ''[[Кристофер Ишервуд]]: Критички Биографија''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за фикција]]:
*[[Награда Небула]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Награда Хуго]]:
**[[Награда Хуго за најдобар роман|Најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
**[[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џон Варли (автор)|Џон Варли]], [[Упорноста на визијата (новела)|''Упорноста на визијата'']]
*[[Награда Локус за најдобар роман]]: [[Вонда Н. Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Банкрофт Награда]]:
**[[Кристофер Торн]], ''[[Сојузници од еден вид: Соединетите Американски Држави, Велика Британија и војната против Јапонија, 1941–1945]]''
**[[Ентони Ф. Ц. Волас]], ''[[Рокдејл: Растот на едно американско село во раната индустриска револуција]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Сем Шепард]], ''[[Погребано дете]]''
**[[Пулицерова награда за биографија|Биографија или автобиографија]]: [[Леонард Бејкер]], ''[[Денови на тага и болка: Лео Бек и берлинските Евреи]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Џон Чивер]], ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Роберт Пен Ворен]], ''[[Сегаи потоа: Поеми 1976–1978]]''
**[[Пулицерова награда за историја|Историја]]: [[Дон Е. Ференбахер]], ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
**[[Пулицерова награда за општа документаристика|Општа документаристика]]: [[Е. О. Вилсон]], ''[[За човековата природа]]''

===На друго место===
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Јехуди Менухин]]
*[[Награда Мајлс Френклин]]: [[Дејвид Ајрланд (автор)|Дејвид Ајрланд]], ''[[Жена на иднината]]''
*[[Премио Надал]]: [[Карлос Рохас Вила|Карлос Рохас]], ''El ingenioso hidalgo y poeta Federico García Lorca asciende a los infiernos''
*[[Награда Виареџо]]: [[Џорџо Манганели]], ''Centuria''

==Наводи==
{{reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1979 Popular Books of 1979] at [[Goodreads]]

{{Година во категориите на статии за литература}}

[[Категорија:Книжевноста во 1979 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>1w85k4ihu3mgkkzrka23jgyiu2p8t23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1978 во книжевноста</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104283</id>
    <revision>
      <id>5561627</id>
      <parentid>5138930</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:25:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24517" sha1="25fj0n4vilw6aeb8d4x2m7awndy20oj" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1978|книжевноста}}

'''[[1978]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[8 март]] – серијата [[Даглас Адамс]]' [[стрип научна фантастика]] ''[[Автостоперски водич низ галаксијата]]'' потекнува како [[Автостоперски водич низ галаксијата (радио серија)|радио комедија]] емитувана во Велика Британија [[BBC Radio 4]].
*Март – [[Филип Ларкин]] ги завршува своите врски со Мејв Бренан и Бети Макерет.
*Април – Првата објавена приказна на [[Џејмс Блејлок]], „Аферата со кутијата на мајмуните“, се појавува во списанието „Unearth“, пионерска [[стимпанк]] фикција.
*[[1 август]] – [[Барбара Пим]] е гостинка на ''[[Диск на пустински остров]]''.
*Октомври – На [[Саемот на книгата во Франкфурт]] се воведува [[Наградата за продавач на книги/дијаграм за најчуден наслов на годината]], хумористична награда што се доделува секоја година на книги со необични наслови. Првиот добитник е „Зборник на трудови од Втората меѓународна работилница за голи глувци“.
*[[15 ноември]] – драмата на [[Харолд Пинтер]] „[[Предавство (драма)|Предавство]]“, инспирирана од седумгодишна тајна вонбрачна врска со водителката на [[BBC Television]] [[Џоан Бејквел]], се отвора во [[Кралскиот национален театар|Национален театар]] во Лондон, во режија на [[Питер Хол (режисер)|Питер Хол]] и во која глумат [[Пенелопе Вилтон]] и нејзиниот сопруг во тоа време, [[Даниел Маси (актер)|Даниел Маси]], со [[Мајкл Гамбон]].
*[[15 декември]] – Новиот „Хаус Потсдамер Штрасе“ на [[Берлинската државна библиотека]] е отворен во [[Културфорум]] на [[Западен Берлин]].

''непознат датум'' – Романот на [[Антонија Вајт]] од 1933 година „[[Мраз во мај]]'' станува првиот во серијата реизданија на книги од запоставени жени авторки „Модерни класици“ на [[Вираго Прес]], објавен во Велика Британија.

==Нови книги==
===Фикција===
*[[Етел Аднан]] - ''[[Сит Мари Роуз]]''
*[[Шрикришна Аланахали]] – ''Парасангада Гендетимма''
*[[Кингсли Амис]] - ''[[Работата на Џејк]]''
*[[Мартин Амис]] – ''[[Успех (роман)|Успех]]''
*[[Џесика Андерсон (писател)|Џесика Андерсон]] – ''[[Тира Лира покрај реката]]''
*[[Ахарон Апелфелд]] – ''[[Баденхајм 1939]]'' (באדנהיים&amp;nbsp;עיר&amp;nbsp; נופש, {{ Транслитерација|тој|Баденхаим `ир нофеш}})
*[[Ричард Бах]] – ''[[Илузии (Роман на Бах)|Илузии]]''
*[[Берил Бејнбриџ]] – ''[[Младиот Адолф]]''
*[[Томас Бергер (романсиер)|Томас Бергер]] – ''[[Артур Рекс: Легендарен роман]]''
*[[Томас Бернхард]] – ''[[Да (роман)|Да]]'' (''Да'')
*[[Адолфо Биој Касарес]] – ''[[Херојот на жените]] (Херојот на жените)''
*[[Вилијам Питер Блати]] – ''[[Деветтата конфигурација]]''
*[[Џуди Блум]] – ''[[Сопруга (роман)|Сопруга]]''
*[[Чарлс Буковски]] – ''[[Жени (роман на Буковски)|Жени]]''
*[[Ентони Бургес]] – ''[[1985 (Бургес роман)|1985]]''
*[[Тејлор Колдвел]] – ''Светло тече реката''
*[[Шантал Чаваф]] – ''Ружатр''
*[[Џон Чивер]] – ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
*[[К. Џ. Чери]] – ''[[Бунарот на Шиуан]]''
*[[Брајан Клив]] – ''[[Џудит (роман)|Џудит]]''
*[[Мери Елизабет Коуслман]] – ''[[Половина во сенка]]''
*[[Л. Спрејг де Камп]]
**''[[Најдоброто од Л. Спрејг де Камп]]''
**''[[Големиот фетиш]]''
**''[[Конан мечувалец]]'' (со [[Лин Картер]] и [[Бјорн Ниберг]])
*[[Самуел Р. Делани]] и [[Хауард Чајкин]] – ''Империја: Визуелен роман''
*[[Дон Делило]] – ''[[Куче што трча (роман)|Куче што трча]]''
*[[Нелсон ДеМил]] – ''[[Крај реките Вавилонски]]''
*[[Филис Ајзенштајн]] – ''[[Родена во егзил]]''
*[[Ј. Г. Фарел]] – ''[[Сингапурскиот стисок]]''
*[[Хауард Фаст]] – ''Втора генерација''
*[[Кен Фолет]] – ''[[Око на иглата (роман)|Око на иглата]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Разделка од окото на умот]]''
*[[Ернест Џ. Гејнс]] – ''Во куќата на мојот татко''
*[[Џејн Гардам]] – ''[[Бог на карпите]]''
*[[Морис Ги]] – ''[[Пламб (серија романи)|Пламб]]'' (прв во трилогијата)
*[[Греам Грин]] – ''[[Човечкиот фактор (роман)|Човечкиот фактор]]''
*[[Хари Харисон (писател)|Хари Харисон]] – ''[[Стаорецот од не'рѓосувачки челик|Стаорецот од не'рѓосувачки челик сака Ти]]''
*[[Рој А. К. Хит|Рој Хит]] – ''[[Убиецот (роман на Рој Хит)|Убиецот]]''
*[[Џејмс Херберт]] – ''[[Копјето (роман)|Копјето]]''
*[[Вилијам Хјортсберг]] – ''[[Паѓачкиот ангел]]''
*[[Тимоти Мо]] – ''[[Кралот Мајмун (роман на Тимоти Мо)|Кралот Мајмун]]''
*[[Џон Ирвинг]] – ''[[Светот според Гарп]]''
*[[Маршал Џевонс]] – ''[[Убиство на маргината]]''
*[[Џејмс Џонс (автор)|Џејмс Џонс]] – ''[[Свирче (роман)|Свирче]]''
*[[Исмаил Кадаре]] – ''[[Мостот со три лака]] (Ура Ме Три Харке)''
*[[М. М. Кеј]] – ''[[Далечните павилјони]]''
*[[Стивен Кинг]]
**''[[Тезницата]]''
**''[[Ноќна смена (книга)|Ноќна смена]]'' (збирка кратки раскази, вклучувајќи ја и „[[Деца од пченката]]“)
*[[Кристофер Кох]] – ''[[Годината на опасен живот (роман)|Годината на опасен живот]]''
*[[Лари Крамер]] – ''[[Педери (роман)|Педери]]''
*[[Џудит Кранц]] – ''[[Скрупули (роман)|Скрупули]]''
*[[Јан Крос]] – ''[[Царовиот лудак]]'' (''Труп од Кејсри'')
*[[Дерек Ламберт (автор)|Дерек Ламберт]] – ''[[Св. Петар Заплет]]''
*[[Камара Ле]] – ''Le Maître de la parole – Кума Лафоло Кума'' (Чуварот на зборот)
*[[Урсула К. Ле Гвин]] – ''[[Окото на чапјата]]''
*[[Мадлен Л'Енгл]] – ''[[Брзо навалена планета]]''
*[[Роберт Ладлам]] – ''[[Заветот на Холкрофт]]''
*[[Џон Д. Мекдоналд]] – ''[[Празното бакарно море]]''
*[[Дејвид Малуф]] – ''[[Имагинарен живот]]''
*[[Дамбуџо Маречера]] – ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Нгајо Марш]] – ''[[Грејна грешка]]''
*[[Ричард Матесон]] – ''[[Кои соништа можат да дојдат (1978) роман)|Кои соништа можат да се остварат]]''
*[[Иан Мекјуан]] – ''[[Цементната градина]]''
*[[Џејмс А. Миченер]] – ''[[Чесапик (роман)|Чесапик]]''
*[[Патрик Модијано]] – ''[[Rue des boutiques obscures]]'' (преведено како ''Исчезнато лице'')
*[[Алис Манро]] – ''Кој мислиш дека си?'' (''Просјакот: Приказни за Фло и Роуз'' во САД)
*[[Лари Нивен]] – ''[[Магијата исчезнува]]''
*[[Тим О'Брајан (автор)|Тим О'Брајан]] – ''[[По Качато]]''
*[[Ендру Џ. Офут]] – ''[[Конан и волшебникот]]''
*[[Џон Л. Паркер Џуниор]] – ''[[Еднаш тркач]]''
*[[Роберт Б. Паркер]] – ''[[Јуда Коза]]''
*[[Елизабет Питерс]] – ''[[Улица на петте месечини]]''
*[[Вилијам Лутер Пирс]] – ''[[Дневниците на Тарнер]]''
*[[Белва Плејн]] – ''Евергрин''
*[[Марио Пузо]] – ''[[Будалите умираат]]''
*[[Мери Рено]] – ''[[Пејачката на пофалби]]''
*[[Рут Рендел]] – ''[[Заспан живот]]''
*[[Хуберт Селби Џуниор]] – ''[[Реквием за сон (роман)|Реквием за сон]]''
*[[Џасвант Синг Канвал]] – ''Лаху Ди Ло'' (Зора на крвта)
*[[Витли Стрибер]] – ''[[Волкот]]''
*[[Томас Саливан (автор)|Томас Саливан]] – ''Дијапазон''
*[[Џулијан Симонс]] – ''[[Труењата во Блекхит]]''
*[[Џон Апдајк]] – ''[[Когоре (роман на Апдајк)|Пуч]]''
*[[Гор Видал]] – ''[[Калки (роман)|Калки]]''
*[[Мартин Валзер]] – ''[[Бегалецот]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Херман Вук]] – ''[[Војна и сеќавање]]''
*[[Ричард Јејтс (романсиер)|Ричард Јејтс]] – ''[[Добро училиште]]''
*[[Френк Јерби]] – ''Поздрав до херојот освојувач''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Дворовите на хаосот]]''

===Деца и млади===
*[[Џанет и Алан Алберг]] – ''Секоја праска, круша, слива'' (приближна година)
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Снешкото (сликовница)|Снешкото]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Огромниот крокодил]]''
*[[Румер Годен]] – ''Киндл од мачиња''
*[[Гвен Грант]] – ''Приватно – Држи се подалеку''
*[[Роџер Харгривс]] – ''[[Тимбукту]]'' (првите дванаесет од серија од 25 книги)
*Дејвид Ларкин (со [[Брајан Фроуд]] и [[Алан Ли (илустратор)|Алан Ли]]) – ''[[Самовили (книга)|Самовили]]''
*[[Бил Пит]] – ''Ели''
*[[Лидија Постма]] – ''[[Вештерската градина|Де Хексентуин (Вештерската градина)]]'', во Холандија
*[[Дејвид Рис (автор)|Дејвид Рис]] – ''[[Блицот во Ексетер]]''
*[[Сејмур Рајт]] (со Роберто Иноченти)
**''Сите видови авиони''
**''Сите видови бродови''
**''Сите видови возови''
**''Едра, шини и крилја''
*[[Луј Сахар]] – ''[[Странични приказни од училиштето Вејсајд]]'' (прва во серијата од шест книги ''[[Училиште Вејсајд (серија книги)|Училиште Вејсајд]]'')
*[[Роузмери Сатклиф]] – ''Песна за темната кралица''
*[[Арнолд Вескер]] – ''Дебели усни: Приказна за деца''
*[[Арнулф Цителман]] (со [[Вили Глазауер]]) – ''Kleiner Weg'' (Мала патека)

===Драма===
*[[Мигел М. Абрахао]] – ''[[О Чифрудо]]''
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопери низ галаксијата]]'' (радио претстава)
*[[Брајан Кларк (писател)|Брајан Кларк]] – ''[[Чиј живот е тоа воопшто? (претстава)|Чиј живот е тоа воопшто?]]''
*[[Макс Фриш]] – ''Триптихон: Драј сзенише слики'' (Триптих)
*[[Дејвид Хеар (драматург)|Дејвид Хеар]] – ''[[Многу (претстава)|Многу]]''
*[[Артур Копит]] – ''[[Крилја (претстава)|Крилја]]''
*[[Ира Левин]] – ''[[Смртоносна стапица (претстава)|Смртоносна стапица]]''
*[[Мери О'Мали (драматург)|Мери О'Мали]] – ''[[Еднаш католик]]''
*[[Хајнер Милер]] – ''Германија Смрт во Берлин'' (прва изведба)
*[[Харолд Пинтер]] – ''[[Предавство (претстава)|Предавство]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (драма)|Бент]]''
*[[Викторија Вуд]] – ''[[Талент (драма)|Талент]]''

===Поезија===
{{Main|1978 во поезија}}
*[[Маја Анџелоу]] – ''[[И сепак се кревам]]''
*[[Роберт Минхиник]] – ''Нишка во лавиринтот''
*[[Луис Алберто Спинета]] – ''Guitarra Negra'' (Црна гитара)
*[[Џон Трип (поет)|Џон Трип]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Хана Арент]] (почина во 1975) – ''Животот на умот''
*[[Жизела Блајбтрој-Еренберг]] – ''[[Табу хомосексуалност]]''
*[[Роџер Карон]] – ''[[Го-Бој!|Го-Бој! Спомени од животот зад решетки]]''
*[[Лорд Дејвид Сесил]] – ''Портрет на Џејн Остин''
*[[Шарлот Чендлер]] – ''[[Здраво, морам да одам! (биографија)|Здраво, морам да одам!]]''
*[[Бет Чато]] – ''Сувата градина''
*[[Кристина Крофорд]] – ''[[Мами ми најдрага]]''
*[[Џералд Дарел]] – ''[[Градината на боговите]]''
*[[Дон Е. Ференбахер]] – ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
*[[Џон Гал (автор)|Џон Гал]] – ''[[Систематика]]''
*[[Х. Р. Халдеман]] – ''Крајот на моќта''
*[[Моли Кацен]] – ''[[Готвач на Мусвуд]]''
*[[Мери Мидгли]] – ''Ѕвер и човек: Корените на човечката природа''
*[[Библија|Њујоршко Меѓународно Библиско Друштво]] – ''[[Библија|Свето Писмо]]'', [[Нова меѓународна верзија]] (преведено на современ [[американски англиски]])
*[[Ричард Никсон]] – ''Мемоарите на Ричард Никсон''
*[[М. Скот Пек]] – ''[[М. Скот Пек#Патот по кој помалку се патува|Патот по кој помалку се патува]]''
*[[Дејвид Рорвик]] – ''Според негова слика: Клонирањето на еден човек''
*[[Едвард Саид]] – ''[[Ориентализам (книга)|Ориентализам]]''

==Раѓања==
*[[1 февруари]] – [[Арно Камениш]], швајцарски писател
*[[4 април]] - [[Робисон Велс]], американски романописец
*[[23 јули]] – [[Лорен Гроф]], американска романописец и писателка на кратки раскази
*[[24 октомври]] – [[Кеј Милер]], поетеса и писателка на фикција родена во Јамајка
*[[2 ноември]] - [[Али Конди]], американска романописецка за млади и средношколци
*''непознати датуми''
**[[:it:Филипо Болоња|Филипо Болоња]], италијански романописец и сценарист
**[[Дејвид Љуелин (автор)|Дејвид Љуелин]], велшки сценарист
**[[Саманта Швеблин]], аргентинска писателка на фикција
**[[Рејчел Трезизе]], велшка романописецка и писателка на кратки раскази

==Починати==
*[[12 јануари]] – [[Роберт Харбин]], автор на книги за магија роден во Јужна Африка (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[1 март]] – [[Пол Марк Скот|Пол Скот]], англиски романописец, драматург и поет (роден [[1920 во литературата|1920]])
*[[24 март]] – [[Ли Брекет]], американски писател на научна фантастика (роден [[1915 во литература|1915]])
*[[14 април]] – [[Ф. Р. Ливис]], англиски академски литературен критичар (родена [[1895 во литературата|1895]])
*[[1 мај]] – [[Силвија Таунсенд Ворнер]], англиска поетеса и романописец (родена [[1893 во литературата|1893]])
*[[12 мај]] – [[Луис Зукофски]], американски модернистички поет (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[11 јуни]] – [[Карола Оман]], англиска историска романописец, биографка и писателка за деца (родена [[1897 во литературата|1897]])
*[[18 јуни]] – [[Волтер К. Алварез]], американски медицински автор (роден [[1884 во литературата|1884]])
*[[11 август]] – [[Берта Рак]], велшка [[романса]], родена во Индија роман|романтичен]] романописец (роден [[1878 во литературата|1878]])
*[[28 август]] – [[Роберт Шо (актер)|Роберт Шо]], англиски актер, романописец и драматург (роден [[1927 во литературата|1927]])
*[[3 септември]] – [[Басил Вили]], англиски академски литературен критичар (починал [[1897 во литературата|1897]])
*[[9 септември]] – [[Хју МекДиармид]] (псевдоним на Кристофер Мареј Грив), шкотски поет, новинар и есеист (роден [[1892 во литературата|1892]])
*[[11 септември]] – [[Георги Марков]], бугарски дисидентски писател, радиодифузер, драматург (роден [[1929 во литературата|1929]])
*[[15 септември]] – [[Едмунд Криспин]] (Роберт Брус Монтгомери), англиски криминалистички писател и композитор (роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[28 септември]] – [[Папа Јован Павле I]] (Албино Лучани), италијански автор на „Илустрисими“ (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[5 ноември]] – [[Н. Креведија]], романска поетеса, романописец и новинарка (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[11 ноември]] – [[Хелена Богушевска]], полска писателка, колумнистка и општествена активистка (родена [[1883 во литературата|1883]])
*[[15 ноември]] – [[Маргарет Мид]], американска културна антропологка и авторка (родена [[1901 во литературата|1901]])
*[[15 декември]] – [[Ионел Гереа]], романски филозоф, есеист и романописец (роден [[1895 во литература|1895]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Исак Башевис Сингер]]
*Прво се доделува [[Наградата за продавач на книги/дијаграм за најчуден наслов на годината]]. Победникот е „Зборник на трудови од Втората меѓународна работилница за голи глувци“.

===Канада===
*Погледнете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1978 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Патрик Модиано]], ''Rue des boutiques obscures''
*[[Prix Médicis]]:
** Француски: [[Georges Perec]], ''La Vie mode d'emploi''
**Меѓународен: [[Александар Зиновиев|Александар Зиновјев]], ''L'Avenir radieux'' – [[Советски Сојуз|СССР]]

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Дамазо Алонсо]]

===Обединето Кралство===
*[[Награда Букер]]: [[Ајрис Мардок]], ''[[Море, Море]]''
*[[Карнеги медал (книжевна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Дејвид Рис (автор)|Дејвид Рис]], ''[[Блицот во Ексетер]]''
*[[Награда Чолмондели]]: [[Кристофер Хоуп (романсиер)|Кристофер Хоуп]], [[Лесли Норис]], [[Питер Ридинг]], [[Д.М. Томас]], [[Р.С. Томас]]
*[[Награда Ерик Грегори]]: [[Киаран Карсон]], Питер Денман, [[Кристофер Рид (писател)|Кристофер Рид]], Пол Вилкинс, Мартин А. Фор

[[Категорија:Книжевноста во 1978 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>25fj0n4vilw6aeb8d4x2m7awndy20oj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561628</id>
      <parentid>5561627</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27147" sha1="2m7illbonhzsa5shbw5uxfclq206mrf" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1978|книжевноста}}

'''[[1978]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[8 март]] – серијата [[Даглас Адамс]]' [[стрип научна фантастика]] ''[[Автостоперски водич низ галаксијата]]'' потекнува како [[Автостоперски водич низ галаксијата (радио серија)|радио комедија]] емитувана во Велика Британија [[BBC Radio 4]].
*Март – [[Филип Ларкин]] ги завршува своите врски со Мејв Бренан и Бети Макерет.
*Април – Првата објавена приказна на [[Џејмс Блејлок]], „Аферата со кутијата на мајмуните“, се појавува во списанието „Unearth“, пионерска [[стимпанк]] фикција.
*[[1 август]] – [[Барбара Пим]] е гостинка на ''[[Диск на пустински остров]]''.
*Октомври – На [[Саемот на книгата во Франкфурт]] се воведува [[Наградата за продавач на книги/дијаграм за најчуден наслов на годината]], хумористична награда што се доделува секоја година на книги со необични наслови. Првиот добитник е „Зборник на трудови од Втората меѓународна работилница за голи глувци“.
*[[15 ноември]] – драмата на [[Харолд Пинтер]] „[[Предавство (драма)|Предавство]]“, инспирирана од седумгодишна тајна вонбрачна врска со водителката на [[BBC Television]] [[Џоан Бејквел]], се отвора во [[Кралскиот национален театар|Национален театар]] во Лондон, во режија на [[Питер Хол (режисер)|Питер Хол]] и во која глумат [[Пенелопе Вилтон]] и нејзиниот сопруг во тоа време, [[Даниел Маси (актер)|Даниел Маси]], со [[Мајкл Гамбон]].
*[[15 декември]] – Новиот „Хаус Потсдамер Штрасе“ на [[Берлинската државна библиотека]] е отворен во [[Културфорум]] на [[Западен Берлин]].

''непознат датум'' – Романот на [[Антонија Вајт]] од 1933 година „[[Мраз во мај]]'' станува првиот во серијата реизданија на книги од запоставени жени авторки „Модерни класици“ на [[Вираго Прес]], објавен во Велика Британија.

==Нови книги==
===Фикција===
*[[Етел Аднан]] - ''[[Сит Мари Роуз]]''
*[[Шрикришна Аланахали]] – ''Парасангада Гендетимма''
*[[Кингсли Амис]] - ''[[Работата на Џејк]]''
*[[Мартин Амис]] – ''[[Успех (роман)|Успех]]''
*[[Џесика Андерсон (писател)|Џесика Андерсон]] – ''[[Тира Лира покрај реката]]''
*[[Ахарон Апелфелд]] – ''[[Баденхајм 1939]]'' (באדנהיים&amp;nbsp;עיר&amp;nbsp; נופש, {{ Транслитерација|тој|Баденхаим `ир нофеш}})
*[[Ричард Бах]] – ''[[Илузии (Роман на Бах)|Илузии]]''
*[[Берил Бејнбриџ]] – ''[[Младиот Адолф]]''
*[[Томас Бергер (романсиер)|Томас Бергер]] – ''[[Артур Рекс: Легендарен роман]]''
*[[Томас Бернхард]] – ''[[Да (роман)|Да]]'' (''Да'')
*[[Адолфо Биој Касарес]] – ''[[Херојот на жените]] (Херојот на жените)''
*[[Вилијам Питер Блати]] – ''[[Деветтата конфигурација]]''
*[[Џуди Блум]] – ''[[Сопруга (роман)|Сопруга]]''
*[[Чарлс Буковски]] – ''[[Жени (роман на Буковски)|Жени]]''
*[[Ентони Бургес]] – ''[[1985 (Бургес роман)|1985]]''
*[[Тејлор Колдвел]] – ''Светло тече реката''
*[[Шантал Чаваф]] – ''Ружатр''
*[[Џон Чивер]] – ''[[Приказните за Џон Чивер]]''
*[[К. Џ. Чери]] – ''[[Бунарот на Шиуан]]''
*[[Брајан Клив]] – ''[[Џудит (роман)|Џудит]]''
*[[Мери Елизабет Коуслман]] – ''[[Половина во сенка]]''
*[[Л. Спрејг де Камп]]
**''[[Најдоброто од Л. Спрејг де Камп]]''
**''[[Големиот фетиш]]''
**''[[Конан мечувалец]]'' (со [[Лин Картер]] и [[Бјорн Ниберг]])
*[[Самуел Р. Делани]] и [[Хауард Чајкин]] – ''Империја: Визуелен роман''
*[[Дон Делило]] – ''[[Куче што трча (роман)|Куче што трча]]''
*[[Нелсон ДеМил]] – ''[[Крај реките Вавилонски]]''
*[[Филис Ајзенштајн]] – ''[[Родена во егзил]]''
*[[Ј. Г. Фарел]] – ''[[Сингапурскиот стисок]]''
*[[Хауард Фаст]] – ''Втора генерација''
*[[Кен Фолет]] – ''[[Око на иглата (роман)|Око на иглата]]''
*[[Алан Дин Фостер]] – ''[[Разделка од окото на умот]]''
*[[Ернест Џ. Гејнс]] – ''Во куќата на мојот татко''
*[[Џејн Гардам]] – ''[[Бог на карпите]]''
*[[Морис Ги]] – ''[[Пламб (серија романи)|Пламб]]'' (прв во трилогијата)
*[[Греам Грин]] – ''[[Човечкиот фактор (роман)|Човечкиот фактор]]''
*[[Хари Харисон (писател)|Хари Харисон]] – ''[[Стаорецот од не'рѓосувачки челик|Стаорецот од не'рѓосувачки челик сака Ти]]''
*[[Рој А. К. Хит|Рој Хит]] – ''[[Убиецот (роман на Рој Хит)|Убиецот]]''
*[[Џејмс Херберт]] – ''[[Копјето (роман)|Копјето]]''
*[[Вилијам Хјортсберг]] – ''[[Паѓачкиот ангел]]''
*[[Тимоти Мо]] – ''[[Кралот Мајмун (роман на Тимоти Мо)|Кралот Мајмун]]''
*[[Џон Ирвинг]] – ''[[Светот според Гарп]]''
*[[Маршал Џевонс]] – ''[[Убиство на маргината]]''
*[[Џејмс Џонс (автор)|Џејмс Џонс]] – ''[[Свирче (роман)|Свирче]]''
*[[Исмаил Кадаре]] – ''[[Мостот со три лака]] (Ура Ме Три Харке)''
*[[М. М. Кеј]] – ''[[Далечните павилјони]]''
*[[Стивен Кинг]]
**''[[Тезницата]]''
**''[[Ноќна смена (книга)|Ноќна смена]]'' (збирка кратки раскази, вклучувајќи ја и „[[Деца од пченката]]“)
*[[Кристофер Кох]] – ''[[Годината на опасен живот (роман)|Годината на опасен живот]]''
*[[Лари Крамер]] – ''[[Педери (роман)|Педери]]''
*[[Џудит Кранц]] – ''[[Скрупули (роман)|Скрупули]]''
*[[Јан Крос]] – ''[[Царовиот лудак]]'' (''Труп од Кејсри'')
*[[Дерек Ламберт (автор)|Дерек Ламберт]] – ''[[Св. Петар Заплет]]''
*[[Камара Ле]] – ''Le Maître de la parole – Кума Лафоло Кума'' (Чуварот на зборот)
*[[Урсула К. Ле Гвин]] – ''[[Окото на чапјата]]''
*[[Мадлен Л'Енгл]] – ''[[Брзо навалена планета]]''
*[[Роберт Ладлам]] – ''[[Заветот на Холкрофт]]''
*[[Џон Д. Мекдоналд]] – ''[[Празното бакарно море]]''
*[[Дејвид Малуф]] – ''[[Имагинарен живот]]''
*[[Дамбуџо Маречера]] – ''[[Куќата на гладот]]''
*[[Нгајо Марш]] – ''[[Грејна грешка]]''
*[[Ричард Матесон]] – ''[[Кои соништа можат да дојдат (1978) роман)|Кои соништа можат да се остварат]]''
*[[Иан Мекјуан]] – ''[[Цементната градина]]''
*[[Џејмс А. Миченер]] – ''[[Чесапик (роман)|Чесапик]]''
*[[Патрик Модијано]] – ''[[Rue des boutiques obscures]]'' (преведено како ''Исчезнато лице'')
*[[Алис Манро]] – ''Кој мислиш дека си?'' (''Просјакот: Приказни за Фло и Роуз'' во САД)
*[[Лари Нивен]] – ''[[Магијата исчезнува]]''
*[[Тим О'Брајан (автор)|Тим О'Брајан]] – ''[[По Качато]]''
*[[Ендру Џ. Офут]] – ''[[Конан и волшебникот]]''
*[[Џон Л. Паркер Џуниор]] – ''[[Еднаш тркач]]''
*[[Роберт Б. Паркер]] – ''[[Јуда Коза]]''
*[[Елизабет Питерс]] – ''[[Улица на петте месечини]]''
*[[Вилијам Лутер Пирс]] – ''[[Дневниците на Тарнер]]''
*[[Белва Плејн]] – ''Евергрин''
*[[Марио Пузо]] – ''[[Будалите умираат]]''
*[[Мери Рено]] – ''[[Пејачката на пофалби]]''
*[[Рут Рендел]] – ''[[Заспан живот]]''
*[[Хуберт Селби Џуниор]] – ''[[Реквием за сон (роман)|Реквием за сон]]''
*[[Џасвант Синг Канвал]] – ''Лаху Ди Ло'' (Зора на крвта)
*[[Витли Стрибер]] – ''[[Волкот]]''
*[[Томас Саливан (автор)|Томас Саливан]] – ''Дијапазон''
*[[Џулијан Симонс]] – ''[[Труењата во Блекхит]]''
*[[Џон Апдајк]] – ''[[Когоре (роман на Апдајк)|Пуч]]''
*[[Гор Видал]] – ''[[Калки (роман)|Калки]]''
*[[Мартин Валзер]] – ''[[Бегалецот]]''
*[[Вилијам Вортон (автор)|Вилијам Вортон]] – ''[[Берди (роман)|Берди]]''
*[[Херман Вук]] – ''[[Војна и сеќавање]]''
*[[Ричард Јејтс (романсиер)|Ричард Јејтс]] – ''[[Добро училиште]]''
*[[Френк Јерби]] – ''Поздрав до херојот освојувач''
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Дворовите на хаосот]]''

===Деца и млади===
*[[Џанет и Алан Алберг]] – ''Секоја праска, круша, слива'' (приближна година)
*[[Рејмонд Бригс]] – ''[[Снешкото (сликовница)|Снешкото]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Огромниот крокодил]]''
*[[Румер Годен]] – ''Киндл од мачиња''
*[[Гвен Грант]] – ''Приватно – Држи се подалеку''
*[[Роџер Харгривс]] – ''[[Тимбукту]]'' (првите дванаесет од серија од 25 книги)
*Дејвид Ларкин (со [[Брајан Фроуд]] и [[Алан Ли (илустратор)|Алан Ли]]) – ''[[Самовили (книга)|Самовили]]''
*[[Бил Пит]] – ''Ели''
*[[Лидија Постма]] – ''[[Вештерската градина|Де Хексентуин (Вештерската градина)]]'', во Холандија
*[[Дејвид Рис (автор)|Дејвид Рис]] – ''[[Блицот во Ексетер]]''
*[[Сејмур Рајт]] (со Роберто Иноченти)
**''Сите видови авиони''
**''Сите видови бродови''
**''Сите видови возови''
**''Едра, шини и крилја''
*[[Луј Сахар]] – ''[[Странични приказни од училиштето Вејсајд]]'' (прва во серијата од шест книги ''[[Училиште Вејсајд (серија книги)|Училиште Вејсајд]]'')
*[[Роузмери Сатклиф]] – ''Песна за темната кралица''
*[[Арнолд Вескер]] – ''Дебели усни: Приказна за деца''
*[[Арнулф Цителман]] (со [[Вили Глазауер]]) – ''Kleiner Weg'' (Мала патека)

===Драма===
*[[Мигел М. Абрахао]] – ''[[О Чифрудо]]''
*[[Даглас Адамс]] – ''[[Водич за стопери низ галаксијата]]'' (радио претстава)
*[[Брајан Кларк (писател)|Брајан Кларк]] – ''[[Чиј живот е тоа воопшто? (претстава)|Чиј живот е тоа воопшто?]]''
*[[Макс Фриш]] – ''Триптихон: Драј сзенише слики'' (Триптих)
*[[Дејвид Хеар (драматург)|Дејвид Хеар]] – ''[[Многу (претстава)|Многу]]''
*[[Артур Копит]] – ''[[Крилја (претстава)|Крилја]]''
*[[Ира Левин]] – ''[[Смртоносна стапица (претстава)|Смртоносна стапица]]''
*[[Мери О'Мали (драматург)|Мери О'Мали]] – ''[[Еднаш католик]]''
*[[Хајнер Милер]] – ''Германија Смрт во Берлин'' (прва изведба)
*[[Харолд Пинтер]] – ''[[Предавство (претстава)|Предавство]]''
*[[Сем Шепард]] – ''[[Погребано дете]]''
*[[Мартин Шерман (драматург)|Мартин Шерман]] – ''[[Бент (драма)|Бент]]''
*[[Викторија Вуд]] – ''[[Талент (драма)|Талент]]''

===Поезија===
{{Main|1978 во поезија}}
*[[Маја Анџелоу]] – ''[[И сепак се кревам]]''
*[[Роберт Минхиник]] – ''Нишка во лавиринтот''
*[[Луис Алберто Спинета]] – ''Guitarra Negra'' (Црна гитара)
*[[Џон Трип (поет)|Џон Трип]] – ''Собрани песни''

===Нефикција===
*[[Хана Арент]] (почина во 1975) – ''Животот на умот''
*[[Жизела Блајбтрој-Еренберг]] – ''[[Табу хомосексуалност]]''
*[[Роџер Карон]] – ''[[Го-Бој!|Го-Бој! Спомени од животот зад решетки]]''
*[[Лорд Дејвид Сесил]] – ''Портрет на Џејн Остин''
*[[Шарлот Чендлер]] – ''[[Здраво, морам да одам! (биографија)|Здраво, морам да одам!]]''
*[[Бет Чато]] – ''Сувата градина''
*[[Кристина Крофорд]] – ''[[Мами ми најдрага]]''
*[[Џералд Дарел]] – ''[[Градината на боговите]]''
*[[Дон Е. Ференбахер]] – ''[[Случајот Дред Скот: Неговото значење во американското право и политика]]''
*[[Џон Гал (автор)|Џон Гал]] – ''[[Систематика]]''
*[[Х. Р. Халдеман]] – ''Крајот на моќта''
*[[Моли Кацен]] – ''[[Готвач на Мусвуд]]''
*[[Мери Мидгли]] – ''Ѕвер и човек: Корените на човечката природа''
*[[Библија|Њујоршко Меѓународно Библиско Друштво]] – ''[[Библија|Свето Писмо]]'', [[Нова меѓународна верзија]] (преведено на современ [[американски англиски]])
*[[Ричард Никсон]] – ''Мемоарите на Ричард Никсон''
*[[М. Скот Пек]] – ''[[М. Скот Пек#Патот по кој помалку се патува|Патот по кој помалку се патува]]''
*[[Дејвид Рорвик]] – ''Според негова слика: Клонирањето на еден човек''
*[[Едвард Саид]] – ''[[Ориентализам (книга)|Ориентализам]]''

==Раѓања==
*[[1 февруари]] – [[Арно Камениш]], швајцарски писател
*[[4 април]] - [[Робисон Велс]], американски романописец
*[[23 јули]] – [[Лорен Гроф]], американска романописец и писателка на кратки раскази
*[[24 октомври]] – [[Кеј Милер]], поетеса и писателка на фикција родена во Јамајка
*[[2 ноември]] - [[Али Конди]], американска романописецка за млади и средношколци
*''непознати датуми''
**[[:it:Филипо Болоња|Филипо Болоња]], италијански романописец и сценарист
**[[Дејвид Љуелин (автор)|Дејвид Љуелин]], велшки сценарист
**[[Саманта Швеблин]], аргентинска писателка на фикција
**[[Рејчел Трезизе]], велшка романописецка и писателка на кратки раскази

==Починати==
*[[12 јануари]] – [[Роберт Харбин]], автор на книги за магија роден во Јужна Африка (роден [[1908 во литературата|1908]])
*[[1 март]] – [[Пол Марк Скот|Пол Скот]], англиски романописец, драматург и поет (роден [[1920 во литературата|1920]])
*[[24 март]] – [[Ли Брекет]], американски писател на научна фантастика (роден [[1915 во литература|1915]])
*[[14 април]] – [[Ф. Р. Ливис]], англиски академски литературен критичар (родена [[1895 во литературата|1895]])
*[[1 мај]] – [[Силвија Таунсенд Ворнер]], англиска поетеса и романописец (родена [[1893 во литературата|1893]])
*[[12 мај]] – [[Луис Зукофски]], американски модернистички поет (роден [[1904 во литературата|1904]])
*[[11 јуни]] – [[Карола Оман]], англиска историска романописец, биографка и писателка за деца (родена [[1897 во литературата|1897]])
*[[18 јуни]] – [[Волтер К. Алварез]], американски медицински автор (роден [[1884 во литературата|1884]])
*[[11 август]] – [[Берта Рак]], велшка [[романса]], родена во Индија роман|романтичен]] романописец (роден [[1878 во литературата|1878]])
*[[28 август]] – [[Роберт Шо (актер)|Роберт Шо]], англиски актер, романописец и драматург (роден [[1927 во литературата|1927]])
*[[3 септември]] – [[Басил Вили]], англиски академски литературен критичар (починал [[1897 во литературата|1897]])
*[[9 септември]] – [[Хју МекДиармид]] (псевдоним на Кристофер Мареј Грив), шкотски поет, новинар и есеист (роден [[1892 во литературата|1892]])
*[[11 септември]] – [[Георги Марков]], бугарски дисидентски писател, радиодифузер, драматург (роден [[1929 во литературата|1929]])
*[[15 септември]] – [[Едмунд Криспин]] (Роберт Брус Монтгомери), англиски криминалистички писател и композитор (роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[28 септември]] – [[Папа Јован Павле I]] (Албино Лучани), италијански автор на „Илустрисими“ (роден [[1912 во литературата|1912]])
*[[5 ноември]] – [[Н. Креведија]], романска поетеса, романописец и новинарка (родена [[1902 во литературата|1902]])
*[[11 ноември]] – [[Хелена Богушевска]], полска писателка, колумнистка и општествена активистка (родена [[1883 во литературата|1883]])
*[[15 ноември]] – [[Маргарет Мид]], американска културна антропологка и авторка (родена [[1901 во литературата|1901]])
*[[15 декември]] – [[Ионел Гереа]], романски филозоф, есеист и романописец (роден [[1895 во литература|1895]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Исак Башевис Сингер]]
*Прво се доделува [[Наградата за продавач на книги/дијаграм за најчуден наслов на годината]]. Победникот е „Зборник на трудови од Втората меѓународна работилница за голи глувци“.

===Канада===
*Погледнете ги [[Наградите на генералниот гувернер од 1978 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Патрик Модиано]], ''Rue des boutiques obscures''
*[[Prix Médicis]]:
** Француски: [[Georges Perec]], ''La Vie mode d'emploi''
**Меѓународен: [[Александар Зиновиев|Александар Зиновјев]], ''L'Avenir radieux'' – [[Советски Сојуз|СССР]]

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Дамазо Алонсо]]

===Обединето Кралство===
*[[Награда Букер]]: [[Ајрис Мардок]], ''[[Море, Море]]''
*[[Карнеги медал (книжевна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Дејвид Рис (автор)|Дејвид Рис]], ''[[Блицот во Ексетер]]''
*[[Награда Чолмондели]]: [[Кристофер Хоуп (романсиер)|Кристофер Хоуп]], [[Лесли Норис]], [[Питер Ридинг]], [[Д.М. Томас]], [[Р.С. Томас]]
*[[Награда Ерик Грегори]]: [[Киаран Карсон]], Питер Денман, [[Кристофер Рид (писател)|Кристофер Рид]], Пол Вилкинс, Мартин А. Форд, Џејмс Сатерленд-Смит
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Морис Ги]], [[Пламб (серија романи)|''Пламб'']]
**Биографија: [[Роберт Гитингс]], ''Постариот Харди''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за фикција]], [[Питер Метју Хилсман Тејлор|Питер Тејлор]]
*[[Награда Небула]]: [[Вонда Мекинтајр]], ''[[Змија од соништата]]''
*[[Медал Њубери]] за [[детска литература]]: [[Кетрин Патерсон]], ''[[Мост до Терабитија (роман)|Мост до Терабитија]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за Драма|Драма]]: [[Доналд Л. Кобурн]], ''Играта со џин''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Џејмс Алан Мекферсон]], ''[[Соба со лакти (збирка раскази)|Соба со лакти]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Хауард Немеров]], ''Собрани песни''
*[[Награда Хуго]] за [[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Спајдер Робинсон]] и [[Џин Робинсон]], ''[[Ѕвезден танц]]''

===На друго место===
*[[Пријателски награди на Дојчените бухханделс]]: [[Астрид Линдгрен]]
*[[Награда Мајлс Франклин]]: [[Џесика Андерсон (писателка)|Џесика Андерсон]], ''[[Тира Лира од Река]]''
*[[Премио Надал]]: Герман Санчез Еспесо, „Нарцизо“
*[[Награда Виареџо]]: Антонио Алтомонте, ''Dopo il presidente''

==Референци==
{{Reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1978 Популарни книги од 1978 година] на [[Goodreads]]

{{Категории на написи од година во литературата}}

[[Категорија:Книжевноста во 1978 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>2m7illbonhzsa5shbw5uxfclq206mrf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1977 во книжевноста</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104284</id>
    <revision>
      <id>5561631</id>
      <parentid>5138929</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27832" sha1="skof3b6vfcak93gt2qet0io7nv5vhxi" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1977|книжевноста}}

'''[[1977]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[20 февруари]] – Епизода од „[[Доктор во движење]]“, напишана заедно со [[Даглас Адамс]] и [[Греам Чепмен]], го означува почетокот на кариерата на Адамс како писател за радиото [[BBC]].
*[[4 март]] – [[Андрес Каиседо]] извршува самоубиство од предозирање, на 25-годишна возраст, околу еден месец по објавувањето на неговиот роман „[[¡Que viva la“ música!]]'' („Нека музиката живее!“, преведено како „Да живее засекогаш“) во неговиот роден град [[Кали]], [[Колумбија]].
*[[27 април]] – [[Хектор Герман Остерхелд]], аргентински писател на стрипови роден [[1919 во литературата|1919]]), е киднапиран од воените власти; се верува дека починал во притвор неколку месеци подоцна.
*[[11 јули]] – Англиското списание ''[[Геј вести]]'' е прогласено за виновно за [[богохулна клевета]] за објавување на хомоеротска песна „[[Љубовта што се осмелува да го каже своето име]]“ од [[Џејмс Киркап]], во случај (''[[Вајтхаус против Лемон]]'') во [[Олд Бејли]] во Лондон, во име на [[Националното здружение на гледачи и слушатели]] на [[Мери Вајтхаус]]. [[Џон Мортимер]] се појавува за одбраната. Ова е првото вакво гонење од 1921 година и ќе биде последно пред кривичното дело да биде укинато во 2008 година.
*[[15 септември]] – [[Кристофер Толкин]], со [[Гај Гавриел Кеј]], го завршува и објавува делото на својот покоен татко, „[[Силмарилионот]]“.
*Есен – „[[Филозофија и литература]]“ се појавува како академско списание основано на [[Универзитетот Џонс Хопкинс]]. Ги истражува врските помеѓу книжевните и филозофските студии, презентирајќи идеи за естетиката на литературата, критичката теорија и филозофското толкување на литературата. *Октомври – [[Норман Мејлер]] го удира [[Гор Видал]] во лицето на забава во [[Њујорк]].
*[[31 декември]] – [[Нгуги ва Тионго]] и [[Нгуги ва Мирии]] се притворени во [[Затворот со максимална безбедност Камити]], Кенија, шест недели по премиерата на нивната политичка [[јазик кикују]] претстава „[[Нгаахика Ндеенда]]'' (Ќе се омажам кога ќе сакам) на отворено [[Камирииту Образование на заедницата и Културен центар]]. Додека е затворен, Нгуги ќе го напише првиот современ роман на кикујуски јазик, „[[Ѓавол на крстот]]“ (''Caitaani mũtharaba-Inĩ''), за прашањето на затворот [[тоалетна хартија]].

==Нови книги==
===Фикција===
*[[Алес Адамович]], [[Јанка Брил]] и Улаџимир Калесник – Я из огненной деревни (белоруски: Я з вогненнай вёскі; Надвор од огнот)
*[[Хорхе Амадо]] – ''[[Тиета до Агресте]]''
* [[Ерик Амблер]] - ''[[Не испраќај повеќе рози]]''
*[[Џеј Енсон]] - ''[[Ужасот Амитвил]]''
*[[Маргарет Атвуд]] – ''[[Девојки што танцуваат (книга)|Девојки што танцуваат]]''
*[[Ричард Бах]] – ''[[Илузии (роман на Бах)|Илузии]]''
*[[Ричард Бахман]] – ''[[Бес (Стивен Кинг роман)|Бес]]''
*[[Лиланд Бардвел]] – ''[[Девојка на велосипед]]''
*[[Каролин Блеквуд]] – ''Прабаба Вебстер''
*[[Герд Брантенберг]] – ''Егалијас дьотре'' (''Ќерките на Егалија'', 1985, исто така ''Ќерките на Егалија'', 1986)
*[[Тери Брукс]] – ''[[Мечот на Шанара]]''
*[[Андрес Каиседо]] – ''[[¡Да живее музиката!]]''
*[[Џ. М. Коетзи]] – ''[[Во срцето на земјата]]''
*[[Робин Кук]] – ''[[Кома (роман)|Кома]]''
*[[Роберт Кувер]] – ''[[Јавното палење]]''
*[[Базил Копер]] – ''[[И потоа, темнината]]''
*[[Л. Спрег де Камп]]
**''[[Заложникот од Зир]]''
**''[[Кралицата на Замба]]''
*[[Л. Спрег де Камп]] и [[Лин Картер]] – ''[[Конан од Аквилонија]]''
*[[Едмунд Криспин]] – ''[[Погледите на Месечината (роман на Криспин)|Погледите на Месечината]]''
*[[Мишел Деон]] – ''[[Војната на најденчињата]]''
*[[Кеј Дик]] – ''Тие: низа од нелагодност''
*[[Филип К. Дик]] – ''[[Темно скенирање]]''
*[[Џоан Дидион]] – ''[[Книга со заедничка молитва]]''
*[[Бучи Емечета]] – ''Робицата''
*[[Хауард Фаст]] – ''[[Имигрантите]]''
*[[Тимоти Финдли]] – ''[[Војните]]''
*[[Леон Форест]] – ''Сирачињата од Бладворт''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Даниел Мартин (роман)|Даниел Мартин]]''
*[[Мерилин Френч]] – ''[[Женската соба]]''
*[[Џејн Гардам]] – ''Билџвотер''
*[[Хелен Гарнер]] – ''[[Мајмунски стисок (роман)|Мајмунски стисок]]''
*[[Полин Геџ]] – ''Дете на утрото''
*[[Ричард Гордон (англиски автор)|Ричард Гордон]] – ''[[Невидливата победа]]''
*[[Гинтер Грас]] – ''[[Камбала]] (Дер Бат)''
*[[Марк Хелприн]] – ''Оган на рафинерот''
*[[Хамонд Инес]] – ''[[Големите отпечатоци]]''
*[[Елијас Кури]] – Ал Џебл Ајр (''ал-Џабал ал-сагир'', Малата планина)
*[[Стефан Кинг]] – ''[[Сјаењето (роман)|Сјаењето]]''
*[[Дерек Ламберт (автор)|Дерек Ламберт]] – ''[[Блекстоун на Бродвеј]]''
*[[Џон ле Каре]] – ''[[Почитуваниот ученик]]''
*[[Ернест Леман]] – ''[[Француската атлантска афера]]''
*[[Роберт Ладлам]] – ''[[Ракописот на канцеларот]]''
*[[Брајан Ламли]] – ''[[Ужасот во Оукдин и Други]]''
*[[Нгајо Марш]] – ''[[Последен ров]]''
*[[Џорџ Р. Р. Мартин]] – ''[[Умирање на светлината (роман од 1977 година)|Умирање на светлината]]''
*[[Колин МекКалоу]] – ''[[Трнливите птици]]''
*[[Лари МекМартри]] – ''Услови за љубов''
*[[Роберт Мерл]] – ''[[Фортун де Франс]]''
*[[Тони Морисон]] – ''[[Песна над песните (роман)|Песна над песните]]''
*[[Ирис Мердок]] – ''[[Морето, морето]]''
*[[Петер Надас]] – ''[[Крајот на една семејна приказна]]''
*[[Џон Нил]] – ''Генијот на Џон Нил: Избрани од неговите „Пишувања“ (уредено од Бенџамин Лис и Ханс-Јоаким Ланг)
*[[Патрик О'Брајан]] – ''[[Командата на Маврициус]]''
*[[Елис Питерс]] – ''[[Морбиден вкус за коски]]''
*[[Барбара Пим]] – ''[[Квартет во есен]]''
*[[Рут Рендел]] – ''[[Пресуда во камен]]''
*[[Алун Ричардс]] – ''[[Поентата на Енал]]''
*[[Харолд Робинс]] – ''Соништата умираат први''
*[[Пол Скот (романсиер)|Пол Скот]] – ''[[Останувајќи]]''
*[[Ерих Сегал]] – ''[[Приказната за Оливер]]''
*[[Ирвин Шо]] – ''[[Просјак, Крадец]]''
*[[М. П. Шил]] – ''[[Принцот Залески и Камингс Кинг Монк]]''
*[[Сидни Шелдон]] – ''[[Крвна линија (роман за Шелдон)|Крвна линија]]''
*[[Лесли Мармон Силко]] – ''[[Церемонија_(роман_за_Силко)|Церемонија]]''
*[[Botho Strauß]] – ''[[Посветеност (новела)|Посветеност]]''
*[[Реми Силадо]] – „Гали Лобанг Гила Лобанг“
*[[Крег Томас (автор)|Крег Томас]] – ''[[Firefox (роман)|Firefox]]''
*[[Џ. Р.Р. Толкин]] (почина во 1973 година) - ''[[Силмарилион]]''
*[[Мелвин Ван Пиблс]] – „Вистинскиот Американец, народна басна“
*[[Марио Варгас Љоса]] – ''[[тетка Јулија и сценаристката]]'' (''La tía Julia y el escribidor'')
*[[П. Г. Вудхаус]] (починал во 1975) – ''[[Зајдисонце во Бландингс]]''
*[[Кристофер Вуд (писател)|Кристофер Вуд]] – ''[[Џејмс Бонд, шпионот што ме сакаше]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Чинуа Ачебе]]
**''Тапанот''
**''Флејтата''
*[[Ричард Адамс]]
**''[[Кучињата од чума (роман)|Кучињата од чума]]''
**''[[Мачката на бродот]]''
*[[Сандра Бојнтон]] – ''Нилските коњи полудуваат!''
*[[Хелен Кресвел]] – ''[[Сагата за Багторп]]''
*[[Вили Глазауер]] – ''Le Journal Enseveli (Закопаниот весник)''
*[[Румер Годен]] – ''Тајната на коњот за лулање''
*[[Ширли Хјуз]] – ''[[Догер (книга)|Догер]]''
*[[Дијана Вин Џонс]] – ''[[Волшебен живот (роман)|Волшебен живот]]''
*[[Рут Менинг-Сандерс]] – ''[[Книга на магии и клетви]]''
*[[C. Л. Мур]] (со [[Алиша Остин]]) – ''[[Сенката на црниот бог]]''
*[[Даниел Пинквотер]] - ''[[Големата портокалова дамка]]''
*[[Даниел Пинквотер]] и Џил Пинквотер - ''[[Итна состојба со пилешкото во Хобокен]]''
*[[Морис Сендак]] – ''[[Седум мали чудовишта]]''
*[[Барбара Смакер]] – ''[[Подземје до Канада]]'' (исто така и ''Бегалка до слободата: приказна за подземната железница'')
*[[Питер Спајер]] – ''[[Ноевата арка (книга на Спајер)|Ноевата арка]]''
*[[Џудит Виорст]] – ''Александар, кој беше богат минатата недела''

===Драма===
*[[Роберт Болт]] – ''[[Состојба на револуција]]''
*[[Роџер Хол (драматург)|Роџер Хол]] – ''[[Средновековна распространетост]]''
*[[Тони Харисон]] (адаптер) – ''[[Мистериите]]''
*[[Мајк Ли]] – ''[[Забавата на Абигејл]]''
*[[Хајнер Милер]] – ''[[Машина за Хамлет|Машината за Хамлет]]'' (напишано)
*[[Мери О'Мали (драматург)|Мери О'Мали]] – ''[[Еднаш католик]]''
*[[Денис Потер]] – ''[[Бримстоун и меласа]]''
*[[Нгуги ва Тионго]] и [[Нгуги ва Мирии]] – ''[[Нгаахика Ндеенда]]''
* [[Џон Велс (сатиричар)|Џон Велс]] – ''Бесмртниот Хајдон''

===Поезија===
{{Главна|1977 во поезија}}
*[[Френк Белкнап Лонг]] – ''[[Во мајанскиот сјај]]''

===Нефикција===
*[[Вендел Бери]] – [[Вознемирувањето на Америка|Вознемирувањето на Америка: Култура и земјоделство]]
*[[Алфред Д. Чендлер, помладиот]] – ''[[Видливата рака: Менаџерската револуција во американскиот бизнис]]''
*[[Брус Чатвин]] – ''[[Во Патагонија]]''
*[[Роберт Коулс (психијатар)|Роберт Коулс]] – ''[[Деца на кризата]]''
**том. 4, ''[[Деца на кризата#Ескими, Индијанци, Чиканоси|Ескими, Индијанци, Чиканоси]]''
**том. 5, ''[[Деца на кризата#Привилегираните: Богатите и богатите во Америка|Привилегираните: Богатите и богатите во Америка]]''
*[[Градинарство без копање|Естер Динс]] – ''Книга за градинарство од Естер Динс: Растење без копање''
*[[Лен Дејтон]] – ''[[Борец: вистинската приказна за битката кај Британија]]''
*[[Патрик Ли Фермор]] – ''[[Време на подароци]]''
*[[Џим Фикс]] – ''[[Целосната книга за трчање]]''
*Сајмон Гудинав - ''[[Воени минијатури]]''
*[[Роберт Б. Готлиб]] – ''Размислување на големо''
*[[Мајкл Хер]] – ''[[Dispatches (книга)|Dispatches]]''
*[[Едит Холден]] (починала 1920 година) – ''Селскиот дневник на една едвардијанска дама''
*[[R. Ц. Маџумдар]] – ''[[Историјата и културата на индискиот народ]]'', том 11
*[[Бхарати Мукерџи]] и [[Кларк Блејз]] – ''[[Денови и ноќи во Калкута]]''
*[[В. С. Најпол]] – ''[[Индија: Ранета цивилизација]]''
*[[Дејвид М. Потер]] – ''[[Претстојната криза, 1848–1861]]''
*[[Е. Ф. Шумахер]] – ''[[Водич за збунетите]]''
*[[А. Т. К. Стјуарт]] – „Тесната земја: Аспекти на Алстер 1609–1969“
*[[Лоренс Стоун]] – „Семејството, сексот и бракот во Англија, 1500–1800“
*[[Питер Устинов]] – „[[Драг мене (книга)|Драг мене]]“

==Раѓања==
*[[21 февруари]] – [[Џонатан Сафран Фоер]], американски романописец
*[[4 март]] – [[Ден Велс (автор)|Ден Велс]], американски автор на хорор и научна фантастика
*[[2 мај]] – [[Алесандро Д'Авенија]], италијански писател
*[[18 јули]] – [[Алфијан Са'ат]], сингапурски писател, поет и драматург
*[[24 август]] – [[Џон Грин]], американски автор и YouTube влогер
*[[16 октомври]] – [[Лаура Вејд]], англиска драматург
*[[5 септември]] – [[Тена Штивичиќ]], хрватска драматург
*[[15 септември]] – [[Чимаманда Нгози Адичие]], нигериска романописец
*[[12 ноември]] – [[Ришел Мид]], американска младинска романописец

==Починати==
*[[5 јануари]] – [[Артур Адсон]], естонски поет, писател и театарски критичар (р. [[1889]])
*[[14 јануари]] – [[Анаис Нин]], француско-кубанска еротска романописец и дневничар (родена [[1903 во литературата|1903]])
*[[18 јануари]] – [[Карл Цукмаер]], германски драматург (роден [[1896 во литературата|1896]])
*[[26 јануари]] – [[Вилијам Глин-Џонс]], велшки романописец и детски писател (роден [[1907 во литературата|1907]])
*[[19 февруари]] – [[Ентони Кросланд]], британски автор и политичар (роден [[1918 во литературата|1918]])
*[[27 февруари]] – [[Џон Диксон Кар]], американски романописец за криминал (роден [[1906 во литературата|1906]])
*[[4 март]]
**[[Андрес Каиседо]], колумбиски романописец и кинеаст (самоубиец, роден [[1951 во литературата|1951]])
**[[Михаи Гафица]], романски уредник, литературен историчар и детски романописец (убиен во земјотрес, роден [[1923 во литературата|1923]])
**[[Александро Ивасиук]], романски романописец (убиен во земјотрес, роден [[1933 во литературата|1933]])
*[[15 март]] – [[Ибер Акин]], француско-канадски романописец, есеист и политички активист (самоубиство, роден [[1929 во литературата|1929]]))
*[[7 април]] – [[Џим Томпсон (писател)|Џим Томпсон]], американски писател на фикција (роден [[1906 во литературата|1906]])
*[[11 април]] – [[Жак Превер]], француски поет и сценарист (роден [[1900 во литературата|1900]])
*[[9 мај]] – [[Џејмс Џонс (автор)|Џејмс Џонс]], американски романописец (срцева слабост, роден [[1921 во литературата|1921]])
*[[2 јули]] – [[Владимир Набоков]], руски/американски романописец (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[15 јули]] – [[Константин Федин]], руски писател (роден [[1892 во литературата|1892]])
*[[20 јули]] – [[Фридрих Георг Јингер]], германски писател (роден [[1898 во литература|1898]])
*[[13 август]] – [[Хенри Вилијамсон]], англиски натуралист и романописец (роден [[1895 во литература|1895]])
*[[20 август]] – [[Гурбакш Синг]], панџапски романописец (роден [[1914 во литература|1914]])*[[26 август]] – [[Х. А. Реј]], американски писател и илустратор за деца роден во Германија (роден [[1898 во литературата|1898]])
*[[1 септември]] – [[Штефан Тита]], романски полиграф и новинар-активист (роден [[1905 во литературата|1905]])
*[[4 септември]] – [[Е. Ф. Шумахер]], економист роден во Германија (роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[12 септември]] – [[Роберт Лоуел]], американски поет (срцев удар, роден [[1917 во литературата|1917]])
*[[27 октомври]] – [[Џејмс М. Кејн]], американски романописец и новинар (роден [[1892 во литературата|1892]])
*[[10 ноември]] – [[Денис Витли]], англиски окултен романописец (роден [[1897 во литературата|1897]])
*[[30 ноември]]
**[[Милош Црњански]], српски поет и романописец (роден [[1893 во литературата|1893]])
**[[Теренс Ратиган]], англиски драматург (рак на коските, роден [[1911 во литературата|1911]])
*[[9 декември]] – [[Кларис Лиспектор]], бразилска романописец (рак на јајниците, роден [[1920 во литературата|1920]])
*[[22 декември]] – [[Франк Тис]], германски романописец (роден [[1890 во литературата|1890]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Висенте Алејсандре]]

===Канада===
*[[Награди на генералниот гувернер од 1977 година]]

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Didier Decoin]], ''John l'enfer''
*[[Prix Médicis]]:
** Француски: [[Мишел Бутел]], ''L'Autre Amour''
**Меѓународен: [[Хектор Бјанчиоти]], ''Le Traité des saisons'' - [[Аргентина]]

===Шпанија===
*[[Награда Мигел де Сервантес]]: [[Алехо Карпентие]]

===Обединето Кралство===
*[[Букерова награда]]: [[Пол Марк Скот]], ''[[Останувајќи]]''
*[[Карнеги медал (литературна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Џин Кемп]], ''[[Турбулентниот мандат на Тајк Тајлер]]''
*[[Награда Ерик Грегори]]: Тони Флин, Мајкл Винс, Дејвид Кук, [[Даглас Маршал (поет)|Даглас Маршал]], [[Мелиса Мареј (драматург)|Мелиса Мареј]]
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]] за фикција: [[Џон ле Каре]], ''[[Почитуваниот ученик]]''
*[[Џејмс Тејт Награда за спомен на црнецот]] за биографија: [[Џорџ Пеинтер]], ''[[Франсоа-Рене де Шатобријан|Шатобријан]]: Том 1 – Долгите што ги посакувате''
*[[Витез]] за заслуги за театарот: [[Питер Хол (директор)|Питер Хол]]
*[[Златен медал на кралицата за поезија]]: [[Норман Николсон]]
*[[Награди Витбред 1977|Награда Витбред за најдобра книга]]: [[Берил Бејнбриџ]], ''[[Време на повреда (роман)|Време на повреда]]''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Фикција, роман, кратка приказна|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за роман]], [[Сол Белоу]]
*[[Награда Небула]]: [[Фредерик Пол]], ''[[Порта (роман)|Порта]]''
*[[Медал Њубери]] за [[детска литература]]: [[Милдред Д. Тејлор]], ''[[Тркање на гром, чуј го мојот крик]]''
*[[Награда Фи Бета Капа за наука]]: [[Жерард К. О'Нил]], ''[[Високата граница: Човечки колонии во вселената]]''
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Мајкл Кристофер]], ''[[Кутијата на сенките]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: ''не е доделена награда''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Џејмс Мерил]], ''[[Божествени комедии]]''
**[[Пулицерова награда за историја|Историја]]: [[Дејвид М. Потер]]: ''Претстојната криза, 1841-1861'' (Завршено и уредено од [[Дон Е. Ференбахер]]).
**[[Пулицерова награда за биографија|Биографија]]: [[Џон Е. Мек]]: ''Принц на нашето неред: Животот на [[Т. Е. Лоренс]]''
* [[Награда Хуго]] за [[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]:
** [[Spider Robinson]], ''Со кое било друго име''
** [[Џејмс Типтри Џуниор]], ''[[Хјустон, Хјустон, Дали читаш?]]''

===Остаток од светот===
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Лешек Колаковски]]
*[[Награда Мајлс Френклин]]: [[Рут Парк]], ''[[Мечеви и круни и прстени]]''
*[[Премио Надал]]: Хозе Асенјо Седано, ''Conversación sobre la guerra''
*[[Награда Виареџо]]: Давиде Лајоло, ''Veder l'erba dalla parte delle radici''

==Забелешки==

* {{цитирај книга |last1=Хан |first1=Даниел |title=Оксфордскиот придружник за детска литература |date=2015 |publisher=Оксфорд. Универзитетски Прес |isbn=9780198715542 |edition=2-ро}}

==Референци==
{{reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1977 Популарни книги од 1977 година] на [[Goodreads]]

{{Година во категориите на статии за литература}}
[[Категорија:Книжевноста во 1977 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>skof3b6vfcak93gt2qet0io7nv5vhxi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1976 во книжевноста</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104290</id>
    <revision>
      <id>5561639</id>
      <parentid>5138928</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39389" sha1="54koll4tvylag02039ez5w8sbp10b2i" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1976|книжевноста}}

'''[[1976]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[21 јуни]] – [[Театар Маркет (Јоханесбург)|Театар Маркет]] во Јоханесбург, Јужна Африка, е отворен како [[мултирасно]] место од страна на [[Барни Сајмон]].
*[[3 септември]] – Романсиерот [[Антонио ди Бенедето]] е ослободен од затвор по 18 месеци затвор и тортура според [[Процесот на национална реорганизација]] ([[воена диктатура]]) во Аргентина.
*[[9 септември]] – [[Кралската Шекспирова компанија]] започнува позната продукција на [[Вилијам Шекспир|Шекспировата претстава ''[[Макбет]]'' во [[Другото место (театар)|Другото место]], [[Стратфорд на Ејвон]], Англија, со [[Иан МекКелен]] и [[Џуди Денч]] во главните улоги, во режија на [[Тревор Нан]].
*[[25 октомври]] – [[Кралскиот национален театар]] на [[Јужниот брег]] во Лондон се отвора во простории дизајнирани од Сер [[Денис Ласдун]], со изведба на комедијата од 18 век на [[Голдони]] „Ил Кампиело“.
*''непознати датуми''
**[[Театар Нантер-Амандиер]] е основан во нови простории во [[Нантер]].
**[[Мери Рони]] стана првата жена национална библиотекарка во светот, во [[Националната библиотека на Нов Зеланд]].

== Нови книги ==
=== Фикција ===
* [[Брајан Алдис]] – ''[[Габлините од Маласија]]''
* [[Кингсли Амис]] – ''[[Промената]]''
* [[Исак Асимов]] – ''[[Човекот по двестегодишнината и други приказни]]''
* [[Маргарет Атвуд]] – ''[[Лејди Оракл]]''
* [[Елиот Бејкер]] – ''Клинтовиот закон''
* [[Нина Боден]] – ''Попладнето на добрата жена''
* [[Мартин Бакс]] – ''Болничкиот брод''.
* [[Ан Бити]] – ''[[Студени зимски сцени]]''
* [[Питер Бенчли]] – ''[[Длабочината (филм од 1977 година)|Длабочината]]''
* [[Џек М. Бикам]] – ''Твистер''
* [[Мајкл Бишоп (автор)|Мајкл Бишоп]] – ''И чудно во Екбатан Дрвјата“
* [[Џон Блекбурн (автор)|Џон Блекбурн]] – ''Лицето на лавот''
* [[Лејди Керолин Блеквуд]] - ''The Stepdaughter''
* [[Boileau-Narcejac|Pierre Boileau and Thomas Narcejac]] – ''La lèpre''
* [[Бен Бова]]
** ''[[Град на темнината (роман)|Град на темнината]]''
** ''The Multiple Man''
* [[Реј Бредбери]] – ''[[Долго по полноќ]]''
* [[Марион Зимер Бредли]]
** ''Тапани на темнината''
** ''[[Скршениот синџир]]'' (десети во [[серијата Дарковер|серијата''Дарковер'']])
* [[Џон Брејн]] – ''[[Чекајќи ја Шила]]''
* [[Вилијам Ф. Бакли]] – ''[[Спасувајќи ја кралицата]]'' (првиот трилер од [[Блекфорд Оукс]])
* [[Елеонор Алис Бурфорд]]
** ''Страсните непријатели'' (пишува како Џин Плејди)
** ''Прелудиумот на Плантагенет'' (пишува како Џин Плејди)
** ''Гордоста на паунот'' (пишува како Викторија Холт)
** ''Сарабанда за две сестри'' (пишува како Филипа Кар)
* [[Ентони Бургес]] – ''[[Римските жени на Бирд]]''* [[Тејлор Колдвел]] – ''Церемонија на невините''
* [[Ремзи Кембел]] – ''[[Висината на крикот]]''
* [[Роузмери Картер]]
** ''Змејски шуми''
** ''Човек од дивината''
* [[Џек Л. Чокер]] – ''Џунгла од ѕвезди''
* [[Вера Чепмен]] – ''[[Кралската дамозелка]]''
* [[Џејмс Хедли Чејс]] – ''Направи ми услуга, умри''
* [[C. J. Cherryh]]
** ''[[Браќа на Земјата]]'' (прво во дуологијата „Бунтот Ханан“)
** ''[[Портата на Иврел]]'' (прва во ''[[Приказните за Моргејн|Циклусот на Моргејн]]'')
* [[Агата Кристи]] – ''[[Убиство во сон]]''
* [[Артур Ц. Кларк]] (уредено од [[Ангус Велс]]) – ''Најдоброто од Артур Ц. Кларк 1937 – 1955''
* [[Џон Клири]] – ''[[Звук на молња]]''
* [[Теодор Р. Когсвел]] (ко-писател со [[Чарлс А. Спано, Џуниор]]) – ''[[Спок, Месија!]]''
* [[Мајкл Колинс (американски автор)|Мајкл Колинс]] – ''Крвавоцрвениот сон''
* [[Кетрин Куксон]]
** ''Бавното будење'' (пишува како Кетрин Мерчант)
** ''Плимата на животот''
* [[Мајкл Крајтон]] – ''[[Јадачи на мртвите]]''
* [[Клајв Каслер]] – ''[[Кренете го Титаник!]]''
* [[Лајонел Дејвидсон]] – ''[[Хемичарот на Сан]]''
* [[Дороти Салисбери Дејвис]] – ''Смрт во животот''
* [[Лен Дејтон]] – ''Твинкл, трепкај, мал шпион''
* [[Самуел Р. Делани]] – ''[[Тритон (роман)|Тритон]]''
* [[Колин Декстер]] – ''[[Последно виден облечен (роман за Декстер)|Последно виден облечен]]'' (втор во серијата [[Инспектор Морс]])
* [[Филип К. Дик]] (ко-напишан со [[Роџер Желазни]]) – ''[[Деус Ире]]''
* [[Питер Дикинсон]] – ''Кралот и Џокерот''
* [[Гордон Р. Диксон]] – ''[[Змејот и Џорџ]]''
* [[Џејн Донели]]
** ''Темниот гонител''
** ''Натрапникот''
** ''Сребрениот кафез''
* [[Розалин Дрекслер]] (напишана како Џулија Сорел)
** ''[[Зора: Портрет на тинејџерка бегалка]]'' (новелизација за ТВ филм)
** ''[[Роки#Новелизација|Роки]]'' (филмска новела)
* [[Мишел Дроит]] – ''Ла Mort du connétable''
* [[Ален Друри]] - ''[[Бог против боговите]]''
* [[Лоис Данкан]] – ''[[Лето на стравот (роман)|Лето на стравот]]''
* [[Алан В. Екерт]] - ''[[The HAB Theory]]''
* [[Клајв Еглетон]] – ''Државна посета''
* [[Чарлс Ајнштајн]] – ''Крадењето на блекџек''
* [[Бучи Емечета]] – ''[[Цената на невестата]]''
* [[Маријан Енгел]] – ''[[Мечка (роман)|Мечка]]''
* [[Пол Ердман]] – ''Падот на '79''
* [[Џон Фарис]] – ''[[Бесот (роман на Фарис)|Бесот]]''
* [[Дик Франсис]] – ''[[Во рамката]]''
* [[Брајан Фриментл]] – ''Ноемврискиот човек''
* [[Алан Дин Фостер]] (напишан како [[Џорџ Лукас]]) – ''[[Војна на ѕвездите: Од авантурите на Лук Скајвокер]]''
* [[Паула Фокс]] – ''[[Децата на вдовицата]]''
* [[Дик Франсис]] – ''[[Во рамката]]''
* [[Кристофер Франк]] – ''[[Сонот на лудиот мајмун]]'' (''Le Rêve du singe fou'')
* [[Мортон Фридгуд]] (напишано како Џон Годеј) – ''Талисманот''
* [[Џон Гарднер (британски писател)|Џон Гарднер]]
** ''Моријарти''
** ''Да трчам малку побрзо''
* [[Брајан Гарфилд]] – ''[[Последните тврдокорни луѓе (филм)|Gundown]]''
* [[Хју Гарнер]] – ''Натрапниците''
* [[Ромен Гари]] (пишува како Емил Ажар) – ''[[Хокус Богус]]'' (''Псевдо'')
* [[Ноел Герсон]]
** ''Нептун''
** ''Специјален агент''
* [[Вилијам Голдман]] – ''[[Магија (роман)|Магија]]''
* [[Ричард Гордон (англиски автор)|Ричард Гордон]] – ''[[Доктор на работа]]'' (четиринаесетти во [[Доктор (серија романи)|''Доктор'' серија]])
* [[Винстон Греам]] – ''[[Четирите лебеди]]'' (шести во серијата ''[[Полдарк]]'')
* [[Џералд Грин (автор)|Џералд Грин]] – ''Заложничкото срце''
* [[Питер ван Гринавеј]] – ''Страдајте! Мали деца''
* [[Сем Гринли]] – ''Багдад блуз''
* [[Џудит Гостин]] – ''[[Обични луѓе (гостин роман)|Обични луѓе]]''
* [[Џо Халдеман]] – „Мајндбриџ“
* [[Алекс Хејли]] – ''[[Корени: Сагата на еден Американец Семејство]]''
* [[Доналд Хамилтон]] – ''[[Одмаздниците (роман)|Одмаздниците]]'' (седумнаесетти во серијата [[Мет Хелм]])
* [[Хари Харисон (писател)|Хари Харисон]] – ''Скајфол''
* [[Стерлинг Хајден]] – ''Патување: Роман од 1896 година''
* Марси Хајдиш – ''[[Жена наречена Мојсеј (роман)|Жена наречена Мојсеј]]''
* [[Френк Херберт]] – ''[[Деца од Дина]]''
* [[Џејмс Херберт]] – ''[[Преживеаниот (роман на Херберт)|Преживеаниот]]''
* [[Џејмс Хериот]] – ''Ветераните можеби ќе летаат'' (петти во серијата на Џејмс Хериот)
* [[Џорџ В. Хигинс]] – ''Пресудата на Деке Хантер''
* [[Џек Хигинс]] – ''[[Предупредување за бура (роман на Хигинс)|Предупредување за бура]]''
* [[Реџиналд Хил]] – ''Уште една смрт во Венеција''
* [[Хелен Хоџман]] – ''Сино небо''
* [[Роберт Холдсток]]
** ''Око меѓу слепите''
** ''Крстот на гробиштата''
** ''Магичен човек''

** ''Внатре''
** ''Времето надвор од возраста''
** ''Патници''
* [[Сесилија Холанд]]
** ''Лебдечки светови''
* [[Велда Џонстон]]
** ''Деверон Хол''
** ''Французинот''
* [[Гејл Џонс]] – ''Човекот на Ева''
* [[Томас Кенили]] – ''[[Сезона во Чистилиште]]''
* [[Ворен Кифер]] – ''Документите на Понтиј Пилат''
* [[Дин Кунц]]
** ''[[Затвор од мраз (роман)|Затвор од мраз]]'' (пишува како Дејвид Акстон)
** ''[[Ноќни студови]]''
* [[Вилијам Коцвинкл]] – ''Доктор Стаорец''
* [[Мајкл Курланд]] – ''Најт на утрешнината''
* [[Дерек Ламберт]] (пишува како Ричард Фалкирк) – ''[[Андерграунд Блекстоун]]'' (петто во серијалот Блекстоун)
* [[Луис L'Amour]]
** ''Јавачот на изгубениот поток''
** ''До далечните сини планини''
** ''Каде што вее долгата трева''
* [[Урсула К. Ле Гвин]] – ''[[Орсиниеви приказни]]''
* [[Елси Ли]]
** ''Вдовицата на Набов''
** ''Цимери''
* [[Џон Ли (автор)|Џон Ли]] – ''[[Деветтиот човек]]''
* [[Танит Ли]] – ''[[Не го гризе сонцето]]''
* [[Станислав Лем]] – ''[[Синџирот на случајноста]]''
* [[Елмор Леонард]] – ''[[Swag (роман)|Swag]]''
* [[Рода Лерман]] – ''Девојката со која се жени''
* [[Ира Левин]] – ''[[Момчињата од Бразил (роман)|Момчињата од Бразил]]''
* [[Роџер Лонгриг]] – ''Девојчето во шумата''
* [[Роберт Ладлам]] – ''[[Претставниците на Близнаците]]''
* [[Ричард А. Лупоф]]
** ''Пукнатината на небото''
** ''Лиса Кејн''
** ''Песочен свет''
** ''Триунскиот човек''
* [[Рос Мекдоналд]] – ''Синиот чекан'' (осумнаесетти и последен роман во серијата [[Лју Арчер]])
* [[Алистер Меклин]] – ''[[Златната порта (роман на Меклин)|Златната порта]]''
* [[Џорџ Р. Р. Мартин]] – ''[[Песна за Лија]]''
* [[Јуџин Мекејб]] – ''Жртви: Приказна од Ферманаг''
* [[Хелен МекКлој]] – ''Заговорот на менувачите''
* [[Барбара Мерц]]
** ''Легенда во зелен кадифе'' (пишува како Елизабет Питерс)
** „Сонот на патриотот“ (пишува како Барбара Мајклс)
* [[Николас Мајер]] – „[[Ужасот од Вест Енд]]''
* [[Џејмс Милс (автор)|Џејмс Милс]] – „Седмата моќ“
* [[Томас Ф. Монтелеоне]] – „Врската на времето“
* [[Робин Мур]]
** „Дубаи“
** „Естаблишментот“ (ко-напишано со Харолд Шумате)
** „Хотел Томејн“
** „Грабнувањето на Кауфман“
** „Прикривањето на Перл Харбор“ (ко-напишано со Френк Шулер)
** „Сезоната“ (ко-напишано со Патриша Хорнунг)
** „Терминалната врска“
** „Девојката од Валенси“ (ко-напишана со Сузан Дајц)
* [[Мајкл Муркок]]
** „[Авантурите на Уна Персон и Катерина Корнелиус во 20 век]]''
** „Крајот“ на сите песни''
** ''Книгата на мачениците од Муркок''
** ''[[Морнарот на морињата на судбината]]''
** ''Времето на соколските господари'' (ко-пишување како и со [[Мајкл Батерворт (автор)|Мајкл Батерворт]])
* [[Рју Мураками]] – ''[[Скоро проѕирно сино]]''
* [[Фануш Неагу]] – ''Фрумоши небуни ај марилор ораше'' („Оние убави лудаци од големите градови“)
* [[Кристофер Никол]]
** ''Темен премин'' (пишува како Ендру Јорк)
** ''Господарка на темнината''
** ''Гилотина'' (пишува како Марк Логан)
** ''Триколор'' (пишува како Марк Логан)
* [[Лари Нивен]]
** ''[[Долгата рака на Гил Хамилтон]]''
** ''[[Свет надвор од времето]]''
* [[Фредерик Нолан (писател)|Фредерик Нолан]] – ''Синдикатот Митенвалд''
* [[Ендру Џ. Офут]]
** ''Убава кучка'' (пишува како Џон Клив)
** ''Поглавар на Андор''
** ''Дисциплинирана!'' (пишува како Џеф Морхед)
** ''Ерогената зона'' (пишува како Џон Клив)
** ''Суккулентна постава'' (пишува како Џон Клив)
** ''Серена, драга'' (пишува како Џон Клив)
** ''Подложувањето на Клодин'' (пишува како Турк Винтер)
** ''Тројна игра!'' (пишува како Џеф Морхед)
** ''Бесмртноста Волшебник“ (втор том во [[Тигри на морето#романи на Ендру Офут|серијата за продолжение на Кормак Мек Арт]]
* [[Т. В. Олсен]]
** ''Денот на мевот''
** ''На запад тие јаваа''
* [[Роберт Б. Паркер]] – ''[[Ветена земја (роман)|Ветена земја]]''
* [[Џејмс Патерсон]] – ''Бројот на Томас Бериман''
* [[Гари Полсен]]
** ''Специјалистите за смртта''
** ''На Ефект на имплозија''
* [[Самуел Ентони Пиплс]] – ''Човекот што умре двапати''
* [[Дорис Писерхија]] – ''Милијарда дена на Земјата''
* [[Денис Питс]] – ''Предаторот''
* [[Дадли Поуп]] – ''Дијамантот на Рамаж'' (седми во серијата [[Лорд Рамаж|''Рамаж'']])
* [[Тимоти Пауерс]] – ''Небото е разоткриено''
* [[Тери Прачет]] – ''[[Темната страна на сонцето]]''
* [[Ричард Прајс (писател)|Ричард Прајс]] – ''[[Крвни браќа (роман на Прајс)|Крвни браќа]]''
* [[Кристофер Прист (романсиер)|Кристофер Прист]] – ''[[Вселенската машина]]''
* [[Бил Пронзини]]
** ''Слободен поводник'' (пишува како Џек Фокс)
** ''Трчањето на ѕверовите'' (со Бери Н. Малцберг)
* [[Мануел Пуиг]] – ''[[Бакнеж на жената пајак (роман)|Бакнеж на жената пајак]]''
* [[Сајмон Рејвен]] – ''[[Преживеаните (роман на Рејвен)|Преживеаните]]''
* [[Пирс Пол Рид]] – ''Полонеза''
* [[Ишмаел Рид]] – ''[[Лет за Канада]]''
* [[Даглас Риман]]
** ''Патување кон Бунт'' (деветти во [[Романите од Болито#Романи од серијата|серијата Ричард Болито]], пишувајќи како Александар Кент)
** ''Површина со смелост''
* [[Рут Рендел]]
** ''[[Демон според мене]]''
** ''[[Падната завеса]]''
* [[Ан Рајс]] – ''[[Интервју со вампирот]]''
* [[Харолд Робинс]] – ''Осамената дама''
* [[Том Робинс]] – ''[[Дури и каубојките го добиваат блузот (роман)|Дури и каубојките го добиваат блузот]]''
* [[Роузмери Роџерс]] – ''Злобни љубовни лаги''
* [[Вилијам Ротслер]] (напишано како Џон Рајдер Хол) – ''[[Иднина во светот]]'' (филмска новела)
* [[Лоренс Сандерс]]
** ''Тангентниот фактор''
** ''Тангентната цел''
* [[Памела Сарџент]] – ''Клонирани животи''
* [[Елизабет Севиџ (писателка)|Елизабет Севиџ]] – ''Девојките од петте големи долини''
* [[Хуберт Селби Џуниор]] – ''[[Демонот (роман)|Демонот]]''
* [[Дејвид Селцер]] – ''[[Знакот (филм од 1976 година)|Знакот]]'' (филмска новела)
* [[Том Шарп]] – ''[[Вилт (роман)|Вилт]]''
* [[Боб Шо]]
** ''[[Космички калеидоскоп]]''
** ''Венец од ѕвезди''
* [[Сидни Шелдон]] – ''[[Странец во огледалото]]''
* [[Ан Риверс Сидонс]] – ''Хотел за скршени срца''
* [[Алан Силито]] – ''[[Синот на вдовецот]]''
* [[Роберт Силверберг]] – ''[Шадрах во печката]]''
* [[Клифорд Д. Симак]] – ''[[Шекспировата планета]]''
* [[Џорџ Фредерик Симс]] – ''Крајот на мрежата''
* [[Аптон Синклер]] (починал во 1968 година) – ''[[Војната за јагленот]]''
* [[Керолин Слотер]] – ''[Приказната за ласицата]]''
* [[Гај Н. Смит]]
** ''[[Вухајот (филм од 1975 година)|Вухајот]]'' (филмска новела)
** ''Ноќ на раковите'' (прва во серијата ''Ракови'')
** ''Враќањето на врколакот'' (втора во серијата ''Врколак на месечина'')
* [[Вилбур Смит]] – ''[[Плач Волк (роман)|Плач Волк]]''
* [[Џери Сол]]
** ''Фенирање'' (напишано од Натан Батлер)
** ''Јас, Алепо''
* [[Муриел Спарк]] – ''[[Преземањето (роман)|Преземањето]]''
* [[Џудит Сент Џорџ]] – ''Тајната во старата куќа''
* [[Брајан Стејблфорд]]
** ''Лицето на небото'' (прва во трилогијата ''Кралствата на Тартар'')
** ''Флоријанците'' (прва во [[Дедал Мисија]] серија)
** ''Јавачите на умот''
* [[Кристина Стед]] – [[Госпоѓица Херберт (Сопругата од предградието)|''Госпоѓица Херберт'' (Сопругата од предградието)]]
* [[Џон Штајнбек]] – ''[[Делата на кралот Артур и неговите благородни витези]]''
* [[Фред Мастард Стјуарт]] – ''Шест недели''
* [[Мери Стјуарт (романсиерка)|Мери Стјуарт]] – ''[[Не ја допирај мачката]]''
* [[Дејвид Стори]] – ''[[Савил (роман)|Савил]]''
* [[Жаклин Сузан]] – ''[[Долорес (роман за Сузан)|Долорес]]''
* [[Роузмери Сатклиф]] – ''[[Крвна одмазда (роман)|Крвна одмазда]]''
* [[Даглас Сатерленд]] – ''Удар!''
* [[Бернард Тејлор (автор)|Бернард Тејлор]] – ''[[Божјиот дар]]''
* [[Елизабет Тејлор (романистка)|Елизабет Тејлор]] (почина 1975) – ''[[Обвинувајќи (роман)|Обвинувајќи]]''
* [[Милдред Д. Тејлор]] – ''[[Тркање на гром, чуј го мојот крик]]''
* [[Ема Тенант]] – ''Хотел де Сон''
* [[Пол Теру]] – ''[[Семејниот арсенал]]''
* [[Крег Томас (автор)|Крег Томас]] – ''[[Стапица за стаорци (роман)|Стапица за стаорци]]''
* [[Артур Тофт]] – ''[[Денот кога Земјата застана]]'' (филмска новела)
* [[Глен Томасети]] – ''Тотално пристојни луѓе: Австралиска народна приказна''
* [[Елестон Тревор]] (пишува како Адам Хол) – ''Манифестот Кобра'' (седми во серијата [[Квилер]])
* [[Вилијам Тревор]] – ''[[Децата од Динмут]]''
* [[Леон Урис]] – ''[[Тројство (роман)|Тројство]]''
* [[Џек Венс]] – ''[[Маска: Тери]]''
* [[Гор Видал]] – ''[[1876 (роман)|1876]]''
* [[Курт Вонегут]] – ''[[Слепстик (роман)|Слепстик]]''
* [[Френк Валдман]] – ''[[Розовиот Пантер повторно удира]]'' (филмска новела)
* [[Алис Вокер]] – ''[[Меридијан (роман)|Меридијан]]''
* [[Ирвинг Волас]] – ''[[Документот R]]''
* [[Иан Вотсон (автор)|Иан Вотсон]] – ''Orgasmachine''
* [[Алек Во]] – ''Оженет со шпион''
* [[Ангус Велс]]
** ''Човекот што гори'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''Смртта носи сиво'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''Златните мртовци'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''Земјата на маглата'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''[[Враќањето на човекот наречен коњ]]'' (филмска новела)
** ''Лов на одмазда'' (напишан како Ендру Квилер)
* [[Морис Вест]] – ''[[Навигаторот (роман на Вест)|Навигаторот]]''
* [[Доналд Е. Вестлејк]] – ''Танцувачки Ацтеки''
* [[Лајонел Вајт]] – ''Бегство од затвор''
* [[Патрик Вајт]] – ''[[Рис од лисја]]''
* [[Кристофер Вуд (писател)|Кристофер Вуд]]
** ''Понатамошните авантури на Бери Линдон од самиот себе''
** ''[[Седум ноќи во Јапонија]]'' (напишано како Џон Дру) (филмска новела)
* Ричард Вудли – ''[[Мечките од лоши вести]]'' (филмска новела)
* [[Колин Вилсон]] – ''[[Вселенските вампири]]''
* [[Џин Волф]] – ''[[Ѓаволот во шума]]''
* Роџер Желазни
** ''[[Мост од пепел]]''
** ''[[Врати во песок]]''
** ''[[Раката на Оберон]]'' (четврто во серијата ''[[Хрониките на Амбер]]'')
** ''[[Се викам Легија (збирка раскази)|Се викам Легија]]''

=== Деца и млади ===
* [[Рејмонд Абрашкин]] (со [[Џеј Вилијамс (автор)|Џеј Вилијамс]]) – ''[[Дени Дан Научен детектив]]'' (четиринаесетти во серијата [[Дени Дан]])
* [[Ричард Адамс]] – ''Патувањето на тигарот''
* [[Лин Рид Бенкс]]
** ''Авантурите на кралот Мида''
** ''[[Најоддалечената планина]]''
* [[Марк Браун (автор)|Марк Браун]] – ''[[Носот на Артур]]'' (прв во серијата [[Артур Рид]])
* [[Мери Вирџинија Кери]] – ''Мистеријата на рудникот за смртни стапици'' (24-то во серијата ''Алфред Хичкок и [[Тројцата истражители]]'')
* [[Бети Кавана]] – ''Мистеријата на смарагдниот Буда''
* Мајкл Колинс (како [[Вилијам Арден]]) – ''Мистеријата на танцувачкиот ѓавол'' (25-то во серијата ''Алфред Хичкок и Тројцата истражители'')
* [[Хелен Кресвел]] – ''Зимата на птиците''
* Вик Крум – ''[[Шаги Д.А.]]'' (филмска новела)
* [[Питер Дикинсон]] (илустрирано од Дејвид Сми) – ''Синиот јастреб''
* [[Џек Гантос]] – ''[[Ротен Ралф#Книги|Ротен Ралф]]'' (прв во серијата ''Ротен Ралф'')
* [[Роџер Харгривс]] (''[[Господин Мажи]]'')
** ''[[Господин Баунс]]''
** ''[[Господин Чатербокс]]''
** ''[[Г-дин Зашеметувачки]]''
** ''[[Г-дин Невозможен]]''
** ''[[Г-дин Желе]]''
** ''[[Г-дин Смешен]]''
** ''[[Г-дин Пребирлив]]''
** ''[[Г-дин Мрзлив]]''
** ''[[Г-дин Злобен (Г-дин Мажи)|Г-дин Злобен]]''
** ''[[Г-дин Мадл]]''
** ''[[Г-дин Бучно]]''
* [[Џанет Квин-Харкин]] (илустрирано од [[Анита Лобел]]) – ''Танцот на Питер Пени''
* [[Маргарит Хенри]] (илустрирано од Весли Денис) – ''Сликовита животна приказна на Мисти''
* [[Дајана Вин Џонс]] – ''[[Моќта на трите (роман)|Моќта на трите]]''
* [[Џудит Кер]] – ''Божиќот на Мог'' (втор во серијата [[Мог (Џудит Кер)|Мог]])
* [[Александар Ки]] – ''Џагер, кучето од друго место''
* [[Е. Л. Конигсбург]] – ''Татка ќерка''
* [[Ричард Пек (писател)|Ричард Пек]] – ''Дали си сам во куќата?''
* [[Флоренс Енгел Рандал]] – ''[[Набљудувач во шумата]]''
* [[Вилијам Ролс]] – ''[[Летото на мајмуните]]''
* [[Морис Сендак]] (ко-сценарист со Метју Марголис) – ''Некое кученце од Свел или си сигурен дека сакаш куче?''
* [[Вилијам Штајг]]
** ''[[Островот на Авел]]''
** ''[[Неверојатната коска]]''
* [[Д-р Сјус]]
** ''[[Квизерот на мачката]]''
** ''[[Хупер Хампердинк...? Не Тој!]]'' (пишува како Тео. ЛеЗиг)
* [[Рут Пламли Томпсон]] (илустрирано од [[Дик Мартин (уметник)|Дик Мартин]]) – ''[[Волшебниот остров Оз]]''
* [[Ева Титус]] – ''Базил во Мексико'' (четврт во серијата „Базил од Бејкер Стрит“)
* [[Гертруда Чендлер Ворнер]] – ''Бени открива мистерија'' (19-ти во [[Список на романи за деца од вагонот#Напишано од Гертруда Чендлер Ворнер|серијата ''Деца од вагонот'']])
* [[Роберт Вестал]] – ''Окото на ветерот''
* [[Пол Зиндел]] – ''[Извини, ми газиш на окото!]]''

=== Драма ===
* [[Нгуги ва Тионго]] и Муго – ''[[Судењето на Дедан Кимати]]''
* [[Нил Сајмон]] – ''[[Калифорниски пакет]]''

=== Нефикција ===
* Брус Баренбург – ''Создавањето на Дино Де Лаурентис' [[Кинг Конг (1976) филм)|Кинг Конг]]''
* [[Џејмс Херберт Бренан]] – ''Окултна историја на светот''
* [[Лотар-Гинтер Бухајм]] – ''U-Boot-Krieg''
* [[Ричард Докинс]] – ''[[Себичниот ген]]''
* [[Леонард Грибл]]
** ''Познати мистерии на откривање''
** ''Познати мистерии на модерното време''
* [[Тони Хилерман]] (уредник) – „Магијата на Ново Мексико“
* Кристофер Кин – „[[Ралф „Папа“ Торсон|Ловецот]]“
* [[Артур Кестлер]] – „[[Тринаесеттото племе]]“
* [[Рон Ковиќ]] – „[[Роден на Четврти јули]]“
* [[Даниел П. Маникс]] – „Ние кои не сме како другите“
* [[Џејмс А. Миченер]] – „Спорт во Америка“
* [[Артур Рансом]] (починал 1967) – „Автобиографијата на Артур Рансом“ (уредено од [[Руперт Харт-Дејвис]])
* [[Теди Стауфер]] – „Засекогаш е пеколно долго време: Автобиографија“
* [[Вилијам Стивенсон (канадски писател)|Вилијам Стивенсон]] – „Човек наречен бестрашен“
* [[Боб Вудвард]] (со [[Карл Бернштајн]]) – ''[[Последните денови]]''

==Раѓања==
*[[29 август]] - [[Миеко Каваками]], јапонска романописец и поет
*[[31 октомври]] – [[Сет Абрамсон]], американски новинар и поет
*''непознати датуми''
**[[Бора Чунг]], корејски писател на кратки раскази и романописец

==Починати==
*[[12 јануари]] – [[Агата Кристи]], англиска писателка на криминалистички романи (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[25 јануари]] – [[Виктор Еренберг (историчар)|Виктор Еренберг]], германски историчар (роден [[1891 во литературата|1891]])
*[[2 февруари]] – [[Барбара Јуфан Тод]], англиска писателка за деца (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[12 февруари]] – [[Џон Луис (филозоф)|Џон Луис]], велшки филозоф (роден [[1889 во литературата|1889]])
*[[март 5]] – [[Чарлс Ледерер]], американски сценарист и филмски режисер (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[7 март]] – [[Тове Дитлевсен]], данска поетеса и писателка на фикција (се самоубила, родена [[1917 во литературата|1917]])
*[[13 март]] – [[Сергиу Дан]], романски романописец и новинар (роден [[1903 во литературата|1903]])
*[[2 април]] – [[Таос Амруче]], алжирски романописец (роден [[1913 во литературата|1913]])
*[[28 април]] – [[Ричард Хјуз (британски писател)|Ричард Хјуз]], британски романописец (роден [[1900 во литературата|1900]])
*[[7 мај]] – [[Алисон Атли]], англиска писателка на детски книги (родена [[1884 во литературата|1884]])
*[[3 јули]] – [[Александар Лернет-Холенија]], австриски поет, драматург и писател на фикција (роден [[1897 во литературата|1897]])
*[[15 јули]] – [[Пол Галико]], американски романописец, писател на кратки раскази и спортски писател (роден [[1897 во литературата|1897]])
*[[9 август]] – [[Хозе Лезама Лима]], кубански писател и поет (роден [[1910 во литературата|[1910]])
*[[29 август]] – [[Кази Назрул Ислам]], бенгалски поет (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[10 септември]] – [[Далтон Трамбо]], американски романописец и сценарист (роден [[1905 во литературата|1905]])
*[[30 октомври]] – [[Барбу Солаколу]], романска поетеса, преведувачка и економистка (родена [[1897 во литературата|1897]])
*[[4 ноември]] – [[Роберт Спајт]], англиски глумец, биограф и есеист (родена [[1904 во литературата|1904]])
*[[6 ноември]] – [[Патрик Денис]], американски романописец (рак на панкреас, родена [[1921 во литературата|1921]])
*[[23 ноември]] – [[Андре Малро]], француски романописец (роден [[1901 во литературата|1901]])
*[[21 декември]] – [[Манро Лиф]], американски автор за деца (роден [[1905 во литературата|1905]])
*[[22 декември]] – [[Мартин Луис Гузман]], мексикански романописец и новинар (роден [[1887 во литературата|1887]])
*[[26 декември]] – [[Јашпал]], хинди романописец (роден [[1903 во литературата|1903]])
*[[29 декември]] – [[Џералд Базил Едвардс|Г. Б. Едвардс]], писател роден во Гернзи (роден [[1899 во литературата|1899]])

== Награди ==
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Max Frisch]]
*[[Награда Хуго]] за [[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Роџер Желазни]], ''[[Се викам Легија (збирка кратки раскази)|Дома е џелатот]]''

==Референци==
{{reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1976 Популарни книги од 1976 година] на [[Goodreads]]

{{Година во категориите на статии за литература}}

[[Категорија:Книжевноста во 1976 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>54koll4tvylag02039ez5w8sbp10b2i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561641</id>
      <parentid>5561639</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:05:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <comment>/* Починати */</comment>
      <origin>5561641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39389" sha1="mgnhiirnzjrb7rtz8yr85064fnyon50" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1976|книжевноста}}

'''[[1976]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[21 јуни]] – [[Театар Маркет (Јоханесбург)|Театар Маркет]] во Јоханесбург, Јужна Африка, е отворен како [[мултирасно]] место од страна на [[Барни Сајмон]].
*[[3 септември]] – Романсиерот [[Антонио ди Бенедето]] е ослободен од затвор по 18 месеци затвор и тортура според [[Процесот на национална реорганизација]] ([[воена диктатура]]) во Аргентина.
*[[9 септември]] – [[Кралската Шекспирова компанија]] започнува позната продукција на [[Вилијам Шекспир|Шекспировата претстава ''[[Макбет]]'' во [[Другото место (театар)|Другото место]], [[Стратфорд на Ејвон]], Англија, со [[Иан МекКелен]] и [[Џуди Денч]] во главните улоги, во режија на [[Тревор Нан]].
*[[25 октомври]] – [[Кралскиот национален театар]] на [[Јужниот брег]] во Лондон се отвора во простории дизајнирани од Сер [[Денис Ласдун]], со изведба на комедијата од 18 век на [[Голдони]] „Ил Кампиело“.
*''непознати датуми''
**[[Театар Нантер-Амандиер]] е основан во нови простории во [[Нантер]].
**[[Мери Рони]] стана првата жена национална библиотекарка во светот, во [[Националната библиотека на Нов Зеланд]].

== Нови книги ==
=== Фикција ===
* [[Брајан Алдис]] – ''[[Габлините од Маласија]]''
* [[Кингсли Амис]] – ''[[Промената]]''
* [[Исак Асимов]] – ''[[Човекот по двестегодишнината и други приказни]]''
* [[Маргарет Атвуд]] – ''[[Лејди Оракл]]''
* [[Елиот Бејкер]] – ''Клинтовиот закон''
* [[Нина Боден]] – ''Попладнето на добрата жена''
* [[Мартин Бакс]] – ''Болничкиот брод''.
* [[Ан Бити]] – ''[[Студени зимски сцени]]''
* [[Питер Бенчли]] – ''[[Длабочината (филм од 1977 година)|Длабочината]]''
* [[Џек М. Бикам]] – ''Твистер''
* [[Мајкл Бишоп (автор)|Мајкл Бишоп]] – ''И чудно во Екбатан Дрвјата“
* [[Џон Блекбурн (автор)|Џон Блекбурн]] – ''Лицето на лавот''
* [[Лејди Керолин Блеквуд]] - ''The Stepdaughter''
* [[Boileau-Narcejac|Pierre Boileau and Thomas Narcejac]] – ''La lèpre''
* [[Бен Бова]]
** ''[[Град на темнината (роман)|Град на темнината]]''
** ''The Multiple Man''
* [[Реј Бредбери]] – ''[[Долго по полноќ]]''
* [[Марион Зимер Бредли]]
** ''Тапани на темнината''
** ''[[Скршениот синџир]]'' (десети во [[серијата Дарковер|серијата''Дарковер'']])
* [[Џон Брејн]] – ''[[Чекајќи ја Шила]]''
* [[Вилијам Ф. Бакли]] – ''[[Спасувајќи ја кралицата]]'' (првиот трилер од [[Блекфорд Оукс]])
* [[Елеонор Алис Бурфорд]]
** ''Страсните непријатели'' (пишува како Џин Плејди)
** ''Прелудиумот на Плантагенет'' (пишува како Џин Плејди)
** ''Гордоста на паунот'' (пишува како Викторија Холт)
** ''Сарабанда за две сестри'' (пишува како Филипа Кар)
* [[Ентони Бургес]] – ''[[Римските жени на Бирд]]''* [[Тејлор Колдвел]] – ''Церемонија на невините''
* [[Ремзи Кембел]] – ''[[Висината на крикот]]''
* [[Роузмери Картер]]
** ''Змејски шуми''
** ''Човек од дивината''
* [[Џек Л. Чокер]] – ''Џунгла од ѕвезди''
* [[Вера Чепмен]] – ''[[Кралската дамозелка]]''
* [[Џејмс Хедли Чејс]] – ''Направи ми услуга, умри''
* [[C. J. Cherryh]]
** ''[[Браќа на Земјата]]'' (прво во дуологијата „Бунтот Ханан“)
** ''[[Портата на Иврел]]'' (прва во ''[[Приказните за Моргејн|Циклусот на Моргејн]]'')
* [[Агата Кристи]] – ''[[Убиство во сон]]''
* [[Артур Ц. Кларк]] (уредено од [[Ангус Велс]]) – ''Најдоброто од Артур Ц. Кларк 1937 – 1955''
* [[Џон Клири]] – ''[[Звук на молња]]''
* [[Теодор Р. Когсвел]] (ко-писател со [[Чарлс А. Спано, Џуниор]]) – ''[[Спок, Месија!]]''
* [[Мајкл Колинс (американски автор)|Мајкл Колинс]] – ''Крвавоцрвениот сон''
* [[Кетрин Куксон]]
** ''Бавното будење'' (пишува како Кетрин Мерчант)
** ''Плимата на животот''
* [[Мајкл Крајтон]] – ''[[Јадачи на мртвите]]''
* [[Клајв Каслер]] – ''[[Кренете го Титаник!]]''
* [[Лајонел Дејвидсон]] – ''[[Хемичарот на Сан]]''
* [[Дороти Салисбери Дејвис]] – ''Смрт во животот''
* [[Лен Дејтон]] – ''Твинкл, трепкај, мал шпион''
* [[Самуел Р. Делани]] – ''[[Тритон (роман)|Тритон]]''
* [[Колин Декстер]] – ''[[Последно виден облечен (роман за Декстер)|Последно виден облечен]]'' (втор во серијата [[Инспектор Морс]])
* [[Филип К. Дик]] (ко-напишан со [[Роџер Желазни]]) – ''[[Деус Ире]]''
* [[Питер Дикинсон]] – ''Кралот и Џокерот''
* [[Гордон Р. Диксон]] – ''[[Змејот и Џорџ]]''
* [[Џејн Донели]]
** ''Темниот гонител''
** ''Натрапникот''
** ''Сребрениот кафез''
* [[Розалин Дрекслер]] (напишана како Џулија Сорел)
** ''[[Зора: Портрет на тинејџерка бегалка]]'' (новелизација за ТВ филм)
** ''[[Роки#Новелизација|Роки]]'' (филмска новела)
* [[Мишел Дроит]] – ''Ла Mort du connétable''
* [[Ален Друри]] - ''[[Бог против боговите]]''
* [[Лоис Данкан]] – ''[[Лето на стравот (роман)|Лето на стравот]]''
* [[Алан В. Екерт]] - ''[[The HAB Theory]]''
* [[Клајв Еглетон]] – ''Државна посета''
* [[Чарлс Ајнштајн]] – ''Крадењето на блекџек''
* [[Бучи Емечета]] – ''[[Цената на невестата]]''
* [[Маријан Енгел]] – ''[[Мечка (роман)|Мечка]]''
* [[Пол Ердман]] – ''Падот на '79''
* [[Џон Фарис]] – ''[[Бесот (роман на Фарис)|Бесот]]''
* [[Дик Франсис]] – ''[[Во рамката]]''
* [[Брајан Фриментл]] – ''Ноемврискиот човек''
* [[Алан Дин Фостер]] (напишан како [[Џорџ Лукас]]) – ''[[Војна на ѕвездите: Од авантурите на Лук Скајвокер]]''
* [[Паула Фокс]] – ''[[Децата на вдовицата]]''
* [[Дик Франсис]] – ''[[Во рамката]]''
* [[Кристофер Франк]] – ''[[Сонот на лудиот мајмун]]'' (''Le Rêve du singe fou'')
* [[Мортон Фридгуд]] (напишано како Џон Годеј) – ''Талисманот''
* [[Џон Гарднер (британски писател)|Џон Гарднер]]
** ''Моријарти''
** ''Да трчам малку побрзо''
* [[Брајан Гарфилд]] – ''[[Последните тврдокорни луѓе (филм)|Gundown]]''
* [[Хју Гарнер]] – ''Натрапниците''
* [[Ромен Гари]] (пишува како Емил Ажар) – ''[[Хокус Богус]]'' (''Псевдо'')
* [[Ноел Герсон]]
** ''Нептун''
** ''Специјален агент''
* [[Вилијам Голдман]] – ''[[Магија (роман)|Магија]]''
* [[Ричард Гордон (англиски автор)|Ричард Гордон]] – ''[[Доктор на работа]]'' (четиринаесетти во [[Доктор (серија романи)|''Доктор'' серија]])
* [[Винстон Греам]] – ''[[Четирите лебеди]]'' (шести во серијата ''[[Полдарк]]'')
* [[Џералд Грин (автор)|Џералд Грин]] – ''Заложничкото срце''
* [[Питер ван Гринавеј]] – ''Страдајте! Мали деца''
* [[Сем Гринли]] – ''Багдад блуз''
* [[Џудит Гостин]] – ''[[Обични луѓе (гостин роман)|Обични луѓе]]''
* [[Џо Халдеман]] – „Мајндбриџ“
* [[Алекс Хејли]] – ''[[Корени: Сагата на еден Американец Семејство]]''
* [[Доналд Хамилтон]] – ''[[Одмаздниците (роман)|Одмаздниците]]'' (седумнаесетти во серијата [[Мет Хелм]])
* [[Хари Харисон (писател)|Хари Харисон]] – ''Скајфол''
* [[Стерлинг Хајден]] – ''Патување: Роман од 1896 година''
* Марси Хајдиш – ''[[Жена наречена Мојсеј (роман)|Жена наречена Мојсеј]]''
* [[Френк Херберт]] – ''[[Деца од Дина]]''
* [[Џејмс Херберт]] – ''[[Преживеаниот (роман на Херберт)|Преживеаниот]]''
* [[Џејмс Хериот]] – ''Ветераните можеби ќе летаат'' (петти во серијата на Џејмс Хериот)
* [[Џорџ В. Хигинс]] – ''Пресудата на Деке Хантер''
* [[Џек Хигинс]] – ''[[Предупредување за бура (роман на Хигинс)|Предупредување за бура]]''
* [[Реџиналд Хил]] – ''Уште една смрт во Венеција''
* [[Хелен Хоџман]] – ''Сино небо''
* [[Роберт Холдсток]]
** ''Око меѓу слепите''
** ''Крстот на гробиштата''
** ''Магичен човек''

** ''Внатре''
** ''Времето надвор од возраста''
** ''Патници''
* [[Сесилија Холанд]]
** ''Лебдечки светови''
* [[Велда Џонстон]]
** ''Деверон Хол''
** ''Французинот''
* [[Гејл Џонс]] – ''Човекот на Ева''
* [[Томас Кенили]] – ''[[Сезона во Чистилиште]]''
* [[Ворен Кифер]] – ''Документите на Понтиј Пилат''
* [[Дин Кунц]]
** ''[[Затвор од мраз (роман)|Затвор од мраз]]'' (пишува како Дејвид Акстон)
** ''[[Ноќни студови]]''
* [[Вилијам Коцвинкл]] – ''Доктор Стаорец''
* [[Мајкл Курланд]] – ''Најт на утрешнината''
* [[Дерек Ламберт]] (пишува како Ричард Фалкирк) – ''[[Андерграунд Блекстоун]]'' (петто во серијалот Блекстоун)
* [[Луис L'Amour]]
** ''Јавачот на изгубениот поток''
** ''До далечните сини планини''
** ''Каде што вее долгата трева''
* [[Урсула К. Ле Гвин]] – ''[[Орсиниеви приказни]]''
* [[Елси Ли]]
** ''Вдовицата на Набов''
** ''Цимери''
* [[Џон Ли (автор)|Џон Ли]] – ''[[Деветтиот човек]]''
* [[Танит Ли]] – ''[[Не го гризе сонцето]]''
* [[Станислав Лем]] – ''[[Синџирот на случајноста]]''
* [[Елмор Леонард]] – ''[[Swag (роман)|Swag]]''
* [[Рода Лерман]] – ''Девојката со која се жени''
* [[Ира Левин]] – ''[[Момчињата од Бразил (роман)|Момчињата од Бразил]]''
* [[Роџер Лонгриг]] – ''Девојчето во шумата''
* [[Роберт Ладлам]] – ''[[Претставниците на Близнаците]]''
* [[Ричард А. Лупоф]]
** ''Пукнатината на небото''
** ''Лиса Кејн''
** ''Песочен свет''
** ''Триунскиот човек''
* [[Рос Мекдоналд]] – ''Синиот чекан'' (осумнаесетти и последен роман во серијата [[Лју Арчер]])
* [[Алистер Меклин]] – ''[[Златната порта (роман на Меклин)|Златната порта]]''
* [[Џорџ Р. Р. Мартин]] – ''[[Песна за Лија]]''
* [[Јуџин Мекејб]] – ''Жртви: Приказна од Ферманаг''
* [[Хелен МекКлој]] – ''Заговорот на менувачите''
* [[Барбара Мерц]]
** ''Легенда во зелен кадифе'' (пишува како Елизабет Питерс)
** „Сонот на патриотот“ (пишува како Барбара Мајклс)
* [[Николас Мајер]] – „[[Ужасот од Вест Енд]]''
* [[Џејмс Милс (автор)|Џејмс Милс]] – „Седмата моќ“
* [[Томас Ф. Монтелеоне]] – „Врската на времето“
* [[Робин Мур]]
** „Дубаи“
** „Естаблишментот“ (ко-напишано со Харолд Шумате)
** „Хотел Томејн“
** „Грабнувањето на Кауфман“
** „Прикривањето на Перл Харбор“ (ко-напишано со Френк Шулер)
** „Сезоната“ (ко-напишано со Патриша Хорнунг)
** „Терминалната врска“
** „Девојката од Валенси“ (ко-напишана со Сузан Дајц)
* [[Мајкл Муркок]]
** „[Авантурите на Уна Персон и Катерина Корнелиус во 20 век]]''
** „Крајот“ на сите песни''
** ''Книгата на мачениците од Муркок''
** ''[[Морнарот на морињата на судбината]]''
** ''Времето на соколските господари'' (ко-пишување како и со [[Мајкл Батерворт (автор)|Мајкл Батерворт]])
* [[Рју Мураками]] – ''[[Скоро проѕирно сино]]''
* [[Фануш Неагу]] – ''Фрумоши небуни ај марилор ораше'' („Оние убави лудаци од големите градови“)
* [[Кристофер Никол]]
** ''Темен премин'' (пишува како Ендру Јорк)
** ''Господарка на темнината''
** ''Гилотина'' (пишува како Марк Логан)
** ''Триколор'' (пишува како Марк Логан)
* [[Лари Нивен]]
** ''[[Долгата рака на Гил Хамилтон]]''
** ''[[Свет надвор од времето]]''
* [[Фредерик Нолан (писател)|Фредерик Нолан]] – ''Синдикатот Митенвалд''
* [[Ендру Џ. Офут]]
** ''Убава кучка'' (пишува како Џон Клив)
** ''Поглавар на Андор''
** ''Дисциплинирана!'' (пишува како Џеф Морхед)
** ''Ерогената зона'' (пишува како Џон Клив)
** ''Суккулентна постава'' (пишува како Џон Клив)
** ''Серена, драга'' (пишува како Џон Клив)
** ''Подложувањето на Клодин'' (пишува како Турк Винтер)
** ''Тројна игра!'' (пишува како Џеф Морхед)
** ''Бесмртноста Волшебник“ (втор том во [[Тигри на морето#романи на Ендру Офут|серијата за продолжение на Кормак Мек Арт]]
* [[Т. В. Олсен]]
** ''Денот на мевот''
** ''На запад тие јаваа''
* [[Роберт Б. Паркер]] – ''[[Ветена земја (роман)|Ветена земја]]''
* [[Џејмс Патерсон]] – ''Бројот на Томас Бериман''
* [[Гари Полсен]]
** ''Специјалистите за смртта''
** ''На Ефект на имплозија''
* [[Самуел Ентони Пиплс]] – ''Човекот што умре двапати''
* [[Дорис Писерхија]] – ''Милијарда дена на Земјата''
* [[Денис Питс]] – ''Предаторот''
* [[Дадли Поуп]] – ''Дијамантот на Рамаж'' (седми во серијата [[Лорд Рамаж|''Рамаж'']])
* [[Тимоти Пауерс]] – ''Небото е разоткриено''
* [[Тери Прачет]] – ''[[Темната страна на сонцето]]''
* [[Ричард Прајс (писател)|Ричард Прајс]] – ''[[Крвни браќа (роман на Прајс)|Крвни браќа]]''
* [[Кристофер Прист (романсиер)|Кристофер Прист]] – ''[[Вселенската машина]]''
* [[Бил Пронзини]]
** ''Слободен поводник'' (пишува како Џек Фокс)
** ''Трчањето на ѕверовите'' (со Бери Н. Малцберг)
* [[Мануел Пуиг]] – ''[[Бакнеж на жената пајак (роман)|Бакнеж на жената пајак]]''
* [[Сајмон Рејвен]] – ''[[Преживеаните (роман на Рејвен)|Преживеаните]]''
* [[Пирс Пол Рид]] – ''Полонеза''
* [[Ишмаел Рид]] – ''[[Лет за Канада]]''
* [[Даглас Риман]]
** ''Патување кон Бунт'' (деветти во [[Романите од Болито#Романи од серијата|серијата Ричард Болито]], пишувајќи како Александар Кент)
** ''Површина со смелост''
* [[Рут Рендел]]
** ''[[Демон според мене]]''
** ''[[Падната завеса]]''
* [[Ан Рајс]] – ''[[Интервју со вампирот]]''
* [[Харолд Робинс]] – ''Осамената дама''
* [[Том Робинс]] – ''[[Дури и каубојките го добиваат блузот (роман)|Дури и каубојките го добиваат блузот]]''
* [[Роузмери Роџерс]] – ''Злобни љубовни лаги''
* [[Вилијам Ротслер]] (напишано како Џон Рајдер Хол) – ''[[Иднина во светот]]'' (филмска новела)
* [[Лоренс Сандерс]]
** ''Тангентниот фактор''
** ''Тангентната цел''
* [[Памела Сарџент]] – ''Клонирани животи''
* [[Елизабет Севиџ (писателка)|Елизабет Севиџ]] – ''Девојките од петте големи долини''
* [[Хуберт Селби Џуниор]] – ''[[Демонот (роман)|Демонот]]''
* [[Дејвид Селцер]] – ''[[Знакот (филм од 1976 година)|Знакот]]'' (филмска новела)
* [[Том Шарп]] – ''[[Вилт (роман)|Вилт]]''
* [[Боб Шо]]
** ''[[Космички калеидоскоп]]''
** ''Венец од ѕвезди''
* [[Сидни Шелдон]] – ''[[Странец во огледалото]]''
* [[Ан Риверс Сидонс]] – ''Хотел за скршени срца''
* [[Алан Силито]] – ''[[Синот на вдовецот]]''
* [[Роберт Силверберг]] – ''[Шадрах во печката]]''
* [[Клифорд Д. Симак]] – ''[[Шекспировата планета]]''
* [[Џорџ Фредерик Симс]] – ''Крајот на мрежата''
* [[Аптон Синклер]] (починал во 1968 година) – ''[[Војната за јагленот]]''
* [[Керолин Слотер]] – ''[Приказната за ласицата]]''
* [[Гај Н. Смит]]
** ''[[Вухајот (филм од 1975 година)|Вухајот]]'' (филмска новела)
** ''Ноќ на раковите'' (прва во серијата ''Ракови'')
** ''Враќањето на врколакот'' (втора во серијата ''Врколак на месечина'')
* [[Вилбур Смит]] – ''[[Плач Волк (роман)|Плач Волк]]''
* [[Џери Сол]]
** ''Фенирање'' (напишано од Натан Батлер)
** ''Јас, Алепо''
* [[Муриел Спарк]] – ''[[Преземањето (роман)|Преземањето]]''
* [[Џудит Сент Џорџ]] – ''Тајната во старата куќа''
* [[Брајан Стејблфорд]]
** ''Лицето на небото'' (прва во трилогијата ''Кралствата на Тартар'')
** ''Флоријанците'' (прва во [[Дедал Мисија]] серија)
** ''Јавачите на умот''
* [[Кристина Стед]] – [[Госпоѓица Херберт (Сопругата од предградието)|''Госпоѓица Херберт'' (Сопругата од предградието)]]
* [[Џон Штајнбек]] – ''[[Делата на кралот Артур и неговите благородни витези]]''
* [[Фред Мастард Стјуарт]] – ''Шест недели''
* [[Мери Стјуарт (романсиерка)|Мери Стјуарт]] – ''[[Не ја допирај мачката]]''
* [[Дејвид Стори]] – ''[[Савил (роман)|Савил]]''
* [[Жаклин Сузан]] – ''[[Долорес (роман за Сузан)|Долорес]]''
* [[Роузмери Сатклиф]] – ''[[Крвна одмазда (роман)|Крвна одмазда]]''
* [[Даглас Сатерленд]] – ''Удар!''
* [[Бернард Тејлор (автор)|Бернард Тејлор]] – ''[[Божјиот дар]]''
* [[Елизабет Тејлор (романистка)|Елизабет Тејлор]] (почина 1975) – ''[[Обвинувајќи (роман)|Обвинувајќи]]''
* [[Милдред Д. Тејлор]] – ''[[Тркање на гром, чуј го мојот крик]]''
* [[Ема Тенант]] – ''Хотел де Сон''
* [[Пол Теру]] – ''[[Семејниот арсенал]]''
* [[Крег Томас (автор)|Крег Томас]] – ''[[Стапица за стаорци (роман)|Стапица за стаорци]]''
* [[Артур Тофт]] – ''[[Денот кога Земјата застана]]'' (филмска новела)
* [[Глен Томасети]] – ''Тотално пристојни луѓе: Австралиска народна приказна''
* [[Елестон Тревор]] (пишува како Адам Хол) – ''Манифестот Кобра'' (седми во серијата [[Квилер]])
* [[Вилијам Тревор]] – ''[[Децата од Динмут]]''
* [[Леон Урис]] – ''[[Тројство (роман)|Тројство]]''
* [[Џек Венс]] – ''[[Маска: Тери]]''
* [[Гор Видал]] – ''[[1876 (роман)|1876]]''
* [[Курт Вонегут]] – ''[[Слепстик (роман)|Слепстик]]''
* [[Френк Валдман]] – ''[[Розовиот Пантер повторно удира]]'' (филмска новела)
* [[Алис Вокер]] – ''[[Меридијан (роман)|Меридијан]]''
* [[Ирвинг Волас]] – ''[[Документот R]]''
* [[Иан Вотсон (автор)|Иан Вотсон]] – ''Orgasmachine''
* [[Алек Во]] – ''Оженет со шпион''
* [[Ангус Велс]]
** ''Човекот што гори'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''Смртта носи сиво'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''Златните мртовци'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''Земјата на маглата'' (напишан како Ендру Квилер)
** ''[[Враќањето на човекот наречен коњ]]'' (филмска новела)
** ''Лов на одмазда'' (напишан како Ендру Квилер)
* [[Морис Вест]] – ''[[Навигаторот (роман на Вест)|Навигаторот]]''
* [[Доналд Е. Вестлејк]] – ''Танцувачки Ацтеки''
* [[Лајонел Вајт]] – ''Бегство од затвор''
* [[Патрик Вајт]] – ''[[Рис од лисја]]''
* [[Кристофер Вуд (писател)|Кристофер Вуд]]
** ''Понатамошните авантури на Бери Линдон од самиот себе''
** ''[[Седум ноќи во Јапонија]]'' (напишано како Џон Дру) (филмска новела)
* Ричард Вудли – ''[[Мечките од лоши вести]]'' (филмска новела)
* [[Колин Вилсон]] – ''[[Вселенските вампири]]''
* [[Џин Волф]] – ''[[Ѓаволот во шума]]''
* Роџер Желазни
** ''[[Мост од пепел]]''
** ''[[Врати во песок]]''
** ''[[Раката на Оберон]]'' (четврто во серијата ''[[Хрониките на Амбер]]'')
** ''[[Се викам Легија (збирка раскази)|Се викам Легија]]''

=== Деца и млади ===
* [[Рејмонд Абрашкин]] (со [[Џеј Вилијамс (автор)|Џеј Вилијамс]]) – ''[[Дени Дан Научен детектив]]'' (четиринаесетти во серијата [[Дени Дан]])
* [[Ричард Адамс]] – ''Патувањето на тигарот''
* [[Лин Рид Бенкс]]
** ''Авантурите на кралот Мида''
** ''[[Најоддалечената планина]]''
* [[Марк Браун (автор)|Марк Браун]] – ''[[Носот на Артур]]'' (прв во серијата [[Артур Рид]])
* [[Мери Вирџинија Кери]] – ''Мистеријата на рудникот за смртни стапици'' (24-то во серијата ''Алфред Хичкок и [[Тројцата истражители]]'')
* [[Бети Кавана]] – ''Мистеријата на смарагдниот Буда''
* Мајкл Колинс (како [[Вилијам Арден]]) – ''Мистеријата на танцувачкиот ѓавол'' (25-то во серијата ''Алфред Хичкок и Тројцата истражители'')
* [[Хелен Кресвел]] – ''Зимата на птиците''
* Вик Крум – ''[[Шаги Д.А.]]'' (филмска новела)
* [[Питер Дикинсон]] (илустрирано од Дејвид Сми) – ''Синиот јастреб''
* [[Џек Гантос]] – ''[[Ротен Ралф#Книги|Ротен Ралф]]'' (прв во серијата ''Ротен Ралф'')
* [[Роџер Харгривс]] (''[[Господин Мажи]]'')
** ''[[Господин Баунс]]''
** ''[[Господин Чатербокс]]''
** ''[[Г-дин Зашеметувачки]]''
** ''[[Г-дин Невозможен]]''
** ''[[Г-дин Желе]]''
** ''[[Г-дин Смешен]]''
** ''[[Г-дин Пребирлив]]''
** ''[[Г-дин Мрзлив]]''
** ''[[Г-дин Злобен (Г-дин Мажи)|Г-дин Злобен]]''
** ''[[Г-дин Мадл]]''
** ''[[Г-дин Бучно]]''
* [[Џанет Квин-Харкин]] (илустрирано од [[Анита Лобел]]) – ''Танцот на Питер Пени''
* [[Маргарит Хенри]] (илустрирано од Весли Денис) – ''Сликовита животна приказна на Мисти''
* [[Дајана Вин Џонс]] – ''[[Моќта на трите (роман)|Моќта на трите]]''
* [[Џудит Кер]] – ''Божиќот на Мог'' (втор во серијата [[Мог (Џудит Кер)|Мог]])
* [[Александар Ки]] – ''Џагер, кучето од друго место''
* [[Е. Л. Конигсбург]] – ''Татка ќерка''
* [[Ричард Пек (писател)|Ричард Пек]] – ''Дали си сам во куќата?''
* [[Флоренс Енгел Рандал]] – ''[[Набљудувач во шумата]]''
* [[Вилијам Ролс]] – ''[[Летото на мајмуните]]''
* [[Морис Сендак]] (ко-сценарист со Метју Марголис) – ''Некое кученце од Свел или си сигурен дека сакаш куче?''
* [[Вилијам Штајг]]
** ''[[Островот на Авел]]''
** ''[[Неверојатната коска]]''
* [[Д-р Сјус]]
** ''[[Квизерот на мачката]]''
** ''[[Хупер Хампердинк...? Не Тој!]]'' (пишува како Тео. ЛеЗиг)
* [[Рут Пламли Томпсон]] (илустрирано од [[Дик Мартин (уметник)|Дик Мартин]]) – ''[[Волшебниот остров Оз]]''
* [[Ева Титус]] – ''Базил во Мексико'' (четврт во серијата „Базил од Бејкер Стрит“)
* [[Гертруда Чендлер Ворнер]] – ''Бени открива мистерија'' (19-ти во [[Список на романи за деца од вагонот#Напишано од Гертруда Чендлер Ворнер|серијата ''Деца од вагонот'']])
* [[Роберт Вестал]] – ''Окото на ветерот''
* [[Пол Зиндел]] – ''[Извини, ми газиш на окото!]]''

=== Драма ===
* [[Нгуги ва Тионго]] и Муго – ''[[Судењето на Дедан Кимати]]''
* [[Нил Сајмон]] – ''[[Калифорниски пакет]]''

=== Нефикција ===
* Брус Баренбург – ''Создавањето на Дино Де Лаурентис' [[Кинг Конг (1976) филм)|Кинг Конг]]''
* [[Џејмс Херберт Бренан]] – ''Окултна историја на светот''
* [[Лотар-Гинтер Бухајм]] – ''U-Boot-Krieg''
* [[Ричард Докинс]] – ''[[Себичниот ген]]''
* [[Леонард Грибл]]
** ''Познати мистерии на откривање''
** ''Познати мистерии на модерното време''
* [[Тони Хилерман]] (уредник) – „Магијата на Ново Мексико“
* Кристофер Кин – „[[Ралф „Папа“ Торсон|Ловецот]]“
* [[Артур Кестлер]] – „[[Тринаесеттото племе]]“
* [[Рон Ковиќ]] – „[[Роден на Четврти јули]]“
* [[Даниел П. Маникс]] – „Ние кои не сме како другите“
* [[Џејмс А. Миченер]] – „Спорт во Америка“
* [[Артур Рансом]] (починал 1967) – „Автобиографијата на Артур Рансом“ (уредено од [[Руперт Харт-Дејвис]])
* [[Теди Стауфер]] – „Засекогаш е пеколно долго време: Автобиографија“
* [[Вилијам Стивенсон (канадски писател)|Вилијам Стивенсон]] – „Човек наречен бестрашен“
* [[Боб Вудвард]] (со [[Карл Бернштајн]]) – ''[[Последните денови]]''

==Раѓања==
*[[29 август]] - [[Миеко Каваками]], јапонска романописец и поет
*[[31 октомври]] – [[Сет Абрамсон]], американски новинар и поет
*''непознати датуми''
**[[Бора Чунг]], корејски писател на кратки раскази и романописец

==Починати==
*[[12 јануари]] – [[Агата Кристи]], англиска писателка на криминалистички романи (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[25 јануари]] – [[Виктор Еренберг (историчар)|Виктор Еренберг]], германски историчар (роден [[1891 во литературата|1891]])
*[[2 февруари]] – [[Барбара Јуфан Тод]], англиска писателка за деца (родена [[1890 во литературата|1890]])
*[[12 февруари]] – [[Џон Луис (филозоф)|Џон Луис]], велшки филозоф (роден [[1889 во литературата|1889]])
*[[5 март]] – [[Чарлс Ледерер]], американски сценарист и филмски режисер (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[7 март]] – [[Тове Дитлевсен]], данска поетеса и писателка на фикција (се самоубила, родена [[1917 во литературата|1917]])
*[[13 март]] – [[Сергиу Дан]], романски романописец и новинар (роден [[1903 во литературата|1903]])
*[[2 април]] – [[Таос Амруче]], алжирски романописец (роден [[1913 во литературата|1913]])
*[[28 април]] – [[Ричард Хјуз (британски писател)|Ричард Хјуз]], британски романописец (роден [[1900 во литературата|1900]])
*[[7 мај]] – [[Алисон Атли]], англиска писателка на детски книги (родена [[1884 во литературата|1884]])
*[[3 јули]] – [[Александар Лернет-Холенија]], австриски поет, драматург и писател на фикција (роден [[1897 во литературата|1897]])
*[[15 јули]] – [[Пол Галико]], американски романописец, писател на кратки раскази и спортски писател (роден [[1897 во литературата|1897]])
*[[9 август]] – [[Хозе Лезама Лима]], кубански писател и поет (роден [[1910 во литературата|[1910]])
*[[29 август]] – [[Кази Назрул Ислам]], бенгалски поет (роден [[1899 во литературата|1899]])
*[[10 септември]] – [[Далтон Трамбо]], американски романописец и сценарист (роден [[1905 во литературата|1905]])
*[[30 октомври]] – [[Барбу Солаколу]], романска поетеса, преведувачка и економистка (родена [[1897 во литературата|1897]])
*[[4 ноември]] – [[Роберт Спајт]], англиски глумец, биограф и есеист (родена [[1904 во литературата|1904]])
*[[6 ноември]] – [[Патрик Денис]], американски романописец (рак на панкреас, родена [[1921 во литературата|1921]])
*[[23 ноември]] – [[Андре Малро]], француски романописец (роден [[1901 во литературата|1901]])
*[[21 декември]] – [[Манро Лиф]], американски автор за деца (роден [[1905 во литературата|1905]])
*[[22 декември]] – [[Мартин Луис Гузман]], мексикански романописец и новинар (роден [[1887 во литературата|1887]])
*[[26 декември]] – [[Јашпал]], хинди романописец (роден [[1903 во литературата|1903]])
*[[29 декември]] – [[Џералд Базил Едвардс|Г. Б. Едвардс]], писател роден во Гернзи (роден [[1899 во литературата|1899]])

== Награди ==
*[[Friedenspreis des Deutschen Buchhandels]]: [[Max Frisch]]
*[[Награда Хуго]] за [[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Роџер Желазни]], ''[[Се викам Легија (збирка кратки раскази)|Дома е џелатот]]''

==Референци==
{{reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1976 Популарни книги од 1976 година] на [[Goodreads]]

{{Година во категориите на статии за литература}}

[[Категорија:Книжевноста во 1976 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>mgnhiirnzjrb7rtz8yr85064fnyon50</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1975 во книжевноста</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104292</id>
    <revision>
      <id>5561642</id>
      <parentid>3712594</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37123" sha1="annxqbh58a1byt7l4xvnw05bieh8qhu" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1975|книжевноста}}

'''[[1975]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[1 јануари]] – Стрип писателот роден во Англија [[П. Г. Вудхаус]] е награден со [[витез]],&lt;ref&gt;[[Витез командант]] од Најодличниот [[Орден на Британската Империја]]. {{Лондон Газет |issue=46444 |page=8 |date=1974-12-31 |supp=y}}&lt;/ref&gt; шест недели пред да почине во Соединетите Американски Држави. *Јануари – Детективскиот роман на [[Колин Декстер]] „[[Последен автобус за Вудсток]]“ го претставува неговиот полицаец од Оксфорд, [[Инспекторот Морс]].&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|author1=Робин В. Винкс|author2=Морен Кориган|title=Писатели на мистерии и неизвесност: Литература за криминал, откривање и шпионажа|url=https://books.google.com/books?id=e3SnIItDKh8C|year=1998|publisher=Скрибнерови синови|isbn=978-0-684-80519-1|page=292}}&lt;/ref&gt;
*[[23 април]]
**[[Барбара Пим]] и [[Филип Ларкин]] се среќаваат лично за прв пат, во хотелот [[Рандолф, Оксфорд]], по години преписка.&lt;ref&gt;{{Цитирање на книгата |author=Дејл Салвак |title=Филип Ларкин: Човекот и неговото дело |url=https://books.google.com/books?id=u3mwCwAAQBAJ&amp;pg=PA59 |date=18 јуни 1989 |publisher=Palgrave Macmillan UK |isbn=978-1-349-09700-5 |pages=59–}}&lt;/ref&gt;
**Претставата на [[Харолд Пинтер]] ''[[Ничија земја (претстава)|Ничија земја]]'' е премиерно изведена од [[Кралскиот национален театар|Национален театар]] во [[Олд Вик]] во Лондон, во режија на [[Питер Хол (режисер)|Питер Хол]] и со Сер [[Џон Гилгуд]] и Сер [[Ралф Ричардсон]] во главните улоги.&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|автор=Вилијам Бејкер|title=Харолд Пинтер|publisher=Блумсбери Академска|година=2008|isbn=9780826499714|страница=84}&lt;/ref&gt;
*[[28 април]] – [[Харолд Пинтер]] ја напушта својата прва сопруга, актерката [[Вивиен Мерчант]], откако започнал афера со мажената биографка Лејди [[Антонија Фрејзер]] на [[8 јануари]].&lt;ref&gt;{{цитирање книга|автор=Мајкл Билингтон|година=1996|наслов=Животот и делото на Харолд Пинтер|страница=253|издавач=Фабер и Фабер}} {{ISBN|0571171036}}&lt;/ref&gt;
*[[10 мај]] – Левичарскиот [[салвадорска литература|салвадорски]] поет, новинар и политички активист [[Рок Далтон]] (роден [[1935 во литература|1935]]) е убиен од поранешни колеги во [[Народната револуционерна армија (Ел Салвадор)]].
*[[12 август]] – Бидејќи истекува 20-годишниот рок утврден од [[Томас Ман]] по неговата смрт, запечатени пакети од 32 тетратки на авторот се отвораат во [[Цирих]], Швајцарија.
*''непознати датуми''
**Пишувајќи како [[Емил Ажар]], авторот [[Ромен Гари]] станува единствената личност што ја освоила наградата [[Гонкур]] двапати.&lt;ref name=&quot;Ruthven2001&quot;&gt;{{цитирање на книгата|author=K. К. Рутвен|наслов=Фалсификување на литературата|url=https://books.google.com/books?id=70QxwcZTN3kC&amp;pg=PA110|датум=30 април 2001 година|издавач=Универзитет Кембриџ|isbn=978-0-521-66965-8|страници=110}}&lt;/ref&gt;
**Радикалната австралиска поетеса [[Дороти Хјует]] ја објавува својата збирка „Рапунзел во предградието“, предизвикувајќи успешна [[клевета]] акција од страна на нејзиниот поранешен сопруг.&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |author1=Дајмонд, Ј. |author2=Киркпатрик, П. |url=https://books.google.com/books?id=iLkHvBvATW0C&amp;pg=PA130 |наслов=Литературен Сиднеј: Водич за пешачење|издавач=Универзитет на Квинсленд |година=2000 |isbn=978-0-7022-3150-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте веб |url=http://www.abc.net.au/pm/stories/s659224.htm |title=Дороти Хјует почина |publisher=Радио ABC (PM) |date=2002-08-26}}&lt;/ref&gt;
**''[[Слушајќи тајни хармонии]]'', дванаесеттиот и последен роман од серијата ''[[Танц со музиката на времето]]'' започната во [[1951 во литературата|1951]] од [[Ентони Пауел]], е објавен.&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|author=Барт Мур-Гилберт|title=Уметноста во 1970-тите: Културно затворање|url=https://books.google.com/books?id=ZNZm8oNDSQYC&amp;pg=PT172|date=1 февруари 2013|издавач=Routledge|isbn=978-1-134-85837-8|pages=172}}&lt;/ref&gt;
**Француската критичарка [[Елен Сиксо]] го измислува терминот ''[[Écriture féminine]]'' во статијата „Le Rire de la méduse“.&lt;ref&gt;{{Цитирајте го списанието |title=Смеата на Медузата |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:2ejPblYQ8IcJ:www.dwrl.utexas.edu/~davis/crs/e321/Cixous-Laugh.pdf+%22laugh+of+the+medusa%22&amp;hl=en&amp;gl=us&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESj 4eAASbB4kJn89mWZNdze7a5GTBQtSAVzgJenWQKFPFOQr2XC0mxOSmiboiNN928ynkRGZNGf_85hzF4o8YDEtB zkMmTXZo7Xusj6WBzzszBF8Ufwe4g4JJF0PsXPkii9Oa10l&amp;sig=AHIEtbTu7rPsB-ocVIXGsrIiVQBUTmKACQ |journal=[[Знаци (журнал) |Знаци: Весник за жени во културата и општеството]] |том=1 |број=4 |година=1976 |страници=875–93}&lt;/ref&gt;
**[[Милан Кундера]] емигрира од [[Чехословачка]] во Франција, за да заземе академска позиција на [[Универзитетот во Рен]].&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Томас Ригс|title=Референтен водич за кратка проза|url=https://books.google.com/books?id=_KxaAAAAYAAJ|година=1999|издавач=Сент Џејмс Прес|isbn=978-1-55862-222-7|страница=356}}&lt;/ref&gt;
**Наградата [[Петрарка-Преис]] е основана од [[Хуберт Бурда]].

==Нови книги==
&lt;!-- (''Наслов на објавен превод на книга''), („Наслов на објавен превод на песна/приказна“), (Буквален превод на насловот) --&gt;
===Фикција===
*[[Чабуа Амиреџиби]] – ''[[Дата Туташка]]''
*[[Едвард Аби]] – ''[[Бандата на мајмуни]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Водич за учење за „Бандата на мајмуни“ од Едвард Аби|издавач=Гејл, Cengage Learning|isbn=9781410352897|година=2016|страница=1}}&lt;/ref&gt;
*[[Дритеро Аголи]] – ''Њериу ме топ (Човекот со топ)''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Енциклопедија на романот|издавач=Тејлор и Франсис|година=2014|isbn=9781135918262|страница=1254}}&lt;/ref&gt;
*[[Мартин Амис]] – ''[[Мртви бебиња (роман)|Мртви бебиња]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Ник Бентли|наслов=Мартин Амис|издавач=Норткот|година=2015|isbn=9780746311783|страница=21}}&lt;/ref&gt;
*[[Натали Бабит]] – '' [[Так Еверластинг (роман)|Так Еверластинг]]''
*[[Џ. Г. Балард]] – ''[[Висококатна (роман)|Висококатна]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор1=Џ. Г. Балард|автор2=Џејмс Годард|наслов=Џ. Г. Балард, првите дваесет години|издавач=Бранс Хед Букс Лимитед|година=1976|ISBN=9780905220031|страница=89}}&lt;/ref&gt;
*[[Доналд Бартелм]] – ''[[Мртвиот татко]]''
*[[Сол Белоу]] – ''[[Хамболтовиот подарок]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Џеј Клејтон|наслов=Задоволствата од Вавилон: Современа американска литература и теорија|издавач=Оксфорд Универзити Прес|година=1993|isbn=9780195359299|страница=3}}&lt;/ref&gt;
*[[Томас Бернхард]] – ''[[Корекција (роман)|Корекција]] (Корекција)''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Меѓународен постмодернизам: Теорија и литературна практика|уредник1=Дуве Весел Фокема|уредник2=Јоханес Вилем Бертенс|издавач=Ј. Бенџаминс|година=1997|isbn=9789027234452|страници=266-7}&lt;/ref&gt;
*[[Хорхе Луис Борхес]] – ''[[Книгата од песок (книга)|Книгата од песок]]'' (''[[El libro de arena]]'', кратки раскази)
*[[Малколм Бредбери]] – ''[[Човекот од историјата]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=[[Дејвид Лоџ (автор)|Лоџ, Дејвид]]|година=1992|страници=117–120|наслов=Уметноста на фикцијата|издавач=[[Пингвин Букс|Пингвин]]}}&lt;/ref&gt;
*[[Џон Брејн]] – ''[[Побожниот агент]]''
*[[Чарлс Буковски]] – ''[[Фактотум (роман)|Фактотум]]''
*[[Морли Калаган]] – ''[[Убаво и приватно место]]''
*[[Џ. Л. Кар]] – ''[[Како Стипл Синдерби Вондерерс го освоија Ф.А. Купот]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Завеса (роман)|Завеса: Последниот случај на Поаро]]'' (напишано во 1940-тите)
*[[Џејмс Клавел]] – ''[[Шогун (роман)|Шогун]]''
*[[Мајкл Крајтон]] – ''[[Големиот грабеж на воз (роман)|Големиот грабеж на воз]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте вести|last1=Леман-Хаупт|first1=Кристофер|title=Книги на Тајмс: Брзо влечење за дебел Пог|url=https://www.nytimes.com/1979/01/28/archives/director-michael-crichton-films-a-favorite-novelist.html|work=Њујорк Times|date=10 јуни 1975|page=36}}&lt;/ref&gt;
*[[А. Ј. Кронин]] – ''[[Момчето-минестрел]]''
*[[Робертсон Дејвис]] – ''[[Свет на чудата (роман)|Свет на чудата]]''
*[[Л. Спрег де Камп]] и [[Флечер Прат]] – ''[[Комплетен волшебник]]''
*[[Самуел Р. Делани]] – ''[[Далгрен]]''
*[[Мишел Деон]] – ''[[Момчето-најдено дете]] (Le Jeune Homme vert)''
*[[Август Дерлет]] – ''[[Досиеето на Хариган]]''
*[[Гурам Дочанашвили]] – ''[[Првата облека]]''
*[[Е. Л. Доктору]] – ''[[Регтајм (роман)|Регтајм]]''
*[[Макс Фриш]] – ''[[Монтаук (роман)|Монтаук]]''
*[[Карлос Фуентес]] – ''[[Тера Ностра (роман)|Тера Ностра]]''
*[[Вилијам Гадис]] - ''[[J R]]''
*[[Габриел Гарсија Маркез]] - ''[[Есента на патријархот]] ([[El Otoño del Patriarca]])''
*[[Romain Gary]] како Емил Ајар – ''[[Животот пред нас]] ([[La vie devant soi]])''
*[[Џон Годен]] – „Ахмед и старата дама“
*[[Румер Годен]] - ''Паун пролет''
*[[Артур Хејли]] - ''[Менувачите на пари]]''
*[[Петер Хандке]] – ''[[Момент на вистинско чувство]] (Денот на морската ера)''
*[[Томас Харис]] – ''[[Црна недела (роман)|Црна недела]]''
*[[Ксавиер Херберт]] – ''[[Сиромашен другар, мојата земја]]''
*[[Жорждет Хејер]] – ''[[Мојот лорд Џон]]''
*[[Џек Хигинс]] – ''[[Орелот слета (роман)|Орелот слета]]''
*[[Рут Правер Џабвала]] – ''[[Топлина и прашина]]''
*[[Гејл Џонс]] – ''[[Гејл Џонс#Корегидора|Корегидора]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Салемс Лот]]''
*[[Шеридан Ле Фану]] (почина [[1873 во литературата|1873]]) – ''[[Документите на Персел]]''
*[[Дерек Ламберт (автор)|Дерек Ламберт]] – ''[[Допри ја лавовската шепа]]''
*[[Дејвид Лоџ (автор)|Дејвид Лоџ]] – ''[[Менување места]]''
*[[Роберт Ладлам]] – ''[[Патот до Гандолфо]]''
*[[Џон Д. Мекдоналд]] – ''[[Страшното лимоново небо]]''
*[[Бхарати Мукерџи]] – ''[[Сопруга (роман)|Сопруга]]''
*[[Абдул Рахман Муниф]] – ''[[Источно од Медитеранот]]''
*[[Гари Мајерс (писател)|Гари Мајерс]] – ''[[Куќата на црвот]]''
*[[В. С. Најпол]] – ''[[Герили (роман)|Герили]]''
*[[Н. Ричард Неш]] - ''[[Плачи Мачо]]''
*[[Тим О'Брајан (автор)|Тим О'Брајан]] – ''Северна светлина''
*[[Џералд В. Пејџ]], уредник – ''[[Безимени места]]''
*[[Роберт Б. Паркер]] – ''[[Смртни влогови]]''
*[[Жорж Перек]] – ''[[W, или сеќавањето на детството]] (W, или споменот на детството)''
*[[Елизабет Питерс]] – ''[[Крокодил на песочниот брег]]'' (прв во серијата [[Амелија Пибоди]])
*[[Балтазар Порцелан]] – ''Коњи во ноќта (Кавалс капа а ла фоска)''
*[[Ентони Пауел]] – ''[[Слушајќи тајни хармонии]]''
*[[Џејмс Пурди]] – ''Во плиток гроб''
*[[Џудит Роснер]] – ''[[Барајќи го г-дин Гудбар (роман)|Барајќи го г-дин Гудбар]]''
*[[Џоана Рас]] – ''[[Жената]]''
*[[Навал Ел Садави]] – ''[[Жена на нултата точка]] (Емра'а Енда Ноктат ел Сифр)''&lt;ref&gt;{{цитирање книга|наслов=Современа книжевност Критика|издавач=Гејл|година=2005|страница=131}&lt;/ref&gt;
*[[Џејмс Салтер]] – ''[[Светлосни години (роман)|Светлосни години]]''
*[[Пол Скот (романсиер)|Пол Скот]] – ''[[Поделба на пленот]]''
*[[Ања Сетон]] – ''[[Талечки пожари (роман)|Талечки пожари]]''
*[[Џералд Сејмур]] – ''[[Играта на Хари]]''&lt;ref&gt;{{цитирање журнал|журнал=Трет пат|наслов=Филмови и проблеми|автор=Стив Гринхил|број=јули 1988|страница=18}}&lt;/ref&gt;
*[[Том Шарп]] – ''[[Блот на пејзажот]]''&lt;ref&gt;{{цитирање веб|url=https://www.theguardian.com/books/2013/jun/06/tom-sharpe-dies|title=Некролог за Том Шарп|date=6 јуни 2013|author=Stanley Reynolds|website=The Guardian|access-date=17 јули 2024}}&lt;/ref&gt;
*[[Роберт Шеа]] и [[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогијата Илуминати!]]'' (индивидуални изданија)
*[[М. П. Шил]] – ''[[Кселуча и други]]''
*[[Рекс Стаут]] – ''[[Семејна афера (роман)|Семејна афера]]''
*[[Глендон Свартаут]] – ''[[Снимателот]]''
*[[Џулијан Симонс]] – ''[[Проблем со три цевки]]''
*[[Џозеф Вамбо]] – ''[[Чорбојците (роман)|Чорбојците]]''
*[[Кит Вотерхаус]] – ''[[Били Лажливец на Месечината]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Свет на шоу-брод]]''
*[[Георги Владимов]] – ''[[Верен Руслан|Верен Руслан: Приказната за куче чувар]]'' («Верни Руслан. Историја на караулној собаки», прво стручно издание)&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|наслов=Референтен водич за руска литература|издавач=Фицрој Дирборн|година=1998|isbn=9781884964107|страница=878}}&lt;/ref&gt;
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Знакот на еднорогот]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Верна Аардема]] (со [[Лео и Дајан Дилон]]) – ''[[Зошто комарците зујат во ушите на луѓето]]''
*[[Нина Боден]] – ''Прасенцето со нане''
*[[Сузан Купер]] – ''[[Сивиот крал]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Дени, шампионот на светот]]''
*[[Томи де Паола]] - ''[[Стрега Нона]]''
*[[Румер Годен]] – ''Г-дин Ноќта на вештерките на Мекфаден''
*[[Питер Хартлинг]] – ''Ома'' (Баба)&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|наслов=Bookbird, томови 14-15|автор=Меѓународен одбор за книги за млади|издавач=Едночлено издание|година=1976|страници=45-46}}&lt;/ref&gt;
*[[Ева Иботсон]] – ''[[Големото спасување на духови]]''
*[[Е. Л. Кенигсбург]] - ''[[Втората госпоѓа Џоконда]]''
*[[Роналд МекКваиг]] – ''Фреси Фантастика'' (норвешки превод на ''Гангли'')
*[[Рут Парк]] – ''Збунетиот Вомбат и пронајдокот''
*[[Роберт Вестал]] – ''[[Матристрелците]]''
*[[Мерсер Мајер]] – Само за тебе (прв во серијата ''[[Мало животно]]'')

===Драма===
*[[Алан Ајкбурн]] – ''[[Спална фарса (драма)|Спална фарса]]''
*[[Томас Бернхард]] – ''[[Претседателот (драма)|Претседателот]]''
*[[Патрик Галвин]] – ''Го правиме тоа од љубов''
*[[Тревор Грифитс]] – ''[[Комичари (драма)|Комичари]]''
*[[Кристофер Хемптон]] – ''[[Посластици (драма)|Посластици]]''
*[[Дејвид Хејр (драматург)|Дејвид Хејр]]
**''Фансен''
**''[[Заби и насмевки]]''
*[[Колин Хигинс]] и [[Денис Канан]] со [[Питер Брук]] – ''[[Ик]]''
*[[Франц Ксавер Кроец]]
**''Гајстербан'' (Воз на духови)
**''Дас Нездо'' (Гнездото)
*[[Том Марфи (драматург)|Том Марфи]] – ''[[Светилиштето на светилиштето]]''
*[[Стјуарт Паркер]] – ''[[Главна песна]]''
*[[Харолд Пинтер]] – ''[[Ничија земја (драма)|Ничија земја]]''
*[[Воле Сојинка]] – ''[[Смртта и кралскиот коњаник]]''
*[[Бен Траверс]] – ''Креветот пред вчера''
*[[Чарлс Вуд (драматург)|Чарлс Вуд]] – ''Џинго''

===Поезија===
{{Главна статија|1975 во поезија}}
*[[Лин Картер]] – ''[[Соништа од Р'лјех]]''
*[[Лесли Норис]] – ''Планини, мангупи, фазани и други елегии''

===Нефикција===
*[[Филип Ејџи]] – ''Внатре во компанијата: Дневник на ЦИА''
*[[Кингсли Амис]] – ''Радјард Киплинг и неговиот свет''
*[[Роберт Бресон]] – ''[[Белешки за Кинематографер]] (Белешки за кинематографот)''
*[[Џејкоб Броновски]] – ''[[Издигнувањето на човекот]]''
*[[Мери Чемберлен]] – ''Жени: портрет на жени во англиско село''
*[[Л. Спрег де Камп]]
**''[[Русоки варварки и благородни дивјаци]]''
**''[[Лавкрафт: Биографија]]''
**''[[Варваринот со погрешен лик: Биографија на Роберт Е. Хауард]]''
*С. М. Дубеј – „Социјална мобилност меѓу професиите“
*[[Мишел Фуко]] – ''[[Дисциплина и казнување|Дисциплина и казнување: Раѓањето на затворот]] (Surveiller et punir: Naissance de la prison)''
*[[Пол Фусел]] – ''[[Големата војна и современото сеќавање]]''
*[[Пол Хорган]] – ''[[Лами од Санта Фе]]''
*[[Френк Белкнап Лонг]] – ''[[Хауард Филипс Лавкрафт: Сонувач на ноќната страна]]''
*[[Филип Рот]] – ''[[Читајќи се себеси и другите]]''
*[[Питер Сингер]] – ''[[Ослободување на животните (книга)|Ослободување на животните]]''
*[[Пол Теру]] – ''[[Големата железничка чаршија]]''

==Раѓања==
*[[13 јануари]] – [[Даниел Келман]], германски романописец
*[[25 февруари]] – [[Кери Мек]], канадска писателка на младинска литература
*[[27 февруари]] – [[Синан Џонс]], велшка романописец
*[[6 април]] - [[Ли Бардуго]], американска писателка на фантастика
*[[11 април]] – [[Валид Солиман (писател)|Валид Солиман]], туниски автор и преведувач
*[[23 јуни]]
**[[Хју Хауи]], американски писател на научна фантастика
**[[Маркус Зусак]], австралиска писателка на младинска литература
*[[19 јули]] – [[Мартина Монтелиус]], шведска драматург
*[[20 август]] – [[Метју Дикман|Метју]] и [[Мајкл Дикман]], американски поети
*[[октомври 13]] - Робин Париш, американска писателка на спекулативна фикција
*[[27 октомври]] – [[Зади Смит]] (Сејди Смит), англиска романописец
*[[19 декември]] – [[Брендон Сандерсон]], американски писател на фикција
*''непознати датуми''
**[[Гавин Франсис]], шкотски медицински писател и лекар
**[[Шехан Карунатилака]], романописец на англиски јазик од Шри Ланка

==Починати==
*[[15 јануари]] – [[Сидни Гудсир Смит]], шкотски поет, драматург и романописец (срцев удар; роден [[1915 во литературата|1915]])&lt;ref name=&quot;DNB&quot;&gt;{{Cite ODNB|id=58855|title=Смит, Сидни Гудсир}}&lt;/ref&gt;
*[[14 февруари]]
**Сер [[Џулијан Хаксли]], англиски биолог и автор (роден [[1887 во литературата|1887]])&lt;ref&gt;{{cite book|title=Обраќања одржани на комеморативната церемонија за Џулијан Хаксли Поранешен генерален директор на Организацијата за образование, наука и култура на Обединетите нации, 1946-1948|url=https://books.google.com/books?id=J3a_1Ahk010C|year=1975|publisher=УНЕСКО}}&lt;/ref&gt;
**Сер [[П. Г. Вудхаус]], англиски писател на комични дела (роден [[1881 во литературата|1881]])&lt;ref&gt;{{цитирање на книга | последно = МекКрам | прво = Роберт | врска-на-автор = Роберт МекКрам| наслов = Вудхаус: Живот | година = 2004 | локација = Лондон | издавач = Викинг | isbn = 978-0-670-89692-9 | страници=415-417}}&lt;/ref&gt;
*[[20 февруари]] – [[Иван Соколов-Микитов]], руски автор (роден [[1882 во литературата|1882]])
*[[3 март]] – [[Т. Х. Пари-Вилијамс]], велшки поет (роден [[1887 во литературата|1887]])&lt;ref&gt;{{цитирање на веб|url=http://www.knowuk.co.uk | дело=Кој беше кој (пристап со претплата)| датум=јануари 2007| наслов=ПАРИ-ВИЛИЈАМС, Сер Томас (Херберт) (1887–1975) |издавач=A&amp;C Black (Publishers) Ltd| датум-на-пристап=2007-07-25}}&lt;/ref&gt;
*[[7 март]] – [[Кејт Середи]], американска писателка и илустраторка за деца родена во Унгарија (родена [[1899 во литературата|1899]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Чарлс Мориц|наслов=Тековен годишник за биографија: 1975|издавач=Компанијата Х.В. Вејлсон|година=1976|страница=473}}&lt;/ref&gt;
*[[13 март]] – [[Иво Андриќ]], југословенски романописец и добитник на Нобелова награда (роден [[1892 во литературата|1892]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата | последен = Хоксворт| прв = Селија | година = 1984 | наслов = Иво Андриќ: Мост помеѓу Истокот и Западот | издавач = Атлон Прес | isbn = 978-1-84714-089-0 | страница=30 }}&lt;/ref&gt;
*[[23 април]] – [[Ролф Дитер Бринкман]], германски поет (загинал во сообраќајна несреќа со бегство во Лондон, роден [[1940 во поезија|1940]])
*[[21 мај]] – [[А. Х. Дод]], велшки историчар (роден [[1891 во литература|1891]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Археологија Камбрензис: Списание на Камбриската археолошка асоцијација|година=1976|издавач=В. Пикеринг|страница=137}}&lt;/ref&gt;
*[[8 јуни]] – [[Мареј Лејнстер]] (Вилијам Фицџералд Џенкинс), американски писател на научна фантастика (роден [[1896 во литературата|1896]])
*[[2 јули]] – [[Одри Мас]], американска романописец и телевизиска писателка (роден [[1934 во литературата|1934]])
*[[10 јули]] – [[Питер Ансон|Питер Фредерик Ансон]], англиски писател за религија и поморски прашања (роден [[1889 во литературата|1889]])
*[[20 септември]] – [[Сен-Џон Перс]] (Алексис Леже), француска поетеса и добитничка на Нобелова награда (родена [[1887 во литературата|1887]])
*[[5 октомври]] – [[Лејди Констанс Малесон]], ирска актерка и писателка (родена [[1895 во литература|1895]])
*[[22 октомври]] – [[Арнолд Џ. Тојнби]], англиски историчар (роден [[1889 во литература|1889]])
*[[13 ноември]] – [[Р. Ц. Шериф]], англиски драматург и романописец (роден [[1896 во литература|1896]])&lt;ref&gt;{{цитирање на списанието|journal=The Antiquaries Journal|издавач=Oxford University Press|година=1976|наслов=Роберт Седрик Шериф |страница=363}}&lt;/ref&gt;
*[[19 ноември]] – [[Елизабет Тејлор (романсистка)|Елизабет Тејлор]], англиска романописец (рак; роден [[1912 во литература|1912]])&lt;ref&gt;{{Цитирање на ODNB| last1=Бејли| first1=Пол| authorlink=Пол Бејли (британски писател)| Пол Бејли| title=Тејлор, Елизабет (1912–1975)| accessdate=23 октомври 2017| url=http://www.oxforddnb.com/view/article/39186 |date=2004}}&lt;/ref&gt;
*[[25 ноември]] – [[Едвард Хајамс]], англиски историчар и романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[27 ноември]] – [[Рос Меквиртер]], англиски спортски новинар и ко-составувач на ''[[Гинисовата книга на рекорди]]'' (убиен, роден [[1925 во литературата|1925]])&lt;ref name=&quot;NorrisObWash&quot;&gt;{{cite вести|url=https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A29395-2004Apr20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522215456/https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A29395-2004Apr20/|url-status=dead|archive-date=2020-05-22|title=Норис Меквиртер почина; Коосновач на „Гинисовата книга“|датум=21.04.2004|датум-на-пристап=16.12.2008|дело=[[Вашингтон пост]]|прво=Адам|последно=Бернштајн}}&lt;/ref&gt;
*[[4 декември]] – [[Хана Арент]], германско-американска филозофка (родена [[1906 во литературата|1906]])
*[[7 декември]] – [[Торнтон Вајлдер]], американски романописец и драматург (роден [[1897 во литературата|1897]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Еуџенио Монтале]]&lt;ref&gt;{{цитирајте веб |title=Нобелова награда за литература 1975 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1975/montale/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=7 јули 2021}}&lt;/ref&gt;

===Канада===
*Погледнете [[Награди на генералниот гувернер за 1975 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Romain Gary|Romain Gary како Emile Ajar]] – ''[[La vie devant soi]]''&lt;ref name=&quot;Ruthven2001&quot;/&gt;
*[[Prix Médicis]]:
** Француски: [[Jacques Almira]], ''Le Voyage à Naucratis''
**Меѓународен: [[Стивен Милхаузер]], ''La Vie trop brève d'Edwin Mulhouse'' - Соединетите Американски Држави

===Шпанија===
*[[Премио Надал]]: [[Франциско Умбрал]], ''Лас нинфас''

===Обединето Кралство===
*[[Награда Букер]]: [[Рут Правер Џабвала]], ''[[Топлина и прашина]]''
*[[Карнеги медал (книжевна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Роберт Вестал]], ''[[Машински стрелци]]''
*[[Награда Чолмондели]]: [[Џени Џозеф]], [[Норман Мекејг]], [[Џон Ормонд]]
*[[Награда Даф Купер]]: [[Шејмус Хини]], [[Север (збирка поезија)|''Север'']]
*[[Награда Ерик Грегори]]: [[Џон Биртвисл]], [[Данкан Буш]], [[Вал Ворнер]], [[Филип Холмс (поет)|Филип Холмс]], [[Питер Кеш (поет)|Питер Кеш]], [[Аласдер Патерсон]]
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Брајан Мур (романсиер)|Брајан Мур]], ''Големата викторијанска колекција''
**Биографија: [[Карл Милер]], ''Кокбурнова книга Милениум''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Убавина, критика, есеи|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за убавина]]: [[Кенет Бурк]]
*[[Награда Хуго]] за [[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џорџ Р. Р. Мартин]], [[Песна за Лја (новела)|''Песна за Лја'']]
*[[Награда Небула]]: [[Џо Халдеман]], ''[[Вечната војна]]''
*[[Медал Њубери]] за [[детска литература]]: [[Вирџинија Хамилтон]], ''[[М. Ц. Хигинс, Големиот]]''
*[[Награда Њудигејт]]: [[Ендру Моушн]]
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Едвард Алби]], ''[[Морски пејзаж (драма)|Морски пејзаж]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Мајкл Шаара]], ''[[Ангелите убијци]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Гари Снајдер]], ''[[Остров на желките (книга)|Остров на желките]]''

===На друго место===
*[[Пријатели на германските бухханделс]]: [[Алфред Гросер]]
*[[Награда Мајлс Франклин]]: [[Ксавиер Херберт]], ''[[Сиромашен другар, мојата земја]]''
*[[Вијареџо Награда]]: [[Паоло Волпони]], ''Il sipario ducale''

==Референци==
{{reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1975 Популарни книги од 1975 година] на [[Goodreads]]

{{Година во категориите на статии за литература}}
[[Категорија:Книжевноста во 1975 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>annxqbh58a1byt7l4xvnw05bieh8qhu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561643</id>
      <parentid>5561642</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanKonev123</username>
        <id>98191</id>
      </contributor>
      <origin>5561643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36914" sha1="e8jxwmksny69lstuc3ws65c2bsou3qr" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=октомври 2009}}
{{Year nav topic|1975|книжевноста}}

'''[[1975]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[1 јануари]] – Стрип писателот роден во Англија [[П. Г. Вудхаус]] е награден со [[витез]],&lt;ref&gt;[[Витез командант]] од Најодличниот [[Орден на Британската Империја]]. {{Лондон Газет |issue=46444 |page=8 |date=1974-12-31 |supp=y}}&lt;/ref&gt; шест недели пред да почине во Соединетите Американски Држави. *Јануари – Детективскиот роман на [[Колин Декстер]] „[[Последен автобус за Вудсток]]“ го претставува неговиот полицаец од Оксфорд, [[Инспекторот Морс]].&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|author1=Робин В. Винкс|author2=Морен Кориган|title=Писатели на мистерии и неизвесност: Литература за криминал, откривање и шпионажа|url=https://books.google.com/books?id=e3SnIItDKh8C|year=1998|publisher=Скрибнерови синови|isbn=978-0-684-80519-1|page=292}}&lt;/ref&gt;
*[[23 април]]
**[[Барбара Пим]] и [[Филип Ларкин]] се среќаваат лично за прв пат, во хотелот [[Рандолф, Оксфорд]], по години преписка.&lt;ref&gt;{{Цитирање на книгата |author=Дејл Салвак |title=Филип Ларкин: Човекот и неговото дело |url=https://books.google.com/books?id=u3mwCwAAQBAJ&amp;pg=PA59 |date=18 јуни 1989 |publisher=Palgrave Macmillan UK |isbn=978-1-349-09700-5 |pages=59–}}&lt;/ref&gt;
**Претставата на [[Харолд Пинтер]] ''[[Ничија земја (претстава)|Ничија земја]]'' е премиерно изведена од [[Кралскиот национален театар|Национален театар]] во [[Олд Вик]] во Лондон, во режија на [[Питер Хол (режисер)|Питер Хол]] и со Сер [[Џон Гилгуд]] и Сер [[Ралф Ричардсон]] во главните улоги.&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|автор=Вилијам Бејкер|title=Харолд Пинтер|publisher=Блумсбери Академска|година=2008|isbn=9780826499714|страница=84}&lt;/ref&gt;
*[[28 април]] – [[Харолд Пинтер]] ја напушта својата прва сопруга, актерката [[Вивиен Мерчант]], откако започнал афера со мажената биографка Лејди [[Антонија Фрејзер]] на [[8 јануари]].&lt;ref&gt;{{цитирање книга|автор=Мајкл Билингтон|година=1996|наслов=Животот и делото на Харолд Пинтер|страница=253|издавач=Фабер и Фабер}} {{ISBN|0571171036}}&lt;/ref&gt;
*[[10 мај]] – Левичарскиот [[салвадорска литература|салвадорски]] поет, новинар и политички активист [[Рок Далтон]] (роден [[1935 во литература|1935]]) е убиен од поранешни колеги во [[Народната револуционерна армија (Ел Салвадор)]].
*[[12 август]] – Бидејќи истекува 20-годишниот рок утврден од [[Томас Ман]] по неговата смрт, запечатени пакети од 32 тетратки на авторот се отвораат во [[Цирих]], Швајцарија.
*''непознати датуми''
**Пишувајќи како [[Емил Ажар]], авторот [[Ромен Гари]] станува единствената личност што ја освоила наградата [[Гонкур]] двапати.&lt;ref name=&quot;Ruthven2001&quot;&gt;{{цитирање на книгата|author=K. К. Рутвен|наслов=Фалсификување на литературата|url=https://books.google.com/books?id=70QxwcZTN3kC&amp;pg=PA110|датум=30 април 2001 година|издавач=Универзитет Кембриџ|isbn=978-0-521-66965-8|страници=110}}&lt;/ref&gt;
**Радикалната австралиска поетеса [[Дороти Хјует]] ја објавува својата збирка „Рапунзел во предградието“, предизвикувајќи успешна [[клевета]] акција од страна на нејзиниот поранешен сопруг.&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |author1=Дајмонд, Ј. |author2=Киркпатрик, П. |url=https://books.google.com/books?id=iLkHvBvATW0C&amp;pg=PA130 |наслов=Литературен Сиднеј: Водич за пешачење|издавач=Универзитет на Квинсленд |година=2000 |isbn=978-0-7022-3150-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте веб |url=http://www.abc.net.au/pm/stories/s659224.htm |title=Дороти Хјует почина |publisher=Радио ABC (PM) |date=2002-08-26}}&lt;/ref&gt;
**''[[Слушајќи тајни хармонии]]'', дванаесеттиот и последен роман од серијата ''[[Танц со музиката на времето]]'' започната во [[1951 во литературата|1951]] од [[Ентони Пауел]], е објавен.&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|author=Барт Мур-Гилберт|title=Уметноста во 1970-тите: Културно затворање|url=https://books.google.com/books?id=ZNZm8oNDSQYC&amp;pg=PT172|date=1 февруари 2013|издавач=Routledge|isbn=978-1-134-85837-8|pages=172}}&lt;/ref&gt;
**Француската критичарка [[Елен Сиксо]] го измислува терминот ''[[Écriture féminine]]'' во статијата „Le Rire de la méduse“.&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;{{Цитирајте го списанието |title=Смеата на Медузата |url=&lt;/nowiki&gt;https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:2ejPblYQ8IcJ:www.dwrl.utexas.edu/~davis/crs/e321/Cixous-Laugh.pdf+%22laugh+of+the+medusa%22&amp;hl=en&amp;gl=us&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESj 4eAASbB4kJn89mWZNdze7a5GTBQtSAVzgJenWQKFPFOQr2XC0mxOSmiboiNN928ynkRGZNGf_85hzF4o8YDEtB zkMmTXZo7Xusj6WBzzszBF8Ufwe4g4JJF0PsXPkii9Oa10l&amp;sig=AHIEtbTu7rPsB-ocVIXGsrIiVQBUTmKACQ |journal=[[Знаци (журнал) |Знаци: Весник за жени во културата и општеството]] |том=1 |број=4 |година=1976 |страници=875–93}&lt;/ref&gt;
**[[Милан Кундера]] емигрира од [[Чехословачка]] во Франција, за да заземе академска позиција на [[Универзитетот во Рен]].&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Томас Ригс|title=Референтен водич за кратка проза|url=https://books.google.com/books?id=_KxaAAAAYAAJ|година=1999|издавач=Сент Џејмс Прес|isbn=978-1-55862-222-7|страница=356}}&lt;/ref&gt;
**Наградата [[Петрарка-Преис]] е основана од [[Хуберт Бурда]].

==Нови книги==
===Фикција===
*[[Чабуа Амиреџиби]] – ''[[Дата Туташка]]''
*[[Едвард Аби]] – ''[[Бандата на мајмуни]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Водич за учење за „Бандата на мајмуни“ од Едвард Аби|издавач=Гејл, Cengage Learning|isbn=9781410352897|година=2016|страница=1}}&lt;/ref&gt;
*[[Дритеро Аголи]] – ''Њериу ме топ (Човекот со топ)''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Енциклопедија на романот|издавач=Тејлор и Франсис|година=2014|isbn=9781135918262|страница=1254}}&lt;/ref&gt;
*[[Мартин Амис]] – ''[[Мртви бебиња (роман)|Мртви бебиња]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Ник Бентли|наслов=Мартин Амис|издавач=Норткот|година=2015|isbn=9780746311783|страница=21}}&lt;/ref&gt;
*[[Натали Бабит]] – '' [[Так Еверластинг (роман)|Так Еверластинг]]''
*[[Џ. Г. Балард]] – ''[[Висококатна (роман)|Висококатна]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор1=Џ. Г. Балард|автор2=Џејмс Годард|наслов=Џ. Г. Балард, првите дваесет години|издавач=Бранс Хед Букс Лимитед|година=1976|ISBN=9780905220031|страница=89}}&lt;/ref&gt;
*[[Доналд Бартелм]] – ''[[Мртвиот татко]]''
*[[Сол Белоу]] – ''[[Хамболтовиот подарок]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Џеј Клејтон|наслов=Задоволствата од Вавилон: Современа американска литература и теорија|издавач=Оксфорд Универзити Прес|година=1993|isbn=9780195359299|страница=3}}&lt;/ref&gt;
*[[Томас Бернхард]] – ''[[Корекција (роман)|Корекција]] (Корекција)''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Меѓународен постмодернизам: Теорија и литературна практика|уредник1=Дуве Весел Фокема|уредник2=Јоханес Вилем Бертенс|издавач=Ј. Бенџаминс|година=1997|isbn=9789027234452|страници=266-7}&lt;/ref&gt;
*[[Хорхе Луис Борхес]] – ''[[Книгата од песок (книга)|Книгата од песок]]'' (''[[El libro de arena]]'', кратки раскази)
*[[Малколм Бредбери]] – ''[[Човекот од историјата]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=[[Дејвид Лоџ (автор)|Лоџ, Дејвид]]|година=1992|страници=117–120|наслов=Уметноста на фикцијата|издавач=[[Пингвин Букс|Пингвин]]}}&lt;/ref&gt;
*[[Џон Брејн]] – ''[[Побожниот агент]]''
*[[Чарлс Буковски]] – ''[[Фактотум (роман)|Фактотум]]''
*[[Морли Калаган]] – ''[[Убаво и приватно место]]''
*[[Џ. Л. Кар]] – ''[[Како Стипл Синдерби Вондерерс го освоија Ф.А. Купот]]''
*[[Агата Кристи]] – ''[[Завеса (роман)|Завеса: Последниот случај на Поаро]]'' (напишано во 1940-тите)
*[[Џејмс Клавел]] – ''[[Шогун (роман)|Шогун]]''
*[[Мајкл Крајтон]] – ''[[Големиот грабеж на воз (роман)|Големиот грабеж на воз]]''&lt;ref&gt;{{цитирајте вести|last1=Леман-Хаупт|first1=Кристофер|title=Книги на Тајмс: Брзо влечење за дебел Пог|url=https://www.nytimes.com/1979/01/28/archives/director-michael-crichton-films-a-favorite-novelist.html|work=Њујорк Times|date=10 јуни 1975|page=36}}&lt;/ref&gt;
*[[А. Ј. Кронин]] – ''[[Момчето-минестрел]]''
*[[Робертсон Дејвис]] – ''[[Свет на чудата (роман)|Свет на чудата]]''
*[[Л. Спрег де Камп]] и [[Флечер Прат]] – ''[[Комплетен волшебник]]''
*[[Самуел Р. Делани]] – ''[[Далгрен]]''
*[[Мишел Деон]] – ''[[Момчето-најдено дете]] (Le Jeune Homme vert)''
*[[Август Дерлет]] – ''[[Досиеето на Хариган]]''
*[[Гурам Дочанашвили]] – ''[[Првата облека]]''
*[[Е. Л. Доктору]] – ''[[Регтајм (роман)|Регтајм]]''
*[[Макс Фриш]] – ''[[Монтаук (роман)|Монтаук]]''
*[[Карлос Фуентес]] – ''[[Тера Ностра (роман)|Тера Ностра]]''
*[[Вилијам Гадис]] - ''[[J R]]''
*[[Габриел Гарсија Маркез]] - ''[[Есента на патријархот]] ([[El Otoño del Patriarca]])''
*[[Romain Gary]] како Емил Ајар – ''[[Животот пред нас]] ([[La vie devant soi]])''
*[[Џон Годен]] – „Ахмед и старата дама“
*[[Румер Годен]] - ''Паун пролет''
*[[Артур Хејли]] - ''[Менувачите на пари]]''
*[[Петер Хандке]] – ''[[Момент на вистинско чувство]] (Денот на морската ера)''
*[[Томас Харис]] – ''[[Црна недела (роман)|Црна недела]]''
*[[Ксавиер Херберт]] – ''[[Сиромашен другар, мојата земја]]''
*[[Жорждет Хејер]] – ''[[Мојот лорд Џон]]''
*[[Џек Хигинс]] – ''[[Орелот слета (роман)|Орелот слета]]''
*[[Рут Правер Џабвала]] – ''[[Топлина и прашина]]''
*[[Гејл Џонс]] – ''[[Гејл Џонс#Корегидора|Корегидора]]''
*[[Стивен Кинг]] – ''[[Салемс Лот]]''
*[[Шеридан Ле Фану]] (почина [[1873 во литературата|1873]]) – ''[[Документите на Персел]]''
*[[Дерек Ламберт (автор)|Дерек Ламберт]] – ''[[Допри ја лавовската шепа]]''
*[[Дејвид Лоџ (автор)|Дејвид Лоџ]] – ''[[Менување места]]''
*[[Роберт Ладлам]] – ''[[Патот до Гандолфо]]''
*[[Џон Д. Мекдоналд]] – ''[[Страшното лимоново небо]]''
*[[Бхарати Мукерџи]] – ''[[Сопруга (роман)|Сопруга]]''
*[[Абдул Рахман Муниф]] – ''[[Источно од Медитеранот]]''
*[[Гари Мајерс (писател)|Гари Мајерс]] – ''[[Куќата на црвот]]''
*[[В. С. Најпол]] – ''[[Герили (роман)|Герили]]''
*[[Н. Ричард Неш]] - ''[[Плачи Мачо]]''
*[[Тим О'Брајан (автор)|Тим О'Брајан]] – ''Северна светлина''
*[[Џералд В. Пејџ]], уредник – ''[[Безимени места]]''
*[[Роберт Б. Паркер]] – ''[[Смртни влогови]]''
*[[Жорж Перек]] – ''[[W, или сеќавањето на детството]] (W, или споменот на детството)''
*[[Елизабет Питерс]] – ''[[Крокодил на песочниот брег]]'' (прв во серијата [[Амелија Пибоди]])
*[[Балтазар Порцелан]] – ''Коњи во ноќта (Кавалс капа а ла фоска)''
*[[Ентони Пауел]] – ''[[Слушајќи тајни хармонии]]''
*[[Џејмс Пурди]] – ''Во плиток гроб''
*[[Џудит Роснер]] – ''[[Барајќи го г-дин Гудбар (роман)|Барајќи го г-дин Гудбар]]''
*[[Џоана Рас]] – ''[[Жената]]''
*[[Навал Ел Садави]] – ''[[Жена на нултата точка]] (Емра'а Енда Ноктат ел Сифр)''&lt;ref&gt;{{цитирање книга|наслов=Современа книжевност Критика|издавач=Гејл|година=2005|страница=131}&lt;/ref&gt;
*[[Џејмс Салтер]] – ''[[Светлосни години (роман)|Светлосни години]]''
*[[Пол Скот (романсиер)|Пол Скот]] – ''[[Поделба на пленот]]''
*[[Ања Сетон]] – ''[[Талечки пожари (роман)|Талечки пожари]]''
*[[Џералд Сејмур]] – ''[[Играта на Хари]]''&lt;ref&gt;{{цитирање журнал|журнал=Трет пат|наслов=Филмови и проблеми|автор=Стив Гринхил|број=јули 1988|страница=18}}&lt;/ref&gt;
*[[Том Шарп]] – ''[[Блот на пејзажот]]''&lt;ref&gt;{{цитирање веб|url=https://www.theguardian.com/books/2013/jun/06/tom-sharpe-dies|title=Некролог за Том Шарп|date=6 јуни 2013|author=Stanley Reynolds|website=The Guardian|access-date=17 јули 2024}}&lt;/ref&gt;
*[[Роберт Шеа]] и [[Роберт Антон Вилсон]] – ''[[Трилогијата Илуминати!]]'' (индивидуални изданија)
*[[М. П. Шил]] – ''[[Кселуча и други]]''
*[[Рекс Стаут]] – ''[[Семејна афера (роман)|Семејна афера]]''
*[[Глендон Свартаут]] – ''[[Снимателот]]''
*[[Џулијан Симонс]] – ''[[Проблем со три цевки]]''
*[[Џозеф Вамбо]] – ''[[Чорбојците (роман)|Чорбојците]]''
*[[Кит Вотерхаус]] – ''[[Били Лажливец на Месечината]]''
*[[Џек Венс]] – ''[[Свет на шоу-брод]]''
*[[Георги Владимов]] – ''[[Верен Руслан|Верен Руслан: Приказната за куче чувар]]'' («Верни Руслан. Историја на караулној собаки», прво стручно издание)&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|наслов=Референтен водич за руска литература|издавач=Фицрој Дирборн|година=1998|isbn=9781884964107|страница=878}}&lt;/ref&gt;
*[[Роџер Желазни]] – ''[[Знакот на еднорогот]]''

===Деца и млади луѓе===
*[[Верна Аардема]] (со [[Лео и Дајан Дилон]]) – ''[[Зошто комарците зујат во ушите на луѓето]]''
*[[Нина Боден]] – ''Прасенцето со нане''
*[[Сузан Купер]] – ''[[Сивиот крал]]''
*[[Роалд Дал]] – ''[[Дени, шампионот на светот]]''
*[[Томи де Паола]] - ''[[Стрега Нона]]''
*[[Румер Годен]] – ''Г-дин Ноќта на вештерките на Мекфаден''
*[[Питер Хартлинг]] – ''Ома'' (Баба)&lt;ref&gt;{{цитирање на книгата|наслов=Bookbird, томови 14-15|автор=Меѓународен одбор за книги за млади|издавач=Едночлено издание|година=1976|страници=45-46}}&lt;/ref&gt;
*[[Ева Иботсон]] – ''[[Големото спасување на духови]]''
*[[Е. Л. Кенигсбург]] - ''[[Втората госпоѓа Џоконда]]''
*[[Роналд МекКваиг]] – ''Фреси Фантастика'' (норвешки превод на ''Гангли'')
*[[Рут Парк]] – ''Збунетиот Вомбат и пронајдокот''
*[[Роберт Вестал]] – ''[[Матристрелците]]''
*[[Мерсер Мајер]] – Само за тебе (прв во серијата ''[[Мало животно]]'')

===Драма===
*[[Алан Ајкбурн]] – ''[[Спална фарса (драма)|Спална фарса]]''
*[[Томас Бернхард]] – ''[[Претседателот (драма)|Претседателот]]''
*[[Патрик Галвин]] – ''Го правиме тоа од љубов''
*[[Тревор Грифитс]] – ''[[Комичари (драма)|Комичари]]''
*[[Кристофер Хемптон]] – ''[[Посластици (драма)|Посластици]]''
*[[Дејвид Хејр (драматург)|Дејвид Хејр]]
**''Фансен''
**''[[Заби и насмевки]]''
*[[Колин Хигинс]] и [[Денис Канан]] со [[Питер Брук]] – ''[[Ик]]''
*[[Франц Ксавер Кроец]]
**''Гајстербан'' (Воз на духови)
**''Дас Нездо'' (Гнездото)
*[[Том Марфи (драматург)|Том Марфи]] – ''[[Светилиштето на светилиштето]]''
*[[Стјуарт Паркер]] – ''[[Главна песна]]''
*[[Харолд Пинтер]] – ''[[Ничија земја (драма)|Ничија земја]]''
*[[Воле Сојинка]] – ''[[Смртта и кралскиот коњаник]]''
*[[Бен Траверс]] – ''Креветот пред вчера''
*[[Чарлс Вуд (драматург)|Чарлс Вуд]] – ''Џинго''

===Поезија===
{{Главна статија|1975 во поезија}}
*[[Лин Картер]] – ''[[Соништа од Р'лјех]]''
*[[Лесли Норис]] – ''Планини, мангупи, фазани и други елегии''

===Нефикција===
*[[Филип Ејџи]] – ''Внатре во компанијата: Дневник на ЦИА''
*[[Кингсли Амис]] – ''Радјард Киплинг и неговиот свет''
*[[Роберт Бресон]] – ''[[Белешки за Кинематографер]] (Белешки за кинематографот)''
*[[Џејкоб Броновски]] – ''[[Издигнувањето на човекот]]''
*[[Мери Чемберлен]] – ''Жени: портрет на жени во англиско село''
*[[Л. Спрег де Камп]]
**''[[Русоки варварки и благородни дивјаци]]''
**''[[Лавкрафт: Биографија]]''
**''[[Варваринот со погрешен лик: Биографија на Роберт Е. Хауард]]''
*С. М. Дубеј – „Социјална мобилност меѓу професиите“
*[[Мишел Фуко]] – ''[[Дисциплина и казнување|Дисциплина и казнување: Раѓањето на затворот]] (Surveiller et punir: Naissance de la prison)''
*[[Пол Фусел]] – ''[[Големата војна и современото сеќавање]]''
*[[Пол Хорган]] – ''[[Лами од Санта Фе]]''
*[[Френк Белкнап Лонг]] – ''[[Хауард Филипс Лавкрафт: Сонувач на ноќната страна]]''
*[[Филип Рот]] – ''[[Читајќи се себеси и другите]]''
*[[Питер Сингер]] – ''[[Ослободување на животните (книга)|Ослободување на животните]]''
*[[Пол Теру]] – ''[[Големата железничка чаршија]]''

==Раѓања==
*[[13 јануари]] – [[Даниел Келман]], германски романописец
*[[25 февруари]] – [[Кери Мек]], канадска писателка на младинска литература
*[[27 февруари]] – [[Синан Џонс]], велшка романописец
*[[6 април]] - [[Ли Бардуго]], американска писателка на фантастика
*[[11 април]] – [[Валид Солиман (писател)|Валид Солиман]], туниски автор и преведувач
*[[23 јуни]]
**[[Хју Хауи]], американски писател на научна фантастика
**[[Маркус Зусак]], австралиска писателка на младинска литература
*[[19 јули]] – [[Мартина Монтелиус]], шведска драматург
*[[20 август]] – [[Метју Дикман|Метју]] и [[Мајкл Дикман]], американски поети
*[[октомври 13]] - Робин Париш, американска писателка на спекулативна фикција
*[[27 октомври]] – [[Зади Смит]] (Сејди Смит), англиска романописец
*[[19 декември]] – [[Брендон Сандерсон]], американски писател на фикција
*''непознати датуми''
**[[Гавин Франсис]], шкотски медицински писател и лекар
**[[Шехан Карунатилака]], романописец на англиски јазик од Шри Ланка

==Починати==
*[[15 јануари]] – [[Сидни Гудсир Смит]], шкотски поет, драматург и романописец (срцев удар; роден [[1915 во литературата|1915]])&lt;ref name=&quot;DNB&quot;&gt;{{Cite ODNB|id=58855|title=Смит, Сидни Гудсир}}&lt;/ref&gt;
*[[14 февруари]]
**Сер [[Џулијан Хаксли]], англиски биолог и автор (роден [[1887 во литературата|1887]])&lt;ref&gt;{{cite book|title=Обраќања одржани на комеморативната церемонија за Џулијан Хаксли Поранешен генерален директор на Организацијата за образование, наука и култура на Обединетите нации, 1946-1948|url=https://books.google.com/books?id=J3a_1Ahk010C|year=1975|publisher=УНЕСКО}}&lt;/ref&gt;
**Сер [[П. Г. Вудхаус]], англиски писател на комични дела (роден [[1881 во литературата|1881]])&lt;ref&gt;{{цитирање на книга | последно = МекКрам | прво = Роберт | врска-на-автор = Роберт МекКрам| наслов = Вудхаус: Живот | година = 2004 | локација = Лондон | издавач = Викинг | isbn = 978-0-670-89692-9 | страници=415-417}}&lt;/ref&gt;
*[[20 февруари]] – [[Иван Соколов-Микитов]], руски автор (роден [[1882 во литературата|1882]])
*[[3 март]] – [[Т. Х. Пари-Вилијамс]], велшки поет (роден [[1887 во литературата|1887]])&lt;ref&gt;{{цитирање на веб|url=http://www.knowuk.co.uk | дело=Кој беше кој (пристап со претплата)| датум=јануари 2007| наслов=ПАРИ-ВИЛИЈАМС, Сер Томас (Херберт) (1887–1975) |издавач=A&amp;C Black (Publishers) Ltd| датум-на-пристап=2007-07-25}}&lt;/ref&gt;
*[[7 март]] – [[Кејт Середи]], американска писателка и илустраторка за деца родена во Унгарија (родена [[1899 во литературата|1899]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|автор=Чарлс Мориц|наслов=Тековен годишник за биографија: 1975|издавач=Компанијата Х.В. Вејлсон|година=1976|страница=473}}&lt;/ref&gt;
*[[13 март]] – [[Иво Андриќ]], југословенски романописец и добитник на Нобелова награда (роден [[1892 во литературата|1892]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата | последен = Хоксворт| прв = Селија | година = 1984 | наслов = Иво Андриќ: Мост помеѓу Истокот и Западот | издавач = Атлон Прес | isbn = 978-1-84714-089-0 | страница=30 }}&lt;/ref&gt;
*[[23 април]] – [[Ролф Дитер Бринкман]], германски поет (загинал во сообраќајна несреќа со бегство во Лондон, роден [[1940 во поезија|1940]])
*[[21 мај]] – [[А. Х. Дод]], велшки историчар (роден [[1891 во литература|1891]])&lt;ref&gt;{{цитирајте ја книгата|наслов=Археологија Камбрензис: Списание на Камбриската археолошка асоцијација|година=1976|издавач=В. Пикеринг|страница=137}}&lt;/ref&gt;
*[[8 јуни]] – [[Мареј Лејнстер]] (Вилијам Фицџералд Џенкинс), американски писател на научна фантастика (роден [[1896 во литературата|1896]])
*[[2 јули]] – [[Одри Мас]], американска романописец и телевизиска писателка (роден [[1934 во литературата|1934]])
*[[10 јули]] – [[Питер Ансон|Питер Фредерик Ансон]], англиски писател за религија и поморски прашања (роден [[1889 во литературата|1889]])
*[[20 септември]] – [[Сен-Џон Перс]] (Алексис Леже), француска поетеса и добитничка на Нобелова награда (родена [[1887 во литературата|1887]])
*[[5 октомври]] – [[Лејди Констанс Малесон]], ирска актерка и писателка (родена [[1895 во литература|1895]])
*[[22 октомври]] – [[Арнолд Џ. Тојнби]], англиски историчар (роден [[1889 во литература|1889]])
*[[13 ноември]] – [[Р. Ц. Шериф]], англиски драматург и романописец (роден [[1896 во литература|1896]])&lt;ref&gt;{{цитирање на списанието|journal=The Antiquaries Journal|издавач=Oxford University Press|година=1976|наслов=Роберт Седрик Шериф |страница=363}}&lt;/ref&gt;
*[[19 ноември]] – [[Елизабет Тејлор (романсистка)|Елизабет Тејлор]], англиска романописец (рак; роден [[1912 во литература|1912]])&lt;ref&gt;{{Цитирање на ODNB| last1=Бејли| first1=Пол| authorlink=Пол Бејли (британски писател)| Пол Бејли| title=Тејлор, Елизабет (1912–1975)| accessdate=23 октомври 2017| url=http://www.oxforddnb.com/view/article/39186 |date=2004}}&lt;/ref&gt;
*[[25 ноември]] – [[Едвард Хајамс]], англиски историчар и романописец (роден [[1910 во литературата|1910]])
*[[27 ноември]] – [[Рос Меквиртер]], англиски спортски новинар и ко-составувач на ''[[Гинисовата книга на рекорди]]'' (убиен, роден [[1925 во литературата|1925]])&lt;ref name=&quot;NorrisObWash&quot;&gt;{{cite вести|url=https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A29395-2004Apr20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522215456/https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A29395-2004Apr20/|url-status=dead|archive-date=2020-05-22|title=Норис Меквиртер почина; Коосновач на „Гинисовата книга“|датум=21.04.2004|датум-на-пристап=16.12.2008|дело=[[Вашингтон пост]]|прво=Адам|последно=Бернштајн}}&lt;/ref&gt;
*[[4 декември]] – [[Хана Арент]], германско-американска филозофка (родена [[1906 во литературата|1906]])
*[[7 декември]] – [[Торнтон Вајлдер]], американски романописец и драматург (роден [[1897 во литературата|1897]])

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Еуџенио Монтале]]&lt;ref&gt;{{цитирајте веб |title=Нобелова награда за литература 1975 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1975/montale/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=7 јули 2021}}&lt;/ref&gt;

===Канада===
*Погледнете [[Награди на генералниот гувернер за 1975 година]] за целосен список на победници и финалисти за тие награди.

===Франција===
*[[Prix Goncourt]]: [[Romain Gary|Romain Gary како Emile Ajar]] – ''[[La vie devant soi]]''&lt;ref name=&quot;Ruthven2001&quot;/&gt;
*[[Prix Médicis]]:
** Француски: [[Jacques Almira]], ''Le Voyage à Naucratis''
**Меѓународен: [[Стивен Милхаузер]], ''La Vie trop brève d'Edwin Mulhouse'' - Соединетите Американски Држави

===Шпанија===
*[[Премио Надал]]: [[Франциско Умбрал]], ''Лас нинфас''

===Обединето Кралство===
*[[Награда Букер]]: [[Рут Правер Џабвала]], ''[[Топлина и прашина]]''
*[[Карнеги медал (книжевна награда)|Карнеги медал]] за [[детска литература]]: [[Роберт Вестал]], ''[[Машински стрелци]]''
*[[Награда Чолмондели]]: [[Џени Џозеф]], [[Норман Мекејг]], [[Џон Ормонд]]
*[[Награда Даф Купер]]: [[Шејмус Хини]], [[Север (збирка поезија)|''Север'']]
*[[Награда Ерик Грегори]]: [[Џон Биртвисл]], [[Данкан Буш]], [[Вал Ворнер]], [[Филип Холмс (поет)|Филип Холмс]], [[Питер Кеш (поет)|Питер Кеш]], [[Аласдер Патерсон]]
*[[Награда за спомен на Џејмс Тејт Блек]]:
**Фикција: [[Брајан Мур (романсиер)|Брајан Мур]], ''Големата викторијанска колекција''
**Биографија: [[Карл Милер]], ''Кокбурнова книга Милениум''

===Соединети Американски Држави===
*[[Златни медали на Американската академија за уметност и писма#Убавина, критика, есеи|Златен медал на Американската академија за уметност и писма за убавина]]: [[Кенет Бурк]]
*[[Награда Хуго]] за [[Награда Хуго за најдобра новела|Најдобра новела]]: [[Џорџ Р. Р. Мартин]], [[Песна за Лја (новела)|''Песна за Лја'']]
*[[Награда Небула]]: [[Џо Халдеман]], ''[[Вечната војна]]''
*[[Медал Њубери]] за [[детска литература]]: [[Вирџинија Хамилтон]], ''[[М. Ц. Хигинс, Големиот]]''
*[[Награда Њудигејт]]: [[Ендру Моушн]]
*[[Пулицерова награда]]:
**[[Пулицерова награда за драма|Драма]]: [[Едвард Алби]], ''[[Морски пејзаж (драма)|Морски пејзаж]]''
**[[Пулицерова награда за фикција|Фикција]]: [[Мајкл Шаара]], ''[[Ангелите убијци]]''
**[[Пулицерова награда за поезија|Поезија]]: [[Гари Снајдер]], ''[[Остров на желките (книга)|Остров на желките]]''

===На друго место===
*[[Пријатели на германските бухханделс]]: [[Алфред Гросер]]
*[[Награда Мајлс Франклин]]: [[Ксавиер Херберт]], ''[[Сиромашен другар, мојата земја]]''
*[[Вијареџо Награда]]: [[Паоло Волпони]], ''Il sipario ducale''

==Наводи==
{{reflist|30em}}

==Надворешни врски==
* [https://www.goodreads.com/book/popular_by_date/1975 Популарни книги од 1975 година] на [[Goodreads]]

{{Година во категориите на статии за литература}}
[[Категорија:Книжевноста во 1975 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>e8jxwmksny69lstuc3ws65c2bsou3qr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Книжевноста во 1969 година</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104307</id>
    <revision>
      <id>5561629</id>
      <parentid>5561409</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <comment>награди</comment>
      <origin>5561629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5648" sha1="nnanmcwuuyldyqqg49skcqnoy0b7hm0" xml:space="preserve">{{Year nav topic|1969|книжевноста}}

'''[[1969]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==

==Книги==
*[[Славко Јаневски]] - ''[[Војник два метра в земја]]''
*[[Славко Јаневски]] – ''[[Тврдоглави]]''
*[[Мирослав Јосиќ Вишњиќ]] – ''[[Убавата Јелена (книга)|Убавата Јелена]]''
*[[Урсула Ле Гвин]] – ''[[Левата рака на темнината]]''
*[[Итало Калвино]] – ''[[Замокот на вкрстените судбини]]''
*[[Роберт Кувер]] - ''[[Бебиситерката]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Смешни љубови]]''
*[[Владо Малески]] – ''[[Разбој (роман)|Разбој]]''
*[[Видое Подгорец]] – ''[[Илјада цветови (поезија)|Илјада цветови]]''
*[[Видое Подгорец]] - ''[[Аз, буки, веди...]]'' 
*[[Марио Пузо]] – ''[[Кум (роман)|Кум]]''
*[[Васил Пујовски]] – ''[[Пред божји суд]]''
*[[Луј-Фердинан Селин]] – ''[[Ригодон (роман на Селин)|Ригодон]]''
*[[Бора Ќосиќ]] – ''[[Улогата на моето семејство во светската револуција]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Жената на францускиот поручник (роман)|Жената на францускиот поручник]]''
*[[Емил Чоран]] – ''[[Злобниот демиург]]''

==Родени==
*[[12 март]] - [[Аполон Гилевски]],  поет, раскажувач, есеист и критичар.
*[[25 април]] - [[Дејан Дуковски]], драмски автор.
*[[17 мај]] - [[Кристина Николовска]],  поет, книжевен критичар, есеист
*[[28 мај]] – [[Мириел Барбери]], француска писателка и професор по филозофија.&lt;ref&gt;Groskop, Viv (2008-09-14). [https://www.theguardian.com/books/2008/sep/14/fiction3?gusrc=rss&amp;feed=books &quot;Confessions of a clever concierge&quot;. The Guardian.] Retrieved 2017-04-04.&lt;/ref&gt; 
*[[19 октомври]] - [[Теута Арифи]], [[писател]]ка и [[есеист]]ка.
*[[21 ноември]] – [[Зоран Стефановиќ]], српски писател.
*[[12 декември]] – [[Софи Кинсела]], британска писателка (починала во 2025).
* ''Непознат датум''
**1969 - [[Елизабета Баковска]] [[Македонија|македонска]] [[писател]]ка, [[Теорија на книжевноста|книжевна теоретичарка]] и [[Преведување|преведувачка]].
**1969 - [[Атанас Чупоски]], роден во [[Скопје]] – [[писател]] и [[режисер]], [[поет]] и [[сценарист]].
**1969 – [[Дејан Атанацковиќ]], српски писател.
**1969 – [[Вуле Журиќ]], српски писател.

==Починати==
*[[26 март]] – [[Рене Гијо]], француски писател за деца. (роден во 1900)
*[[25 јули]] – [[Витолд Гомбрович]], полски писател. (роден во 1904)
*[[10 август]] – [[Тоне Селишкар]], словенечки писател и поет. (роден во 1900)
*[[28 октомври]] – [[Корнеј Чуковски]], руски писател. (роден во 1882)
*[[15 ноември]] – [[Игнасио Алдекоа]], шпански писател од баскиско потекло. (роден во 1925)

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Семјуел Бекет]]&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1969/summary/|title=The Nobel Prize in Literature 1969|website=Nobel Prize|access-date=17 декември 2020}}&lt;/ref&gt;

===Македонија===
*[[Награда „Златен венец“]]: [[Мак Диздар]]&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}&lt;/ref&gt;
*[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Миле Неделкоски]]&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}&lt;/ref&gt;

===Србија===
*[[НИН-ова награда]]: [[Бора Ќосиќ]], [[Улогата на моето семејство во светската револуција]]&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://www.nin.rs/nin-ova-nagrada/iz-arhive/41368/bora-cosic-uloga-moje-porodice-u-svetskoj-revoluciji|title=Bora Ćosić - &quot;Uloga moje porodice u svetskoj revoluciji&quot;|website=НИН|access-date=19 мај 2026}}&lt;/ref&gt;

===Франција===
*[[Гонкурова награда]]: [[Фелисјен Марсо]], „Кризи“ (Creezy)

===Велика Британија===
*[[Букерова награда]]: [[Перси Хавард Њуби]], „Се бара одговор“ (Something to Answer For)

==Наводи==
{{наводи}}

[[Категорија:Книжевноста во 1969 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>nnanmcwuuyldyqqg49skcqnoy0b7hm0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561632</id>
      <parentid>5561629</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <comment>настани</comment>
      <origin>5561632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6090" sha1="1gj4wliczpiwj26d4vzor1sxhmwkk89" xml:space="preserve">{{Year nav topic|1969|книжевноста}}

'''[[1969]] година во [[книжевност]]а''' содржи некои значајни настани.

== Настани ==
*[[22 април]] – Првата [[Букерова награда]] за фикција му му била доделена на [[Перси Хавард Њуби]] за „Се бара одговор“ (''Something to Answer For'')&lt;ref&gt;{{наведена книга|title=Who was who|url=https://books.google.com/books?id=Btjc3DN_WX0C|year=1996|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-0-312-29366-6|page=426}}&lt;/ref&gt;

==Книги==
*[[Славко Јаневски]] - ''[[Војник два метра в земја]]''
*[[Славко Јаневски]] – ''[[Тврдоглави]]''
*[[Мирослав Јосиќ Вишњиќ]] – ''[[Убавата Јелена (книга)|Убавата Јелена]]''
*[[Урсула Ле Гвин]] – ''[[Левата рака на темнината]]''
*[[Итало Калвино]] – ''[[Замокот на вкрстените судбини]]''
*[[Роберт Кувер]] - ''[[Бебиситерката]]''
*[[Милан Кундера]] – ''[[Смешни љубови]]''
*[[Владо Малески]] – ''[[Разбој (роман)|Разбој]]''
*[[Видое Подгорец]] – ''[[Илјада цветови (поезија)|Илјада цветови]]''
*[[Видое Подгорец]] - ''[[Аз, буки, веди...]]'' 
*[[Марио Пузо]] – ''[[Кум (роман)|Кум]]''
*[[Васил Пујовски]] – ''[[Пред божји суд]]''
*[[Луј-Фердинан Селин]] – ''[[Ригодон (роман на Селин)|Ригодон]]''
*[[Бора Ќосиќ]] – ''[[Улогата на моето семејство во светската револуција]]''
*[[Џон Фаулс]] – ''[[Жената на францускиот поручник (роман)|Жената на францускиот поручник]]''
*[[Емил Чоран]] – ''[[Злобниот демиург]]''

==Родени==
*[[12 март]] - [[Аполон Гилевски]],  поет, раскажувач, есеист и критичар.
*[[25 април]] - [[Дејан Дуковски]], драмски автор.
*[[17 мај]] - [[Кристина Николовска]],  поет, книжевен критичар, есеист
*[[28 мај]] – [[Мириел Барбери]], француска писателка и професор по филозофија.&lt;ref&gt;Groskop, Viv (2008-09-14). [https://www.theguardian.com/books/2008/sep/14/fiction3?gusrc=rss&amp;feed=books &quot;Confessions of a clever concierge&quot;. The Guardian.] Retrieved 2017-04-04.&lt;/ref&gt; 
*[[19 октомври]] - [[Теута Арифи]], [[писател]]ка и [[есеист]]ка.
*[[21 ноември]] – [[Зоран Стефановиќ]], српски писател.
*[[12 декември]] – [[Софи Кинсела]], британска писателка (починала во 2025).
* ''Непознат датум''
**1969 - [[Елизабета Баковска]] [[Македонија|македонска]] [[писател]]ка, [[Теорија на книжевноста|книжевна теоретичарка]] и [[Преведување|преведувачка]].
**1969 - [[Атанас Чупоски]], роден во [[Скопје]] – [[писател]] и [[режисер]], [[поет]] и [[сценарист]].
**1969 – [[Дејан Атанацковиќ]], српски писател.
**1969 – [[Вуле Журиќ]], српски писател.

==Починати==
*[[26 март]] – [[Рене Гијо]], француски писател за деца. (роден во 1900)
*[[25 јули]] – [[Витолд Гомбрович]], полски писател. (роден во 1904)
*[[10 август]] – [[Тоне Селишкар]], словенечки писател и поет. (роден во 1900)
*[[28 октомври]] – [[Корнеј Чуковски]], руски писател. (роден во 1882)
*[[15 ноември]] – [[Игнасио Алдекоа]], шпански писател од баскиско потекло. (роден во 1925)

==Награди==
*[[Нобелова награда за литература]]: [[Семјуел Бекет]]&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1969/summary/|title=The Nobel Prize in Literature 1969|website=Nobel Prize|access-date=17 декември 2020}}&lt;/ref&gt;

===Македонија===
*[[Награда „Златен венец“]]: [[Мак Диздар]]&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://svp.org.mk/golden-wreath-award|title=НАГРАДА „ЗЛАТЕН ВЕНЕЦ“|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}&lt;/ref&gt;
*[[Награда „Браќа Миладиновци“]]: [[Миле Неделкоски]]&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://svp.org.mk/miladinov-brothers-award|title=НАГРАДА „БРАЌА МИЛАДИНОВЦИ “|website=[[СВП]]|access-date=19 мај 2026}}&lt;/ref&gt;

===Србија===
*[[НИН-ова награда]]: [[Бора Ќосиќ]], ''[[Улогата на моето семејство во светската револуција]]''&lt;ref&gt;{{нмс|url=https://www.nin.rs/nin-ova-nagrada/iz-arhive/41368/bora-cosic-uloga-moje-porodice-u-svetskoj-revoluciji|title=Bora Ćosić - &quot;Uloga moje porodice u svetskoj revoluciji&quot;|website=НИН|access-date=19 мај 2026}}&lt;/ref&gt;

===Франција===
*[[Гонкурова награда]]: [[Фелисјен Марсо]], „''Кризи''“ (''Creezy'')

===Велика Британија===
*[[Букерова награда]]: [[Перси Хавард Њуби]], „''Се бара одговор''“ (''Something to Answer For'')

==Наводи==
{{наводи}}

[[Категорија:Книжевноста во 1969 година| ]]
[[Категорија:Години во книжевноста]]</text>
      <sha1>1gj4wliczpiwj26d4vzor1sxhmwkk89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Олимпик Лион</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171212</id>
    <revision>
      <id>5561551</id>
      <parentid>5446746</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42099" sha1="f1auoqcjc04e264g6mj2zyqgd1v94vx" xml:space="preserve">{{Infobox football club 2
| clubname = Олимпик Лион
| color1   = #26559B; 
| color2   = #FFFFFF; border:#DD0000 2px solid;
| current  = ФК Олимпик Лион сезона 2020-2021
| image    = [[Податотека:Olympique_Lyonnais.png|180п]]
| fullname = Олимпик Лион
| nickname = ''Les Gones'' ''(Деца)''
| shortname= Lyon, OL
| founded  = {{Start date and age|df=yes|1950|8|3}}&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |title=According to Lyon's official website, it suggests that they consider this their foundation date rather than 1899 - (translation: &quot;1950, date of the club's creation&quot;) |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=2006-08-23 |archive-date=2005-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| ground   = [[Парк Олимпик Лион]]
| capacity = 59,186&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.groupama-stadium.com/presentation/] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210327022938/https://www.groupama-stadium.com/presentation/ |date=2021-03-27 }}, on www.groupama-stadium.com&lt;/ref&gt;
| chairman = {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]]
| manager  = {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] 
| league   = {{Лига-Лига 1 (Франција)}}
| season   = 2025/26
| position = Лига 1, 4-ми
| website  = https://www.ol.fr
| pattern_la1 = _lyon2526h
| pattern_b1 = _lyon2526h
| pattern_ra1 = _lyon2526h
| pattern_sh1 = _lyon2526h
| pattern_so1 = _adidasredl
| leftarm1 = 
| body1 = 
| rightarm1 = 
| shorts1 = 
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _lyon2526a
| pattern_b2 = _lyon2526a
| pattern_ra2 = _lyon2526a
| pattern_sh2 = _lyon2526a
| pattern_so2 = _lyon2526al
| leftarm2 = 010066
| body2 = 010066
| rightarm2 = 010066
| shorts2 = 010066
| socks2 = 010066
| pattern_la3 =
| pattern_b3 =
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 =
| leftarm3 =
| body3 = 
| rightarm3 =
| shorts3 =
| socks3 =
}}

'''Олимпик Лион''' е [[Франција|француски]] [[фудбалски клуб]] со седиште во градот [[Лион]], [[Оверњ-Рона-Алпи]]. Моментално се натпреварува во [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал.

Клубот бил основан во [[1899]] година, под името ''Лион Олимпик Университер'', а како професионален фудбалски клуб делува од [[1950]] година.&lt;ref&gt;{{cite web |title=According to Lyon's official website, it suggests that was considered this its foundation date rather than 1899 – (translation: &quot;1950, date of the club's creation&quot;) |publisher=OLWeb.fr |url=http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |accessdate=23 August 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051210102448/http://olweb.fr/fr/club/palmares.html |archive-date=10 December 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Својте најголеми успеси клубот ги забележал во 21 век. Во 2002 година, клубот ја освоил својата прва титула ''Шампион на Франција'', започнувајќи ја серијата од 7 национални титули по ред со која поставиле рекорд во францускиот фудбал. Покрај тоа Лион има освоено и 8 [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]], 5 [[Фудбалски куп на Франција|Купа на Франција]] и 3 титули во втората лига позната како [[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]. На меѓународната фудбалска сцена, Лион има триумфирано во [[УЕФА Интертото куп|Интертото купот]] во 1997 година, а исто така двапати биле полуфиналисти на [[УЕФА Лига на шампиони|УЕФА Лигата на шампионите]] (2009-2010, 2019-2020, во двата случаја елиминирани од {{Fb team (N) Bayern Munchen}}), и по еднаш испаѓале во истата фаза во [[УЕФА Лига Европа|Лигата на Европа]] (2016-2017) и [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] (1963-1964). Клубот своевремено бил член на [[Г-14]] групата на европски клубови.

Домашните бои на клубот се бела, црвена и сина. Својте домашни натпревари, Лион ги игра на [[Парк Олимпик Лион]], кој има капацитет од 59,186 седечки места. Тој е еден од најсилно поддржуваните клубови во земјата заедно со {{Fb team (N) Paris Saint-Germain}} и {{Fb team (N) Olympique Marseille}}. Прекар на клубот е ''Les Gones'' што значи &quot;децата&quot;.

==Историја==
[[Податотека:Serge Chiesa (1976, Olympique de Lyon).jpg|thumb|right|200px|[[Серж Кјеза]], еден од најдобрите фудбалери на Лион во 1970-тите и 1980-тите години. Тој исто така, моментално е играчот со најголем број на настапи за клубот со 541 натпревар.]]
Клубот е основан во 1896 година под името ''Лион Олимпик Университер'', како мулти-спортски клуб. По многуте внатрешни конфликти во врска со заедничката работа на аматерите и професионалците во клубот, тогашниот менаџер на клубот Феликс Луо и неговите соработници размислувале за основање на свој сопствен клуб. Така на 3 август [[1950]] година, планот на Луо се остварил кога д-р Алберт Трилат, меѓу другите, го основал клубот Олимпик Лион. За прв тренер на клубот бил назначен [[Оскар Хајзерер]], a на 26 август 1950 година клубот го одиграл својот прв официјален натпревар победувајќи го [[ФК Париз-Шарентон|Париз-Шарентон]] со 3-0 пред околу 3,000 навивачи. Веќе во втората година од своето постоење, Лион ја освоил титулата во втората француска лига и изборил промоција во [[Лига 1 (Франција)|Дивисион 1]], најсилната фудбалска лига во земјата.

Во текот на 60-тите и 70-тите години на [[XX век]], Лион постигнал просечни успеси благодарение на играчи како [[Флери Ди Нало]], [[Нестор Комбен]], [[Серж Кјеза]], [[Бернар Лакомб]] и [[Жан Џоркаеф]]. Под водството на тренерот [[Лисјен Жасерон]] клубот ја освоил својата прва титула, [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]], победувајќи го во финалето [[ФК Бордо|Бордо]] со 2-0. Лион исто така играл многу добро и во Лига 1 под водството на Жасерон, сè до сезоната 1965-1966 кога завршиле на слабото 16-то место, по што тренерот бил отпуштен. Тој бил заменет од [[Луј Он]], кој пак го предводел клубот до втора титула во Купот на Франција во сезоната 1966-1967, совладувајќи го [[ФК Сошо|Сошо]] во финалето со 3-1. На почетокот на 70-тите години, за нов тренер на Лион бил назначен [[Еме Мињо]], играчка легенда на клубот, кој на ''Les Gones'' им го донел третиот трофеј во Купот на Франција, овојпат победувајќи го во финалето {{Fb team (N) Nantes}} со 2-1 во сезоната 1972-1973.

Во јуни 1987 година, Олимпик Лион бил купен од страна на стопанственикот од [[Рона (департман)|Рона]], [[Жан-Мишел Олас]], кој ја презел контролата над клубот со цел да го претвори Лион во една од екипите кои ќе се борат за титулата во француската прва лига. Неговиот амбициозен план, наречен ''ОЛ - Европа'', бил дизајниран да го развие клубот на европско ниво и да го врати клубот во Дивисион 1 во период не подолг од четири години. Прв тренер на Лион во ерата на Олас бил [[Рајмонд Доменех]]. Новиот претседател му дал &quot;одврзани раце&quot; на Доменех да може да го доведе било кој играч што го сака и за кој смета дека е способен да му помогне на клубот во нивните амбиции. Веќе во првата сезона на Доменех промоцијата во најсилната француска лига била постигната, а потоа тие го освоиле осмото место во Дивисион 1 во сезоната 1989-1990. Во сезоната 1990-1991, планот на Олас се остварил кога Лион благодарение на освојувањето на четвртото место во крајниот поредок на Дивисион 1, изборил место во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]]. Сепак, овој резултат претставувал врвот кој Лион го достигнал под водството на Доменех и во следните сезони клубот бил далеку од овој успех и не ги постигнувал посакуваните резултати. Како резултат на тоа, Доменех бил заменет на клупата со [[Жан Тигана]], кој го предводел тимот до најголемиот успех дотогаш во првенството, освојувањето на второто место во сезоната 1994-1995. Неговиот наследник, [[Ги Стефан]], го водел тимот до финалето на Лига купот во сезоната 1995-1996, каде загубиле на пенали од [[ФЦ Мец|Мец]], пред биде отпуштен следната сезона за да го отстапи местото на спортскиот директор [[Бернар Лакомб]], поранешен играч на Лион. Лакомб останал на клупата до 2000 година, освојувајќи го третото место во првенството во сезоната 1998-1999, што му ги донело на клубот првите историски квалификации за пласман во [[УЕФА Лига на шампиони 1999/2000|Лигата на шампионите]]. Третото место било потврдено и во следната година.

Во [[2000-ти|првите години од новиот милениум]], Лион ги забележал најголемите успеси во клупската историја. Така тие воспоставиле хегемонија во својата татковина, освојувајќи 7 последователни национални титули, како и разни други национални трофеи. Лакомб, кој продолжил да работи во клубот како советник на Олас, бил наследен на клупата во 2000 година од [[Жак Сантини]], кој ја преземал тренерската улога. Новиот тренер ја предводел својата екипа до второто место во првенството 2000-2001 и до титулата, во истата сезона, во Лига купот (2-1 во финалето против {{Fb team (N) Monaco}}), што бил првиот освоен трофеј за Лион по [[Фудбалски куп на Франција 1972-1973|Купот на Франција 1972-1973]]. Лион предводен од Сантини се покажал уште подобар во сезоната 2001-2002, освојувајќи ја својата прва [[Дивисион 1 2001-2002|национална титула]], одбележувајќи го почетокот на една дотогаш невидена ера во францускиот фудбал. По освојувањето на првата титула Сантини го напуштил клубот за да стане селектор на {{NazNB|FUrep|FRA}}, а неговиот наследник [[Пол Ле Гвен]] освоил со тимот уште три шампионски титули, три [[Суперкуп на Франција|Суперкупа на Франција]] и се пласирал во четвртфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]]. Доминацијата на домашната сцена исто така продолжил и под раководство на [[Жерар Улије]], чиј двегодишен мандат донел уште две последователни национални титули (и двете освоени со многу голема разлика во однос на второпласираниот тим на табелата) и со уште два последователни француски Суперкупа, како и уште едно четвртфинале во Лигата на шампионите. Во сезоната 2007-2008, под водството на [[Ален Перен]] Лион освоил тројна круна во Франција: суперкупот, првенството и купот на Франција, пред сензационално да се разделат со тренерот. Лион станал клуб познат по развојот на ветувачки таленти кој потоа продолжиле да постигнува успеси не само во Франција, туку и во странство и на глобално ниво. Меѓу играчите кој се прославиле во Лион во овој период биле [[Мишел Есиен]], [[Флоран Малуда]], [[Сидни Гову]], [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]], [[Крис (фудбалер)|Крис]], [[Ерик Абидал]], [[Мамаду Диара]], [[Патрик Милер]] и [[Карим Бензема]].

По титулата во 2008 година, хегемонијата на Лион завршила, дури и ако тимот останал при врвот во лигата во трите години на управување на [[Клод Пуел]], чиј престој завршил без трофеи, но со историски пласман во Лигата на шампионите, каде стигнал до полуфиналето во [[УЕФА Лига на шампиони 2009/2010|сезоната 2009-2010]]. Во следните три години во кои на кормилото на тимот бил [[Реми Гард]], тој во витрините на клубот донел пехари од Купот на Франција (2011-2012) и Суперкупот на Франција (2012-2013). Од 2014 година, под водство на [[Јубер Фурније]] и потоа [[Бруно Женесио]], тимот ги поправил својте резултати во лигата, благодарение пред сè на производите на нивниот младински сектор како [[Максим Гоналон]], [[Александар Лаказет]], [[Корентан Толисо]], [[Набил Фекир]], [[Усем Ауар]] и др. Во сезоната 2016-2017, клубот стигнал за прв пат во својата историја до полуфиналето на [[УЕФА Лига Европа 2016-2017|Лига Европа]]. Под водство на новиот тренер [[Руди Гарсија]], клубот го повторил успехот од пред десет години кога стигнале до ново полуфинале во Лигата на шампионите во [[УЕФА Лига на шампиони 2019/20|сезоната 2019-2020]], каде биле поразени повторно од [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]] откако на патот до таму тие ги елиминирале [[ФК Јувентус|Јувентус]] и [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]].

==Бои дресови и амблеми==
===Бои и дресови===
{{Football kit box |
| pattern_la =
| pattern_b  = _redbluevertical
| pattern_ra =
| leftarm    = FFFFFF
| body       = FFFFFF
| rightarm   = FFFFFF
| shorts     = FFFFFF
| socks      = FFFFFF
| title      = Шест од седумте последователни титули на Лион биле освоени со овој дрес.}}
[[File:Ol maillot domicile 2013-2014.JPG|thumb|Дресот од сезоната 2013-2014, со традиционалното црвено-сино V.]]
Од основањето на клубот, боите на Олимпик Лион отсекогаш биле црвена, сина и бела, од кој последната преовладува. Во раните години на своето постоење Олимпик Лион претежно играл во комплетно бела опрема. Во 1955 година било одлучено да се воведе црвено-сина лента во облик на латинската буква V (таканаречен [[стропило]]) и сини шорцеви.&lt;ref&gt;{{cite news|title=OL 1955–1960|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001157/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol55.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Во 1961 година, традицијата со стропилото била распуштена и двете ленти од црвена и сина боја биле поставени хоризонтално.&lt;ref&gt;{{cite news|title=OL 1960–1965|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311001249/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol60.html|archivedate=11 March 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Шест години подоцна тие се вратиле во целосно бела опрема, но црвено-сините ленти останале недопрени, дури и ако сега биле поставени вертикално од левата страна на дресот.&lt;ref&gt;{{cite news|title=OL 1970–1975|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110710224418/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol70.html|archivedate=10 July 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Лион го носел новиот дрес за прв пат во сезоната 1970-1971 и истиот се задржал до сезоната 1975-1976. За сезоната 2002-2003, претседателот Жан-Мишел Олас објавил дека клубот ќе се врати во таа опрема, која била официјална шест сезони до 2007 година, годината на седмата последователна титула.

Во 1976 година, опремата на клубот претрпела драстична промена, менувајќи ги белите дресови и шорцеви со целосно црвена опрема, слична на [[ФК Ливерпул|Ливерпул]]. Оваа комбинација играчите на клубот ја носеле до сезоната 1989–1990, со исклучок на сезоните 1977–1978 и 1978–1979 кога клубот додал тегет вертикални ленти на дресот правејќи го пругаст, што се сметало за неуспешно.&lt;ref&gt;{{cite news|title=OL 1975–1980|url=http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|work=Fan Foot|date=21 November 2009|accessdate=21 November 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090815052526/http://www.fanfoot51.com/dessins%20maillots/Lyon/ol75.html|archivedate=15 August 2009|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; По сезоната 1989–90, клубот се вратил на комплетно белата опрема и, на почетокот на сезоната 1995–1996, клубот ги вратил и вертикалните ленти, но решил да ги вметне во центарот на дресот, наместо лево. Овој стил се задржал во сезоната 2001-2002. Од сезоната 2009–2010, Лион ги вратил хоризонталните црвени и сини ленти. Во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]], Лион користел најразлични бои како прв избор, вклучувајќи црвена, темносина, светлосина, црна, сребрена и флуоресцентна жолта.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.colours-of-football.com/colours03/fra/lyon/lyon_2.html |title=Olympique Lyonnais 2 |publisher=Colours-of-football.com |date= |accessdate=21 August 2017}}&lt;/ref&gt;

{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;margin:0 0 1em 1em; width:100px; font-size:90%; border:0px solid #999; line-height:12px&quot;
|+'''Еволуција на дресовите'''
|-
|valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_Vred-blue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=&lt;small&gt;1955-1961 и 2013-2014&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blue_&amp;_red-horizontal|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=0000FF|socks=0000FF|title=&lt;small&gt;1961-1967 и 2012&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redbluevertical|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=&lt;small&gt;1971-1976&lt;br /&gt;и 2003-2009&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=&lt;small&gt;1976-1978&lt;br /&gt;и 1980-1990&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_navystripes|pattern_ra=|leftarm=FF0000|body=FF0000|rightarm=FF0000|shorts=FF0000|socks=FF0000|title=&lt;small&gt;1978-1979&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_redblue|pattern_ra=|leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=&lt;small&gt;1998-2001&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1112h| pattern_b  =_lyon1112h| pattern_ra =_lyon1112h| pattern_sh =_lyon1112h| pattern_so =_lyon1112h|title=&lt;small&gt;2011-2012&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1213h| pattern_b  =_lyon1213h| pattern_ra =_lyon1213h| pattern_sh =_lyon1213h| pattern_so =_lyon1213h|title=&lt;small&gt;2012-2013&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la      = _lyon1314home|pattern_b       = _lyon1314h|pattern_ra      = _lyon1314home|pattern_sh      = _lyon1314h|pattern_so      = _lyon1314home|leftarm = FFFFFF|body           = FFFFFF|rightarm       = FFFFFF|shorts          = 0000FF|socks          = FFFFFF|title=&lt;small&gt;2013-2014&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1415h| pattern_b  =_lyon1415h| pattern_ra =_lyon1415h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=&lt;small&gt;2014-2015&lt;/small&gt;}}
|-
|valign=top|{{Football kit|pattern_la =_lyon1516h| pattern_b  =_lyonfem1516h| pattern_ra =_lyon1516h| pattern_sh =_lyon1415h| pattern_so =_lyon1415h|title=&lt;small&gt;2015-2016&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la =_olyon1617h| pattern_b  =_lyonfem1617h| pattern_ra =_olyon1617h| pattern_sh =_olyon1617h| pattern_so =_olyon1617h|title=&lt;small&gt;2016-2017&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ollyon1718h|pattern_b=_lyonf1718h|pattern_ra=_ollyon1718h|pattern_sh=_ollyon1718h|pattern_so=_ol1718h|title=&lt;small&gt;2017-2018&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_ollyon1819h|pattern_ra= |pattern_sh=_ollyon1819h|pattern_so=_lyon1819h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=&lt;small&gt;2018-2019&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol1920h|pattern_b=_ol1920h|pattern_ra=_ol1920h|pattern_sh=_ollyon1920h|pattern_so=_ollyon1920h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=&lt;small&gt;2019-2020&lt;/small&gt;}}

|valign=top|{{Football kit|pattern_la=_ol2021h|pattern_b=_ol2021h|pattern_ra=_ol2021h|pattern_sh=_ol2021h|pattern_so=_ol2021h| leftarm=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|title=&lt;small&gt;2020-2021&lt;/small&gt;}}

|}

===Амблеми===
&lt;gallery&gt;
Податотека:Olympique lyonnais (logo 1950).jpg|&lt;center&gt;1950-1970&lt;/center&gt;
Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 2).gif|&lt;center&gt;1970-1980&lt;/center&gt;
Податотека:Olympique lyonnais (ancien logo 1).gif|&lt;center&gt;1980-1989&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;1989-1996&lt;/center&gt;
Податотека:Olympique lyonnais (logo 1996).jpg|&lt;center&gt;1996-2006&lt;/center&gt;
Податотека:Olympique Lyonnais.png|&lt;center&gt;од 2006&lt;/center&gt;&lt;/gallery&gt;

==Стадион==
{{Главна|Парк Олимпик Лион}}
[[File:Parc OL 2.jpg|thumb|upright=3.2|center|Панорама на Парк ОЛ.]]

Од [[2016]] година клубот ги игра своите домашни натпревари на [[Парк Олимпик Лион]], познат едноставно како Парк ОЛ. Стадионот е сместен во [[Десен-Шарпје]], центар на периферијата на [[Лион]], и може да собере до 59.186 гледачи. Во својата млада историја стадионот бил домаќин на [[Финале на УЕФА Лига Европа во 2018 година|финалето]] на [[УЕФА Лига Европа 2017-2018]], завршено со победа на {{Fb team (N) Atletico Madrid}} и шест натпревари на [[Европско првенство во фудбал 2016|Европското првенство 2016]], вклучително и полуфиналето помеѓу {{NazNB|FUrep|POR}} и {{NazNB|FUrep|WAL}}.

Претходно Лион играл на [[Стад де Жерлан]], стадион кој своето име го добил од хомонимската градска област. Способен да собере 41.044 гледачи, на него се одиграло [[Финале на Европскиот Куп на победниците на куповите во 1986 година|финалето на Купот на победниците на куповите ви 1986 година]] кое го освоил {{Fb team (N) Dynamo Kyiv}}. На него исто така биле одржани и шест натпревари на [[Светско првенство во фудбал 1998|Светското првенство 1998]], меѓу кој и сензационалното четвртфинале во кое {{NazNB|FUrep|CRO}} ја победила {{NazNB|FUrep|GER}} со убедливи 3-0.

== Спонзори ==
&lt;div style=&quot;float:left; font-size:100%; width:350px; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:5px; margin-bottom:0px; text-align:left&quot;&gt;
{{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спортска опрема|contenuto=
* 1984-1993 {{flagsport|FRA}} [[Дуариг]]
* 1993-1998 {{flagsport|USA}} [[Најк]]
* 1998-2003 {{flagsport|GER}} [[Адидас]]
* 2003-2010 {{flagsport|GBR}} [[Умбро]]
* 2010-денес {{flagsport|GER}} [[Адидас]]
}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;float:left; font-size:100%; width:350px; valign:top; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-bottom:0px; text-align:left&quot;&gt;
{{Football Window|allign=left|width=50%|logo=Olympique Lyonnais.png|border=1px|col1=#26559B|col2=#FFFFFF|col3=#FFFFFF|font-size=120%|titolo= Спонзори на дресовите|contenuto=
* 1984-1989 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]]
* 1989-1991 {{flagsport|FRA}} [[Le69]]
* 1991-1992 {{flagsport|FRA}} [[Zenith Data Systems]]
* 1992-1993 {{flagsport|FRA}} [[Giraudy]]
* 1993-1999 {{flagsport|FRA}} [[Sodexo]]
* 1999-2001 {{flagsport|FRA}} [[Infogrames]]
* 2001-2003 {{flagsport|GER}} [[Continental AG]]
* 2003-2006 {{flagsport|FRA}} [[Renault Trucks]]
* 2006-2009 {{flagsport|FRA}} [[Novotel]]
* 2009-2010 {{flagsport|JPN}} [[PlayStation 3]]
* 2010-2011 {{flagsport|MLT}} [[BetClic]]
* 2011-2012 {{flagsport|TWN}} [[Everest Poker]]
* 2012-2020 {{flagsport|KOR}} [[Hyundai Motor Company|Hyundai]]
* 2020-денес {{flagsport|UAE}} [[Emirates]]
}}
&lt;/div&gt;
{{clear}}

==Играчи==
===Моментален состав===
''Од 28 септември 2020''&lt;ref&gt;http://www.olweb.fr/en/male/roster-121.html&lt;/ref&gt;
{{Fs start/Olympique Lyonnais}}
{{Fs player|no= 1|nat=POR|pos=GK|name=[[Антони Лопес]]}}
{{Fs player|no= 2|nat=CIV|pos=DF|name=[[Синали Диоманде]]}}
{{Fs player|no= 3|nat=ALG|pos=DF|name=[[Џамел Бенламри]]}}
{{Fs player|no= 4|nat=BRA|pos=MF|name=[[Жан Лукас Оливеира|Жан Лукас]]}}
{{Fs player|no= 5|nat=BEL|pos=DF|name=[[Џејсон Денајер]]}}
{{Fs player|no= 6|nat=BRA|pos=DF|name=[[Марсело Антонио Гедес Фиљо|Марсело]]}}
{{Fs player|no= 7|nat=CMR|pos=FW|name=[[Карл Токо Екамби]]}}
{{Fs player|no= 8|nat=FRA|pos=MF|name=[[Усем Ауар]]}}
{{Fs player|no= 9|nat=FRA|pos=FW|name=[[Муса Дембеле]]}}
{{Fs player|no=10|nat=NED|pos=FW|name=[[Мемфис Депај]] {{Капитен}}}}
{{Fs player|no=11|nat=ZIM|pos=FW|name=[[Тино Кадевере]]}}
{{Fs mid/Olympique Lyonnais}}
{{Fs player|no=12|nat=BRA|pos=MF|name=[[Лукас Пакета]]}}
{{Fs player|no=14|nat=FRA|pos=DF|name=[[Лео Дубоа]]}}
{{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=FW|name=[[Рајан Шерки]]}}
{{Fs player|no=19|nat=TUR|pos=DF|name=[[Џенк Озкачар]]}}
{{Fs player|no=22|nat=ITA|pos=DF|name=[[Матија Де Шиљо]]}}
{{Fs player|no=23|nat=BRA|pos=MF|name=[[Тијаго Мендес Рибеиро|Тијаго Мендес]]}}
{{Fs player|no=25|nat=FRA|pos=MF|name=[[Максанс Какре]]}}
{{Fs player|no=27|nat=CIV|pos=FW|name=[[Максвел Корне]]}}
{{Fs player|no=30|nat=GER|pos=GK|name=[[Јулијан Полерсбек]]}}
{{Fs player|no=31|nat=FRA|pos=DF|name=[[Мелвин Бар]]}}
{{Fs player|no=39|nat=BRA|pos=MF|name=[[Бруно Гимараеш]]}}
{{Fs end}}

===Рекордери===
{{Col-begin|width=80%}}
{{col-2}}
=====Најмногу настапи=====
{| class=&quot;wikitable right&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! style=&quot;background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;&quot;| '''Играч'''
! style=&quot;background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;&quot;| '''Натпревари'''
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Серж Кјеза]]
| &lt;center&gt;541&lt;/center&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Грегори Купе]]
| &lt;center&gt;518&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Флери Ди Нало]]
| &lt;center&gt;489&lt;/center&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Ивес Шово]]
| &lt;center&gt;438&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Сиднеј Гову]]
| &lt;center&gt;412&lt;/center&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Еме Мињо]]
| &lt;center&gt;400&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]]
| &lt;center&gt;344&lt;/center&gt;
|}
{{col-2}}
=====Најдобри стрелци=====
{| class=&quot;wikitable right&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! style=&quot;background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| '''Играч'''
! style=&quot;background:#fff; color:#26559b; border:#d00 2px solid;| &amp;nbsp;'''Голови'''&amp;nbsp;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Флери Ди Нало]]
| &lt;center&gt;182&lt;/center&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Серж Кјеза]]
| &lt;center&gt;134&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Александар Лаказет]]
| &lt;center&gt;129&lt;/center&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Бернар Лакомб]]&amp;nbsp;
| &lt;center&gt;128&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]]
| &lt;center&gt;100&lt;/center&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Сони Андерсон]]
| &lt;center&gt;91&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
| style=&quot;text-align:left;&quot;| &amp;nbsp;[[Бафетимби Гоми]]
| &lt;center&gt;91&lt;/center&gt;
|}
{{col-3}}
[[Податотека:Fleury di Nallo en 1970.jpg|thumb|200px|[[Флери Ди Нало]], најдобриот стрелец во историјата на Олимпик Лион.]]
{{col-end}}

== Тренери ==
{{col-begin}}
{{col-4}}
* {{flagsport|FRA}} [[Оскар Хајзерер]] (1950—1954)
* {{flagsport|FRA}} [[Жилиен Даруи]] (1954—1955)
* {{flagsport|FRA}} [[Лисјен Трупел]] (1955—1959)
* {{flagsport|FRA}} [[Габи Робер]] (1959—1961)
* {{flagsport|ESP}} [[Мануел Фернандес (фудбалер)|Мануел Фернадес]] (1961—1962)
* {{flagsport|ALG}} [[Лисјен Жасерон]] (1962-1966)
* {{flagsport|FRA}} [[Луј Он]] (1966—1968)
* {{flagsport|FRA}} [[Еме Мињо]] (1968—1976)
* {{flagsport|FRA}} [[Еме Жаке]] (1976—1980)
* {{flagsport|FRA}} [[Жан-Пјер Деструмел]] (1980—1981)
{{col-4}}
* {{flagsport|YUG (1943-1992)}} [[Владица Ковачевиќ]] (1981—1983)
* {{flagsport|FRA}} [[Робер Ербен]] (1983—1985)
* {{flagsport|FRA}} [[Робер Нузаре]] (1985-1987)
* {{flagsport|FRA}} [[Денис Папас]] (1987—1988)
* {{flagsport|FRA}} [[Марсел Ле Борње]] (1988)
* {{flagsport|FRA}} [[Рајмонд Доменех]] (1988—1993)
* {{flagsport|FRA}} [[Жан Тигана]] (1993—1995)
* {{flagsport|FRA}} [[Ги Стефан]] (1995—1996)
* {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]] (1996—2000)
* {{flagsport|FRA}} [[Жак Сантини]] (2000—2002)
{{col-4}}
* {{flagsport|FRA}} [[Пол Ле Гвен]] (2002—2005)
* {{flagsport|FRA}} [[Жерар Улие]] (2005-2007)
* {{flagsport|FRA}} [[Ален Перен]] (2007—2008)
* {{flagsport|FRA}} [[Клод Пуел]] (2008—2011)
* {{flagsport|FRA}} [[Реми Гард]] (2011—2014)
* {{flagsport|FRA}} [[Јубер Фурније]] (2014-2015)
* {{flagsport|FRA}} [[Бруно Женесио]] (2015—2019)
* {{flagsport|BRA}} [[Силвињо]] (2019)
* {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]] (2019—денес)
{{col-4}}
[[Image:Alain Perrin al khor.jpg|thumb|200px|right|[[Ален Перен]], првиот тренер на Лион кој успеал да освои [[Двојна круна (фудбал)|двојна круна]].]]
{{col-end}}

==Управа и стручни кадри==
[[File:Jean-Michel Aulas-crop.jpg|thumb|170px|alt=Jean-Michel Aulas.|[[Жан-Мишел Олас]]]]
===Управен одбор===

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
!{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}}
!{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}}
|-
| Претседател и сопственик
| {{flagsport|FRA}} [[Жан-Мишел Олас]]
|-
| Генерален директор
| {{flagsport|FRA}} Тјери Соваж
|-
| Заменик Генерален Директор
| {{flagsport|FRA}} Венсан Понсо
|-
| Спортски директор
| {{flagsport|BRA}} [[Жунињо Пернамбукано|Жунињо]]
|-
| Маркетинг директор
| {{flagsport|FRA}} Сам Примо
|-
| Специјален советник
| {{flagsport|FRA}} [[Бернар Лакомб]]
|-
| Скаутин директор
| {{flagsport|FRA}} [[Флоријан Морис]]
|}

[[File:Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg|thumb|170px|alt=Rudi Garcia (Flickr, 2011).jpg.|[[Руди Гарсија]]]]

===Тренерски штаб===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
!{{Tooltip|Позиција|Улога во клубот}}
!{{Tooltip|Име|Националност, име и презиме}}
|-
| Тренер
| {{flagsport|FRA}} [[Руди Гарсија]]
|-
| Помошник тренер
| {{flagsport|FRA}} [[Клод Фишо]]&lt;br /&gt;{{flagsport|FRA}} [[Жерал Батикл]]&lt;br /&gt;{{flagsport|BRA}} [[Клаудио Касапа]]
|-
| Тренер на голманите
| {{flagsport|FRA}} [[Кристоф Ревел]]
|-
| Фитнес тренер
| {{flagsport|ITA}} Паоло Ронгони&lt;br /&gt;{{flagsport|FRA}} [[Седрик Ура]]
|-
| Тренер на младиот тим
| {{flagsport|BEL}} Кристоф Деси
|-
| Физиотерапевти
| {{flagsport|FRA}} Силван Русо&lt;br /&gt;{{flagsport|FRA}} Абделџелил Редиси&lt;br /&gt;{{flagsport|FRA}} Антонио да Фонсека
|}

==Титули==
=== Домашни ===
* '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]'''
** '''Шампион (7) :''' 2001–2002, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008
** Вицешампион (5) : 1994–1995, 2000–2001, 2009–2010, 2014–2015, 2015–2016
* '''[[Лига 2 (Франција)|Лига 2]]'''
** '''Шампион (3) :''' 1950–1951, 1953–1954, 1988–1989
* '''{{Трофеј-Куп на Франција}} [[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]]'''
** '''Победник (5)''' : 1963–1964, 1966–1967, 1972–1973, 2007–2008, 2011–2012
** Финалист (3) : 1962–1963, 1970–1971, 1975–1976
* '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција во фудбал|Лига куп на Франција]]'''
** '''Победник (1)''' : 2000-2001
** Финалист (1) : 1995–1996, 2006–2007, 2011–2012, 2013–2014, 2019–2020
* '''{{Трофеј-Суперкуп на Франција}} [[Суперкуп на Франција]]'''
** '''Победник (8) :''' 1973, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012
** Финалист (4) : 1967, 2008, 2015, 2016

=== Меѓународни===
*'''{{Трофеј-Интертото куп}} [[Интертото куп]]'''
** '''Победник (1) :''' 2001.

'''останати пласмани'''
* [[УЕФА Лига на шампиони]]
** Полуфиналист (2) : 2009–2010, 2019–2020
* [[УЕФА Лига Европа]]
** Полуфиналист (1) : 2016–2017
* [[УЕФА Куп на победниците на куповите|Куп на победниците на куповите]]
** Полуфиналист (1) : 1963-1964

== Наводи ==
{{reflist}}

==Надворешни врски==
* {{Official website|https://www.ol.fr}} {{fr|en}}
* [http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&amp;cc=5739 ESPNsoccernet: Olympique Lyonnais] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20121013161522/http://soccernet.espn.go.com/team?id=167&amp;cc=5739 |date=2012-10-13 }}

{{Лига 1 (Франција)}}
{{G-14}}
{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:ФК Олимпик Лион| ]]
[[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Лион]]</text>
      <sha1>f1auoqcjc04e264g6mj2zyqgd1v94vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Јавор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173053</id>
    <revision>
      <id>5561666</id>
      <parentid>5559048</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <origin>5561666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6556" sha1="b30fkbl123l3ii3hfo5cndv8oe8g9f5" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Јавор
| image = Acer pseudoplatanus 002.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Листови од јавор
| regnum = [[Растенија]]
| divisio = [[Скриеносеменици]]
| classis = [[Дикотиледонски растенија]]
| ordo = [[Сапуновидни]]
| familia = [[Сапунови]]
| genus = Јавор
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = [[Карл фон Лине|L.]]
|range_map = Map genus Acer.png
|range_map_caption = Распространетост
}}
[[Податотека:Skopje, platan starý 800 let.jpg|мини|десно|[[Чинар]] во Скопје стар 800 години]]
[[Податотека:Село Теово, јавор сред село 6510.JPG|мини|десно|Стариот јавор во село [[Теово]]]]

'''Јаворот''' ({{науч|Acer}}) е {{био|род}} на [[дрво (растение)|дрва]] од {{био|семејство}}то [[сапунови]] (''Sapindaceae''). Опфаќа околу 113 видови, препознатливи по своите вкрстени листови, симетрично ослободени со цветови. Расте до височина од 35 метри, а распространет е во [[Средна Европа|Средна]], [[Западна Европа|Западна]] и [[Јужна Европа]], [[Северна Америка]], [[Кавказ]], северниот дел на [[Мала Азија]] и на [[Далечен Исток|Далечниот Исток]].

== Видови во Македонија ==
Во [[Македонија]] се застапени следниве осум видови:&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{МКЕ|629|}}&lt;/ref&gt;
* [[Acer platanoides]] — млеч
* [[Acer campestre]] — клен
* [[Acer tataricum]] — жестил (жестика)
* [[Acer pseudoplatanus]] — горски јавор
* [[Acer heldreichii]] — планински јавор
* [[Acer obtusatum]] — црвен јавор
* [[Acer hyrcanum]] — балкански јавор
* [[Acer monspessulanum]] — кленика (маклен)

== Градба ==
Крошната му е широко заоблена, а дебелината на [[стебло]]то може да достигне и преку 1 метар и обично е кратко и обраснато со црвеникаво-кафеава кора која се лупи плочесто. [[Лист]]овите се долги 8 - 16 см, широки, одозгоре темнозелени, а одоздола нешто посветли. [[Цвет]]овите се жолтеникаво-зелени, во кратки висечки метлички. Цвета десет дена по пролистувањето во [[мај]]. [[Котиледон]]ите му се јазичести, одозгора заоблени, одоздола клинести со паралелна надолжна нерватура.

Обично посадените видови се: сикамура, црвен јавор, шеќерен јавор и норвешки јавор кои растат во [[Северна Америка]] и [[Европа]]. [[Азија|Азиските]] видови од своите западни роднини се разликуваат по коренот. Некои се мали како џбунови, некои се зимзелени, а некои имаат сосема изобличени листови.

== Употреба ==
Јаворот е извор на дрвена граѓа, особено сикамурата. Јаворите се важен извор на [[полен]] и [[нектар]] за пчелите во текот на рана пролет. Со векови луѓето го собирале слаткиот сок од јавор за изработка на [[сируп]]и и [[шеќер]]и. Денес, освен за производство на мебел и подови, јаворот се користи и за производство на музички инструменти. Тоа е едно од најотпорните и најплеменити дрва, а неговата дискретно светла боја дава посебна елеганција и раскош на просторијата каде се наоѓа.

Листот на јаворот е симбол на [[Канада]], и се наоѓа на нејзиното [[:Податотека:Flag of Canada.svg|знаме]].

==Јаворот како тема во уметноста==
* „Јавор цутит, јавор капит“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 33.&lt;/ref&gt;
* „О, јаворе“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;ТЕА Модерна колекција, „Кон традицијата“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Baklava, ''Kalemar'', SJF Records 124, 2008.&lt;/ref&gt;
* „Два јавора“ — расказ на македонскиот писател [[Глигор Поповски]].&lt;ref&gt;Глигор Поповски, ''Маслинови гранчиња''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 49-51.&lt;/ref&gt;
* „Бреза и јавор“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].&lt;ref&gt;Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 71.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Чинар]]

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idg=3&amp;idb=842&amp;rubrika=Revija Јавор џин шест века го плете животот во Теово] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160307140302/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idb=842&amp;idg=3&amp;rubrika=revija |date=2016-03-07 }}

[[Категорија:Сапунови]]
[[Категорија:Дрва]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Растителни вапсила]]</text>
      <sha1>b30fkbl123l3ii3hfo5cndv8oe8g9f5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561667</id>
      <parentid>5561666</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Видови во Македонија */</comment>
      <origin>5561667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6588" sha1="nolu8pry9ehuhiuewybv7u91tmb5ryz" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Јавор
| image = Acer pseudoplatanus 002.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Листови од јавор
| regnum = [[Растенија]]
| divisio = [[Скриеносеменици]]
| classis = [[Дикотиледонски растенија]]
| ordo = [[Сапуновидни]]
| familia = [[Сапунови]]
| genus = Јавор
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = [[Карл фон Лине|L.]]
|range_map = Map genus Acer.png
|range_map_caption = Распространетост
}}
[[Податотека:Skopje, platan starý 800 let.jpg|мини|десно|[[Чинар]] во Скопје стар 800 години]]
[[Податотека:Село Теово, јавор сред село 6510.JPG|мини|десно|Стариот јавор во село [[Теово]]]]

'''Јаворот''' ({{науч|Acer}}) е {{био|род}} на [[дрво (растение)|дрва]] од {{био|семејство}}то [[сапунови]] (''Sapindaceae''). Опфаќа околу 113 видови, препознатливи по своите вкрстени листови, симетрично ослободени со цветови. Расте до височина од 35 метри, а распространет е во [[Средна Европа|Средна]], [[Западна Европа|Западна]] и [[Јужна Европа]], [[Северна Америка]], [[Кавказ]], северниот дел на [[Мала Азија]] и на [[Далечен Исток|Далечниот Исток]].

== Видови во Македонија ==
Во [[Македонија]] се застапени следниве осум видови:&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{МКЕ|629|}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Acer platanoides]]'' — млеч
* ''[[Acer campestre]]'' — клен
* ''[[Acer tataricum]]'' — жестил (жестика)
* ''[[Acer pseudoplatanus]]'' — горски јавор
* ''[[Acer heldreichii]]'' — планински јавор
* ''[[Acer obtusatum]]'' — црвен јавор
* ''[[Acer hyrcanum]]'' — балкански јавор
* ''[[Acer monspessulanum]]'' — кленика (маклен)

== Градба ==
Крошната му е широко заоблена, а дебелината на [[стебло]]то може да достигне и преку 1 метар и обично е кратко и обраснато со црвеникаво-кафеава кора која се лупи плочесто. [[Лист]]овите се долги 8 - 16 см, широки, одозгоре темнозелени, а одоздола нешто посветли. [[Цвет]]овите се жолтеникаво-зелени, во кратки висечки метлички. Цвета десет дена по пролистувањето во [[мај]]. [[Котиледон]]ите му се јазичести, одозгора заоблени, одоздола клинести со паралелна надолжна нерватура.

Обично посадените видови се: сикамура, црвен јавор, шеќерен јавор и норвешки јавор кои растат во [[Северна Америка]] и [[Европа]]. [[Азија|Азиските]] видови од своите западни роднини се разликуваат по коренот. Некои се мали како џбунови, некои се зимзелени, а некои имаат сосема изобличени листови.

== Употреба ==
Јаворот е извор на дрвена граѓа, особено сикамурата. Јаворите се важен извор на [[полен]] и [[нектар]] за пчелите во текот на рана пролет. Со векови луѓето го собирале слаткиот сок од јавор за изработка на [[сируп]]и и [[шеќер]]и. Денес, освен за производство на мебел и подови, јаворот се користи и за производство на музички инструменти. Тоа е едно од најотпорните и најплеменити дрва, а неговата дискретно светла боја дава посебна елеганција и раскош на просторијата каде се наоѓа.

Листот на јаворот е симбол на [[Канада]], и се наоѓа на нејзиното [[:Податотека:Flag of Canada.svg|знаме]].

==Јаворот како тема во уметноста==
* „Јавор цутит, јавор капит“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 33.&lt;/ref&gt;
* „О, јаворе“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;ТЕА Модерна колекција, „Кон традицијата“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Baklava, ''Kalemar'', SJF Records 124, 2008.&lt;/ref&gt;
* „Два јавора“ — расказ на македонскиот писател [[Глигор Поповски]].&lt;ref&gt;Глигор Поповски, ''Маслинови гранчиња''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 49-51.&lt;/ref&gt;
* „Бреза и јавор“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].&lt;ref&gt;Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 71.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Чинар]]

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idg=3&amp;idb=842&amp;rubrika=Revija Јавор џин шест века го плете животот во Теово] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160307140302/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idb=842&amp;idg=3&amp;rubrika=revija |date=2016-03-07 }}

[[Категорија:Сапунови]]
[[Категорија:Дрва]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Растителни вапсила]]</text>
      <sha1>nolu8pry9ehuhiuewybv7u91tmb5ryz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561668</id>
      <parentid>5561667</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Видови во Македонија */</comment>
      <origin>5561668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6762" sha1="i2pyhny0i2gtj4578iz2goa86xij9hz" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Јавор
| image = Acer pseudoplatanus 002.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Листови од јавор
| regnum = [[Растенија]]
| divisio = [[Скриеносеменици]]
| classis = [[Дикотиледонски растенија]]
| ordo = [[Сапуновидни]]
| familia = [[Сапунови]]
| genus = Јавор
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = [[Карл фон Лине|L.]]
|range_map = Map genus Acer.png
|range_map_caption = Распространетост
}}
[[Податотека:Skopje, platan starý 800 let.jpg|мини|десно|[[Чинар]] во Скопје стар 800 години]]
[[Податотека:Село Теово, јавор сред село 6510.JPG|мини|десно|Стариот јавор во село [[Теово]]]]

'''Јаворот''' ({{науч|Acer}}) е {{био|род}} на [[дрво (растение)|дрва]] од {{био|семејство}}то [[сапунови]] (''Sapindaceae''). Опфаќа околу 113 видови, препознатливи по своите вкрстени листови, симетрично ослободени со цветови. Расте до височина од 35 метри, а распространет е во [[Средна Европа|Средна]], [[Западна Европа|Западна]] и [[Јужна Европа]], [[Северна Америка]], [[Кавказ]], северниот дел на [[Мала Азија]] и на [[Далечен Исток|Далечниот Исток]].

== Видови во Македонија ==
Во [[Македонија]] се застапени следниве осум видови:&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{МКЕ|629|}}&lt;/ref&gt;
* ''[[млеч (дрво)|Acer platanoides]]'' — млеч
* ''[[клен (дрво)|Acer campestre]]'' — клен
* ''[[жестил|Acer tataricum]]'' — жестил (жестика)
* ''[[горски јавор|Acer pseudoplatanus]]'' — горски јавор
* ''[[планински јавор|Acer heldreichii]]'' — планински јавор
* ''[[црвен јавор|Acer obtusatum]]'' — црвен јавор
* ''[[балкански јавор|Acer hyrcanum]]'' — балкански јавор
* ''[[кленика|Acer monspessulanum]]'' — кленика (маклен)

== Градба ==
Крошната му е широко заоблена, а дебелината на [[стебло]]то може да достигне и преку 1 метар и обично е кратко и обраснато со црвеникаво-кафеава кора која се лупи плочесто. [[Лист]]овите се долги 8 - 16 см, широки, одозгоре темнозелени, а одоздола нешто посветли. [[Цвет]]овите се жолтеникаво-зелени, во кратки висечки метлички. Цвета десет дена по пролистувањето во [[мај]]. [[Котиледон]]ите му се јазичести, одозгора заоблени, одоздола клинести со паралелна надолжна нерватура.

Обично посадените видови се: сикамура, црвен јавор, шеќерен јавор и норвешки јавор кои растат во [[Северна Америка]] и [[Европа]]. [[Азија|Азиските]] видови од своите западни роднини се разликуваат по коренот. Некои се мали како џбунови, некои се зимзелени, а некои имаат сосема изобличени листови.

== Употреба ==
Јаворот е извор на дрвена граѓа, особено сикамурата. Јаворите се важен извор на [[полен]] и [[нектар]] за пчелите во текот на рана пролет. Со векови луѓето го собирале слаткиот сок од јавор за изработка на [[сируп]]и и [[шеќер]]и. Денес, освен за производство на мебел и подови, јаворот се користи и за производство на музички инструменти. Тоа е едно од најотпорните и најплеменити дрва, а неговата дискретно светла боја дава посебна елеганција и раскош на просторијата каде се наоѓа.

Листот на јаворот е симбол на [[Канада]], и се наоѓа на нејзиното [[:Податотека:Flag of Canada.svg|знаме]].

==Јаворот како тема во уметноста==
* „Јавор цутит, јавор капит“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 33.&lt;/ref&gt;
* „О, јаворе“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;ТЕА Модерна колекција, „Кон традицијата“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Baklava, ''Kalemar'', SJF Records 124, 2008.&lt;/ref&gt;
* „Два јавора“ — расказ на македонскиот писател [[Глигор Поповски]].&lt;ref&gt;Глигор Поповски, ''Маслинови гранчиња''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 49-51.&lt;/ref&gt;
* „Бреза и јавор“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].&lt;ref&gt;Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 71.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Чинар]]

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idg=3&amp;idb=842&amp;rubrika=Revija Јавор џин шест века го плете животот во Теово] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160307140302/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idb=842&amp;idg=3&amp;rubrika=revija |date=2016-03-07 }}

[[Категорија:Сапунови]]
[[Категорија:Дрва]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Растителни вапсила]]</text>
      <sha1>i2pyhny0i2gtj4578iz2goa86xij9hz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561669</id>
      <parentid>5561668</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>/* Видови во Македонија */</comment>
      <origin>5561669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6762" sha1="owzvc86yzemg06kd329ml5mw634p8l4" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Јавор
| image = Acer pseudoplatanus 002.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Листови од јавор
| regnum = [[Растенија]]
| divisio = [[Скриеносеменици]]
| classis = [[Дикотиледонски растенија]]
| ordo = [[Сапуновидни]]
| familia = [[Сапунови]]
| genus = Јавор
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = [[Карл фон Лине|L.]]
|range_map = Map genus Acer.png
|range_map_caption = Распространетост
}}
[[Податотека:Skopje, platan starý 800 let.jpg|мини|десно|[[Чинар]] во Скопје стар 800 години]]
[[Податотека:Село Теово, јавор сред село 6510.JPG|мини|десно|Стариот јавор во село [[Теово]]]]

'''Јаворот''' ({{науч|Acer}}) е {{био|род}} на [[дрво (растение)|дрва]] од {{био|семејство}}то [[сапунови]] (''Sapindaceae''). Опфаќа околу 113 видови, препознатливи по своите вкрстени листови, симетрично ослободени со цветови. Расте до височина од 35 метри, а распространет е во [[Средна Европа|Средна]], [[Западна Европа|Западна]] и [[Јужна Европа]], [[Северна Америка]], [[Кавказ]], северниот дел на [[Мала Азија]] и на [[Далечен Исток|Далечниот Исток]].

== Видови во Македонија ==
Во [[Македонија]] се застапени следниве осум видови:&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{МКЕ|629|}}&lt;/ref&gt;
* ''[[клен (дрво)|Acer campestre]]'' — клен
* ''[[планински јавор|Acer heldreichii]]'' — планински јавор
* ''[[балкански јавор|Acer hyrcanum]]'' — балкански јавор
* ''[[кленика|Acer monspessulanum]]'' — кленика (маклен)
* ''[[црвен јавор|Acer obtusatum]]'' — црвен јавор
* ''[[млеч (дрво)|Acer platanoides]]'' — млеч
* ''[[горски јавор|Acer pseudoplatanus]]'' — горски јавор
* ''[[жестил|Acer tataricum]]'' — жестил (жестика)

== Градба ==
Крошната му е широко заоблена, а дебелината на [[стебло]]то може да достигне и преку 1 метар и обично е кратко и обраснато со црвеникаво-кафеава кора која се лупи плочесто. [[Лист]]овите се долги 8 - 16 см, широки, одозгоре темнозелени, а одоздола нешто посветли. [[Цвет]]овите се жолтеникаво-зелени, во кратки висечки метлички. Цвета десет дена по пролистувањето во [[мај]]. [[Котиледон]]ите му се јазичести, одозгора заоблени, одоздола клинести со паралелна надолжна нерватура.

Обично посадените видови се: сикамура, црвен јавор, шеќерен јавор и норвешки јавор кои растат во [[Северна Америка]] и [[Европа]]. [[Азија|Азиските]] видови од своите западни роднини се разликуваат по коренот. Некои се мали како џбунови, некои се зимзелени, а некои имаат сосема изобличени листови.

== Употреба ==
Јаворот е извор на дрвена граѓа, особено сикамурата. Јаворите се важен извор на [[полен]] и [[нектар]] за пчелите во текот на рана пролет. Со векови луѓето го собирале слаткиот сок од јавор за изработка на [[сируп]]и и [[шеќер]]и. Денес, освен за производство на мебел и подови, јаворот се користи и за производство на музички инструменти. Тоа е едно од најотпорните и најплеменити дрва, а неговата дискретно светла боја дава посебна елеганција и раскош на просторијата каде се наоѓа.

Листот на јаворот е симбол на [[Канада]], и се наоѓа на нејзиното [[:Податотека:Flag of Canada.svg|знаме]].

==Јаворот како тема во уметноста==
* „Јавор цутит, јавор капит“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 33.&lt;/ref&gt;
* „О, јаворе“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;ТЕА Модерна колекција, „Кон традицијата“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Baklava, ''Kalemar'', SJF Records 124, 2008.&lt;/ref&gt;
* „Два јавора“ — расказ на македонскиот писател [[Глигор Поповски]].&lt;ref&gt;Глигор Поповски, ''Маслинови гранчиња''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 49-51.&lt;/ref&gt;
* „Бреза и јавор“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].&lt;ref&gt;Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 71.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Чинар]]

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idg=3&amp;idb=842&amp;rubrika=Revija Јавор џин шест века го плете животот во Теово] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160307140302/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idb=842&amp;idg=3&amp;rubrika=revija |date=2016-03-07 }}

[[Категорија:Сапунови]]
[[Категорија:Дрва]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Растителни вапсила]]</text>
      <sha1>owzvc86yzemg06kd329ml5mw634p8l4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561671</id>
      <parentid>5561669</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <origin>5561671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6800" sha1="so3s5cqkle75m76h8hi226wwi3jehqk" xml:space="preserve">{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = Јавор
| image = Acer pseudoplatanus 002.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Листови од јавор
| regnum = [[Растенија]]
| divisio = [[Скриеносеменици]]
| classis = [[Дикотиледонски растенија]]
| ordo = [[Сапуновидни]]
| familia = [[Сапунови]]
| genus = Јавор
| species = 
| binomial = 
| binomial_authority = [[Карл фон Лине|L.]]
|range_map = Map genus Acer.png
|range_map_caption = Распространетост
}}
[[Податотека:Skopje, platan starý 800 let.jpg|мини|десно|[[Чинар]] во Скопје стар 800 години]]
[[Податотека:Село Теово, јавор сред село 6510.JPG|мини|десно|Стариот јавор во село [[Теово]]]]

'''Јаворот''' ({{науч|Acer}}) е {{био|род}} на [[дрво (растение)|дрва]] од {{био|семејство}}то [[сапунови]] (''Sapindaceae''). Опфаќа околу 113 видови, препознатливи по своите вкрстени листови, симетрично ослободени со цветови. Расте до височина од 35 метри, а распространет е во [[Средна Европа|Средна]], [[Западна Европа|Западна]] и [[Јужна Европа]], [[Северна Америка]], [[Кавказ]], северниот дел на [[Мала Азија]] и на [[Далечен Исток|Далечниот Исток]].

== Видови во Македонија ==
Во [[Македонија]] се застапени следниве осум видови:&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{МКЕ|629|}}&lt;/ref&gt;
* ''[[клен (дрво)|Acer campestre]]'' — клен
* ''[[планински јавор|Acer heldreichii]]'' — планински јавор
* ''[[балкански јавор|Acer hyrcanum]]'' — балкански јавор
* ''[[кленика|Acer monspessulanum]]'' — кленика (маклен)
* ''[[црвен јавор|Acer obtusatum]]'' — црвен јавор
* ''[[млеч (дрво)|Acer platanoides]]'' — млеч
* ''[[горски јавор|Acer pseudoplatanus]]'' — горски јавор
* ''[[жестил|Acer tataricum]]'' — жестил (жестика)

== Градба ==
Крошната му е широко заоблена, а дебелината на [[стебло]]то може да достигне и преку 1 метар и обично е кратко и обраснато со црвеникаво-кафеава кора која се лупи плочесто. [[Лист]]овите се долги 8 - 16 см, широки, одозгоре темнозелени, а одоздола нешто посветли. [[Цвет]]овите се жолтеникаво-зелени, во кратки висечки метлички. Цвета десет дена по пролистувањето во [[мај]]. [[Котиледон]]ите му се јазичести, одозгора заоблени, одоздола клинести со паралелна надолжна нерватура.

Обично посадените видови се: сикамура, црвен јавор, шеќерен јавор и норвешки јавор кои растат во [[Северна Америка]] и [[Европа]]. [[Азија|Азиските]] видови од своите западни роднини се разликуваат по коренот. Некои се мали како џбунови, некои се зимзелени, а некои имаат сосема изобличени листови.

== Употреба ==
Јаворот е извор на дрвена граѓа, особено сикамурата. Јаворите се важен извор на [[полен]] и [[нектар]] за пчелите во текот на рана пролет. Со векови луѓето го собирале слаткиот сок од јавор за изработка на [[сируп]]и и [[шеќер]]и. Денес, освен за производство на мебел и подови, јаворот се користи и за производство на музички инструменти. Тоа е едно од најотпорните и најплеменити дрва, а неговата дискретно светла боја дава посебна елеганција и раскош на просторијата каде се наоѓа.

Листот на јаворот е симбол на [[Канада]], и се наоѓа на нејзиното [[:Податотека:Flag of Canada.svg|знаме]].

==Јаворот како тема во уметноста==
* „Јавор цутит, јавор капит“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 33.&lt;/ref&gt;
* „О, јаворе“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;ТЕА Модерна колекција, „Кон традицијата“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Baklava, ''Kalemar'', SJF Records 124, 2008.&lt;/ref&gt;
* „Два јавора“ — расказ на македонскиот писател [[Глигор Поповски]].&lt;ref&gt;Глигор Поповски, ''Маслинови гранчиња''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 49-51.&lt;/ref&gt;
* „Бреза и јавор“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].&lt;ref&gt;Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 71.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Чинар]]

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idg=3&amp;idb=842&amp;rubrika=Revija Јавор џин шест века го плете животот во Теово] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160307140302/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idb=842&amp;idg=3&amp;rubrika=revija |date=2016-03-07 }}

[[Категорија:Јавор| ]]
[[Категорија:Сапунови]]
[[Категорија:Дрва]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Растителни вапсила]]</text>
      <sha1>so3s5cqkle75m76h8hi226wwi3jehqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561677</id>
      <parentid>5561671</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:43:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6474" sha1="3qhkcg8zfd51td4kij3eakco76wps5b" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| fossil_range = {{fossil range|Late Paleocene | Recent|earliest=66.5}}
| image = Acer pseudoplatanus 002.jpg
| image_caption = Пролетни листови на горски јавор
| taxon = Acer
| authority = [[Карл Линеј|L.]]
| range_map = Map genus Acer.png
| range_map_caption = 
| subdivision_ranks = 
| subdivision = 
}}
[[Податотека:Село Теово, јавор сред село 6510.JPG|мини|десно|Стариот јавор во [[Теово]], Велешко.]]

'''Јавор''' ({{науч|Acer}}) — {{био|род}} на [[дрво (растение)|дрва]] од {{био|семејство}}то на [[сапунови]]те (''Sapindaceae''). Опфаќа околу 113 видови, препознатливи по своите вкрстени листови, симетрично ослободени со цветови. Расте до височина од 35 метри, а распространет е во [[Средна Европа|Средна]], [[Западна Европа|Западна]] и [[Јужна Европа]], [[Северна Америка]], [[Кавказ]], северниот дел на [[Мала Азија]] и на [[Далечен Исток|Далечниот Исток]].

== Видови во Македонија ==
Во [[Македонија]] се застапени следниве осум видови:&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{МКЕ|629|}}&lt;/ref&gt;
* ''[[клен (дрво)|Acer campestre]]'' — клен
* ''[[планински јавор|Acer heldreichii]]'' — планински јавор
* ''[[балкански јавор|Acer hyrcanum]]'' — балкански јавор
* ''[[кленика|Acer monspessulanum]]'' — кленика (маклен)
* ''[[црвен јавор|Acer obtusatum]]'' — црвен јавор
* ''[[млеч (дрво)|Acer platanoides]]'' — млеч
* ''[[горски јавор|Acer pseudoplatanus]]'' — горски јавор
* ''[[жестил|Acer tataricum]]'' — жестил (жестика)

== Градба ==
Крошната му е широко заоблена, а дебелината на [[стебло]]то може да достигне и преку 1 метар и обично е кратко и обраснато со црвеникаво-кафеава кора која се лупи плочесто. [[Лист]]овите се долги 8 - 16 см, широки, одозгоре темнозелени, а одоздола нешто посветли. [[Цвет]]овите се жолтеникаво-зелени, во кратки висечки метлички. Цвета десет дена по пролистувањето во [[мај]]. [[Котиледон]]ите му се јазичести, одозгора заоблени, одоздола клинести со паралелна надолжна нерватура.

Обично посадените видови се: сикамура, црвен јавор, шеќерен јавор и норвешки јавор кои растат во [[Северна Америка]] и [[Европа]]. [[Азија|Азиските]] видови од своите западни роднини се разликуваат по коренот. Некои се мали како џбунови, некои се зимзелени, а некои имаат сосема изобличени листови.

== Употреба ==
Јаворот е извор на дрвена граѓа, особено сикамурата. Јаворите се важен извор на [[полен]] и [[нектар]] за пчелите во текот на рана пролет. Со векови луѓето го собирале слаткиот сок од јавор за изработка на [[сируп]]и и [[шеќер]]и. Денес, освен за производство на мебел и подови, јаворот се користи и за производство на музички инструменти. Тоа е едно од најотпорните и најплеменити дрва, а неговата дискретно светла боја дава посебна елеганција и раскош на просторијата каде се наоѓа.

Листот на јаворот е симбол на [[Канада]], и се наоѓа на нејзиното [[:Податотека:Flag of Canada.svg|знаме]].

==Јаворот како тема во уметноста==
* „Јавор цутит, јавор капит“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 33.&lt;/ref&gt;
* „О, јаворе“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;ТЕА Модерна колекција, „Кон традицијата“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Baklava, ''Kalemar'', SJF Records 124, 2008.&lt;/ref&gt;
* „Два јавора“ — расказ на македонскиот писател [[Глигор Поповски]].&lt;ref&gt;Глигор Поповски, ''Маслинови гранчиња''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 49-51.&lt;/ref&gt;
* „Бреза и јавор“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].&lt;ref&gt;Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 71.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Чинар]]

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idg=3&amp;idb=842&amp;rubrika=Revija Јавор џин шест века го плете животот во Теово] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160307140302/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idb=842&amp;idg=3&amp;rubrika=revija |date=2016-03-07 }}

[[Категорија:Јавор| ]]
[[Категорија:Сапунови]]
[[Категорија:Дрва]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Растителни вапсила]]</text>
      <sha1>3qhkcg8zfd51td4kij3eakco76wps5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561678</id>
      <parentid>5561677</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6460" sha1="0l9gi2n91h7rnqofgmuww0by4efpotz" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| fossil_range = доцен палеоцен - денес
| image = Acer pseudoplatanus 002.jpg
| image_caption = Пролетни листови на горски јавор
| taxon = Acer
| authority = [[Карл Линеј|L.]]
| range_map = Map genus Acer.png
| range_map_caption = 
| subdivision_ranks = 
| subdivision = 
}}
[[Податотека:Село Теово, јавор сред село 6510.JPG|мини|десно|Стариот јавор во [[Теово]], Велешко.]]

'''Јавор''' ({{науч|Acer}}) — {{био|род}} на [[дрво (растение)|дрва]] од {{био|семејство}}то на [[сапунови]]те (''Sapindaceae''). Опфаќа околу 113 видови, препознатливи по своите вкрстени листови, симетрично ослободени со цветови. Расте до височина од 35 метри, а распространет е во [[Средна Европа|Средна]], [[Западна Европа|Западна]] и [[Јужна Европа]], [[Северна Америка]], [[Кавказ]], северниот дел на [[Мала Азија]] и на [[Далечен Исток|Далечниот Исток]].

== Видови во Македонија ==
Во [[Македонија]] се застапени следниве осум видови:&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{МКЕ|629|}}&lt;/ref&gt;
* ''[[клен (дрво)|Acer campestre]]'' — клен
* ''[[планински јавор|Acer heldreichii]]'' — планински јавор
* ''[[балкански јавор|Acer hyrcanum]]'' — балкански јавор
* ''[[кленика|Acer monspessulanum]]'' — кленика (маклен)
* ''[[црвен јавор|Acer obtusatum]]'' — црвен јавор
* ''[[млеч (дрво)|Acer platanoides]]'' — млеч
* ''[[горски јавор|Acer pseudoplatanus]]'' — горски јавор
* ''[[жестил|Acer tataricum]]'' — жестил (жестика)

== Градба ==
Крошната му е широко заоблена, а дебелината на [[стебло]]то може да достигне и преку 1 метар и обично е кратко и обраснато со црвеникаво-кафеава кора која се лупи плочесто. [[Лист]]овите се долги 8 - 16 см, широки, одозгоре темнозелени, а одоздола нешто посветли. [[Цвет]]овите се жолтеникаво-зелени, во кратки висечки метлички. Цвета десет дена по пролистувањето во [[мај]]. [[Котиледон]]ите му се јазичести, одозгора заоблени, одоздола клинести со паралелна надолжна нерватура.

Обично посадените видови се: сикамура, црвен јавор, шеќерен јавор и норвешки јавор кои растат во [[Северна Америка]] и [[Европа]]. [[Азија|Азиските]] видови од своите западни роднини се разликуваат по коренот. Некои се мали како џбунови, некои се зимзелени, а некои имаат сосема изобличени листови.

== Употреба ==
Јаворот е извор на дрвена граѓа, особено сикамурата. Јаворите се важен извор на [[полен]] и [[нектар]] за пчелите во текот на рана пролет. Со векови луѓето го собирале слаткиот сок од јавор за изработка на [[сируп]]и и [[шеќер]]и. Денес, освен за производство на мебел и подови, јаворот се користи и за производство на музички инструменти. Тоа е едно од најотпорните и најплеменити дрва, а неговата дискретно светла боја дава посебна елеганција и раскош на просторијата каде се наоѓа.

Листот на јаворот е симбол на [[Канада]], и се наоѓа на нејзиното [[:Податотека:Flag of Canada.svg|знаме]].

==Јаворот како тема во уметноста==
* „Јавор цутит, јавор капит“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;Блаже Тренески, ''Стојна ситноода''. Скопје: Студентски збор, 1981, стр. 33.&lt;/ref&gt;
* „О, јаворе“ — македонска народна песна.&lt;ref&gt;ТЕА Модерна колекција, „Кон традицијата“.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Baklava, ''Kalemar'', SJF Records 124, 2008.&lt;/ref&gt;
* „Два јавора“ — расказ на македонскиот писател [[Глигор Поповски]].&lt;ref&gt;Глигор Поповски, ''Маслинови гранчиња''. Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2004, стр. 49-51.&lt;/ref&gt;
* „Бреза и јавор“ — песна на македонскиот поет [[Стојан Тарапуза]].&lt;ref&gt;Стојан Тарапуза, ''Сон на тркала'', Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 71.&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Чинар]]

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idg=3&amp;idb=842&amp;rubrika=Revija Јавор џин шест века го плете животот во Теово] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20160307140302/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=60318&amp;idb=842&amp;idg=3&amp;rubrika=revija |date=2016-03-07 }}

[[Категорија:Јавор| ]]
[[Категорија:Сапунови]]
[[Категорија:Дрва]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Растителни вапсила]]</text>
      <sha1>0l9gi2n91h7rnqofgmuww0by4efpotz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стивен Џеј Гулд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195698</id>
    <revision>
      <id>5561596</id>
      <parentid>5434026</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8376" sha1="452tqugyt7hsj2e7w3y71ogi03cpm9y" xml:space="preserve">{{Без извори|датум=август 2010}}

'''Стивен Џеј Гулд''' ({{langx|en|Stephen Jay Gould}}; {{роден на|10|септември|1941}} во [[Њујорк]] - {{починал на|20|мај|2002}} во Њујорк) бил познат [[Соединети Американски Држави|американски]] [[палеонтолог]], [[еволуционист]] и [[Историја на науката|историчар на науката]]. Тој е еден од најистакнатите и нашироко читани писатели на научно-популарен жанр во својата генерација. Поголем дел од својата кариера Гулд поминал предавајќи на [[Харвардски универзитет|Харвардскиот универзитет]] и работејќи во [[Американски природонаучен музеј|Американскиот природонаучен музеј]].
[[Податотека:SJG Signature.png|мини|Потпис на Стивен Џеј Гулд]]
== Научни истражувања ==

На самиот почеток од неговата кариера, во [[1972]], Гулд заедно со [[Нилс Елдреџ]] ја развил теоријата за [[точкест еквилибриум]], според која поголемиот дел од еволуциските промени се случуваат во мали временски интервали во споредба со подолгите периоди на еволуциона стабилност. Според Гулд, теоријата на точкестиот еквилибриум фрлила ново светло на централната догма на еволуционата теорија. Мислењата на теоретичарите на еволуцијата по ова прашање се разликувале. Едни сметале дека дека ,,иако оваа теорија е од голем интерес‘‘, таа ,,само ја изменува теоријата на [[Неодарвинизам|неодарвинизмот]] со целосно соодветство на тоа што било познато од порано‘‘. Други ја нагласувале нејзината теоретска новина, која се состоела во тоа што еволуцискиот стазис бил ,,неочекувано откритие за поголемиот дел теоретичари на еволуцијата‘‘ и дека тој ,,силно влијаел на современата палеонтологија и еволуциона биологија‘‘.

Други истражувачки активности на Гулд биле насочени кон идентификување на биолошките ограничувања и другите неселективни сили кои ја определуваат насоката на еволуција на живите суштества. Во [[1979]] година, заедно со [[Ричард Левонтин]], ја објавил статијата со наслов ,,Пазувите на сводовите од [[Базилика Свети Марко|базиликата Св. Марко]] и парадигмата на [[Панглос]]от‘‘ во која тие го вовеле новиот еволуциски поим ,,пазува на свод‘‘, земен од архитектурата. Гулд и Левонтин ги определиле ,,пазувите на сводовите‘‘ како оние одлики на организмот кои се јавуваат како неизбежен спореден ефект од други одлики и кои не биле сами по себе изложени на дејството на селекцијата во текот на еволуцијата.

Како пример може да се наведат маскулинизирањето на гениталиите кај женските [[хиени]], раменските ,,грби‘‘ кај [[Џиновски елен|џиновскиот елен]] (''Megaloceros giganteus'') и некои клучни одлики на човековата менталност. Прашањето за релативната количина на ,,пазуви на сводови‘‘ во однос на [[Адаптација (биологија)|адаптивните]] одлики на организмите во природата денес останува отворено.

== Дела ==

=== Стручни трудови ===
* ''Ontogeny and Phylogeny'' (Harvard University Press, 1977), ISBN 0-674-63940-5
* ''The Structure of Evolutionary Theory'' (Harvard University Press, 2002), ISBN 0-674-00613-5

=== Популарни книги ===
* ''The Mismeasure of Man'' (W.W. Norton, 1981; prerađeno 1996), ISBN 0-393-03972-2; преведено како ''Човек по мерка'' (Jesenski &amp; Turk, 2003), ISBN 953-222-140-9
* ''Time's Arrow, Time's Cycle'' (Harvard University Press, 1987), ISBN 0-674-89198-8
* ''Wonderful Life: The Burgess Shale and the Nature of History'' (W.W. Norton, 1989), ISBN 0-393-02705-8
* ''Full House: The Spread of Excellence From Plato to Darwin'' (Harmony Books, 1996), ISBN 0-517-70394-7 (надвор од Северна Америка објавена е како ''[[Life's Grandeur: The Spread of Excellence From Plato to Darwin]]'' (Jonathan Cape Ltd, 1996), ISBN 0-09-989360-6)
* ''Questioning the Millennium: A Rationalist's Guide to a Precisely Arbitrary Countdown'' (Harmony, 1997); исто така објавена во значително проширено второ издание (Harmony, 1999), ISBN 0-609-60541-0
* ''Rocks of Ages: Science and Religion in the Fullness of Life'' (Ballantine Books, 1999), ISBN 0-345-43009-3
* ''The Hedgehog, the Fox, and the Magister's Pox: Mending the Gap Between Science and the Humanities'' (Harmony, 2003), ISBN 0-609-60140-7

=== Збирки есеи од журналот ''Natural History'' ===
* ''Ever Since Darwin: Reflections in Natural History'' (Norton, 1977), ISBN 0-393-06425-5
* ''The Panda's Thumb: More Reflections in Natural History'' (Norton, 1980), ISBN 0-393-01380-4
* ''Hen's Teeth and Horse's Toes: Further Reflections in Natural History'' (Norton, 1983), ISBN 0-393-01716-8
* ''The Flamingo's Smile'' (Norton, 1985), ISBN 0-393-02228-5
* ''Bully for Brontosaurus'' (Norton, 1991), ISBN 0-393-02961-1
* ''Eight Little Piggies'' (Norton, 1994), ISBN 0-393-03416-X
* ''Dinosaur in a Haystack'' (Harmony, 1995), ISBN 0-517-70393-9
* ''Leonardo's Mountain of Clams and the Diet of Worms'' (Harmony, 1998), ISBN 0-609-60141-5
* ''The Lying Stones of Marrakech: Penultimate Reflections in Natural History'' (Harmony, 2000), ISBN 0-609-60142-3
* ''I Have Landed: The End of a Beginning in Natural History'' (Harmony, 2001), ISBN 0-609-60143-1

=== Останати збирки есеи ===
* ''An Urchin in the Storm'' (Norton, 1987), ISBN 0-393-02492-X
* ''Triumph and Tragedy in Mudville: A Lifelong Passion for Baseball'' (Norton, 2003), ISBN 0-393-05755-0
* Paul McGarr, ed., ''The Richness of Life: A Stephen Jay Gould Reader'' (Jonathan Cape, 2006), ISBN 0-224-07607-8

{{Нормативна контрола}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гулд, Стивен Џеј}}
[[Категорија:Американски биолози]]
[[Категорија:Еволуционисти]]
[[Категорија:Родени во 1941 година]]
[[Категорија:Починати во 2002 година]]
[[Категорија:Апсолвенти на универзитетот „Колумбија“]]
[[Категорија:Членови на Националната академија на науките на САД]]
[[Категорија:Членови на Американската академија на уметностите и науките]]
[[Категорија:Скептици]]
[[Категорија:Историчари на науката]]</text>
      <sha1>452tqugyt7hsj2e7w3y71ogi03cpm9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>МедијаВики:Anonnotice</title>
    <ns>8</ns>
    <id>198455</id>
    <revision>
      <id>5561586</id>
      <parentid>5555146</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:14:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2122" sha1="e8xgmojsy36563sq4q1976qcrunea3n" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;background:white;color:black;&quot; class=&quot;notheme&quot;&gt;&lt;!-- НЕ СТАВАЈТЕ ПОТТОЧКИ (ЅВЕЗДИЧКИ), ТУКУ САМО ПИШЕТЕ ГО ТЕКСТОТ ОСТАВАЈЌИ ПО ЕДЕН ПРАЗЕН РЕД АКО ИМА ПОВЕЌЕ ОД ЕДНА ОБЈАВА--&gt;

&lt;!-- Трајна објава за Википедија на Facebook --&gt;
[[Податотека:F icon.svg|лево|25п]]
Следете ја Википедија на македонски јазик на '''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://www.facebook.com/mk.wikipedia Facebook]&lt;/span&gt;'''!
{{-}}
&lt;!-- Известување за викисредби или други настани --&gt;
[[Податотека:Wikipedia-logo-v2.svg|лево|30п]]
Се известуваат сите заинтересирани уредници на Википедија на македонски јазик дека на 26 мај ќе се одржи Викисредба. За време и место на настанот погледнете на [[Википедија:Викисредба (26 мај 2026)|врската]]. Сите се добредојдени!
{{-}}
&lt;!-- Известување за дискусии и гласања --&gt;
&lt;!-- Известување за кандидати за/ревизија на избрани статии --&gt;
&lt;!-- Известување за избор на јубилејна статија --&gt;
&lt;!-- Објава за уредувачки денови или викенди --&gt;
{{#ifexist:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|{{#ifexist:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|}}}}
{{-}}
&lt;!-- Објава за уредувачки натпревари или седмици --&gt;
&lt;!-- Објава за други натпревари --&gt;</text>
      <sha1>e8xgmojsy36563sq4q1976qcrunea3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Емина Јаховиќ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>699452</id>
    <revision>
      <id>5561682</id>
      <parentid>5560367</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:06:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NadyBarbieGirl</username>
        <id>63459</id>
      </contributor>
      <comment>/* Видеографија */</comment>
      <origin>5561682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21448" sha1="n0a67eyjv2fljyhquhkwizulbh3ytdq" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist  &lt;!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --&gt;
| Name                = Емина Јаховиќ Сандал
| Img                 = Emina Jahović 2013 (2).jpg
| Img_capt            = 
| Img_size            = 
| Landscape           = 
| Background          = solo_singer
| Birth_name          = Емина Јаховиќ
| Alias               = Емина Туркан
| Born                = {{роден на|15|јануари|1982}}      
| Died                = 
| Origin              = Нови Пазар, [[Србија]], [[СФРЈ]]
| Instrument          = Пејач
| Genre               = [[Поп музика|Поп]]
| Occupation          = [[Пејач]]
| Years_active        = 2000-денес
| Label               = Сити рекордс
| Associated_acts     = [[Теодора Џехверовиќ]],[[Сара Јовановиќ]]
| URL                 = [http://www.eminaweb.com/ Eminaweb.com]
| Notable_instruments = 
}}{{Внимание}}[[Податотека:Emina Jahović logo.png|мини|десно|357п|Лого на Емина Јаховиќ]]
'''Емина Јаховиќ Сандал''' ([[15 јануари]] [[1982]] - [[Нови Пазар]], [[Србија]], поранешна [[Југославија]]) е српска пејачка, глумица и манекенка. Јаховиќ е сопруга на познатиот турски пејач [[Мустафа Сандал]]. Нејзиниот брат, [[Мирсад Туркан]] е успешен кошаркар, кој е првиот играч на [[НБА]] како граѓанин на [[Турција]]. Емина има едно дете по име Јаман. Емина моментално ја игра главната улога во турскиот ТВ-серија: „Лале поле“.

== Животопис ==
Емина Јаховиќ е родена во [[Нови Пазар]] на 15 јануари 1982 година. Нејзината витка линија и голема сличност со глумицата [[Пенелопе Круз]] и го донесе прекарот – српската Пенелопе. Таа е популарна пејачка во [[Србија]], [[Босна]] и другите земји на поранешна [[Југославија]] но и во [[Турција]], каде се омажи со популарниот [[Мустафа Сандал]]. Досега Емина има изработено четири албуми од кои произлегоа многу хитови. Нејзината популарност и убавина и ја донесе главната улога во хит серијата Лале која се емитуваше на програмата на [[Канал 5]].

Популарната пејачка од соседството Емина Јаховиќ, која веќе долги години живее во [[Турција]] каде е омажена за еден од тамошните најголеми пејачи ѕвезди Мустафа Сандал, периодов не излегува од студио. Така е затоа што Емина работи на нова песна, која според оние што ја слушнале ќе го надмине хитот „Да можам“.

И тоа не е се кога е новата песна во прашање, пејачката решила името на новата композиција да го дадат нејзините обожаватели од социјалните мрежи. Предлози стигнале еден куп, но на крајот било решено песната да се вика „Во сенката исти“.

Инаку, текстот и музиката ги потпишува токму пејачката, која од пред неколку месеци стана мајка по вторпат. Со Мустафа, Јаховиќ има два сина,Јаман и Јавуз Сандал.

Таа се породила во американската болница во Истанбул, каде живее по венчавањето со трската музчка ѕвезда Мустафа Сандал. Босанските медиуми пренесуваат дека балканската Пенелопе Круз, се породила со царски рез и додека траело породувањето сопругот постојано бил со неа и дека среќните родители сè уште не знаат како ќе им се вика синчето.

Менаџерот на Емина, Нинослав Продановиќ, за весникот &quot;Блиц&quot; изјавиле дека во болницата во Истанбул владала општа еуфорија, зашто колку што е Емина Популарна на Балканот, уште попопуларен е нејзиниот сопруг Мустафа во Турција.

Двете пејачки ѕвезди се запознале случајно 2004 година на една плажа во Бодрум, Турција. Кога тој и пришол на Емина да се запознаат таа не ни била свесна дека пред неа стои најголемата труска пејачка ѕвезда. Првиот бакнеж им се случил во авион и на почетокот врската ја криеја дури и од најблиските членови на семејството. По неколку години забавување раскинаа за да по извесно време повторно се смират и во јануари годинава се венчаат во истанбулскиот хител &quot;Лес Отоманс&quot;. Веднаш по свадбата се рассчу дека Емина е бремена и дека на лето ќе роди дин.

во 2013 година на иста модна ревија во Турција се појавија светскиот топ модел Андриана Лима и познатата српска пејачка Емина Јаховиќ.

По најавувањето на Емина Јаховиќ дека ќе се појави на иста модна писта со топ моделот Андирана Лима, тоа и се реализира. Имено, тие се појавија на ревијата на познатиот бренд Dosso Dossi , која што се одржа во Анталија, Турција, каде што Емина изведе неколку свои песни, а Андриана ги носеше моделите од истоимениот бренд.

Српската пејачка била воодушевена од познатиот бразилски модел, а своите импресии ги сподели на социјалната мрежа Twitter :

== Дискографија ==
Дискографијата на Емина Јаховиќ, српска поп пејачка се состои од 4 студиски албуми, 1 најголемите хитови албум, дваесет и девет промотивни и не-промотивни синглови, тринаесет компилациски албуми и бројни музички видеа.

=== Студиски албуми ===
* Осми дан (2002)
* Радије раније (2005)
* Exhale (2008)
* Вила(2009)
* Метаморфоза (2014)
* Даље (2018)
* Свитање (2025)

=== Најголемите хитови албуми ===
;''Singles &amp; Duets'' (2008)
#Cool žena
#Da l' ona zna (ремикс)
#Nije vise tvoja stvar
#La gitana
#Emina
#Još ti se nadam

=== Синглови ===
*&quot;Tačka&quot; (2002)
*&quot;Osmi dan&quot; (2002)
*&quot;U, la-la&quot; feat. KC (2002)
*&quot;Uzalud se budim&quot; (2003)
*&quot;Radije, ranije&quot; (2004)
*&quot;Tvoja greška&quot; (2005)
*&quot;Emina&quot; feat. [[:en:Knez (singer)|Knez]] (2005)
*&quot;Da l' ona zna&quot; (2006)
*&quot;Nije vise tvoja stvar&quot; (2006)
*&quot;Pola ostrog noza&quot; (2006)
*&quot;Cool žena&quot; (2007)
*&quot;La gitana&quot; feat. [[:en:Flamingosi|Flamingosi]] (2007)
*&quot;Exhale&quot; (2008)
*&quot;Push It&quot; feat. [[:en:Cory Gunz|Cory Gunz]] (2008)
*&quot;Još ti se nadam&quot; feat. [[:en:Saša Kovačević (singer)|Saša Kovačević]] (10 декември 2008)
*&quot;Pile moje&quot; (21 мај 2009)
*&quot;Ne zaboravi&quot; feat. [[:en:İzel Çeliköz|İzel]] (2009)
*&quot;Med&quot; feat. [[Дино Мерлин]] (30 јули 2009)
*&quot;Nemilo&quot; feat. Miligram (2009)
*&quot;Ti kvariigro&quot; (2010)
*&quot;Gospodine&quot; feat. [[:en:Nataša Bekvalac|Nataša Bekvalac]] (8 март 2011 [[Меѓународен ден на жената]])
*&quot;[[:en:Posle mene (single)|Posle mene]]&quot; (2011)
*&quot;Beograd priča&quot; feat. Dženan Lončarević (14 февруари 2012 [[Денот на вљубените]])
*&quot;Broken&quot; feat. Erdem Kınay (2012)
*&quot;Çek Gönder&quot; feat. Мустафа Сандал (2012)
*&quot;Da mogu&quot; (2012)
*&quot;[[:en:Kimse Yok Mu? (single)|Kimse Yok Mu?]]&quot; (2012)
*&quot;Yakışmaz&quot; (2013)
*&quot;Во сенката исти&quot; (2013)

=== Компилациони албуми ===
*''BH Eurosong'' ([[:en:Radio and Television of Bosnia and Herzegovina|Muzička produkcija javnog servisa BH]] 2002)
*''Super hitovi Vol.13'' (Сити рекордс 2003)&lt;ref&gt;http://www.worldcat.org/title/super-hitovi-vol13/oclc/781201838&amp;referer=brief_results&lt;/ref&gt;
*''Vanilla'' (City Records 2005)
*''Gordost i predrasude'' (Сити рекордс 2006)
*''Miligram'' (Miligram Music 2009)
*''Karizma'' ([[:tr:Seyhan Müzik|Seyhan Müzik]] 2009)&lt;ref&gt;http://www.dr.com.tr/Muzik/Karizma/Mustafa-Sandal/Albumler/Turkce-Pop-Rock/Pop-Turkce/urunno=0000000304159#&lt;/ref&gt;
*''Ornament'' (City Records 2010)
*''Platinum Collection 19 hitova'' (Mascom EC 2011)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://music.ovi.com/in/en/pc/Product/Sa%C5%A1a-Kova%C4%8Devi%C4%87/Jos-ti-se-nadam/35779441 |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-02-16 |archive-url=https://archive.today/20130216150330/http://music.ovi.com/in/en/pc/Product/Sa%C5%A1a-Kova%C4%8Devi%C4%87/Jos-ti-se-nadam/35779441 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*''Proje'' (Seyhan Müzik 2012)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.seyhanmuzik.com/urun-detay.php?urun_id=28300 |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203054541/http://seyhanmuzik.com/urun-detay.php?urun_id=28300 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*''Hitovi leta 2012'' (City Records 2012)&lt;ref&gt;https://itunes.apple.com/us/album/hitovi-leta-2012/id562806364&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cityrecords.rs/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=121:letnji-hitovi-u-prodaji&amp;catid=35:novosti-a-dogaaji&amp;Itemid=27 |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202225607/http://www.cityrecords.rs/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=121:letnji-hitovi-u-prodaji&amp;catid=35:novosti-a-dogaaji&amp;Itemid=27 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*''Organik'' ([[:tr:Poll Production|Poll Production]] 2012)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.ttnetmuzik.com.tr/album/Organik/266331 |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305081218/https://www.ttnetmuzik.com.tr/album/Organik/266331 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.dr.com.tr/Muzik/Organik/Mustafa-Sandal/Yerli-Albumler/Turkce-Pop/urunno=0000000402720&lt;/ref&gt;
*''Best of 2012/13 CD 1'' (Сити рекордс 2013)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.cityrecords.rs/index.php?option=com_djcatalog2&amp;view=item&amp;id=905:the-best-of-2012-2013&amp;cid=1:cd-izdanja&amp;Itemid=2 |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202222436/http://www.cityrecords.rs/index.php?option=com_djcatalog2&amp;view=item&amp;id=905:the-best-of-2012-2013&amp;cid=1:cd-izdanja&amp;Itemid=2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.ebay.co.uk/itm/SUPER-HITOVI-2-CD-S-BEST-2012-13-ACA-LUKAS-EMINA-JAHOVIC-JELENA-KARLEUSA-/251220491696?pt=B%C3%BCcher_Unterhaltung_Music_CDs&amp;hash=item3a7de87db0{{Мртва_врска|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*''Super hitovi CD 2'' (Сити рекордс 2013)

== Филмографија ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Земја
! Година
! Наслов
! Улога
! class=&quot;unsortable&quot; | белешки
|-
! colspan=&quot;4&quot;| Телевизија
|-
| {{знаме|Turkey}}
| 2010-2011
| ''Lale Devri''
| Lale Taşkıran Ilgaz
| Водечка улога (Show TV, FOX)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.showtv.com.tr/dizi/lale-devri/ |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215113526/http://www.showtv.com.tr/dizi/lale-devri/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.fox.com.tr/laledevri/ |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130218210313/http://www.fox.com.tr/laledevri/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{знаме|Bosnia}}
| 2011-2012
| ''Polje lala''
| Lala Taškran Ilgaž 
| Водечка улога (Pink BH)
|-
| {{знаме|Czech Republic}}
| 2011-2012
| ''Čas tulipánů''
| Lale Taškiranová Ilgazová
| Водечка улога (TV Barrandov)&lt;ref&gt;http://www.barrandov.tv/67341-cas-tulipanu&lt;/ref&gt;
|-
| {{знаме|Macedonia}}
| 2011-2012
| ''Лале''
| Лале Таксиран Илгаз
| Водечка улога ([[Канал 5]])&lt;ref&gt;http://kanal5.com.mk/%28S%28x2pw2445lbr2mnz1uvtemi45%29%29/default.aspx?mId=102&amp;egId=19&amp;eventId=79075&lt;/ref&gt;
|-
| {{знаме|Montenegro}}
| 2011-2012
| ''Поље лала''
| Лала Ташкиран Иглаз 
| Водечка улога (Pink M)
|-
| {{знаме|Serbia}}
| 2011-2012
| ''Поље лала''
| Лала Ташкиран Иглаз 
| Водечка улога ([[RTV Pink]])
|-
| {{знаме|Slovakia}}
| 2011-2012
| ''Láska v Istanbule''
| Lále Taškiranová Ilgazová
| Водечка улога (JOJ Plus)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://plus.joj.sk/laska-v-istanbule/laska-v-istanbule-postavy/lale-taskiranova.html |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203013248/http://plus.joj.sk/laska-v-istanbule/laska-v-istanbule-postavy/lale-taskiranova.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{знаме|Slovenia}}
| 2011-2012
| ''Doba tulipanov''
| Lala Taškran Ilgaž 
| Водечка улога (Pink SI)
|-
| {{знаме|Greece}}
| 2012
| ''Λάλε, Έρωτας στην Κωνσταντινούπολη''
| Λάλε Τασκιράν Ιλγκάζ
| Водечка улога (Alpha TV)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.alphatv.gr/Microsites/Lale/Lale.aspx |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116040845/http://www.alphatv.gr/Microsites/Lale/Lale.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{знаме|Iran}}
| 2012
| ''Omre Gole Laleh''
| Laleh Tashkyran Aylgas
| Водечка улога ([[:fa:جم تی‌وی|GEM TV]])&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.gemonline.tv/en/programs/201/1632/The-Tulip-Age-Episode2 |title=архивски примерок |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2013-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130604045936/http://www.gemonline.tv/en/programs/201/1632/The-Tulip-Age-Episode2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{знаме|Kazakhstan}}
| 2012
| ''Пора тюльпанов''
| Лале Ташкыран Илгаз
| Водечка улога ([[:ru:Ел Арна|El-Arna]])&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.elarna.kz/rus/serials/724.html |title=архивска копија |accessdate=2013-02-16 |archive-date=2012-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105091332/http://www.elarna.kz/rus/serials/724.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{знаме|Turkey}}
| 2012
| ''Turkcell Akıllı Telefon Hareketi''
| Фокален карактер
| Turkcell ТВ реклама
|-
| {{знаме|Turkey}}
| 2013
| ''Maxi'yi Alan Yaşadı''
| Фокален карактер
| Turkcell ТВ реклама
|}

=== Видеографија ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
 
|-
! Спот !! Година !! Режисер
|-
| ''Тачка'' || 2002 || —
|-
| ''Осми дан'' || 2002 || —
|-
| ''Твоја грешка'' || 2005 || Visual Infinity
|-
| ''Да л’ она зна'' || 2006 || Visual Infinity
|-
| ''La gitana'' || 2007 || —
|-
| ''Exhale'' || 2008 || Visual Infinity
|-
| ''Још ти се надам'' || 2008 || —
|-
| ''Пиле моје'' || 2009 || —
|-
| ''Мед'' || 2009 || —
|-
| ''После мене'' || 2011 || Милош Надаждин
|-
| ''Београд прича'' || 2012 || Харис Дубица
|-
| ''И да могу'' || 2012 || Милош Надаждин
|-
| ''Недостајеш'' || 2013 || Ведад Јашаревиќ
|-
| ''Опет си са њом'' || 2014 || Ведад Јашаревиќ 
|-
| ''Несаница'' || 2014 || Миша Обрадовиќ
|-
| ''Не плашим се'' || 2014 || Петар Пасиќ
|-
| ''Мушке приче'' || 2015 || CODE
|-
| ''Ромео'' || 2016 || Нихат Одабаси
|-
| ''Лоло'' || 2016 || NN Media
|-
| ''Кост'' || 2016 || Дарио Радушин 
|-
| ''Против свих'' || 2017 ||  Андреј Илиќ
|-
| ''Лимунада'' || 2017 || Djordje Trbovic, Љуба
|-
| ''Карма'' || 2017 || Борис Зец
|-
| ''Два авиона'' || 2018 || Борис Зец
|-
| ''Güzelliğine'' || 2018 || Нихат Одабаси
|-
| ''Прстен'' || 2018 ||  Андреј Илиќ
|-
| ''Вукови'' || 2019 ||  NN Media
|-
| ''Експлозив'' || 2019 ||  NN Media
|-
| ''Мушко више не могу'' || 2019 ||  NN Media
|-
| ''Кризирам'' || 2020 ||  NN Media
|-
| ''Добро сам'' || 2020 ||   Андреј Илиќ
|-
| ''Малена'' || 2021 ||   Андреј Илиќ
|-
| ''Deja Vu'' || 2021 ||  Љуба
|-
| ''Слагачу вас све'' || 2023||  NN Media
|-
| ''Рано је'' || 2023||  NN Media
|-
| ''Додирни ме'' || 2023|| petar kacketdole &amp; dffrntvibe
|-
| ''Зидови'' || 2024|| Cem Talu
|-
| ''Свитање'' || 2025||Ведрана Вукојевиќ
|-
| ''Феникс'' || 2025|||Ведрана Вукојевиќ 
|-
| ''Нема више љубави'' || 2025|||Ведрана Вукојевиќ 
|-
| ''Ништа или све'' || 2025|| Ведрана Вукојевиќ 
|-
| ''Мани га се'' || 2025||Ведрана Вукојевиќ 
|-
| ''Нисам на време'' || 2025||Ведрана Вукојевиќ 
|-
| ''Заљубила сам се '' || 2025||Ведрана Вукојевиќ 
|-
| ''Одлазим да одем'' || 2025||Харис Дубица
|-
| ''Пробала сам'' || 2025||Харис Дубица
|-
| ''Круне'' || 2026|| Ведрана Вукојевиќ
|-
| ''Судар светова'' || 2026||NN Media  
|}

== Наводи ==
{{наводи|2}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска|Emina Jahović}}
* [http://www.eminaweb.com/ Официјално мрежно место] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20110128145709/http://eminaweb.com/ |date=2011-01-28 }}
* [http://www.eminajahovic.net/ Мрежно место на Емина Јаховиќ] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20130517172535/http://www.eminajahovic.net/ |date=2013-05-17 }}
* [http://twitter.com/Yaemina Twitter]
* [http://www.facebook.com/pages/Emina-Jahovic/136859929936 Facebook]
* [http://www.myspace.com/eminajahovicofficial Myspace]
* [http://www.youtube.com/user/eminaweb YouTube]

{{Нормативна контрола}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јаховиќ, Емина}}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Родени во 1982 година]]
[[Категорија:Луѓе од Нови Пазар]]
[[Категорија:Луѓе од Истанбул]]
[[Категорија:Српски гитаристи]]
[[Категорија:Српски фотомодели]]
[[Категорија:Српски музички продуценти]]
[[Категорија:Српски муслимани]]
[[Категорија:Српски кантавтори]]
[[Категорија:Српски телевизиски глумци]]
[[Категорија:Српски поп-фолк пејачи]]
[[Категорија:Срби од 20 век]]
[[Категорија:Срби од 21 век]]</text>
      <sha1>n0a67eyjv2fljyhquhkwizulbh3ytdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Економски факултет - Прилеп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>735035</id>
    <revision>
      <id>5561693</id>
      <parentid>4924288</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12441" sha1="cx7fgypfrgpg1doeweh1a6p3vo53xwa" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name              = Економски факултет - Прилеп
| native_name       = 
| image_name        = Економски факултет - Прилеп.jpg
| image_size        = 220п
| image_alt         = 
| caption           = Зградата на факултетот
| latin_name        = 
| motto             = 
| mottoeng          = 
| established       = 1960
| closed            = 
| type              = 
| affiliation       = 
| endowment         = 
| budget            = 
| officer_in_charge = 
| chairman          = 
| chancellor        = 
| president         = 
| vice-president    = 
| superintendent    = 
| provost           = 
| vice_chancellor   = 
| rector            = 
| principal         = 
| dean              = 
| director          = 
| head_label        = 
| head              = 
| academic_staff    = 
| administrative_staff  = 
| students          = 
| undergrad         = 
| postgrad          = 
| doctoral          = 
| other             = 
| city              = [[Прилеп]]
| state             = 
| province          = 
| country           = [[Македонија]]
| coor              = 
| campus            = 
| former_names      = 
| free_label        = 
| free              = 
| colors            = 
| colours           = 
| athletics         = 
| sports            = 
| nickname          = 
| mascot            = 
| affiliations      = 
| website           = http://www.eccfp.uklo.edu.mk
| logo              = 
| footnotes         = 
}}

'''Економски факултет во Прилеп''' — прва високообразовна институција во градот [[Прилеп]], како составен дел на [[Универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски“]]. Факултетот е основан во 1960 година.

== Историја ==

Економскиот факултет во Прилеп бил основан во 1960 година, најпрвин со основањето на Специјализираната книговодствена школа (според решение на Извршниот совет на СРМ од 19 октомври 1960 година). Врз основа на утврдените зголемени потреби на стопанството, Советот на Школата, во октомври 1966 година, донел одлука за проширување на дејноста преку отворање две насоки, и тоа: финансиско-книговодствена и комерцијална, со што Специјализираната книговодствена школа прераснува во Виша економска школа, што всушност ја претставува неговата втора развојна фаза. Третата фаза од развојниот циклус започнува кон крајот на 1970. година кога, како резултат на исцрпна физибилити студија, е изготвен елаборат и е покрената акција за отворање втор степен студии и прераснување на Вишата во Висока економска школа. За таа цел, Извршниот совет на СРМ (во 1972 година) формирал комисија од 5 члена ([[Драги Тозија]], претседател, д-р [[Трајко Конески]], д-р [[Никола Кљусев]], д-р [[Никола Давидовиќ]] и Љупчо Аџи Митрески) чија задача била да ја испита оправданоста на трансформациските процеси. Позитивната оценка на Комисијата е инкорпорирана при донесувањето на Законот за прераснување на Вишата во Висока школа (во ноември 1972 година), а подоцна и во Законот за преименување (деноминација) на Високата школа во Факултет (во октомври 1973 година). На ваков начин, институцијата започнува да дејствува како висока школа (од 26 октомври 1973 година), односно како факултетски субјект (од 26 мај 1977 година) во образовниот систем на Републиката. Тоа укажува на фактот дека образовниот процес постојано бил подложен на трансформација, што секако кореспондира со вкупните развојни текови во општеството. Валоризацијата на напорите, желбите и условите што витално ги презентира Факултетот во 1973 година ја потврдува и Советот на заедницата со тоа што тој станува рамноправна членка [[на Универзитетот “Св.Кирил и Методиј“-Скопје]]. Поточно, во периодот од 1976 до 1977 година е извршено оганизациско преструктуирање на Универзитетот „[[Св. Кирил и Методиј“ - Скопје]], при што Економскиот факултет - Прилеп се интегрира со Економскиот институт и Економскиот факултет - Скопје во една работна единица, како Факултет за економски науки што е во составот на сложената ОЗТ Универзитетски центар за општествени науки - Скопје. Притоа, се оформува новата структура на овие организации во согласност со Законот за здружен труд. На тој начин, всушност, се создадени условите за дефинитивно оформување и на новата структура на Факултетот, односно комплетно усогласување на наставните програми, организирање на научноистражувачката работа, зголемување на ефикасноста на студирањето и воопшто рационалноста и квалитетот на наставно-образовниот процес.

[[Податотека:Амфитеатар во Економскиот факултет во Прилеп.jpg|мини|десно|Амфитеатар во Економскиот факултет во Прилеп]]
Од формирањето на новиот Универзитет во Битола, Факултетот се издвојува од Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ - Скопје и станува рамноправна членка на новиот универзитет. Оттука произлегува и констатацијата дека Економскиот факултет - Прилеп реформски е оформуван за реализирање на основните концепции, втемелени уште при самото негово формирање.

Во меѓувреме Факултетот, со сопствени средства и обезбедена помош од заедницата се залага и за техничката опременост, така што во 1979 година го добива и новиот објект којшто со својата современост и поливалентност обезбедува квалитетно одвивање на наставно-образовниот процес и сите придружни активности на овој процес. Така, вкупната корисна површина на повеќенаменскиот простор, главно, работните простории се најсовремено опремени, климатизирани и со инсталирана информациска мрежа. Наставата се одвива интерактивно, а исто така постои богато опремена библиотека со читална којашто има 100 седишта и интернет клуб.

Петдецениската креативна традиција и успешното опстојување, како најстара членка на Универзитетот [[„Св.Климент Охридски“- Битола]] (од 13 април 1979 година), со јасни перспективи и визии, се достојна потврда за високите перформанси и вредности што ја карактеризираат севкупната дејност на Факултетот. Напоредно со наставно-образовната се одвива и научноистражувачката активност, како предизвик за апсолвирање и имплементирање на економските знаења.

Факултетот нуди современи студиски програми, дизајнирани според европските стандарди во високото образование. Секоја од овие студиски програми обезбедува соодветна специјализација во определена област на економијата и бизнисот, и едукација на профил на кадар во согласност со апсорпциската моќ и потребите на пазарот на работна сила во Република Македонија. В

== Додипломски студии ==

На факултетот постојат следниве додипломски студии:

* Менаџмент и бизнис (4+1)
* Бизнис информатика (3+2)
* Банкарство и финансиски менаџмент (4+1)
* Маркетинг менаџмент (4+1)
* Меѓународна економија и бизнис (4+1)
* Сметководство, финансии и ревизија (4+1)
* Е-бизнис (4+1)
* Иновациски и проектен менаџмент (4+1)

== Втор циклус (постдипломски студии) ==

Едногодишни студии (60 кредити)

*Е-бизнис 
*Маркетинг менаџмент
*Меѓународна економија и бизнис
*Сметководство, финансии и ревизија
*Банкарство
*Иновациски и проектен менаџмент
*Менаџмент

Двегодишни студии (120 кредити)

*Бизнис администрација-менаџмент
*Бизнис информатика
*Финансиски менаџмент

== Трет циклус (докторски студии) ==

* Маркетинг
* Менаџмент
* Меѓународен бизнис

== Познати личности кои дипломирале на факултетот ==
* [[Никола Груевски]] - премиер на Република Македонија
* [[Марјан Ристески]] - градоначалник на Општина Прилеп

== Надворешни врски ==
* [http://www.eccfp.uklo.edu.mk/ Официјално мрежно место]

{{УКЛО}}

[[Категорија:Универзитет „Св. Климент Охридски“]]
[[Категорија:Образованието во Прилеп]]
[[Категорија:Факултети во Македонија]]
[[Категорија:Појавено во 1960 година во Македонија]]</text>
      <sha1>cx7fgypfrgpg1doeweh1a6p3vo53xwa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561694</id>
      <parentid>5561693</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <comment>/* Надворешни врски */</comment>
      <origin>5561694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12497" sha1="50e3nym6uikiu1x3bdlwhwjduwyvdi9" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name              = Економски факултет - Прилеп
| native_name       = 
| image_name        = Економски факултет - Прилеп.jpg
| image_size        = 220п
| image_alt         = 
| caption           = Зградата на факултетот
| latin_name        = 
| motto             = 
| mottoeng          = 
| established       = 1960
| closed            = 
| type              = 
| affiliation       = 
| endowment         = 
| budget            = 
| officer_in_charge = 
| chairman          = 
| chancellor        = 
| president         = 
| vice-president    = 
| superintendent    = 
| provost           = 
| vice_chancellor   = 
| rector            = 
| principal         = 
| dean              = 
| director          = 
| head_label        = 
| head              = 
| academic_staff    = 
| administrative_staff  = 
| students          = 
| undergrad         = 
| postgrad          = 
| doctoral          = 
| other             = 
| city              = [[Прилеп]]
| state             = 
| province          = 
| country           = [[Македонија]]
| coor              = 
| campus            = 
| former_names      = 
| free_label        = 
| free              = 
| colors            = 
| colours           = 
| athletics         = 
| sports            = 
| nickname          = 
| mascot            = 
| affiliations      = 
| website           = http://www.eccfp.uklo.edu.mk
| logo              = 
| footnotes         = 
}}

'''Економски факултет во Прилеп''' — прва високообразовна институција во градот [[Прилеп]], како составен дел на [[Универзитет „Св. Климент Охридски“|Универзитетот „Св. Климент Охридски“]]. Факултетот е основан во 1960 година.

== Историја ==

Економскиот факултет во Прилеп бил основан во 1960 година, најпрвин со основањето на Специјализираната книговодствена школа (според решение на Извршниот совет на СРМ од 19 октомври 1960 година). Врз основа на утврдените зголемени потреби на стопанството, Советот на Школата, во октомври 1966 година, донел одлука за проширување на дејноста преку отворање две насоки, и тоа: финансиско-книговодствена и комерцијална, со што Специјализираната книговодствена школа прераснува во Виша економска школа, што всушност ја претставува неговата втора развојна фаза. Третата фаза од развојниот циклус започнува кон крајот на 1970. година кога, како резултат на исцрпна физибилити студија, е изготвен елаборат и е покрената акција за отворање втор степен студии и прераснување на Вишата во Висока економска школа. За таа цел, Извршниот совет на СРМ (во 1972 година) формирал комисија од 5 члена ([[Драги Тозија]], претседател, д-р [[Трајко Конески]], д-р [[Никола Кљусев]], д-р [[Никола Давидовиќ]] и Љупчо Аџи Митрески) чија задача била да ја испита оправданоста на трансформациските процеси. Позитивната оценка на Комисијата е инкорпорирана при донесувањето на Законот за прераснување на Вишата во Висока школа (во ноември 1972 година), а подоцна и во Законот за преименување (деноминација) на Високата школа во Факултет (во октомври 1973 година). На ваков начин, институцијата започнува да дејствува како висока школа (од 26 октомври 1973 година), односно како факултетски субјект (од 26 мај 1977 година) во образовниот систем на Републиката. Тоа укажува на фактот дека образовниот процес постојано бил подложен на трансформација, што секако кореспондира со вкупните развојни текови во општеството. Валоризацијата на напорите, желбите и условите што витално ги презентира Факултетот во 1973 година ја потврдува и Советот на заедницата со тоа што тој станува рамноправна членка [[на Универзитетот “Св.Кирил и Методиј“-Скопје]]. Поточно, во периодот од 1976 до 1977 година е извршено оганизациско преструктуирање на Универзитетот „[[Св. Кирил и Методиј“ - Скопје]], при што Економскиот факултет - Прилеп се интегрира со Економскиот институт и Економскиот факултет - Скопје во една работна единица, како Факултет за економски науки што е во составот на сложената ОЗТ Универзитетски центар за општествени науки - Скопје. Притоа, се оформува новата структура на овие организации во согласност со Законот за здружен труд. На тој начин, всушност, се создадени условите за дефинитивно оформување и на новата структура на Факултетот, односно комплетно усогласување на наставните програми, организирање на научноистражувачката работа, зголемување на ефикасноста на студирањето и воопшто рационалноста и квалитетот на наставно-образовниот процес.

[[Податотека:Амфитеатар во Економскиот факултет во Прилеп.jpg|мини|десно|Амфитеатар во Економскиот факултет во Прилеп]]
Од формирањето на новиот Универзитет во Битола, Факултетот се издвојува од Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ - Скопје и станува рамноправна членка на новиот универзитет. Оттука произлегува и констатацијата дека Економскиот факултет - Прилеп реформски е оформуван за реализирање на основните концепции, втемелени уште при самото негово формирање.

Во меѓувреме Факултетот, со сопствени средства и обезбедена помош од заедницата се залага и за техничката опременост, така што во 1979 година го добива и новиот објект којшто со својата современост и поливалентност обезбедува квалитетно одвивање на наставно-образовниот процес и сите придружни активности на овој процес. Така, вкупната корисна површина на повеќенаменскиот простор, главно, работните простории се најсовремено опремени, климатизирани и со инсталирана информациска мрежа. Наставата се одвива интерактивно, а исто така постои богато опремена библиотека со читална којашто има 100 седишта и интернет клуб.

Петдецениската креативна традиција и успешното опстојување, како најстара членка на Универзитетот [[„Св.Климент Охридски“- Битола]] (од 13 април 1979 година), со јасни перспективи и визии, се достојна потврда за високите перформанси и вредности што ја карактеризираат севкупната дејност на Факултетот. Напоредно со наставно-образовната се одвива и научноистражувачката активност, како предизвик за апсолвирање и имплементирање на економските знаења.

Факултетот нуди современи студиски програми, дизајнирани според европските стандарди во високото образование. Секоја од овие студиски програми обезбедува соодветна специјализација во определена област на економијата и бизнисот, и едукација на профил на кадар во согласност со апсорпциската моќ и потребите на пазарот на работна сила во Република Македонија. В

== Додипломски студии ==

На факултетот постојат следниве додипломски студии:

* Менаџмент и бизнис (4+1)
* Бизнис информатика (3+2)
* Банкарство и финансиски менаџмент (4+1)
* Маркетинг менаџмент (4+1)
* Меѓународна економија и бизнис (4+1)
* Сметководство, финансии и ревизија (4+1)
* Е-бизнис (4+1)
* Иновациски и проектен менаџмент (4+1)

== Втор циклус (постдипломски студии) ==

Едногодишни студии (60 кредити)

*Е-бизнис 
*Маркетинг менаџмент
*Меѓународна економија и бизнис
*Сметководство, финансии и ревизија
*Банкарство
*Иновациски и проектен менаџмент
*Менаџмент

Двегодишни студии (120 кредити)

*Бизнис администрација-менаџмент
*Бизнис информатика
*Финансиски менаџмент

== Трет циклус (докторски студии) ==

* Маркетинг
* Менаџмент
* Меѓународен бизнис

== Познати личности кои дипломирале на факултетот ==
* [[Никола Груевски]] - премиер на Република Македонија
* [[Марјан Ристески]] - градоначалник на Општина Прилеп

== Надворешни врски ==
{{ризница-врска|Faculty of Economics (Prilep)}}
* [http://www.eccfp.uklo.edu.mk/ Службено мрежно место]

{{УКЛО}}

[[Категорија:Универзитет „Св. Климент Охридски“]]
[[Категорија:Образованието во Прилеп]]
[[Категорија:Факултети во Македонија]]
[[Категорија:Појавено во 1960 година во Македонија]]</text>
      <sha1>50e3nym6uikiu1x3bdlwhwjduwyvdi9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Џо Страмер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>743789</id>
    <revision>
      <id>5561599</id>
      <parentid>5171604</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47443" sha1="kelmu8gxhiorhdczsrfkqce5aeqyaxq" xml:space="preserve">[[File:Joe_Strummer_Live_by_Joe_Kerrigan.jpg|250px|thumb]]

'''Џон Мелор''' (анг. John Graham Mellor) ({{роден на|21|август|1952}}  - {{починал на|22|декември|2002}}) , уште познат и како  '''Џо Страмер''' е основач, текстописец, гитарист, вокал и фронтмен на британскиот [[рок]] бенд  [[Клаш]]. Доживањата во неговото музичко творештво го вклучува и членството во бендовите како  [[101ерс]], [[Латино рокабили вор]], [[Мескалерос]] и [[Поугс]], како еден вид на надополнување во сопствената соло музичка кариера. Работата како [[музичар]] му дозволувала да се испроба и на другите полина од животот, вклучувајќи ја глумата, создавањето [[музички подлога]] за телевизиите и филмовите, создавањето песни и водењето на радио емисии.
Џо Страмер и [[Клеш]] беа вметнати во &quot;рокенрол салата на славните&quot; во јануари 2003. Во негово сеќавање, пријателите и фамилијата  ја основаа &quot;Страмервајл фондејшн&quot; за промоција на нова музика, и секоја година во негова чест се организираат настани и фестивали како и церемонии ширум светот.

== Биографија и кариера ==
=== Детсво и адолесценција ===
Страмер е роден во [[Анкара]], [[Турција]] на 21 Авугст 1952 под името [[Џон Мелор]]. Неговата мајка [[Ана Мекензи]], ќерка на фармер родена и израсната во [[Бонар Бриџ]] во планинските предели на [[Шкотска]] ,била медицинска сестра. Неговиот татко [[Роналд Мелор]] бил висок британски [[службеник]] за [[надворешни работи]], роден во [[Лукнов]], [[Индија]]. Предците на Роналд по мајка биле од ермениско потекло а по татко биле од еврејско потекло од [[Германија]].
Семејството поминало голем временски период преселувајќи се од место на место, и [[Страмер]] дел од своето [[детство]] го поминал израснувајќи во [[Каиро]], [[Град Мексико]] и [[Бон]]. На девет годишна возраст [[Страмер]] и неговиот постар брат се пратени во престижниот интернат  &quot;Сити оф Лондонс фримен скул&quot; така што во наредните седум години се поретко се гледаат со своите родители. Љубовта кон [[рок]] музиката ја развива преку песните на [[Литл Ричард]], [[Бич бојс]] и американскиот фолк пејач [[Вуди Гутри]]. Неколку години Страмер го употребува псевдонимот [[Вуди]].
До [[1970]] неговиот брат [[Дејвид]] е отфрлен од своето семејство и се приклучува на нео-нацистичката [[групација]] [[Нејшнл Фронт]]. Неговото самоубиство во јули длабоко го потресува Страмер, откако мора да го идентификува мртвото тело. По завршувањето на образованието во интернатот &quot;Сити оф Лондонс фримен скул&quot; во 1970, Страмер се префрла на &quot;Сент мери колеџот за уметност и дизајн&quot; во [[Лондон]] каде се здобива со идејата  да стане професионален [[карикатурист]], но набрзо уписот за овој курс бил преполнет. Во тоа време Мелор живеел во стан во предградието на северен [[Лондон]] заедно со пријателите [[Клајв Тимперли]] и [[Тимон Дог]].
Во 1973, Страмер се преселува во [[Њупорт]], [[Велс]]. Иако не студирал на колеџот за уметност во [[Њупорт]],  тој се запознава со музичарите во студентскиот [[сојуз]] во [[Стоу Хил]] и станува [[вокал]] на бендот [[Флејминг јут]], преименувајќи го бендот во [[Валчрс]]. Во [[Валчрс]] биле вклучени и три поранешни членови на бендот [[Рип оф парк рокенрол олстарс]], оригинален колеџ бенд создаден од [[Тери Ерл Тејлор]]. Во следната година Страмер е повремен вокал и ритам [[гитарист]] во бендот. Во тоа време тој работи и како [[гробар]]. Во 1974 бендот се распаѓа и тој се преселува во [[Лондон]] каде повторно се сретнува со Тимон Дог. Помал временски период  музички јз забавувал јавноста по улиците низ [[Лондон]] одлучувајќи да создаде друг [[бенд]] со неговите цимери од западен [[Лондон]]. Бендот бил именуван во [[101ерc]] по адресата на која живееле. Како [[101ерс]], направиле поголем број на свирки, преработувајќи ги популарните [[ар ен би]] и [[блуз]] [[песни]]. Во 1975 Мелор престанува да се нарекува себеси Вуди и го присвојува името Џо Страмер со кое сака да го нарекуваат неговите [[пријатели]]. Иако бил леворак, тој имал научено да свири и на гитари наменети за десничари. Страмер бил вокал на [[101ерс]] и започнува да создава оригинални песни за бендот. Една од ново создадените песни инспирирана од неговата девојка во тоа време, била  &quot;Слитс драмр палмоливе&quot;. На членовите на бендот им се допаѓа песната новата песна &quot;Кијс то јуар харт&quot; станувајќи нивни прв сингл.
=== (1976-1986) Клеш ===
На трети април 1976, Џо Страмер е инспириран од  тогаш непознатиот бенд [[Секс пистолс]] кои биле предгрупа и загревање за [[101ерс]] на настанот наречен &quot;Д Нешвилвајл&quot; во Лондон. Неколку моменти после настапот, Страмер бил дочекан од [[Берни Родс]] и [[Мик Џонс]]. [[Џонс]] бил дел од  бендот [[Лондон СС]] и посакувал Страмер да биде дел од него како главен вокал. Страмер се согласува на ваквиот предлог напуштајќи ги [[101ерс]] и приклучувајки му се на Џонс, басистот [[Пол Симонон]], тапанарот  [[Тери Химс]] и гитаристот [[Кејт Левин]].  Бендот го добива своето име [[Клеш]] по [[Симонон]] и набрзо го имаат својот дебитански настап на 4 јули 1976, како предгрупа на [[Секс Пистолс]] во [[Блек Свен]](т.н [[Маки дак]], денес познато како [[Бордволк]] во [[Шевилд]], [[Англија]]). На 25 јануари 1977, бендот потпишува договор со [[Си би ес Рекордс]] и станува тричлен состав по отпуштањето на [[Левин]] и напуштањето од страна на Химс. Подоцна тапанарот [[Топр Хедн]] станува  постојан член на бендот.
Со воведувањето на бендот во &quot;рокенрол Салата на славните&quot;, за [[Клеш]] се говори дека се еден  од најотворените политички, експлозивни и еуфорични бендови во историјата на рокенролот. Во нивните песни јасно се говори за општественото распаѓање, невработеноста, полициската бруталност, политичката и општествената [[репресија]] и милитаризмот. Страмер бил инволвиран во кампањите на [[Анти-наци лигата]] и &quot;[[Рок]] музиката против расизмот&quot;. Подоцна ја дава својата поддршка и на сериите концерти организирани од страна на анархистичката организација [[&quot;Клас вор&quot;]] познати под името &quot;Рок-музика против богатите&quot;.
Албумот [[&quot;Лондон колинг&quot;]] на [[Клеш]] е изгласан за надобар албум на осумдесеттите години од страна на списанието &quot;Ролинг стоунс магазин&quot; (иако албумот е издаден на крајот од 1979 во Британија, во [[Соединетите Американски Држави]] издаден е една година подоцна).
Во времето поминато со [[Клеш]], Страмер заедно со своите колеги од бендот, станауваат озогласени поради кршењето на законот. На 10 Јуни 1977, тој заедно со [[Топр]] се уапсени поради исцртувањето на графит на слоганот &quot;Д Клеш&quot; на ѕидот од хотелот. На 20 мај 1980, Страмер е уапсен поради насилно удирање на член на публиката со својата гитара за време на настапот во [[Хамбург]], [[Германија]]. Овој инцидент го шокира Страмер и остава трајни влијанија врз него.
Пред  да биде издаден албумот [[Комбат рок]] во [[1982]], Страмер се наоѓа во &quot;бегство&quot; и претставниците на менаџерскиот тим на бендот изјавуваат дека тој е &quot;исчезнат&quot;. Менаџерот на бендот, [[Берни Родс]], изјавува дека [[Џо]] бил под притисок да го стори тоа поради фактот дека продажбата на билетите за претстојната шкотска турнеја се одвивал доста бавно. Било планирано Страмер да остани надвор од очите на јавноста и да биде сместен кај пријател на Родс. Како и да е, Страмер со доста двоумење одлучува  инстантно да исчезнеи да се &quot;шлае&quot; низ улиците на [[Франција]]. За тоа време, Џо го истрчува популарниот [[Парисшки маратон]] во 1982. Тој потврдува дека тренинг една ноќ пред самиот маратон  се состоел од десетте кригли [[пиво]]. За време на овој период, Џо станува мистерија не само за публиката туку и за менаџерскиот тим на бендот. Подоцна изразува жалење во врска со ова и кажува дека сето тоа било голема грешка. Наспроти ова, бендот ужива популарност со успехот на песната &quot;Рок д кесбех&quot;. Во тоа време членовите на бендот почнуваат со меѓусебни расправии создавајќи големи тензии, така да бендот започнува полека да се распаѓа. Во септември 1983, Страмер го издава не популарниот &quot;Клеш комјуниќју&quot; и го отпушта [[Мик Џонс]]. Претходно [[Топр]] е исфрлен од бендот поради неговата зависност и склоност кон хероинот, со што во [[Клеш]] остануваат само двајца членови од оригиналната постава. Родс го убедува Страмер да донесе нови членови во бендот. &quot;Клеш марк ту&quot; го издаваат албумот [[Кат д креп]] во [[1985]] година. Албумот заедно со [[Страмер]] се обележани од страна на обожавателите и музчките критичари како причина за распаѓањето на бендот.
=== (1986-1999) Талкајќи во празно ===
Една година подоцна,  во 1986, Страмер работи на неколкуте песни за филмот [[Сид и Ненси]] вклучувајќи ги песните &quot;Лав килс&quot; и &quot;Дам дам клаб&quot;. Подоцна соработува и со Мик Џонс и неговиот бенд &quot;Биг аудио динамит&quot;, учествувајќи во вториот албум на бендот како текстописец и и продуцент зедно со Мик. Во 1987 игра во филмот &quot;Волкр&quot;,во улогата на &quot;Фауцет&quot;, режисиран од страна на Алекс [[Кокс]], работејќки и на саундтракот на филмот. Истата година се појавува повторно во филм режисиран до Кокс наречен &quot;Стрејт ту хел&quot;  во улогата на карактерот &quot;Симс&quot;. Филмот за своите потреби на саундтракот го избира лондонскиот фолк панк бенд Поугс, во кој Страмер се појавува како соработник во создавањето на саундтракот. Страмер се приклучува на Поугс за нивната претстојна турнеја во 1987/88 пополнувајќи го местото на болниот гитарист [[Филип Чеврон]], кој во мај 2008 на онлајн форумот на бендот напиша: &quot;Кога бев болен во 1987, во попладневните часови на Џо му ги покажав сите гитарски делови од песните а наредниот ден тој веќе беше тргнат на турнеја со бендот како заменик-гитарист. Џо ги напиша сите таблатури од песните на уредно долго парче хартија кое што го имаше поставено на врвот од гитарата со цел да може да ги погледне повремено кога беше на сцената&quot;. Оваа турнеја беше само дел од соработките кои тој ги имаше со бендот.
Во 1989, Страмер имаше значителна улога во филмот на [[Џим Џермуш]], [[&quot;Мистериозниот Воз&quot;]], играјќи како пијан, темпераментен [[скитник]] по име Џони. Тој исто така зеде улога во филмот на [[Аки Каурисмаки]] во 1990  &quot;Јас го најмив платениот убиец&quot; , играјќи како гитарист во месен паб изведувајќи ги песните &quot;Брнинг лајтс&quot; and &quot;Афро кјубан бебоп&quot;. Песните беа издадени на промотивна седум инчена плоча во ограничен број  од неколку стотини копии, изведени од страна на &quot;Џо Страмер &amp; Астро физиканс&quot;.&quot; Астро физиканс&quot; беа всушност истиот бенд - Поугс(&quot;Авро кјубан бибоп&quot; беше реиздаена од Поугс во 2008). Во тоа време Страмер продолжи со глумата, пишувањето и продуцирањето на саундтракови за најразлични филмови, а најпознат стана саунтракот на филмот &quot;Грос поинт блек&quot;  во 1997.
Во 1989, Страмер започнува да продуцира соло музички записи со бендот [[Латино рокабили вор]]. Албумот насловен како &quot;'ртквејк ведр&quot; е осуден од страна на критичарите како неуспех и резултира со раскинување на договорот со [[Сони рекордс]]. Исто така го направи саундтракот за филмот &quot;Перманент рекорд&quot; со истоимениот бенд. Страмер е замолен од страна на Поугс, кои веќе беа делумно распаднати, да им помогне со продуцирањето на нивниот следен албум, издаден во 1990 под името &quot;Хелс дитч&quot;. Во 1991 година по заминувањето на  &quot;Шон Мекговн&quot; од Поугс тој го заменува како вокал во претстојната турнеја на бендот. Една вечер за време на турнејата три песни (&quot;Ај фоут д лоу&quot;, &quot;Лондон колинг&quot;, и &quot;Туркиш сонг оф демнед&quot;) беа снимени и се најдоа на компилацијата од бендот (Поугс' 2008 бокс сет). На 16 април, Страмер се приклучи на чешко-американскиот бенд [[Дрти пикчрс]] со настапите во Прага во &quot;Репре клаб&quot; во &quot;Обечни Дум&quot; на фестивалот &quot;Рок фор рифјуџис&quot;, хуманитарен концерт за бегалците од војната во [[Босна]]. Поткрепен од бендот [[Дрти пикчрс]], Страмер отсвири ексклузивен сет  на песните од &quot;Клеш&quot; за коишто уште од поодамна кажа дека нема да ги свири после десет години. Иако сетот од песните беше неочекуван и требаше да се импровизира, наместо вежбање пред настапот, Страмер заедно со момците од бендот  поминаа неколку денови шетајќи низ улиците на Прага. Шоуто започна со &quot;Лондон колинг&quot; и веднаш без пауза се надоврза &quot;Бренд њу кедилак&quot;. На средина од песната ја снема електричната енергија. Кога струјата повторно се врати, Џо ја запраша публиката дали би им сметало доколку го започнат шоуто од почеток. Започнаа повторно со &quot;Лондон колинг&quot; и продолжија да свират уште половина час. После овие години како што самиот Страмер ги опишува &quot;Талкајќи во празно&quot;, започна да соработува со други бендови. Го отсвири на пијано, хитот од 1995 година на Обединетото Кралство од бендот &quot;Ливелерс&quot;, &quot;Џаст д уан&quot; и се појави на песната &quot;Ингалндс ајри&quot; од бендот &quot;Блек грејп&quot; во 1996. Во 1997 за време на неговиот престој во Њујорк, тој работел заедно со значајниот продуцент и инженер [[Ли Пери]] на значителен број на реиздадени копии од материјалот на [[Клеш]] и [[101ерс]]. 
Исто така во ова време, Страмер е во спор со издавачката куќа на [[Клеш]],[[Епик Рекордс]]. Несолгасувањата трае со години и завршија со дозвола на Страмер да снима соло албум во друга издавачка куќа.
Во текот на деведесеттите Страмер станува диџеј на &quot;Би би си ворлд сервис&quot; со својата получасовна програма наречена &quot;Лондон колинг&quot;. Мостри од серијалот на емисијата обезбеди вокалот на бендот &quot;Миднајт џем&quot; на последниот албум на [[Мескалерос]] и Џо Страмер.

=== (1999-2002) Мескалерос и останатите проекти ===

Во средината на деведесеттите години, Страмер собра врвни музичари во бендот што тој го нарече [[Мескалерос]]. Страмер и бендот потпишаа договор за [[Меркјури рекордс]] и го издадоа својот прв албум во 1999, кој беше создаден со помош на [[Ентони Ген]], именуван како &quot;Рок арт енд д икс реј стајл&quot;.
Во 2001 бендот потпишува договор со калифорниската панк издавчка куќа [[Хелкет Рекордс]] и го издаваат својот втор албум насловен како &quot;Глобал а гоу гоу&quot;. Албумот бил поткрепен со дваесетдневна турнеја низ Северна [[Америка]], [[Британија]] и [[Ирска]]. На овие концерти повторно се изведувани песните на [[Клеш]] (&quot;Лондонс брнинг&quot;, &quot;Руди кант феил&quot;, &quot;Вајт мен&quot;) како и преработките на реге и ска хитовите (&quot;Д хардер деј кам&quot;, &quot;A месиџ ту ју руди&quot;) а затворањето на шоуто е пропратено со песната на [[Рамоунс]]  &quot;Блицкригбоп&quot;. Заедно со [[Џони Кеш]] ја прероботува &quot;Ридемпшнсонг&quot; од [[Боб Марли]]. Истата година, надвор од препорзнатливиот стил, Страмер и [[Мескалерос]] ја исвирија песната &quot;Минстрил бој&quot; за филмот &quot;Блек хоук даун&quot;, прогонувачка и емотивна мелодија која е исвирена за време на евакуцијата на [[Тод Блекбурн]] од ПФЦ во време на Битката за [[Могадишу]].
На 15 Ноември Страмер и [[Мескалерос]] свират на хуманитарниот концерт за поддршка на пожарникарите кои штрајкуваат, во [[Лондон]] во &quot;Екшн таун хол&quot;. [[Мик Џонс]] кој се наоѓал меѓу толпата народ  се приклучува на сцената за време на песната од [[Клеш]] &quot;Бенкробр.&quot; Проследува враќање на бис и свирење на Мик Џонс пеејќи ги песните &quot;Вајт рајат&quot; и &quot;Лондонс брнинг&quot;. Овој настап е одбележан како заеднички, на Страмер и Џонс после 1983. Џонс подоцна истакнува дека настанот бил сосема спонтан и почувствувал дека мора да се качи на сцената.
Последниот официјален концерт на Страмер е во &quot;Ливерпул академи&quot; на 22 ноември 2002, а воопшто последно појавување на сцената е 2 недели пред неговата смрт во малото пабче &quot;Д плејс&quot; во Бриџвотер близу неговиот дом. Кратко пред неговата смрт Страмер и фронтменот на [[Ју Ту]] (U2) пишуваат песна именувана како &quot;46664&quot;, посветена на [[Нелсон Мендела]] како дел од кампањата за борбата против сидата во [[Африка]]. Страмер е избран да настапува на &quot;Менделас СОС фандрејсинг&quot; концертот во февруари 2003 на Робенските острови . Подоцна Мик Џонс снима верзија од песната во неговото студио, истовремено свирејќи и пеејќи , за да биде формално издадена.
=== (2002 - денес) Смрта и наследството ===
Страмер починува неочекувано на 22 декември 2002 во неговиот дом во [[Брумфилд]] во [[Сомерсет]] како последица на недијагнозирана вродена [[срцева мана]]. Неговот имот е проценет на нешто помалку од еден милион фунти и ги остава во сопственост на неговата сопруга [[Лусинда]].
Страмер има важна улога во формирањето на &quot;Фјучр форестс&quot; (од реоформирањето на &quot;Д карбон неутрал компани&quot;) посветувајќи се на засадувањето дрва низ различните делови од светот со цел борба против глобалното затоплување. Тој е и првиот музичар кој прави снимки и ја рекламира неговата музичка [[продукија]] &quot;рекордс карбон неутрал&quot;  преку засадувањето на дрва. Во негово сеќавање, пријателите и фамилијата  ја основаа [[Страмервајл фондејшн]] за промоција на нова музика.
Во јануари 2003 [[Клеш]] беа вметнати во &quot;рокенрол Салата на славните&quot; . На доделувањето на [[греми]] наградите во февруари 2003, песната [[Лондон колинг]] беше изведена од страна на [[Елвис Костељо]], [[Брус Спрингстин]], [[Стивен Ван Зандт]], [[Дејв Грол]], [[Пете Томас]], и [[Тони Канал]] во трибјуот за [[Страмер]]. Нареден [[трибјут]] на неговите песни и на песните од [[Клеш]] со почит кон Страмер, е направен истиот месец во рок клубот  &quot;Debaser&quot; во [[Стокхолм]] каде се појавуваат познати шведски музичари (особено [[Ник Борг]] и [[Дреген]] од бендот &quot;Бекјард бејбис&quot; кои ја отсвирија песната &quot;Ај фоут д лоу&quot;, која што е преработена од [[Клеш]]). На самиот крај од концертот, легендарниот шведски бенд &quot;Ебба гроун&quot; се реоформува исклучиво за трибјутот, настапувајќи заедно со гитаристот на [[Клеш]], [[Мик Џонс]].
Кратко пред неговата смрт, Страмер  работи на албумот на [[Мескалерос]] којшто е издаден постхумано по неговата смрт во октомври 2003, насловен како &quot;Стриткор&quot;. Албумот содржи и преработена нумера од американската музичка икона [[Џони Кеш]] &quot;Лонг шедоф&quot;, која што е напишана за токму Кеш да ја отпее во студиото на Рик Рубин. Потоа песната &quot;Ремшекл деј парадајс&quot; во сеќавање на терористичкиот напад на [[Соединетите Американски Држави]] на [[11 септември]] 2001, како и прераобтката од [[Боб Марли]] &quot;Ридемпшнсонг&quot; која што е снимана во дует на Кеш и Страмер. Оваа песна се појавува во 2003 на &quot;бокс сет ан'рт&quot;.
Во ноември 2003 издаден е видео записот за преработката &quot;Ридемпшнсонг&quot;, режисирана од Џош Чјус. Во видеото се содржи и исцртаната фреска на ѕид со ликот на Страмер, направена од уметникот за графити &quot;РЕВОЛТ&quot; на ѕидот од &quot;Ниагра бар&quot; во [[Ист Вилејџ]] во [[Њујорк]].
На [[22 декември]] 2003, точно на едногодишнината од неговата смрт е одржан хуманитарен трибјут концерт во негова чест во [[Ирвинг Плаца]] во [[Њујорк]]. Бендовите кои се појавија на овој настан беа: [[Ари ап]],[[Клем Снајд]], [[Дитечмент кит]],[[Дрти мери]], [[Хемел он трајл]], [[Џеси Малин]], [[Њу блуд ривајвл&quot;, &quot;Риалистикс&quot; , &quot;Ојгене хутц&quot;, &quot;Рејдио 4&quot;, &quot;Сикрет арми&quot; , &quot;Тед лео&quot; и &quot;Виц трил + Сатурн мисл&quot;. За концерт направен е и видео запис од страна на &quot;punkcast.com&quot; но сè уште не е издаден во продажба.
Документарецот од Дик Руд насловен како &quot;Летс рок агејн!&quot; е издаден во 2004. Во филмот комплетно е прикажан животот на Страмер на турнејата во [[САД]] заедно со бендот [[Мескалерос]] на кој го претставуваат албумот &quot;Глобал а гоу гоу&quot;. Панк рок бендот од Белфаст &quot;Стиф литл фингрс&quot; исто така снима песна со одавање почит кон Страмер  насловена како &quot;Струмвајл&quot; на нивниот албум  &quot;Гитар енд драм&quot;. [[Ал Бер]], вокалот на бостонскиот [[панк]] [[бенд]] Дропкик марфис, го крсти својот син Страмер во чест на починатиот Џо. Германскиот бенд &quot;Битстикс&quot; оддаде почит кон Страмер со песната &quot;Хелоу Џо&quot; на нивниот албум &quot;Смек смеш&quot;. Во 2004 германскиот [[панк]] бенд  &quot;Ди тотен хозен&quot; го издаде своето &quot;ЕП&quot; насловено како &quot;Фрис ода стирб&quot;, во кое е вклучена песна посветена на Страмер &quot;Гудбај гаражленд&quot; , во која како продуцент се јавува Мет Дејнџрфил  од лондонскиот бенд од 1977 &quot;Бојс&quot;. Бостонскиот [[панк рок]] бенд &quot;Стреет догс&quot; снимија [[песна]] со посвета кон Страмер насловена како &quot;Д Џенералс бумбокс&quot; која се најде на нивниот последен [[албум]] &quot;Стејт оф грејс&quot;, и бендот од [[Њуџерси]] &quot;Д гаслајт антем&quot; снима песна &quot;А да кол ју Вуди, Џо&quot; на нивниот [[албум]]  &quot;Синк ор свим&quot;.
На [[15 февруари]] 2005 локомотивата &quot;Клас 47 локомотив 47828&quot; беше преименувана во Џо Страмер. Плочките со имиња  беа свечено откриени од страна на неговата жена [[Лусинда]] на церемонијата во &quot;Бристол темпл мидс реилвеј стејшн&quot;. На [[22 јули]] 2005 неговата сопруга свечено ја обелодени куќата во [[Њупорт]], [[Велс]] каде што Страмер живееше од 1973-1974 каде што го имаше првиот допир со снимањето [[музика]] , снимајќи ја песната &quot;Крами бам блус&quot;.&quot;Дет вос клеш рејдио&quot;, е расказ од страна на Чарли де Линт, која е напишана и инспирирана од неговата смрт претставувајќи го [[Страмер]] во главна улога. 
Рокерите од [[Њу Орлеанс]] &quot;Каубој мут&quot; ја издадоа песната &quot;Џо Страмер&quot; на нивниот последен албум насловен како &quot;Вуду шуп&quot;. Тематиката на песната ја опфаќа приказната за еден млад човек кој и раскинува на својата девојка поради....тоа што таа не знае кој е Џо Страмер. Популарната песна ги отпоздравува Страмер и [[Клеш]] и станува една од најслушаните песни на [[радио]] во 2006. Понатаму песната на Џо Пернис &quot;Хај ес а кит&quot;, е вклучена во проектот &quot;Д Пернис брадрс&quot; на албумот &quot;Ливе а литл&quot;, како дел од трибјутот кон Џо. Текстот на песната вклучува “Heavy downbeat of one and the show began/London calling, strike up the contraband” и меморијално отворање на хорот “We wore pictures of Strummer&quot;. Драмата на [[Пол Ходсон]] наречена &quot;Митинг Џо Страмер&quot;  ја има својата премиера на &quot;Единбурт Фестивалот&quot; на крајот на 2006. Тоа не е драма поврзана за животот на Страмер, туку се работи за двајца луѓе кои ја делат страста кон музиката на Џо.

&quot;Џо Страмер: Д фјучр ис анвритен&quot;, е [[документарен филм]] режисиран од страна на [[Џулиен Темпл]] во којшто се работи за Џо Страмер, кој својата премиера ја имаше на 20 јануари 2007 на &quot;Санданц филм фестивал&quot;. Во врска со имотот на Страмер, [[Фендер]] ја изработува марката на гитара &quot;Џо Страмер трибјут телекастер&quot;, која ги содржи основните елементи на гитара на Џо, именувана по обидот за завршување на  &quot;род ворн&quot; на неговиот телекастер од 1966.
Привите илјада и петстотини гитари доаѓаат заедно со дизајнот на &quot;Шепард феирли&quot;,  &quot;Кастмизејшн кит&quot; со налепници, кои потсетуваат на налепниците кои Страмер ги користи во дизајнирањето на неговата гитара. Влијанието на Страмер е спомнато од страна на бендот &quot;Холд стеди&quot; во песната  &quot;Констрактив самр&quot;  која е содржана во нивниот албум од 2008 &quot;Стеј позитив&quot;. Во оваа песна бендот пее “Raise a toast to Saint Joe Strummer. I think he might have been our only decent teacher&quot;. Во [[ноември]] 2009 во Тонара, град во [[Сардинија]], [[Италија]] именува своја улица со името на Џо Страмер.
Исто така мора да се напоменат и огромниот број на фестивали која секоја година се одржуваат со посвета и сеќавање во чест на Страмер. Во овие фестивали вклучен е и фестивалот &quot;Струмвајл&quot; каде што се наоѓа и кампот &quot;Струмеркемп&quot; каде што настапуваат бендови како [[Аларм]],[[Демнед]],[[ТВ смит]]од беднот [[Адвертс]],потоа [[Шем69]],[[Дредзон]], [[Бит]],[[Хуг Корнвел]] од бендот [[Стренглерс]] и бендот кој се појавува повеќето години наречен [[Голдблејд]] кој го вклучува и авторот [[Џон Роб]]. На сите овие бендови силно влијание иамле Џо Страмер и [[Клеш]].
== Бракови и врски ==
Во 1975 откако му се понудени 100 фунти со цел јужно авриканската жителка по име [[Памела Мулман]] да се стекне со бритнско држајвјанство, Страмер влегува во формален брак со неа. Со парите подоцна ја купува  позната гитара [[Фендер телекастер]] што подоцна ја обојува црна. Во 1978 започнува врска со [[Габи Селтер]]кратко по својот седумнаесетгодишен роденден. Двојката останува заедно четиринаесет години и има две ќерки по име [[Џез]] и [[Лола]], но не биле официјално венчани поради тоа што Страмер не може да ја пронајде Мулман и да направи развод на нивниот формален брак.
Во 1993, Страмер влегува во афера со [[Лусинда Таит]], кога најпосле ќе се раздели од Селтер. Во 1995 тие се венчаваат и остануваат заедно сè до смрта на Страмер во 2002. 
За Страмер се верува дека е кум на [[Лили Ален]](. Иако тоа не е точно, тој и неговото семејство биле блиски пријатели со смејството Ален и заедно се појавуваат на фестивалот &quot;Гластонбери Фестивал&quot;. [[Лили]] се сеќава како Страмер имал татковски однос кон неа, кога била адолесцент, придружувајќи ја два дена кога се среќавала со пријателите  на фестивалот.
== Документарни филмови ==
&quot;Летс рок агејн!&quot; е едночасовен документарен филм режисиран од Дик Руд, којшто го следи Страмер на неговата турнеја низ Америка и Јапонија со бендот [[Мескалерос]]. Својата премиера ја има на &quot;Трајбека филм фестивал&quot; во [[Њујорк]] во мај 2004.
&quot;Џо Страмер: Д Фјучр ис анвритн&quot; е документарен филм за Страмер режисиран од Џулиен Темпл. Тој се состои од архивирани снимки и слики опфаќајќи го животот на Страмер, интервјуа со пријателите, семејството и други познати личности. Својата премиера ја има во 2007 на &quot;Санденц филм фестивал&quot;.
Документарецот посветен на политичката определба на Страмер насловен како &quot;Лет фјури хев д хаур&quot;, режисиран од страна на Тим Робинс се заоснова врз истоимената книга од Антонио д Амбросио, издаден во 2008. Њујоркшкиот бенд [[Рејдио 4]] стои зад музиката во филмот. 
&quot;Ридемпшнсонг: Д балад оф Џо Страмер&quot; е критички добро прифатена биографија на Страмер напишана од &quot;Крис Салевик&quot;.
== Музичка опрема ==
Главна гитара на Страмер низ неговата музичка кариера е [[Фендер Телекастер]] од 1966 која оригинално е произведена со тробоен орнамент и бела заштитна маска &quot;пикгард&quot;. Страмер се стекнуа со оваа гитара во средината на 1975 кога е член во бендот [[101ерс]]. По приклучувањето во Клеш, вратот и заштитната маска на гитарата најпрво се поминати со основна сива боја, а потоа се обоени во црна боја. До 1979, зборот &quot;Нојз&quot; е изгравиран на горниот дел од трупот на гитарата, &quot;раста флег&quot; налепницата е поставена на врвот од зашититната маска, а налепницата &quot;Игнор елиен ордр&quot; е поставена на мостот  од гитарата. Со издавањето на албумот &quot;Гив ем инаф роуп&quot; гитарата е опремена со мост со посебни подлоги и оригиналниот &quot;Класон&quot; приемник е заменет со понов модел, а на грбот од гитарата со спреј е исцртан знакот прашалник. Гитарата останува вака како што е низ целата негова кариера со повремено додавање на различни налепници на трупот од гитарата. Црната боја на гитарата станува излитена поради свирењето и на многу места оригиналниот тробоен орнамент е избледен па се познава дрвото на гитарата, забележано на плоштадот каде што Страмер ја припрема неговата список на песни.Продавницата од брендот Фендер исто така создаде и &quot;Џо Страмер трибјут Телекастер&quot; со црна боја. По природа Страмер бил леворак, но научил да свири и на гитари наменети за десничари. Тој го нагласи ова како недостаток и нагласи дека тоа е причина за неговата недоволна развиеност како гитарист, иако неговиот стил на свирење е уникатен.
Како засилувачи на звукот кој Страмер ги користи се засилувачите: &quot;Роланд џез хорус&quot;, &quot;Селмер Басман&quot; за време на неговата кариера во [[101ерс]], &quot;Вокс АЦ30&quot; и различни типови на засилувачи &quot;Маршал&quot;,  но главно [[засилувач]]и кое е користено од негова страна е  &quot;Мјузик мен ХД 212 150&quot;. Страмер прокоментира за неговиот избор на засилувач со:  &quot;Немав време да ги барам старите засилувачи на Фендер. &quot;Мјузик мен&quot; е најблиската нешто до тој звук што го пронајдов и додаде: &quot;пластичниот дел на предниот дел е одбивен&quot;.

{{Нормативна контрола}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Страмер, Џо}}
[[Категорија:Англиски музичари]]
[[Категорија:Англиски социјалисти]]
[[Категорија:Луѓе од Анкара]]</text>
      <sha1>kelmu8gxhiorhdczsrfkqce5aeqyaxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Споменик на Итар Пејо (Прилеп)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>763278</id>
    <revision>
      <id>5561745</id>
      <parentid>5471490</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4427" sha1="c94itajbfmncnrp4vet8pcoeb4cg78w" xml:space="preserve">{{Инфокутија Зграда
| name                = Споменик на Итар Пејо 
| native_name         =  
| native_name_lang    = 
| former_names        = 
| alternate_names     =  
| status              =  
| image               = Споменик - Итар Пејо 2.JPG
| image_alt           =  
| caption             = Споменик на Итар Пејо на чешмата во старата Прилепска чаршија
| map_type            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| altitude            = 
| building_type       = споменик, статуа
| architectural_style =  
| structural_system   = 
| cost                = 
| ren_cost            = 
| client              = 
| owner               = 
| current_tenants     = 
| landlord            = 
| location            = [[Прилепска чаршија]]
| address             = 
| location_town       = [[Прилеп]]
| location_country    = [[Македонија]]
| iso_region          = 
| coordinates_display = 
| latitude            = 
| longitude           = 
| coordinates         = 
| groundbreaking_date = 
| start_date          = 
| completion_date     = 2008
| opened_date         = 
| architect           = [[Жарко Башески]]
| architecture_firm   =  
| structural_engineer = 
| services_engineer   = 
| civil_engineer      = 
| other_designers     = 
| quantity_surveyor   = 
| awards              = 
| designations        =
| references          = 
}}

{{double image|right|Spomenik i češma na Itar Pejo - Prilep 02.JPG|100|Spomenik i češma na Itar Pejo - Prilep 01.JPG|210|Поглед кон споменикот|Изглед на споменикот и чешмата}}

'''Споменикот на Итар Пејо''' претставува спомен-чешма поставена во чест на еден од најпознати [[прилеп]]чани, [[Итар Пејо]]. Споменикот е дело на вајарот [[Жарко Башески]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://zarkobaseski.com/itar-pejo/|title=Споменик на Итар Пејо|publisher=zarkobaseski.com|language=англиски|accessdate=2011-07-07|archive-date=2011-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605011414/http://zarkobaseski.com/itar-pejo/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Сместен е во [[Прилепска чаршија|старата чаршија]], во близина на [[Саат кула (Прилеп)|Градскиот саат]] кај старата фонтана. Споменикот е поставен во [[2008]] година.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.prilep.gov.mk/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=615&amp;Itemid=329|title=Споменик и плоштад на „Итар Пејо“ во срцето на старата чаршија|date=8 април 2009|publisher=Општина Прилеп|language=македонски|accessdate=2011-07-07}}&lt;/ref&gt; Пред споменикот на [[Итар Пејо (плоштад)|истоимениот плоштад]] се одржуваат т.н. „[[вечери на мајтапот]]“.&lt;ref&gt;{{наведени вести|url=http://www.utrinski.com.mk/default.asp?ItemID=4090F2294F2D774C8B2DADC7EFA8C95D|title=Вечери на мајтапот пред споменикот на Итар Пејо|date=13 август 2008|publisher=Утрински Весник|language=македонски|accessdate=2011-07-07}}{{Мртва_врска|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Галерија ==
&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot;&gt;
Податотека:Itar Pejo̞ 01.jpg|Итар Пејо - фрнтален приказ
Податотека:Itar Pejo 03.jpg|Итар Пејо - страничен приказ
Податотека:Itar Pejo̞ 02.jpg|Итар Пејо - приказ од задната страна
&lt;/gallery&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}
{{Македонски споменик-никулец}}
{{ризница-врска|Itar Pejo Monument}}

[[Категорија:Споменици во Прилеп]]
[[Категорија:Македонски дела од 2008 година]]
[[Категорија:Дела на Жарко Башески]]
[[Категорија:Чешми во Македонија]]</text>
      <sha1>c94itajbfmncnrp4vet8pcoeb4cg78w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Круша (планина)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>963636</id>
    <revision>
      <id>5561692</id>
      <parentid>5512899</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1841" sha1="bq3bleairo7w00orpakkazrvwaj2cai" xml:space="preserve">{{Инфокутија Планина
| name = Круша
| other_name = ''{{јаз|el|Κρούσσια όρη}}''
| photo = General view of Dolni Poroy.jpg
| photo_caption = Поглед на Круша
| elevation_m = 1179
| elevation_ref = 
| prominence_m = 
| prominence_ref = 
| map = Грција
| map_caption = 
| label_position = right
| location = [[Егејска Македонија]], [[Грција]]
| range = [[Централна Македонија (Грција)|Централна Македонија]]
| lat_d =  | lat_m =  | lat_s =  | lat_NS = N
| long_d =  | long_m =  | long_s =  | long_EW = E
| coordinates_ref = 
}}

'''Круша''' ({{langx|el|Κρούσια όρη}}, ''Крусија ори'' или Δύσωρο, ''Дисоро'') — ниска планина во [[Егејска Македонија]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.airphotos.gr/photo/383.jpg |title=архивски примерок |accessdate=2012-02-05 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195827/http://www.airphotos.gr/photo/383.jpg |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Планината е сместена во централниот дел на [[Егејска Македонија]] и низ неа минува границата меѓу општината [[Кукуш]] (на запад), општината [[Синтика (општина)|Синтика]] (на североисток) и општината [[Долна Џумаја]] на исток. Највисокиот врв на Круша со 1.179 м.

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Планини во Егејска Македонија}}

[[Категорија:Планини во Егејска Македонија]]
[[Категорија:Планини во Грција]]</text>
      <sha1>bq3bleairo7w00orpakkazrvwaj2cai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Горан Ристовски</title>
    <ns>0</ns>
    <id>972412</id>
    <revision>
      <id>5561656</id>
      <parentid>5547454</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ristovskig</username>
        <id>132488</id>
      </contributor>
      <origin>5561656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11014" sha1="fszuoientz20xe91vmtdln5856991dn" xml:space="preserve">{{Инфокутија за личност
| портрет         = [[File:Goran R.jpg|thumb|Ристовски, 2020 г.]] 
| занимање        = [[Графика|графичар]], [[сликар]], [[професор]], [[визуелен уметник]]
| опис            = 
| роден-дата      = {{датум на раѓање и возраст|df=yes|1987|1|7}}
| роден-место     = {{роден во|Струга}} , [[СР Македонија]], [[СФРЈ]]
| националност    = [[Македонија|Македонец]]
| народност       = [[Македонци|Македонец]]
| починал-дата    = 
| починал-место   = 
| наставка        =
}}

'''Горан Ристовски''' ({{роден во|Струга}},  {{роден на|7|јануари|1987}}) — македонски графичар.
==Животопис==
Горан Ристовски е роден на [[7 јануари]] [[1987]] година во [[Струга]]. После средното образование во [[ДСУ „Нико Нестор“ - Струга|ДСУ „Нико Нестор“]] се запишал на [[Факултетот за ликовни уметности во Скопје]], каде во [[2009]] година дипломирал, на отсекот графика, насока графички дизајн, во класата на професор [[Димитар Малиданов]].
Истата 2009 во Струга во ЦК „Браќа Миладиновци“ ја поставува својата прва самостојна изложба на графики и монотипии “End.Begin”, подоцна се претставува и во НУЦК „Трајко Прокопиев“ Куманово. Во наредниот пероиод Ристовски зема учествуво на повеќе групни изложби во Македонија и надвор, биеналиња, и фестивали. Во 2013 година заедно со неколку локални уметници го формираат уметничкото здружение ИНКА, преку кој следните 7 години ќе организираат различни културно уметнички настани лоцирани најчесто во Струга. Еден од таквите настани е „Фестивалот за процесирање култура ДРИМОН“ кој станува препознаен не само на локално и ниво на републиката туку и на балканот. Следно реализира изложба во Музеј Робевци во Охрид со делата „Ликвидирани вредности“, потоа изложба на фотографски циклус во Прима Центар во Берлин и потоа во Скопје и Струга. Ристовски е селектор и организатор на ин- ситу уметнички инсталации и резиденциски престои каде ќе се спроведат интервенции на  неколку различни напуштени локации во Струга и околината. Во 2023 година ја реализира изложбата со наслов „Траги“ која истата ја изложува во Скопје, Велес и Струга. Според делата од серијалот „Траги“ во 2024 е работен и експериментален краток филм инспириран од тематиката и визуелните впечатоци од делата снимани во пределите на планаината Јабланица во близина на Вишни, струшко. Неговата уметничка практика се состои од истражување на различни техники и материјали, се изразува преку цртеж, слика, фотографија, графика, инсталација, вклучувајќи и готови предмети како и муралот како улична уметност. Во неговата творечка практика инспирацијата потекнува од посматрање и реакција на локалните случувања, како тие влијаат врз индивидуата и општеството, промените предизвикани од човечкиот фактор врз природата како и традиционалните трансформации и мемории рефлектирани во современиот свет.
[[Податотека:Центар за култура „Браќа Миладиновци“ - Струга (01).jpg|мини|220п|Муралот.]]
Во октомври 2021 година, во рамки на проектот „Градиме култура, сликаме култура - мурали за 30 години независност“, уметникот Горан Ристовски насликал на јужната страна на зградата на [[Центар за култура „Браќа Миладиновци“ - Струга|Центарот за култура „Браќа Миладиновци“ - Струга]], [[мурал]] со ликот на [[Владо Малески]], струшкиот вез и дел од текстот на [[химна]]та „''[[Денес над Македонија]]''“ односно делото на Малески.&lt;ref&gt;{{наведена мрежна страница |last1=Стојкова-Костоски |first1=Слаѓана |editor1-first= |editor1-last= |editor1-link= |others= |title=Мурал со дела од Владо Малески насликан на фасадата на Центарот за култура во Струга |url=https://mia.mk/%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D1%81%D0%BE-%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BE%D0%B4-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE-%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0/ |format= |accessdate=14 ноември 2022 |date=25 октомври 2021 |publisher=[[Македонска информативна агенција]] |language= |archive-date=2022-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114102647/https://mia.mk/%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D1%81%D0%BE-%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B0-%D0%BE%D0%B4-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE-%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Изложби ==
Самостојни изложби:
*2025 „Премин“ НУЦК „Марко Цепенков“, Прилеп
*2025 „Траги“ Галерија АРТ 55, Ниш, Србија 
*2023 „Траги“ КСП Центар- Јадро, Скопје; ЛУ Нароен музеј Велес
*2022 „Траги“, ЦК „Браќа Миладиновци“, Струга 
*2021 „Траги“ Виртуелна изложба, PrivatePrint VR Studio, Скопје
*2019 „Цврсти лаги“ Мобилна Галерија, Скопје
*2018 „Цврсти лаги“ Прима центар Берлин, Берлин, Германија 
*2012 „Ликвидирани вредности“ Музеј „Робевци“- Охрид
*2011 „END.BEGIN“ Центар за култура „Трајко Прокопиев“- Куманово
*2010 „END.BEGIN“ Центар за култура „Браќа Миладиновци“ – Струга

Селектирани групни изложби:
*2025 7-мо Интернационална Екс Либрис изложба Скопје, КИЦ, Скопје (Почесна диплома)
*2024 РеОткривање- Europe House Struga
*2024 11 Интернационално графичко триенале Битола
*2022 Tirana International Biennale of graphic arts, Tirana, Albania
*2022 4 Интернационално графичко биенале, ДЛУМ, Скопје
*2022 MIRROR FACE TO FACE 2022 Italian and Macedonian Artist Exhibition, Vila Caldogno, Italy
*2021 Vortex, Дом на култура „Кочо Рацин“, Скопје
*2021 „Надминување на уметноста“ КСП Центар- Јадро, Скопје
*2021 22 International Triennale Grenchen, Switzerland
*2021 10-то Интернационално графичко триенале Битола
*2021 Изложба „Бегство“, Резиденција на Европска Унија, Скопје
*2020 3-то Интернационално графичко биенале 2020 ДЛУМ, Скопје
*2020 Изложба, инсталација „Сцена без (с)цена“, колаборативен проект, Калишта, Струга
*2019 Изложба, инсталација „Раздримување- колективна игра“, колаборативен проект, Струга
*2018 Под земја полесно се дише 6, Скопје
*2018 XII Биенале на млади уметници, НУ Музеј на современата уметност – Скопје
*2017 Изложба „1101: Св. Климент низ современата уметничка призма“ Скопје
*2017 Изложба на плакати „Бегалци во сопствената земја“, Скопје, Струга
*2016 Изложба “Artvertizing For Fairpress“, циклус на плакати, Кампања за подигнување на јавната свест против клиентелизмот, Скопје, Струга
*2015 „Paratissima 11” – Торино, Италија
*2015 „Paratissima Skopje“ МКЦ, Скопје
*2010 Триенале на Графичката работилница СОФИЈА, Богданци
*2010 Интерконтинентално биенале на мала графика “inter art” - Аиуд, Романија
*2010 ОСТЕН Светска галерија на цртеж, Скопје
*2010 Петто меѓународно биенале во мала графика, Тетово
*2009 6-то меѓународно графичко триенале, Битола
*2008 4-то меѓународно биенале во мала графика, Тетово


== Наводи ==
{{наводи}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ристовски, Горан}}
[[Категорија:Македонски графичари]]
[[Категорија:Луѓе од Струга]]
[[Категорија:Живи луѓе]]</text>
      <sha1>fszuoientz20xe91vmtdln5856991dn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NGC 3635</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1041375</id>
    <revision>
      <id>5561720</id>
      <parentid>4893210</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>92312</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5561720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5416" sha1="p63z2v9yhcrg86xtvdnga3wsokbidif" xml:space="preserve">{{Инфокутија Галаксија
|соѕвездие=[[Пехар (соѕвездие)|Пехар]]
|епоха=Ј2000.0
|слика= NGC 3635 SDSS.png
|ректасцензија=
|деклинација=
|положбен агол=18
|вид на објект= [[спирална галаксија]]
|морфолошки вид=Sbc
|привиден сјај В=14,5
|привиден сјај Ч=15,3
|површински сјај=14,4
|привидни димензии=1,7' x 0,6'
|црвено поместување=
|оддалеченост=
|откривач=[[Френсис Ливенворт]]
|датум на откривање= [[1886]]
|алтернативни ознаки=MCG -1-29-9, VV 724, NPM1G -08.0342        
}}
'''NGC 3635''' — [[спирална галаксија]] во соѕвездието [[Пехар (соѕвездие)|Пехар]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]].

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3635 се споменува и како MCG -1-29-9, VV 724, NPM1G -08.0342.

== Откривање ==
Објектот е откриен на  [[1886]] година од страна на [[Френсис Ливенворт]], со помош на [[рефрактор]], чијашто леќа имала пречник од 26&amp;nbsp;см.

== Податоци ==
=== Податоци од набљудување ===
Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 3635 е од видот Sbc.&lt;ref&gt;{{NASA link|број={{{n}}}}}&lt;/ref&gt; Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 14,5 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,3 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 14,4 ''m''/лм&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.&lt;ref name=&quot;SEDS&quot;&gt;[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}&lt;/ref&gt; NGC 3635 има привидни димензии од 1,7' х 0,6'.&lt;ref name=&quot;SEDS&quot;/&gt;

=== Астрономски податоци ===
Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0.  [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 18°.&lt;ref name=&quot;SEDS&quot;/&gt;

== Други поделби ==
Проучување на NGC 3635 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 34717. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 281; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 5508. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1018.

== Поврзано ==
{{portalpar|Астрономија}}
* [[Список на NGC објекти (3501-4000)]];
* [[Нов општ каталог]];
* [[Пехар (соѕвездие)]].

== Наводи ==
{{наводи}}

== Користена литература ==
* Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, &quot;&quot;The Revised New General Catalogue of Nonstellar 
Astronomical Objects (RNGC)&quot;&quot;. Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)

== Надворешни врски ==
* [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&amp;str=NGC3635 Прегледувач на длабокото небо — NGC 3635]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC3635 Поправени информации за NGC 3635]
* [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%203635 NGC 3635] — VizieR.
* [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%203635 NGC 3635] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20220308072922/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%203635 |date=2022-03-08 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]]

[[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]]
[[Категорија:Пехар (соѕвездие)]]
[[Категорија:Астрономски тела откриени во 1887 година]]</text>
      <sha1>p63z2v9yhcrg86xtvdnga3wsokbidif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NGC 3648</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1041388</id>
    <revision>
      <id>5561727</id>
      <parentid>4893227</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:57:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>92312</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>5561727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5541" sha1="5j9o16fmer2dxi2tbdrig7ehywym84n" xml:space="preserve">{{Инфокутија Галаксија
|соѕвездие=[[Голема Мечка (соѕвездие)|Голема Мечка]]
|епоха=Ј2000.0
|слика= NGC3648 - SDSS DR14.jpg
|ректасцензија=
|деклинација=
|положбен агол=75
|вид на објект= [[леќеста галаксија]]
|морфолошки вид=S0
|привиден сјај В=12,6
|привиден сјај Ч=13,6
|површински сјај=12,5
|привидни димензии=1,3' x 0,8'
|црвено поместување=
|оддалеченост=
|откривач=[[Џон Хершел]]
|датум на откривање=[[18 март]] [[1831]]
|алтернативни ознаки=UGC 6389, MCG 7-23-43, CGCG 213-43, CGCG 214-2       
}}
'''NGC 3648''' — [[леќеста галаксија]] во соѕвездието [[Голема Мечка (соѕвездие)|Голема Мечка]], заведена во [[Нов општ каталог|Новиот општ каталог]] на [[длабоконебесно тело|длабоконебесни тела]].

Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 3648 се споменува и како UGC 6389, MCG 7-23-43, CGCG 213-43, CGCG 214-2.

== Откривање ==
Објектот е откриен на [[18 март]] [[1831]] година од страна на [[Џон Хершел]], со помош на [[рефлекторски телескоп]], чијашто леќа имала пречник од 18,7&amp;nbsp;см.

== Податоци ==
=== Податоци од набљудување ===
Според [[Хаблова низа|морфолошката класификација на галаксиите]], NGC 3648 е од видот S0.&lt;ref&gt;{{NASA link|број={{{n}}}}}&lt;/ref&gt; Видливиот [[Привидна ѕвездена величина|сјај]] со голо око изнесува 12,6 ''m'', а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 13,6 ''m'', додека [[Површински сјај|површинскиот сјај]] изнесува 12,5 ''m''/лм&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.&lt;ref name=&quot;SEDS&quot;&gt;[http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC{{{n}}} Students for the Exploration and Development of Space], поправени податоци за NGC {{{n}}}&lt;/ref&gt; NGC 3648 има привидни димензии од 1,3' х 0,8'.&lt;ref name=&quot;SEDS&quot;/&gt;

=== Астрономски податоци ===
Објектот е од [[Епоха (астрономија)|епохата]] Ј2000.0.  [[Положбен агол|Положбениот агол]] на објектот е во износ од 75°.&lt;ref name=&quot;SEDS&quot;/&gt;

== Други поделби ==
Проучување на NGC 3648 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во [[Каталог на најважните галаксии|Каталогот на најважните галаксии]] (PGC), објектот се среќава со ознаката 34908. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 73; додека во [[Каталог на основни ѕвезди|Каталогот на основни ѕвезди]] (GSC) е групиран под бројот 3013. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од [[Паломарска опсерваторија|Паломарската опсерваторија]] во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1349.

== Поврзано ==
{{portalpar|Астрономија}}
* [[Список на NGC објекти (3501-4000)]];
* [[Нов општ каталог]];
* [[Голема Мечка (соѕвездие)]].

== Наводи ==
{{наводи}}

== Користена литература ==
* Sulentic, Jack W., and William G. Tifft, &quot;&quot;The Revised New General Catalogue of Nonstellar 
Astronomical Objects (RNGC)&quot;&quot;. Tucson, Arizona:University of Arizona Press, 1973. (4016,0)

== Надворешни врски ==
* [http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&amp;str=NGC3648 Прегледувач на длабокото небо — NGC 3648]{{Мртва_врска|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC3648 Поправени информации за NGC 3648]
* [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?NGC%203648 NGC 3648] — VizieR.
* [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%203648 NGC 3648] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20240706222439/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC%203648 |date=2024-07-06 }} — [[Вонгалактичка база на податоци на НАСА]]

[[Категорија:Објекти од Новиот општ каталог]]
[[Категорија:Голема Мечка (соѕвездие)]]
[[Категорија:Астрономски тела откриени во 1831 година]]</text>
      <sha1>5j9o16fmer2dxi2tbdrig7ehywym84n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Игор Јанев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1050829</id>
    <revision>
      <id>5561561</id>
      <parentid>5561350</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T15:03:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>МАНУ1.МК</username>
        <id>133288</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Надворешни врски */ reference</comment>
      <origin>5561561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22550" sha1="so2xykt7lxs046vvd16vzs9tgrvl2sd" xml:space="preserve">{{Внимание}}{{Инфокутија за личност
|име= Игор Јанев
|портрет= Makedonska opozicija Igor Janev.jpg
|px              = 250px
|опис=Игор Јанев 
|роден-дата= {{роден на|||1964}}  
|роден-место= {{роден во|Белград|}}, [[СР Србија]], [[СФРЈ]]
|починал-дата=  
|починал-место=  
|занимање = [[професор]]
}}
'''Игор Јанев''' (роден во [[1964]] година во {{роден во|Белград}}, [[Србија]]) — [[Македонија|македонски]] [[професор]] по меѓународно право.&lt;ref&gt;{{наведена мрежна страница|url=http://www.makdenes.org/content/article/1956873.html|title= Игор Јанев, професор по меѓународно право |publisher=http://www.makdenes.org/|accessdate=2012-10-08}}&lt;/ref&gt;

== Животопис ==

Игор Јанев е роден [[1964]] година во {{роден во|Белград}}, [[Србија]]. Докторирал на [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет во Скопје]] во [[1994]] година, а пост-докторски студии завршил во [[САД]] ([[Вашингтон]] (School of Foreign Service&lt;ref&gt;Види E. A. W. School of Foreign Service,  Georgetown University [https://sfs.georgetown.edu/]&lt;/ref&gt;), [[Шарлотсвил]] (Department of Politics - Government &amp; Foreign Affairs&lt;ref&gt;Види [https://politics.virginia.edu/government-foreign-affairs-major-requirements] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210829121138/https://politics.virginia.edu/government-foreign-affairs-major-requirements |date=2021-08-29 }}&lt;/ref&gt;) и Медфорд - Харвард(The Fletcher School of Law and Diplomacy&lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/The_Fletcher_School_at_Tufts_University]&lt;/ref&gt;)) во дисциплините на меѓународната политика и меѓународното право. Член е на неколку престижни меѓународни здруженија за мегународно право и меѓународни односи, мегу кои се [[ASIL]] и [[ACUNS]].

Игор Јанев е и член на [[Њујоршка академија на науките|Њујоршката академија на науките]] (NYAS). Од 2000 година Игор Јанев бил вработен во Институтот за политички науки во Белград, а во [[2010]] година ја добива и највисокота научна титула Научен советник (во ранг на редовен професор на Универзитетот во Белград).

== Спор за името со Грција==

Во македонските историски движења познато е дека Игор Јанев бил Специјален советник на [[Министер за надворешни работи на Македонија|Министерот за надворешни работи]] во [[2002]] година. Во научните анализи од [[1998]] година за легалитетот при приемот на Македонија во [[ООН]] открил кршење на Повелбата на Обеднинетите нации. Овој исклучителен научен придонес бил објавен во списанието со највисок научен рејтинг во правните науки ''American Journal of International Law''. Ставовите на Игор Јанев ги презентирал и македонскиот претседател [[Ѓорге Иванов]] на 67-то [[Генерално собрание на ООН|Генерално собрание на ОН]] во [[2012]] година, кога го искажал ставот дека при приемот на Македонија во ООН Република Македонија била условена со два дополнителни услови надвор од пропишаните според Поевелбата на ОН&lt;ref&gt;{{наведени вести|url=http://www.utrinski.com.mk/default.asp?ItemID=60F3FC3C3D358A4CB0218B0D38E2C3F8|title=Иванов бара достоинствено именување на Македонија|date=27 септември 2012|publisher=Утрински весник|accessdate=2012-10-08}}{{Мртва_врска|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Според Јанев таквите услови, посебни за македонскиот прием, се противни на Поевелбата на ОН (на член 4 од овој основен документ), според Советодавното мислење на Мегународниот суд на правда (од [[Хаг]]) од [[1948]] година, во кој е искажан ставот дека за специфични услови надвор од општите пропишани во член 4, во време лимитирани, не смее да се гласа во ОН, ниту таквите услови можаат да бидат поставувани на кандидатот за прием. Ова Советодавното мислење на Мегународниот суд на правда од 1948 година беше прифатено и од Генералното собрание на ООН истата 1948, како толкување на член 4 на Повелбата.

По откривањето на кршење на Повелбата на ОН при приемот на Република Македонија со нелеганите дополнителни услови, Игор Јанев предложил стратегија за решавање на проблемот со името во ООН, која имала два модалитета. Првиот модалитет подразбира дека уставното име се воспоставува со политичкиот приод преку Резолуција на Генералното собрание на ОН (ГСОН), каде поаѓајќи од Советодавното мислење на Мегународниот суд од 1948, и од фактот дека Република Македонија ја поминала постапката во Советот на безбедност на ОН со искажан став дека општите услови за прием се исполнети, треба да побара продолжување на македонското членство во ОН под уставното име Република Македонија. Имено, прифакајки ги ставовите на Мегународниот суд од 1948, со простото мнозинство од присутните и кои гласаат во ГСОН (според модел од 1948.), Јанев покажа дека Македонија може да го продолжи членскиот статус во ОН под уставното име Република Македонија (заменувајки ја референцата односно деноминацијата &quot;the former Yugoslav Republic of Macedonia &quot;). Вториот модел е правната варијанта во која Јанев предлага еден мегу чекор, а тој е поставување прашање од ГСОН до Мегународниот суд за правда, слично како 1947, за тоа дали се специфични услови за прием на Македонија во ОН дополнителни во однос на пропишаните во Повелбата. По добивање на Советодавното мислење на Мегународниот суд дека условите се дополнителни односно дека референцата &quot;the former Yugoslav Republic of Macedonia &quot;, и преговорите за името се нелегани, при прифакањето на таквото мислње од Генералното Собрание на ОН би било воведено во ОН и правото на Република Македонија да го користи своето уставно име (односно со резолуцијатата на ГСОН членството би било продолжено со уставното име Република Македонија).

Ставовите на Игор Јанев биле прифатени во научната периодика во светските научни списанија. Покрај ''American Journal of International Law (AJIL)'' ставовите на Јанев биле објавени и во ''Review of International Affairs, Political Review'' и во друѓи мегународни списанија.

Во поново време Јанев застапува теза дека Преспанската спогодба е етноциден акт&lt;ref&gt;За врска меѓу [[етноцид]] или/и [[културоцид]] и Преспанската спогодба види 
во серија колумни од Јанев во ''Нова Македонија'' [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%D1%85%D0%B8%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%B2%D1%80%D0%B7-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0/],  [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d0%b2%d1%80%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%bc%d0%b5%d1%93%d1%83-%d0%b4%d1%80%d0%b6%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%be%d1%82%d0%be/],   [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bf%d1%80%d0%be%d1%84-%d0%b4-%d1%80-%d0%b8%d0%b3%d0%be%d1%80-%d1%98%d0%b0%d0%bd%d0%b5%d0%b2-%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d1%81%d0%be-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%be%d1%82-%d0%b8-%d1%81/].&lt;/ref&gt; кои не е правно валиден и поради фактот што &quot;Втората страна&quot; во овој договор нема валиден правен идентитет(во Спогодбата во врска со идентитетот само се уптаува на Резолуцијата 47/225 на ООН те. Бројот на апликацијата за прием во ООН, без уставното име), па отааму и самиот договор не е валиден правен акт (со што Јанев сугерира унилатерлно дипломатско раскинување на ваков невалиден акт преку дипломатската нота за раскинување на договорот).&lt;ref&gt;Види за валидноста на спогосбата статијата во ''Нова Македонија'' &quot;Преспанскиот договор е правно невалиден&quot; [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d1%81%d0%bf%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%be%d1%82-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80-%d0%b5-%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%be-%d0%bd%d0%b5%d0%b2%d0%b0%d0%bb%d0%b8/]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Види повеќе во ''Security Dialogues'' (2018) ''THE PRESPA AGREEMENT BETWEEN MACEDONIA AND GREECE AND POSSIBLE FURTHER ACTION(S) RELATED TO VALIDITY OF THE TREATY'' (посебно пр. види дел &quot;Conclusions&quot;)[http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/sd/SD%2012.1%20(2021)/SD%2012.1%2004%20JANEV,%20I.%20-%20THE%20PRESPA%20AGREEMENT%20BETWEEN%20MACEDONIA%20AND%20GREECE%20AND%20POSSIBLE%20FURTHER%20ACTION(S)%20RELATED%20TO%20VALIDITY%20OF%20THE%20TREATY.pdf]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; За раскинливоста на Преспанскиот договор види и во написи од Јанев во ''Нова Македонија'' [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bd%d0%b5-%d0%bf%d0%be%d1%81%d1%82%d0%be%d1%98%d0%b0%d1%82-%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%b8-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b8/][https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%b7%d0%be%d1%88%d1%82%d0%be-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%be%d1%82-%d0%be%d0%b4-%d0%bd%d0%b8%d0%b2%d0%b8%d1%86%d0%b8-%d0%b5-%d0%bd%d0%b5%d0%be%d0%b1%d0%b2%d1%80%d0%b7%d1%83%d0%b2/][https://www.novamakedonija.com.mk/mislenja/kolumni/%d0%bc%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%b4%d0%be%d0%bd%d0%b8%d1%98%d0%b0-%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%be%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%be-%d0%b4%d0%b0-%d0%b3%d0%be-%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%b5-%d0%bf/]&lt;/ref&gt;

== Трудови ==

Игор Јанев објавил над 160 научни трудови пред сè во мегународни списаниЈа надвор од Македонија, како и 18 книги и монографии од областите на меѓународната политика, надворешената политика и на меѓународното право и организации. Меѓу другото, Игор Јанев е и основач на Релационистичко-дијалектичка теорија во општата Онтологија (Филозофија). Основното филозофско прашање на постоењето е идентификувано како: Откаде сè што постои? Јанев доби соодветно решение на ова филозофско прашање со преформулацијата во форма: Откаде сè што постои, во однос на Ништо? Со негација на овој парадокс, поставувајки прашање Во који услови вакво прашање е нелогично?, Јанев покажа дека еден од двата аспекта е нужно невозоможен односно дека полот означен како Ништо е невозможен. Решението е најдено во нужната релација мегу Ништо и (спротивно на тоа) Нешто, кои се во системска врска. Како што заклучил Јанев, од ова произлегува дека основната релација е пофундаментална од елементите односно половите на која било релација. Ова филозофска концепција е и основа на новата релационистичка теорија на меѓународните односи, која ја застапуава Игор Јанев.&lt;ref&gt;[http://www.ipsbgd.edu.rs/ Реч директора] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120901173740/http://www.ipsbgd.edu.rs/ |date=2012-09-01 }}, Институт за политичке студије.&lt;/ref&gt; Релационистичката методологија на Јанев се применува во повеќе дисиплини од општата филозофија и социологија до методологијата на природните науки.&lt;ref&gt;Види пр. General Philosophy of Relationism and Its Application to the Political Theory of State and Society and Implications on Natural Sciences [http://www.davidpublisher.org/Public/uploads/Contribute/5f3f7bd20116c.pdf] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201103134707/http://www.davidpublisher.org/Public/uploads/Contribute/5f3f7bd20116c.pdf |date=2020-11-03 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Janev I. The Meta-Dialectic Concept of the Force and Its Possible Relevance for the Explanation of the Cosmological Physical Theory, With Modern Approach to the Dark Energy Phenomenon. American Journal of Planetary and Space Science. Vol. 5. Issue 2. 2026.[https://www.pubtexto.com/pdf/?the-metadialectic-concept-of-the-force-and-its-possible-relevance-for-the-explanation-of-the-cosmological-physical-theory-with-mod]&lt;/ref&gt;

== Книги ==

* Сарадња Југославије са Унеском, Факултет политичких наука, Београд, 1991.
* Економските организации на Обединетите нации, Правен факултет, Скопје, 1994.
* Право и политика на специјализованите организации на Обединетите нации, Александрија, Скопје, 1996.
* Теорија међународних односа и спољне политике, Плато, Београд, 1998.
* Међународни односи и спољна политика, Институт за политичке студије, Београд, 2002.
* Уједињене нације и међународне финансијске и економске организације, ИПС, Београд, 2004.
* Културна дипломатија, Институт за политичке студије, Београд, 2004.
* Теорија међународне политике и дипломатије, Институт за политичке студије, 2006.
* Уставно право и полтички систем Европске уније, Институт за политичке студије, 2007, ISBN 978-86-7419-144-6
* Међународне организације и интеграције, Институт за политичке студије, 2008, ISBN 978-86-7419-151-4
* Светска организација за интелектуалну својину, Институт за политичке студије, 2009, ISBN 978-86-7419-188-0
* Статутарно уређење међународних организација, Институт за политичке студије, 2009, ISBN 978-86-7419-191-0
* Међународни финансиски организации, Александрија, Скопје, 2008, ISBN 978-9989-705-03-8
* Косово после проглашења независности, ИМПП, 2008, ISBN 978-86-7067-110-2
* Односи Југославије са Унеском, Институт за политичке студије, 2010, ISBN 978-86-7419-209-2
* Међународно право и међународни односи, Институт за политичке студије, Београд, 2012, ISBN 978-86-7419-244-3
* Дипломатија, Институт за политичке студије, Београд, 2013, ISBN 978-86-7419-261-0
* Вовед во дипломатија, АГМ, 2015, ISBN 978-86-86363-64-0
* Современа Теорија за Држава и Право, АГМ, Белград. 2017. ISBN 978-86-86363-90-9
* Теорија за држава и право, Čigoja-Štampa. Белград: 2020. ISBN 978-86-531-0551-8.&lt;ref&gt;{{нмс| title=Teorija drzave i prava| url=https://www.amazon.com/Teorija-drzave-prava-Igor-Janev/dp/B084VN9JH9 | work= | publisher=Knjizara | date= | accessdate=20 ноември 2021}}&lt;/ref&gt;
* Историја на политичките теории, АГМ, Белград, 2021. ISBN 978-86-6048-022-6&lt;ref&gt;{{нмс| title=Istorija političkih teorija | url=https://www.knjizara.com/Istorija-politickih-teorija-Igor-Janev-160464 | work= | publisher=Cigoja| date= | accessdate=23 јуни 2021}}&lt;/ref&gt;
* Prespa Agreement And Its Effects On Macedonian Right To National Identity: An Act of Ethno – Genocidal Termination of the National Identity, Lambert Academic Publishing. 2021. ISBN 978-620-4-71741-8.&lt;ref&gt;{{нмс | title=Prespa Agreement and its Effects on Macedonian Right to National Identity:
An act of ethno – genocidal termination of the national identity | url=https://www.lap-publishing.com/catalog/details//store/gb/book/978-620-4-71741-8/prespa-agreement-and-its-effects-on-macedonian-right-to-national-identity: | work= | publisher=Lambert Academic Publishing | date= | accessdate=20 ноември 2021 | archive-date=2021-11-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211119123051/https://www.lap-publishing.com/catalog/details/store/gb/book/978-620-4-71741-8/prespa-agreement-and-its-effects-on-macedonian-right-to-national-identity: | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* The Prespa Agreement as Cultural Genocide of the Macedonian National Identity, AГM. Белград. 2023. {{ISBN| 978-86-6048-040-0}}
* Меѓународни политички односи - Светска политика, AГM. Белград. 2025. ISBN 978-86-6048-063-9.

== Надворешни врски==

* Igor Janev, American Journal of International Law, Vol.93, no. 1, January 1999.

* НАУЧЕН ПРОБИВ ПОТВРДЕН ОД ЦЕРН – Професорот Јанев со големо откритие за космосот, ''Национал'', [https://nacionalno.mk/nauchen-probiv-potvrden-od-cern-profesorot-anev-so-golemo-otkritie-za-kosmosot/].

* &quot;Проф. д-р Игор Јанев со големо откритие за космосот, потврдено и од ЦЕРН&quot;, ''Нова Македонија'', 19.05.2026. [https://novamakedonija.com.mk/makedonija/prof-d-r-igor-janev-so-golemo-otkritie-za-kosmosot-potvrdeno-i-od-cern/].

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Нормативна контрола}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јанев, Игор}}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Македонски правници]]
[[Категорија:Македонски политиколози]]
[[Категорија:Македонски универзитетски професори]]
[[Категорија:Македонски дипломати]]
[[Категорија:Носители на титулата „Македонски сенатор“]]
[[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]]</text>
      <sha1>so2xykt7lxs046vvd16vzs9tgrvl2sd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561679</id>
      <parentid>5561561</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T23:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30101-93</username>
        <id>133333</id>
      </contributor>
      <origin>5561679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22530" sha1="t5qr9kcmsfijrq1kxzom5eo63vmdsv5" xml:space="preserve">{{Инфокутија за личност
|име= Игор Јанев
|портрет= Makedonska opozicija Igor Janev.jpg
|px              = 250px
|опис=Игор Јанев 
|роден-дата= {{роден на|||1964}}  
|роден-место= {{роден во|Белград|}}, [[СР Србија]], [[СФРЈ]]
|починал-дата=  
|починал-место=  
|занимање = [[професор]]
}}
'''Игор Јанев''' (роден во [[1964]] година во {{роден во|Белград}}, [[Србија]]) — [[Македонија|македонски]] [[професор]] по меѓународно право.&lt;ref&gt;{{наведена мрежна страница|url=http://www.makdenes.org/content/article/1956873.html|title= Игор Јанев, професор по меѓународно право |publisher=http://www.makdenes.org/|accessdate=2012-10-08}}&lt;/ref&gt;

== Животопис ==

Игор Јанев е роден [[1964]] година во {{роден во|Белград}}, [[Србија]]. Докторирал на [[Правен факултет „Јустинијан I“ - Скопје|Правниот факултет во Скопје]] во [[1994]] година, а пост-докторски студии завршил во [[САД]] ([[Вашингтон]] (School of Foreign Service&lt;ref&gt;Види E. A. W. School of Foreign Service,  Georgetown University [https://sfs.georgetown.edu/]&lt;/ref&gt;), [[Шарлотсвил]] (Department of Politics - Government &amp; Foreign Affairs&lt;ref&gt;Види [https://politics.virginia.edu/government-foreign-affairs-major-requirements] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20210829121138/https://politics.virginia.edu/government-foreign-affairs-major-requirements |date=2021-08-29 }}&lt;/ref&gt;) и Медфорд - Харвард(The Fletcher School of Law and Diplomacy&lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/The_Fletcher_School_at_Tufts_University]&lt;/ref&gt;)) во дисциплините на меѓународната политика и меѓународното право. Член е на неколку престижни меѓународни здруженија за мегународно право и меѓународни односи, мегу кои се [[ASIL]] и [[ACUNS]].

Игор Јанев е и член на [[Њујоршка академија на науките|Њујоршката академија на науките]] (NYAS). Од 2000 година Игор Јанев бил вработен во Институтот за политички науки во Белград, а во [[2010]] година ја добива и највисокота научна титула Научен советник (во ранг на редовен професор на Универзитетот во Белград).

== Спор за името со Грција==

Во македонските историски движења познато е дека Игор Јанев бил Специјален советник на [[Министер за надворешни работи на Македонија|Министерот за надворешни работи]] во [[2002]] година. Во научните анализи од [[1998]] година за легалитетот при приемот на Македонија во [[ООН]] открил кршење на Повелбата на Обеднинетите нации. Овој исклучителен научен придонес бил објавен во списанието со највисок научен рејтинг во правните науки ''American Journal of International Law''. Ставовите на Игор Јанев ги презентирал и македонскиот претседател [[Ѓорге Иванов]] на 67-то [[Генерално собрание на ООН|Генерално собрание на ОН]] во [[2012]] година, кога го искажал ставот дека при приемот на Македонија во ООН Република Македонија била условена со два дополнителни услови надвор од пропишаните според Поевелбата на ОН&lt;ref&gt;{{наведени вести|url=http://www.utrinski.com.mk/default.asp?ItemID=60F3FC3C3D358A4CB0218B0D38E2C3F8|title=Иванов бара достоинствено именување на Македонија|date=27 септември 2012|publisher=Утрински весник|accessdate=2012-10-08}}{{Мртва_врска|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Според Јанев таквите услови, посебни за македонскиот прием, се противни на Поевелбата на ОН (на член 4 од овој основен документ), според Советодавното мислење на Мегународниот суд на правда (од [[Хаг]]) од [[1948]] година, во кој е искажан ставот дека за специфични услови надвор од општите пропишани во член 4, во време лимитирани, не смее да се гласа во ОН, ниту таквите услови можаат да бидат поставувани на кандидатот за прием. Ова Советодавното мислење на Мегународниот суд на правда од 1948 година беше прифатено и од Генералното собрание на ООН истата 1948, како толкување на член 4 на Повелбата.

По откривањето на кршење на Повелбата на ОН при приемот на Република Македонија со нелеганите дополнителни услови, Игор Јанев предложил стратегија за решавање на проблемот со името во ООН, која имала два модалитета. Првиот модалитет подразбира дека уставното име се воспоставува со политичкиот приод преку Резолуција на Генералното собрание на ОН (ГСОН), каде поаѓајќи од Советодавното мислење на Мегународниот суд од 1948, и од фактот дека Република Македонија ја поминала постапката во Советот на безбедност на ОН со искажан став дека општите услови за прием се исполнети, треба да побара продолжување на македонското членство во ОН под уставното име Република Македонија. Имено, прифакајки ги ставовите на Мегународниот суд од 1948, со простото мнозинство од присутните и кои гласаат во ГСОН (според модел од 1948.), Јанев покажа дека Македонија може да го продолжи членскиот статус во ОН под уставното име Република Македонија (заменувајки ја референцата односно деноминацијата &quot;the former Yugoslav Republic of Macedonia &quot;). Вториот модел е правната варијанта во која Јанев предлага еден мегу чекор, а тој е поставување прашање од ГСОН до Мегународниот суд за правда, слично како 1947, за тоа дали се специфични услови за прием на Македонија во ОН дополнителни во однос на пропишаните во Повелбата. По добивање на Советодавното мислење на Мегународниот суд дека условите се дополнителни односно дека референцата &quot;the former Yugoslav Republic of Macedonia &quot;, и преговорите за името се нелегани, при прифакањето на таквото мислње од Генералното Собрание на ОН би било воведено во ОН и правото на Република Македонија да го користи своето уставно име (односно со резолуцијатата на ГСОН членството би било продолжено со уставното име Република Македонија).

Ставовите на Игор Јанев биле прифатени во научната периодика во светските научни списанија. Покрај ''American Journal of International Law (AJIL)'' ставовите на Јанев биле објавени и во ''Review of International Affairs, Political Review'' и во друѓи мегународни списанија.

Во поново време Јанев застапува теза дека Преспанската спогодба е етноциден акт&lt;ref&gt;За врска меѓу [[етноцид]] или/и [[културоцид]] и Преспанската спогодба види 
во серија колумни од Јанев во ''Нова Македонија'' [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%D1%85%D0%B8%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%BD%D0%B0-%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B8%D1%98%D0%B0-%D0%B2%D1%80%D0%B7-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0/],  [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d0%b2%d1%80%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%bc%d0%b5%d1%93%d1%83-%d0%b4%d1%80%d0%b6%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%be%d1%82%d0%be/],   [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bf%d1%80%d0%be%d1%84-%d0%b4-%d1%80-%d0%b8%d0%b3%d0%be%d1%80-%d1%98%d0%b0%d0%bd%d0%b5%d0%b2-%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d1%81%d0%be-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%be%d1%82-%d0%b8-%d1%81/].&lt;/ref&gt; кои не е правно валиден и поради фактот што &quot;Втората страна&quot; во овој договор нема валиден правен идентитет(во Спогодбата во врска со идентитетот само се уптаува на Резолуцијата 47/225 на ООН те. Бројот на апликацијата за прием во ООН, без уставното име), па отааму и самиот договор не е валиден правен акт (со што Јанев сугерира унилатерлно дипломатско раскинување на ваков невалиден акт преку дипломатската нота за раскинување на договорот).&lt;ref&gt;Види за валидноста на спогосбата статијата во ''Нова Македонија'' &quot;Преспанскиот договор е правно невалиден&quot; [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d1%81%d0%bf%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%be%d1%82-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80-%d0%b5-%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%be-%d0%bd%d0%b5%d0%b2%d0%b0%d0%bb%d0%b8/]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Види повеќе во ''Security Dialogues'' (2018) ''THE PRESPA AGREEMENT BETWEEN MACEDONIA AND GREECE AND POSSIBLE FURTHER ACTION(S) RELATED TO VALIDITY OF THE TREATY'' (посебно пр. види дел &quot;Conclusions&quot;)[http://periodica.fzf.ukim.edu.mk/sd/SD%2012.1%20(2021)/SD%2012.1%2004%20JANEV,%20I.%20-%20THE%20PRESPA%20AGREEMENT%20BETWEEN%20MACEDONIA%20AND%20GREECE%20AND%20POSSIBLE%20FURTHER%20ACTION(S)%20RELATED%20TO%20VALIDITY%20OF%20THE%20TREATY.pdf]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; За раскинливоста на Преспанскиот договор види и во написи од Јанев во ''Нова Македонија'' [https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bd%d0%b5-%d0%bf%d0%be%d1%81%d1%82%d0%be%d1%98%d0%b0%d1%82-%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%bb%d0%b8%d0%b2%d0%b8-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b8/][https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%b7%d0%be%d1%88%d1%82%d0%be-%d0%b4%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%be%d1%82-%d0%be%d0%b4-%d0%bd%d0%b8%d0%b2%d0%b8%d1%86%d0%b8-%d0%b5-%d0%bd%d0%b5%d0%be%d0%b1%d0%b2%d1%80%d0%b7%d1%83%d0%b2/][https://www.novamakedonija.com.mk/mislenja/kolumni/%d0%bc%d0%b0%d0%ba%d0%b5%d0%b4%d0%be%d0%bd%d0%b8%d1%98%d0%b0-%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%be%d1%81%d1%82%d1%80%d0%b0%d0%bd%d0%be-%d0%b4%d0%b0-%d0%b3%d0%be-%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d0%b5-%d0%bf/]&lt;/ref&gt;

== Трудови ==

Игор Јанев објавил над 160 научни трудови пред сè во мегународни списаниЈа надвор од Македонија, како и 18 книги и монографии од областите на меѓународната политика, надворешената политика и на меѓународното право и организации. Меѓу другото, Игор Јанев е и основач на Релационистичко-дијалектичка теорија во општата Онтологија (Филозофија). Основното филозофско прашање на постоењето е идентификувано како: Откаде сè што постои? Јанев доби соодветно решение на ова филозофско прашање со преформулацијата во форма: Откаде сè што постои, во однос на Ништо? Со негација на овој парадокс, поставувајки прашање Во који услови вакво прашање е нелогично?, Јанев покажа дека еден од двата аспекта е нужно невозоможен односно дека полот означен како Ништо е невозможен. Решението е најдено во нужната релација мегу Ништо и (спротивно на тоа) Нешто, кои се во системска врска. Како што заклучил Јанев, од ова произлегува дека основната релација е пофундаментална од елементите односно половите на која било релација. Ова филозофска концепција е и основа на новата релационистичка теорија на меѓународните односи, која ја застапуава Игор Јанев.&lt;ref&gt;[http://www.ipsbgd.edu.rs/ Реч директора] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20120901173740/http://www.ipsbgd.edu.rs/ |date=2012-09-01 }}, Институт за политичке студије.&lt;/ref&gt; Релационистичката методологија на Јанев се применува во повеќе дисиплини од општата филозофија и социологија до методологијата на природните науки.&lt;ref&gt;Види пр. General Philosophy of Relationism and Its Application to the Political Theory of State and Society and Implications on Natural Sciences [http://www.davidpublisher.org/Public/uploads/Contribute/5f3f7bd20116c.pdf] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20201103134707/http://www.davidpublisher.org/Public/uploads/Contribute/5f3f7bd20116c.pdf |date=2020-11-03 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Janev I. The Meta-Dialectic Concept of the Force and Its Possible Relevance for the Explanation of the Cosmological Physical Theory, With Modern Approach to the Dark Energy Phenomenon. American Journal of Planetary and Space Science. Vol. 5. Issue 2. 2026.[https://www.pubtexto.com/pdf/?the-metadialectic-concept-of-the-force-and-its-possible-relevance-for-the-explanation-of-the-cosmological-physical-theory-with-mod]&lt;/ref&gt;

== Книги ==

* Сарадња Југославије са Унеском, Факултет политичких наука, Београд, 1991.
* Економските организации на Обединетите нации, Правен факултет, Скопје, 1994.
* Право и политика на специјализованите организации на Обединетите нации, Александрија, Скопје, 1996.
* Теорија међународних односа и спољне политике, Плато, Београд, 1998.
* Међународни односи и спољна политика, Институт за политичке студије, Београд, 2002.
* Уједињене нације и међународне финансијске и економске организације, ИПС, Београд, 2004.
* Културна дипломатија, Институт за политичке студије, Београд, 2004.
* Теорија међународне политике и дипломатије, Институт за политичке студије, 2006.
* Уставно право и полтички систем Европске уније, Институт за политичке студије, 2007, ISBN 978-86-7419-144-6
* Међународне организације и интеграције, Институт за политичке студије, 2008, ISBN 978-86-7419-151-4
* Светска организација за интелектуалну својину, Институт за политичке студије, 2009, ISBN 978-86-7419-188-0
* Статутарно уређење међународних организација, Институт за политичке студије, 2009, ISBN 978-86-7419-191-0
* Међународни финансиски организации, Александрија, Скопје, 2008, ISBN 978-9989-705-03-8
* Косово после проглашења независности, ИМПП, 2008, ISBN 978-86-7067-110-2
* Односи Југославије са Унеском, Институт за политичке студије, 2010, ISBN 978-86-7419-209-2
* Међународно право и међународни односи, Институт за политичке студије, Београд, 2012, ISBN 978-86-7419-244-3
* Дипломатија, Институт за политичке студије, Београд, 2013, ISBN 978-86-7419-261-0
* Вовед во дипломатија, АГМ, 2015, ISBN 978-86-86363-64-0
* Современа Теорија за Држава и Право, АГМ, Белград. 2017. ISBN 978-86-86363-90-9
* Теорија за држава и право, Čigoja-Štampa. Белград: 2020. ISBN 978-86-531-0551-8.&lt;ref&gt;{{нмс| title=Teorija drzave i prava| url=https://www.amazon.com/Teorija-drzave-prava-Igor-Janev/dp/B084VN9JH9 | work= | publisher=Knjizara | date= | accessdate=20 ноември 2021}}&lt;/ref&gt;
* Историја на политичките теории, АГМ, Белград, 2021. ISBN 978-86-6048-022-6&lt;ref&gt;{{нмс| title=Istorija političkih teorija | url=https://www.knjizara.com/Istorija-politickih-teorija-Igor-Janev-160464 | work= | publisher=Cigoja| date= | accessdate=23 јуни 2021}}&lt;/ref&gt;
* Prespa Agreement And Its Effects On Macedonian Right To National Identity: An Act of Ethno – Genocidal Termination of the National Identity, Lambert Academic Publishing. 2021. ISBN 978-620-4-71741-8.&lt;ref&gt;{{нмс | title=Prespa Agreement and its Effects on Macedonian Right to National Identity:
An act of ethno – genocidal termination of the national identity | url=https://www.lap-publishing.com/catalog/details//store/gb/book/978-620-4-71741-8/prespa-agreement-and-its-effects-on-macedonian-right-to-national-identity: | work= | publisher=Lambert Academic Publishing | date= | accessdate=20 ноември 2021 | archive-date=2021-11-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211119123051/https://www.lap-publishing.com/catalog/details/store/gb/book/978-620-4-71741-8/prespa-agreement-and-its-effects-on-macedonian-right-to-national-identity: | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* The Prespa Agreement as Cultural Genocide of the Macedonian National Identity, AГM. Белград. 2023. {{ISBN| 978-86-6048-040-0}}
* Меѓународни политички односи - Светска политика, AГM. Белград. 2025. ISBN 978-86-6048-063-9.

== Надворешни врски==

* Igor Janev, American Journal of International Law, Vol.93, no. 1, January 1999.

* НАУЧЕН ПРОБИВ ПОТВРДЕН ОД ЦЕРН – Професорот Јанев со големо откритие за космосот, ''Национал'', [https://nacionalno.mk/nauchen-probiv-potvrden-od-cern-profesorot-anev-so-golemo-otkritie-za-kosmosot/].

* &quot;Проф. д-р Игор Јанев со големо откритие за космосот, потврдено и од ЦЕРН&quot;, ''Нова Македонија'', 19.05.2026. [https://novamakedonija.com.mk/makedonija/prof-d-r-igor-janev-so-golemo-otkritie-za-kosmosot-potvrdeno-i-od-cern/].

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Нормативна контрола}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јанев, Игор}}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Македонски правници]]
[[Категорија:Македонски политиколози]]
[[Категорија:Македонски универзитетски професори]]
[[Категорија:Македонски дипломати]]
[[Категорија:Носители на титулата „Македонски сенатор“]]
[[Категорија:Апсолвенти на Белградскиот универзитет]]</text>
      <sha1>t5qr9kcmsfijrq1kxzom5eo63vmdsv5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Водна детелина</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1054789</id>
    <revision>
      <id>5561721</id>
      <parentid>5550817</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5961" sha1="4trd0fb25g89moldsmgaa5v4ecjemhh" xml:space="preserve">{{taxobox
|image = (MHNT) Menyanthes trifoliata - Jardin Botanique Henri GAUSSEN.jpg
|regnum = [[Растенија]]
|unranked_divisio = [[Скриеносеменици]]
|unranked_classis = [[Евдикоти]]
|unranked_ordo = [[Астериди]]
|ordo = [[Ѕвездолики]]
|familia = [[Menyanthaceae]]
|genus = '''''Menyanthes'''''
|genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] 1753
|species = '''''M. trifoliata'''''
|binomial = ''Menyanthes trifoliata''
|binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
|}}

'''Водната детелина''' ([[лат.]] ''Menyanthes trifoliata'') или уште '''барска детелина''' или '''горчивче''' или '''горчлива детелина''' — тревесто [[повеќегодишно растение]] од семејството [[Menyanthaceae]]. Расте низ заблатени места, мочуришта, крај реки.&lt;ref&gt;Godwin, K. S., Shallenberger, J., Leopold, D. J., and Bedford, B. L. (2002). Linking landscape properties to local hydrogeologic gradients and plant species occurrence in New York fens: a hydrogeologic setting (HGS) framework. Wetlands, 22, 722–37. Table 3.&lt;/ref&gt;

== Опис ==
Повеќегодишно голо тревесто растение, со задебелен, ползечки членковиден ризом, на чии јазли се развиваат лушпести ливчиња и многубројни адвентивни коренчиња. Цветното стебленце е 10–35 цм високо, додека стерилните стебленца достигнуваат височина до 40 цм. Листовите со 3 ливчиwа излегуваат од основата на стебленцето, со дршки 5–22 цм долги, во основата ракавичесто проширени; ливчињата 3–9 цм долги, 1–4 цм широки, обратнојајцевидни, долгнавесто обратнојајцевидни, елиптични или јајцевидни, со клиновидна основа, целокрајни или по рабовите брановидно до речиси незабележително назабени, голи со куси дршки или приседнати. Цветовите собрани во врвни гроздовидни соцветија од по 8–15 цветови; дршките на цветовите 5–10 мм долги, подолги од јајцевидните брактеи. Чашката петделна, чашкините сегменти 3–4 мм долги, издол`ено-ланцетни или јајцевидно-ланцетни, понекогаш слабо свиткани кон надворешната страна. Венчето со дијаметар од околу 15 мм; од надворешната страна розеникаво, од внатрешната страна бело, речиси до средината всечено на 5 сегменти, кои се слабо свиткани кон надворешната страна и се густо препокриени со долги ресести влакна. Прашници 5 со издолжени темносини до синкаво виолетови антери. Плодникот со издолжено тенко столпче и дводелен жиг. Плодот обла или јајцевидна кутијка, 6–8 мм долга; семките сплескани, обли или елиптични, мазни, сјајни, портокалови или светлокафеави.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 47 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

== Во Македонија ==
Се развива на влажни, мочурливи места и тресетишта, на надморска височиња од 7001550 метри.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;

Познат за крајбрежјето на Мавровското Езеро: кај с. Маврово, с. Леуново, потоа на Бистра, Дешат, Струшко покрај Охридското Езеро, во околината на Калишта. Се посочува за крајбрежјето на Преспанско Езеро, долината на Радика кај Маврово и Крчин.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;

==Лековитост==
Корисен дел од ова растение се листовите кои се берат за време на цветањето од мај до јули. Во својот хемиски состав содржат горчливи [[гликозиди]] од иридоиден тип, [[флавоноиди]], органски киселини, масти, и друго. Дејствува антивоспалително, односно ја намалува телесната температура.

==Наводи==
{{наводи}}

==Надворешни врски==
{{Commons|Menyanthes trifoliata}}
*[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5154,5155,5156 Jepson Manual Treatment]
*[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=METR3 USDA Plants Profile]{{Мртва_врска|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Menyanthes+trifoliata Photo gallery]

{{Taxonbar|from1=Q12179906|from2=Q156153}}
[[Категорија:Лековити растенија]]
[[Категорија:Мочуришни растенија]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>4trd0fb25g89moldsmgaa5v4ecjemhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шмехајм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1066806</id>
    <revision>
      <id>5561687</id>
      <parentid>5423712</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gliwi</username>
        <id>66636</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Wappen Schmeheim.png]] → [[File:DEU Schmeheim COA.svg]] PNG → SVG</comment>
      <origin>5561687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1969" sha1="50fibi84l9ffiuqlqgmarhcc3map86s" xml:space="preserve">{{Инфокутија Место во Германија
|image_photo       = Schmeheim Alte Schule und Kirche.jpg
|image_caption     = Старото училиште и црквата
|Wappen            = DEU Schmeheim COA.svg
|lat_deg           = 50 |lat_min = 34 |lat_sec = 0
|lon_deg           = 10 |lon_min = 34 |lon_sec = 0
|Lageplan          = Schmeheim in HBN.png
|Bundesland        = Thüringen
|Landkreis         = Хилдбургхаузен
|Verwaltungsgemeinschaft = Фелдштајн
|Höhe              = 420
|Fläche            = 4.73
|Einwohner         = 341
|Stand             = 2006-12-31
|PLZ               = 98530
|Vorwahl           = 036846
|Kfz               = HBN
|Gemeindeschlüssel = 16 0 69 044
|Adresse-Verband   = Мауерштрасе 9&lt;br /&gt;98660 Темар
|Website           = [http://www.schmeheim.de/ www.schmeheim.de]
|Bürgermeister     = Франк Вернер
|Partei            = 
}}

'''Шмехајм''' ({{langx|de|Schmeheim}}) — општина во округот [[Хилдбургхаузен (округ)|Хилдбургхаузен]], во сојузната покраина [[Тирингија]], [[Германија]].

== Географија ==

Соседни места се општините [[Оберштат]] и [[Марисфелд]], исто така во округот [[Хилдбургхаузен (округ)|Хилдбургхаузен]], [[Дилштет]] во округот [[Шмалкалден-Мајнинген]], како и градските делови на [[Зул]]: Вихтсхаузен, Дицхаузен и Мебендорф.

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|Schmeheim}}

{{Градови во Хилдбургхаузен (округ)}}
{{Нормативна контрола}}
{{Хилдбургхаузен-никулец}}

[[Категорија:Хилдбургхаузен (округ)]]</text>
      <sha1>50fibi84l9ffiuqlqgmarhcc3map86s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>МедијаВики:Sitenotice</title>
    <ns>8</ns>
    <id>1069188</id>
    <revision>
      <id>5561584</id>
      <parentid>5555147</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:13:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2061" sha1="an8le8a8zu4h4xfp9kzwy0d9nori8d0" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;background:white;color:black;&quot; class=&quot;notheme&quot;&gt;&lt;!-- НЕ СТАВАЈТЕ ПОТТОЧКИ (ЅВЕЗДИЧКИ), ТУКУ САМО ПИШЕТЕ ГО ТЕКСТОТ ОСТАВАЈЌИ ПО ЕДЕН ПРАЗЕН РЕД АКО ИМА ПОВЕЌЕ ОД ЕДНА ОБЈАВА--&gt;

&lt;!-- Трајна објава за Википедија на Facebook --&gt;
[[Податотека:F icon.svg|лево|25п]]
Следете ја Википедија на македонски јазик на '''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://www.facebook.com/mk.wikipedia Facebook]&lt;/span&gt;'''!
{{-}}
&lt;!-- Известување за викисредби или други настани --&gt;
Се известуваат сите заинтересирани уредници на Википедија на македонски јазик дека на 26 мај ќе се одржи Викисредба. За време и место на настанот погледнете на [[Википедија:Викисредба (26 мај 2026)|врската]]. Сите се добредојдени!
{{-}}
&lt;!-- Известување за дискусии и гласања --&gt;
&lt;!-- Известување за кандидати за/ревизија на избрани статии --&gt;
&lt;!-- Известување за избор на јубилејна статија --&gt;
&lt;!-- Објава за уредувачки денови или викенди --&gt;
{{#ifexist:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|{{#ifexist:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|}}}}
{{-}}
&lt;!-- Објава за уредувачки натпревари или седмици --&gt;
&lt;!-- Објава за други натпревари --&gt;</text>
      <sha1>an8le8a8zu4h4xfp9kzwy0d9nori8d0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561585</id>
      <parentid>5561584</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2122" sha1="e8xgmojsy36563sq4q1976qcrunea3n" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;background:white;color:black;&quot; class=&quot;notheme&quot;&gt;&lt;!-- НЕ СТАВАЈТЕ ПОТТОЧКИ (ЅВЕЗДИЧКИ), ТУКУ САМО ПИШЕТЕ ГО ТЕКСТОТ ОСТАВАЈЌИ ПО ЕДЕН ПРАЗЕН РЕД АКО ИМА ПОВЕЌЕ ОД ЕДНА ОБЈАВА--&gt;

&lt;!-- Трајна објава за Википедија на Facebook --&gt;
[[Податотека:F icon.svg|лево|25п]]
Следете ја Википедија на македонски јазик на '''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[https://www.facebook.com/mk.wikipedia Facebook]&lt;/span&gt;'''!
{{-}}
&lt;!-- Известување за викисредби или други настани --&gt;
[[Податотека:Wikipedia-logo-v2.svg|лево|30п]]
Се известуваат сите заинтересирани уредници на Википедија на македонски јазик дека на 26 мај ќе се одржи Викисредба. За време и место на настанот погледнете на [[Википедија:Викисредба (26 мај 2026)|врската]]. Сите се добредојдени!
{{-}}
&lt;!-- Известување за дискусии и гласања --&gt;
&lt;!-- Известување за кандидати за/ревизија на избрани статии --&gt;
&lt;!-- Известување за избор на јубилејна статија --&gt;
&lt;!-- Објава за уредувачки денови или викенди --&gt;
{{#ifexist:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки денови 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|{{#ifexist:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}|{{:Википедија:Уредувачки викенди 2026/{{#time: j|+1 hours}} {{#time: F|+1 hours}}}}|}}}}
{{-}}
&lt;!-- Објава за уредувачки натпревари или седмици --&gt;
&lt;!-- Објава за други натпревари --&gt;</text>
      <sha1>e8xgmojsy36563sq4q1976qcrunea3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Стара прилепска чаршија</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1074492</id>
    <revision>
      <id>5561732</id>
      <parentid>5352076</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17596" sha1="nfrm6tie0782pkyplptvq7dyv8hdfqa" xml:space="preserve">{{Внимание}}
[[Податотека:07122011182605 prilep.jpg|мини|десно|Старата чаршија во Прилеп]]
На овиe простори човекот отсекогаш се стремел за да создава и иновира.Тој бил творец и производ на преобразувачката и општествена пракса во битусувањето пред нашата ера потоа низ вековите па низ годините.Така творецот го создал светски познатиот културен,историски,стопански,образовен и творечки градот [[Прилеп]]. Прилеп бил еден град кој многу штети претрпувал во минатото, но во денешно време градот Прилеп е нишка испреплетена од минатото,сегашноста и иднината. Прилеп градот херој уште го нарекуваат и Библиска Македонија.Градот Прилеп или Марковиот град има многу знаменитости со кои може да се гордее , една од тие знаменитости е старата чаршија во Прилеп.

==Историјата на старата чаршија во Прилеп==
[[Податотека:Timthumb.jpg|мини|десно|Старата чаршија во Прилеп]]

Чаршијата во Прилеп се развила уште од создавањето на самиот град , но во тоа време наместо чаршија била наречена Прилепски пазар на тој пазар луѓето вршеле трговија на стока и прехранбени производи. Исто така голема значајност во прилепскиот пазар имале бакалниците од кои селаните се опремувале за подолг период со храна и други потребни материјали. Старата чаршија е урбанистички комплекс, којшто својот најголем подем го има во вторта половина на  осумнаесеетот век и почетокот на деветнаесеетиот век кога во тој период Прилеп бил многу развиен трговски и занаетчиски град. Во втората половина на деветнаесеетиот век, по серијта пожари која ја зафатиле старата чаршија во Прилеп во 1854,1866 и 1873 година економската и трговскта моќ на страта чаршија опаднала. Денешниот изглед старата чаршија го добила во втората половина на деветнаесеетиот век а комплексните проблеми, кои го исполнуваат оштественото живеење во овај период , исполнет со кризни состојби на сите нивоа од општествените структури, предизвикале девалвирање на ететските и финкционалните специфики на чаршијата. Дуќаните во страта чаршија биле со посебен стил изградени кои даваат посебен дух и шарм на просторот. И покрај тоа што се создала старата чаршија, пазарите не го изгубиле својот афинитет покрај големиот број на дуќани кој биле под сопственост на прилепските еснафи и пазарот бил активен , дуќаните си биле дуќани но пазарот останал за век и векови, затоа што по тој пазар биле познати прилепчаните.

==Развој на старата чаршија во Прилеп==
[[Податотека:Timthumb (1).jpg|мини|десно|Прилепските пазари]]

Развојот на старата чаршија во Прилеп бил од раните почетоци од појавувањето на првите тезги па после тоа се формирал прилепскиот пазар , по формирањето на прилепскиот пазар почнале да се отвораат бакалници т.е. Продавници за прехранбени производи.Во тие бакалници на почетокот се продавале основни работи како што биле: брашно , сол , газија, шеќер , масло, бонбончиња , леблебија и други работи кои биле потребни за животот на луѓето.После тоа се појавиле и други бакалници кои биле под сопственост на прилепските еснафи.Покрај бакалниците се отвориле и занаетчиски дуќани. Најпознати занаети биле : куменџискиот , басмарскиот, бочварскиот занает , тенеќеџискиот , ковачкиот занает , терзискиот занает,фурнаџискиот занет,кујунџискиот занает и други занаети сите овие дуќани биле од големите прилепски еснафи.Со отворањето на дуќаните , дуќан по дуќан се создала прилепската чаршија.Со создавањето на повеќе дуќани и со самото создавање на чаршијата меѓу еснафите се појавила кункурентност и сакале да бидат од подобри во подобри и со тоа се збогатувал и изборот за купување и трговија.После тоа во старата чаршија се појавиле и ковачите и наланџиите кои биле добро развиени во поновто време се појавиле и други занаети како што се : копчари , опинчари, ножари, рамкари ,бербери, изработувачи на сувенири и други.Исто така и појавата на овие занаети имале голем афинитет во прилепската чаршија со што таа од ден во ден била се попозната и попозната.Со усовршувањето на прилепската чаршија во Прилеп и во чаршијата имало околу петстотини занаетчии.И бројката на занаетчии не остнала само на петстотини занаетчии туку се проширувала чаршијата и станала една од попознатите чаршии во македонија во тоа време.

===Анот на Стевананџиовци во старата чаршија во Прилеп===
[[Податотека:Timthumb (2).jpg|мини|десно]]

Во Прилеп ановите главно биле сконцентрирани околу Ат-пазар, меѓу Дабничка река, участакот, денешниот дом на културата „Марко Цепенков“, па сè до старата пошта. Тука биле ановите на Димко Грабулот, Боцевчињата, Заревци, Солуновци, Плетварци и на Стевананџиовци. 
Анот „Шар планина“ на Стевананџиовци бил најпопуларен меѓу другите анови на Ат-пазар, кои биле помали од него. Анот бил распореден на две улици („Ѓуро Ѓаковиќ“ и „Кузман Јосифоски-Питу“) и на булеварот до половина. Бил граден од цврст материјал и за тоа време бил најсовремен во Прилеп.
Стеван Стевананџија го купил анот од претходните сопственици Турци околу 1860 година. Бил реновиран во 1921 и 1931 година, за што било потрошено 30 килограми злато. Во состав на анот имало околу 16 дуќани, така што без дворното место под покрив имало 1407 м2, а заедно со другиот ан имало вкупна површина од околу 2400 м2.
Ановите биле со капацитет од околу 200 патници и околу 60 запрежни коли и во секое време можеле да преноќеваат 40 гости, а во собите се спиело на рогузини. Покрај собите за спиење во анот имало и гостилница. На надворешниот дел од анот имало бакалница, [[ортомџија]], ситничар и брашнар а назад на делот кој излегувал на ул. „Кузман Јосифоски–Питу“ имало огромна работилница, која ја држел чехот Пепи, кој ги поправал тогашните машини.
Во внатрешниот дел имало два огромни ара за добиток, а во целиот комплекс, кој бил обѕидан во круг било дворното место. Шталите биле со настрешници кои собирале 30-40 коли. Во истиот круг, веднаш до шталите имало налбати и бербер, а во дворот имало 2 маази (магацини) изградени од камен и со метални врати.
Во петок и во сабота, за на пазар доаѓале луѓе од селата: [[Годивље]], [[Подвис]], [[Рилево]], [[Зрзе]], [[Маргари]], како и од полските села. Се носело за продажба: [[Сало]], [[мед]], [[јајца]] и сено.
Ицко, синот на Стеван Стевананџија заедно со своите четири синови ја продолжил работата со анот. Димко бил ортомџија, Борка бакалџија, Илија работел со гостилницата, а Блаже работел земјоделство и производите ги носел за гостилницата и за продавање, а сопругата на Ицко готвела во кујната.
Ицко, како најстар, ги држел клучевите и раководел со сето тоа. Починал во 1946 година од мака и јад кога власта се му одзела.
Во 1957 година, според решението на окружниот суд во Битола, дел од анот се експроприрал и бил урнат, а останатото е уривано дел по дел, за конечно во 1971 година, во вежба на СВОЗ да биде запалено и уништено добар дел на тоа што останало.

===Прилепска занаетчиска задруга===
[[Податотека:Timthumb (3).jpg|мини|десно|Прилепската занаетчиска задруга]]
Прилепската занаетчиска задруга е формирана на 27 август 1927 година, со цел да биде кредитор на занаетчиството. Основачкото собрание било одржано на 4 август 1927 година.
Задругата имала управа и надзорен одбор од по 3 члена. Задругата работела со успех, а бројот на задругарите од година на година растел, така што во 1937 година биле зачленети 249 задругари.
Штедните влогови од задругарите во задругата во 1937 година изнесувале 81.523 динари постојана заштеда и 190.650 динари обична заштеда.
Во задругата ченувале прилепските слаткари, шеќерџии, ортомџии, самарџии, чевлари, свеќари, ќурчии, кожувари, кујунџии, печатари, пекари, терзии, предилничари, ковачи, колари и многу други.
Со помош на занаетчиската задруга, во Прилеп се изградил и занаетчискиот дом со кино сала.

===Старата чаршија во Прилеп денес===
[[Податотека:02.jpg|мини|десно|Старата чаршија денес]]
Со развојот на технологијата така и некои делови во старата чаршија во Прилеп се променети односно модернизирани , но со тоа се губи афинитетот на старата прилепса чаршија па поради тоа дуќаните во старата чаршија ќе се обноват како што биле во времето на создавањето на старата чаршија а и со тоа ќе се подобри туризмот во градот и ќе се вртаи автентичноста на градот.Исто така и ќе се изврши рестарвација на фасадите на дуќаните во чаршијата со што постепено ќе се вратат „ столетијата “ и исто така ќе се уреди и околината на страта чаршија во прилеп.

===Споменик на Итар Пејо во старата чаршија во Прилеп===
[[Податотека:3500-spomenik-i-ploshtad-na-itar-pejo-vo-srceto-na-starata-carshija-960x600-7.jpg|мини|десно|Споменикот на Итар Пејо]]

На мал плоштад непосредно до [[Саат-кула (Прилеп)|Саат кулата]] и [[Чарши џамија]] на влезот од познатиот прилепски пазар, каде со векови се одвивал богат чаршински живот, поставен е споменик на [[Итар Пејо]], ликот што го создаде народниот творец, истакнувајќи ја мудроста, итрината и духовитоста, особини што ги красат прилепчани. Споменикот е поставен на две чешми. Итар Пејо е лик кој е важен во антологијата на Македонската книжевност. Со поставувањето на споменикот на Итар Пејо во старата чаршија, воедно местото е назначено како плоштад на Итар Пејо. Со поставување на овај споменик се негуваат културните традиции во градот и овај споменик е од големо значење за прилепската чаршија со тоа што се враќа афинитетот на страта прилепкса чаршија. Споменикот на Итар Пејо го одразува духот на старата чаршија, на дарбата и на желбата за хумор.На полоштадот на Итар Пејо има мултимедијална намена , глумци од прилепскиот театар изведоа Фрагменти од приказните за надалеку чуените мајтапи и надмудрувања меѓу Настрадин-оџа и Итар Пејо.

==Старата чаршија низ слики==
&lt;gallery&gt;
[[Податотека:Gradskaporta.jpg|мини|Старата чаршија во Прилеп во иднина]]
[[Податотека:Image232.jpg|мини|Прилепската чаршија]]
[[Податотека:Timthumb (4).jpg|мини|Прилепските дуќанции]]
&lt;/gallery&gt;

{{КНМ-Прилеп|collapsed}}

[[Категорија:Чаршии во Македонија|Прилеп]]
[[Категорија:Знаменитости во Прилеп]]
[[Категорија:Економија на Прилеп]]</text>
      <sha1>nfrm6tie0782pkyplptvq7dyv8hdfqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:Расклоп-најгоре</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1076689</id>
    <revision>
      <id>5561514</id>
      <parentid>4905926</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T12:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2184" sha1="n9sc8vzlao8cx2nzywqwtbqcbf8u6hy" xml:space="preserve">{{ safesubst:&lt;noinclude/&gt;ifsubst||&lt;templatestyles src=&quot;Template:Collapse_top/styles.css&quot;/&gt;}}
&lt;div style=&quot;margin-left:{{{indent|0}}}&quot;&gt;&lt;!-- NOTE: width renders incorrectly if added to main STYLE section --&gt;
{| role=&quot;presentation&quot; &lt;!-- Template:Collapse top --&gt; class=&quot;mw-collapsible mw-archivedtalk {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{expand|{{{collapse|}}}}}}||mw-collapsed}} {{{class|}}}&quot; style=&quot;color:inherit; background: {{{bg1|transparent}}}; text-align: left; border: {{{border|1px}}} solid {{{b-color|Silver}}}; margin: 0.2em auto auto; width:{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{width|}}}|{{{width}}}|100%}}; clear: {{{clear|both}}}; padding: 1px;&quot;
|-
! class=&quot;{{main other|cot-header-mainspace|cot-header-other}}&quot; style=&quot;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{bg|}}}|background:{{{bg}}}|{{ safesubst:&lt;noinclude/&gt;ifsubst|{{main other|background:#F0F2F5|background:#CCFFCC}}|}}}}; font-size:87%; padding:0.2em 0.3em; text-align:{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{left|}}}|left|{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{align|}}}|left|center}}}}; {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{fc|}}}|color: {{{fc}}};|{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{bg|}}}|color:#202122|{{ safesubst:&lt;noinclude/&gt;ifsubst|color:black;|}}}}}}&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:115%;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{left|}}}||margin:0 4em}}&quot;&gt;{{{1|{{{title|{{{reason|{{{header|{{{heading|{{{result|Extended content}}}}}}}}}}}}}}}}}}&lt;/div&gt;   
{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{warning|{{{2|}}}}}}
|{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}}-
{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}} style=&quot;text-align:center; font-style:italic;&quot; {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}} {{{2|The following is a closed discussion. {{strongbad|Please do not modify it.}} }}} }}
|-
| style=&quot;color:inherit; border: solid {{{border2|1px Silver}}}; padding: {{{padding|0.6em}}}; background: {{{bg2|var(--background-color-base, #fff)}}};&quot; {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}}&lt;noinclude&gt;
{{lorem ipsum|3}}
{{Collapse bottom}}
{{документација}}

[[Категорија:Предлошки за расклоп|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n9sc8vzlao8cx2nzywqwtbqcbf8u6hy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561515</id>
      <parentid>5561514</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T12:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2203" sha1="eor9zbuxqb2v3w0dbylwkyqheuovsfe" xml:space="preserve">{{ safesubst:&lt;noinclude/&gt;ifsubst||&lt;templatestyles src=&quot;Template:Collapse_top/styles.css&quot;/&gt;}}
&lt;div style=&quot;margin-left:{{{indent|0}}}&quot;&gt;&lt;!-- NOTE: width renders incorrectly if added to main STYLE section --&gt;
{| role=&quot;presentation&quot; &lt;!-- Template:Collapse top --&gt; class=&quot;mw-collapsible mw-archivedtalk {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{expand|{{{collapse|}}}}}}||mw-collapsed}} {{{class|}}}&quot; style=&quot;color:inherit; background: {{{bg1|transparent}}}; text-align: left; border: {{{border|1px}}} solid {{{b-color|Silver}}}; margin: 0.2em auto auto; width:{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{width|}}}|{{{width}}}|100%}}; clear: {{{clear|both}}}; padding: 1px;&quot;
|-
! class=&quot;{{main other|cot-header-mainspace|cot-header-other}}&quot; style=&quot;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{bg|}}}|background:{{{bg}}}|{{ safesubst:&lt;noinclude/&gt;ifsubst|{{main other|background:#F0F2F5|background:#CCFFCC}}|}}}}; font-size:87%; padding:0.2em 0.3em; text-align:{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{left|}}}|left|{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{align|}}}|left|center}}}}; {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{fc|}}}|color: {{{fc}}};|{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{bg|}}}|color:#202122|{{ safesubst:&lt;noinclude/&gt;ifsubst|color:black;|}}}}}}&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:115%;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{left|}}}||margin:0 4em}}&quot;&gt;{{{1|{{{title|{{{reason|{{{header|{{{heading|{{{result|Проширена содржина}}}}}}}}}}}}}}}}}}&lt;/div&gt;   
{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{warning|{{{2|}}}}}}
|{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}}-
{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}} style=&quot;text-align:center; font-style:italic;&quot; {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}} {{{2|The following is a closed discussion. {{strongbad|Please do not modify it.}} }}} }}
|-
| style=&quot;color:inherit; border: solid {{{border2|1px Silver}}}; padding: {{{padding|0.6em}}}; background: {{{bg2|var(--background-color-base, #fff)}}};&quot; {{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;!}}&lt;noinclude&gt;
{{lorem ipsum|3}}
{{Collapse bottom}}
{{документација}}

[[Категорија:Предлошки за расклоп|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eor9zbuxqb2v3w0dbylwkyqheuovsfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Футура Прилеп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1076739</id>
    <revision>
      <id>5561700</id>
      <parentid>5293498</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T06:41:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8597" sha1="5jx2gy6x82xv3m8ys5pvjdz1toe6ijx" xml:space="preserve">{{викификација}}
{{Инфокутија Средно училиште
|име=Футура
|слика=Футура ПП 5.jpg
|опис = ТД
|место=[[Прилеп]]
|општина=[[Општина Прилеп|Прилеп]]
|адреса=Ул.Трајко  Николоски бб
|основање= 1993
}}
'''Футура''' е претпријатие за трговија на големо, која во Прилеп е присутна веќе двасеет години.
[[File:Футура ПП 4.jpg|thumb|Футура Прилеп]]

==Историјат на Футура Прилеп ==
[[File:Футура ПП 8.jpg|thumb|Футура ПП]]
Футура претставува претпријатие кое се знаимава  со трговија на големо.Почетоците на ова претпријатие биле уште во 1993 година , тогаш Футура претставувала претпријатие кое се знаимавало со трговија на мало.Во 1996 Футура преминува во претпријатие кое се занимава со трговија на големо.Во период кога Македонија била самостојна држава само две години , тешко било да се просперира на пазарот па таков случај било и со Футура , која почнала на почетокот како претпријатие на мало , а потоа како што поминувале годните така и Футура се усовршувала и за период од три години таа од претпријатие кое се занимавало со трговија на мало , преминала во предтпријатие кое се знаимавало со трговија на големо.Тоа биле тешки денови но сепак со голем труд и ентузијазам претпријатието станало едно од попознатите претптијатија во  
Прилеп.
Локацијата кога се основало ова претпријатие била на ул.Трајко  Николоски бр. 5   тоа било времето кога Футура работела како претпријатие со трговија на мало.После тоа како што поминувале годините просторот во кој се наоѓала Футура бил преместен затоа што претпријатието се проширило и се занимавало со трговија на големо и поради потребата на поголем простор за да се извршуваат работите во претпријатието Футура е преместена на ул. Трајко Николоски бб , во поголема зграда со модерен изглед.
Футура се разликува од другите претпријатија по тоа што во нејзината историја од нејзиното создавање па сè до денес на чело на раководењето на ова претпријатие бил и е, еден директор и тоа  дир. Тони Тарунџиоски.
===Футура денес===
[[File:Футура ПП 11.jpg|thumb|Футура]]
Од нејзиното создавање па сè до денес настанале големи промени во Футура.Денес Футура е претпријатие кое се занимава со трговија на големо и е многу позната во град Прилеп и во околината.Ако во почетокот на нејзиното работење се знаимавала со малопродажба , денес Футура работи на трговија со големо на принципот Приселинг, што значи првин се земаат нарачките па се испорачува стоката до потрошувачите.Ако на почетокот Футура се занимавала со малопродажба денес таа со трговија на големо не само што е застапена во Прилеп туку е присутна и позната и во други градови како што се Битола , Ресен , Крушево , Демир Хисар и Македонски Брод.Футура денес соработува со околу двесте добавувачи и околу петстотини купувачи.Идни цели на Футура се нејзино проширување и застапеност на повеќе градови.

==Вработени==
На почетокот на нејзиното основање Футура започнала со работа само со три вработени , тоа било период кога се занимавала со малопродажба , овај број на вработени останал до 1996 година.После тој преиод од  1996 година во Футура се зголемува бројот на вработените и имало околу тринаесеет вработени.Кои со својот труд и упорност успеале да учествуваат во развојот на Футура и нејзиното просперирање.Додека денс во Футура има околу педесет вработени. На кои нивна цел е проширување на претпријатието и уште повеќе усовшување и уште поголема познатост на пазарот оваа цел на вработените е поддржана од директорот кој исто така има иста цел.
==Награди==
Поради тешките години Футура пополека се пробивала на пазарот и почнала да освојува награди , од кој една од попознатите награди на Футура е Награда за бизнис на годината.Оваа награда е освоена во 2010 година.Оваа награда се доделува секоја година на најуспешното бизнис претпријатие во градот Прилеп.Оваа награда ја организира прилепскиот весник Зенит која е подпомогната од општината.
==Организациона структура==
Во почетокот кога се формирала Футура немало организациона структира затоа што била малопродажба.Но како што се проширувала така било потребно да се воведе организациона структура.Денес организационата структура на Футура е поделена во четири оддели и тоа : 
:*Оддел за прием и водење на стока , 
:*Оддел за документација (администрација) , 
:*Комерцијален оддел (на трен има околу седум комерцијални продавници ) ,
:*Оддел за транспор и логистика (каде што Футура располага со околу девет комбиња и други возила) .

&lt;gallery&gt;
File:Футура ПП.jpg|Рафтови во Футура
File:Футура ПП 3.jpg|Рафтови во Футура
File:Футура ПП 6.jpg|Футура Прилеп
File:Футура ПП 10.jpg|Награда
File:Футура ПП 7.jpg|Вработени во Футура
File:Футура ПП 9.jpg|Транспортно средство во Футура
File:Футура ПП 2.jpg|Транспорт во Футура 
&lt;/gallery&gt;
{{никулец}}

[[Категорија:Супермаркети во Македонија]]
[[Категорија:Појавено во 1993 година во Македонија]]
[[Категорија:Економија на Прилеп]]</text>
      <sha1>5jx2gy6x82xv3m8ys5pvjdz1toe6ijx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561702</id>
      <parentid>5561700</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T06:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8661" sha1="0i1gzg5el96zxoxvpnvebk6mj26hphd" xml:space="preserve">{{викификација}}
{{Инфокутија Претпријатие
|name=Футура
|image=Футура ПП 5.jpg
|trade_name=Футура ДОО Прилеп
|company_type= Друштво со ограничена одговорност (ДОО)
|industry=Малопродажба
|hq_location_city=[[Прилеп]]
|hq_location_country=[[Македонија]]
|founded= 1993
}}
'''Футура''' е претпријатие за трговија на големо, која во Прилеп е присутна веќе двасеет години.
[[File:Футура ПП 4.jpg|thumb|Футура Прилеп]]

==Историјат на Футура Прилеп ==
[[File:Футура ПП 8.jpg|thumb|Футура ПП]]
Футура претставува претпријатие кое се знаимава  со трговија на големо.Почетоците на ова претпријатие биле уште во 1993 година , тогаш Футура претставувала претпријатие кое се знаимавало со трговија на мало.Во 1996 Футура преминува во претпријатие кое се занимава со трговија на големо.Во период кога Македонија била самостојна држава само две години , тешко било да се просперира на пазарот па таков случај било и со Футура , која почнала на почетокот како претпријатие на мало , а потоа како што поминувале годните така и Футура се усовршувала и за период од три години таа од претпријатие кое се занимавало со трговија на мало , преминала во предтпријатие кое се знаимавало со трговија на големо.Тоа биле тешки денови но сепак со голем труд и ентузијазам претпријатието станало едно од попознатите претптијатија во  
Прилеп.
Локацијата кога се основало ова претпријатие била на ул.Трајко  Николоски бр. 5   тоа било времето кога Футура работела како претпријатие со трговија на мало.После тоа како што поминувале годините просторот во кој се наоѓала Футура бил преместен затоа што претпријатието се проширило и се занимавало со трговија на големо и поради потребата на поголем простор за да се извршуваат работите во претпријатието Футура е преместена на ул. Трајко Николоски бб , во поголема зграда со модерен изглед.
Футура се разликува од другите претпријатија по тоа што во нејзината историја од нејзиното создавање па сè до денес на чело на раководењето на ова претпријатие бил и е, еден директор и тоа  дир. Тони Тарунџиоски.
===Футура денес===
[[File:Футура ПП 11.jpg|thumb|Футура]]
Од нејзиното создавање па сè до денес настанале големи промени во Футура.Денес Футура е претпријатие кое се занимава со трговија на големо и е многу позната во град Прилеп и во околината.Ако во почетокот на нејзиното работење се знаимавала со малопродажба , денес Футура работи на трговија со големо на принципот Приселинг, што значи првин се земаат нарачките па се испорачува стоката до потрошувачите.Ако на почетокот Футура се занимавала со малопродажба денес таа со трговија на големо не само што е застапена во Прилеп туку е присутна и позната и во други градови како што се Битола , Ресен , Крушево , Демир Хисар и Македонски Брод.Футура денес соработува со околу двесте добавувачи и околу петстотини купувачи.Идни цели на Футура се нејзино проширување и застапеност на повеќе градови.

==Вработени==
На почетокот на нејзиното основање Футура започнала со работа само со три вработени , тоа било период кога се занимавала со малопродажба , овај број на вработени останал до 1996 година.После тој преиод од  1996 година во Футура се зголемува бројот на вработените и имало околу тринаесеет вработени.Кои со својот труд и упорност успеале да учествуваат во развојот на Футура и нејзиното просперирање.Додека денс во Футура има околу педесет вработени. На кои нивна цел е проширување на претпријатието и уште повеќе усовшување и уште поголема познатост на пазарот оваа цел на вработените е поддржана од директорот кој исто така има иста цел.
==Награди==
Поради тешките години Футура пополека се пробивала на пазарот и почнала да освојува награди , од кој една од попознатите награди на Футура е Награда за бизнис на годината.Оваа награда е освоена во 2010 година.Оваа награда се доделува секоја година на најуспешното бизнис претпријатие во градот Прилеп.Оваа награда ја организира прилепскиот весник Зенит која е подпомогната од општината.
==Организациона структура==
Во почетокот кога се формирала Футура немало организациона структира затоа што била малопродажба.Но како што се проширувала така било потребно да се воведе организациона структура.Денес организационата структура на Футура е поделена во четири оддели и тоа : 
:*Оддел за прием и водење на стока , 
:*Оддел за документација (администрација) , 
:*Комерцијален оддел (на трен има околу седум комерцијални продавници ) ,
:*Оддел за транспор и логистика (каде што Футура располага со околу девет комбиња и други возила) .

&lt;gallery&gt;
File:Футура ПП.jpg|Рафтови во Футура
File:Футура ПП 3.jpg|Рафтови во Футура
File:Футура ПП 6.jpg|Футура Прилеп
File:Футура ПП 10.jpg|Награда
File:Футура ПП 7.jpg|Вработени во Футура
File:Футура ПП 9.jpg|Транспортно средство во Футура
File:Футура ПП 2.jpg|Транспорт во Футура 
&lt;/gallery&gt;
{{никулец}}

[[Категорија:Супермаркети во Македонија]]
[[Категорија:Појавено во 1993 година во Македонија]]
[[Категорија:Економија на Прилеп]]</text>
      <sha1>0i1gzg5el96zxoxvpnvebk6mj26hphd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Споменик на Пере Тошев (Прилеп)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1093601</id>
    <revision>
      <id>5561746</id>
      <parentid>4748761</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4102" sha1="kuoksxnk0k326h04w44eon70k4ex9ms" xml:space="preserve">{{Инфокутија Зграда
| name                = Споменик на Пере Тошев
| native_name         =  
| native_name_lang    = 
| former_names        = 
| alternate_names     =  
| status              =  
| image               =Споменик на Пере Тошев во Прилеп.jpg
| image_alt           = 220п 
| caption             = 
| map_type            = 
| map_alt             = 
| map_caption         = 
| altitude            = 
| building_type       = споменик 
| architectural_style =  
| structural_system   = 
| cost                =  
| ren_cost            = 
| client              = 
| owner               =  [[Прилеп]]
| current_tenants     = 
| landlord            = 
| location            = во близиина на Градскиот пазар &lt;ref&gt;[http://www.sitel.com.mk/mk/prilechani-mu-podignaa-spomenik-na-revolucionerot-pere-toshev Прилечани му подигнаа споменик на револуционерот Пере Тошев]{{Мртва_врска|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| address             = 
| location_town       = [[Прилеп]]
| location_country    = [[Македонија]]
| iso_region          = 
| coordinates_display = 
| latitude            = 
| longitude           = 
| coordinates         = 
| groundbreaking_date = 2012
| start_date          = 2012
| completion_date     = [[4 мај]] [[2012]]
| opened_date         =  
| architect           = [[Емил Солески]]
| architecture_firm   =  
| structural_engineer = 
| services_engineer   = 
| civil_engineer      = 
| other_designers     = 
| quantity_surveyor   = 
| awards              = 
| designations        =
| references          = 
}}
'''Споменикот на Пере Тошев''' се наоѓа во [[Прилеп]]. Споменикот е 2,40 метри, лиен во бронза. од авторот. Излеан е во бронза. Идејното решение е на авторот [[Емил Солески]]. Споменикот бил подигнат по повод 100-годишнината од загинувањето на македонскиот револуционер [[Пере Тошев]] &lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.plusinfo.mk/vest/42005/Spomenik-na-Pere-Toshev-vo-Prilep-po-povod-100-godishninata-od-zaginuvanjeto |title=Споменик на Пере Тошев во Прилеп по повод 100-годишнината од загинувањето |accessdate=2013-10-05 |archive-date=2012-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709052756/http://www.plusinfo.mk/vest/42005/Spomenik-na-Pere-Toshev-vo-Prilep-po-povod-100-godishninata-od-zaginuvanjeto |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.  Авторот на споменикот Солески бил воодушевен што го вајал револуционерот &lt;ref name=&quot;СПОМЕНИК ЗА ПЕРЕ ТОШЕВ&quot;&gt;[http://www.zenitprilep.com.mk/arhiva/3532-puls.html СПОМЕНИК ЗА ПЕРЕ ТОШЕВ]&lt;/ref&gt;. По повод подигањето на споменикот прилепскиот градоначалник [[Марјан Ристески]] истакнал:

{{Цитат|'''''Пере Тошев е човекот кој го даде животот за Македонија, а споменикот ќе биде за навек и потсет за следните генерации да се почитуваат делата на луѓето кои дале многу за Македонија''''' &lt;ref name=&quot;СПОМЕНИК ЗА ПЕРЕ ТОШЕВ&quot;&gt;[http://www.zenitprilep.com.mk/arhiva/3532-puls.html СПОМЕНИК ЗА ПЕРЕ ТОШЕВ]&lt;/ref&gt;}}
==Извори==
{{наводи}}
{{македонски споменик-никулец}}

[[Категорија:Споменици во Прилеп]]
[[Категорија:Споменици посветени на Пере Тошев]]
[[Категорија:Македонски дела од 2012 година]]</text>
      <sha1>kuoksxnk0k326h04w44eon70k4ex9ms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шути Манастир</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1097639</id>
    <revision>
      <id>5561686</id>
      <parentid>4755072</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:54:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2585" sha1="avqtzovbjvbdyzdoz1heiamboozljcy" xml:space="preserve">{{Инфокутија Археолошко наоѓалиште во Македонија
|име=Шути Манастир
|слика=
|опис=
|   lat_dir=N | lat_deg=41 | lat_min=13 | lat_sec=17
|   lon_dir=E | lon_deg=21 | lon_min=12 | lon_sec=10
|место=Граиште
|општина=Демир Хисар
|тип=црква
|тип1=
|период=среден век
|период1= 
|период2=
}}

'''Шути Манастир''' или '''Св. Тома''' — [[манастир]] и [[археолошко наоѓалиште]] во југоисточниот [[Катастарски општини во Македонија|атар]] на [[Граиште]]. Претставува  [[црква (градба)|црква]] од [[Македонија во средниот век|средниот век]]. Се наоѓа на а околу 3&amp;nbsp;км североисточно од Демир Хисар, во местото каде што се допираат атарите на селото Граиште и градскиот атар на Демир Хисар, каде се гледаат урнатини од црква со основа во облик на триконхос и со димензии од 18 × 7,10&amp;nbsp;м. Ѕидовите, чија ширина изнесува 0,60&amp;nbsp;м, се зачувани наместа во висина и до 4&amp;nbsp;м. Црквата била живописана во фреско-техника. Околу неа има голем простор исполнет со грамади од градежен материјал што им припаѓа на урнатите конаци и другите помошни згради. Јужно од црквата има гроб покриен со две камени плочи, со насоченост [[исток]]-[[запад]].&lt;ref&gt;[[Димче Коцо|Коцо, Димче]] (1996). „Археолошка карта на Република Македонија“. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069&lt;/ref&gt;

==Поврзано==
*[[Грнчарица (Демир Хисар)|Грнчарица]] — утврдување од доцноантичко време;
*[[Демир Хисар]];
*[[Список на археолошки наоѓалишта во Демирхисарско]];

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Макархео-никулец}}
{{архео-Демир Хисар}}

[[Категорија:Граиште]]
[[Категорија:Манастири во Македонија]]</text>
      <sha1>avqtzovbjvbdyzdoz1heiamboozljcy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Сион</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1106751</id>
    <revision>
      <id>5561740</id>
      <parentid>5381326</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1896" sha1="9fnviv05j76jrw4sty7m6etz4nidj52" xml:space="preserve">{{Infobox football club
 | clubname     = {{знамеикона|Швајцарија}} Сион|
 | лого         = 
 | fullname     = ФК Сион|
 | founded      = [[1909]]|
 | nickname     = 
 | ground       = [[Стад де Турбилон]] |
 | capacity     = 14.500 |
 | owner        = 
 | chrtitle     = Претседател |
 | chairman     = Кристијан Константин
 | manager      = Рајмондо Понте|
 | mgrtitle     = Тренер |
 | league       = [[Швајцарска Супер лига]] |
 | season       = 2025/26
 | position     = '''4.''', Суперлига |
 | website      = http://www.fc-sion-live.ch |
| pattern_la1 = __redborder|pattern_b1=__redhorizontal|pattern_ra1=__redborder|pattern_sh1=_trih06
| leftarm1    = FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=FFFFFF
| pattern_la2 = _whiteborder|pattern_b2=_whitehorizontal|pattern_ra2=_whiteborder
| leftarm2    = FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=FF0000
}}

'''ФК Сион''' е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал]]ски клуб од градот [[Сион]].

Клубот бил основан во [[1909]] година, и ги игра својте домашни натпревари на [[Стад де Турбилон]]. Тие ја имаат освоено [[Швајцарска Супер лига|Швајцарската Супер лига]] двапати, и Купот на Швајцарија во секој од нивните дванаесет настапи во финалето, за последен пат во [[2011]].

{{Швајцарска Супер лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Сион]]
[[Категорија:ФК Сион]]
[[Категорија:Фудбалски клубови од Сион]]</text>
      <sha1>9fnviv05j76jrw4sty7m6etz4nidj52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Градоначалник на Прилеп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1109699</id>
    <revision>
      <id>5561703</id>
      <parentid>5469365</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T06:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5814" sha1="sy5nze11g9ip64zlrss649hmgrsuutd" xml:space="preserve">{{Infobox political post
|post            = Градоначалник
|body            = Општина Прилеп
|insignia        = Coat of arms of Prilep Municipality.svg
|insigniasize    = 100px
|insigniacaption =
|nativename      =
|image           = 
|imagesize       = 
|alt             = 
|incumbent       = [[Дејан Проданоски]]
|incumbentsince  = 2021
|style           = 
|residence       =
|appointer       = Електоратот од [[Општина Прилеп]]
|termlength      = Четири години
|formation       = 
|succession      = 
|inaugural       = 
|deputy          = 
|salary          = 
|website         = 
}}

'''Градоначалникот на [[Прилеп]]''' ја застапува и ја претставува општината. Тој се избира на непосредни и слободни избори на секои четири години.

== Надлежности на градоначалникот ==
Градоначалникот на Прилеп ги има следниве надлежности:&lt;ref&gt;{{наведена мрежна страница|url=http://www.prilep.gov.mk/informacii/mk/nadleznosti-gradonacalnik-1/|title=Надлежности градоначалник|publisher=Општина Прилеп|accessdate=2014-06-28|archive-date=2014-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701115944/http://prilep.gov.mk/informacii/mk/nadleznosti-gradonacalnik-1/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ја претставува и застапува општината;
* ја контролира законитоста на прописите на советот;
* ги објавува прописите на советот во службеното гласило на општината;
* го обезбедува извршувањето на одлуките на советот;
* го обезбедува извршувањето на работите коишто со закон и се делегирани на општината;
* иницира и предлага донесување на прописи од надлежност на советот;
* го предлага годишниот буџет и годишната сметка на буџетот на општината;
* го извршува буџетот на општината;
* избира директори на јавните служби кои ги основала општината, врз основа на јавен конкурс;
* редовно го известува советот за извршувањето на своите надлежности во согласност со статутот;
* решава во управни работи за права, обврски и интереси на правни и физички лица, во согласност со закон;
* донесува правилник за систематизација на работните места на општинската администрација;
* раководи со општинската админстрација;
* одлучува за вработувањето, правата, должностите и одговорностите на вработените во општинската администрација, доколку поинаку не е определено со закон;
* обезбедува правилно и законито користење, одржување и заштита на сопственоста на општината, во согласност со закон и статутот и
* врши други работи утврдени со закон и со статутот на општината.

== Список на Градоначалници на Прилеп ==
[[Податотека:Map of Prilep.png|мини|десно|Општина Прилеп според територијалната поделба од 2004-2013]]
[[Податотека:Map of Prilep Municipality.svg|мини|десно|Општина Прилеп според територијалната поделба од 2013]]

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=2|Име
! Слика
! colspan=2|Во служба
! Избран во
! Политичка партија
|-
|style=&quot;background-color: red&quot; |
| Глигор Иваноски
| 
| 1996
| 2000
| [[Локални избори во Македонија (1996)|1996]]
| [[ВМРО-ДПМНЕ]]
|-
|style=&quot;background-color: blue&quot; |
| Сашо Пирганоски
| 
| 2000
| 2005
| [[Локални избори во Македонија (2000)|2000]]
| [[СДСМ]]
|-
|style=&quot;background-color: red&quot; |
| [[Марјан Ристески]]
| [[Image:Марјан Ристески.jpg|60px]]
| 2005
| 2017
| [[Локални избори во Македонија (2005)|2005]]&lt;br&gt;[[Локални избори во Македонија (2009)|2009]]&lt;br&gt;[[Локални избори во Македонија (2013)|2013]]
| [[ВМРО-ДПМНЕ]]
|-
|style=&quot;background-color: blue&quot; |
| [[Илија Јованоски]]
| 
| 2017
| 2021
| [[Локални избори во Македонија (2017)|2017]]
| [[СДСМ]]
|-
|style=&quot;background-color: red&quot; |
| [[Борче Јовчески]]
| 
| 2021
| 2025
| [[Локални избори во Македонија (2021)|2021]]
| [[ВМРО-ДПМНЕ]]
|-
|style=&quot;background-color: red&quot; |
| [[Дејан Проданоски]]
| 
| 2025
| ''сега''
| [[Локални избори во Македонија (2025)|2025]]
| [[ВМРО-ДПМНЕ]]
|}

== Наводи ==
{{наводи}}

[[Категорија:Општина Прилеп]]
[[Категорија:Градоначалници од Македонија]]</text>
      <sha1>sy5nze11g9ip64zlrss649hmgrsuutd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Олимпик Марсеј</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1117149</id>
    <revision>
      <id>5561523</id>
      <parentid>5313291</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:33:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14297" sha1="fnmmjnpaynrqfkxt9o4dx76mp8yo9co" xml:space="preserve">{{Infobox football club 2
| clubname = Олимпик Марсеј
| color1   = #FFFFFF
| color2   = #009CDC
| current  = ФК Олимпик Марсеј сезона 2020-2021
| image    = [[File:Olympique Marseille logo.svg|190px|Лого]]
| fullname = Олимпик Марсеј
| founded  = [[1899]]
| ground   = [[Стадион Велодром]]
| location = [[Марсеј]], [[Франција]]
| capacity = 28,063
| owner    = {{flagsport|FRA}} Маргарита Луис-Дрејфус
| chrtitle = Сопственик |
| chairman = {{flagsport|ESP}} [[Пабло Лонгорија]]
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{flagsport|CHL}} [[Хорхе Сампаоли]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = {{Лига-Лига 1 (Франција)}}
| season   = 2025/26
| position = Лига 1, 5.
| website  = http://www.om.net
| pattern_la1 = _marseille2425h
| pattern_b1 = _marseille2425h
| pattern_ra1 = _marseille2425h
| pattern_sh1 = _marseille2425h
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _marseille2425a
| pattern_b2 = _marseille2425a
| pattern_ra2 = _marseille2425a
| pattern_sh2 = _marseille2425a
| pattern_so2 = _marseille2425al
| leftarm2 = 153759
| body2 = 153759
| rightarm2 = 153759
| shorts2 = 153759
| socks2 = 55879C
| pattern_la3 = _marseille2425t
| pattern_b3 = _marseille2425t
| pattern_ra3 = _marseille2425t
| pattern_sh3 = _marseille2425t
| pattern_so3 = _marseille2425tl
| leftarm3 = FF6600
| body3 = FF6600
| rightarm3 = FF6600
| shorts3 = 0000FF
| socks3 = FF6600
}}

'''Олимпик Марсеј''', често и само '''''Марсеј''''' е [[Франција|француски]] [[фудбал]]ски клуб од градот [[Марсеј]].

Клубот е основан [[1899]] година и е еден од натрофејните француски клубови. Досега има освоено 10 титули [[Лига 1 (Франција)|Првак на Франција]] и рекордни пет титули во Купот на Франција. Марсеј е засега единствениот француски клуб кој го освоил насловот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] триумфирајќи во [[1993]] година, откако пред тоа четири години по ред го освојувале првенството на Франција.

Својте домашни натпревари ги играат на [[Стадион Велодром|Стадионот Велодром]] кој се наоѓа во јужниот дел на градот и има капацитет од 67.000 места.

Мотото на клубот е &quot;Droit au but&quot; - &quot;Право напред&quot;.

==Историја==
Олимпик Марсеј е основан во [[1892]] година како спортски клуб кој содржел повеќе спортови. Во почетокот рагбито бил најважниот спорт за клубот, а ѕокму од рагбито е преземено и мотото &quot;Право напред&quot;. Клубот започнал да се занимава со фудбал во [[1902]] година.

Во 20-тите години Олимпик Марсеј станал значаен клуб, освојувајќи го Купот на Франција во 1924, 1926 и 1927, а исто така и француското првенство, победувајќи го Клуб Франс. Купот на Франција во [[1924]] година е и првиот значителен трофеј на клубот.

Во [[1932]] година Олимпик Марсеј добил професионален статут, а во [[1937]] го освоил првиот првенствен трофеј при професионалците.

Сезоната 1942/43 е исполнета со рекорди - 100 гола во 30 натпревари, при тоа 20 само во еден натпревар при победата со 20-2 против Авињон.
[[Податотека:Didier Deschamps 2011 (cropped).jpeg|225px|thumb|right|Дидје Дешан последниот тренер кој му донел првенствена титула на Марсеј.]]
Во [[1952]] Марсеј бил на пат да испадне од лигата, но [[Гунар Андерсон]] го спасил својот тим и станал најдобар стрелец во лигата со 31 гол. Истата година Марсеј претрпел многу тежок пораз на домашен терен од [[ФК Сент Етјен|Сент Етјен]] со 3-10. Во следните неколку сезони Марсеј води Битката за опстанок во лигата која ја загубиле во [[1959]] година кога за првпат во својата историја тимот испаѓа од првата лига. Во сезоната 1962/63 успева да се врати во првата дивизија, но таму завршува последен, па одново испаѓа и до [[1965]] година игра во вториот национален ранг.

Во [[1965]] година претседател станал Марсел Леклерк и клубот бележи подем. Враќањето во првата дивизија дошло во сезоната 1965/66, го освојува купот во [[1969]], а исто и првенствената титула во [[1971]] година. Во [[1972]] година фудбалската федерација не му дозволува на Марсеј да го користи правото на тројца странци во тимот, бидејќи била уведена максималната квота од двајца странски играчи. Леклерк бил упорен човек и се заканил на лигата, дека ќе го повлече тимот. Клубот не застанал зад него и набрзо на Леклерк му бил даден отказ. Следувала криза за клубот, па и испаѓање во втора дивизија. Сепак Марсеј се вратил во првата дивизија во [[1984]] година.

Во [[1986]] година Бернард Тапие станал претседател на клубот и успеал да го изгради најсилниот француски тим во историјата. Од [[1989]] до [[1992]] Марсеј го освоил првенството 4 пати по ред, а во [[1993]] ја освојуваат првата титула во Лигата на шампионите победувајќи го во финалето [[ФК Милан|Милан]] со 1-0.

Во [[1994]] поради финансиски нејаснотии и скандал за наместени натпревари тимот бил исфрлен административно во втората дивизија, каде изиграл две сезони. Марсеј се враќа во првата дивизија во [[1996]] година со помошта на сопственикот на [[Адидас]] [[Роберт Луис-Драјфус]]. Во сезоната 1998/99 клубот ја отпразнува својата стогодишнина на која биле присутни сите ѕвезди на тимот, но сезоната ја завшиле на второто место зад Бордо. Марсеј играл во финалето на [[Лига Европа|Купот на УЕФА]] во [[1999]] година, но загубиле од [[ФК Парма|Парма]].

Во сезоната 2009-10 под водство на [[Дидје Дешан]], Марсеј ја освоил својата последна првенствена титула.

==Играчи==
===Моментален состав===
&lt;!-- This section is for current squad only. Any &quot;squad changes&quot; should go in the individual season articles where they exist --&gt;
{{updated|19 февруари 2018}}&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |author=Olympique de Marseille |url=https://www.om.net/equipes/effectifs/joueurs/2017-2018/equipe-professionnelle |title=Equipe professionnelle 2017–2018 |publisher=OM.net |accessdate=September 2016 |archive-date=2017-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170831024313/https://www.om.net/equipes/effectifs/joueurs/2017-2018/equipe-professionnelle |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat=FRA|name=[[Ромаин Кагнон]]|pos=GK}}
{{Fs player|no= 2|nat=JPN|name=[[Хироку сакаи]]|pos=DF}}
{{Fs player|no= 4|nat=FRA|name=[[Бубачар Камара]]|pos=MF}}
{{Fs player|no= 5|nat=ARG|name=[[Лукас Окампос]]|pos=FW}}
{{Fs player|no= 6|nat=POR|name=[[Роландо (фудбалер)|Роландо]]|pos=DF}}
{{Fs player|no= 8|nat=FRA|name=[[Морган Сантос]]|pos=MF|]}}
{{Fs player|no=10|nat=FRA|name=[[Димитри Пајет]]|pos=MF|other=[[Капитен]]}}
{{Fs player|no=11|nat=GRE|name=[[Константинос Митороглу]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=12|nat=CMR|name=[[Анри Бедимо]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=13|nat=TUN|name=[[Ајмен Абденур]]|pos=DF|other=позајмен од  [[ФК Валенсија|Валенсија]]}}
{{Fs player|no=14|nat=CMR|name=[[Клинтон Н'Жие]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=15|nat=TUR|name=[[Јусуф Сари]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=16|nat=FRA|name=[[Јохан Пеле]]|pos=GK}}
{{Fs player|no=17|nat=FRA|name=[[Буна Сар]]|pos=MF}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=18|nat=FRA|name=[[Џордан Амави]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=19|nat=BRA|name=[[Луис Густаво]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=20|nat=FRA|name=Кристофер Рокиа|pos=DF}}
{{Fs player|no=22|nat=FRA|name=[[Греготи Сертик]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=23|nat=FRA|name=[[Адил Рами]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=26|nat=FRA|name=[[Флоријан Товен]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=27|nat=FRA|name=[[Максим Лопес]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=28|nat=FRA|name=[[Валер Жермен]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=29|nat=CMR|name=[[Андре-Франк Замбо Ангиса]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=30|nat=FRA|name=[[Стив Манданда]]|pos=GK}}
{{Fs player|no=40|nat=FRA|name=Флоријан Ескалес|pos=GK}}
{{Fs player|no=|nat=ARM|name=[[Гаел Андониан]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=|nat=CMR|name=Брис Нлате|pos=DF}}
{{Fs end}}

== Титули ==
Со 9 освоени тутули првак Марсеј е втор клуб по успешност во Франција, најмногу има [[ФК Сент Етјен|Сент Етјен]] (10).&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница
| url=http://www.rsssf.com/tablesf/franchamp.html#summ
| title=France - List of Champions
| work=RSSSF
| author=François Mazet and Frédéric Pauron
| accessdate = 18 февруари  2009.
}}&lt;/ref&gt; Марсеј го држи рекордот со 10 освоени титули во [[Куп во Фудбал на Франција|Купот на Франција]],&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница
| url=http://www.rsssf.com/tablesf/francuphist.html
| title=France - List of Cup Finals
| work=RSSSF
| author=François Mazet and Frédéric Pauron
| accessdate = 18 февруари  2009.
}}&lt;/ref&gt; а двапати во својата историја освоиле [[Дабл (фудбал)|двојна круна]] (1979 и 1989).&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница 
| url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/doublerec.html#tnd
| title=Doing the Double: Укупан број домаћих дуплих круна
| work=RSSSF
| author=Stokkermans, Karel
| accessdate = 18 февруари  2009.
}}&lt;/ref&gt; Тие исто така се првиот француски клуб кој ја освоил Лигата на шампионите во [[1993]] година.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница 
| url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/history/season=1992/intro.html
| title=1992/93: Француска прва за Марсеј
| work=uefa.com
| accessdate = 18 септември  2009}}&lt;/ref&gt;
=== Домашни ===
*'''[[Лига 1 (Франција)|Првенство на Франција]]''' (9)  :  1936–37, 1947–48, 1970–71, 1971–72, 1988–89, 1989–90, 1990–91, 1991–92, 2009–10
*'''[[Лига 2 (Франција)|Втора лига на Франција]]''' (2) :  1983–84, 1994–95
*'''[[Куп во фудбал на Франција|Куп на Франција]]''' (10) :  1923–24, 1925–26, 1926–27, 1934–35, 1937–38, 1942–43, 1968–69, 1971–72, 1975–76, 1988–89
*'''[[Лига куп на Франција]]''' (3) :  2009–10, 2010–11, 2011–12
*'''[[Суперкуп во фудбал на Франција|Суперкуп на Франција]]''' (3) :  1971, 2010, 2011
*'''[[Гамбардела Куп]]''' (3) :  1979

=== Европски ===
*'''[[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]'''  : 1992–93
*'''[[УЕФА Интертото Куп|Интертото куп]]''' (1) :  2005

==Надворешни врски==
*[http://www.om.net Официјална страна на клубот]

==Наводи==
{{наводи}}

{{Лига 1 (Франција)}}
{{Победници на Европскиот Куп на шампиони и Лигата на шампионите}}
{{G-14}}

{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Марсеј]]
[[Категорија:ФК Марсеј]]
[[Категорија:Марсеј]]</text>
      <sha1>fnmmjnpaynrqfkxt9o4dx76mp8yo9co</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561524</id>
      <parentid>5561523</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <comment>/* Играчи */ Обновено на 19 февруари 2018</comment>
      <origin>5561524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11595" sha1="5s4xyk3utzqbb6m7j4iuj88if224vl7" xml:space="preserve">{{Infobox football club 2
| clubname = Олимпик Марсеј
| color1   = #FFFFFF
| color2   = #009CDC
| current  = ФК Олимпик Марсеј сезона 2020-2021
| image    = [[File:Olympique Marseille logo.svg|190px|Лого]]
| fullname = Олимпик Марсеј
| founded  = [[1899]]
| ground   = [[Стадион Велодром]]
| location = [[Марсеј]], [[Франција]]
| capacity = 28,063
| owner    = {{flagsport|FRA}} Маргарита Луис-Дрејфус
| chrtitle = Сопственик |
| chairman = {{flagsport|ESP}} [[Пабло Лонгорија]]
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{flagsport|CHL}} [[Хорхе Сампаоли]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = {{Лига-Лига 1 (Франција)}}
| season   = 2025/26
| position = Лига 1, 5.
| website  = http://www.om.net
| pattern_la1 = _marseille2425h
| pattern_b1 = _marseille2425h
| pattern_ra1 = _marseille2425h
| pattern_sh1 = _marseille2425h
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _marseille2425a
| pattern_b2 = _marseille2425a
| pattern_ra2 = _marseille2425a
| pattern_sh2 = _marseille2425a
| pattern_so2 = _marseille2425al
| leftarm2 = 153759
| body2 = 153759
| rightarm2 = 153759
| shorts2 = 153759
| socks2 = 55879C
| pattern_la3 = _marseille2425t
| pattern_b3 = _marseille2425t
| pattern_ra3 = _marseille2425t
| pattern_sh3 = _marseille2425t
| pattern_so3 = _marseille2425tl
| leftarm3 = FF6600
| body3 = FF6600
| rightarm3 = FF6600
| shorts3 = 0000FF
| socks3 = FF6600
}}

'''Олимпик Марсеј''', често и само '''''Марсеј''''' е [[Франција|француски]] [[фудбал]]ски клуб од градот [[Марсеј]].

Клубот е основан [[1899]] година и е еден од натрофејните француски клубови. Досега има освоено 10 титули [[Лига 1 (Франција)|Првак на Франција]] и рекордни пет титули во Купот на Франција. Марсеј е засега единствениот француски клуб кој го освоил насловот во [[УЕФА Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] триумфирајќи во [[1993]] година, откако пред тоа четири години по ред го освојувале првенството на Франција.

Својте домашни натпревари ги играат на [[Стадион Велодром|Стадионот Велодром]] кој се наоѓа во јужниот дел на градот и има капацитет од 67.000 места.

Мотото на клубот е &quot;Droit au but&quot; - &quot;Право напред&quot;.

==Историја==
Олимпик Марсеј е основан во [[1892]] година како спортски клуб кој содржел повеќе спортови. Во почетокот рагбито бил најважниот спорт за клубот, а ѕокму од рагбито е преземено и мотото &quot;Право напред&quot;. Клубот започнал да се занимава со фудбал во [[1902]] година.

Во 20-тите години Олимпик Марсеј станал значаен клуб, освојувајќи го Купот на Франција во 1924, 1926 и 1927, а исто така и француското првенство, победувајќи го Клуб Франс. Купот на Франција во [[1924]] година е и првиот значителен трофеј на клубот.

Во [[1932]] година Олимпик Марсеј добил професионален статут, а во [[1937]] го освоил првиот првенствен трофеј при професионалците.

Сезоната 1942/43 е исполнета со рекорди - 100 гола во 30 натпревари, при тоа 20 само во еден натпревар при победата со 20-2 против Авињон.
[[Податотека:Didier Deschamps 2011 (cropped).jpeg|225px|thumb|right|Дидје Дешан последниот тренер кој му донел првенствена титула на Марсеј.]]
Во [[1952]] Марсеј бил на пат да испадне од лигата, но [[Гунар Андерсон]] го спасил својот тим и станал најдобар стрелец во лигата со 31 гол. Истата година Марсеј претрпел многу тежок пораз на домашен терен од [[ФК Сент Етјен|Сент Етјен]] со 3-10. Во следните неколку сезони Марсеј води Битката за опстанок во лигата која ја загубиле во [[1959]] година кога за првпат во својата историја тимот испаѓа од првата лига. Во сезоната 1962/63 успева да се врати во првата дивизија, но таму завршува последен, па одново испаѓа и до [[1965]] година игра во вториот национален ранг.

Во [[1965]] година претседател станал Марсел Леклерк и клубот бележи подем. Враќањето во првата дивизија дошло во сезоната 1965/66, го освојува купот во [[1969]], а исто и првенствената титула во [[1971]] година. Во [[1972]] година фудбалската федерација не му дозволува на Марсеј да го користи правото на тројца странци во тимот, бидејќи била уведена максималната квота од двајца странски играчи. Леклерк бил упорен човек и се заканил на лигата, дека ќе го повлече тимот. Клубот не застанал зад него и набрзо на Леклерк му бил даден отказ. Следувала криза за клубот, па и испаѓање во втора дивизија. Сепак Марсеј се вратил во првата дивизија во [[1984]] година.

Во [[1986]] година Бернард Тапие станал претседател на клубот и успеал да го изгради најсилниот француски тим во историјата. Од [[1989]] до [[1992]] Марсеј го освоил првенството 4 пати по ред, а во [[1993]] ја освојуваат првата титула во Лигата на шампионите победувајќи го во финалето [[ФК Милан|Милан]] со 1-0.

Во [[1994]] поради финансиски нејаснотии и скандал за наместени натпревари тимот бил исфрлен административно во втората дивизија, каде изиграл две сезони. Марсеј се враќа во првата дивизија во [[1996]] година со помошта на сопственикот на [[Адидас]] [[Роберт Луис-Драјфус]]. Во сезоната 1998/99 клубот ја отпразнува својата стогодишнина на која биле присутни сите ѕвезди на тимот, но сезоната ја завшиле на второто место зад Бордо. Марсеј играл во финалето на [[Лига Европа|Купот на УЕФА]] во [[1999]] година, но загубиле од [[ФК Парма|Парма]].

Во сезоната 2009-10 под водство на [[Дидје Дешан]], Марсеј ја освоил својата последна првенствена титула.

== Титули ==
Со 9 освоени тутули првак Марсеј е втор клуб по успешност во Франција, најмногу има [[ФК Сент Етјен|Сент Етјен]] (10).&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница
| url=http://www.rsssf.com/tablesf/franchamp.html#summ
| title=France - List of Champions
| work=RSSSF
| author=François Mazet and Frédéric Pauron
| accessdate = 18 февруари  2009.
}}&lt;/ref&gt; Марсеј го држи рекордот со 10 освоени титули во [[Куп во Фудбал на Франција|Купот на Франција]],&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница
| url=http://www.rsssf.com/tablesf/francuphist.html
| title=France - List of Cup Finals
| work=RSSSF
| author=François Mazet and Frédéric Pauron
| accessdate = 18 февруари  2009.
}}&lt;/ref&gt; а двапати во својата историја освоиле [[Дабл (фудбал)|двојна круна]] (1979 и 1989).&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница 
| url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/doublerec.html#tnd
| title=Doing the Double: Укупан број домаћих дуплих круна
| work=RSSSF
| author=Stokkermans, Karel
| accessdate = 18 февруари  2009.
}}&lt;/ref&gt; Тие исто така се првиот француски клуб кој ја освоил Лигата на шампионите во [[1993]] година.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница 
| url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/history/season=1992/intro.html
| title=1992/93: Француска прва за Марсеј
| work=uefa.com
| accessdate = 18 септември  2009}}&lt;/ref&gt;
=== Домашни ===
*'''[[Лига 1 (Франција)|Првенство на Франција]]''' (9)  :  1936–37, 1947–48, 1970–71, 1971–72, 1988–89, 1989–90, 1990–91, 1991–92, 2009–10
*'''[[Лига 2 (Франција)|Втора лига на Франција]]''' (2) :  1983–84, 1994–95
*'''[[Куп во фудбал на Франција|Куп на Франција]]''' (10) :  1923–24, 1925–26, 1926–27, 1934–35, 1937–38, 1942–43, 1968–69, 1971–72, 1975–76, 1988–89
*'''[[Лига куп на Франција]]''' (3) :  2009–10, 2010–11, 2011–12
*'''[[Суперкуп во фудбал на Франција|Суперкуп на Франција]]''' (3) :  1971, 2010, 2011
*'''[[Гамбардела Куп]]''' (3) :  1979

=== Европски ===
*'''[[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]'''  : 1992–93
*'''[[УЕФА Интертото Куп|Интертото куп]]''' (1) :  2005

==Надворешни врски==
*[http://www.om.net Официјална страна на клубот]

==Наводи==
{{наводи}}

{{Лига 1 (Франција)}}
{{Победници на Европскиот Куп на шампиони и Лигата на шампионите}}
{{G-14}}

{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Марсеј]]
[[Категорија:ФК Марсеј]]
[[Категорија:Марсеј]]</text>
      <sha1>5s4xyk3utzqbb6m7j4iuj88if224vl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Луцерн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1119781</id>
    <revision>
      <id>5561761</id>
      <parentid>5381334</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12483" sha1="duo5ng81almf4yw2rwhw7kg3kcr4b1l" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = {{знамеикона|Швајцарија}} Луцерн
| current  = ФК Луцерн сезона 2013–14|
| image    = [[Податотека:FC-Luzern.png|170px]]
| fullname = Фудбал Клуб Луцерн
| founded  = [[12 август]] [[1901]]
| ground   = [[Свиспорарена]]&lt;br/&gt;[[Луцерн]], [[Швајцарија]]
| capacity = 17,000
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Рудолф Штагер
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Германија}} [[Маркус Бабел]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Супер лига]]
| season   = 2025/26
| position = Швајцарска Супер лига, 7-ти
| website  = http://www.fcl.ch/
| pattern_la1 = _shoulder_stripes_white_stripes_alt
| pattern_b1  = _6thinyellowstripes
| pattern_ra1 = _shoulder_stripes_white_stripes_alt
| pattern_sh1 = _adidaswhite
| pattern_so1 = _3 stripes white
| leftarm1    = 191970
| body1       = 191970
| rightarm1   = 191970
| shorts1     = 191970
| socks1      = 191970
| pattern_la2 = _blackline
| pattern_b2  = _thinblackstripes
| pattern_ra2 = _blackline
| pattern_sh2 = _black_stripes2
| pattern_so2 = _color_3_stripes_black
| leftarm2    = ffff00
| body2       = ffff00
| rightarm2   = ffff00
| shorts2     = ffff00
| socks2      = ffff00
}}

'''ФК Луцерн''' е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал]]ски клуб од градот [[Луцерн]]. Од сезоната 2006-07 се натпреварува во најсилната конкуренција во својата земја, [[Швајцарска Супер лига|Швајцарската Супер лига]].

Луцерн е основан во [[1901]] година и досега има една титула во швајцарското првенство и двапати го освоиле [[Фудбалски куп на Швајцарија|Купот на Швајцарија]].

Својте домашни натпревари Луцерн ги игра на [[Свиспорарена]], која во [[2011]] година била изградена на местото на стариот [[Стадион Алменд]]. Најголеми соперници му се екипите на [[ФК Санкт Гален|Санкт Гален]], [[ФК Сион|Сион]] и [[ФК Грасхопер|Грасхопер]].

== Историја ==
Официјалното основање на клубот било на [[12 август]] [[1901]] во ресторанот Сајденхоф. Швајцарската фудбалска асоцијација ги вклучува две години подоцна и во нивната првата сезона играле во трета лига по ранг, поранешната серија Ц.

Најголемиот успех на клубот било освојувањето на Швајцарското првенство во [[1989]] година. Исто така Луцерн е двократен носител на [[Фудбалски куп на Швајцарија|Купот на Швајцарија]] во [[1960]] и [[1992]] година. Досега настапувале во два [[УЕФА|европски турнири]] [[Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] во [[1992]] године и во [[Куп на УЕФА|Купот на УЕФА]] во [[1997]] година.

Луцерн испаднал од [[Швајцарска Супер лига|Швајцарската Супер лига]] во [[2002]] година, но повторно се вратил во [[2006]] година. Оттогаш најголемиот успех го имале во [[Швајцарска Супер лига сезона 2011-12|сезоната 2011-12]], кога го освоиле второто место Супер лигата и исто така играле во финалето на Купот на Швајцарија, но и двете натпреварување ги загубиле од екипата на [[ФК Базел|Базел]].

== Хронологија ==
* 1901 - 1909: ?
* 1909 - 1913: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1913 - 1918: ?
* 1918 - 1925: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1925 - 1932: ?
* 1932 - 1936: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1936 - 1944: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1944 - 1953: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1953 - 1956: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1956 - 1958: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1958 - 1966: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1966 - 1967: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1967 - 1969: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1969 - 1970: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1970 - 1972: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1972 - 1974: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1974 - 1975: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1975 – 1979: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1979 - 1992: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 1992 – 1993: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 1993 - 2003: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]
* 2003 - 2006: [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија Б]]
* 2006 -     : [[Првенство во фудбал на Швајцарија|Национална Дивизија A]]

&lt;small&gt;(Легенда: Национална Дивизија A (Швајцарска Супер лига) = 1º ниво / Национална Дивизија Б (Челенџ лига) = 2º ниво / 1.Лига Класик = 3º ниво / 2.Лига Интеррегионал = 4º ниво / 2.Лига = 5º ниво / 3.Лига = 6º ниво / 4.Лига = 7º ниво / 5.Лига = 8º ниво)&lt;/small&gt;

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[сина]] и [[бела]] ([[Податотека:Blu e Bianco2.png|20px]]).

==Стадион==
[[Податотека:Swissporarena.luzern.inside.jpg|thumb|Поглед на [[Свиспорарена]], стадионот беше отворен во [[2011]].]]
Во периодот [[1934]] и [[2009]] година, Луцерн ги играл своите натпревари на [[Стадион Алменд|Стадионот Алменд]]&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://justcantbeatthat.com/2009/goodbye-stadion-allmend/ |title=архивска копија |accessdate=2014-11-23 |archive-date=2010-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100118222503/http://justcantbeatthat.com/2009/goodbye-stadion-allmend/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; кој имал теоретски капацитет од 25.000 места. Поради безбедносни причини сепак, [[Швајцарска фудбалска асоцијација|Швајцарската фудбалска асоцијација]] не дозволила повеќе од 13.000 гледачи да присуствуваат во последните години од постоењето на овој стадион. Додека новиот стадион да биде завршен, Луцерн привремено ги играл домашните натпревари на [[Стадион Герсаг|Стадионот Герсаг]] кој се наоѓа во [[Еменбрик]] и на кој настапува екипата на [[ФК Еменбрик|Еменбрик]].

Во јули [[2011]] година, клубот се преселил на новоизградената [[Свиспорарена]], кој се наоѓа на местото на стариот терен. Првиот натпревар на Луцерн на новиот стадион завршил нерешено 0-0 против [[ФК Тун|Тун]].&lt;ref&gt;http://justcantbeatthat.com/2011/31-july-2011-swisspornarena-opens-with-fcl-0-0-tuna/{{Мртва_врска|date=February 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Официјалното отворање на стадионот било на [[3 септември]] против Хамбургер во натпревар што завршил 2-2.

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1988–89.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (2) :''' 
1959–60, 1991–92.
*** ''Финалист'' (4) :
1996-97, 2004-05, 2006-07, 2011-12.

==Играчи==
===Моментален состав===
{{Fs start}}
{{Fs player |no=  1 |nat= SUI |name=[[Давид Зибунг]]|pos=GK}}
{{Fs player |no=  2 |nat= URU |name=[[Андрес Ламас]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=  3 |nat= SUI |name=Ферид Матри|pos=DF}}
{{Fs player |no=  4 |nat= AUS |name=[[Оливер Бозаниќ]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=  5 |nat= CRO |name=[[Каја Рогуљj]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=  6 |nat= CIV |name=[[Тјери Добаи]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=  7 |nat= SUI |name=[[Клаудио Лустенбергер]]|pos=DF}}
{{Fs player |no=  8 |nat= ALB |name=[[Јамир Хика]]|pos=MF}}
{{Fs player |no=  9 |nat= CHI |name=[[Брајан Рабељо]]|pos=MF}}
{{Fs player |no= 10 |nat= AUT |name=[[Јакоб Јаншер]]|pos=MF}}
{{Fs player |no= 11 |nat= SUI |name=[[Риџ Мобулу]]|pos=MF}}
{{Fs player |no= 14 |nat= SUI |name=[[Жером Тисон]]|pos=DF}}
{{Fs player |no= 15 |nat= SUI |name=[[Марко Шнеули]]|pos=FW}}
{{Fs mid}}
{{Fs player |no= 16 |nat= SUI |name=[[Франсоа Афолтер]]|pos=DF}}
{{Fs player |no= 17 |nat= SUI |name=[[Клаудио Холенштјн]]|pos=MF}}
{{Fs player |no= 18 |nat= ITA |name=[[Лоренцо Буки]]|pos=GK}}
{{Fs player |no= 19 |nat= SUI |name=[[Адријант Винтер]]|pos=FW}}
{{Fs player |no= 21 |nat= PAR |name=[[Дарио Лескано]]|pos=FW}}
{{Fs player |no= 23 |nat= FRA |name=[[Сали Сар]]|pos=DF}}
{{Fs player |no= 24 |nat= SUI |name=[[Ален Вис]]|pos=MF}}
{{Fs player |no= 26 |nat= SUI |name=Ремо Фреулер|pos=MF}}
{{Fs player |no= 28 |nat= POR |name=[[Сава Миладиновиќ Бенто|Сава Бенто]]|pos=MF}}
{{Fs player |no= 30 |nat= SUI |name=Јонас Омлин|pos=GK}}
{{Fs player |no= 31 |nat= SUI |name=Недим Шачировиќ|pos=DF}}
{{Fs player |no= 33 |nat= ALB |name=[[Фидан Алити]]|pos=DF}}
{{Fs end}}

== Надворешни врски ==
* [http://www.fcl.ch Официјална страна на клубот]

==Наводи==
{{наводи}}

{{Швајцарска Супер лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Луцерн]]</text>
      <sha1>duo5ng81almf4yw2rwhw7kg3kcr4b1l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Јанг Бојс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1119881</id>
    <revision>
      <id>5561747</id>
      <parentid>5381341</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:10:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6443" sha1="fhy5havefjcbf6dgl1v62y75pvwlq0s" xml:space="preserve">{{Infobox football club 2
| color1   = #000000
| color2   = #FFD700
| clubname = Јанг Бојс
| current  = ФК Јанг Бојс сезона 2018–2019|
| image    = [[Податотека:YoungBoysLogo.png|170px]]
| full name = Бернер Шпорт Клуб Јанг Бојс
| founded  = [[14 март]] [[1898]]
| ground   = [[Стад де Свис]]&lt;br/&gt;[[Берн]], [[Швајцарија]]
| capacity = 32,000
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Вернер Мулер
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Швајцарија}} [[Герардо Сеоане]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Супер лига]]
| season   = 2025-2026
| position = '''6.'''
| website  = http://www.bscyb.ch
| pattern_la1 = _youngboys1718h
| pattern_b1  = _youngboys1718h
| pattern_ra1 = _youngboys1718h
| pattern_sh1 = _youngboys1718h
| pattern_so1 = _socks
| leftarm1    = ffe517
| body1       = ffe517
| rightarm1   = ffe517
| shorts1     = 000000
| socks1      = ffe517
| pattern_la2 = _youngboys1718a
| pattern_b2  = _youngboys1718a
| pattern_ra2 = _youngboys1718a
| pattern_sh2 = _youngboys1718a
| pattern_so2 = _socks
| leftarm2    = 000000
| body2       = 000000
| rightarm2   = 000000
| shorts2     = 000000
| socks2      = 000000
}}

'''Бернер Шпорт Клуб Јанг Бојс''' или '''ФК Јанг Бојс''' е [[Швајцарија|швајцарски]] професионален фудбалски клуб од [[Главен град|главниот град]], [[Берн]]. Клубот е основан во [[1898]] година и се натпреварува во највисокото ниво на швајцарскиот клупски фудбал, [[Швајцарска Супер лига]]. Тие се моментални шампиони на Швајцарија, откако триумфирале во сезоната 2017-2018 освојувајќи ја титулата првпат по 32 години чекање.

Со 12 наслови во швајцарското првенство Јанг Бојс е на делба на четвртото место по успешност со ист број на титули со [[ФК Цирих|Цирих]] а зад [[ФК Грасхопер|Грасхопер]], [[ФК Базел|Базел]] и [[ФК Сервет|Сервет]]. Освен тоа тие имаат и 6 наслови во [[Фудбалски куп на Швајцарија|Купот на Швајцарија]]. Јанг Бојс исто така е еден од најуспешните швајцарски клубови и во европските натпреварувања, а најголемиот успех им е полуфиналето во [[Лига на шампиони|Европскиот куп]] во сезоната 1958-59, каде биле поразени од францускиот претставник [[ФК Ремс|Ремс]].

Од [[2005]], Јанг Бојс ги игра својте домашни натпревари на [[Стад де Свис]] кој има капацитет од 32.000 места, а изграден е на местото на некогашниот стадион [[Стадион Ванкфорд|Ванкфорд]].

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[црна]] и [[жолта]] ([[Податотека:600px Nero e Giallo (Strisce Orizzontali).png|20px]]).

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (17) :''' 
1902-03, 1908-09, 1909-10, 1910-11, 1919-20, 1928-29, 1956-57, 1957-58, 1958-59, 1959-60,{{златнаѕвезда}}&lt;br&gt;  
1985-86, 2017-18, 2018-19, 20219/20, 2020/21, 2022/23, 2023/24.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (8) :''' 
1929-30, 1944-45, 1952-53, 1957-58, 1976-77, 1986-87, 2019/20, 2022/23
* '''[[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1976.

== Моментален состав ==
{{Fs start}}
{{Fs player|no= 1|nat= SUI |name=[[Марко Велфли]]|pos=GK}}
{{Fs player|no= 4|nat= GUI |name=[[Мохамед Али Камара]]|pos=DF}}
{{Fs player|no= 5|nat= SUI |name=[[Стив вон Берген]] {{Капитен}}|pos=DF}}
{{Fs player|no= 7|nat= SRB |name=[[Миралем Сулејмани]]|pos=MF}}
{{Fs player|no= 8|nat= SUI |name=[[Џибрил Со]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=11|nat= GER |name=[[Џанлука Гаудино]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=14|nat= CMR |name=[[Муми Нгамале]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=16|nat= SUI |name=[[Кристијан Фаснахт]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=17|nat= CIV |name=[[Рожер Асале]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=18|nat= SUI |name=[[Жан-Пјер Нсаме]]|pos=FW}}
{{Fs player|no=19|nat= AUT |name=[[Торстен Шик]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=20|nat= SUI |name=[[Мишел Ебишер]]|pos=MF}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=21|nat= SUI |name=[[Улисес Гарсија]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=22|nat= SUI |name=[[Грегори Вутрих]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=23|nat= SUI |name=[[Лорис Бенито]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=26|nat= SUI |name=[[Давид вон Балмос]]|pos=GK}}
{{Fs player|no=29|nat= SUI |name=[[Џордан Лотомба]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=30|nat= SUI |name=[[Сандро Лаупер]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=39|nat= SUI |name=[[Лео Сејду]]|pos=MF}}
{{Fs player|no=40|nat= SUI |name=Дарио Марцино|pos=GK}}
{{Fs player|no=43|nat= SUI |name=[[Кевин Мбабу]]|pos=DF}}
{{Fs player|no=51|nat= SUI |name=Јан Крониг|pos=DF}}
{{Fs player|no=99|nat= FRA |name=[[Гијом Оаро]]|pos=FW}}
{{Fs end}}

== Надворешни врски ==
* [http://www.bscyb.ch/ Официјална страна на клубот]

==Наводи==
{{наводи}}

{{Швајцарска Супер лига}}

{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Јанг Бојс]]</text>
      <sha1>fhy5havefjcbf6dgl1v62y75pvwlq0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Базел</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1119925</id>
    <revision>
      <id>5561744</id>
      <parentid>5493511</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48761" sha1="dqb1vqiynh70mnmijwqsnnikemypzau" xml:space="preserve">{{Infobox football club 2
|  color1   = #FF0000
|  color2   = blue
| clubname = Базел
| fullname = Фудбал клуб Базел 1893
| nickname = Ротблау
| current  = ФК Базел сезона 2018–2019|
| image    = [[Податотека:FC Basel.png|150px]]
| full name = Фудбал Клуб Базел 1893
| founded  = [[15 ноември]] [[1893]]
| location = [[Базел]], [[Швајцарија]]
| ground   = [[Сент Јакоб Парк]]
| capacity = 38,500
| chairman = {{знамеикона|Швајцарија}} Бернхард Бургенер
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Швајцарија}} [[Марсел Колер]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Супер лига]]
| season   = 2025/26
| position = '''3.'''
| website  = http://www.fcb.ch/Intro
| titles   = 33
| domestic_competitions = 
[[Швајцарска Супер лига]] : '''20''' &lt;br&gt; {{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}}&lt;br&gt;
[[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]] : '''12''' &lt;br&gt; {{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}}&lt;br&gt;
[[Лига куп на Швајцарија]] : '''1''' 
| pattern_la1 = 
| pattern_b1  = _basel1819h
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = _adidaswhite
| pattern_so1 = _3_stripes_white
| leftarm1    = 0000FF
| body1       = 0000FF
| rightarm1   = 0000FF
| shorts1     = 0000FF
| socks1      = 0000FF
| pattern_la2 = _wal18a
| pattern_b2  = _egy18A
| pattern_ra2 = _wal18a
| pattern_sh2 = _adidasblack
| pattern_so2 = _3_stripes_black
| leftarm2    = FFFFFF
| body2       = FFFFFF
| rightarm2   = FFFFFF
| shorts2     = FFFFFF
| socks2      = FFFFFF
}}

'''ФК Базел''' е [[Швајцарија|швајцарски]] професионален фудбалски клуб од градот [[Базел]]. Клубот е основан во [[1893]] година и се натпреварува во [[Швајцарска Супер лига|Швајцарската Супер лига]].

Клубот е основан во [[1893]] година под името ФК Базел и тоа име го носи и денес. Со 17 освоени титули во швајцарското првенство и 11 наслови во [[Фудбалски куп на Швајцарија|Купот на Швајцарија]], Базел е втор клуб по успешност во Швајцарија зад [[ФК Грасхопер|Грасхопер]]. Тие се исто така и актуелни шампиони на Швајцарија и во серија од 5 освоени титули по ред во Супер лигата (2010, 2011, 2012, 2013, 2014). Во европските натпреварувања, Базел е четвртфиналист во [[Лига на шампиони|Европскиот куп]] во сезоната 1973-74 и полуфиналист на [[Лига Европа]] за сезоната 2012-13.

Својте домашни натпревари Базел ги игра на [[Сент Јакоб Парк]], кој има капацитет од 37.500 места.

==Историја==
===Формирање===
''Фудбалскиот клуб Базел 1893'', настанал благодарение на објавувањето на вест во [[Базел]]скиот весник ''National Zeitung'' (превод на мак. ''Национален Весник'') на [[12 ноември]] [[1893]], со што биле повикани љубителите на [[фудбал]]от да се сретнат и да разговара за формирање на [[Фудбалски клуб|клуб]].

{{Цитат | Со овој текст ве известуваме зе формирање на фудбалски клуб, поканети се сите пријатели на овој спорт, следната среда да дојдат во вечерните часови (во 20.15 часот) во горната соба на чевларското здружение на заеднички состанок. | Објава во &quot;Базелскиот Национален Весник&quot; на [[12 ноември]] [[1893]] година}}

На [[15 ноември]], во 20.15, тие се собрале во еден паб на ''Шухмахерн-Цунфт '' (Здружение на [[чевлар]]и), единаесет мажи кој ја основале компанијата (односно клубот). Некои од нив биле [[Веслање|веслачи]], други академици ,а таму исто така, бил и еден од првите швајцарски спортски [[новинар]]и, [[Фердинанд Ишлер]], кој ги превел правилата на овој спорт на [[германски јазик|германски]]. [[Роланд Гелднер]] станал првиот претседател додека Ишлер бил првиот [[капитен]] на тимот; изборот на боите црвена и сина боја, биле преземени од ''Веслачкиот клуб Базел''.

На [[10 декември]] [[1893]], Базел го одиграл својот прв натпревар во историјата на ''Стадионот Ландхоф'' против ''Реалшулертурнфераин'' од Базел, победувајќи со 2-0.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fcb.ch/articles/show/historyDetail/en-uk/10339/500/63/10/44/529|title=The Club's History|editor=FCB.ch|language=en|accessdate=2014-11-29|archive-date=2013-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908210755/http://www.fcb.ch/articles/show/historyDetail/en-uk/10339/500/63/10/44/529|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===Периодот околу крајот на векот===
Во [[1895]] била основана &quot;швајцарската фудбалска асоцијација&quot;, иако сè уште без ФК Базел. Две години подоцна, Базел имал 100 члена. Во сезоната [[Швајцарија фудбалска лига 1897-1898|1897-1898]] се одржало првото издание на [[Фудбалски куп на Швајцарија|швајцарскиот куп]], но дури и тогаш без учество на Базел.

Во сезоната [[Серија А (Швајцарија) 1898-1899|1898-1899]] Базел учествуваше за првпат во првенството. Таканаречената Серија А, која претставувала највисоката лига по ранг во Швајцарија, се играла во три регионални групи, каде соодветните победници се квалификувале за финалето на групата. Базел испаднал после два натпревари против [[ФК Олд Бојс|Олд Бојс]]. Во купот 1899 година, загубиле од [[Англо-американски клуб Цирих|Англо-американски Цирих]]. Во [[Серија А (Швајцарија) 1902-1903|сезоната 1902-1903]], клубот ја прославил својата 10-годишнина. Во првенството, Базел завршил на третото место во &quot;Централната Група&quot;, што пак не е доволно за пласман во финалето. Победник била екипата на [[ФК Јанг Бојс|Јанг Бојс]].

Една година подоцна, Базел го дал првиот играч од клубот во репрезентацијата. Тоа бил голманот.

Во [[Серија А (Швајцарија) 1906-1907|сезоната 1906-1907]], клубот за првпат бил победник во својата првенствена група во Серија А. На тој начин стигнале до финалето, но таму загубиле од подоцнежниот шампион [[ФК Сервет|Сервет]] (1:5) и [[ФК Јанг Фелоус Јувентус|Јанг Фелоус Цирих]] (2:3), завршувајќи на последното место во финалната група (од три клуба). [[Серија А (Швајцарија) 1912-1913|Сезоната 1912-1913]] е посветена на управувањето на клубот од страна на [[Англичани|англичанецот]] [[Перси Хемфрис]], првиот тренер во историјата на клубот

===Време во текот на Првата светска војна=== 
И покрај избувнувањето на [[Прва светска војна|Првата светска војна]] швајцарското фудбалско првенство не било прекинато, и во сезоната 1913-1914 Базел го освоил второто место во &quot;Централната група&quot; на швајцарската Серија А. Но, само една година подоцна, во [[1915]] година, голем број од активните фудбалери пријавени во швајцарската асоцијација биле земени на воена служба. Базел ја завршил сезоната на третото место. Кон крајот на војната во [[1918]] година, исто така голем проблем претставувало тоа што многу фудбалски игралишта биле претворени во полиња за [[компир]]. Базел го освоил второто место во регионалната група во сезоната 1917-1918 и на тој начин пак не успеал да се пласира во финалната група.

===Развојот од 1920 година=== 
Во сезоната 1919-1920 во клубот дошол австрискиот играч од средниот ред Густав Пуцендоплер (кој подоцна ќе биде тренер на Базел во сезоната 1930-1931), кој исто така се смета за еден од првите странци во клубот. Но ниту ангажирањето на Пуцендоплер не помогнало да се освои првото место централната група, завршувајќи повторно како втор со голем заостаток од 8 бода зад Јанг Бојс. Следната сезона била ужасна за Базел. Клубот завршил на 7. место и само поради подобрата гол-разлика од [[ФК Луцерн|Луцерн]] избегнал испаѓање. Веднаш по завршувањето на срамната сезона, управата на клубот интервенирала со назначување на некогашниот [[Фудбалска репрезентација на Германија|германски репрезентативец]] [[Макс Бруниг]] за тренер на клубот. Бруниг станал само вториот тренер во 30-годишната историја на клубот. Во [[1924]] година, градските соперници [[ФК Нордстерн Базел|Нордстерн Базел]] го освоиле првото место во &quot;централната група&quot;, додека Базел завршил на 3. место. Во финалната група на Серија А, шампион бил [[ФК Цирих|Цирих]].

Конечно, долго очекуваниот успех бил постигнат во сезоната 1929-1930 кога под водство на унгарскиот тренер [[Јулиј Картеш]] Базел победил во централната групата. Сепак, во финалната група во која овој пат имало 6 клуба (наместо дотогашните три), Базел го освоил последното место со само една победа над [[ФК Биел-Биен|Биел-Биен]] со 1-0. ВО [[1933]] година, дошол првиот позначаен трофеј за клубот, откако во финалето на [[Фудбалски куп на Швајцарија|Купот на Швајцарија]] со 4-3 го победиле [[ФК Грасхопер|Грасхопер]]. Во [[Национална лига (Швајцарија) 1938-1939|сезоната 1938-1939]], клубот го освоил последното дванаесетто место и на тој начин испаднал од највисоката дивизија во швајцарскиот фудбал.

===Периодот околу Втората светска војна === 
Исто како и за време на Првата светска војна, така и за време на [[Втора светска војна|Втората светска војна]], натпреварите од првенството на Швајцарија биле изиграни. Базел се вратил во Серија А во [[1942]] година, и успел да избегне повторно испаѓање завршувајќи на 13. место во конкуренција на 14 клубови во својата повратничка сезона. Меѓутоа испаѓањето било неизбежно во сезоната 1944-1945. Тие се вратиле во највисоката конкуренција само една година подоцна, а во [[1947]] година, за вторпат во историјата Базел го освоил швајцарскиот куп. Од [[1949]] година, Стадионот Ландхофт бил повторно граден. Во [[1950]] година, Базел бил вицешампион со два бода зад [[ФК Сервет|Сервет]]. Откако завршиле со реновирање на стадионот, бил оргенизиран меѓународен турнир.

=== 1953: Првата титула шампион на Швајцарија ===
Во [[1953]] година, Базел го освоил швајцарското првенство за првпат во историјата на клубот. Со само еден пораз во 26 натпревари тимот под водство на тренерот Рене Бадер го освоил првото место во лигата со четири бода предност во однос на Јанг Бојс. Сепак, овој успех не му се повторил на клубот во текот на следните години, но тие речиси редовно завршувале во средината на табелата.

=== Подеми и паѓање ===
Базел го освоил својот прв трофеј во новата деценија во [[1963]] година; под водство на [[Чехословачка|чехословачкиот]] тренер [[Јиржи Соботка]], тие триумфирале во Купот на Швајцарија по победата од 2-0 над Грасхопер во финалето. Но, Базел започнал да игра важна улога во швајцарскиот фудбал во доцните [[1960-ти]] под раководството на германскиот тренер [[Хелмут Бентхаус]]. Тој на располагање имал неколку квалитетни играчи како што се [[Рене Хаслер]], [[Отмар Хицфелд]] и [[Карл Одермат]]. Првата лигашка титула под водство на Бентхаус како тренер на Базел, дошла во сезоната [[Национална лига А (Швајцарија) 1966-1967|1966-1967]], завршувајќи со еден бод пред [[ФК Цирих|Цирих]]. Истата сезона Базел го освоил и купот со победа над Лозана во финалето. Благодарение на одличните резултати на домашната сцена, Базел играл во квалификациите за [[Лига на шампиони|Европскиот куп]], за првпат во историјата на клубот, [[Куп на шампиони 1967/68|во 1968 година]], но биле елиминирани во првиот круг од турнирот, од [[Данска|дански]] [[ФК Видовре|Видовре]]. Следната првенствена титула на Базел дошла во [[Национална лига А (Швајцарија) 1968-1969|сезоната 1968-1969]], кога тие уште еднаш завршиле со само еден бод над првиот следач, кој овојпат била екипата на Лозана. Ова значеше дека Базел ќе има нова европска авантура, но тие уште еднаш не успеале да ја надминат првата пречка, откако биле поразени од [[Шкотска Премиер лига|шкотскиот]] [[ФК Селтик|Селтик]].

Во [[Национална лига А (Швајцарија) 1969-1970|сезоната 1969-70]], уште еднаш, Базел ја освоил лигата со бод повеќе од Лозана. Во своето трето учество во Европскиот куп во [[Куп на шампиони 1970/71|сезоната 1970-71]], тие конечно ја минале првата фаза (елиминирајќи го [[ФК Спартак Москва|Спартак Москва]]) и стигнал до вториот круг, каде загубиле од подоцнежниот шампион [[ФК Ајакс|Ајакс]] со вкупен резултат 5-1. Базел не ја задржат својата титула [[Национална лига А (Швајцарија) 1969-1970|следната сезона]] и покрај тоа што завршиле со ист број на бодови како шампионите, Грасхопер, кој биле подобри во меѓусебниот двобој за титулата со 4-3. Откако ја загубиле титулата во оваа сезона, Базел потоа освоил две титули во лигата по ред, во сезоните [[Национална лига А (Швајцарија) 1971-1972|1971-1972]] и [[Национална лига А (Швајцарија) 1972-1973|1972-1973]]. Тие, исто така, го освоиле и [[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига купот]] во 1972 година. Во Европа, Базел не успеал да импресионира, испаѓајќи во првата фаза од [[Унгарија|унгарскиот]] [[ФК Ујпешт|Ујпешт]] во [[Куп на шампиони 1972/73|сезоната 1972-73]], но во [[Куп на шампиони 1973/74|сезоната 1973/74]] тие се истакнале со перуанската легенда [[Теофило Кубиљас]] во своите редови, стигнале до четврт-финалето елиминирајќи ги [[ФК Фрам|Фрам од Рејкјавик]] и [[ФК Клуб Брухе|Клуб Брухе]], пред тесно да загубат од Селтик со вкупен резултат 5-6. И покрај подобрувањето на Базел на европската сцена, тие не успеале да ја освојат лигата во следните четири години, но го освоиле Купот на Швајцарија во [[1975]] година, победувајќи го [[ФК Винтертур|Винтертур]] со 2-1 [[Продолжетоци (фудбал)|по продолженија]].

Долго очекуваната шампионска титула дошла во [[Национална лига А (Швајцарија) 1976-1977|сезоната 1976-1977]], откако тие го победиле Сервет во разигрувањето. Така, Базел се вратил во натпреварите од [[Лигата на шампиони|Европскиот Куп на шампиони]] но биле поразени во првиот круг, уште еднаш, од страна на [[ФК Вакер Инсбрук|Вакер Инсбрук]]. По успехот во сезоната 1976-1977, Базел поминал две сезони под својте стандарди завршувајќи во средината на табелата, но славата на клубот ќе се врати во се [[Национална лига А (Швајцарија) 1979-1980|сезоната 1979-1980]], кога Базел ќе ја освои својата 8-ма титула во [[Швајцарска Супер лига|Националната лига А]], преку плејофот. Сепак, тренерот [[Хелмут Бентхаус]] го напуштил клубот во [[1982]] година и во следните сезони во перформансите на Базел бил забележан голем регрес кој ќе доведе дури до испаѓање во [[Швајцарска Челинџ лига|Националната лига Б]] во [[Национална лига А (Швајцарија) 1987-1988|сезоната 1987-1988]]. Неколку тренери дошле и си заминале од Базел, сè додека клубот конечно не се вратил во [[Швајцарска Супер лига|Националната лига А]] во [[1994]] година под водство на [[Клод Андреј]]. Базел избегнал испаѓање за три бода во нивната прва сезона по враќањето во највисоката дивизија, но Андреј бил отпуштен и заменет со [[Карл Енгел (фудбалер)|Карл Енгел]]. Енгел го доведе Базел до петтото место во [[Национална лига А (Швајцарија) 1995-1996|неговата прва сезона на чело]] и солидно место во средината на табелата во [[Национална лига А (Швајцарија) 1996-1997|сезоната 1996-1997]], но тој бил отпуштен по слабиот старт на [[Национална лига А (Швајцарија) 1997-1998|сезоната 1997-1998]], во кој Базел го освоил второто место одоздола на табелата. [[Јерг Бергер]] потоа ја презел функцијата, но неговиот мандат траел само една година пред на чело да дојде [[Кристијан Грос]]. Во годините што следат Грос ќе се претвори во најуспешниот тренер во историјата на Базел

===2002-денес; Доминација во Швајцарија и пробив на Европската сцена ===
Во [[2002]] година, под водство на Кристијан Грос, тимот го освоил [[Швајцарска Супер лига|првенство]] и [[Фудбалски куп на Швајцарија|купот]]. Следната сезона учествувале во [[УЕФА Лига на шампиони 2002/03|Лигата на шампионите]], исклучително важен настан, како еден од ретките швајцарски тимови во историјата кој успеале да учествуваат во втората групната фаза (осмина-финална) од ова натпреварување. Во таа сезона, тимот успеал да победи екипи како [[ФК Селтик|Селтик]], [[ФК Депортиво де ла Коруња|Депортиво Ла Коруња]], [[ФК Спартак Москва|Спартак Москва]] и [[ФК Јувентус|Јувентус]], а играле нерешено двапати со [[ФК Ливерпул|Ливерпул]] и еднаш со [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]] на [[Олд Трафорд]].

Во сезоната 2005-2006 (откако биле прерано елиминирани од Лигата на шампионите) тимот стигнал до четврт-финалето од Купот на УЕФА, каде бил исфрлен од страна на [[ФК Мидлзборо|Мидлзборо]].

На [[13 мај]] [[2006]], Базел на неверојатен начин ја загубил титулата во домашното првенство, по поразот со 1-2 на домашен терен од [[ФК Цирих|Цирих]], во последното коло од првенството. Голот за титула на Цирих го постигнал одбранбениот играч [[Јулијан Филипеску]] во 92-рата минута; двата тима завршиле со освоени 78 бода, но Цирих поради подобрата гол разлика станал шампион. Денот се памети, особено заради многу тешките судири што следеле меѓу навивачите на двата клуба. Двете страни предизвикале оштетувања на некои структури на стадионот.

Во сезоната 2006-2007 сезона тимот бил елиминиран од групната фаза на Купот на УЕФА, а во изданието 2007-2008 на истото натпреварување бил елиминиран од [[ФК Спортинг Лисабон|Спортинг Лисабон]] во шеснаестина-финалето.

На [[10 мај]] [[2008]] година Базел ја освоил својата дванаесетта титула, победувајќи го во последниот натпревар од првенството вицешампионот [[ФК Јанг Бојс]]. Во квалификациите за Лигата на шампионите ја совладале [[Виторија Гимареш]], а во групната фаза го освоиле последното место со само еден бод во група со [[ФК Барселона|Барселона]], Спортинг Лисабон и [[ФК Шахтар Донецк|Шахтар Донецк]].

На [[7 декември]] [[2011]], во последното коло од групната фаза на [[УЕФА Лига на шампиони 2011/12|Лигата на шампионите]], Базел успеал да го победи [[ФК Манчестер Јунајтед|Манчестер Јунајтед]] со 2-1, завршувајќи на второ место за сметка на ''Црвените ѓаволи'', позиција која му донесе историска квалификација во нокаут фазата; таму швајцарскиот тим бил елиминиран од [[ФК Баерн Минхен|Баерн Минхен]] со вкупни 1-7.

Во сезоната 2012-2013, во Базел стигнал до полуфиналето на [[Лига Европа]], каде биле елиминирани со двоен пораз од подоцнежните шампиони екипата на [[ФК Челзи|Челзи]]. На [[1 јуни]] [[2013]] ја освоиле својата шеснаесетта титула, четврта по ред. Отпаднале од Лигата на шампионите и продолжиле во Лигата на Европа 2013-14, каде биле елиминирани во четврт-финалето од Валенсија, и покрај успехот во првиот натпревар на домашен терен со 3-0, во реваншот во Шпанија загубиле со 5-0.

Сезоната 2013-2014, ја завршиле со нова титула во [[Швајцарска Супер лига|Швајцарија]], вкупно седумнаесетта, и петта сезона по ред.

==Стадион==
{{Главна|Сент Јакоб Парк}}

[[Податотека:St-Jakob-Park-Nacht.jpg|upright|thumb|right|200px|Сент Јакоб ноќе.]]
Фудбалерите на Базел ги играат своите домашни натпревари на стадионот [[Сент Јакоб Парк]] кој е со капацитет од 37.500.&lt;ref name=&quot;fcb1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница | last =  | first =  | authorlink =  | coauthors =  | year = 2011 | url = http://www.fcb.ch/Club/StadiumSt.JakobPark | title = Figures and facts | format =  | work =  | publisher = FC Basel 1893 | accessdate = 2011-11-20 | archive-date = 2012-02-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120203010621/http://www.fcb.ch/Club/StadiumSt.JakobPark | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

[[УЕФА]] му доделила оценка од 4-ѕвезди на стадионот, највисока оценка што може да му се даде на стадион со тој капацитет. Сент Јакоб Парк бил отворен во [[2001]] година, првично одржувајќи максимална посетеност од 33.433 гледачи. Стадионот бил проширен со нова трибина (сектор G) и капацитетот бил зголемен на 42.500 места кога [[Швајцарија]] била ко-домаќин на [[Евро 2008]]. По Евро 2008 година, бројот на седишта биле отстранети, давајќи им повеќе простор меѓу нив, а капацитетот бил намален на 37.500 седишта.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.baselunited.ch/default.aspx?group=sjp&amp;code=0905 |title=www.baselunited.ch |accessdate=2014-12-05 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706221801/http://www.baselunited.ch/default.aspx?group=sjp&amp;code=0905 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Стадионот е наречен &quot;Јогели&quot; од страна на навивачите и располага со 2 ресторани наречени &quot;Ресторан Уно&quot; и &quot;Хет-трик Спорт Бар&quot; и еден трговски центар, кој бил отворен на [[1 ноември]] [[2001]] година, исто така, има паркинг простор за 680 автомобили и има својa железничката станица. Сент Јакоб Парк бил домаќин на 6 натпревари за време на ЕвРО 2008, вклучувајќи го и првиот натпревар помеѓу [[Фудбалска репрезентација на Швајцарија|Швајцарија]] и [[Фудбалска репрезентација на Чешка|Чешка]] и полуфиналето помеѓу [[Фудбалска репрезентација на Германија|Германија]] и [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]]. Најинтересен елемент на стадионот претставува  надворешниот проѕирен слој, кој може да биде осветлен во различни бои со импресивни ефекти, овој ефект е копиран три години подоцна за новиот стадион на [[ФК Баерн Минхен|Баерн Минхен]], [[Алијанс Арена]].

Пред да се изгради стадионот Сент Јакоб Парк, Базел ги играл својте натпревари на Стадионот Ландхоф, а по Светското првенство 1954 година, се преселиле на новоизградениот [[Сент Јакоб (Стадион)|Сент Јакоб]], кој бил на истото место каде што се наоѓа сегашниот стадион. За време на периодот на изградба на Сент Јакоб Парк, Базел ги играл својте домашни натпревари на [[Стадион Шуценмат|Стадионот Шуценмат]].

{{wide image|StJakobPark Panorama.JPG|800px|Сент Јакоб Парк од надвор.}}

==Соперништва==
'''Најголеми соперници'''
*{{Fb team Zurich}}
*{{Fb team Grasshoppers}}

Градовите [[Базел]] и [[Цирих]] имаат големо и долго соперништво. Тоа соперништво е пренесено и на фудбалските терени, па традиционално најголемите соперници на Базел му се [[ФК Цирих|Цирих]] и [[ФК Грасхопер|Грасхопер]]. Во последните неколку години особено е големо соперништвото со Цирих, па често навивачите на двата клуба предизвикувале проблеми во изминатите години.

==Бои и дресови==
Официјалните бои на клубот се [[црвена]] и [[сина]] ([[Податотека:600px Rossoblu con bordi e sfera gialli.svg|20px]]).

==== Дресови ====
===== Домашни =====
{|
|
{{Football kit
| pattern_la = 
| pattern_b  = _red_stripes
| leftarm    = FF0000
| body       = 0000FF
| rightarm   = FF0000
| shorts     = 0000FF
| socks      = 0000FF
| title      = 2000-2001
}}
|
{{Football kit
| pattern_la = 
| pattern_b  = _redhalf
| pattern_sh = _red_stripes
| leftarm    = 0000FF
| body       = 0000FF
| rightarm   = FF0000
| shorts     = 0000FF
| socks      = 0000FF
| title      = 2002-2004
}}
|
{{Football kit
| pattern_la =
| pattern_b  = _bluehalf
| pattern_ra =
| leftarm    = 0000FF
| body       = FF0000
| rightarm   = FF0000
| shorts     = 0000FF
| pattern_so = _band_red
| socks      = 0000FF
| title      = 2004-2006
}}
|
{{Football kit
| pattern_la =
| pattern_b  = _bluehalf
| pattern_ra =
| pattern_sh = _bas1011h
| leftarm    = FF0000
| body       = FF0000
| rightarm   = 0000FF
| shorts     = 0000FF
| socks      = 0000FF
| title      = 2006-2008
}}
|
{{Football kit
| pattern_la = _goldborder
| pattern_b  = _bluestripes
| pattern_ra = _goldborder
| leftarm    = 0000FF
| body       = FF0000
| rightarm   = 0000FF
| shorts     = 0000FF
| socks      = 0000FF
| title      = 2008-2010
}}
|
{{Football kit
| pattern_b  = _basel1011h
| body1      = FF0000
| pattern_la = _basel1011h
| leftarm1   = 0000FF
| pattern_ra = _basel1011h
| rightarm   = 0000FF
| pattern_sh = _bas1011h
| shorts     = 0000FF
| pattern_so = _basel1011h
| socks      = 0000FF
| title = 2010-2012
}}
|
{{Football kit
| pattern_la = _lens1213h
| pattern_b  = _basel1213h
| pattern_ra = _basel1213h
| pattern_sh = _yellow_stripes_adidas
| pattern_so = _color_3_stripes_yellow
| leftarm    = FF0000
| body       = _basel1213h
| rightarm   = 0000FF
| shorts     = 0000FF
| socks      = 0000FF
| title      = 2012-2013
}}
|
{{Football kit
| pattern_la = _fcbasel1314h
| pattern_b  = _fcbasel1314h
| pattern_ra = _fcbasel1314h
| pattern_sh = _adidaswhite
| pattern_so = _color_3_stripes_white
| leftarm    = FF0000
| body       = FF0000
| rightarm   = 0000FF
| shorts     = 0000FF
| socks      = 0000FF
| title      = 2013-2014
}}
|}

===== Гостински =====
{|
|
{{Football kit
| pattern_la = 
| pattern_b  = _fcbarcelona1112a
| pattern_ra = 
| pattern_so = _blacktop
| leftarm    = 000000
| body       = 000000
| rightarm   = 000000
| shorts     = FFFFFF
| socks      = FFFFFF
| title      = 2004-2005
}}
|
{{Football kit
| pattern_la = 
| pattern_b  = _aachen1112A
| pattern_ra = 
| leftarm    = FFFFFF
| body       = FFFFFF
| rightarm   = FFFFFF
| shorts     = FFFFFF
| socks      = FFFFFF
| title      = 2005-2007
}}
|
{{Football kit
| pattern_la = _blueborder
| pattern_b  = _bluecollar_2
| pattern_ra = _blueborder
| leftarm    = D3D3D3
| body       = D3D3D3
| rightarm   = D3D3D3
| shorts     = D3D3D3
| socks      = D3D3D3
| title      = 2007-2009
}}
|
{{Football kit
| pattern_b  = _basel1011a
| leftarm    = DFFF00
| body       = DFFF00
| rightarm   = DFFF00
| shorts     = 000000
| socks      = 000000
| title      = 2009-2011
}}
|
{{Football kit
| pattern_b  = _basel1112a
| leftarm    = FF8080
| body       = FF8080
| rightarm   = FF8080
| shorts     = 000000
| socks      = FF8080
| title      = 2011-2012
}}
|
{{Football kit
| pattern_b  = _gubbio1112a
| pattern_la = 
| pattern_ra = 
| pattern_sh = _black_stripes_adidas
| pattern_so = _color_3_stripes_black
| leftarm    = FFFFFF
| body       = FFFFFF
| rightarm   = FFFFFF
| shorts     = FFFFFF
| socks      = FFFFFF
| title      = 2012-2014
}}
|}

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (21) :''' 
1952-53, 1966-67, 1968-69, 1969-70, 1971-72, 1972-73, 1976-77, 1979-80, 2001-02, 2003-04,{{златнаѕвезда}}&lt;br /&gt; 
2004-05, 2008, 2009-10, 2010-11, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17,{{златнаѕвезда}}&lt;br /&gt;
2024–25
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (12) :''' 
1932-33, 1946-47, 1962-63, 1966-67, 1974-75, 2001-02, 2002-03, 2006-07, 2007-08, 2009-10, 2011-12, 2016-17
* '''[[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1972.
* '''[[Ухрен куп]]'''
** '''Победник (13) :''' 
1969, 1970, 1978, 1979, 1980, 1983, 1986, 1988, 2003, 2006, 2008, 2011, 2013.

== Играчи ==
=== Моментален состав ===
{{Fs start}}
{{Fs player|no=  1 |nat= CZE |pos=GK |name=[[Томаш Вацлик]]}} 
{{Fs player|no=  3 |nat= CIV |pos=DF |name=[[Адама Траоре]]}} 
{{Fs player|no=  4 |nat= SUI |pos=DF |name=[[Филип Деген]]}} 
{{Fs player|no=  5 |nat= SUI |pos=DF |name=[[Михаел Ланг]]}}
{{Fs player|no=  6 |nat= ARG |pos=DF |name=[[Валтер Самуел]]}}
{{Fs player|no=  7 |nat= SUI |pos=MF |name=[[Лука Ѕуфи]]}} 
{{Fs player|no=  8 |nat= ISL |pos=MF |name=[[Биркир Бјарнасон]]}} 
{{Fs player|no= 10 |nat= ARG |pos=MF |name=[[Матијас Емилио Делгадо|Матијас Делгадо]]  |other=[[капитен]]}}
{{Fs player|no= 11 |nat= ALB |pos=FW |name=[[Шкелзен Гаши]]}}
{{Fs player|no= 14 |nat= JPN |pos=FW |name=[[Јоихиро Какитани]]}} 
{{Fs player|no= 15 |nat= BGR |pos=DF |name=[[Иван Иванов]]}} 
{{Fs player|no= 17 |nat= CZE |pos=DF |name=[[Марек Сухи]]}}
{{Fs player|no= 18 |nat= SUI |pos=GK |name=[[Германо Ваилати]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no= 19 |nat= SWE |pos=DF |name=[[Бехранг Сафари]]}}
{{Fs player|no= 20 |nat= SRB |pos=MF |name=[[Вељо Симиќ]]}} 
{{Fs player|no= 21 |nat= AUT |pos=FW |name=[[Марк Јанко]]}}  
{{Fs player|no= 22 |nat= SRB |pos=MF |name=[[Здравко Кузмановиќ]]}} 
{{Fs player|no= 23 |nat= SUI |pos=GK |name=[[Мирко Салви]]}}
{{Fs player|no= 24 |nat= EGY |pos=FW |name=[[Ахмед Хамуди]]}}
{{Fs player|no= 25 |nat= PAR |pos=FW |name=[[Дерлис Гонсалес]]}} 
{{Fs player|no= 26 |nat= DEN |pos=DF |name=[[Даниел Хег]]}}
{{Fs player|no= 33 |nat= EGY |pos=MF |name=[[Мохамед Елнени]]}} 
{{Fs player|no= 34 |nat= ALB |pos=MF |name=[[Таулант Џака]]}}
{{Fs player|no= 36 |nat= SUI |pos=FW |name=[[Брил Емболо]]}}
{{Fs player|no= 38 |nat= SUI |pos=FW |name=[[Албан Ајети]]}}
{{Fs player|no= 39 |nat= SUI |pos=MF |name=[[Давиде Кала]]}}
{{Fs end}}

==Тренери==
{{col-begin}}
{{col-3}}
*{{знамеикона|England}} [[Перси Хамфрис]] ''(1913–14)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Макс Бруниг]] ''(1922–23)''
*{{знамеикона|Hungary}} [[Ѓула Кертеш]] ''(1928–30)''
*{{знамеикона|Austria}} {{знамеикона|Switzerland}} Густав Пуцендоплер ''(1930–32)''
*{{знамеикона|Austria}} Ото Хафтел ''(1932)''
*{{знамеикона|Austria}} [[Карл Курц]] ''(1932–33)''
*{{знамеикона|Austria}} Јозеф Хајст ''(1933–34)''
*{{знамеикона|Austria}} [[Рихард Ќон]] ''(1934)''
*{{знамеикона|Germany}} Алвин Риемке ''(1934–36)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Хајнц Кернер]] ''(1936–37)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Фернард Јакард]] ''(1937–39)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Валтер Дитрихт]] ''(1939)''
*{{знамеикона|Switzerland}} Мак Галер ''(1939–40)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Еуген Рупф]] ''(1940–43)''
*{{знамеикона|Switzerland}} Вили Волф ''(1943–46)''
*{{знамеикона|Switzerland}} Макс Барас ''(1946)''
{{col-3}}
*{{знамеикона|Austria}} [[Антон Шал]] ''(1946–47)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Ернст Хуфшмид]] ''(1947–52)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Рене Бадер]] ''(1952–55)''
*{{знамеикона|Switzerland}} Вили Дор ''(1955)''
*{{знамеикона|Hungary}} [[Бела Сароши]] ''(1955–57)''
*{{знамеикона|Austria}} [[Руди Стритих]] ''(1957–58)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Рене Бадер]] ''(1958–59)''
*{{знамеикона|Hungary}} [[Јено Винче]] ''(1 јули 1959–30 јуни 61)''
*{{знамеикона|Czechoslovakia}} [[Јиржи Соботка]] ''(1961–65)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Хелмут Бентхаус]] ''(1 јули 1965–30 јуни 82)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Рајнер Олхаузер]] ''(1982–83)''
*{{знамеикона|Germany}} Ернст Аугуст Кенке ''(1983–85)''
*{{знамеикона|Switzerland}} Емил Мулер ''(1985)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Хелмут Бентхаус]] ''(1 јули 1985–30 јуни 87)''
*{{знамеикона|Switzerland}} Урс Штајгенталер ''(1 јули 1987–30 јуни 90)''
*{{знамеикона|Germany}} Ернст Аугуст Кенке ''(1990–92)''
{{col-3}}
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Карл Одермат]] и {{знамеикона|Switzerland}} [[Бруно Рамен]] ''(1992)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Фридел Рауш]] ''(1 јули 1992–30 јун 93)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Клод Андреј]] ''(1993–95)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Карл Енгел]] ''(1995–97)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Хајнц Херман]] (22 март 1997–31 март 97)
*{{знамеикона|Italy}} Салваторе Андракио ''(прив.), (1 апр 97–30 јун 97)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Јерг Бергер]] ''(1 јули 1997–6 октомври 97)''
*{{знамеикона|Italy}} Салваторе Андракио ''(прив.), (7 окт 97–31 дек 97)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Ги Матез]] ''(1 јан 1998–14 мај 99)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Марко Шалибаум]] (15 мај 1999–14 јуни 99)
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Кристијан Грос]] ''(15 јуни 1999–30 јуни 09)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Торстен Финк]] ''(1 јули 2009–16 окт 11)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Хајко Фогел]] ''(привремен), (13 окт 2011–11 дек 11)''
*{{знамеикона|Germany}} [[Хајко Фогел]] ''(12 дек 2011–15 окт 12)''
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Мурат Јакин]] ''(15 окт 2012–17 мај 2014)''
*{{знамеикона|Portugal}} [[Пауло Соуса]] ''(1 јули 2014–)''
{{col-end}}

==Надворешни врски==
{{рв|FC Basel}}
* [http://www.fcb.ch Официјална страна на Базел] {{de}}
* [http://www.soccerway.com/teams/switzerland/fc-basel/ Страна на Базел на soccerway]

==Наводи==
{{наводи}}

{{Швајцарска Супер лига}}

{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Базел]]
[[Категорија:ФК Базел]]
[[Категорија:Базел]]</text>
      <sha1>dqb1vqiynh70mnmijwqsnnikemypzau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Санкт Гален</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1120376</id>
    <revision>
      <id>5561722</id>
      <parentid>5381327</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3940" sha1="2zcfkdvcdlf0hr2e2gumojmgd9zxgn4" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = {{знамеикона|Швајцарија}} Санкт Гален
| current  = ФК Санкт Гален сезона 2013–14|
| image    = [[Податотека:FC St. Gallen logo.svg|150px]]
| full name = Фудбал Клуб Санкт Гален 1879
| founded  = [[19 април]] [[1879]]
| ground   = [[АФГ Арена]]&lt;br/&gt;[[Санкт Гален]], [[Швајцарија]]
| capacity = 19,568
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Долф Фрих
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Луксембург}} [[Џеф Сајбене]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Супер лига]]
| season   = 2025/26
| position = '''2.''', Супер лига
| website  = http://www.fcsg.ch/
|pattern_la1=
|pattern_b1=_whiterightsash
|pattern_ra1=
|leftarm1=008000
|body1=008000
|rightarm1=008000
|shorts1=FFFFFF
|socks1=008000
|pattern_la2=
|pattern_b2=_greenrightsash
|pattern_ra2=
|leftarm2=ffffff
|body2=ffffff
|rightarm2=ffffff
|shorts2=008000
|socks2=008000
|
}}

'''ФК Санкт Гален''' е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал]]ски клуб од градот [[Санкт Гален]]. Моментално се натпреварува во [[Швајцарска Супер лига|Швајцарската Супер лига]], највисокото ниво на [[Првенство во фудбал на Швајцарија|швајцарскиот фудбал]].

Клубот е основан во [[1879]] година и е најстариот клуб во Швајцарија. Во својата долга историја двапати ја освоиле титулата во [[Швајцарска Супер лига|швајцарското првенство]] во сезоните 1903-04 и 1999-00, а еднаш го освоиле и [[Фудбалски куп на Швајцарија|Купот на Швајцарија]] во 1969 година.

Својте домашни натпревари ги игра на [[АФГ Арена]], која има капацитет од 19,568 седечки места.

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[зелена]] и [[бела]] ([[Податотека:Verde con diagonale Bianco.svg|20px]]).

Досега клубот променил 6 амблеми. Последниот е воведен во [[2008]] година.

&lt;gallery&gt;
Податотека:FCSG Logo 1879.png
Податотека:FCSG Logo bis 1980.png
Податотека:FC St. Gallen Logo.svg
Податотека:Fcsg logo 2008.png
Податотека:FCSG Jubiläums Logo 2004.png
Податотека:FC St. Gallen logo.svg
&lt;/gallery&gt;

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (2) :''' 
1903-04, 1999-00.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1969.
* '''[[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1978.
* '''[[Челенџ лига]]'''
** '''Победник (2) :''' 
2009, 2012.

==Надворешни врски==
{{рв|FC St. Gallen}}
* [http://www.fcsg.ch/ Официјална страна на ФК Санкт Гален] {{de}} 
* [http://int.soccerway.com/teams/switzerland/fc-sankt-gallen-1879/2177/ Страна на Санкт Гален на soccerway]

{{Швајцарска Супер лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Санкт Гален]]
[[Категорија:Санкт Гален]]</text>
      <sha1>2zcfkdvcdlf0hr2e2gumojmgd9zxgn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561723</id>
      <parentid>5561722</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <comment>/* Надворешни врски */</comment>
      <origin>5561723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3921" sha1="oa8v85mt83n3wga00hc80mboojo25l3" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = {{знамеикона|Швајцарија}} Санкт Гален
| current  = ФК Санкт Гален сезона 2013–14|
| image    = [[Податотека:FC St. Gallen logo.svg|150px]]
| full name = Фудбал Клуб Санкт Гален 1879
| founded  = [[19 април]] [[1879]]
| ground   = [[АФГ Арена]]&lt;br/&gt;[[Санкт Гален]], [[Швајцарија]]
| capacity = 19,568
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Долф Фрих
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Луксембург}} [[Џеф Сајбене]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Супер лига]]
| season   = 2025/26
| position = '''2.''', Супер лига
| website  = http://www.fcsg.ch/
|pattern_la1=
|pattern_b1=_whiterightsash
|pattern_ra1=
|leftarm1=008000
|body1=008000
|rightarm1=008000
|shorts1=FFFFFF
|socks1=008000
|pattern_la2=
|pattern_b2=_greenrightsash
|pattern_ra2=
|leftarm2=ffffff
|body2=ffffff
|rightarm2=ffffff
|shorts2=008000
|socks2=008000
|
}}

'''ФК Санкт Гален''' е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал]]ски клуб од градот [[Санкт Гален]]. Моментално се натпреварува во [[Швајцарска Супер лига|Швајцарската Супер лига]], највисокото ниво на [[Првенство во фудбал на Швајцарија|швајцарскиот фудбал]].

Клубот е основан во [[1879]] година и е најстариот клуб во Швајцарија. Во својата долга историја двапати ја освоиле титулата во [[Швајцарска Супер лига|швајцарското првенство]] во сезоните 1903-04 и 1999-00, а еднаш го освоиле и [[Фудбалски куп на Швајцарија|Купот на Швајцарија]] во 1969 година.

Својте домашни натпревари ги игра на [[АФГ Арена]], која има капацитет од 19,568 седечки места.

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[зелена]] и [[бела]] ([[Податотека:Verde con diagonale Bianco.svg|20px]]).

Досега клубот променил 6 амблеми. Последниот е воведен во [[2008]] година.

&lt;gallery&gt;
Податотека:FCSG Logo 1879.png
Податотека:FCSG Logo bis 1980.png
Податотека:FC St. Gallen Logo.svg
Податотека:Fcsg logo 2008.png
Податотека:FCSG Jubiläums Logo 2004.png
Податотека:FC St. Gallen logo.svg
&lt;/gallery&gt;

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (2) :''' 
1903-04, 1999-00.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1969.
* '''[[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1978.
* '''[[Челенџ лига]]'''
** '''Победник (2) :''' 
2009, 2012.

==Надворешни врски==
{{рв|FC St. Gallen}}
* [http://www.fcsg.ch/ Официјална страна на ФК Санкт Гален] {{de}} 
* [https://www.soccerway.com/team/st-gallen/bkxMEx1T/ Страна на Санкт Гален на soccerway]

{{Швајцарска Супер лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Санкт Гален]]
[[Категорија:Санкт Гален]]</text>
      <sha1>oa8v85mt83n3wga00hc80mboojo25l3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Цирих</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1120563</id>
    <revision>
      <id>5561766</id>
      <parentid>5381328</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10950" sha1="2rlpy6f7r8wnabt2cnydxuu3r8boc1b" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = {{знамеикона|Швајцарија}} Цирих
| current  = ФК Цирих сезона 2013–14|
| image    = [[Податотека:FC_Zurich_logo.png|200px]]
| fullname = Фудбалски клуб Цирих
| founded  = [[1896]]
| ground   = [[Стадион Лецигрунд]]&lt;br/&gt;[[Цирих]], [[Швајцарија]]
| capacity = 25,000
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Анкило Канепа
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Швајцарија}} [[Урс Мејер (фудбалер)|Урс Мејер]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Супер лига]]
| season   = 2025/26
| position = '''10.''', Швајцарска Супер лига
| website  = http://www.fcz.ch/de/main/
| pattern_b1  = _collaronwhite
| pattern_ra1 =
| pattern_so1 = _band_blue
| leftarm1    = DDF2FE
| body1       = DDF2FE
| rightarm1   = DDF2FE
| shorts1     = FFFFFF
| socks1      = FFFFFF
| pattern_la2 = _whiteborder
| pattern_b2  =
| pattern_ra2 = _whiteborder
| leftarm2    = DE3228
| body2       = DE3228
| rightarm2   = DE3228
| shorts2     = DE3228
| socks2      = DE3228
}}

'''Фудбалски клуб Цирих''', попознат како '''ФК Цирих''' или скратено '''ФКЦ''', е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал]]ски клуб од градот [[Цирих]]. Моментално се натпреварува во [[Швајцарска Супер лига|Швајцарската Супер лига]].

Клубот е основан во [[1896]] година и е еден од најуспешните клубови во Швајцарија. Цирих има 12 титули во швајцарското првенство и 8 [[Фудбалски куп на Швајцарија|купови на својата земја]], а исто така има пласмани во полуфиналето на [[УЕФА Лига на шампиони|Европскиот Куп на Шамппиони]] во сезоните [[Куп на шампиони 1963/64|1963-64]] и [[Куп на шампиони 1976/77|1976-77]].

Својте домашни натпревари клубот ги игра на [[Стадион Лецигрунд|Лецигрунд]] стадионот кој има капацитет од 25.000 места. Најголеми соперници му се [[ФК Грасхопер|Грасхопер]], со кој игра градско дерби и [[ФК Базел|Базел]].

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[бела]] и [[сина]] ([[Податотека:600px Bianco e Blu (strisce) con bordo dorato.png|20px]]).

=== Дресови ===
==== Историја ====
===== Домашни =====
{|
|
{{Football kit
|pattern_la=
|pattern_b=_zurich1112h
|pattern_ra=
|leftarm=DDF2FE
|body=DDF2FE
|rightarm=DDF2FE
|pattern_sh=
|shorts=FFFFFF
|pattern_so=_band_blue
|socks=FFFFFF
|title=2011-2013
}}
|
{{Football kit
|pattern_la=_nike_2012_on_white
|pattern_b=_bluecollar_2
|pattern_ra=_nike_2012_on_white
|leftarm=3572C2
|body=FFFFFF
|rightarm=3572C2
|pattern_sh=_sides_on_white
|shorts=3572C2
|pattern_so=_white_halfhorizontal
|socks=3572C2
|title=2013-2014
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b =_fulham0708h
|pattern_ra =
|leftarm =FFFFFF
|body =FFFFFF
|rightarm =FFFFFF
|pattern_sh =
|shorts =FFFFFF
|pattern_so=
|socks = FFFFFF
|title = 2014-2015
}}
|}

===== Гостински =====
{|
|
{{Football kit
|pattern_la=
|pattern_b=_sanfrecce11g3
|pattern_ra=
|leftarm=000000
|body=000000
|rightarm=000000
|shorts=000000
|socks=000000
|title=2011-2012
}}
|
{{Football kit
|pattern_la=_whiteborder
|pattern_b=_whitecollar
|pattern_ra=_whiteborder
|leftarm=DE3228
|body=DE3228
|rightarm=DE3228
|pattern_sh=_white_stripes
|shorts=DE3228
|pattern_so=_whitetop
|socks=DE3228
|title=2012-2013
}}
|}

==Стадион==
ФК Цирих ги играат својте домашни натпревари на [[Стадион Лецигрунд|Стадионот Лецигрунд]], кој бил целосно обновен за само две години и бил отворен во [[2007]] во пресрет на [[Евро 2008]]. Денес има капацитет од 25,000 седечки места. Димензиите на стадионот се 105 m со 68 m.

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (13) :'''
1901-02, 1923-24, 1962-63, 1965-66, 1967-68, 1973-74, 1974-75, 1975-76, 1980-81, 2005-06, {{златнаѕвезда}}&lt;br&gt; 
2006-07, 2008-09, 2021—22.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (8) :''' 
1965-66, 1969-70, 1971-72, 1972-73, 1975-76, 1999-2000, 2004-05, 2013-14.
* '''[[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (1) :''' 
1980-81.

== Играчи ==
===Моментален состав===
{{Fs start}}
{{Fs player | no= 1  | nat= SUI |pos= GK | name= [[Давид Да Коста]] }}
{{Fs player | no= 4  | nat= SUI |pos= DF | name= [[Рафаел Кох]] }}
{{Fs player | no= 5  | nat= SUI |pos= DF | name= [[Берат Џимсити]] }}
{{Fs player | no= 7  | nat= SUI |pos= FW | name= [[Марио Гаврановиќ]] }}
{{Fs player | no= 9  | nat= TUN |pos= FW | name= [[Амин Шермити]] }}
{{Fs player | no= 10 | nat= SUI |pos= MF | name= [[Давиде Кјумиенто]] }}
{{Fs player | no= 11 | nat= ALB |pos= FW | name= [[Армандо Садику]] }}
{{Fs player | no= 13 | nat= SUI |pos= DF | name= [[Алан Неф]] }}
{{Fs player | no= 14 | nat= CMR |pos= FW | name= [[Франк Етунди]] }}
{{Fs player | no= 15 | nat= SUI |pos= MF | name= [[Оливер Буф]] }}
{{Fs player | no= 16 | nat= SUI |pos= DF | name= [[Филип Кох]] }}
{{Fs player | no= 17 | nat= TUN |pos= MF | name= [[Јасин Шикауи]] }}
{{Fs player | no= 18 | nat= ISR |pos= MF | name= [[Ави Рикан]] }}
{{Fs player | no= 20 | nat= ALB |pos= MF | name= [[Бурим Кукели]] }}
{{Fs mid}}
{{Fs player | no= 21 | nat= SUI |pos= MF | name= Мајк Клејбер }}
{{Fs player | no= 22 | nat= MNE |pos= MF | name= [[Асмир Кајевиќ]] }}
{{Fs player | no= 23 | nat= SUI |pos= FW | name= Патрик Росини }}
{{Fs player | no= 24 | nat= SUI |pos= MF | name= Морис Брунер }}
{{Fs player | no= 25 | nat= MNE |pos= DF | name= [[Иван Кецојевиќ]] }}
{{Fs player | no= 26 | nat= SUI |pos= MF | name= Седрик Брунер }}
{{Fs player | no= 27 | nat= SUI |pos= MF | name= [[Марко Шенбахлер]] }}
{{Fs player | no= 30 | nat= SUI |pos= DF | name= [[Нико Елведи]] }}
{{Fs player | no= 31 | nat= SUI |pos= GK | name= Андрес Малот }}
{{Fs player | no= 32 | nat= SUI |pos= GK | name= [[Антони Февре]] }}
{{Fs player | no= 33 | nat= SUI |pos= FW | name= Димитри Оберлин }}
{{Fs player | no= 34 | nat= SUI |pos= MF | name= [[Франсиско Родригес (фудбалер, роден 1995)|Франсиско Родригес]]}}
{{Fs player | no= 37 | nat= CIV |pos= MF | name= [[Жил Јапи Јапо]] }}
{{Fs end}}

=== Поранешни играчи ===
{{col-start}}
{{col-4}}
* {{знамеикона|ARM}} [[Артур Петросјан]]
* {{знамеикона|BIH}} [[Мухамед Коњиќ]]
* {{знамеикона|BRA}} [[Кледерсон Сесар де Соуза|Сесар]]
* {{знамеикона|BRA}} [[Франсиско Лима]]
* {{знамеикона|BRA}} [[Рафаел Каетано де Араухо|Рафаел]]
* {{знамеикона|COD}} [[Шабани Нонда]]
* {{знамеикона|FIN}} [[Хану Тихинен]]
* {{знамеикона|FRA}} [[Ерик Хасли]]
* {{знамеикона|GEO}} [[Гоча Јамраули]]
* {{знамеикона|GER}} [[Клаус Штрумер]]
* {{знамеикона|GER}} [[Херберт Вас]]
{{col-4}}
* {{знамеикона|GUI}} [[Алхасан Кеита]]
* {{знамеикона|ITA}} [[Роберто Ди Матео]]
* {{знамеикона|ITA}} [[Росарио Мартинели]]
* {{знамеикона|NZL}} [[Винтон Руфер]]
* {{знамеикона|NGA}} [[Ике Шорунму]]
* {{знамеикона|NGA}} [[Рашиди Јекини]]
* {{знамеикона|ROU}} [[Јулијан Филипеску]]
* {{знамеикона|ROU}} [[Адријан Илие]]
* {{знамеикона|ROU}} [[Марсел Радучану]]
* {{знамеикона|ROU}} [[Михаи Тарараче]]
* {{знамеикона|RSA}} [[Шон Бартлет]]
{{col-4}}
* {{знамеикона|RSA}} [[Аугустин Макалакалане]]
* {{знамеикона|SWE}} [[Јонас Терн]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Алмен Абди]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Хајнц Бани]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Рене Ботерон]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Рене Бродман]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Пјер-Албер Шапуиза]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Фредерик Шасо]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Јосип Дрмиќ]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Блерим Џемаили]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Руди Елсенер]]
{{col-4}}
* {{знамеикона|SUI}} [[Урс Фишер (фудбалер)|Урс Фишер]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Алан Рошат]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Марко Пасколо]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Даниел Жигакс]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Гекан Инлер]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Адмир Мехмеди]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Јакоб Кун]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Ксавиер Маргариаз]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Џони Леони]]
* {{знамеикона|SUI}} [[Франсиско Родригес (фудбалер)|Франсиско Родригес]]
* {{знамеикона|YUG}} {{знамеикона|BIH}} [[Харис Шкоро]]
{{col-end}}

== Надворешни врски ==
* [http://www.fcz.ch/de/main/ Официјална страна на клубот] {{de}}

==Наводи==
{{наводи}}

{{Швајцарска Супер лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Цирих]]
[[Категорија:ФК Цирих]]
[[Категорија:Цирих]]</text>
      <sha1>2rlpy6f7r8wnabt2cnydxuu3r8boc1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Лозана</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1120639</id>
    <revision>
      <id>5561764</id>
      <parentid>5381335</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3797" sha1="htbrc2nt2oiwg7mynenj02g5v8o30wi" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = {{знамеикона|Швајцарија}} Лозана
| current  = ФК Лозана сезона 2013–14|
| image    = [[Податотека:FCLausanneSport.png|150px]]
| full name = Фудбал клуб Лозана Спорт
| founded  = [[1896]]
| ground   = [[Стад Олимпик де ла Понтез|Олимпик де ла Понтез]]&lt;br/&gt;[[Лозана]], [[Швајцарија]]
| capacity = 15,850
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Жан-Франсоа Коле
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Италија}} [[Марко Симоне]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Челенџ лига|Челенџ лига]]
| season   = 2025—2026
| position = 9-ти
| website  = http://www.lausanne-sport.ch
|pattern_la1=_whiteshoulders
|pattern_b1=_whiteshoulders
|pattern_ra1=_whiteshoulders
|leftarm1=0000FF
|body1=_whitestripe
|body2=_bluestripe
|rightarm1=0000FF
|shorts1=0000FF
|socks1=0000FF

|pattern_la2=_blueshoulders
|pattern_b2=_blueshoulders
|pattern_ra2=_blueshoulders
|leftarm2=FFFFFF

|rightarm2=FFFFFF
|shorts2=FFFFFF
|socks2=FFFFFF
|leftarm2=FFFFFF
|body2=FFFFFF
| rightarm2=FFFFFF
| shorts2=FFFFFF
| socks2=FFFFFF
}}

'''ФК Лозана''' е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал]]ски клуб, од градот [[Лозана]].

Клубот е основа во 1896 година под името ''ФК Монтрион''. Тие се седумкратен шампион на Швајцарија и деветкратен освојувач на купот. Во 2003 година, клубот објавил банкрот и започнува одново под денешното име.

Својте домашни натпревари Лозана ги игра на стадионот [[Стад Олимпик де ла Понтез|Олимпик де ла Понтез]], кој има капацитет од 15,850 гледачи.

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[сина]] и [[бела]] ([[Податотека:600px Blu e Bianco (Strisce).png|20px]]).

=== Историја на амблеми ===
&lt;gallery&gt;
Податотека:Fclausanne-sport.png|&lt;center&gt;(2002-2009)&lt;/center&gt;
Податотека:FCLausanneSport.png|&lt;center&gt;(2009-актуелен)&lt;/center&gt;
&lt;/gallery&gt;

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (7) :'''
1912-1913, 1931-1932, 1934-1935, 1935-1936, 1943-1944, 1950-1951, 1964-1965.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (9) :''' 
1934-1935, 1938-1939, 1943-1944, 1949-1950, 1961-1962, 1963-1964, 1980-1981, 1997-1998, 1998-1999.
===Останати успеси===
* {{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]
** 7 изгубени финалиња :  1936-1937, 1945-1946, 1946-1947, 1956-1957, 1966-1967, 1983-1984, 1999-2000, 2009-2010.
* [[Лига куп на Швајцарија во фудбал|Лига куп на Швајцарија]]
** 1 изгубено финале   :  1980-1981

== Надворешни врски ==
* [http://www.lausanne-sport.ch Официјална страна на клубот]

{{Швајцарска Челенџ лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Лозана]]
[[Категорија:Лозана]]</text>
      <sha1>htbrc2nt2oiwg7mynenj02g5v8o30wi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Лугано</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1120663</id>
    <revision>
      <id>5561730</id>
      <parentid>5381336</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5638" sha1="1476032ev26lzmdzud96mq0b6imjox0" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = {{знамеикона|Швајцарија}} Лугано
| current  = ФК Лугано сезона 2013–14|
| image    = [[Податотека:AC Lugano.jpg|150px]]
| full name = Фудбал клуб Лугано
| founded  = [[1908]]
| ground   = [[Стадион Корнаредо|Корнаредо]] (15,000)&lt;br/&gt;[[Податотека:CHE Lugano COA.svg|20px]] [[Лугано]], [[Швајцарија]]
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Анџело Ренцети
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Швајцарија}} [[Ливио Бордоли]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Челенџ лига|Челенџ лига]]
| season   = 2025/26
| position = '''3.'''
| website  = http://www.fclugano.com
| pattern_la1=|pattern_b1=_Vwidewhite|pattern_ra2=|
  leftarm1=000000|body1=000000|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=000000|
  pattern_la2=|pattern_b2=_Vwideblack|pattern_ra1=|
  leftarm2=ffffff|body2=ffffff|rightarm2=ffffff|shorts2=FFFFFF|socks2=ffffff|
  pattern_la3=|pattern_b3=_Vwideblack|
  leftarm3=ffff00|body3=ffff00|rightarm3=ffff00|shorts3=FFFF00|socks3=FFFF00|
}}

'''ФК Лугано''' е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал | фудбалски клуб]] со седиште во [[Лугано]].

Клубот бил основан во 1908 година под името ''ФК Лугано'', но во 2004 година како резултат на испаѓање од втората лига и лошата финансиска состојба, клубот претрпел банкрот и бил рефундиран под името ''АК Лугано''. Во [[2008]] година, клубот го вратил неговото оригинално име, ''ФК Лугано''. Инаку, тие се трикратни шампиони на Швајцарија и трикратни освојувачи на Купот на Швајцарија.

Својте домашни натпревари Лугано ги игра на [[Стадион Корнаредо|Стадионот Корнаредо]]. Во моментов клубот се натпреварува во [[Швајцарска Супер лига|Супер лигата]], [[Првенство во фудбал на Швајцарија|највиското ниво по ранг на швајцарскиот фудбал]].

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[црна]] и [[бела]] ([[Податотека:600px Nero e Bianco (V sul petto).png|20px]]).

==Стадион== 
Лугано ги играат својте домашни натпревари на [[Стадион Корнаредо|Стадионот Корнаредо]], изграден во [[1951]] година, и има капацитет од 15.000 гледачи. Теренот е со димензии 105 x 68[[метар|м]].

Тој бил домаќин на некои натпревари од [[1954 ФИФА Светско Првенство|Светското првенство 1954]].

==Соперништва==
*{{Fb team Bellinzona}}

Дербито со екипата на [[ФК Белинцона|Белинцона]] се смета за [[Дерби Тичино]]; Лугано и Белинцона всушност претставуваат двата најголеми града во [[Тичино|кантонот Тичино]] и се единствените тимови кој го освоиле швајцарското првенство.

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (3) :'''
1937-1938, 1940-1941, 1948-1949.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (3) :''' 
1930-1931, 1967-1968, 1992-1993. 
* '''[[Швајцарска Челенџ лига]]'''
** '''Победник (3) :'''
1953-1954, 1960-1961, 1963-1964.

==Познати поранешни играчи==
*{{знамеикона|Argentina}} [[Кристијан Едуардо Хименес]]
*{{знамеикона|Argentina}} [[Хулио Ернан Роси]]
*{{знамеикона|Argentina}} [[Нелсон Вивас]]
*{{знамеикона|Brazil}} [[Дида]]
*{{знамеикона|Brazil}} [[Мауро Галвао]]
*{{знамеикона|Brazil}} [[Фелипе Кампањоли Мартинс]]
*{{знамеикона|Croatia}} [[Томислав Ерцег]]
*{{знамеикона|Germany}} [[Отмар Хицфелд]]
*{{знамеикона|Netherlands}} [[Едвин Гортер]]
*{{знамеикона|Norway}} [[Јерн Андерсен]]
*{{знамеикона|Philippines}} [[Симоне Рота]]
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Лудовик Мањин]]
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Валон Бехрами]]
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Алесандро Фригерио]]
*{{знамеикона|Thailand}} [[Шарил Шапуис]]

== Надворешни врски ==
* [http://www.fclugano.com Официјална страна на клубот]

{{Швајцарска Челенџ лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Лугано]]
[[Категорија:Лугано]]</text>
      <sha1>1476032ev26lzmdzud96mq0b6imjox0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561731</id>
      <parentid>5561730</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <comment>Швајцарска Супер лига / Швајцарска Супер лига</comment>
      <origin>5561731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5614" sha1="3z1pr1vwjh6lx81do7ci7g74sz2ne7z" xml:space="preserve">{{Infobox football club
| clubname = {{знамеикона|Швајцарија}} Лугано
| current  = ФК Лугано сезона 2013–14|
| image    = [[Податотека:AC Lugano.jpg|150px]]
| full name = Фудбал клуб Лугано
| founded  = [[1908]]
| ground   = [[Стадион Корнаредо|Корнаредо]] (15,000)&lt;br/&gt;[[Податотека:CHE Lugano COA.svg|20px]] [[Лугано]], [[Швајцарија]]
| owner    = {{знамеикона|Швајцарија}} Анџело Ренцети
| chrtitle = Претседател |
| manager  = {{знамеикона|Швајцарија}} [[Ливио Бордоли]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = [[Швајцарска Супер лига]]
| season   = 2025/26
| position = '''3.'''
| website  = http://www.fclugano.com
| pattern_la1=|pattern_b1=_Vwidewhite|pattern_ra2=|
  leftarm1=000000|body1=000000|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=000000|
  pattern_la2=|pattern_b2=_Vwideblack|pattern_ra1=|
  leftarm2=ffffff|body2=ffffff|rightarm2=ffffff|shorts2=FFFFFF|socks2=ffffff|
  pattern_la3=|pattern_b3=_Vwideblack|
  leftarm3=ffff00|body3=ffff00|rightarm3=ffff00|shorts3=FFFF00|socks3=FFFF00|
}}

'''ФК Лугано''' е [[Швајцарија|швајцарски]] [[фудбал | фудбалски клуб]] со седиште во [[Лугано]].

Клубот бил основан во 1908 година под името ''ФК Лугано'', но во 2004 година како резултат на испаѓање од втората лига и лошата финансиска состојба, клубот претрпел банкрот и бил рефундиран под името ''АК Лугано''. Во [[2008]] година, клубот го вратил неговото оригинално име, ''ФК Лугано''. Инаку, тие се трикратни шампиони на Швајцарија и трикратни освојувачи на Купот на Швајцарија.

Својте домашни натпревари Лугано ги игра на [[Стадион Корнаредо|Стадионот Корнаредо]]. Во моментов клубот се натпреварува во [[Швајцарска Супер лига|Супер лигата]], [[Првенство во фудбал на Швајцарија|највиското ниво по ранг на швајцарскиот фудбал]].

==Бои и амблеми==
Официјалните бои на клубот се [[црна]] и [[бела]] ([[Податотека:600px Nero e Bianco (V sul petto).png|20px]]).

==Стадион== 
Лугано ги играат својте домашни натпревари на [[Стадион Корнаредо|Стадионот Корнаредо]], изграден во [[1951]] година, и има капацитет од 15.000 гледачи. Теренот е со димензии 105 x 68[[метар|м]].

Тој бил домаќин на некои натпревари од [[1954 ФИФА Светско Првенство|Светското првенство 1954]].

==Соперништва==
*{{Fb team Bellinzona}}

Дербито со екипата на [[ФК Белинцона|Белинцона]] се смета за [[Дерби Тичино]]; Лугано и Белинцона всушност претставуваат двата најголеми града во [[Тичино|кантонот Тичино]] и се единствените тимови кој го освоиле швајцарското првенство.

==Титули==
* '''{{Трофеј-Швајцарија (Супер лига)}} [[Швајцарска Супер лига]]'''
** '''Победник (3) :'''
1937-1938, 1940-1941, 1948-1949.
* '''{{Трофеј-Фудбалски куп на Швајцарија}} [[Фудбалски куп на Швајцарија|Куп на Швајцарија]]'''
** '''Победник (3) :''' 
1930-1931, 1967-1968, 1992-1993. 
* '''[[Швајцарска Челенџ лига]]'''
** '''Победник (3) :'''
1953-1954, 1960-1961, 1963-1964.

==Познати поранешни играчи==
*{{знамеикона|Argentina}} [[Кристијан Едуардо Хименес]]
*{{знамеикона|Argentina}} [[Хулио Ернан Роси]]
*{{знамеикона|Argentina}} [[Нелсон Вивас]]
*{{знамеикона|Brazil}} [[Дида]]
*{{знамеикона|Brazil}} [[Мауро Галвао]]
*{{знамеикона|Brazil}} [[Фелипе Кампањоли Мартинс]]
*{{знамеикона|Croatia}} [[Томислав Ерцег]]
*{{знамеикона|Germany}} [[Отмар Хицфелд]]
*{{знамеикона|Netherlands}} [[Едвин Гортер]]
*{{знамеикона|Norway}} [[Јерн Андерсен]]
*{{знамеикона|Philippines}} [[Симоне Рота]]
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Лудовик Мањин]]
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Валон Бехрами]]
*{{знамеикона|Switzerland}} [[Алесандро Фригерио]]
*{{знамеикона|Thailand}} [[Шарил Шапуис]]

== Надворешни врски ==
* [http://www.fclugano.com Официјална страна на клубот]

{{Швајцарска Челенџ лига}}

[[Категорија:Фудбалски клубови од Швајцарија|Лугано]]
[[Категорија:Лугано]]</text>
      <sha1>3z1pr1vwjh6lx81do7ci7g74sz2ne7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ердован Шабаноски</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1130194</id>
    <revision>
      <id>5561699</id>
      <parentid>5417334</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T06:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6220" sha1="dai9o0l8unnrkoakw8y3ne7uuaxwih9" xml:space="preserve">{{Инфокутија Воено лице
| име = '''Ердован Шабаноски'''
| слика = [[Податотека:Ердован Шабаноски.png|150п]]
| живеел = 24 октомври 1980 – {{font|text=[[Загинал во бој|†]]|font=times|size=120%}} 8 август 2001 (20&amp;nbsp;г.)
| опис = 
| прекар = 
| роден-место = {{роден во|Прилеп}}, [[СР Македонија]], [[СФРЈ]]
| починал-место = [[Карпалак]], [[Македонија]]
| држава = {{МКД}}
| гранка = 
| служба-време = 
| чин = [[Податотека:MacedonianArmyLogo.svg|25п]] Резервист во [[АРМ]]
| единици = 
| командувал = 
| битки = [[Воен конфликт во Македонија, 2001|'''Војна во Македонија 2001''']] &lt;br /&gt;
* Операција MX-1
* {{font|text=[[Загинал во бој|†]]|font=times|size=120%}} [[Масакр кај Карпалак]]
| одличја = {{Медал за храброст-мк}} [[Медал за храброст (Македонија)|'''Медал за храброст''']]
| занимања = 
}}

'''Ердован Шабаноски'''  ({{роден во|Прилеп}}, {{роден на|24|октомври|1980}} – на автопатот [[Скопје]] - [[Тетово]], {{починат во|Карпалак}}, {{починат на|8|август|2001}}) ― [[Македонија|македонски]] [[Список на загинати бранители на Македонија|бранител]] од [[Македонски Роми|ромска]] [[народност]], резервист во [[АРМ]] и учесник во [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт во Македонија во 2001 година]]. Загинал на [[8 август]] [[2001]] на автопатот [[Скопје]] - [[Тетово]] во [[масакрот кај Карпалак]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|date=8 август 2001|url=http://www.a1.com.mk/vesti/default.asp?VestID=1212|title=10 војници загинаа кај Карпалак|publisher=А1|accessdate=2018-03-11|archive-date=2006-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20060216224859/http://www.a1.com.mk/vesti/default.asp?VestID=1212|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|date=8 август 2014|url=http://fokus.mk/trinaeset-godini-od-zaginuvan-eto-na-makedonskite-rezervisti-kaj-karpalak/|title=13 години од загинувањето на македонските резервисти кај Карпалак|publisher=Фокус|accessdate=2015-06-03|archive-date=2015-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317063134/http://fokus.mk/trinaeset-godini-od-zaginuvan-eto-na-makedonskite-rezervisti-kaj-karpalak/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Животопис ==
=== Живот, војната 2001 и сведоштва ===

Ердован Шабаноски е роден на 24 октовмри 1980 година во [[Прилеп]] и потекнува од сиромашно [[Македонски Роми|ромско]] семејство. Сестрата на Ердован беше мажена за [[Веби Рушитоски]], кои подоцна заедно ќе загинат во [[масакрот кај Карпалак]]. Во својот кус живот работел сè и сешто, секаде и кај секого што ќему понудел некаква работа. За да не остане куќата празна, решил после отслужувањето војска да се жени. Имал две деца. Во тој период одбранбените сили на Македонија забрзано мобилизираше резервисти. Ердован, заедно со зета си [[Веби Рушитоски]] одлучиле да се пријават на мобилизацијата. Со парите сакале да купат коњи и да почнат да работат во шумското, да влечкат [[Дрво_(материјал)#Огревно_дрво|огревно дрво]] по планината и така да си обезбедат егзистенција.&lt;ref&gt;„Татковино, за што загинавме?“, Македонска книга 2002, стр. 138&lt;/ref&gt;

Седум дена Ердован и [[Веби Рушитоски]], со многу други од Прилеп минале на обука во касарната и на [[Криволак]]. После тоа заминале со прилепскиот конвој кон [[Тетово]], каде што загинаа во [[масакрот кај Карпалак]] на 8 август 2001 година. Шабаноски посмртно е одликуван со [[Медал за храброст (Македонија)|медал за храброст]] од [[Претседател на Македонија|Претседателот на Р Македонија]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|date=17 август 2012|url=http://www.mkd.mk/52147/makedonija/medal-za-hrabrost-za-vojnici-na-arm|title=Медал за храброст за сите загинати припадници на вооружените сили на Република Македонија|publisher=MKD.mk|accessdate=2018-03-11|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329211258/https://www.mkd.mk/52147/makedonija/medal-za-hrabrost-za-vojnici-na-arm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== Наводи ==
{{наводи}}

{{Македонски бранители}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Шабаноски, Ердован}}
[[Категорија:Луѓе од Прилеп]]
[[Категорија:Македонски Роми]]
[[Категорија:Македонски бранители]]
[[Категорија:Југословенски Роми]]</text>
      <sha1>dai9o0l8unnrkoakw8y3ne7uuaxwih9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бранко Јанев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1141785</id>
    <revision>
      <id>5561625</id>
      <parentid>5183286</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10476" sha1="68zj72oq1vckwymr0zkwdq593k6f0qv" xml:space="preserve">{{Инфокутија Воено лице
| име = '''Бранко Јанев'''
| слика = [[Податотека:Бранко Јанев.png|220п]]
| живеел = 09.09.1964 – {{font|text=[[Загинал во бој|†]]|font=times|size=120%}} 10.08.2001 (36&amp;nbsp;г.)
| опис = 
| прекар = 
| роден-место = Топанско Поле, {{роден во|Скопје}}, [[СР Македонија]], [[СФРЈ]]
| починал-место = [[Масакр кај Љуботенски Бачила|Љуботенски Бачила]], [[Македонија]]
| држава = {{МКД}}
| гранка = 
| служба-време = 
| чин = [[Податотека:MacedonianArmyLogo.svg|25п]] Војник од резервен состав
| единици = 
| командувал = 
| битки = [[Воен конфликт во Македонија, 2001|'''Војна во Македонија 2001''']] &lt;br /&gt;
* Операција MX-1 и МХ-2
* {{font|text=[[Загинал во бој|†]]|font=times|size=120%}} [[Масакр кај Љуботенски Бачила]]
| одличја = {{Медал за храброст-мк}} [[Медал за храброст (Македонија)|'''Медал за храброст''']]
| занимања = 
}}

'''Бранко Јанев'''  ([[Топанско Поле]], {{роден во|Општина Чаир}}, {{роден на|9|септември|1964}} – [[Љуботенски Бачила]], {{починат во|Љуботен (Скопско)}}, {{починат на|10|август|2001}}) бил [[Список на загинати бранители на Македонија|македонски бранител]], војник од резервен состав на [[АРМ]] и учесник во [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт во Македонија во 2001]] година. Загинал на [[10 август]] [[2001]] заедно со седуммина соборци, откако [[Масакр кај Љуботенски Бачила|камион на АРМ полн со муниција налетува на две нагазни мини]] поставени на шумскиот пат на правецот [[Љубанци]] - [[Љуботенски Бачила]] на [[Скопска Црна Гора]], на околу 5 км од селото.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|date=10 август 2014|url=http://www.utrinski.mk/?ItemID=9E25086CF3971C4CBAA9B2B506FB541F|title=Цвеќе за жртвите кај Љуботенски Бачила|publisher=Утрински Весник|accessdate=2015-08-27}}{{Мртва_врска|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Бранко пред [[Воен конфликт во Македонија, 2001|воениот конфликт]] бил врвен спортист, борач и балкански шампион.

== Животопис ==
=== Живот, војната 2001 и сведоштва ===

Бранко Јанев е роден на 9 септември 1964 година во скопската населба [[Топанско Поле]]. Јанев потекнува од старо скопско семејство. Завршил средно фискултурно училиште и се докажал во повеќе спортови. Бил меѓу врвните пливачи и скијачи. Станал инстуктор во тие дисциплини. Најдалеку стасал во борењето. Се искачил и на победничкиот престол како балкански шампион. По завршувањето на кариераа работел на афирмација на овој спорт во Скопје и, најчесто, ученици му биле момчиња од албанска националност. Токму затоа жена му сметала дека Бранко никако не смеел да загине од албанска рака. Како врвен спортист и спортски учител, бил и одличен педагог. Кога започна [[Воен конфликт во Македонија, 2001|војната 2001 година во Македонија]] неколку покани доби за мобилизација. Доаѓаа многу често, но ги одбиваше, беше нешто болен. Последната покана ја прифати со зборовите: ''Ако сите ја избегнуваат обврската, нема кој да ја брани Македонија. Ќе одам да и се оддолжам на татковината, а потоа веднаш ќе заминеме на годишен одмор.''

Заминаа на 11 јуни. Во почетокот, по рововите дежурал и по 12 часа. Следните 12 дена одморале во летувалиштето во [[Љубанци]]. Кога заврши месецот, рече дека нема да се врати дома уште еден месец, бидејќи за толку им била продолжена мобилизацијата. Вториот месец на позициите останувале по 24 часа. Во текот на војната се спријателил со [[Томислав Настевски]] од [[Ѓорче Петров (населба)|Ѓорче Петров]], кои подоцна заедно ќе [[Масакр кај Љуботенски Бачила|загинуваат кај Љуботенски Бачила]]. Двајцата се договориле и Томислав да дојде со нив на годишен одмор. Бранко им има раскажувано на најблиските дека првиот месец минал доста организирано на бојното поле. Имало и активни старешини и едноставно се знаело што треба да прават резервистите. Вториот месец, велеше, ништо не се знаело. Активните старешини си седеле во одморалиштето во [[Љубанци]], а младите резервисти ги пуштале сами да одат на позиции, без некоја конкретна задача или барем упатство во какви ситуации како да реагираат. Тој беше најстар меѓу резервистите, а младите се плашеле и барале заштита од него. Сметаше дека и тоа ќе мине, па сè ќе биде во ред. На 10 август 2001 година загинува Бранко заедно со седуммина војници [[Масакр кај Љуботенски Бачила|кај Љуботенски Бачила]], откако камионот „Ивеко“ нагазува на експлозивна направа, активирана од непосредна близина. Камионот собира осуммина, а за време на настанот се наоѓале 16 војници. Бранко не сакал да се качи. Тргнал пеш да се врати во одморалиштето, како и секогаш пред тоа, но другарите му направиле место и го натерале и тој да се качи.

Љуботенски Бачила можела да се предвиди и да се избегне. Овчарите на автошколото „Арди“ веќе еднаш биле избркани од локацијата на која била армијата. Потоа, којзнае со чија дозвола и ургенција истите биле вратени, се разбира заедно со „мобилките“. На 9 август војниците, бидејќи овчарите ги следеле сите нивни движења и наводно телефонски „реферирале“ за тоа, пак ги избркале. Утредента, за да им се одмаздат, како што велат роднините на загинатите, направиле заседна и поставиле експлозив. Меѓу овчарите се спомнува и некој Бранко од Љуботен, кој наводно „шурувал“ со овчарите на „Арди“.&lt;ref&gt;„Татковино, за што загинавме?“, Македонска книга 2002, стр. 180 – 182.&lt;/ref&gt;

Погребан е на градските гробишта во [[Бутел (населби)|Бутел]]. Бранко зад себе ја остави сопругата со двете деца. Јанев посмртно е одликуван со [[Медал за храброст (Македонија)|медал за храброст]] од [[Претседател на Македонија|Претседателот на Р Македонија]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|date=17 август 2012|url=http://www.mkd.mk/52147/makedonija/medal-za-hrabrost-za-vojnici-na-arm|title=Медал за храброст за сите загинати припадници на вооружените сили на Република Македонија|publisher=MKD.mk|accessdate=2018-01-29|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329211258/https://www.mkd.mk/52147/makedonija/medal-za-hrabrost-za-vojnici-na-arm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== Поврзано ==

* [[Љуботенски бачила, 2001|Масакр кај Љуботенски Бачила]]

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Македонски бранители}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Јанев, Бранко}}
[[Категорија:Топанско Поле]]
[[Категорија:Македонски бранители]]
[[Категорија:Југословенски Македонци]]</text>
      <sha1>68zj72oq1vckwymr0zkwdq593k6f0qv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ватерполо на Летните олимписки игри 1904</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1147099</id>
    <revision>
      <id>5561765</id>
      <parentid>3503319</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>/* Медали */</comment>
      <origin>5561765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2527" sha1="bze35kejgxss1sobmnm21dzhgug4fd7" xml:space="preserve">{{Infobox Olympic sport
|sport = Ватерполо 
|image = water polo pictogram.svg
|size = 150
|menevents = 1
|womenevents = 1
}}
'''Ватерполото на Летните олимписки игри 1904''' — вториот официјален ватерполски турнир на [[Олимписките игри]]. Турнирот се одржал во [[Сент Луис]], [[САД]]. На турнирот учествувале вкупно 3 екипи.

Првото место го освоил [[Атлетски клуб Њујорк|Атлетскиот клуб од Њујорк]] од [[Машка ватерполска репрезентација на САД|САД]], второто [[Атлетски клуб Чикаго|Атлетскиот клуб од Чикаго]] од [[Машка ватерполска репрезентација на САД|САД]] и третото [[Атлетски клуб Мисури|Атлетскиот клуб од Мисури]] од [[Машка ватерполска репрезентација на САД|САД]].

== Медали==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background-color:#efefef;&quot;
|Медаљи
|Репрезентација&lt;ref&gt;На турнирот учествувале три екипи од САД&lt;/ref&gt;
|Екипи
|-
|- style=&quot;background-color:#FFD700;&quot;
|Злато
|| [[Слика:US flag 48 stars.svg|20п]] ''Њујорк Атлетски Клуб'' || Дејвид Братон, Џорџ ван Клиф, Лео Бад Гудвин, Луис де Хендли, Дејвид Хесер, Џозеф А. Ради, Џејмс Стен
|- 
|- style=&quot;background-color:#C0C0C0;&quot;
|Сребро
|| [[Слика:US flag 48 stars.svg|20п]] ''Чикаго Атлетски Сојуз'' || Рекс Бич, Џером Стивер, Едвин Пол Сватек, Чарлс Хили, Френк Кехо, Дејвид Хамонд, Вилијам Татл 
|- 
|- style=&quot;background-color:#cc9966;&quot;
|Бронза
|| [[Слика:US flag 48 stars.svg|20п]] ''Mизури Атлетски клуб Сент Луис'' || Џон Мејерс, Манфред Топен, Гвин Еванс, Амаде Рејбурн, Шрајнер, Аугустус Гослинг, Вилијам Ортвејн
|- 
|}

== Наводи ==
{{наводи}}

[[Категорија:Ватерполо на Летните олимписки игри]]
[[Категорија:Спортови на Летните олимписки игри 1904]]</text>
      <sha1>bze35kejgxss1sobmnm21dzhgug4fd7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Леополд I (Свето Римско Царство)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1157485</id>
    <revision>
      <id>5561519</id>
      <parentid>5539035</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Рани години */</comment>
      <origin>5561519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43536" sha1="iw56ykcz429jaraqv3atzp5bnjmaaqt" xml:space="preserve">{{Infobox royalty|Monarch
| name            = Леополд I
| full name       =  
| image           = Benjamin von Block 001.jpg
| caption         =
| succession      =  [[Цар на Светото Римско Царство]]&lt;br&gt;[[Крал на Германија]]
| reign           = 18 јули 1658 – 5 мај 1705
| coronation      = 1 август 1658, [[Франкфурт]]
| predecessor     = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| successor       = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession1     = [[Крал на Унгарија]] 
| reign1          = 1655 – 5 мај 1705
| coronation1     = 27 јуни 1655, [[Пресбург]]
| predecessor1    = [[Фердинанд IV (Унгарија)|Фердинанд IV]]
| successor1      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession2     = [[Крал на Бохемија]]
| coronation2     = 14 септември 1656, [[Прага]]
| reign2          = 1656 – 5 мај 1705
| predecessor2    = [[Фердинанд IV (Унгарија)|Фердинанд IV]]
| successor2      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession3     = [[Крал на Хрватска]];&lt;br&gt;[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]
| reign3          = 2 април 1657 – 5 мај 1705
| coronation3     =
| predecessor3    = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| successor3      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| spouse          = [[Маргарита-Тереза ​​Шпанска]] &lt;br&gt;[[Клаудија Фелисити Австриска]] &lt;br&gt;[[Елеонора Магдалена фон Пфалц-Нојбург]]
| issue           = 
* Фердинанд Венцел
* [[Марија Антонија Австриска|Марија Антонија]]
* Јохан Леополд 
* Марија Ана Антонија 
* Ана Марија Софија 
* Марија Јозеф Клементина
* [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] 
* Марија Христина Јозеф 
* [[Марија Елизабета Австриска (1680-1741)|Марија Елизабета]] 
* Леополд Јозеф 
* [[Марија Ана Австриска (1683-1754)|Марија Ана Јозеф]] 
* [[Карло VI (Свето Римско Царство)|Карло VI]] 
* Марија Јозеф 
* [[Марија Магдалена Австриска (1689-1743)|Марија Магдалена]] 
* Марија Маргарета
| house           = [[Хабсбуршка династија]]
| father          = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| mother          = [[Ана Марија Шпанска]]
| birth_date      = {{Birth date|df=yes|1640|06|9}}
| birth_place     = [[Виена]]
| death_date      = {{Death date and age|df=y|1705|05|5|1640|06|9}}
| death_place     = Виена
| date of burial  =
| place of burial = [[Виена]]
| religion        = [[Римокатоличка црква]]
}}

'''Леополд I ''' ({{langx|de|Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician}}, {{langx|hu| I. Lipót}}, роден на {{роден на|9|јуни|1640}} во {{роден во|Виена}} - починал на {{починал на|5|мај|1705}} во {{починал во|Виена}}) — владетел од [[Хабсбуршка династија|Хабсбуршката династија]] како [[цар на Светото Римско Царство]] во периодот од [[1658]] до [[1705]] година, [[крал на Унгарија]] и [[крал на Хрватска]] (1655-1705), [[крал на Бохемија]] (1656-1705), [[Надвојводство Австрија|надвојвода на Австрија]] (1657-1705).

Владеењето на Леополд е познато по конфликтите со [[Отоманското Царство]] на исток, и соперништво со францускиот крал [[Луј XIV]] кој му бил прв братучед на запад. По повеќе од една деценија на војување, Леополд излегол како победник во [[Голема турска војна|Големата турска војна]] благодарение на воените таленти на принцот [[Евгениј Савојски]]. Со [[Договор од Карловци|договорот од Карловци]], Леополд ги вратил речиси сите територии на [[Кралство Унгарија]] кои под османлиска власт паднале по [[Мохачка битка (1526)|Мохачката битка]] во [[1526]] година.

Леополд војувал трипати против [[Франција]] - [[Холандска војна|Холандската војна]], [[Деветгодишна војна|Деветгодишната војна]] и [[Војна за шпанското наследство|Војната за шпанското наследство]]. Во последната, Леополд побарал да му биде предадено на својот помлад син целото шпанско наследство. За таа цел, тој започнал војна што наскоро го зафатил поголемиот дел од [[Европа]]. Во раните години на војната, конфликтот се покажал прилично добро за Австрија, со победите во Шеленберг и Блиндхајм. Но, војната продолжила повеќе од очекуваното, и завршила во [[1714]] година, девет години по смртта на Леополд, која, во суштина, едвај имаше влијание врз завојуваните држави на Европа. Кога мирот повторно се вратил по крајот на војната, не може да се каже дека Австрија излегла како победник од војната против Турците.

== Рани години==

Леополд е роден на [[9 јуни]] [[1640]] година во [[Виена]]. Леополд добил големо образование со одлични наставници. Од рана возраст Леополд покажал склоност кон учењето.&lt;ref name=&quot;JPS&quot;&gt;John P. Spielman; ''Leopold I of Austria'' (1977)&lt;/ref&gt; Тој стекнал одлично познавање на неколку јазици како латински, италијански, германски, француски и шпански јазик. Во прилог на тоа зборува фактот дека германскиот и италијанскиот јазик биле најкористените јазици во неговиот дворец кога подоцна станал цар. Леополд ја изучувал класиката, историјата, литературата, природните науки и астрономијата, и бил особено заинтересиран за музика. Музичкиот талент го наследил од својот татко.&lt;ref name=&quot;JPS&quot;/&gt;

Првично Леополд бил спреман да биде свештеник, па поради тоа добил и соодветно црковно образование. Меѓутоа, неговата судбина се променила кога неговиот постар брат Фердинанд добил сипаници и починал на [[9 јули]] [[1654]] година, со што Леополд станал потенцијален наследник на престолот.&lt;ref name=&quot;JAB&quot;&gt;Joseph A. Biesinger; &quot;Germany: European nations&quot; in ''Facts on File library of world history''. pg 529.&lt;/ref&gt; И покрај тоа, црковното образование на Леополд очигледно имало големо влијание кај него. Леополд бил под влијание од страна на [[језуити]]те, и имал необични познавања како монарх за теологијата, метафизиката, судската практика и науката. Тој, исто така, го задржал својот интерес во астрологијата и алхемијата.&lt;ref name=&quot;JAB&quot;/&gt; Како длабоко религиозно и просветено лице, Леополд го персонифицирал католичкиот став на неговата династија. Од друга страна, неговата побожност и образование можело да предизвика во него сосема други големи последици кога бил во можност да ги отфрли сите компромиси поврзани со религиозните прашања.&lt;ref&gt;Heide Dienst; Professor, Institute of Austrian History Research, University of Vienna.&lt;/ref&gt;
[[Податотека:Kaiser_Leopold_I_(Österreich_17_Jh).jpg|лево|мини|255x255пкс|Младиот Леополд од анонимен автор, ок. 1660]]
Леополд често бил слободен и отворен за разговори со своите блиски соработници. Историчарот Вилијам Кокс го опишал на Леополд како човек со величествен став при неговото движење, но неговите обраќања често биле непријатни.&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=History of the House of Austria: From the Foundation of the Monarchy by Rhodolph of Hapsburgh, to the Death of Leopold the Second: 1218 to 1792|author=Coxe, William|year=1853|publisher=London: Henry G. Bohn|page=515}}&lt;/ref&gt; Според Спилман, долгоочекуваната кариера во свештенството предизвикала кај Леополд да поседува интензивна католичка побожност. Тој пораснал без воени амбиции, кои биле карактерни за поголемиот дел од монарсите. Од самиот почеток, неговото владеење било карактеризирано како дефанзивно и длабоко конзервативно&quot;.&lt;ref name=&quot;JPS2&quot;&gt;John P. Spielman; &quot;Europe, 1450 to 1789&quot; in ''Encyclopedia of the Early Modern World''&lt;/ref&gt;

Унгарија го избрала Леополд за крал во [[1655]] година, додека [[Чешка]] и [[Хрватска]] го следеле нејзиниот пример во [[1656]] и [[1657]] година. Во јули [[1658]] година, повеќе од една година по смртта на неговиот татко, Леополд бил избран за цар во [[Франкфурт]] и покрај противењето на францускиот министер, кардиналот [[Жил Мазарен]], кој барал царската круна да биде предадена на [[Фердинанд Марија (Баварија)|Фердинанд Марија]], електор на [[Баварија]], или некој друг нехабсбуршки принц. За да ја смири [[Франција]], која имала значително влијание во германските работи благодарение на [[Лига на Рајна|Лигата на Рајна]], новоизбраниот цар ветил дека нема да ѝ помогне на [[Шпанија]] во војната со Франција,{{sfn|O'Connor|1978|p=7-14}} но ветувањето не го исполнил. Ова го означило почетокот на речиси 47-годишната кариера исполнета со соперништво со Франција и нејзиниот крал [[Луј XIV]].

== Втора северна војна ==

Првиот конфликт во кој се вклучил Леополд била [[Втора северна војна|Втората северна војна]] (1655-1660). Оваа војна започнала кога [[Карл X Густаф Шведски]] се обидел да стане [[крал на Полска]] со помош на сојузниците, вклучувајќи го [[Ѓерѓ II Ракоци]] како кнез на [[Трансилванија]].

Претходникот на Леополд, [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]], во 1656 година склучил сојуз со полскиот крал [[Јан II Казимир Васа]]. Во [[1657]] година, Леополд го проширил овој сојуз кога биле вклучени австриски војници (платени од страна на Полска). Овие војници помогнале во победата над трансилванската војска.

Војната завршила со Договорот од Олива во [[1660]] година.

== Први конфликти со Османлиите==

[[Отоманското Царство]] започнала да се меша во внатрешните работи на [[Трансилванија]], настан кој довел до започнување на војна со [[Светото Римско Царство]]. Леополд од Регенсбург упатил повик кон принцовите да се вклучат со своите сили во воен поход против Османлиите. Војници биле испратени од страна на [[Франција]]. Во август 1664 година во [[Битка кај Сентготард (1664)|Битката кај Сентготард]], силите на [[Рајмондо Монтекуколи]] издвојувале значајна победа против Османлиите. Истата година бил потпишан [[Договор од Вашвар|Вашварскиот договор]], според кој двете земји не војувале во следните 20 години.

== Конфликт со Франција==
[[File:Leopold I Arms-imperial.svg|thumb|200px|Грбот на Леополд.]]
[[File:Trieste Piazza-della-Borsa.jpg|thumb|200px|Столб на Леополд во Трст.]]
[[File:Europe map 1648.PNG|thumb|200px|Европа по Вестфалскиот мир од 1648 година.]]
[[File:Jan Thomas - Leopold I as Acis in the play &quot;La Galatea&quot;.jpg|thumb|200px|Леополд I .]]
[[File:Detail sarcophagus Leopold I Kaisergruft Vienna.jpg|thumb|200px|Саркофагот на Леополд во Виена.]]

По неколку години од потпишувањето на мирот, односите со Франција се заладиле. Агресивната политика од страна на [[Луј XIV]] кон [[Холандска Република|Холандската Република]] сериозно го привлекла вниманието на [[Европа]]. Иако францускиот крал барал сојуз од неколку германски принцови и ги охрабрил Османлиите во нивните напади врз [[Австрија]], царот не презел некои поголеми чекори. Тој бил во пријателски односи со Луј, со кој бил во роднински врски и со кого претходно разговарал за поделбата на териториите на [[Хабсбуршка Шпанија]]. Покрај тоа, во [[1671]] година, тој договорил неутралност.

Во [[1672]] година сепак Леополд бил принуден да се преземе акција. Тој влегол во сојуз за заштита на Обединетите Провинции во т.н. [[Холандска војна]]. Подоцна, оваа лига се распаднала но била формирана нова, во која покрај царот и кралот на Шпанија влегле и неколку германски принцови. Со ова, војната била обновена. Во тоа време, дваесет и пет години по [[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]], царството претставувало речиси конфедерација на независни кнезови што значело дека успешна организација на воен поход ќе биде многу тешка. Дел од овие независни кнезови многу бргу можеле да стапат во сојуз со непријателот. Така, оваа војна која траела до [[1678]] година била целосно неповолна за [[Германија]]. Сепак, царската интервенција во војната ја спречила француската инвазија на [[Холандија]].

Речиси веднаш по склучувањето на мировниот договор, Луј ја обновил неговата агресија и напади кон германската граница. Бидејќи [[Светото Римско Царство]] било ангажирано во сериозна борба со Отоманското Царство, царот Леополд повторно се држел настрана и покрај тоа што се приклучил кон новиот сојуз во војната против Франција. Во 1686 година била формирана [[Голема алијанса|Големата алијанса]] на чело со Леополд чија цел била зачувување на условите кои биле договорени со [[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]]. Во меѓувреме, Европа ги следела настаните во [[Англија]] каде кралот [[Вилијам III]] ја освоил англиската круна преку т.н. [[Славна револуција]], додека пак Франција на чело со Луј повторно ја нападнала на Германија. Во мај [[1689]] година биле формирана Големата алијанса во кој спаѓале Леополд како цар на [[Светото Римско Царство]], кралeвите на Англија, Шпанија и Данска, изборниот кнез од Баденбург и други помали кнежевства. Жестоката борба против Франција се водела речиси на целата територија на [[Западна Европа]]. Во принцип, неколку кампањи биле поволни за сојузниците, така што во септември 1697 година, Англија, Шпанија и Холандската Република склучиле мир со Франција со Договорот од Ријсвијк.

Овој договор не го одобрил Леополд бидејќи сметал дека неговите сојузници донекаде ги занемариле своите интереси, но во наредниот месец веќе ги прифатил условите и голем број на територии биле префрлени од француска под германска власт. Мирот со Франција траел околу четири години, а потоа била вклучена во [[Војна за шпанското наследство|Војната за шпанското наследство]]. Кралот на Шпанија, [[Карло II (Шпанија)|Карло II]], кој бил припадник на [[Хабсбуршка династија|хабсбуршката династија]] имал директна врска со австриската власт, но слична врска имала и [[Бурбонска династија|француската владејачка династија]].

[[Карло II од Шпанија]] починал во [[1700]] година и ги оставил сите свои поседи на внукот од својата полусестра, Филип, кој станал [[Филип V од Шпанија]]. Но, Филип бил и внук на кралот на Франција [[Луј XIV]], што не им се допаѓало на останатите европски владетели. Покрај тоа, и наследното право на Филип V било спорно, па се појавиле и други европски династии кои полагале наследно право на шпанската круна. Од друга страна претензии кон шпанскиот престол имал и англискиот крал Вилијам III. Другите земји се приклучиле главно за да го спречат ширењето на Франција, или за да ги заштитат своите колонијални поседи. Војната завршила со мировните договори од [[Договор од Утрехт (1713)|Утрехт (1713)]] и  [[Договор од Раштат (1714)|Раштат (1714)]], девет години по смртта на Леополд кој починал на [[5 мај]] [[1705]] година.

== Внатрешни проблеми ==

Самиот цар ги дефинирал насоките на политиката. Кнезот Јохан од Ауершперг бил симнат од власт во [[1669]] година како еден од водечките министри. Истото се случило и со Вензел Евсевиј од династија [[Лобковици]]. И двајцата направиле свои врски со Франција без знаење на царот&lt;ref&gt;{{NDB |. 14 | 257 | 257 | I., Leopold | Volker Press}}&lt;/ref&gt;.

Во управувањето со своите земји, Леополд најмногу се соочил со проблеми во Унгарија кои биле предизвикани од неговата желба да го скрши протестантството и да се справи со т.н. [[Магнатски заговор]]. Во текот на [[1683]] година османлискиот султан испратил огромна војска кон Австрија, која пристигнала до Виена. Градот бил [[Опсада на Виена (1683)|ставен под опсада]] во периодот од јули до септември, а Леополд побегнал кон Пасау. Во [[1681]] година протестантите и други антиавстриски сили дале значајна помош на османлиските сили. Османлиите на Унгарците им го ветиле Виенското Кралство доколку падне градот во нивни раце. Леополд I создал непријатели кај протестантите бидејќи ја поддржал контрареформацијата. Конфликтот меѓу Австрија и унгарските поддржувачи довело до навлегување на австриските војски во Централна Унгарија, а ова пак било причина големиот везир [[Кара Мустафа-паша]] да го убеди султанот [[Мехмед IV]] да започне воен поход.

Согледувајќи ја сериозноста на ситуацијата, Леополд побарал помош од неколку германски кнезови, меѓу кои биле и изборните кнезови од Саксонија и Баварија, но најголема поддршка Леополд добил од полскиот крал [[Јан III Собиески]] кој исто така бил застрашен од [[Османлии]]те. Леополд исто така наредил да бидат протерани еврејските заедници од неговото царство, како што бил случајот со Виенската еврејска заедница, кои живееле во областа наречена „Im Werd“, од другата страна на реката Дунав. По протерувањето на Евреите, со поддршката на јавноста, оваа област била преименувана во Леополдштад. Но, [[Фридрих Вилхелм I]], изборен кнез на Бранденбург, издал указ во [[1677]] година во кој ја најавил неговата специјална заштита за 50 семејства од овие протерани Евреи.

== Војна во Османлиите ==

На [[12 септември]] [[1683]] година сојузничките армија ги нападнала Османлиите и целосно ги поразила, а самата австриска престолнина била спасена. Царските сили подоцна започнале голема офанзива, извојувајќи големи победи кај [[Мохачка битка (1687)|Мохач]] и [[Битка кај Сента|Сента]] во [[1687]] година. Поради тоа, во јануари [[1699]] година османлискиот султан го потпишал [[Договор од Карловци|договорот од Карловци]] и бил ставен крај на [[Голема турска војна|Големата турска војна]]. Според договорот, Хабсбуршката Монархија ги добила [[Централна Унгарија]] (заедно со денешна [[Војводина]] во [[Србија]]), [[Трансилванија]], областа меѓу реките Тиса и Дунав и голем дел од Славонија. Во 1690 и 1691 година, Леополд извршил реорганизација на Српската православна црква во рамките на Австрија, давајќи ѝ автономија во управувањето. Во 1687 година, Унгарскиот собор го променил уставот според кој им било доделено правото на Хабсбурговците да го наследат престолот. По ова, и постариот син на царот [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] бил крунисан за наследен крал на Унгарија.

== Внатрешни реформи==

[[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]] од [[1648]] година бил политички пораз за Хабсбурговците. Договорот ставил крај на идејата дека Европа е една христијанска империја, регулирана духовно од страна на папата и привремено од Светиот римски цар. Покрај тоа, договорот бил посветен на распарчувањето на териториите и влијанието на „победниците“ на антихабсбуршкиот сојуз предводен од [[Франција]] и [[Шведска]]. Сепак, Хабсбурговците не добиле некои бенефиции од војните. Протестантската аристократија во хабсбуршките територии биле исцрпени, и врските меѓу Виена и хабсбуршките територии во [[Чешка]] и на други места биле во голема мера зацврстени. Овие промени му овозможило на Леополд да ги покрене неопходните политички и институционални реформи за време на неговото владеење, развивајќи апсолутистичка држава по француски принципи. Најважните последици од војната во минатото биле слабеење на Хабсбурговците како цареви, но од друга страна царевите ги зацврстиле своите позиции во своите земји&lt;ref name=&quot;Noble&quot;&gt;Thomas Noble. &quot;Western Civilization: Beyond Boundaries&quot;. Cengage Learning. 2008. p. 507-508.&lt;/ref&gt;.

Владеењето на Леополд било проследено со некои важни измени во уставот на царството. Во 1663 година царскиот собор влегол во последната фаза на своето постоење, кое придонело до консолидација на хабсбуршката власт во своите територии.&lt;ref name=&quot;Schindling&quot;&gt;Anton Schindling. &quot;The Development of the Eternal Diet in Regensburg&quot;. The Journal of Modern History 58 (December 1986). p. S69.&lt;/ref&gt;.

Во [[1692]] година, војводата од Хановер бил издигнат на ранг на изборен кнез, со што станал деветтиот член на изборниот собор. Во [[1700]] година, Леополд кој во голема мера имал потреба од помош за претстојната војна со Франција, му ја доделил титулата [[крал на Прусија]] на изборниот кнез на [[Бранденбург]]. Крајната цел на овие и слични промени била да се ослабне власта на царот врз припадниците на помалите кнежевства и да се натера царот да се пренасочи кон својата позиција како владетел на [[Надвојводство Австрија]], Унгарија и Бохемија.

== Леополд и Македонија==
[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|десно|250п|Заштитно писмо за Македонците од австрискиот цар Леополд I]]

На [[6 април]] [[1690]] година, Леополд I издал [[манифест]], со кој ги повикал:

{{цитат|„''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Република Македонија|Македонија]], [[Расија]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“}}

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]] година, Леополд издал и едно писмо со кое го зел под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле [[Марко Крајда]], роден во [[Кожани]] и [[Димитри Георгија Поповиќ]], роден во [[Солун]]. Во писмото меѓу другото, се декларира:

{{цитат|''‘Со ова известуваме дека двајца Македонци, Марко Карида, роден во Косана (денес Кожани) и Димитриј Георги Поповиќ, роден во Македонски Солун, ни изложија колку македонскиот народ, поради почит кон нашето најправедно дело, а со ревност кон нашата служба, со сериозна намера е готов да премине, поради преголемиот турски јарем, под наша заштита, доколку му биде дадена нашата милост и сигурно покровителство. Поради тоа согласно со нашата вродена добрина, милостиво го прифаќаме и го примаме под наша царска и кралска заштита, љубезно препорачувајќи им, поединечно и на сите наши воени заповедници, да не го напаѓаат споменатиот македонски народ, ниту да му причинуваат непријатности, туку според силите, секогаш и во секоја околност, да го заштитуваат, бранат и да му помагаат за таа цел. Воопшто, да му овозможат нему сигурност и увереност за да запазат повеќе наши царски и кралски права и слободи. Исто така допуштаме, со претходно знаење и согласност на нашиот тамошен главен командант, да се собираат во одред и одделно да дејствуваат или да се поврзат со нашите, за да можат така да имаат сила да се борат против заедничкиот непријател. За таа цел тие ќе се пријавуваат кај споменатиот командант, па според неговите наредби, со божја помош, нека ги чуваат нашите краишта за општо добро. Секој според силите да не пропушти  во секоја околност да соработува. Дадено во Виена на 26 април 1690 година‘. ''}}&lt;ref&gt;[http://www.mn.mk/istorija/2724  Австрискиот Цар Леополд Први за Македонија]&lt;/ref&gt;

На [[31 мај]] [[1690]] година царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија повторно останала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

== Приватен живот==

Леополд бил талентиран композитор, диригент на својот оркестар, свирел на неколку инструменти. Тој напишал повеќе од 230 композиции. Зборувал германски, латински, француски, шпански и италијански. Раководел со основаната од него „Академија Леоплодина“ во [[1652]] година како ''Academia Naturae Curiosorum'' во Швајнфурт. Во [[1687]] година го изградил новиот дворец [[Шенбрун]] во [[Виена]].

== Семејство ==

Во [[1666]] година Леополд се оженил за својата внука [[Маргарита-Тереза ​​Шпанска]] (1651-1673), ќерка на неговата сестра [[Маријана Австриска]] и шпанскиот крал [[Филип IV (Шпанија)|Филип IV]].

Тие имале четири деца:
* Фердинанд Венцел (1667-1668)
* [[Марија Антонија Австриска|Марија Антонија]] (1669-1692)
* Јохан Леополд (* / † 1670)
* Марија Ана Антонија (* / † 1672)

Во [[1673]] година во [[Грац]] Леополд се оженил за својата втора братучетка [[Клаудија Фелисити Австриска]] (1653-1676).
Тие имале две деца кои починале многу млади:
* Ана Марија Софија (* / † 1674)
* Марија Јозеф Клементина (1675-1676)

Во 1676 година во [[Пасау]] Леополд се оженил за [[Елеонора Магдалена фон Пфалц-Нојбург]] (1655-1720). Двајцата имале десет деца:
* [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] (1678-1711)
* Марија Христина Јозеф (* / † 1679)
* [[Марија Елизабета Австриска (1680-1741)|Марија Елизабета]] (1680-1741)
* Леополд Јозеф (1682-1684)
* [[Марија Ана Австриска (1683-1754)|Марија Ана Јозеф]] (1683-1754)
* [[Карло VI (Свето Римско Царство)|Карло VI]] (1685-1740)
* Марија Јозеф (1687-1703)
* [[Марија Магдалена Австриска (1689-1743)|Марија Магдалена]] (1689-1743)
* Марија Маргарета (1690-1691)

==Литература==
* Crankshaw, Edward, ''The Habsburgs: Portrait of a Dynasty'' (New York, The Viking Press, 1971).
* {{Наведено списание | last1 = Frey | first1 = Linda | last2 = Frey | first2 = Marsha | year = 1978 | title = A Question of Empire: Leopold I and the War of Spanish Succession, 1701–1715 | url = | journal = Austrian History Yearbook | volume = 14 | issue = | pages = 56–72 | doi=10.1017/s0067237800009061}}
* {{Наведено списание | last1 = Frey | first1 = Linda | last2 = Frey | first2 = Marsha | year = 1978 | title = The Latter Years of Leopold I and his Court, 1700–1705: A Pernicious Factionalism | url = | journal = Historian | volume = 40 | issue = 3| pages = 479–491 | doi=10.1111/j.1540-6563.1978.tb01904.x}}
* Frey, Linda and Marsha Frey. ''A Question of Empire: Leopold I and the War of Spanish Succession, 1701–1705''  (1983)
* Goloubeva, Maria. ''The Glorification of Emperor Leopold I in Image, Spectacle and Text'' (Mainz, 2000) (Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte. Abteilung für Universalgeschichte, 184).
* {{Наведено списание | last1 = Kampmann | first1 = Christoph | year = 2012 | title = The English Crisis, Emperor Leopold, and the Origins of the Dutch Intervention in 1688 | url = | journal = Historical Journal | volume = 55 | issue = 2| pages = 521–532 | doi = 10.1017/S0018246X1200012X }}
* {{Наведена книга | title=Negotiator out of Season | year=1978 | last=O'Connor | first=John T. | isbn=0-8203-0436-0 | publisher=University of Georgia Press | location=Athens, GA }}

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рв|Leopold I, Holy Roman Emperor}}
* {{IMSLP|id=Leopold_I,_Holy_Roman_Emperor}}

{{s-start}}
{{s-hou|[[Хабсбуршка династија]]|9 јуни |1640|5 мај|1705}}
{{s-reg|}}
{{s-break}}
{{s-vac|last=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]}}
{{s-ttl|title=[[Цар на Светото Римско Царство]]&lt;br&gt;[[Крал на Германија]]|years=1658–1705}}
{{s-aft|rows=5|after=[[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]}}
|-
{{s-bef|rows=3|before=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]}}
{{s-ttl|title=[[Крал на Бохемија]]|years=1656–1705|regent1=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]|years1=1656–1658}}
|-
{{s-ttl|title=[[Крал на Унгарија]]|years=1655–1705|regent1=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]|years1=1655–1658}}
{{s-break}}
{{s-ttl|title=[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]&lt;br&gt;[[Крал на Хрватска]]&lt;br&gt;[[Војвода од Тешин]]|years=1657–1705}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Сигизмунд Франц (надвојвода на Австрија)|Сигизмунд Франц]]}}
{{s-ttl|title=[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]|years=1665–1705}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Михаел II Апафи]]}}
{{s-ttl|title=[[Список на трансилваниски владетели|Принц на Трансилванија]]|years=1692–1705}}
{{s-aft|after=[[Ференц II Ракоци]]}}
{{s-end}}

{{Владетели на Чешка}}
{{Свети римски цареви}}

[[Категорија:Барокни композитори]]
[[Категорија:Кралеви на Чешка]]
[[Категорија:Кралеви на Германија]]
[[Категорија:Кралеви на Унгарија]]
[[Категорија:Војводи од Тишен]]
[[Категорија:Личности од Големата турска војна]]
[[Категорија:Цареви на Светото Римско Царство]]
[[Категорија:Витези на Златното Руно]]
[[Категорија:Хабсбурговци]]</text>
      <sha1>iw56ykcz429jaraqv3atzp5bnjmaaqt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561520</id>
      <parentid>5561519</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43660" sha1="o2t9mjw96y437r6naxyjx06xhy6u4nf" xml:space="preserve">{{Infobox royalty|Monarch
| name            = Леополд I
| full name       =  
| image           = Benjamin von Block 001.jpg
| caption         =
| succession      =  [[Цар на Светото Римско Царство]]&lt;br&gt;[[Крал на Германија]]
| reign           = 18 јули 1658 – 5 мај 1705
| coronation      = 1 август 1658, [[Франкфурт]]
| predecessor     = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| successor       = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession1     = [[Крал на Унгарија]] 
| reign1          = 1655 – 5 мај 1705
| coronation1     = 27 јуни 1655, [[Пресбург]]
| predecessor1    = [[Фердинанд IV (Унгарија)|Фердинанд IV]]
| successor1      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession2     = [[Крал на Бохемија]]
| coronation2     = 14 септември 1656, [[Прага]]
| reign2          = 1656 – 5 мај 1705
| predecessor2    = [[Фердинанд IV (Унгарија)|Фердинанд IV]]
| successor2      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession3     = [[Крал на Хрватска]];&lt;br&gt;[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]
| reign3          = 2 април 1657 – 5 мај 1705
| coronation3     =
| predecessor3    = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| successor3      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| spouse          = {{plainlist|
* {{marriage|[[Маргарита-Тереза ​​Шпанска]]|1666|1673|end=починиала}}
* {{marriage|[[Клаудија Фелисити Австриска]]|1673|1676|end=починиала}}
* {{marriage|[[Елеонора Магдалена фон Пфалц-Нојбург]]|1676}}
}}
| issue           = 
* Фердинанд Венцел
* [[Марија Антонија Австриска|Марија Антонија]]
* Јохан Леополд 
* Марија Ана Антонија 
* Ана Марија Софија 
* Марија Јозеф Клементина
* [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] 
* Марија Христина Јозеф 
* [[Марија Елизабета Австриска (1680-1741)|Марија Елизабета]] 
* Леополд Јозеф 
* [[Марија Ана Австриска (1683-1754)|Марија Ана Јозеф]] 
* [[Карло VI (Свето Римско Царство)|Карло VI]] 
* Марија Јозеф 
* [[Марија Магдалена Австриска (1689-1743)|Марија Магдалена]] 
* Марија Маргарета
| house           = [[Хабсбуршка династија]]
| father          = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| mother          = [[Ана Марија Шпанска]]
| birth_date      = {{Birth date|df=yes|1640|06|9}}
| birth_place     = [[Виена]]
| death_date      = {{Death date and age|df=y|1705|05|5|1640|06|9}}
| death_place     = Виена
| date of burial  =
| place of burial = [[Виена]]
| religion        = [[Римокатоличка црква]]
}}

'''Леополд I ''' ({{langx|de|Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician}}, {{langx|hu| I. Lipót}}, роден на {{роден на|9|јуни|1640}} во {{роден во|Виена}} - починал на {{починал на|5|мај|1705}} во {{починал во|Виена}}) — владетел од [[Хабсбуршка династија|Хабсбуршката династија]] како [[цар на Светото Римско Царство]] во периодот од [[1658]] до [[1705]] година, [[крал на Унгарија]] и [[крал на Хрватска]] (1655-1705), [[крал на Бохемија]] (1656-1705), [[Надвојводство Австрија|надвојвода на Австрија]] (1657-1705).

Владеењето на Леополд е познато по конфликтите со [[Отоманското Царство]] на исток, и соперништво со францускиот крал [[Луј XIV]] кој му бил прв братучед на запад. По повеќе од една деценија на војување, Леополд излегол како победник во [[Голема турска војна|Големата турска војна]] благодарение на воените таленти на принцот [[Евгениј Савојски]]. Со [[Договор од Карловци|договорот од Карловци]], Леополд ги вратил речиси сите територии на [[Кралство Унгарија]] кои под османлиска власт паднале по [[Мохачка битка (1526)|Мохачката битка]] во [[1526]] година.

Леополд војувал трипати против [[Франција]] - [[Холандска војна|Холандската војна]], [[Деветгодишна војна|Деветгодишната војна]] и [[Војна за шпанското наследство|Војната за шпанското наследство]]. Во последната, Леополд побарал да му биде предадено на својот помлад син целото шпанско наследство. За таа цел, тој започнал војна што наскоро го зафатил поголемиот дел од [[Европа]]. Во раните години на војната, конфликтот се покажал прилично добро за Австрија, со победите во Шеленберг и Блиндхајм. Но, војната продолжила повеќе од очекуваното, и завршила во [[1714]] година, девет години по смртта на Леополд, која, во суштина, едвај имаше влијание врз завојуваните држави на Европа. Кога мирот повторно се вратил по крајот на војната, не може да се каже дека Австрија излегла како победник од војната против Турците.

== Рани години==

Леополд е роден на [[9 јуни]] [[1640]] година во [[Виена]]. Леополд добил големо образование со одлични наставници. Од рана возраст Леополд покажал склоност кон учењето.&lt;ref name=&quot;JPS&quot;&gt;John P. Spielman; ''Leopold I of Austria'' (1977)&lt;/ref&gt; Тој стекнал одлично познавање на неколку јазици како латински, италијански, германски, француски и шпански јазик. Во прилог на тоа зборува фактот дека германскиот и италијанскиот јазик биле најкористените јазици во неговиот дворец кога подоцна станал цар. Леополд ја изучувал класиката, историјата, литературата, природните науки и астрономијата, и бил особено заинтересиран за музика. Музичкиот талент го наследил од својот татко.&lt;ref name=&quot;JPS&quot;/&gt;

Првично Леополд бил спреман да биде свештеник, па поради тоа добил и соодветно црковно образование. Меѓутоа, неговата судбина се променила кога неговиот постар брат Фердинанд добил сипаници и починал на [[9 јули]] [[1654]] година, со што Леополд станал потенцијален наследник на престолот.&lt;ref name=&quot;JAB&quot;&gt;Joseph A. Biesinger; &quot;Germany: European nations&quot; in ''Facts on File library of world history''. pg 529.&lt;/ref&gt; И покрај тоа, црковното образование на Леополд очигледно имало големо влијание кај него. Леополд бил под влијание од страна на [[језуити]]те, и имал необични познавања како монарх за теологијата, метафизиката, судската практика и науката. Тој, исто така, го задржал својот интерес во астрологијата и алхемијата.&lt;ref name=&quot;JAB&quot;/&gt; Како длабоко религиозно и просветено лице, Леополд го персонифицирал католичкиот став на неговата династија. Од друга страна, неговата побожност и образование можело да предизвика во него сосема други големи последици кога бил во можност да ги отфрли сите компромиси поврзани со религиозните прашања.&lt;ref&gt;Heide Dienst; Professor, Institute of Austrian History Research, University of Vienna.&lt;/ref&gt;
[[Податотека:Kaiser_Leopold_I_(Österreich_17_Jh).jpg|лево|мини|255x255пкс|Младиот Леополд од анонимен автор, ок. 1660]]
Леополд често бил слободен и отворен за разговори со своите блиски соработници. Историчарот Вилијам Кокс го опишал на Леополд како човек со величествен став при неговото движење, но неговите обраќања често биле непријатни.&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=History of the House of Austria: From the Foundation of the Monarchy by Rhodolph of Hapsburgh, to the Death of Leopold the Second: 1218 to 1792|author=Coxe, William|year=1853|publisher=London: Henry G. Bohn|page=515}}&lt;/ref&gt; Според Спилман, долгоочекуваната кариера во свештенството предизвикала кај Леополд да поседува интензивна католичка побожност. Тој пораснал без воени амбиции, кои биле карактерни за поголемиот дел од монарсите. Од самиот почеток, неговото владеење било карактеризирано како дефанзивно и длабоко конзервативно&quot;.&lt;ref name=&quot;JPS2&quot;&gt;John P. Spielman; &quot;Europe, 1450 to 1789&quot; in ''Encyclopedia of the Early Modern World''&lt;/ref&gt;

Унгарија го избрала Леополд за крал во [[1655]] година, додека [[Чешка]] и [[Хрватска]] го следеле нејзиниот пример во [[1656]] и [[1657]] година. Во јули [[1658]] година, повеќе од една година по смртта на неговиот татко, Леополд бил избран за цар во [[Франкфурт]] и покрај противењето на францускиот министер, кардиналот [[Жил Мазарен]], кој барал царската круна да биде предадена на [[Фердинанд Марија (Баварија)|Фердинанд Марија]], електор на [[Баварија]], или некој друг нехабсбуршки принц. За да ја смири [[Франција]], која имала значително влијание во германските работи благодарение на [[Лига на Рајна|Лигата на Рајна]], новоизбраниот цар ветил дека нема да ѝ помогне на [[Шпанија]] во војната со Франција,{{sfn|O'Connor|1978|p=7-14}} но ветувањето не го исполнил. Ова го означило почетокот на речиси 47-годишната кариера исполнета со соперништво со Франција и нејзиниот крал [[Луј XIV]].

== Втора северна војна ==

Првиот конфликт во кој се вклучил Леополд била [[Втора северна војна|Втората северна војна]] (1655-1660). Оваа војна започнала кога [[Карл X Густаф Шведски]] се обидел да стане [[крал на Полска]] со помош на сојузниците, вклучувајќи го [[Ѓерѓ II Ракоци]] како кнез на [[Трансилванија]].

Претходникот на Леополд, [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]], во 1656 година склучил сојуз со полскиот крал [[Јан II Казимир Васа]]. Во [[1657]] година, Леополд го проширил овој сојуз кога биле вклучени австриски војници (платени од страна на Полска). Овие војници помогнале во победата над трансилванската војска.

Војната завршила со Договорот од Олива во [[1660]] година.

== Први конфликти со Османлиите==

[[Отоманското Царство]] започнала да се меша во внатрешните работи на [[Трансилванија]], настан кој довел до започнување на војна со [[Светото Римско Царство]]. Леополд од Регенсбург упатил повик кон принцовите да се вклучат со своите сили во воен поход против Османлиите. Војници биле испратени од страна на [[Франција]]. Во август 1664 година во [[Битка кај Сентготард (1664)|Битката кај Сентготард]], силите на [[Рајмондо Монтекуколи]] издвојувале значајна победа против Османлиите. Истата година бил потпишан [[Договор од Вашвар|Вашварскиот договор]], според кој двете земји не војувале во следните 20 години.

== Конфликт со Франција==
[[File:Leopold I Arms-imperial.svg|thumb|200px|Грбот на Леополд.]]
[[File:Trieste Piazza-della-Borsa.jpg|thumb|200px|Столб на Леополд во Трст.]]
[[File:Europe map 1648.PNG|thumb|200px|Европа по Вестфалскиот мир од 1648 година.]]
[[File:Jan Thomas - Leopold I as Acis in the play &quot;La Galatea&quot;.jpg|thumb|200px|Леополд I .]]
[[File:Detail sarcophagus Leopold I Kaisergruft Vienna.jpg|thumb|200px|Саркофагот на Леополд во Виена.]]

По неколку години од потпишувањето на мирот, односите со Франција се заладиле. Агресивната политика од страна на [[Луј XIV]] кон [[Холандска Република|Холандската Република]] сериозно го привлекла вниманието на [[Европа]]. Иако францускиот крал барал сојуз од неколку германски принцови и ги охрабрил Османлиите во нивните напади врз [[Австрија]], царот не презел некои поголеми чекори. Тој бил во пријателски односи со Луј, со кој бил во роднински врски и со кого претходно разговарал за поделбата на териториите на [[Хабсбуршка Шпанија]]. Покрај тоа, во [[1671]] година, тој договорил неутралност.

Во [[1672]] година сепак Леополд бил принуден да се преземе акција. Тој влегол во сојуз за заштита на Обединетите Провинции во т.н. [[Холандска војна]]. Подоцна, оваа лига се распаднала но била формирана нова, во која покрај царот и кралот на Шпанија влегле и неколку германски принцови. Со ова, војната била обновена. Во тоа време, дваесет и пет години по [[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]], царството претставувало речиси конфедерација на независни кнезови што значело дека успешна организација на воен поход ќе биде многу тешка. Дел од овие независни кнезови многу бргу можеле да стапат во сојуз со непријателот. Така, оваа војна која траела до [[1678]] година била целосно неповолна за [[Германија]]. Сепак, царската интервенција во војната ја спречила француската инвазија на [[Холандија]].

Речиси веднаш по склучувањето на мировниот договор, Луј ја обновил неговата агресија и напади кон германската граница. Бидејќи [[Светото Римско Царство]] било ангажирано во сериозна борба со Отоманското Царство, царот Леополд повторно се држел настрана и покрај тоа што се приклучил кон новиот сојуз во војната против Франција. Во 1686 година била формирана [[Голема алијанса|Големата алијанса]] на чело со Леополд чија цел била зачувување на условите кои биле договорени со [[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]]. Во меѓувреме, Европа ги следела настаните во [[Англија]] каде кралот [[Вилијам III]] ја освоил англиската круна преку т.н. [[Славна револуција]], додека пак Франција на чело со Луј повторно ја нападнала на Германија. Во мај [[1689]] година биле формирана Големата алијанса во кој спаѓале Леополд како цар на [[Светото Римско Царство]], кралeвите на Англија, Шпанија и Данска, изборниот кнез од Баденбург и други помали кнежевства. Жестоката борба против Франција се водела речиси на целата територија на [[Западна Европа]]. Во принцип, неколку кампањи биле поволни за сојузниците, така што во септември 1697 година, Англија, Шпанија и Холандската Република склучиле мир со Франција со Договорот од Ријсвијк.

Овој договор не го одобрил Леополд бидејќи сметал дека неговите сојузници донекаде ги занемариле своите интереси, но во наредниот месец веќе ги прифатил условите и голем број на територии биле префрлени од француска под германска власт. Мирот со Франција траел околу четири години, а потоа била вклучена во [[Војна за шпанското наследство|Војната за шпанското наследство]]. Кралот на Шпанија, [[Карло II (Шпанија)|Карло II]], кој бил припадник на [[Хабсбуршка династија|хабсбуршката династија]] имал директна врска со австриската власт, но слична врска имала и [[Бурбонска династија|француската владејачка династија]].

[[Карло II од Шпанија]] починал во [[1700]] година и ги оставил сите свои поседи на внукот од својата полусестра, Филип, кој станал [[Филип V од Шпанија]]. Но, Филип бил и внук на кралот на Франција [[Луј XIV]], што не им се допаѓало на останатите европски владетели. Покрај тоа, и наследното право на Филип V било спорно, па се појавиле и други европски династии кои полагале наследно право на шпанската круна. Од друга страна претензии кон шпанскиот престол имал и англискиот крал Вилијам III. Другите земји се приклучиле главно за да го спречат ширењето на Франција, или за да ги заштитат своите колонијални поседи. Војната завршила со мировните договори од [[Договор од Утрехт (1713)|Утрехт (1713)]] и  [[Договор од Раштат (1714)|Раштат (1714)]], девет години по смртта на Леополд кој починал на [[5 мај]] [[1705]] година.

== Внатрешни проблеми ==

Самиот цар ги дефинирал насоките на политиката. Кнезот Јохан од Ауершперг бил симнат од власт во [[1669]] година како еден од водечките министри. Истото се случило и со Вензел Евсевиј од династија [[Лобковици]]. И двајцата направиле свои врски со Франција без знаење на царот&lt;ref&gt;{{NDB |. 14 | 257 | 257 | I., Leopold | Volker Press}}&lt;/ref&gt;.

Во управувањето со своите земји, Леополд најмногу се соочил со проблеми во Унгарија кои биле предизвикани од неговата желба да го скрши протестантството и да се справи со т.н. [[Магнатски заговор]]. Во текот на [[1683]] година османлискиот султан испратил огромна војска кон Австрија, која пристигнала до Виена. Градот бил [[Опсада на Виена (1683)|ставен под опсада]] во периодот од јули до септември, а Леополд побегнал кон Пасау. Во [[1681]] година протестантите и други антиавстриски сили дале значајна помош на османлиските сили. Османлиите на Унгарците им го ветиле Виенското Кралство доколку падне градот во нивни раце. Леополд I создал непријатели кај протестантите бидејќи ја поддржал контрареформацијата. Конфликтот меѓу Австрија и унгарските поддржувачи довело до навлегување на австриските војски во Централна Унгарија, а ова пак било причина големиот везир [[Кара Мустафа-паша]] да го убеди султанот [[Мехмед IV]] да започне воен поход.

Согледувајќи ја сериозноста на ситуацијата, Леополд побарал помош од неколку германски кнезови, меѓу кои биле и изборните кнезови од Саксонија и Баварија, но најголема поддршка Леополд добил од полскиот крал [[Јан III Собиески]] кој исто така бил застрашен од [[Османлии]]те. Леополд исто така наредил да бидат протерани еврејските заедници од неговото царство, како што бил случајот со Виенската еврејска заедница, кои живееле во областа наречена „Im Werd“, од другата страна на реката Дунав. По протерувањето на Евреите, со поддршката на јавноста, оваа област била преименувана во Леополдштад. Но, [[Фридрих Вилхелм I]], изборен кнез на Бранденбург, издал указ во [[1677]] година во кој ја најавил неговата специјална заштита за 50 семејства од овие протерани Евреи.

== Војна во Османлиите ==

На [[12 септември]] [[1683]] година сојузничките армија ги нападнала Османлиите и целосно ги поразила, а самата австриска престолнина била спасена. Царските сили подоцна започнале голема офанзива, извојувајќи големи победи кај [[Мохачка битка (1687)|Мохач]] и [[Битка кај Сента|Сента]] во [[1687]] година. Поради тоа, во јануари [[1699]] година османлискиот султан го потпишал [[Договор од Карловци|договорот од Карловци]] и бил ставен крај на [[Голема турска војна|Големата турска војна]]. Според договорот, Хабсбуршката Монархија ги добила [[Централна Унгарија]] (заедно со денешна [[Војводина]] во [[Србија]]), [[Трансилванија]], областа меѓу реките Тиса и Дунав и голем дел од Славонија. Во 1690 и 1691 година, Леополд извршил реорганизација на Српската православна црква во рамките на Австрија, давајќи ѝ автономија во управувањето. Во 1687 година, Унгарскиот собор го променил уставот според кој им било доделено правото на Хабсбурговците да го наследат престолот. По ова, и постариот син на царот [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] бил крунисан за наследен крал на Унгарија.

== Внатрешни реформи==

[[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]] од [[1648]] година бил политички пораз за Хабсбурговците. Договорот ставил крај на идејата дека Европа е една христијанска империја, регулирана духовно од страна на папата и привремено од Светиот римски цар. Покрај тоа, договорот бил посветен на распарчувањето на териториите и влијанието на „победниците“ на антихабсбуршкиот сојуз предводен од [[Франција]] и [[Шведска]]. Сепак, Хабсбурговците не добиле некои бенефиции од војните. Протестантската аристократија во хабсбуршките територии биле исцрпени, и врските меѓу Виена и хабсбуршките територии во [[Чешка]] и на други места биле во голема мера зацврстени. Овие промени му овозможило на Леополд да ги покрене неопходните политички и институционални реформи за време на неговото владеење, развивајќи апсолутистичка држава по француски принципи. Најважните последици од војната во минатото биле слабеење на Хабсбурговците како цареви, но од друга страна царевите ги зацврстиле своите позиции во своите земји&lt;ref name=&quot;Noble&quot;&gt;Thomas Noble. &quot;Western Civilization: Beyond Boundaries&quot;. Cengage Learning. 2008. p. 507-508.&lt;/ref&gt;.

Владеењето на Леополд било проследено со некои важни измени во уставот на царството. Во 1663 година царскиот собор влегол во последната фаза на своето постоење, кое придонело до консолидација на хабсбуршката власт во своите територии.&lt;ref name=&quot;Schindling&quot;&gt;Anton Schindling. &quot;The Development of the Eternal Diet in Regensburg&quot;. The Journal of Modern History 58 (December 1986). p. S69.&lt;/ref&gt;.

Во [[1692]] година, војводата од Хановер бил издигнат на ранг на изборен кнез, со што станал деветтиот член на изборниот собор. Во [[1700]] година, Леополд кој во голема мера имал потреба од помош за претстојната војна со Франција, му ја доделил титулата [[крал на Прусија]] на изборниот кнез на [[Бранденбург]]. Крајната цел на овие и слични промени била да се ослабне власта на царот врз припадниците на помалите кнежевства и да се натера царот да се пренасочи кон својата позиција како владетел на [[Надвојводство Австрија]], Унгарија и Бохемија.

== Леополд и Македонија==
[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|десно|250п|Заштитно писмо за Македонците од австрискиот цар Леополд I]]

На [[6 април]] [[1690]] година, Леополд I издал [[манифест]], со кој ги повикал:

{{цитат|„''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Република Македонија|Македонија]], [[Расија]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“}}

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]] година, Леополд издал и едно писмо со кое го зел под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле [[Марко Крајда]], роден во [[Кожани]] и [[Димитри Георгија Поповиќ]], роден во [[Солун]]. Во писмото меѓу другото, се декларира:

{{цитат|''‘Со ова известуваме дека двајца Македонци, Марко Карида, роден во Косана (денес Кожани) и Димитриј Георги Поповиќ, роден во Македонски Солун, ни изложија колку македонскиот народ, поради почит кон нашето најправедно дело, а со ревност кон нашата служба, со сериозна намера е готов да премине, поради преголемиот турски јарем, под наша заштита, доколку му биде дадена нашата милост и сигурно покровителство. Поради тоа согласно со нашата вродена добрина, милостиво го прифаќаме и го примаме под наша царска и кралска заштита, љубезно препорачувајќи им, поединечно и на сите наши воени заповедници, да не го напаѓаат споменатиот македонски народ, ниту да му причинуваат непријатности, туку според силите, секогаш и во секоја околност, да го заштитуваат, бранат и да му помагаат за таа цел. Воопшто, да му овозможат нему сигурност и увереност за да запазат повеќе наши царски и кралски права и слободи. Исто така допуштаме, со претходно знаење и согласност на нашиот тамошен главен командант, да се собираат во одред и одделно да дејствуваат или да се поврзат со нашите, за да можат така да имаат сила да се борат против заедничкиот непријател. За таа цел тие ќе се пријавуваат кај споменатиот командант, па според неговите наредби, со божја помош, нека ги чуваат нашите краишта за општо добро. Секој според силите да не пропушти  во секоја околност да соработува. Дадено во Виена на 26 април 1690 година‘. ''}}&lt;ref&gt;[http://www.mn.mk/istorija/2724  Австрискиот Цар Леополд Први за Македонија]&lt;/ref&gt;

На [[31 мај]] [[1690]] година царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија повторно останала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

== Приватен живот==

Леополд бил талентиран композитор, диригент на својот оркестар, свирел на неколку инструменти. Тој напишал повеќе од 230 композиции. Зборувал германски, латински, француски, шпански и италијански. Раководел со основаната од него „Академија Леоплодина“ во [[1652]] година како ''Academia Naturae Curiosorum'' во Швајнфурт. Во [[1687]] година го изградил новиот дворец [[Шенбрун]] во [[Виена]].

== Семејство ==

Во [[1666]] година Леополд се оженил за својата внука [[Маргарита-Тереза ​​Шпанска]] (1651-1673), ќерка на неговата сестра [[Маријана Австриска]] и шпанскиот крал [[Филип IV (Шпанија)|Филип IV]].

Тие имале четири деца:
* Фердинанд Венцел (1667-1668)
* [[Марија Антонија Австриска|Марија Антонија]] (1669-1692)
* Јохан Леополд (* / † 1670)
* Марија Ана Антонија (* / † 1672)

Во [[1673]] година во [[Грац]] Леополд се оженил за својата втора братучетка [[Клаудија Фелисити Австриска]] (1653-1676).
Тие имале две деца кои починале многу млади:
* Ана Марија Софија (* / † 1674)
* Марија Јозеф Клементина (1675-1676)

Во 1676 година во [[Пасау]] Леополд се оженил за [[Елеонора Магдалена фон Пфалц-Нојбург]] (1655-1720). Двајцата имале десет деца:
* [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] (1678-1711)
* Марија Христина Јозеф (* / † 1679)
* [[Марија Елизабета Австриска (1680-1741)|Марија Елизабета]] (1680-1741)
* Леополд Јозеф (1682-1684)
* [[Марија Ана Австриска (1683-1754)|Марија Ана Јозеф]] (1683-1754)
* [[Карло VI (Свето Римско Царство)|Карло VI]] (1685-1740)
* Марија Јозеф (1687-1703)
* [[Марија Магдалена Австриска (1689-1743)|Марија Магдалена]] (1689-1743)
* Марија Маргарета (1690-1691)

==Литература==
* Crankshaw, Edward, ''The Habsburgs: Portrait of a Dynasty'' (New York, The Viking Press, 1971).
* {{Наведено списание | last1 = Frey | first1 = Linda | last2 = Frey | first2 = Marsha | year = 1978 | title = A Question of Empire: Leopold I and the War of Spanish Succession, 1701–1715 | url = | journal = Austrian History Yearbook | volume = 14 | issue = | pages = 56–72 | doi=10.1017/s0067237800009061}}
* {{Наведено списание | last1 = Frey | first1 = Linda | last2 = Frey | first2 = Marsha | year = 1978 | title = The Latter Years of Leopold I and his Court, 1700–1705: A Pernicious Factionalism | url = | journal = Historian | volume = 40 | issue = 3| pages = 479–491 | doi=10.1111/j.1540-6563.1978.tb01904.x}}
* Frey, Linda and Marsha Frey. ''A Question of Empire: Leopold I and the War of Spanish Succession, 1701–1705''  (1983)
* Goloubeva, Maria. ''The Glorification of Emperor Leopold I in Image, Spectacle and Text'' (Mainz, 2000) (Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte. Abteilung für Universalgeschichte, 184).
* {{Наведено списание | last1 = Kampmann | first1 = Christoph | year = 2012 | title = The English Crisis, Emperor Leopold, and the Origins of the Dutch Intervention in 1688 | url = | journal = Historical Journal | volume = 55 | issue = 2| pages = 521–532 | doi = 10.1017/S0018246X1200012X }}
* {{Наведена книга | title=Negotiator out of Season | year=1978 | last=O'Connor | first=John T. | isbn=0-8203-0436-0 | publisher=University of Georgia Press | location=Athens, GA }}

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рв|Leopold I, Holy Roman Emperor}}
* {{IMSLP|id=Leopold_I,_Holy_Roman_Emperor}}

{{s-start}}
{{s-hou|[[Хабсбуршка династија]]|9 јуни |1640|5 мај|1705}}
{{s-reg|}}
{{s-break}}
{{s-vac|last=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]}}
{{s-ttl|title=[[Цар на Светото Римско Царство]]&lt;br&gt;[[Крал на Германија]]|years=1658–1705}}
{{s-aft|rows=5|after=[[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]}}
|-
{{s-bef|rows=3|before=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]}}
{{s-ttl|title=[[Крал на Бохемија]]|years=1656–1705|regent1=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]|years1=1656–1658}}
|-
{{s-ttl|title=[[Крал на Унгарија]]|years=1655–1705|regent1=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]|years1=1655–1658}}
{{s-break}}
{{s-ttl|title=[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]&lt;br&gt;[[Крал на Хрватска]]&lt;br&gt;[[Војвода од Тешин]]|years=1657–1705}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Сигизмунд Франц (надвојвода на Австрија)|Сигизмунд Франц]]}}
{{s-ttl|title=[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]|years=1665–1705}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Михаел II Апафи]]}}
{{s-ttl|title=[[Список на трансилваниски владетели|Принц на Трансилванија]]|years=1692–1705}}
{{s-aft|after=[[Ференц II Ракоци]]}}
{{s-end}}

{{Владетели на Чешка}}
{{Свети римски цареви}}

[[Категорија:Барокни композитори]]
[[Категорија:Кралеви на Чешка]]
[[Категорија:Кралеви на Германија]]
[[Категорија:Кралеви на Унгарија]]
[[Категорија:Војводи од Тишен]]
[[Категорија:Личности од Големата турска војна]]
[[Категорија:Цареви на Светото Римско Царство]]
[[Категорија:Витези на Златното Руно]]
[[Категорија:Хабсбурговци]]</text>
      <sha1>o2t9mjw96y437r6naxyjx06xhy6u4nf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561521</id>
      <parentid>5561520</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T13:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43656" sha1="em3qwf67zth7bo5gpfmpu46f45ulrcd" xml:space="preserve">{{Infobox royalty|Monarch
| name            = Леополд I
| full name       =  
| image           = Benjamin von Block 001.jpg
| caption         =
| succession      =  [[Цар на Светото Римско Царство]]&lt;br&gt;[[Крал на Германија]]
| reign           = 18 јули 1658 – 5 мај 1705
| coronation      = 1 август 1658, [[Франкфурт]]
| predecessor     = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| successor       = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession1     = [[Крал на Унгарија]] 
| reign1          = 1655 – 5 мај 1705
| coronation1     = 27 јуни 1655, [[Пресбург]]
| predecessor1    = [[Фердинанд IV (Унгарија)|Фердинанд IV]]
| successor1      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession2     = [[Крал на Бохемија]]
| coronation2     = 14 септември 1656, [[Прага]]
| reign2          = 1656 – 5 мај 1705
| predecessor2    = [[Фердинанд IV (Унгарија)|Фердинанд IV]]
| successor2      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| succession3     = [[Крал на Хрватска]];&lt;br&gt;[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]
| reign3          = 2 април 1657 – 5 мај 1705
| coronation3     =
| predecessor3    = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| successor3      = [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]
| spouse          = {{plainlist|
* {{marriage|[[Маргарита-Тереза ​​Шпанска]]|1666|1673|end=починала}}
* {{marriage|[[Клаудија Фелисити Австриска]]|1673|1676|end=починала}}
* {{marriage|[[Елеонора Магдалена фон Пфалц-Нојбург]]|1676}}
}}
| issue           = 
* Фердинанд Венцел
* [[Марија Антонија Австриска|Марија Антонија]]
* Јохан Леополд 
* Марија Ана Антонија 
* Ана Марија Софија 
* Марија Јозеф Клементина
* [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] 
* Марија Христина Јозеф 
* [[Марија Елизабета Австриска (1680-1741)|Марија Елизабета]] 
* Леополд Јозеф 
* [[Марија Ана Австриска (1683-1754)|Марија Ана Јозеф]] 
* [[Карло VI (Свето Римско Царство)|Карло VI]] 
* Марија Јозеф 
* [[Марија Магдалена Австриска (1689-1743)|Марија Магдалена]] 
* Марија Маргарета
| house           = [[Хабсбуршка династија]]
| father          = [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]
| mother          = [[Ана Марија Шпанска]]
| birth_date      = {{Birth date|df=yes|1640|06|9}}
| birth_place     = [[Виена]]
| death_date      = {{Death date and age|df=y|1705|05|5|1640|06|9}}
| death_place     = Виена
| date of burial  =
| place of burial = [[Виена]]
| religion        = [[Римокатоличка црква]]
}}

'''Леополд I ''' ({{langx|de|Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician}}, {{langx|hu| I. Lipót}}, роден на {{роден на|9|јуни|1640}} во {{роден во|Виена}} - починал на {{починал на|5|мај|1705}} во {{починал во|Виена}}) — владетел од [[Хабсбуршка династија|Хабсбуршката династија]] како [[цар на Светото Римско Царство]] во периодот од [[1658]] до [[1705]] година, [[крал на Унгарија]] и [[крал на Хрватска]] (1655-1705), [[крал на Бохемија]] (1656-1705), [[Надвојводство Австрија|надвојвода на Австрија]] (1657-1705).

Владеењето на Леополд е познато по конфликтите со [[Отоманското Царство]] на исток, и соперништво со францускиот крал [[Луј XIV]] кој му бил прв братучед на запад. По повеќе од една деценија на војување, Леополд излегол како победник во [[Голема турска војна|Големата турска војна]] благодарение на воените таленти на принцот [[Евгениј Савојски]]. Со [[Договор од Карловци|договорот од Карловци]], Леополд ги вратил речиси сите територии на [[Кралство Унгарија]] кои под османлиска власт паднале по [[Мохачка битка (1526)|Мохачката битка]] во [[1526]] година.

Леополд војувал трипати против [[Франција]] - [[Холандска војна|Холандската војна]], [[Деветгодишна војна|Деветгодишната војна]] и [[Војна за шпанското наследство|Војната за шпанското наследство]]. Во последната, Леополд побарал да му биде предадено на својот помлад син целото шпанско наследство. За таа цел, тој започнал војна што наскоро го зафатил поголемиот дел од [[Европа]]. Во раните години на војната, конфликтот се покажал прилично добро за Австрија, со победите во Шеленберг и Блиндхајм. Но, војната продолжила повеќе од очекуваното, и завршила во [[1714]] година, девет години по смртта на Леополд, која, во суштина, едвај имаше влијание врз завојуваните држави на Европа. Кога мирот повторно се вратил по крајот на војната, не може да се каже дека Австрија излегла како победник од војната против Турците.

== Рани години==

Леополд е роден на [[9 јуни]] [[1640]] година во [[Виена]]. Леополд добил големо образование со одлични наставници. Од рана возраст Леополд покажал склоност кон учењето.&lt;ref name=&quot;JPS&quot;&gt;John P. Spielman; ''Leopold I of Austria'' (1977)&lt;/ref&gt; Тој стекнал одлично познавање на неколку јазици како латински, италијански, германски, француски и шпански јазик. Во прилог на тоа зборува фактот дека германскиот и италијанскиот јазик биле најкористените јазици во неговиот дворец кога подоцна станал цар. Леополд ја изучувал класиката, историјата, литературата, природните науки и астрономијата, и бил особено заинтересиран за музика. Музичкиот талент го наследил од својот татко.&lt;ref name=&quot;JPS&quot;/&gt;

Првично Леополд бил спреман да биде свештеник, па поради тоа добил и соодветно црковно образование. Меѓутоа, неговата судбина се променила кога неговиот постар брат Фердинанд добил сипаници и починал на [[9 јули]] [[1654]] година, со што Леополд станал потенцијален наследник на престолот.&lt;ref name=&quot;JAB&quot;&gt;Joseph A. Biesinger; &quot;Germany: European nations&quot; in ''Facts on File library of world history''. pg 529.&lt;/ref&gt; И покрај тоа, црковното образование на Леополд очигледно имало големо влијание кај него. Леополд бил под влијание од страна на [[језуити]]те, и имал необични познавања како монарх за теологијата, метафизиката, судската практика и науката. Тој, исто така, го задржал својот интерес во астрологијата и алхемијата.&lt;ref name=&quot;JAB&quot;/&gt; Како длабоко религиозно и просветено лице, Леополд го персонифицирал католичкиот став на неговата династија. Од друга страна, неговата побожност и образование можело да предизвика во него сосема други големи последици кога бил во можност да ги отфрли сите компромиси поврзани со религиозните прашања.&lt;ref&gt;Heide Dienst; Professor, Institute of Austrian History Research, University of Vienna.&lt;/ref&gt;
[[Податотека:Kaiser_Leopold_I_(Österreich_17_Jh).jpg|лево|мини|255x255пкс|Младиот Леополд од анонимен автор, ок. 1660]]
Леополд често бил слободен и отворен за разговори со своите блиски соработници. Историчарот Вилијам Кокс го опишал на Леополд како човек со величествен став при неговото движење, но неговите обраќања често биле непријатни.&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=History of the House of Austria: From the Foundation of the Monarchy by Rhodolph of Hapsburgh, to the Death of Leopold the Second: 1218 to 1792|author=Coxe, William|year=1853|publisher=London: Henry G. Bohn|page=515}}&lt;/ref&gt; Според Спилман, долгоочекуваната кариера во свештенството предизвикала кај Леополд да поседува интензивна католичка побожност. Тој пораснал без воени амбиции, кои биле карактерни за поголемиот дел од монарсите. Од самиот почеток, неговото владеење било карактеризирано како дефанзивно и длабоко конзервативно&quot;.&lt;ref name=&quot;JPS2&quot;&gt;John P. Spielman; &quot;Europe, 1450 to 1789&quot; in ''Encyclopedia of the Early Modern World''&lt;/ref&gt;

Унгарија го избрала Леополд за крал во [[1655]] година, додека [[Чешка]] и [[Хрватска]] го следеле нејзиниот пример во [[1656]] и [[1657]] година. Во јули [[1658]] година, повеќе од една година по смртта на неговиот татко, Леополд бил избран за цар во [[Франкфурт]] и покрај противењето на францускиот министер, кардиналот [[Жил Мазарен]], кој барал царската круна да биде предадена на [[Фердинанд Марија (Баварија)|Фердинанд Марија]], електор на [[Баварија]], или некој друг нехабсбуршки принц. За да ја смири [[Франција]], која имала значително влијание во германските работи благодарение на [[Лига на Рајна|Лигата на Рајна]], новоизбраниот цар ветил дека нема да ѝ помогне на [[Шпанија]] во војната со Франција,{{sfn|O'Connor|1978|p=7-14}} но ветувањето не го исполнил. Ова го означило почетокот на речиси 47-годишната кариера исполнета со соперништво со Франција и нејзиниот крал [[Луј XIV]].

== Втора северна војна ==

Првиот конфликт во кој се вклучил Леополд била [[Втора северна војна|Втората северна војна]] (1655-1660). Оваа војна започнала кога [[Карл X Густаф Шведски]] се обидел да стане [[крал на Полска]] со помош на сојузниците, вклучувајќи го [[Ѓерѓ II Ракоци]] како кнез на [[Трансилванија]].

Претходникот на Леополд, [[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]], во 1656 година склучил сојуз со полскиот крал [[Јан II Казимир Васа]]. Во [[1657]] година, Леополд го проширил овој сојуз кога биле вклучени австриски војници (платени од страна на Полска). Овие војници помогнале во победата над трансилванската војска.

Војната завршила со Договорот од Олива во [[1660]] година.

== Први конфликти со Османлиите==

[[Отоманското Царство]] започнала да се меша во внатрешните работи на [[Трансилванија]], настан кој довел до започнување на војна со [[Светото Римско Царство]]. Леополд од Регенсбург упатил повик кон принцовите да се вклучат со своите сили во воен поход против Османлиите. Војници биле испратени од страна на [[Франција]]. Во август 1664 година во [[Битка кај Сентготард (1664)|Битката кај Сентготард]], силите на [[Рајмондо Монтекуколи]] издвојувале значајна победа против Османлиите. Истата година бил потпишан [[Договор од Вашвар|Вашварскиот договор]], според кој двете земји не војувале во следните 20 години.

== Конфликт со Франција==
[[File:Leopold I Arms-imperial.svg|thumb|200px|Грбот на Леополд.]]
[[File:Trieste Piazza-della-Borsa.jpg|thumb|200px|Столб на Леополд во Трст.]]
[[File:Europe map 1648.PNG|thumb|200px|Европа по Вестфалскиот мир од 1648 година.]]
[[File:Jan Thomas - Leopold I as Acis in the play &quot;La Galatea&quot;.jpg|thumb|200px|Леополд I .]]
[[File:Detail sarcophagus Leopold I Kaisergruft Vienna.jpg|thumb|200px|Саркофагот на Леополд во Виена.]]

По неколку години од потпишувањето на мирот, односите со Франција се заладиле. Агресивната политика од страна на [[Луј XIV]] кон [[Холандска Република|Холандската Република]] сериозно го привлекла вниманието на [[Европа]]. Иако францускиот крал барал сојуз од неколку германски принцови и ги охрабрил Османлиите во нивните напади врз [[Австрија]], царот не презел некои поголеми чекори. Тој бил во пријателски односи со Луј, со кој бил во роднински врски и со кого претходно разговарал за поделбата на териториите на [[Хабсбуршка Шпанија]]. Покрај тоа, во [[1671]] година, тој договорил неутралност.

Во [[1672]] година сепак Леополд бил принуден да се преземе акција. Тој влегол во сојуз за заштита на Обединетите Провинции во т.н. [[Холандска војна]]. Подоцна, оваа лига се распаднала но била формирана нова, во која покрај царот и кралот на Шпанија влегле и неколку германски принцови. Со ова, војната била обновена. Во тоа време, дваесет и пет години по [[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]], царството претставувало речиси конфедерација на независни кнезови што значело дека успешна организација на воен поход ќе биде многу тешка. Дел од овие независни кнезови многу бргу можеле да стапат во сојуз со непријателот. Така, оваа војна која траела до [[1678]] година била целосно неповолна за [[Германија]]. Сепак, царската интервенција во војната ја спречила француската инвазија на [[Холандија]].

Речиси веднаш по склучувањето на мировниот договор, Луј ја обновил неговата агресија и напади кон германската граница. Бидејќи [[Светото Римско Царство]] било ангажирано во сериозна борба со Отоманското Царство, царот Леополд повторно се држел настрана и покрај тоа што се приклучил кон новиот сојуз во војната против Франција. Во 1686 година била формирана [[Голема алијанса|Големата алијанса]] на чело со Леополд чија цел била зачувување на условите кои биле договорени со [[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]]. Во меѓувреме, Европа ги следела настаните во [[Англија]] каде кралот [[Вилијам III]] ја освоил англиската круна преку т.н. [[Славна револуција]], додека пак Франција на чело со Луј повторно ја нападнала на Германија. Во мај [[1689]] година биле формирана Големата алијанса во кој спаѓале Леополд како цар на [[Светото Римско Царство]], кралeвите на Англија, Шпанија и Данска, изборниот кнез од Баденбург и други помали кнежевства. Жестоката борба против Франција се водела речиси на целата територија на [[Западна Европа]]. Во принцип, неколку кампањи биле поволни за сојузниците, така што во септември 1697 година, Англија, Шпанија и Холандската Република склучиле мир со Франција со Договорот од Ријсвијк.

Овој договор не го одобрил Леополд бидејќи сметал дека неговите сојузници донекаде ги занемариле своите интереси, но во наредниот месец веќе ги прифатил условите и голем број на територии биле префрлени од француска под германска власт. Мирот со Франција траел околу четири години, а потоа била вклучена во [[Војна за шпанското наследство|Војната за шпанското наследство]]. Кралот на Шпанија, [[Карло II (Шпанија)|Карло II]], кој бил припадник на [[Хабсбуршка династија|хабсбуршката династија]] имал директна врска со австриската власт, но слична врска имала и [[Бурбонска династија|француската владејачка династија]].

[[Карло II од Шпанија]] починал во [[1700]] година и ги оставил сите свои поседи на внукот од својата полусестра, Филип, кој станал [[Филип V од Шпанија]]. Но, Филип бил и внук на кралот на Франција [[Луј XIV]], што не им се допаѓало на останатите европски владетели. Покрај тоа, и наследното право на Филип V било спорно, па се појавиле и други европски династии кои полагале наследно право на шпанската круна. Од друга страна претензии кон шпанскиот престол имал и англискиот крал Вилијам III. Другите земји се приклучиле главно за да го спречат ширењето на Франција, или за да ги заштитат своите колонијални поседи. Војната завршила со мировните договори од [[Договор од Утрехт (1713)|Утрехт (1713)]] и  [[Договор од Раштат (1714)|Раштат (1714)]], девет години по смртта на Леополд кој починал на [[5 мај]] [[1705]] година.

== Внатрешни проблеми ==

Самиот цар ги дефинирал насоките на политиката. Кнезот Јохан од Ауершперг бил симнат од власт во [[1669]] година како еден од водечките министри. Истото се случило и со Вензел Евсевиј од династија [[Лобковици]]. И двајцата направиле свои врски со Франција без знаење на царот&lt;ref&gt;{{NDB |. 14 | 257 | 257 | I., Leopold | Volker Press}}&lt;/ref&gt;.

Во управувањето со своите земји, Леополд најмногу се соочил со проблеми во Унгарија кои биле предизвикани од неговата желба да го скрши протестантството и да се справи со т.н. [[Магнатски заговор]]. Во текот на [[1683]] година османлискиот султан испратил огромна војска кон Австрија, која пристигнала до Виена. Градот бил [[Опсада на Виена (1683)|ставен под опсада]] во периодот од јули до септември, а Леополд побегнал кон Пасау. Во [[1681]] година протестантите и други антиавстриски сили дале значајна помош на османлиските сили. Османлиите на Унгарците им го ветиле Виенското Кралство доколку падне градот во нивни раце. Леополд I создал непријатели кај протестантите бидејќи ја поддржал контрареформацијата. Конфликтот меѓу Австрија и унгарските поддржувачи довело до навлегување на австриските војски во Централна Унгарија, а ова пак било причина големиот везир [[Кара Мустафа-паша]] да го убеди султанот [[Мехмед IV]] да започне воен поход.

Согледувајќи ја сериозноста на ситуацијата, Леополд побарал помош од неколку германски кнезови, меѓу кои биле и изборните кнезови од Саксонија и Баварија, но најголема поддршка Леополд добил од полскиот крал [[Јан III Собиески]] кој исто така бил застрашен од [[Османлии]]те. Леополд исто така наредил да бидат протерани еврејските заедници од неговото царство, како што бил случајот со Виенската еврејска заедница, кои живееле во областа наречена „Im Werd“, од другата страна на реката Дунав. По протерувањето на Евреите, со поддршката на јавноста, оваа област била преименувана во Леополдштад. Но, [[Фридрих Вилхелм I]], изборен кнез на Бранденбург, издал указ во [[1677]] година во кој ја најавил неговата специјална заштита за 50 семејства од овие протерани Евреи.

== Војна во Османлиите ==

На [[12 септември]] [[1683]] година сојузничките армија ги нападнала Османлиите и целосно ги поразила, а самата австриска престолнина била спасена. Царските сили подоцна започнале голема офанзива, извојувајќи големи победи кај [[Мохачка битка (1687)|Мохач]] и [[Битка кај Сента|Сента]] во [[1687]] година. Поради тоа, во јануари [[1699]] година османлискиот султан го потпишал [[Договор од Карловци|договорот од Карловци]] и бил ставен крај на [[Голема турска војна|Големата турска војна]]. Според договорот, Хабсбуршката Монархија ги добила [[Централна Унгарија]] (заедно со денешна [[Војводина]] во [[Србија]]), [[Трансилванија]], областа меѓу реките Тиса и Дунав и голем дел од Славонија. Во 1690 и 1691 година, Леополд извршил реорганизација на Српската православна црква во рамките на Австрија, давајќи ѝ автономија во управувањето. Во 1687 година, Унгарскиот собор го променил уставот според кој им било доделено правото на Хабсбурговците да го наследат престолот. По ова, и постариот син на царот [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] бил крунисан за наследен крал на Унгарија.

== Внатрешни реформи==

[[Вестфалски мир|Вестфалскиот мир]] од [[1648]] година бил политички пораз за Хабсбурговците. Договорот ставил крај на идејата дека Европа е една христијанска империја, регулирана духовно од страна на папата и привремено од Светиот римски цар. Покрај тоа, договорот бил посветен на распарчувањето на териториите и влијанието на „победниците“ на антихабсбуршкиот сојуз предводен од [[Франција]] и [[Шведска]]. Сепак, Хабсбурговците не добиле некои бенефиции од војните. Протестантската аристократија во хабсбуршките територии биле исцрпени, и врските меѓу Виена и хабсбуршките територии во [[Чешка]] и на други места биле во голема мера зацврстени. Овие промени му овозможило на Леополд да ги покрене неопходните политички и институционални реформи за време на неговото владеење, развивајќи апсолутистичка држава по француски принципи. Најважните последици од војната во минатото биле слабеење на Хабсбурговците како цареви, но од друга страна царевите ги зацврстиле своите позиции во своите земји&lt;ref name=&quot;Noble&quot;&gt;Thomas Noble. &quot;Western Civilization: Beyond Boundaries&quot;. Cengage Learning. 2008. p. 507-508.&lt;/ref&gt;.

Владеењето на Леополд било проследено со некои важни измени во уставот на царството. Во 1663 година царскиот собор влегол во последната фаза на своето постоење, кое придонело до консолидација на хабсбуршката власт во своите територии.&lt;ref name=&quot;Schindling&quot;&gt;Anton Schindling. &quot;The Development of the Eternal Diet in Regensburg&quot;. The Journal of Modern History 58 (December 1986). p. S69.&lt;/ref&gt;.

Во [[1692]] година, војводата од Хановер бил издигнат на ранг на изборен кнез, со што станал деветтиот член на изборниот собор. Во [[1700]] година, Леополд кој во голема мера имал потреба од помош за претстојната војна со Франција, му ја доделил титулата [[крал на Прусија]] на изборниот кнез на [[Бранденбург]]. Крајната цел на овие и слични промени била да се ослабне власта на царот врз припадниците на помалите кнежевства и да се натера царот да се пренасочи кон својата позиција како владетел на [[Надвојводство Австрија]], Унгарија и Бохемија.

== Леополд и Македонија==
[[Податотека:Leopold I-pismo.jpg|мини|десно|250п|Заштитно писмо за Македонците од австрискиот цар Леополд I]]

На [[6 април]] [[1690]] година, Леополд I издал [[манифест]], со кој ги повикал:

{{цитат|„''сите народи кои по сета [[Албанија]], [[Србија]], [[Мизија]], [[Бугарија]], [[Силистрија]], [[Илирија]], [[Република Македонија|Македонија]], [[Расија]] живеат, да им се придружат на Австријците и против Турција на оружје да се дигнат''“}}

Речиси истовремено, на [[26 април]] [[1690]] година, Леополд издал и едно писмо со кое го зел под заштита [[Македонци|македонскиот народ]]. Иницијатори на неговото издавање биле [[Марко Крајда]], роден во [[Кожани]] и [[Димитри Георгија Поповиќ]], роден во [[Солун]]. Во писмото меѓу другото, се декларира:

{{цитат|''‘Со ова известуваме дека двајца Македонци, Марко Карида, роден во Косана (денес Кожани) и Димитриј Георги Поповиќ, роден во Македонски Солун, ни изложија колку македонскиот народ, поради почит кон нашето најправедно дело, а со ревност кон нашата служба, со сериозна намера е готов да премине, поради преголемиот турски јарем, под наша заштита, доколку му биде дадена нашата милост и сигурно покровителство. Поради тоа согласно со нашата вродена добрина, милостиво го прифаќаме и го примаме под наша царска и кралска заштита, љубезно препорачувајќи им, поединечно и на сите наши воени заповедници, да не го напаѓаат споменатиот македонски народ, ниту да му причинуваат непријатности, туку според силите, секогаш и во секоја околност, да го заштитуваат, бранат и да му помагаат за таа цел. Воопшто, да му овозможат нему сигурност и увереност за да запазат повеќе наши царски и кралски права и слободи. Исто така допуштаме, со претходно знаење и согласност на нашиот тамошен главен командант, да се собираат во одред и одделно да дејствуваат или да се поврзат со нашите, за да можат така да имаат сила да се борат против заедничкиот непријател. За таа цел тие ќе се пријавуваат кај споменатиот командант, па според неговите наредби, со божја помош, нека ги чуваат нашите краишта за општо добро. Секој според силите да не пропушти  во секоја околност да соработува. Дадено во Виена на 26 април 1690 година‘. ''}}&lt;ref&gt;[http://www.mn.mk/istorija/2724  Австрискиот Цар Леополд Први за Македонија]&lt;/ref&gt;

На [[31 мај]] [[1690]] година царот издал уште едно писмо, со кое ја проширил својата заштита на населението во Бугарија, Србија, Македонија и Албанија. Меѓутоа Македонија повторно останала длабока провинција на Османлиското Царство, па манифестот и заштитните писма на австрискиот цар не можеле да имаат некое позначајно дејство врз положбата на македонскиот народ.

== Приватен живот==

Леополд бил талентиран композитор, диригент на својот оркестар, свирел на неколку инструменти. Тој напишал повеќе од 230 композиции. Зборувал германски, латински, француски, шпански и италијански. Раководел со основаната од него „Академија Леоплодина“ во [[1652]] година како ''Academia Naturae Curiosorum'' во Швајнфурт. Во [[1687]] година го изградил новиот дворец [[Шенбрун]] во [[Виена]].

== Семејство ==

Во [[1666]] година Леополд се оженил за својата внука [[Маргарита-Тереза ​​Шпанска]] (1651-1673), ќерка на неговата сестра [[Маријана Австриска]] и шпанскиот крал [[Филип IV (Шпанија)|Филип IV]].

Тие имале четири деца:
* Фердинанд Венцел (1667-1668)
* [[Марија Антонија Австриска|Марија Антонија]] (1669-1692)
* Јохан Леополд (* / † 1670)
* Марија Ана Антонија (* / † 1672)

Во [[1673]] година во [[Грац]] Леополд се оженил за својата втора братучетка [[Клаудија Фелисити Австриска]] (1653-1676).
Тие имале две деца кои починале многу млади:
* Ана Марија Софија (* / † 1674)
* Марија Јозеф Клементина (1675-1676)

Во 1676 година во [[Пасау]] Леополд се оженил за [[Елеонора Магдалена фон Пфалц-Нојбург]] (1655-1720). Двајцата имале десет деца:
* [[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]] (1678-1711)
* Марија Христина Јозеф (* / † 1679)
* [[Марија Елизабета Австриска (1680-1741)|Марија Елизабета]] (1680-1741)
* Леополд Јозеф (1682-1684)
* [[Марија Ана Австриска (1683-1754)|Марија Ана Јозеф]] (1683-1754)
* [[Карло VI (Свето Римско Царство)|Карло VI]] (1685-1740)
* Марија Јозеф (1687-1703)
* [[Марија Магдалена Австриска (1689-1743)|Марија Магдалена]] (1689-1743)
* Марија Маргарета (1690-1691)

==Литература==
* Crankshaw, Edward, ''The Habsburgs: Portrait of a Dynasty'' (New York, The Viking Press, 1971).
* {{Наведено списание | last1 = Frey | first1 = Linda | last2 = Frey | first2 = Marsha | year = 1978 | title = A Question of Empire: Leopold I and the War of Spanish Succession, 1701–1715 | url = | journal = Austrian History Yearbook | volume = 14 | issue = | pages = 56–72 | doi=10.1017/s0067237800009061}}
* {{Наведено списание | last1 = Frey | first1 = Linda | last2 = Frey | first2 = Marsha | year = 1978 | title = The Latter Years of Leopold I and his Court, 1700–1705: A Pernicious Factionalism | url = | journal = Historian | volume = 40 | issue = 3| pages = 479–491 | doi=10.1111/j.1540-6563.1978.tb01904.x}}
* Frey, Linda and Marsha Frey. ''A Question of Empire: Leopold I and the War of Spanish Succession, 1701–1705''  (1983)
* Goloubeva, Maria. ''The Glorification of Emperor Leopold I in Image, Spectacle and Text'' (Mainz, 2000) (Veröffentlichungen des Instituts für Europäische Geschichte. Abteilung für Universalgeschichte, 184).
* {{Наведено списание | last1 = Kampmann | first1 = Christoph | year = 2012 | title = The English Crisis, Emperor Leopold, and the Origins of the Dutch Intervention in 1688 | url = | journal = Historical Journal | volume = 55 | issue = 2| pages = 521–532 | doi = 10.1017/S0018246X1200012X }}
* {{Наведена книга | title=Negotiator out of Season | year=1978 | last=O'Connor | first=John T. | isbn=0-8203-0436-0 | publisher=University of Georgia Press | location=Athens, GA }}

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рв|Leopold I, Holy Roman Emperor}}
* {{IMSLP|id=Leopold_I,_Holy_Roman_Emperor}}

{{s-start}}
{{s-hou|[[Хабсбуршка династија]]|9 јуни |1640|5 мај|1705}}
{{s-reg|}}
{{s-break}}
{{s-vac|last=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]}}
{{s-ttl|title=[[Цар на Светото Римско Царство]]&lt;br&gt;[[Крал на Германија]]|years=1658–1705}}
{{s-aft|rows=5|after=[[Јосиф I (Свето Римско Царство)|Јосиф I]]}}
|-
{{s-bef|rows=3|before=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]}}
{{s-ttl|title=[[Крал на Бохемија]]|years=1656–1705|regent1=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]|years1=1656–1658}}
|-
{{s-ttl|title=[[Крал на Унгарија]]|years=1655–1705|regent1=[[Фердинанд III (Свето Римско Царство)|Фердинанд III]]|years1=1655–1658}}
{{s-break}}
{{s-ttl|title=[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]&lt;br&gt;[[Крал на Хрватска]]&lt;br&gt;[[Војвода од Тешин]]|years=1657–1705}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Сигизмунд Франц (надвојвода на Австрија)|Сигизмунд Франц]]}}
{{s-ttl|title=[[Надвојводство Австрија|Надвојвода на Австрија]]|years=1665–1705}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Михаел II Апафи]]}}
{{s-ttl|title=[[Список на трансилваниски владетели|Принц на Трансилванија]]|years=1692–1705}}
{{s-aft|after=[[Ференц II Ракоци]]}}
{{s-end}}

{{Владетели на Чешка}}
{{Свети римски цареви}}

[[Категорија:Барокни композитори]]
[[Категорија:Кралеви на Чешка]]
[[Категорија:Кралеви на Германија]]
[[Категорија:Кралеви на Унгарија]]
[[Категорија:Војводи од Тишен]]
[[Категорија:Личности од Големата турска војна]]
[[Категорија:Цареви на Светото Римско Царство]]
[[Категорија:Витези на Златното Руно]]
[[Категорија:Хабсбурговци]]</text>
      <sha1>em3qwf67zth7bo5gpfmpu46f45ulrcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ФК Монако</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1159835</id>
    <revision>
      <id>5561517</id>
      <parentid>4609935</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T12:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>67668</id>
      </contributor>
      <origin>5561517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9771" sha1="odred57x2ti9u70ai1u29pwdbdnzpkt" xml:space="preserve">{{Infobox football club 2
| color1   = #FFFFFF
| color2   = #AD000E
| clubname = Монако
| current  = ФК Монако сезона 2015–2016|
| image    = [[Податотека:AS Monaco FC.png|120px]]
| fullname = АС Монако Фудбал клуб
| nickname = 
| founded  = [[1911]]
| ground   = [[Стадион Луј Втори]]&lt;br /&gt;[[Монако]], [[Франција]]
| capacity = 18,523
| chrtitle = Претседател |
| chairman = {{знамеикона|Русија}} [[Дмитри Риболовлев]] 
| owner    = [[Дмитри Риболовлев]] (66.67%)&lt;br /&gt; [[Грималди]] (33.33%)
| manager  = {{знамеикона|Португалија}} [[Леонардо Жардим]]
| mgrtitle = Тренер |
| league   = {{Лига-Лига 1 (Франција)}}
| season   = 2025–26
| position = Лига 1, 7-и
| website  = http://asmonaco.com/en/
| pattern_la1= _left
| pattern_b1=  _monaco1819H
| pattern_ra1= _right
| pattern_sh1= _shorts
| pattern_so1= _pol18H
| leftarm1=FFFFFF
| body1=FFFFFF
| rightarm1=FFFFFF
| shorts1=FFFFFF
| socks1=FFFFFF
| pattern_la2=_left
| pattern_b2=_monaco1819A
| pattern_ra2=_right
| pattern_sh2=_shorts
| pattern_so2=_monaco1819a
| leftarm2=0B3B17
| body2=0B3B17
| rightarm2=0B3B17
| shorts2=0B3B17
| socks2=0B3B17
| pattern_la3        =_asmonac1718a
| pattern_b3         =_asmonac1718a
| pattern_ra3        =_asmonac1718a
| pattern_sh3        =_asmonac1718a
| pattern_so3        =_asmonac1718a
| leftarm3           =FFFFFF 
| body3              =95BAD9
| rightarm3          =FFFFFF
| shorts3            =95BAD9 
| socks3             =95BAD9
|}}

'''ФК Монако''' е професионален [[фудбал | фудбалски клуб]] од [[Монако]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница |url=http://www.asm-fc.com/en/article/the-origins-1919-1930-62951.html |title=The origins (1919–1930) |publisher=AS Monaco FC |accessdate=17 October 2013 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019081156/http://www.asm-fc.com/en/article/the-origins-1919-1930-62951.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Се натпреварува во [[Франција|француската]] [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]], највисокото ниво на францускиот фудбал.

Клубот е основан во [[1924]] година, а во [[1948]] станал професионален фудбалски клуб. Иако седиштето на клубот е во Монако, тој се приклучил на францускиот лигашки систем набргу по основањето во 1924 година играјќи најпрво во регионалните лиги. Денес Монако е еден од најуспешните клубови во Франција, со седум лигашки титули и пет трофеи во [[Фудбалски куп на Франција|Купот на Франција]]. Исто така клубот има и забележителни резултати во европските натпреварувања каде бил финалист во [[Лига на шампиони|Лигата на шампионите]] во [[2004]] година (поразен од [[ФК Порто|Порто]]) и финалист во [[Куп на победниците на куповите|Купот на победниците на куповите]] во [[1992]] година (поразен од [[ФК Вердер Бремен|Вердер Бремен]]).

Традиционалните бои на дресовите на Монако се црвената и белата, па оттаму доаѓа и прекарот на клубот ''Les Rouges et Blancs'' (црвено-белите). Својте домашни натпревари клубот ги игра на [[Стадион Луј II|Стадионот Луј II]] сместен во [[Фонтвил (Монако)|Фонтвил]], кој е со капацитет од 18,523 седечки места. Во декември [[2011]], две третини од акциите на клубот биле продадени на рускиот билјардер [[Дмитри Риболовлев]], кој со совојата финансиска поддршка му помогнал на клубот брзо да се врати во Лига 1.

==Титули==
=== {{знамеикона|Франција}} Домашни ===
* '''{{Трофеј-Франција (Лига 1)}} [[Лига 1 (Франција)|Лига 1]]  : 7'''
:1960-1961, 1962-1963, 1977-1978, 1981-1982, 1987-1988, 1996-1997, 1999-2000

: ''' ''Вицешампиони'' (6) :'''
:1963-1964, 1983-1984, 1990-1991, 1991-1992, 2002-2003, 2013-2014

* '''[[Фудбалски куп на Франција|Куп на Франција]] : 5''' 
:1959-1960, 1962-1963, 1979-1980, 1984-1985, 1990-1991

: ''' ''Вицешампиони'' (5) :'''
:1973-1974, 1983-1984, 1988-1989, 1991-1992, 2009-2010

* '''{{Трофеј-Лига куп на Франција}} [[Лига куп на Франција]] : 1''' 
: 2002-2003

: ''' ''Вицешампиони'' (1) :'''
:2000-2001

* '''[[Суперкуп на Франција]] : 4''' 
:1961, 1985, 1997, 2000

: ''' ''Вицешампиони'' (1) :'''
:1960

=== [[Податотека:UEFA_logo_2012.png|20px|УЕФА]] Европски ===
* [[Лига на шампиони]]  :
: ''' ''Вицешампиони'' (1) :'''
:2003-2004

*[[Куп на победниците на куповите]]
: ''' ''Вицешампиони'' (1) :'''
:1991-1992

== Играчи ==
=== Моментален состав ===
''Од 30 јули 2016.''
{{Fs start}}
{{Fs player|no=1 |nat=CRO|pos=GK|name=[[Даниел Субашиќ]]}}
{{Fs player|no=3 |nat=ITA|pos=DF|name=[[Антонио Барека]]}}
{{Fs player|no=4 |nat=CIV|pos=MF|name=[[Жан-Ед Аолу]]}}
{{Fs player|no=5 |nat=BRA|pos=DF|name=[[Жемерсон]]}}
{{Fs player|no=6 |nat=FRA|pos=MF|name=[[Кевин Н'Дорам]]}}
{{Fs player|no=7 |nat=POR|pos=MF|name=[[Рони Лопес]]}}
{{Fs player|no=8 |nat=BEL|pos=MF|name=[[Јури Тилеманс]]}}
{{Fs player|no=9 |nat=COL|pos=FW|name=[[Радамел Фалкао]]}}
{{Fs player|no=10|nat=MNE|pos=MF|name=[[Стеван Јоветиќ]]}}
{{Fs player|no=11|nat=MLI|pos=MF|name=[[Адама Траоре (фудбалер1995)|Адама Траоре]]}}
{{Fs player|no=13|nat=FRA|pos=FW|name=[[Вилем Жебел]]}}
{{Fs player|no=15|nat=MAR|pos=GK|name=[[Јусеф Аит Бенасер]]}} 
{{Fs player|no=16|nat=SUI|pos=GK|name=[[Диего Бенаљо]]}}
{{Fs player|no=17|nat=RUS|pos=MF|name=[[Александар Головин (фудбалер)|Александар Головин]]}}
{{Fs player|no=18|nat=FRA|pos=MF|name=[[Ронаел Пјер-Габријел]]}}
{{Fs mid}}
{{Fs player|no=19|nat=FRA|pos=DF|name=[[Џибрил Сидибе (фудбалер 1992)|Џибрил Сидибе]]}}
{{Fs player|no=20|nat=BEL|pos=MF|name=[[Насер Шадли]]}}
{{Fs player|no=23|nat=ITA|pos=FW|name=[[Пјетро Пелегри]]}}
{{Fs player|no=24|nat=ITA|pos=DF|name=[[Андреа Раџи]]}}
{{Fs player|no=25|nat=POL|pos=DF|name=[[Камил Глик]]}}
{{Fs player|no=26|nat=BRA|pos=MF|name=[[Габријел Бошиља]]}}
{{Fs player|no=27|nat=FRA|pos=MF|name=[[Томас Лемар]]}}
{{Fs player|no=28|nat=FRA|pos=FW|name=[[Корентен Жан]]}}
{{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Самјуел Грандсир]]}}
{{Fs player|no=30|nat=SEN|pos=GK|name=[[Сејду Си]]}}
{{Fs player|no=34|nat=FRA|pos=DF|name=[[Абду Дијало]]}}
{{Fs player|no=35|nat=FRA|pos=DF|name=[[Кевин Н'Дорам]]}}
{{Fs player|no=36|nat=FRA|pos=DF|name=[[Меди Бенедин]]}}
{{Fs player|no=38|nat=MLI|pos=DF|name=[[Алмами Туре]]}}
{{Fs player|no=39|nat=GER|pos=DF|name=[[Бењамин Хенрикс]]}}
{{Fs end}}

==Статистика==
===Учества во првенства===
{| class=&quot;wikitable center&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|-
! style=&quot;width:10%;&quot;| Ниво
! style=&quot;width:25%;&quot;| Категорија
! style=&quot;width:15%;&quot;| Учества
! style=&quot;width:20%;&quot;| Деби
! style=&quot;width:20%;&quot;| Последна сезона
! style=&quot;width:10%;&quot;| Вкупно
|-
| rowspan=2| &lt;big&gt;&lt;big&gt;'''1°'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt; || '''Дивизион 1''' || '''43''' || [[Дивизион 1 1953-1954|1953-1954]] || [[Дивизион 1 2001-2002|2001-2002]] || rowspan=2| '''54'''
|-
| '''Лига 1''' || '''12''' || [[Лига 1 (Франција) 2002-2003|2002-2003]] || [[Лига 1 (Франција) 2015-2016|2015-2016]]
|- style=&quot;background:#e9e9e9;&quot;
| rowspan=2| &lt;big&gt;&lt;big&gt;'''2°'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt; || '''Дивизион 2''' || '''9''' || [[Дивизион 2 1948-1949|1948-1949]] || [[Дивизион 2 1976-1977|1976-1977]] || rowspan=2| '''11'''
|- style=&quot;background:#e9e9e9;&quot;
| '''Лига 2''' || '''2''' || [[Лига 2 (Франција) 2011-2012|2011-2012]] || [[Лига 2 (Франција) 2012-2013|2012-2013]]
|-
|}

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
* [http://www.asmonaco.com/ Официјална страна на ФК Монако]
* ASM Foot - [http://www.asmfoot.fr/historique/divers/formation.html Formation] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150120084419/http://www.asmfoot.fr/historique/divers/formation.html |date=2015-01-20 }}

{{Лига 1 (Франција)}}

[[Категорија:ФК Монако| ]]
[[Категорија:Фудбалски клубови од Франција|Монако]]</text>
      <sha1>odred57x2ti9u70ai1u29pwdbdnzpkt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пица хат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1180045</id>
    <revision>
      <id>5561760</id>
      <parentid>5424366</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:38:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cicihwahyuni6</username>
        <id>109519</id>
      </contributor>
      <origin>5561760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2626" sha1="j2cydamvheqni83olpmbeofkcg72lqt" xml:space="preserve">{{Infobox company
|name    = Пица хат&lt;br/&gt;Pizza Hut
|logo    = 
|caption = 
|type    = [[филијала]]
|slogan  = Make It Great (Направи го одлично)
|foundation = {{start date and age|1958|6|15|df=yes}}&lt;br /&gt;[[Вичита, Канзас|Вичита]], [[Канзас]], САД
|founders = [[Ден и Френк Карни|Ден Карни&lt;br /&gt;Френк Карни]]
|location = [[Плано, Тексас]], САД&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.wfaa.com/news/daybreak/Instant-Live-8--117521198.html |title=Inside Pizza Hut's new headquarters in Plano |publisher=Wfaa.com |accessdate= |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110308163804/http://www.wfaa.com/news/daybreak/Instant-Live-8--117521198.html |archivedate=March 8, 2011 |df=}}&lt;/ref&gt;
|locations = 13.728 ширум светот (без локациите во Кина, раководени од Јум! Кина, и без Индија, раководени од Јум! Индија) &lt;small&gt;(во 2015)&lt;/small&gt;
|key_people = &lt;!-- do not add without a specific current citation --&gt;
|num_employees = 
|industry = [[угостителство]]
|products = [[италијанско-американска кујна]]&lt;br /&gt;[[пица]]{{•}} [[тестенини]]{{•}} [[пилешки крилца]]
|parent   = 
|homepage = {{url|https://www.pizzahut.com/}}
}}

'''Пица хат''' ({{langx|en|Pizza Hut}}) — американски синџир на [[ресторан за брза храна|ресторани за брза храна]] основан во 1958 година од браќата [[Ден и Френк Карни]]. Компанијата е позната по своето мени од [[италијанско-американска кујна|италијанско-американската кујна]] кое вклучува [[пица|пици]] и [[тестенини]], како и прилози и [[десерт]]и. Пица хат има преку 15.000 ресторани ширум светот и една од најголемите угостителски компании.

[[Податотека:FirstPizzaHut.jpg|мини|лево|Првиот ресторан на Пица хат отворен на 15 јуни 1958 година во Вичита, Канзас]]

==Наводи==
{{наводи}}

==Надворешни врски==
{{рв|Pizza Hut}}
* {{Official website|https://www.pizzahut.com/}}

{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Ресторани за брза храна| ]]</text>
      <sha1>j2cydamvheqni83olpmbeofkcg72lqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Игор Карачиќ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1187635</id>
    <revision>
      <id>5561609</id>
      <parentid>4482032</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silverije</username>
        <id>11327</id>
      </contributor>
      <origin>5561609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="hwqmba8oeum646pq0lbm9h41y6qyrwh" xml:space="preserve">{{Infobox handball biography
| name                = Игор Карачиќ
| image               = Igor Karačić (RK Zagreb).JPG
| nationality         = [[Хрват]]и
| birth_date          = {{Birth date and age|1988|11|2|df=y}}
| birth_place         = {{роден во|Мостар}}, Босна и Херцеговина
| height              = {{height|m=1.89|precision=0}}
| weight              = {{convert|94|kg|lb}}
| position            = [[разигрувач (ракомет)|централен бек]]
| currentclub         = [[РК Вардар]]
| clubnumber          = 18
| years               = 2008–2009&lt;br&gt;2009–2010&lt;br&gt;2010–2012&lt;br&gt;2012–
| clubs               = {{знамеикона|CRO}} [[РК Метковиќ]] &lt;br&gt; {{знамеикона|BIH}} [[РК Мостар]] &lt;br&gt; {{знамеикона|BIH}} [[РК Босна Сараево]] &lt;br&gt; {{знамеикона|MKD}} [[РК Вардар]]
| nationalyears       = 2013–
| nationalteam        = [[Машка ракометна репрезентација на Хрватска|Хрватска]]
| nationalcaps(goals) = '''39''' (90)
| medaltemplates      =
{{MedalCompetition|[[Европско првенство во ракомет за мажи|Европско првенство]]}}
{{MedalBronze|[[Европско првенство во ракомет за мажи 2016|Полска 2016]]|}}
}}
'''Игор Карачиќ''' (роден на {{роден на|2|ноември|1988}} во [[Мостар]]) — хрватски ракометар кој настапува за [[РК Вардар]] и [[Машка ракометна репрезентација на Хрватска|Ракометнтаа репрезентација на Хрватска]].

Неговиот постар брат [[Иван Карачиќ]] настапува за [[Босна и Херцеговина]], додека неговиот помал брат [[Горан Карачиќ]] е фудбалски голман и настапува за фудбалската репрезентација под 21 година во Босна и Херцеговина.

== Успеси ==
;РК Босна Сараево
*[[Босанска ракометна супер лига (мажи)|Босанска ракометна лига]]: 2010-2011

;РК Вардар
*[[Македонска ракометна супер лига (мажи)|Macedonian Super League]]: 2012-13, 2014-15, 2015-16
*[[Куп на Македонија во ракомет (мажи)|Куп на Македонија]]: 2014, 2015, 2016
*[[СЕХА лига]]
**'''Победник''': 2013-14
**'''Финалист''': 2012-13, 2015-16

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Карачиќ, Игор }}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Хрватски ракометари]]
[[Категорија:Ракометари на РК Вардар]]</text>
      <sha1>hwqmba8oeum646pq0lbm9h41y6qyrwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лешница (Шар Планина)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1189953</id>
    <revision>
      <id>5561690</id>
      <parentid>5460895</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>додадена [[Категорија:Долини во Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5561690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7529" sha1="ewhdd5nnjobj2t1x7ce6uf33wymxvrp" xml:space="preserve">{{multiple image&lt;!-- begin stack of images, scroll down for article --&gt;
|direction = vertical | width = 200
|image1 = Лешница (Шар Планина) 05.jpg|caption1 = Долината Лешница во зима, погледната од врвот [[Бакардан]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
|image2 = Gorna Leshnica Shara.jpg| caption2 = Поглед кон долината на Бозовска Река (месното име за [[Пена]]), Горна Лешница, меѓу [[Среден Камен]] и [[Плат (планински врв)|Плат]] &lt;/small&gt;&lt;br&gt;
}}&lt;!-- End stack of images, article text starts below --&gt;

'''Лешница''' — [[долина]] на [[Шар Планина]]. Се наоѓа во средишниот дел на [[Шар Планина]] во пределот на највисоките шарски врвови, помеѓу врвовите [[Среден Камен]] и [[Плат (планински врв)|Плат]].&lt;ref&gt;{{нмс | author= | title=с. Бозовце – Долна Лешница – Кривошијски Водопад | url=https://turnimedakinisam.mk/?p=5409 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230728183810/https://turnimedakinisam.mk/?p=5409 | work= | publisher=turnimedakinisam.mk | archivedate=2023-07-28 | date= | accessdate=31 јули 2023 | url-status=live }}&lt;/ref&gt; На југозапад е оградена со највисокиот [[Титов Врв]], додека на југоисток со вториот највисок врв [[Бакардан]], на запад со Среден Камен и на исток со Плат, додека кон север е отворена и се спојува со долината на реката [[Пена]], во нејзиното горно сливно и изворишно подрачје. Се дели на Долна Лешница на надморска височина од 1450 метри и Горна Лешница од 2221 метар [[надморска височина]].&lt;ref name=&quot;doma.edu&quot;&gt;{{нмс | author=Александар Стојаноски | title=Магијата на Лешница и Кривошијските слапови | url=https://doma.edu.mk/zhivotna-sredina/magijata-na-lesnica-i-krivosijskite-slapovi/ | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706010200/https://doma.edu.mk/zhivotna-sredina/magijata-na-lesnica-i-krivosijskite-slapovi/ | work= | publisher=doma.edu.mk | archivedate=2022-07-06 | date=6 септември 2019 | accessdate=31 јули 2023 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kajak&quot;&gt;{{нмс | author= | title=Предлог за 8-ми Септември: Лешница и преубавите водопади на Кривошијска Река | url=https://kajak.mk/post/db0737a9-eb67-78eb-1b58-285d04a6c2fa | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731133429/https://kajak.mk/post/db0737a9-eb67-78eb-1b58-285d04a6c2fa | work= | publisher=kajak.mk | archivedate=2023-07-31 | date=7 септември 2020 | accessdate=31 јули 2023 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Се одликува со изразит алпски крајолик и карактер, со високи карпи, тревнати предели и густа зимзелена и букова шума, односно изобилува со иглолисна, букова и друга мешана шума, како и со богата ендемска флора и фауна која може да се најде само на ова место&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://markukule.mk/%D0%BB%D0%B5%D1%88%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0-%D1%81%D1%80%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D1%88%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%B8-%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2/|title=Лешница – „Срцето на Шарпланина“ и Титов Врв|last=Георгиоски|first=Александар|date=23 септември 2015|work=Маркукуле|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=19 февруари 2018}}&lt;/ref&gt;, особено до шумски плодови како боровинки, малини и разни видови билки и растенија. На карпестиот предел помеѓу Долна и Горна Лешница постои голем и повремен водопад, кој е особено силен во пролетниот и летниот период. До долината Лешница може да се стигне од [[Попова Шапка]] и тоа преку 2 правци: преку Јелак и врвот Плат или преку [[Церипашина]], а исто така може да се пристапи по патеки кои водат од селото [[Бозовце]].

Лешница е многу посетена од планинарите особено од алпинистите и од планинските трчачи кои на Лешница имаат организирано вертикална трка на 1 километар, односно 1000 метри висинска разлика. Над шумскиот предел на Лешница постојат неколку бачила, а низ самата долина протекува малата Лешничка Река, која е десна притока на Пена.

==Галерија==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;120px&quot;&gt;
File:Лешница (Шар Планина) 05.jpg|Поглед на Лешница во зима
File:Долна Лешница, Среден Камен и Плат (Шар Планина).jpg|Поглед на Долна Лешница со врвот Среден Камен во долината на Пена и Плат во позадина
File:Лешница (Шар Планина) 01.jpg|Поглед на Лешница во зима
File:Лешница (Шар Планина) 02.jpg|Поглед на Лешница во зима
File:Лешница (Шар Планина) 03.jpg|Поглед на Лешница во зима
File:Лешница (Шар Планина) 04.jpg|Поглед на Лешница во зима
Лешница (долина) 01.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 03.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 09.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 10.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 13.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 14.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 15.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 18.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 21.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 22.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 23.jpg|Лешница во лето
Лешница (долина) 06.jpg|Мала притока на [[Пена]] (Бозовска Река)
Лешница (долина) 17.jpg|Мала притока на Пена (Бозовска Река)
&lt;/gallery&gt;

==Наводи==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==
*{{ризница-ред|Lešnica (valley)}}

{{Шар Планина}}

[[Категорија:Шар Планина]]
[[Категорија:Бозовце]]
[[Категорија:Долини во Македонија]]</text>
      <sha1>ewhdd5nnjobj2t1x7ce6uf33wymxvrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Борис Грегорка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1206527</id>
    <revision>
      <id>5561618</id>
      <parentid>5536898</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4987" sha1="dbe753u0cauq2wt6ifxyz9jotz5hw7i" xml:space="preserve">{{Инфокутија за личност
| име             = Борис Грегорка
| портрет         = Boris Gregorka 1938.jpg
| px              = 
| опис            = 
| родено-име      = 
| роден-дата      = {{birth date| 1906|8|2|df=yes}}
| роден-место     = [[Брежице]], [[знаме|Австроунгарија]]
| починал-дата    = {{death date and age|2001|3|19|1906|8|2|df=yes}}
| починал-место   = [[Љубљана]], [[знаме|Љубљана]]
| починал-причина = 
| националност    = 
| наставка        = &lt;!-- ова е наставка за полињата „Роден“ и „Починал“. ако
                     го нема ова поле, ништо нема да се смени --&gt;
| наставка1       = &lt;!-- ова е наставка само за полето „Роден“ --&gt;
| наставка2       = &lt;!-- ова е наставка само за полето „Починал“ --&gt;
| познат          = 
| занимање        = гимнастичар
| сопружник       = 
| татко           = 
| мајка           = 
| родители        = 
| роднини         =
| деца            = 
| lbl1            = &lt;!-- Додатно поле 1 --&gt;
| data1           = &lt;!-- Податок за додатното поле 1 --&gt;
| lbl2            = 
| data2           = 
| lbl3            = 
| data3           = 
| lbl4            = 
| data4           = 
| lbl5            = 
| data5           = 
| lbl-style       = &lt;!-- Стил на додатните полиња --&gt;
}}

'''Борис Грегорка''' ([[словенечки јазик|словенечки]]: ''Boris Gregorka''; [[Брежице]], 2 август 1906  - [[Љубљана]] 19 март 2001)&lt;ref name=&quot;sports-reference1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gr/boris-gregorka-1.html |title=Boris Gregorka Bio, Stats, and Results &amp;#124; Olympics at |publisher=Sports-reference.com |date= |accessdate=2016-11-05 |archive-date=2020-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418003648/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gr/boris-gregorka-1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; бил [[СФРЈ|југословенски]] гимнастичар, со [[Словенци|словенечко]] потекло. Тој бил репрезентативец, тренер, водич и меѓународен судија во спортската гимнастика.

Учесник е во [[Летни олимписки игри 1928|Летните олимписки игри во 1928]] година во [[Амстердам]] и [[Летни олимписки игри 1936|1936]] година во Берлин и [[Светско првенства во гимнастика 1930|Светските првенства во 1930]] во [[Луксемург]] и [[Светско првенства во гимнастика 1938|Светските првенства во 1938]] во [[Прага]].

После Втората светска војна бил војник и водич на гимнастичките репрезентации на Словенија и Југославија на поважни натпревари до Олимписките игри во 1964 година во Токио. Неговиот најголем тренерски успех е освојувањето на титулата на светски, олимписки и европски првак на неговиот ученик Мирослав Церар.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.24ur.com/umrl-boris-gregorka.html |title=Umrl Boris Gregorka |publisher=24ur.com |date=2001-03-19 |accessdate=2016-11-05}}&lt;/ref&gt;

Во 1970 година примил одликување на [[Светската гимнастичка ферерација]] (ФИГ) ([[француски јазик|франц.]] ''Fédération Internationale de Gymnastique Reconnaissante''). Со останатите признавања и одликувања, во 1967 година доделена му е Блоудековата награда на Сојузот за физичката култура на Словенија.

== Наводи ==
{{Наводи}}

{{Биографија-никулец}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Грегорка, Борис}}
[[Категорија:Југословенски гимнастичари]]
[[Категорија:Југословенски спортисти]]
[[Категорија:Починати во 2001 година]]
[[Категорија:Родени во 1906 година]]
[[Категорија:Југословенски Словенци]]
[[Категорија:Австроунгарски Словенци]]</text>
      <sha1>dbe753u0cauq2wt6ifxyz9jotz5hw7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сенида</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1215353</id>
    <revision>
      <id>5561657</id>
      <parentid>5502742</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NadyBarbieGirl</username>
        <id>63459</id>
      </contributor>
      <comment>/* Спотови */</comment>
      <origin>5561657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4541" sha1="jcz2iqj4n9fphm5mld0poxtgkrq5bw0" xml:space="preserve">{{Музичар|Background=solo_singer|Name=Сенида|Birth_name=Сенида Хајдарпашиќ|Origin=[[Црна Гора]]|Genre={{hlist|[[alternative R&amp;B|R&amp;B]]|[[trap music|trap]]}}|Occupation={{hlist|пејачка}}|Instrument=Вокал|Years_active=2010–present|Label={{hlist|[[Bassivity Music|Bassivity]]}}|Associated_acts={{hlist|}}}}
'''Сенида Хајдарпашиќ''', позната е по нејзиното сценско име '''Сенида. Сенида''' ([[Љубљана]], [[9 април]] [[1985]]) — [[Словенија|словенечка]] пејачка, раперка и текстописец.  Таа првично станала славна како членка на Muff.  Во март 2018 година, таа го издала нејзиниот хит соло сингл ''Слаѓана,'' добивајќи популарност и признание во [[Србија]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https:/
/www.vice.com/rs/article/8xk8kk/senidah-za-vice-otkriva-ko-je-sladana-i-da-li-planira-selidbu-u-srbiju|title=Senidah za Vice otkriva ko je Slađana i da li planira da se preseli u Srbiju|date=March 2018|publisher=Vice.com|language=sr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://noizz.rs/nightlife/senidah-nasa-nova-opsesija/yrrssfh|title=Senidah - naša nova opsesija|date=August 2018|publisher=Noizz.rs|language=sr}}&lt;/ref&gt;  Истата година таа била потпишана во хип-хоп етикетата Bassivity Digital од [[Белград]], а исто така беше прикажана и на ''4 страни на светот'' од страна на Коби, саундтракот на популарниот филм &quot; ''Јужен ветар&quot;'' .&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://noizz.rs/intervju/senidah-i-coby-za-noizz-o-odrastanju-devedesetih-i-juznom-vetru/efjcber|title=Senidah i Coby za Noizz o odrastanju devedesetih i Južnom Vetru|date=August 2018|publisher=Noizz.rs|language=sr}}&lt;/ref&gt;  Сенида е позната по нејзиниот длабок глас и уникатен изглед.
=== Спотови ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
 
|-
! Спот !! Година!! Режисер
|-
| ''Пустињом ''|| 2011 || Blaže Banjac
|-
|'' Веч од лајфа ''|| 2013 ||  Close2Art
|-
|'' Слађана'' || 2018 || Жига Радуљ
|-
|'' Бело'' || 2018 || Жига Радуљ
|-
|'' 4 стране света ''|| 2018 || Reksona
|-
| ''Ride'' || 2019 || Moonbase
|-
| ''Црно срце ''|| 2019 || Лазар Богдановиќ
|-
|'' Мишићи'' || 2019 || Кукла
|-
|'' Све бих'' || 2019 || CazzaNostra
|-
|'' Камиказа'' || 2019 || Љуба
|-
|''100%'' || 2019 || Shaho Casado 
|-
| ''Само уживај ''|| 2020 || Немања Новаковиќ
|-
| ''Ко је ''|| 2020 || Senidah,Sašo Štih
|-
| ''Пијеш ''|| 2020 || Кукла
|-
| ''Viva Mahalla ''|| 2020 || Кукла 
|-
| ''Дођи ''|| 2020 || Кукла 
|-
| ''Replay''|| 2021 ||  Немања Новаковиќ
|-
| ''Балканка''|| 2021 ||Дилан Бенет,Жига Радуљ
|-
| ''Фама''|| 2021 || Анже Шкрубе 
|-
| ''Бехуте''|| 2022 || Љуба
|-
| ''Јаднаја''|| 2022 ||Сенида
|-
| ''Друга страна''|| 2022 ||Игор Жечевиќ
|-
| ''Play With Heart''|| 2022 ||Gašper Pavli
|-
| ''Два прста''|| 2022 ||  Љуба
|-
| ''Заувек''|| 2022 || Љуба
|-
| ''Левел''|| 2023 || Анже Шкрубе 
|-
| ''Сенида''|| 2023 ||  
|-
| ''Грех''|| 2024 || Анже Шкрубе  
|-
| ''Делија''|| 2024 || Давид Јовановиќ 
|-
| ''Ало ало''|| 2024 || Сенида 
|-
| ''Иди гаде''|| 2024 ||Давид Јовановиќ  
|-
| ''Омен''|| 2024 ||Сенида 
|-
| ''Phuket''|| 2024 ||Сенида
|-
| ''Bandida''|| 2025 ||Анже Шкрубе
|-
| ''Булбуле''|| 2025||Драган Јереминов
|-
| ''Ти и ја''|| 2025 ||Анже Шкрубе
|-
| ''Чиста љубав''|| 2026 ||
|-
| ''TBA''|| 2026 ||
|-
| ''TBA''|| 2026 ||
|-
| ''TBA''|| 2026 ||
|}

== Наводи ==
{{наводи}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Хајдарпашиќ, Сенида}}
[[Категорија:Луѓе од Љубљана]]
[[Категорија:Родени во 1985 година]]
[[Категорија:Словенечки пејачи]]</text>
      <sha1>jcz2iqj4n9fphm5mld0poxtgkrq5bw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фриц Валтер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1222721</id>
    <revision>
      <id>5561597</id>
      <parentid>5257089</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10293" sha1="l6r4h0l1wlym22a8icup8l3vs4h2fpx" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| image                = [[File:Fritz Walter cropped 2.JPG|250px]]
| image_size           =
| caption              = Валтер ви дресот на Кајзерслаутерн во 1956.
| fullname             = Фридрих Валтер
| birth_date           = {{birth date|1920|10|31|df=y}}
| birth_place          = [[Кајзерслаутерн]], [[Вајмарска Република|Германија]]
| death_date           = {{death date and age|2002|6|17|1920|10|31|df=y}}
| death_place          = [[Енкенбах-Алсенборн]], [[Германија]]
| height               =
| position             = среден ред
| youthyears1          = 1928–1929
| youthyears2          = 1929–1937
| youthclubs1          = ФК Кајзерслаутерн
| youthclubs2          = [[1. FC Kaiserslautern]]
| years1               = 1937–1959
| clubs1               = [[1. FC Kaiserslautern]]
| caps1         = 364 | goals1 = 357
| nationalyears1       = 1940–1958
| nationalteam1        = [[Germany national football team|Germany]]
| nationalcaps1 = 61 | nationalgoals1 = 33
}}
'''Фридрих „Фриц“ Валтер''' ([[германски јазик|германски]]: ''Friedrich &quot;Fritz&quot; Walter'', [[31 октомври]] [[1920]], [[Кајзерслаутерн]] - [[17 јуни]] [[2002]], [[Енкенбах-Алсенборн]]) — поранешен [[Германија|германски]] [[фудбал]]ер . Тој играл во [[Среден ред (фудбал)|офанзива]] и [[Напад (фудбал)|полу шпиц позиција]], и со [[Фудбалска репрезентација на Германија|германската репрезентација,]] тој го освоил [[Светско првенство во фудбал 1954|Светското првенство во 1954 година]] како  нејзин капитен .

== Клупска кариера ==
Фриц Валтер ја поминал младинската школа [[1. ФК Кајзерслаутерн|Кајзерслаутерн]] и дебитирал за првиот тим во [[1938|1938 година]]  со само17 години. Неговите браќа Отар и Лудвиг играле за екипата на [[1. ФК Кајзерслаутерн|Кајзерслаутерн]] . Во [[1942|1942 година]] тој бил регрутиран во [[Вермахт|германската армија]] . Крајот на војната ја дочекал како воен заробеник во кампот во [[Советски Сојуз|Советскиот Сојуз]], каде што еден ден заиграл фудбал со другите затвореници. На половина од овој натпревар, еден од [[Унгарија|унгарските]] чувари го препознал, и така Фриц Валтер е спасен од одење во [[сибир]]ски гулаг .&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.goaldentimes.org/fritz-walter/|title=Fritz Walter: A Footballing Grandmaster|date=19 ноември  2011|work=goaldentimes.org|accessdate=28 јануари  2018|archive-date=2018-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180115160832/http://www.goaldentimes.org/fritz-walter/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

По враќањето од војната, тој продолжил да игра за Кајзерслаутерн, од [[1945|1945 година]] до [[1949|1949 година]] . Тој исто така бил тренер. Со Кајзерслаутерн, тој бил двапати германски шампион: 1951 и 1953 година, додека германски вице-шампион бил 3 пати: 1948, 1955 и 1956 година. година.

== Репрезентативна кариера ==
Фриц Валтер дебитирал за [[Фудбалска репрезентација на Германија|германската репрезентација]] [[14 јули|на 14 јули]] [[1940|1940 година]]  против репрезентацијата на Романија и постигнал 3 гола во тој натпревар.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://rsssf.com/miscellaneous/fwalter-intlg.html|title=Fritz Walter - Goals in International Matches|date=|work=rsssf.com|accessdate=28 јануари  2018}}&lt;/ref&gt; По [[Втора светска војна|Втората светска војна,]] репрезентацијата на Германија не бил во можност да учествува [[Светско првенство во фудбал 1950|на Светското првенство]] во [[Светско првенство во фудбал 1950|1950 година]], а Фриц Валтер се врати во репрезентацијата во 1951 година и станал капитен на репрезентацијата. Германија се квалификувал на [[Светско првенство во фудбал 1954|Светското првенство во 1954 година,]] каде што во групна фаза се сретнале со [[Фудбалска репрезентација на Унгарија|Унгарија]], која убедливо ги освоиле со неверојатни 8: 3. Германија ја поминала групната фаза по победата над [[Фудбалска репрезентација на Турција|Турција]], а потоа во четвртфиналето и полуфиналето ја победиле [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]] и [[Фудбалска репрезентација на Австрија|Австрија]], и на тој начин стигнале до финалето. Во финалето Германија повторно се сретнала со Унгарија. На тој ден, во [[Берн]], каде што играле, дождот паѓал. Ваквите услови за играта му кореспондирале на Фрико Валтер, за разлика од топлите временски услови, кога изиграл послаби серии затоа што страдал од маларија за време на Втората светска војна, и затоа дождливото време било наречено Фриц-Валтер-време ( &lt;span&gt; &lt;/span&gt; ).&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.fritz-walter-stiftung.de/zur-person/namensgebungen/fritz-walter-wetter.html|title=Fritz-Walter-Wetter|date=|work=fritz-walter-stiftung.de|accessdate=28 јануари  2018}}&lt;/ref&gt; По само 8 минути од натпреварот, Унгарија водела со 2: 0, и се чинело дека дебаклот ќе се повтори во групната фаза. Сепак, Германија брзо изедначила на 2: 2, а во 84. минута постигнал гол за 3: 2, голем пресврт и победа на Германија. Така, Фриц Валтер како капитен ја предводел Германија до првата титула за светскиот шампион. Заедно со Фриц, оваа светска шампионска титула ја освоил и неговиот брат Отар Мартин.

Германија, исто така, учествувала на следното [[Светско првенство во фудбал 1958|Светско првенство во 1958 година]], но овој пат Фриц Валтер не бил капитен на тимот. Германија завршила како четврта во првенството, а Фриц Валтер се повлекол од репрезентацијата .

== Трофеи ==
'''Кајзерслаутерн''' 
* Првенство на Германија: 1950/51, 1952/53 
* [[Светско првенство во фудбал|Светско првенство]] : [[Светско првенство во фудбал 1954|1954]]

'''Поединечно''' 
* Орден за заслуги на ФИФА: 1994 &lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/r&amp;a-awards/01/20/85/43/170490-factsheet-fifaorderofmerit(1984-2010)_neutral.pdf|title=FIFA Order of Merit holders|date=|work=fifa.com|accessdate=28 јануари  2018|archive-date=2019-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324065359/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/r%26a-awards/01/20/85/43/170490-factsheet-fifaorderofmerit%281984-2010%29_neutral.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* Дел од тимот на Светскиот куп: 1954 &lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://football.sporting99.com/fifa-world-cup-all-star-team.html|title=All-Star Team|date=|work=web.archive.org|accessdate=28 јануари  2018|archive-date=2016-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160630203237/http://football.sporting99.com/fifa-world-cup-all-star-team.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; 
* Златен играч на Германија по избор на УЕФА: 2003

== Наводи ==
{{Наводи}}

==Надворешни врски==
* {{WorldFootball.net|fritz-walter}}
* {{NFT player|id=16686}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Валтер, Фриц}}
[[Категорија:Починати во 2002 година]]
[[Категорија:Фудбалери на ФК Кајзерслаутерн]]
[[Категорија:Германски фудбалери]]
[[Категорија:Родени во 1920 година]]
[[Категорија:Луѓе од Кајзерслаутерн]]
[[Категорија:Заповедници на Орденот за заслуги за СР Германија]]</text>
      <sha1>l6r4h0l1wlym22a8icup8l3vs4h2fpx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Починати во Карпалак</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1246046</id>
    <revision>
      <id>5561698</id>
      <parentid>5406600</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T06:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="226" sha1="7pi6jjngps1h7q0m8bonvvkua0qof8c" xml:space="preserve">Лица починати во месноста Карпалак, атар на селото [[Рогле]].
[[Категорија:Карпалак]]
[[Категорија:Починати во Рогле|Карпалак]]</text>
      <sha1>7pi6jjngps1h7q0m8bonvvkua0qof8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аксел Диберг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1279436</id>
    <revision>
      <id>5561613</id>
      <parentid>5132989</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3142" sha1="ica9tonus8uocoi9lif6lxpzb9w1zjm" xml:space="preserve">'''Аксел Диберг''' (17 октомври 1927&amp;ndash;6 октомври 2001) бил шведски филмски глумец. Роден е и починал во [[Стокхолм]], Шведска.

== Филмографија ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Година
! Наслов
! Улога
! Белешки
|-
| 1955 година
| ''[[Сонот на жената (филм)|Соништа]]''
| Фотограф во студиото на Модефото
| Некредитирани
|-
| 1958 година
| ''Беснило''
| Свен, фурир
| ТВ филм
|-
| 1958 година
| ''[[Магионичарот (филм од 1958)|Волшебникот]]''
| Рустан, млад слуга
|
|-
| 1960 година
| ''[[Девствениот извор|Богородица пролет]]''
| Тенка сточарка
|
|-
| 1960 година
| ''Ѓаволско око''
| Onонас
|
|-
| 1961 година
| ''Карневал''
| Ричард
|
|-
| 1963 година
| ''Кураграма''
| Мушче
|
|-
| 1963 година
| ''Во септември'' 
| Братот на Биргита
|
|-
| 1963 година
| ''Адам и Ева''
| Полицаец
|
|-
| 1964 година
| ''[[Сите негови жени (филм)|Сите овие жени]]''
| Човек во црно
| Некредитирани
|-
| 1965 година
| За пријателство
| Кале
|
|-
| 1966 година
| ''Убиството на Јнгсјо''
| Човекот на Јохана Хансон
|
|-
| 1966 година
| ''Принцезата''
| Викар
|
|-
| 1968 година
| ''[[Срам (филм од 1968)|Срамота]]''
| Пилот
|
|-
| 1969 година
| ''Фадерн''
| Нојд
|
|-
| 1975 година
| ''Лејонет и џунгфрун''
| Виш извршител
|
|-
| 1975 година
| ''Гаражет''
| Олсон
|
|-
| 1977 година
| ''Табу''
| Елса-Брита
|
|-
| 1979 година
| ''Мин алскаде''
| Продавач на автомобили
|
|-
| 1980 година
| ''Керлекен''
| Инструктор за возење
|
|-
| 1981 година
| ''Петар-Не-Опашка'' (Пеле Сванслас)
| Папа
| директор заедно со Стиг Ласеби; главен аниматор
|-
| 1982 година
| ''Измачкајте го химелот''
| Нисе
|
|-
| 1982 година
| ''Фани и Александар''
| Сведок на смртта на владиката - Екдалшка хусета
|
|-
| 1993 година
| ''Триггаре кан инген вара.'' ''На'' ''На''
| Ек
|
|-
| 1994 година
| ''Зорн''
| Свештеник
|
|}


== Надворешни врски ==

* Axel Düberg at IMDb
* {{Sfdb име}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Диберг, Аксел}}
[[Категорија:Починати во 2001 година]]
[[Категорија:Родени во 1927 година]]
[[Категорија:Шведски глумци]]
[[Категорија:Луѓе од Стокхолм]]</text>
      <sha1>ica9tonus8uocoi9lif6lxpzb9w1zjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сири Палместав</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1281326</id>
    <revision>
      <id>5561595</id>
      <parentid>5445901</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3149" sha1="cpytkogypsap3fz8c0ueffzm6thw22z" xml:space="preserve">[[Податотека:Siri_Regina_Palmestav.png|мини|Сири Регина Палместав]]
'''Сири Андерсон-Палместав''' (17 декември 1903 – 6 март 2002 година) била шведска писателка и мисионерка.&lt;ref name=&quot;db&quot;&gt;{{Наведена книга|url=http://libris.kb.se/bib/17007456|title=Sveriges dödbok 1901-2013 Swedish death index 1901-2013|publisher=Sveriges släktforskarförbund|year=2014|isbn=9789187676642|location=Solna|language=sv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://runeberg.org/sfl/5/0025.html|title=Svenskt författarlexikon 1961–1965|year=1968|volume=5|location=Stockholm|page=25|chapter=Andersson, Siri Regina}}
&lt;/ref&gt;

Таа е родена во [[Јевле|парохијата Јевле]], станала студент, студирајќи во Бетелсеминариет во [[Стокхолм]] и во Теолошката школа во Еребру.&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://runeberg.org/sfl/2/0030.html|title=Svenskt författarlexikon 1941-1950|year=1953|volume=2|location=Stockholm|page=30|chapter=Andersson, Siri Regina}}&lt;/ref&gt; Работела како мисионер помеѓу 1928-1962 година во Естонија, Полска и Германија. Андерсон во своите книги го опишала мачеништвото на христијаните во комунистичка Русија.&lt;ref name=&quot;bada&quot;&gt;[http://bada.hb.se/bitstream/2320/9687/1/1977%20nr%20128.pdf Bibliotekshögskolan Specialarbete] {{Семарх|url=https://web.archive.org/web/20150101020605/http://bada.hb.se/bitstream/2320/9687/1/1977%20nr%20128.pdf |date=2015-01-01 }} 1977 s. 11.&lt;/ref&gt;

Во 1957 година се омажила за Јакоб Палместав (1896–1981).&lt;ref name=&quot;db&quot;/&gt;

== Дела ==

* ''Естонија – порта кон Русија (1942)''
* ''Студени фронтови (1945)''
* ''Синот на резбарот: приказна од Естонија (1946)''
* ''Луѓе во урнатини (1949)''
* ''Надежта што никогаш не умре (1958)''
* ''Намотан стап (1961)''
* ''Тие се бореа за слобода (1963)''
* ''Сонцето конечно изгрева (1964)''
* ''Советската девојка (1965)''
* ''Во пристаниште по бурно едро (1965)''
* ''Ноќта дојде прерано (1967)''
* ''Божји деца и внуци (1967)''
* ''Бегачката калуѓерка (1971)''
* ''Тие следеа крст (1975)''
* ''Тој избега од Советскиот Сојуз поради својата вера (1982)''
* ''Тие добија помош (1986)''

== Наводи ==
{{Reflist}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Палместав, Сири}}
[[Категорија:Христијански писатели]]
[[Категорија:Починати во 2002 година]]
[[Категорија:Родени во 1903 година]]
[[Категорија:Шведски писатели]]</text>
      <sha1>cpytkogypsap3fz8c0ueffzm6thw22z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бранко Станковиќ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1291796</id>
    <revision>
      <id>5561601</id>
      <parentid>5308588</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <comment>/* Надворешни врски */</comment>
      <origin>5561601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6936" sha1="1cw95zcm2fdemi9lwa2gdwfduqx429c" xml:space="preserve">[[Податотека:Stankovic-branko.jpg|мини|Бранко Станковиќ]]
'''Бранислав „Бранко“ Станковиќ''' (31 октомври 1921 – 20 февруари 2002 година) бил [[Фудбал|фудбалер]] и менаџер на босанските Срби, од [[Сараево]].

== Играчка кариера ==

=== Клуб ===
Кариерата ја започнал во СК Славија Сараево, како младински играч во 1936 година. Во 1941 година избегал од [[Сараево]] и се приклучил на најуспешниот предвоен клуб на Југославија, [[ОФК Белград|БСК Белград]] и играл во Српската лига за време на војната. Во 1946 година дошол во [[ФК Црвена ѕвезда|Црвена Ѕвезда]], каде што се етаблирал како еден од најдобрите дефанзивци во Првата југословенска лига. Станковиќ одиграл 195 натпревари, со 14 постигнати голови.

=== Репрезентација ===
Станковиќ главно играл за [[ФК Црвена ѕвезда|Црвена Ѕвезда]] и имал 61 натпревар за [[Фудбалска репрезентација на Југославија|Југославија]].&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/miscellaneous/bstankovic-intl.html Branislav &quot;Branko&quot; Stankovic - International Appearances] - RSSSF&lt;/ref&gt; Учествувал на два Светски купови и освоил сребрен медал на секоја од Олимписките игри во [[Фудбал на Летните олимписки игри 1948|1948 година]] и на Олимписките игри во [[Фудбал на Летните олимписки игри 1952|1952 година]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.olympedia.org/athletes/27988|title=Branko Stanković|work=Olympedia|accessdate=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; Неговиот последен интернационален натпревар беше [[Пријателски натпревар|пријателскиот натпревар]] во ноември 1956 година на гости против [[Фудбалска репрезентација на Англија|Англија]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eu-football.info/_player.php?id=19944|title=Player Database|work=eu-football.info|accessdate=2021-05-22}}&lt;/ref&gt;

Станковиќ е еден од најелегантните одбранбени играчи во своето време. Поради неговиот стил на игра, тој го доби прекарот '''Амбасадор'''. Неговиот стил на игра го копираат играчи како [[Бруно Белин]], [[Милован Ѓориќ]], [[Фахрудин Јусуфи]], [[Петар Кривокуќа]]. Тој беше силен, брз и многу храбар играч, исто така добар удар со глава.

Тој се пензионираше во 1958 година пред неговиот 37-ми роденден.

== Менаџерска кариера ==
Својата менаџерска кариера Станковиќ ја започнал во Сараево во 1960 година, како менаџер на [[ФК Железничар Сараево|Железничар]]. Подоцна, тој раководи со [[ФК Црвена ѕвезда|Црвена звезда Белград]] и со нив стигна до финалето на Купот на УЕФА во 1979 година. Покрај Црвена звезда, тој раководеше и со голем број тимови во различни земји, како што се [[ФК Фенербахче|Фенербахче СК]] и [[ФК Бешикташ|Бешикташ ЈК]] во [[Турција]], [[ФК Порто]] во [[Португалија]], АЕК Атина, Арис Солун и ПАОК Солун во [[Грција]]. Тој исто така беше тренер на [[ФК Железничар Сараево|Железничар Сараево]], [[НК Олимпија Љубљана (1945–2005)|Олимпија Љубљана]] и [[ФК Војводина]] во магиите. Во текот на 1966 година, тој беше и ко-менаџер на [[Фудбалска репрезентација на Југославија|репрезентацијата на Југославија]] заедно со [[Александар Тирнаниќ]], [[Миљан Миљаниќ]], [[Рајко Митиќ]] и [[Вујадин Бошков]].

Тој е познат и по инцидентот со еден од најпопуларните југословенски играчи во тоа време, [[Драган Стојковиќ|Драган Стојковиќ Пикси]]. Станковиќ се повлече од раководството во 1989 година.

== Приватен живот ==
Имал диплома по физичко образование. Беше оженет и имаше два сина Драган и Ратко.

== Признанија ==

=== Играч ===
'''БСК Белград'''

* Српска фудбалска лига : 1942–43, 1943–44

'''Црвена звезда Белград'''

* Југословенска прва лига : 1951, 1952–53, 1955–56, 1955–57
* Куп на Југославија : 1948, 1949, 1950 година

=== Менаџер ===
'''Војводина'''

* Југословенска прва лига : 1965–66

'''АЕК Атина'''

* Суперлига Грција : 1970–71

'''Црвена звезда Белград'''

* Југословенска прва лига : 1979–80, 1980–81

'''Фенербахче'''

* [[Турска Супер лига]] : 1982–83
* Турски куп : 1982–83

'''Бешикташ'''

* [[Турска Супер лига]] : 1985–86

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* {{Nfteams}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Станковиќ, Бранко}}
[[Категорија:Фудбалери на ФК Црвена Ѕвезда]]
[[Категорија:Југословенски фудбалери]]
[[Категорија:Фудбалски дефанзивци]]
[[Категорија:Срби во Босна и Херцеговина]]
[[Категорија:Починати во 2002 година]]
[[Категорија:Родени во 1921 година]]</text>
      <sha1>1cw95zcm2fdemi9lwa2gdwfduqx429c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ѓорѓе Караѓорѓевиќ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1295058</id>
    <redirect title="Ѓорѓи Караѓорѓевиќ" />
    <revision>
      <id>5561588</id>
      <parentid>4745326</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:48:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>18240</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Бот: Исправка на двојни пренасочувања → [[Ѓорѓи Караѓорѓевиќ]]</comment>
      <origin>5561588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="5bx9rmr951s1a2evis656gui1lsikb2" xml:space="preserve">#пренасочување [[Ѓорѓи Караѓорѓевиќ]]</text>
      <sha1>5bx9rmr951s1a2evis656gui1lsikb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зграда на Музејот „Западна Македонија во НОБ“</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1296351</id>
    <revision>
      <id>5561684</id>
      <parentid>4880024</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4559" sha1="apcis5jyl69npeun70pcclapkw4je3e" xml:space="preserve">{{Инфокутија Зграда
|name                    = Зграда на Музејот „Западна Македонија во НОБ“
|alternate_name          = 
|image                   = Muzej na Zapadna Makedonija-Kicevo.jpg
|caption                 = Поглед на музејот
|map_type                = 
|latitude                = 
|longitude               = 
|location_town           = [[Кичево]]
|location_country        = {{знаме|Македонија}}
|address                 = ул. „Стојан Божиноски“ бр. 1
|floor_count             = 
|architect               =
|client                  = 
|engineer                =
|construction_start_date =  
|date_demolished         =
|completion_date         = 1892 (најстарата зграда)
|cost                    = 
|structural_system       =  
|building_type           = [[музеј]]ска зграда
|owner                   =  
|style                   = [[неокласична архитектура|неокласичен]]
|size                    = 
|status                  = [[културно наследство на Македонија|споменик на културата]] 
}}

'''Зграда на Музејот „Западна Македонија во НОБ“''' — музејска зграда во градот [[Кичево]], прогласена за [[културно наследство на Македонија]].&lt;ref name=&quot;СЗД&quot;&gt;{{СЗД}}&lt;/ref&gt;

== Опис ==
[[Податотека:Miting u oslobođenom Kičevu 26. IX 1943.jpg|мини|лево|200п|Митинг пред зградата по ослободувањето на Кичево од партизаните на 26 септември 1943 г.]]
Зградата на [[Музеј „Западна Македонија во НОБ“|Музејот „Западна Македонија во НОБ“]] всушност претставува комплекс од три меѓусебно поврзани згради сместени во [[Кичевска чаршија|Кичевската чаршија]], во западното подножје на [[Китино кале]]. Најстариот и средиштен објект е изграден во [[1892]] г. Годината на изградба на втората зграда не е позната, но се одликува со истите стилски особености на фасадата. Третата зграда е целосно реконструирана во периодот од 1972 до 1978 г., и со тоа и таа ги добива истите стилски особености.

Музејот има приземје и кат. Однадвор е профилиран во стилот на доцниот [[неокласична архитектура|неокласицизам]] од крајот на XIX и почетокот на XX век. Главната (чаршиска) фасада на приземјето има големи прозорци со полукружни завршетоци. Катот има помали правоаголни прозорци украсени со богата штукатура која во горниот дел образува свод. Отворите се поделени со [[пиластер|пиластри]], а меѓу катовите и под покривот има хоризонтален венец. На фасадата на средниот објект има покривен тимпанон над катниот балкон, и на него е напишана годината „1892“.&lt;ref name=&quot;Управа&quot;&gt;{{нмс | url=http://www.niskn.gov.mk/Detail.aspx?kdID=253 | title=Зграда на музејот Западна македонија во НОВ | access-date=16 август 2017 | publisher=Управа за заштита на културното наследство | archive-date=2017-11-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171111041818/http://www.niskn.gov.mk/Detail.aspx?kdID=253 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Спомен-костурница (Кичево)]]
* [[Културно наследство на Македонија во Општина Кичево]]

== Наводи ==
{{наводи}}

{{КНМ-Кичево}}

[[Категорија:Музеи во Кичево]]
[[Категорија:Појавено во 1892 година]]</text>
      <sha1>apcis5jyl69npeun70pcclapkw4je3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561685</id>
      <parentid>5561684</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <comment>Отповикана преработката [[Special:Diff/5561684|5561684]] на [[Special:Contributions/Dandarmkd|Dandarmkd]] ([[User talk:Dandarmkd|разговор]])</comment>
      <origin>5561685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4641" sha1="5om0jwzj8u0nlpy5h6r6swv3cd2n9as" xml:space="preserve">{{Инфокутија Зграда
|name                    = Зграда на Музејот „Западна Македонија во НОБ“
|alternate_name          = 
|image                   = Muzej na Zapadna Makedonija-Kicevo.jpg
|caption                 = Поглед на музејот
|map_type                = 
|latitude                = 
|longitude               = 
|location_town           = [[Кичево]]
|location_country        = {{знаме|Македонија}}
|address                 = ул. „Стојан Божиноски“ бр. 1
|floor_count             = 
|architect               =
|client                  = 
|engineer                =
|construction_start_date =  
|date_demolished         =
|completion_date         = 1892 (најстарата зграда)
|cost                    = 
|structural_system       =  
|building_type           = [[музеј]]ска зграда
|owner                   =  
|style                   = [[неокласична архитектура|неокласичен]]
|size                    = 
|status                  = [[културно наследство на Македонија|споменик на културата]] 
}}

'''Зграда на Музејот „Западна Македонија во НОБ“''' — музејска зграда во градот [[Кичево]], прогласена за [[културно наследство на Македонија]].&lt;ref name=&quot;СЗД&quot;&gt;{{СЗД}}&lt;/ref&gt;

== Опис ==
[[Податотека:Miting u oslobođenom Kičevu 26. IX 1943.jpg|мини|лево|200п|Митинг пред зградата по ослободувањето на Кичево од партизаните на 26 септември 1943 г.]]
Зградата на [[Музеј „Западна Македонија во НОБ“|Музејот „Западна Македонија во НОБ“]] всушност претставува комплекс од три меѓусебно поврзани згради сместени во [[Кичевска чаршија|Кичевската чаршија]], во западното подножје на [[Китино кале]]. Најстариот и средиштен објект е изграден во [[1892]] г. Годината на изградба на втората зграда не е позната, но се одликува со истите стилски особености на фасадата. Третата зграда е целосно реконструирана во периодот од 1972 до 1978 г., и со тоа и таа ги добива истите стилски особености.

Музејот има приземје и кат. Однадвор е профилиран во стилот на доцниот [[неокласична архитектура|неокласицизам]] од крајот на XIX и почетокот на XX век. Главната (чаршиска) фасада на приземјето има големи прозорци со полукружни завршетоци. Катот има помали правоаголни прозорци украсени со богата штукатура која во горниот дел образува свод. Отворите се поделени со [[пиластер|пиластри]], а меѓу катовите и под покривот има хоризонтален венец. На фасадата на средниот објект има покривен тимпанон над катниот балкон, и на него е напишана годината „1892“.&lt;ref name=&quot;Управа&quot;&gt;{{нмс | url=http://www.niskn.gov.mk/Detail.aspx?kdID=253 | title=Зграда на музејот Западна македонија во НОВ | access-date=16 август 2017 | publisher=Управа за заштита на културното наследство | archive-date=2017-11-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171111041818/http://www.niskn.gov.mk/Detail.aspx?kdID=253 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==
* [[Спомен-костурница (Кичево)]]
* [[Културно наследство на Македонија во Општина Кичево]]

== Наводи ==
{{наводи}}

{{КНМ-Кичево}}

[[Категорија:Згради и градби во Кичево|Музеј на Западна Македонија во НОБ]]
[[Категорија:Појавено во 1892 година]]</text>
      <sha1>5om0jwzj8u0nlpy5h6r6swv3cd2n9as</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Супена лажица</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1298001</id>
    <revision>
      <id>5561644</id>
      <parentid>5299174</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:28:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AberrationForced</username>
        <id>86286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2141" sha1="tveuut1sr4wm49tt39kn0okyjlfmtva" xml:space="preserve">[[Податотека:Soup_Spoon.jpg|мини|десно|200п|Супена лажица]]
'''Супена лажица''' — прибор за јадење наменет да принесува течна или нетврда храна во устата.

Во рецептите за [[готвење]] „супена лажица“ многу често се користи за да ја опише нејзината „содржина“.

== Единица мерка ==
Станува збор за мерка што обично се користи во [[Готвење|кулинарството]] и [[Медицина|медицината]]. Во денешно време, општо прифатено е дека количината на една супена лажица е колку три [[кафена лажичка|кафени лажички]].

=== Единица за зафатнина во кулинарството ===
Како единица супената лажица е почеста во англосаксонските рецепти, сепак вообичаена е за мали количини чија точност е од мало значење. Општо е прифатено дека една лажица е 15 ml и една кафена лажичка 5 ml&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Larousse gastronomique|last=Proper Montagné|publisher=[[Éditions Larousse|Librairie Larousse]]|year=1938|location=Paris|page=389|pages=1110}}&lt;/ref&gt;.

=== Единица за зафатнина во медицината ===
Рецептите често за мерки на состојките ја земаат супената лажица што одговара на 15 ml. Кафената лажичка одговара на 5 ml.

== Поврзано ==
* [[Лажица]]
* [[Кафена лажичка]]

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Портал|Гастрономија}}
[[Категорија:Лажици]]
[[Категорија:Единици за зафатнина]]
[[Категорија:Готварски мерки и тежини]]</text>
      <sha1>tveuut1sr4wm49tt39kn0okyjlfmtva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аеродром Соловки</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1305379</id>
    <revision>
      <id>5561574</id>
      <parentid>5426506</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:44:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Екатерина Борисова</username>
        <id>68741</id>
      </contributor>
      <comment>/* Галерија */</comment>
      <origin>5561574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3038" sha1="4ok4mh17g472ie7tt718svcf4erks73" xml:space="preserve">'''Аеродром Соловки''' ({{langx|ru|Аэропорт Соловки}} {{Аеродромски кодови|CSH|ULAS}}) — [[аеродром]]от на [[Соловецки Острови|Соловецките Острови]] во близина на селото Соловецки. Аеродромот е изграден пред војната. За време на Втората светска војна се користеа воздухопловните сили.

Граѓанскиот аеродром „Соловки“ се наоѓа на островот Голем Соловецки, прифаќа авиони од трета и четврта класа (авиони до 23&amp;nbsp;т, на пример, Ан-2, Ан-3Т, Ан-24, Ан-26, Ан-28, Ан-38, Л-410, М-101Т), [[хеликоптер]]и од сите видови. Можно е сервисирање на авиони Јак-40. Пистата е покриена со метални плочи, а нејзината должина по реконструкцијата завршена во 2004 година е 1.500 метри.

Редовните летови до Соловецките Острови се вршат од Архангелск (од аеродромот Васково&amp;nbsp;— во авионот Л-410, а од аеродромот „Талаги“&amp;nbsp;— во авионот Ан-24), од Москва (од аеродромот Шереметјево-1 со трансфер до друг авион во Архангелск) и од Петрозаводск.

Силните ветрови, слабата облачност, слабата видливост и некои други временски услови можат да ги отсечат островите по воздушен пат на неодредено време.

== Галерија ==
&lt;gallery&gt;
Solovki Airport Dvurekov-1.jpg|Капелата на Јован Крстител до зградата на аеродромот
Solovki Airport 03.JPG|Аеродромска зграда, 2013 година
Bolshoy Solovetsky Island 05.JPG|Оградена територија на аеродромот
Solovki Airport 01.JPG|Задната страна на аеродромот
Solovki Airport 02.JPG|Поглед од задниот дел на аеродромот: терминалот, капелата на Јован Крстител и манастирот Соловецки
Solovki Airport field.jpg|Писта
Solovetsky village 51.JPG|Патоказ до аеродромот во селото Соловецки
&lt;/gallery&gt;

== Врска ==

* [https://web.archive.org/web/20140325231437/http://welcome.solovky.ru/new/index.php/home/kak-dobratsya Как добраться до Соловков самостоятельно] {{Ru}}

{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Аеродроми во Европа]]
[[Категорија:Сообраќајот во Русија]]</text>
      <sha1>4ok4mh17g472ie7tt718svcf4erks73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Браес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1305570</id>
    <revision>
      <id>5561715</id>
      <parentid>4806132</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-wuppertaler</username>
        <id>116956</id>
      </contributor>
      <comment>changed one image for a better one</comment>
      <origin>5561715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1359" sha1="614i6s4mhr2v0m7bxmz5ys624s5kicg" xml:space="preserve">[[Податотека:Pragser Wildsee Seekofel von Bucht.jpg|мини|Планински пејзаж]]
'''Браес'''&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://dx.doi.org/10.17816/ptors20413-19583|title=Титульный лист|work=dx.doi.org|accessdate=2022-08-29}}&lt;/ref&gt;  е езеро во [[Доломити|Доломитите]] во [[Јужен Тирол]], [[Италија]]. Се наоѓа на територијата на општината Брајес, која се наоѓа во долината Прагс. Се наоѓа во подножјето на планината Секофел.

За време на Втората светска војна, тоа беше транзитна точка за транспорт на концентрациони логори во Тирол.

== Наводи ==
{{Наводи|refs=&lt;ref name=&quot;карта&quot;&gt;{{карта|L-33-37}}&lt;/ref&gt;}}

== Врски ==

* {{Наведена мрежна страница|url=http://www.provinz.bz.it/umweltagentur/wasser/pragser-wildsee.asp|title=Агентство по охране окружающей среды Южного Тироля|last=|date=|work=www.provinz.bz.it|language=it|dead-url=no|accessdate=2018-12-29}}

{{Commonscat|Pragser Wildsee}}
{{De}}
[[Категорија:Езера по азбучен ред]]</text>
      <sha1>614i6s4mhr2v0m7bxmz5ys624s5kicg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Хрватски сценаристи</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1323852</id>
    <revision>
      <id>5561640</id>
      <parentid>4993898</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <origin>5561640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="335" sha1="tvwl8invxhqq61md82zm3ephtlzvi38" xml:space="preserve">{{рв|Screenwriters from Croatia}}
{{Катзанимање
 | Profession = Сценаристи
 | Nationality = Хрвати
 | Придавка = хрватски
 | Country = Хрватска
 | Supercategory = писатели
}}

[[Категорија:Кинематографија на Хрватска|Сценаристи]]</text>
      <sha1>tvwl8invxhqq61md82zm3ephtlzvi38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Три Воде</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1342229</id>
    <revision>
      <id>5561691</id>
      <parentid>5175374</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T05:05:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>додадена [[Категорија:Долини во Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5561691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4248" sha1="33hue8i31whatz0s9mbcztas5fjojmi" xml:space="preserve">

[[File:Три Воде - Шар Планина - Македонија.jpg|thumb|right|mini|Поглед на долината Три Води од Чаушички Срт]]
'''Три Воде''' — [[долина]] на [[Шар Планина]]. Се наоѓа во северниот дел на [[Шар Планина]] во пределот над [[Теарце]] и [[Лешок]]. Ја претставува долината на течението на реката [[Бистрица (Теаречка)|Бистрица]] и всушност најточно со името Три Воде се именува месноста во проширениот дел на долината каде што се составуваат и се влева Чаушичка Река во Бистрица. На север е ограничена од главниот шарпланински срт со врвовите [[Чаушица]], [[Пескови]] и [[Бистрица (планински врв)|Бистрички Врв]], кон исток Чаушички Срт и [[Доброшки Врв]] ја одделуваат од соседната долина на Габровница со двете Доброшки Езера, на запад гребенот на Кучи Баба, Рогопеч, Плоча ја одделуваат од соседната долина на Пена, а кон југ е отворена кон котлинската рамнина на [[Полог]] на чие допирање е расположено селото Теарце. Долината изобилува со прекрасна природа и густа шума, а во минатото до воениот конфликт во 2001 токму во месноста Три Воде постоеле и одморалиште и лечилиште за белодробни заболувања.  

==Одлики==

'''Три Води''' (или популарно наречен на тетовски дијалект '''Три Воде''') е привлечна планинска месност на [[Шар Планина]]. Сместен е во северниот дел на масивното планинско било на Шара, на надморска висина од околу 1320 метри. По воздушна линија од градот [[Тетово]] е оддалечен околу 16-18 километри. До Три Води се стигнува преку селото [[Брезно]] од кое е оддалечен околу 7,5 километри, или околу 2,5 часа пешачење. Три Води е вклучен во планинарски излет на планинарскиот клуб &quot;Љуботен&quot;. Планинарската стаза до Три Води од селото Брезно (950 [[надморска висина]]) е релативно лесна. Се пешачи најпрво низ мешана [[шума]], тука, во овој дел се достига н.в. од околу 1250 метри. Потоа патеката продолжува по земјен пат по кој можат да се движат теренски возила. Од еден дел од патот може да се види и ледничкото [[Брезјанско Езеро]], до кое доколку се одвоите од трасата се стигнува за 5 мин пешачење. Горе, на Три Води природата била прилично дарежлива. Изобилува со вода, густа [[бор (дрво)|бор]]ова и мешана шума, како и [[пасиште]]. Од Три Води се гледа [[Доброшки Врв]]. До 2001 година на Три Води постоеше планинарски дом, кој за време на етничкиот конфликт, за жал, беше запален и разрушен.

{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

{{Шар Планина}}

[[Категорија:Шар Планина]]
[[Категорија:Долини во Македонија]]</text>
      <sha1>33hue8i31whatz0s9mbcztas5fjojmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хилде Цимерман</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1346217</id>
    <revision>
      <id>5561598</id>
      <parentid>5389282</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11254" sha1="bsi83wmqtpjxsr67nseu0qb7nps6nqk" xml:space="preserve"> {{Infobox person|name=Хилде Цимерман|image=Hilde Zimmermann-01-2.jpg|birth_name=Хилде Вундсам|birth_date=септември 12, 1920|birth_place=[[Виена]], [[Прва Австриска Република|Австрија]]|death_date=март 25, 2002 (години 81)|death_place=Виена, [[Австрија]]|occupation=Австриски член на отпорот|spouse=|parents=Ана Вундсам|relatives=Отмар Вундсам (брат)}}
'''Хилде (Вундсам) Цимерман''' (родена на 12 септември 1920 година – 25 март 2002 година), била членка на Австрискиот отпор. Поради нејзините напори да се бори против фашизмот била уапсена, а потоа била депортирана со нејзината мајка и пријател од детството во [[Равенсбрик|концентрациониот логор Равенсбрик]] во Германија; таа го преживеала и логорот и маршот на смртта.

Според Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen (Австриска логорска заедница Равенсбрик и пријатели), организација која таа ја соосновала, „Таа се гледала себеси како „прогонувана личност“, а не како „жртва“ и сметала дека е обврска да известува за нацистите и затворот во концентрациониот логор во Равенсбрук особено [на] младите луѓе“.&lt;ref&gt;&quot;Hilde Zimmermann (1920-2002).&quot; Vienna, Austria: Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen, retrieved online July 1, 2018.&lt;/ref&gt;

== Формативни години ==
Била родена во [[Виена|Виена, Австрија]] на 12 септември 1920 година и била ќерка на Ана Вундсам. За време на нејзиното рано детство, израснала со нејзиниот брат Отмар („Оти“), во делот Кагран на градот. Самиот град честопати се нарекувал „Roten Wien“ („[[Црвена Виена]]“) во оваа ера бидејќи Социјалдемократската работничка партија на Австрија постојано го освојувала мнозинството на изборите до 1934 година кога Татковинскиот фронт (Австрија) ја презел власта по апсењето на Градоначалникот Карл Зајц. Нејзините родители исто така биле уапсени истата година. Како резултат на тоа, таа и нејзиниот брат се повеќе се вклучиле во антифашистички активности.&lt;ref&gt;Hilde Zimmermann, Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen.&lt;/ref&gt;

== Втора светска војна ==
[[Податотека:Ravensbrück_Frauenlager2.jpg|мини| Поранешниот женски концентрационен логор во Равенсбрук, во 2005 година.]]
Кратко по [[Аншлус]], братот на Хилде Цимерман се приклучил на [[Вермахт|Вермахтот]].

Во меѓувреме, станала уште поактивен член на австрискиот отпор. До 1944 година, била поврзана со ќелија која била партнер со советските падобранци кои биле испратени од Москва да помогнат во ширењето на локалните антинацистички напори, заедно со криењето и транспортирањето на другите членови на отпорот. Истата година, додека таа и нејзината пријателка Полин („Поли“) Хохмајстер помагале да се скрие Сеп Зетлер, член на комунистичкиот отпор, Хилде била предадена од некој во заедницата и била уапсена, заедно со нејзината пријателка и нивните мајки, Ана Вундсам и Жизела Хохмајстер. Четирите потоа биле депортирани во [[Равенсбрик|концентрациониот логор Равенсбрук]]. Нејзиниот брат Отмар, кој бил дома на одмор од војската, бил одвоен од неговото семејство и бил испратен во [[Концентрационен логор Бухенвалд|концентрациониот логор Бухенвалд]].&lt;ref&gt;Hilde Zimmermann, Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen.&lt;/ref&gt;
[[Податотека:Ravensbrück_concentration_camp-01.jpg|мини| Фотографии и список на затвореници, меморијален центар Равенсбрук.]]
Според историчарката Елиса Мејландер, кога Цимерман подоцна била интервјуирана за нејзините искуства, таа се присетила дека „женските чувари во Равенсбрик... користеле насилство како средство за импресионирање на нивните машки колеги“.&lt;ref&gt;Mailänder, Elissa. ''[https://books.google.com/books?id=OFAVBwAAQBAJ&amp;dq=%22Hilde+Zimmerman%22+and+Ravensbr%C3%BCck&amp;pg=PT341 Female SS Guards and Workaday Violence: The Majdanek Concentration Camp, 1942-1944]''. East Lansing, Michigan: Michigan State University, 2015.&lt;/ref&gt;

Хилде го преживеала затворањето во логорот и маршот на смртта.

== Животот по војната ==
По Втората светска војна, Цимерман работела како чистачка и дадилка. Исто така била скулптор и дизајнер на очила.&lt;ref&gt;Hilde Zimmermann, Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen.&lt;/ref&gt;
[[Податотека:Bundesarchiv_Bild_183-1988-0519-030,_Fürstenberg,_Jugendstunde_in_der_Gedenkstätte_Ravensbrück_retouched.jpg|мини| Студенти на обиколка на националниот споменик Равенсбрук, 1988 година.]]
Покрај тоа, таа била ко-основач на Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen (Заедница на австрискиот камп Равенсбрик и пријатели) и редовно зборувала со училиштата и групите во заедницата за нејзините искуства од времето на војната со цел да им помогне на младите и возрасните подобро да ја разберат економската и социјалната клима која се развила во Австрија во текот на 1930-тите и 1940-тите.&lt;ref&gt;Hilde Zimmermann, Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen.&lt;/ref&gt;

Во 1999 година, Хилде Цимерман учествувала во долга серија на интервјуа со Брижит Халбмајр за видео архивата Равенсбрик на Институтот за истражување на конфликти. Проектот бил насловен ''Vom Leben und Überleben–Wege nach Ravensbrück'' (''За животот и патеките за опстанок до Равенсбрук''). Тина Лајш потоа со тим филмаџии создала документарец од таа снимка од интервјуто, ''Dagegen Muss Ich Etwas Tun: Portrait Der Widerstandskämpferin Hilde Zimmermann'' (''Морам да направам нешто во врска со тоа: Портрет на борецот за отпор Хилде Цимерман''), кој бил објавен во 2009 година.&lt;ref&gt;Hilde Zimmermann, Österreichische Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen.&lt;/ref&gt;

== Смрт ==
Хилде Цимерман починала во Виена на 25 март 2002 година.

== Литература ==

* ''Sich die Menschenwürde nicht nehmen lassen''. Во: Моника Хорски (Хрсг.): ''Man muss darüber reden.'' ''Schüler fragen KZ-Häftlinge''. Ефелант-Верлаг, Виена 1988 година (= Bd. 2 фон ''Документе, Берихте, Аналисен''), {{ISBN|3-900766-01-0}}, С. 183–207. (Erlebnisbericht).
* ''Wie auf Eis gelegt''. Во: Карин Бергер (Хрсг.): ''Ich geb Dir einen Mantel, dass Du ihn noch in Freiheit tragen kannst.'' ''Widerstehen im KZ.'' ''Österreichische Frauen erzählen''. Promedia Verlag, Виена 1987 година (= Издание Спурен), {{ISBN|3-900478-20-1}}, С. 17ff.

== Филмови ==

* ''Dagegen muss ich etwas tun.'' ''Портрет на Widerstandskämpferin Хилде Цимерман''. Документација за германско говорно подрачје од Тина Леиш, Österreich 2010, 90 мин, Verleih/Vertrieb: Sixpack Film.&lt;ref name=&quot;filmvideo.at&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.filmvideo.at/filmdb_display.php?id=1812&amp;len=de|title=Dagegen muss ich etwas tun. Portrait der Widerstandskämpferin Hilde Zimmermann|last=Vrääth Öhner|date=13 January 2010|publisher=Austrian Independent (www.filmvideo.at); Film and Video Database|archive-url=https://web.archive.org/web/20111008201959/http://www.filmvideo.at/filmdb_display.php?id=1812&amp;len=de|archive-date=8 October 2011|accessdate=2010-04-18}} – Kurzbeschreibung und filmtechnische Angaben&lt;/ref&gt; (Трејлер за филмот als Online- Видеострим frei verfügbar auf: [http://www.erinnern.at/e_bibliothek/videos/filmtrailer-hilde-zimmermann www.erinnern.at → ''Dagegen muss ich etwas tun''])

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* [https://www.ravensbrueck.at/die-lagergemeinschaft/portraits/hilde-zimmermann-1920-2002/ Хилде Цимерман (1920-1922)] . Виена, Австрија: Österreichischen Lagergemeinschaft Ravensbrück &amp; FreundInnen, преземено онлајн на 1 јули 2018 година.

{{Нормативна контрола}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Цимерман, Хилде}}
[[Категорија:Починати во 2002 година]]
[[Категорија:Родени во 1920 година]]
[[Категорија:Луѓе од Виена]]</text>
      <sha1>bsi83wmqtpjxsr67nseu0qb7nps6nqk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1382862</id>
    <revision>
      <id>5561717</id>
      <parentid>5559886</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:13:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мај */</comment>
      <origin>5561717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22115" sha1="btaw4bxl4l84mgtzpbvrntu9a9upj6r" xml:space="preserve">Во текот на 2026 година се одредени уредувачки денови на следните теми:

[[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026]]
=== Јануари ===
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Современи граници на Русија|Современи граници на Русија]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела од Џоакино Росини|Дела од Џоакино Росини]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Места во Лондон|Места во Лондон]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Добитници на Тјуринговата награда|Добитници на Тјуринговата награда]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Видови баракуди|Видови баракуди]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Нобеловци во 2025 година|Нобеловци во 2025 година]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]]; и
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/јануари#Дела на Виктор Иго|Дела на Виктор Иго]];

;Учесници во јануари

{| class=wikitable
|-
! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии
|-
| 1. || Современи граници на Русија || [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 нови статии
|-
| 2. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 5 подобрени статии
|-
| 3. || Дела од Џоакино Росини ||[[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]],  [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 9 нови статии
|-
| 4. || Места во Лондон || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (4) || 6 нови статии
|-
| 5. || Добитници на Тјуринговата награда || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:izabelaa pesovaa|izabelaa pesovaa]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 5 нови статии
|-
| 6. || Видови баракуди || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 9 нови статии
|-
| 7. || Нобеловци во 2025 година || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 3 нови статии
|-
| 8. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:19user99|19user99]] (4) || 4 подобрени статии
|-
| 9. || Дела на Виктор Иго || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии
|-
|}

=== Февруари ===
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Видови нане|Видови нане]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Дела од Бертолт Брехт|Дела од Бертолт Брехт]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Добитници на Прицкеровата награда|Добитници на Прицкеровата награда]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Уметноста во 1720 и 1730-тите|Уметноста во 1720 и 1730-тите]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Острови во Хрватска|Острови во Хрватска]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Венци на Јужните Варовнички Алпи|Венци на Јужните Варовнички Алпи]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Книжевноста во 1920 и 1930-тите|Книжевноста во 1920 и 1930-тите]]; и
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/февруари#Носители на Филдсовиот медал|Носители на Филдсовиот медал]];

;Учесници во февруари

{| class=wikitable
|-
! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии
|-
| 1. || Видови нане || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:19user99|19user99]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]] (8) || 16 нови статии
|-
| 2. || Дела од Бертолт Брехт || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (4) || 22 нови статии
|-
| 3. || Носители на Прицкеровата награда || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3)|| 4 нови статии
|- 
| 4. || Уметноста во 1720 и 1730-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 6 подобрени статии
|-
| 5. || Острови во Хрватска || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Teodor Efremovski|Teodor Efremovski]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Kirca 08|Kirca 08]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:gorandonevski|gorandonevski]], [[Корисник:XavieraMars|XavieraMars]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]] (14)  || 52 нови статии
|-
| 6. ||Венци на Јужните Варовнички Алпи || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 11 нови статии
|-
| 7. ||Книжевноста во 1920 и 1930-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 подобрени статии
|-
| 8. ||Носители на Филдсовиот медал  || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]] (2) || 4 нови статии
|-
|}

=== Март ===
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Видови кокичиња|Видови кокичиња]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Региони во Буркина Фасо|Региони во Буркина Фасо]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Уметноста во 1700 и 1710-тите|Уметноста во 1700 и 1710-тите]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Населени места во Велике Лашче|Населени места во Велике Лашче]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Претседатели на Кралското друштво|Претседатели на Кралското друштво]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Книжевноста во 1900 и 1910-тите|Книжевноста во 1900 и 1910-тите]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Национални паркови во Русија|Национални паркови во Русија]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Постоечки британски војводства|Постоечки британски војводства]]; и
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/март#Дела на Жил Верн|Дела на Жил Верн]];

;Учесници во март

{| class=wikitable
|-
! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии
|-
| 1. || Видови кокичиња || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 6 нови статии  
|-
| 2. || Региони во Буркина Фасо || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2) || 7 нови статии  
|-
| 3. || Уметноста во 1700 и 1710-тите || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (2)|| 2 подобрени статии
|- 
| 4. || Населени места во Велике Лашче || [[Корисник:Martinapodgorec|Martinapodgorec]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:ЉубицаВидоеПодгорец|ЉубицаВидоеПодгорец]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Борјан Атанасов Песталоци|Борјан Атанасов Песталоци]], [[Корисник:GorjanaPestaloci|GorjanaPestaloci]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Natalijapodgorec|Natalijapodgorec]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (12) || 23 нови статии
|-
| 5. || Претседатели на Кралското друштво || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Меглен Јосип Броз Тито|Меглен Јосип Броз Тито]] (4) || 4 нови статии 
|-
| 6. || Книжевноста во 1900 и 1910-тите || немаше учесници || 0 подобрени статии
|-
| 7. || Национални паркови во Русија || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (5) || 21 нова статија
|-
| 8. || Постоечки британски војводства || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 3 нови статии
|-
| 9. || Дела на Жил Верн || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (3) || 4 нови статии
|-
|}

=== Април ===
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Именувани сафири|Именувани сафири]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Роми|Роми]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Слики на Алфред Сисли|Слики на Алфред Сисли]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Книжевноста во 1940 и 1950-тите|Книжевноста во 1940 и 1950-тите]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Претседатели на Американското ботаничко друштво|Претседатели на Американското ботаничко друштво]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Дела од Џорџ Орвел|Дела од Џорџ Орвел]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Добитници на Букеровата награда|Добитници на Букеровата награда]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Уметноста во 1740 и 1750-тите|Уметноста во 1740 и 1750-тите]]; и
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/април#Џез|Џез]];

;Учесници во април
{| class=wikitable
|-
! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии
|-
| 1. || Именувани сафири || [[Корисник:Bojan9Spasovski|Bojan9Spasovski]], [[Корисник:Stojnaa|Stojnaa]], [[Корисник:Baek147|Baek147]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Gorandonevski|Gorandonevski]], [[Корисник:Anjadonevska|Anjadonevska]], [[Корисник:Doni12345|Doni12345]], [[Корисник:Tatabitovska007|Tatabitovska007]] (9) || 12 нови статии
|-
| 2. || Роми || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:DarijanLKliment|DarijanLKliment]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:DeanaKliment|DeanaKliment]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:DarioRadio55|DarioRadio55]], [[Корисник:Damjanadzambazovska|Damjanadzambazovska]], [[Корисник:Frosina Grozdanovska|Frosina Grozdanovska]], [[Корисник:Ivana.panovska|Ivana.panovska]], [[Корисник:Miaumiau.mp3|Miaumiau.mp3]], [[Корисник:Pusoski|Pusoski]], [[Корисник:Iskraaaaa|Iskraaaaa]], [[Корисник:Eva Kovacheva|Eva Kovacheva]], [[Корисник:Iki123|Iki123]] (16) || 28 нови статии
|-
| 3. || Слики на Алфред Сисли || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (3) || 7 нови статии
|-
| 4. || Книжевноста во 1940 и 1950-тите || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] (1) || 1 подобрена статија
|-
| 5. || Претседатели на Американското ботаничко друштво|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]] (6) || 9 нови статии
|-
| 6. || Дела од Џорџ Орвел|| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]] (4) || 9 нови статии
|-
| 7. || Добитници на Букеровата награда || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 нова статија
|-
| 8. || Уметноста во 1740 и 1750-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија
|-
| 9. || Џез || [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:EliiPodgorec|EliiPodgorec]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:SirGoldenBlade|SirGoldenBlade]], [[Корисник:Даниел Коле|Даниел Коле]], [[Корисник:Kole Ema|Kole Ema]], [[Корисник:MarkoKliment|MarkoKliment]], [[Корисник:Velkovski.b|Velkovski.b]], [[Корисник:P.Nedelkovski|Неделковски]], [[Корисник:AngelKliment|AngelKliment]], [[Корисник:Leona beslac|Leona beslac]], [[Корисник:Milena Stojanova|Milena Stojanova]], [[Корисник:JovanaDunja|JovanaDunja]], [[Корисник:JanaDunja|JanaDunja]], [[Корисник:Natalija Radicevic|Natalija Radicevic]], [[Корисник:Vedranp1234|Vedranp1234]], [[Корисник:БисераДуња|БисераДуња]], [[Корисник:Ani Dunja|Ani Dunja]], [[Корисник:Maja trajkovik|Maja trajkovik]], [[Корисник:Orce Wiki|Orce Wiki]], [[Корисник:Tamara.B.2012|Tamara.B.2012]], [[Корисник:Antonijaa.2012|Antonijaa.2012]], [[Корисник:LILI RKIM|LILI RKIM]], [[Корисник:Filip GIMNAZIJA|Filip GIMNAZIJA]] (25) || 29 нови статии
|-
|}

=== Мај ===
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Притоки на Волга|Притоки на Волга]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Дела на Едгар Алан По|Дела на Едгар Алан По]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Уметноста во 1760 и 1770-тите|Уметноста во 1760 и 1770-тите]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Планини во Хрватска|Планини во Хрватска]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Книжевноста во 1960 и 1970-тите|Книжевноста во 1960 и 1970-тите]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Општини во Босна и Херцеговина|Општини во Босна и Херцеговина]];
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Водни површини во Индонезија|Водни површини во Индонезија]]; и
# [[Википедија:Уредувачки денови 2026/мај#Видови лески|Видови лески]]; 

;Учесници во мај
{| class=wikitable
|-
! Број !! Ден !! Учесници !! Создадени/Подобрени статии
|-
| 1. || Притоки на Волга || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (3) || 38 нови и 1 подобрена статија + 1 нова предлошка
|-
| 2. || Дела на Едгар Алан По || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Виолетова|Виолетова]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:BosaFi|BosaFi]], [[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]], [[Корисник:9Natasha9|9Natasha9]] (6) || 12 нови статии
|-
| 3. || Уметноста во 1760 и 1770-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]] (1) || 1 подобрена статија
|-
| 4. || Планини во Хрватска || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]], [[Корисник:Eva Panovska|Eva Panovska]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]], [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]] (5) || 16 нови статии
|-
| 5. || Книжевноста во 1960 и 1970-тите || [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]], [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]] (2) || 6 подобрени статии
|-
| 6. || Општини во Босна и Херцеговина || ||
|-
| 7. || Водни површини во Индонезија || ||
|-
| 8. || Видови лески || ||
|-
|}</text>
      <sha1>btaw4bxl4l84mgtzpbvrntu9a9upj6r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Албина Мали-Хочевар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1388520</id>
    <revision>
      <id>5561615</id>
      <parentid>5522226</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:15:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dandarmkd</username>
        <id>31127</id>
      </contributor>
      <origin>5561615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10734" sha1="ojnaqfy5cw1vkpzv2p43xl5911j7yk7" xml:space="preserve">[[Податотека:Albina_Mali.jpg|мини|Албина Мали]]
'''Албина Мали-Хочевар''' (Виница, кај Чрномeљ, 12 септември 1925 година – Сливнишко Похорје, 24 јануари 2001) — учесник во НОБ, општествено-политички работник на Социјалистичка Република Словенија и [[народен херој на Југославија]].

== Биографија ==
Родена е на [[12 септември|12]] [[12 септември|септември]] [[1925|1925 година]] во Виница, во близина на [[Чрномељ]], во работничко семејство. Во семејството имало осум деца, нејзиниот татко бил чевлар, а нејзината мајка работничка. Кога тргнала на училиште, живееле во Чрномељ. Кога била во трето одделение од основно училиште, нејзиниот татко се разболел, па се преселиле во Јурка Вас, каде што нејзиниот татко починал во 1934 година. Оттогаш, Албина почнала да работи за да го издржува своето големо семејство. Првично работела во Врхо при Шмихелу, а потоа по две години се преселила во Брезово Ребро, од каде што одела на училиште во Долњи Ајдовец. Таму живеела со своето семејство и конечно го завршила училиштето, околу времето кога започнала војната во Југославија во 1941 година.

=== Народноослободителна борба ===
Албина се приклучила на Народноослободителното движење (НОП) во летото 1941 година. Партискиот активист Херман Хенингман од Долењске Топлице ѝ доверил задачи. Таа одржувала контакт помеѓу [[Ново Место]] и Брезово Ребро, каде што се наоѓале пунктот на активистите и партизанскиот логор. Во декември 1941 година, таа го напуштила Брезово Ребро и, по упатства на Хенингман, се вработила во [[Ново Место]]. Организирала контактна точка во гостилницата каде што работела и, за време на нејзиниот тримесечен престој во Ново Место, делела летоци и одржувала контакт со куририте кои доаѓале во градот.

По три месеци во [[Ново Место]], таа се преселила во Чешча Вас со нејзината мајка. Постоело место за контакт што Албина го одржувала помеѓу Ново Место, Чешча Вас, Брезово Ребро и Пречна. Во јуни 1942 година, таа била предадена, а потоа префрлена во Врезово Ребро во Јошто, заштитна чета на Западнодолењскиот партизански одред. Во тоа време, била во тек италијанската офанзива на ослободената партизанска територија, па [[Југословенски партизани|партизанската единица]] се поделила на неколку помали групи. По завршувањето на офанзивата, групите се сретнале во близина на Подштенице, и повторно се обединиле во одред. Во Подштенице, во август 1942 година, Албина била примена за член на [[Сојуз на комунистичката младина на Југославија|Сојузот на комунистичката младина на Југославија]] (СКОЈ). Во декември 1942 година, во [[Долењска|Долењска,]] таа станала борец во Третата чета на Третиот баталјон на Првата словенечка бригада „Тоне Томшиќ“. Таа била медицинска сестра во бригадата, едно време во [[Чета (воена единица)|четата]], а потоа во [[Баталјон|батаљонот]], каде што била и секретар на батаљонот на СКОЈ.

Учествувала во битките на 11 декември 1942 година во Ајдовац и кај Полицијата, на 26 декември 1942 година во близина на Мирна и два дена подоцна во близина на Требиње, на 3 јануари 1943 година во областа Загорица- Чатеж, на 13 јануари во Шентвид, во близина на Стична, на 17 јануари во Полицијата и на други места. Во септември 1942 година, за првпат била ранета во Сува Краина, а потоа на 21 јануари 1943 година во битката кај Загорика, каде што бригадата нападнала упориште на Белата гарда. На 4 март 1943 година, учествувала во битката кај Метлика, каде што се грижела за ранетите. Таа, исто така, се грижела за ранетите за време на битките кај Амбрус на 18 март и во битките кај Дане на 25 март 1943 година. Таа била ранета по трет пат на 15 септември 1943 година, кај Велики Осолник, за време на битката за Турјак, кога експлодирала мина во нејзина близина. Се опоравувала во партизанска болница во Јелендол, Кочевски Рог, потоа во Чрмошњиче, а оттаму била евакуирана во Жумберак.&lt;ref&gt;[https://nationalgeographic.rs/istorija-i-kultura/istorija/a38695/Partizanka-sa-oziljkom-na-licu.html PRIČA IZA OŽILJKA: Unakaženo lice mlade partizanke svedočanstvo je užasa jednog od najmračnijih perioda istorije (FOTO) („National Geographic Srbija“, 19. mart 2022)]&lt;/ref&gt; Во 1944 година, таа станала членка на [[Сојуз на комунистите на Југославија|Комунистичката партија на Југославија]] (КПЈ).

Од Жумберак, кон крајот на 1944 година, таа заминала во областа Бела Краина, каде што учествувала во битките што ги водел партизанскиот одред Бела Краина. Потоа отишла во Партиското училиште во Кочевски Рог, каде што била од мај до јули 1944 година. Кога го завршила курсот во Партиското училиште, летала како болничар со транспорт на ранети во [[Бари]], Гравина, потоа во Барлета, а во ноември 1944 година во [[Сплит]]. Била во [[Осми далматински корпус|Осмиот корпус на НОВЈ]] како болничар, а на 14 јануари 1945 година била префрлена во сиропиталиште во [[Новиград (Истра)|Новиград]]. На крајот од војната, била стационирана во [[Задар]], а потоа во [[Трст]].

=== Повоен период ===
Во првите повоени години, прво живеела во [[Ново Место]], потоа на [[Паг]], во [[Пореч]], [[Кобарид]], [[Илирска Бистрица]], а во декември 1955 година се населила во [[Марибор]]. Во [[Љубљана]] била партиски секретар во Пољанско Поле, во [[Кршко]] и [[Марибор|Марибор,]] член на Комитетот на Словенечката комунистичка партија.

Починала на 24 јануари 2001 година во Сливнишко Похорје.

Таа е добитничка на [[Партизанска споменица 1941|Партизанска споменица од 1941 година]] и други југословенски одликувања, вклучувајќи го и [[Орден на партизанската ѕвезда|Орденот на Партизанска ѕвезда од трет степен]]. Наградена е со [[Орден на народен херој]] на 13 септември 1953 година.{{Sfn|Narodni heroji 1|1982}}

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Литература ==
* {{Cite book|ref={{harvid|Ko je ko|1970}}|title=Ko je ko u Jugoslaviji — jugoslovenski savremenici|year=1970|publisher=Hronometar|location=Beograd|id=}} {{COBISS|ID=4897031}}
* {{cite book|ref=harv|last=Bijelić|first=Krste|year=1980|title=Heroine Jugoslavije|publisher=Spektar|location=Zagreb|isbn=}} {{COBISS|ID=49275399}}
* {{Cite book|ref={{harvid|Narodni heroji 1|1982}}|title=Народни хероји Југославије tom I|year=1982|publisher=Narodna knjiga|location=Beograd|isbn=}} {{COBISS|ID=48700167}}
{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мали-Хочевар, Албина}}
[[Категорија:Носители на Партизанска споменица од 1941]]
[[Категорија:Југословенски партизани]]
[[Категорија:Југословенски Словенци]]
[[Категорија:Родени во 1925 година]]
[[Категорија:Починати во 2001 година]]
[[Категорија:Жени во НОБ]]</text>
      <sha1>ojnaqfy5cw1vkpzv2p43xl5911j7yk7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:ФК Реал Мадрид-Шампион на Европа 1998</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1391801</id>
    <revision>
      <id>5561581</id>
      <parentid>5540347</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Carshalton</username>
        <id>30527</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2926" sha1="j2yyxk9hpngrqughlgxk2pjibzuxt60" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ФК Реал Мадрид-Шампион на Европа 1998
|title = [[Слика:Coppacampioni.png|20px]] [[ФК Реал Мадрид|&lt;span style=&quot;color: purple;&quot;&gt;Реал Мадрид&lt;/span&gt;]] - [[УЕФА Лига на шампиони 1997-1998|&lt;span style=&quot;color: purple;&quot;&gt;Шампион на Европа 1998&lt;/span&gt;]]  [[Слика:Coppacampioni.png|20px]]
|titlestyle =  background:#FFFFFF; color:#000000;border:#000000 2px solid;
|listclass  = hlist
|list1      = 
{{Безпрелом|&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Сантјаго Кањисарес|Кањисарес]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Чендо]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Роберто Карлос]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Фернандо Јеро|Јеро]] &amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Маноло Санчис|Санчис]] {{Капитен}}&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;6&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Фернандо Редондо|Редондо]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Раул Гонсалес|Раул]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;8&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Предраг Мијатовиќ|Мијатовиќ]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;9&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Давор Шукер|Шукер]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Кларенс Седорф|Седорф]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;11&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Хосе Амависка|Амависка]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;13&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Педро Контрерас|Контрерас]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;14&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Гути (фудбалер)|Гути]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;15&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Фернандо Мориентес|Мориентес]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;16&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Хаиме Санчес Фернандес|Хаиме]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;17&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Кристијан Панучи|Панучи]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;18&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Виктор Санчес (фудбалер 1976)|Виктор]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;19&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Фернандо Санц|Санц]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;20&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Савио]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;22&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Кристијан Карембе|Карембе]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;24&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Аитор Каранка|Каранка]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;25&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Бодо Илгнер|Илгнер]]&amp;nbsp;{{!}}}} {{Безпрелом|&lt;small&gt;тренер&lt;/small&gt;&amp;nbsp;[[Јуп Хајнкес|Хајнкес]]{{!}}}} 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Категорија:ФК Реал Мадрид]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j2yyxk9hpngrqughlgxk2pjibzuxt60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sendbox</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1392443</id>
    <revision>
      <id>5561733</id>
      <parentid>5543995</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>746</id>
      </contributor>
      <comment>Бришење на &quot;[[Слика:Album_cover_Presudniot_Den_The_Most_Wanted.jpg|Album_cover_Presudniot_Den_The_Most_Wanted.jpg]]&quot;, беше избришана од [[c:Главна страница|Заедничката ризница]] од страна на [[c:User:Yann|Yann]] поради: Copyright violation, see [[:c:Commo</comment>
      <origin>5561733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4926" sha1="anpbsjof90q1qcrndlu9a9p8puhgf73" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = The Most Wanted
| origin = [[Скопје]], [[Северна Македонија]]
| genre = [[Хип-хоп музика|Хип-хоп]], [[Hardcore hip hop]]
| years_active = околу 1991–1996
| label = независно издание
}}


'''The Most Wanted''' — македонска хип-хоп група формирана во раните 1990-ти години во Скопје. Групата се поврзува со раниот развој на [[хип-хоп музика]]та во Македонија &lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Macedonian_hip-hop Macedonian Hip Hop ] wikipedia.org &lt;/ref&gt; и е позната по албумот ''„Пресудниот ден“'' (1995), кој според релевантни извори се наведува како прво издание од типот на [[hardcore hip hop]] во земјата.&lt;ref&gt;[https://sdk.mk/index.php/kultura/tosho-filipovski-vecherva-go-promovira-svoeto-kapitalno-delo-makedonska-rok-entsiklopedija/ Филиповски, Тошо. ''Македонска рок енциклопедија''], sdk.mk&lt;/ref&gt;

== Историја ==
Групата е формирана околу 1991 година како соло проект на Владимир Аговски - Аго (познат и како Nasty), а во 1993 година му се приклучува Бојан Мисајловски - Тец, по што проектот прераснува во дуо кое започнува активна соработка и настапи низ Македонија. Во периодот 1993–1994 година, The Most Wanted работат на својот прв студиски материјал.

Поради ограничените услови за професионално снимање во Македонија во тоа време, продукцијата се одвива претежно во домашни услови. Тец ја презема улогата на аудио продуцент, додека Аго е автор на текстовите и носител на креативниот концепт.

Групата престанува со активност околу 1996 година, по што членовите продолжуваат со индивидуални активности во областа на музиката и аудио продукцијата.

== Пресудниот ден ==
''„Пресудниот ден“'' е дебитантски албум на The Most Wanted, снимен во периодот 1993–1994 година и издаден во 1995 година во тираж од 500 аудио-касети.
Според ''Македонска рок енциклопедија'', албумот „Пресудниот ден“ се смета за прво македонско хардкор рап издание во земјата. &lt;ref&gt;{{cite book |last=Филиповски |first=Тошо |title=Македонска рок енциклопедија |year=2018 |publisher=Corpus Delicti Records |location=Скопје |isbn=9786086620004 |page=169}}&lt;/ref&gt;

== Стил и влијание ==
Музичкиот стил на The Most Wanted се карактеризира со елементи типични за раниот [[hardcore hip hop]], оддавајќи приоритет на суровиот (raw) звук од раните 90-ти години. Инструменталниот дел се заснова на минималистички битови и семплирање, често надополнети со примеси на фанк, џез и тврда ритам секција. На текстуално ниво, групата обработува урбани и социјални теми преку социјално ангажирани текстови, користејќи експлицитни рими кои директно и без компромис го посочуваат проблемот.&lt;ref&gt; [https://novamakedonija.com.mk/zivot/magazin/%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%87%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B8-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81 Филиповски, Тошо ''Македонска рок енциклопедија''] novamakedonija.com.mk&lt;/ref&gt;

== Наследство ==
Иако активни релативно краток период, The Most Wanted се поврзуваат со почетоците на македонската хип-хоп сцена.

== Дискографија ==
* ''Пресудниот ден'' (1995)

== Референци ==
&lt;references/&gt;
[[Category:Македонски музички групи]]
[[Category:Хип-хоп групи]]</text>
      <sha1>anpbsjof90q1qcrndlu9a9p8puhgf73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Most Wanted</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1392446</id>
    <revision>
      <id>5561734</id>
      <parentid>5544006</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>746</id>
      </contributor>
      <comment>Бришење на &quot;[[Слика:Album_cover_Presudniot_Den_The_Most_Wanted.jpg|Album_cover_Presudniot_Den_The_Most_Wanted.jpg]]&quot;, беше избришана од [[c:Главна страница|Заедничката ризница]] од страна на [[c:User:Yann|Yann]] поради: Copyright violation, see [[:c:Commo</comment>
      <origin>5561734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4926" sha1="anpbsjof90q1qcrndlu9a9p8puhgf73" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name = The Most Wanted
| origin = [[Скопје]], [[Северна Македонија]]
| genre = [[Хип-хоп музика|Хип-хоп]], [[Hardcore hip hop]]
| years_active = околу 1991–1996
| label = независно издание
}}


'''The Most Wanted''' — македонска хип-хоп група формирана во раните 1990-ти години во Скопје. Групата се поврзува со раниот развој на [[хип-хоп музика]]та во Македонија &lt;ref&gt;[https://en.wikipedia.org/wiki/Macedonian_hip-hop Macedonian Hip Hop ] wikipedia.org &lt;/ref&gt; и е позната по албумот ''„Пресудниот ден“'' (1995), кој според релевантни извори се наведува како прво издание од типот на [[hardcore hip hop]] во земјата.&lt;ref&gt;[https://sdk.mk/index.php/kultura/tosho-filipovski-vecherva-go-promovira-svoeto-kapitalno-delo-makedonska-rok-entsiklopedija/ Филиповски, Тошо. ''Македонска рок енциклопедија''], sdk.mk&lt;/ref&gt;

== Историја ==
Групата е формирана околу 1991 година како соло проект на Владимир Аговски - Аго (познат и како Nasty), а во 1993 година му се приклучува Бојан Мисајловски - Тец, по што проектот прераснува во дуо кое започнува активна соработка и настапи низ Македонија. Во периодот 1993–1994 година, The Most Wanted работат на својот прв студиски материјал.

Поради ограничените услови за професионално снимање во Македонија во тоа време, продукцијата се одвива претежно во домашни услови. Тец ја презема улогата на аудио продуцент, додека Аго е автор на текстовите и носител на креативниот концепт.

Групата престанува со активност околу 1996 година, по што членовите продолжуваат со индивидуални активности во областа на музиката и аудио продукцијата.

== Пресудниот ден ==
''„Пресудниот ден“'' е дебитантски албум на The Most Wanted, снимен во периодот 1993–1994 година и издаден во 1995 година во тираж од 500 аудио-касети.
Според ''Македонска рок енциклопедија'', албумот „Пресудниот ден“ се смета за прво македонско хардкор рап издание во земјата. &lt;ref&gt;{{cite book |last=Филиповски |first=Тошо |title=Македонска рок енциклопедија |year=2018 |publisher=Corpus Delicti Records |location=Скопје |isbn=9786086620004 |page=169}}&lt;/ref&gt;

== Стил и влијание ==
Музичкиот стил на The Most Wanted се карактеризира со елементи типични за раниот [[hardcore hip hop]], оддавајќи приоритет на суровиот (raw) звук од раните 90-ти години. Инструменталниот дел се заснова на минималистички битови и семплирање, често надополнети со примеси на фанк, џез и тврда ритам секција. На текстуално ниво, групата обработува урбани и социјални теми преку социјално ангажирани текстови, користејќи експлицитни рими кои директно и без компромис го посочуваат проблемот.&lt;ref&gt; [https://novamakedonija.com.mk/zivot/magazin/%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%87%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B8-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81 Филиповски, Тошо ''Македонска рок енциклопедија''] novamakedonija.com.mk&lt;/ref&gt;

== Наследство ==
Иако активни релативно краток период, The Most Wanted се поврзуваат со почетоците на македонската хип-хоп сцена.

== Дискографија ==
* ''Пресудниот ден'' (1995)

== Референци ==
&lt;references/&gt;
[[Category:Македонски музички групи]]
[[Category:Хип-хоп групи]]</text>
      <sha1>anpbsjof90q1qcrndlu9a9p8puhgf73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедија:Уредувачки денови 2026/мај</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1393050</id>
    <revision>
      <id>5561716</id>
      <parentid>5561423</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>/* Претстојни денови */</comment>
      <origin>5561716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19761" sha1="8rln4wnspikltvz0b6mranrubjtq7d9" xml:space="preserve">{| style=&quot;float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:Уредувачки денови.svg|150п]]
|}
{{Кратенка|ВП:УД}}

Во текот на месец мај 2026 година е планирано да се одржат 8 (осум) уредувачки денови, кои се изведуваат во текот на 24 часа од дадениот ден, со почеток во 00:00&amp;nbsp;ч. и крај во 23:59&amp;nbsp;ч. истиот ден. Предвид се земаат сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик кои ги пријавиле во уредувачкиот ден.

&lt;b&gt;Важно&lt;/b&gt;: Наградите за овој предизвик се вредносни купони во вредност &lt;b&gt;од 2.500 денари&lt;/b&gt;. Наградите ќе бидат купени по завршувањето на секој месец во вид на ваучери од продавница со седиште во Македонија. Одбраните корисници на наградите ќе бидат контактирани како да си ги подигнат наградите.
За да се освои награда, потребно е да се исполнат следните критериуми:

* Да се учествува во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и
* Да се создадат или подобрат најмалку 25 статии &lt;b&gt;од тековниот месец&lt;/b&gt;.

Збирниот резултат претставува број на додадени зборови на Википедија преку уредените статии, за што е користена посебна википедијанска алатка за пребројување на зборови. Победник на натпреварот ќе биде учесникот кој ќе освои најмногу бодови вкупно од двата предизвика (уредувачки денови и уредувачки викенди) и ги задоволува останатите критериуми за доделување награда. 

Резултатите за секој месец ќе бидат објавени на [[Википедија:Уредувачки_денови_2026#Уредувачки_денови_по_месеци|проектната страница]].

=== Притоки на Волга ===
[[Податотека:Volga_basin.png|десно|230п|Уредувачки ден „Притоки на Волга“]]
На 5 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Притоки на Волга“.
==== Материјали ====
За создавање или подобрување на статиите за притоките на Волга може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик:
* [[Предлошка:Волга|Притоки на Волга]]

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]]
| {{подреден список|[[Селижаровка]] (Н)|[[Жукопа]] (Н)|[[Предлошка:РВолга]] (Н)|[[Цивил (река)]] (Н)}}
|-
| 2
| [[Корисник:Pitikjp22|Pitikjp22]]
| {{подреден список|[[Рутка (река)]] (Н)|[[Свијага]](Н)|[[Кашинка]] (Н)|[[Узола]] (H)|[[Медведица (притока на Волга) ]] (H)|[[Голем Иргиз]] (H)|[[Самара (Волга)]] (H)}}
|-
| 3
| [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]]
| {{подреден список|[[Вазуза]] (Н)|[[Тверца]] (Н)|[[Шоша (река)]] (Н)|[[Дубна (Волга)]] (Н)|[[Нерљ (Волга)]] (Н)|[[Суда]] (Н)|[[Сит (река)]] (Н)|[[Шексна]] (Н)|[[Согожа]] (Н)|[[Которосл]] (Н)|[[Унжа]] (Н)|[[Њомда]] (Н)|[[Кострома (река)]] (Н)|[[Кудма]] (Н)|[[Керженец]] (Н)|[[Терешка]] (Н)|[[Сумка (река)]] (Н)|[[Илет]] (Н)|[[Аниш (река)]] (Н)|[[Голема Кокшага]] (Н)|[[Мала Кокшага]] (Н)|[[Мал Иргиз]] (Н)|[[Чапаевка (река)]] (Н)|[[Ахтуба]] (Н)|[[Еруслан]] (Н)|[[Актај]] (Н)|[[Голем Черемшан]] (Н)|[[Сок (река)]] (Н)|[[Ветлуга (река)]] (П)}}
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

=== Дела на Едгар Алан По ===
[[Податотека:Edgar_Allan_Poe,_circa_1849,_restored,_squared_off.jpg|десно|230п|Уредувачки ден „Дела на Едгар Алан По“]]
На 7 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Дела на Едгар Алан По“.
==== Материјали ====
За создавање или подобрување на статиите за делата на Едгар Алан По може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик:
* [[Предлошка:Дела на Едгар Алан По|Дела на Едгар Алан По]]

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]]
| {{подреден список|[[Дневникот на Џулиус Родман]] (Н)}}
|-
| 2
| [[Корисник:Виолетова|Виолетова]]
| {{подреден список|[[Бледоплаво око]] (Н)}}
|-
| 3
| [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]]
| {{подреден список|[[Политичар (драма)]] (Н)|[[Шахистот на Маелцел]] (Н)|[[Утро на Висахикон]] (Н)|[[Еурека: Прозна поема]] (Н)|[[Филозофијата на мебелот]] (Н)|[[Поетскиот принцип]] (Н)}}
|-
| 4
| [[Корисник:BosaFi|BosaFi]]
| {{подреден список|[[Црна мачка (расказ)]] (Н)}}
|-
| 5
|[[Корисник:Lili Arsova|Lili Arsova]]
| {{подреден список|[[Лигеја]] (Н) |[[Тамерлан (поема)]] (Н)}}
|-
| 6
| [[Корисник:9Natasha9|9Natasha9]]
| {{подреден список|[[Едгар Алан По (филм)]] (Н)}}
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

=== Уметноста во 1760-ти и 1770-ти години ===
[[Податотека:Art-1300258.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Уметноста во 1760-ти и 1770-ти години“]]
На 12 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Уметноста во 1760-ти и 1770-ти години“.
==== Материјали ====
За подобрување на статиите за уметноста во 1760-ти и 1770-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик:
{{Уметноста_во_1760-тите|autocollapse}}{{Уметноста_во_1770-тите|autocollapse}}

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]]
| {{подреден список|[[Уметноста во 1779 година]] (П)}}
|}

* (П) — подобрена статија

=== Планини во Хрватска ===
[[Податотека:BSicon MOUNTAIN.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Планини во Хрватска“]]
На 14 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Планини во Хрватска“.
==== Материјали ====
За создавање или подобрување на статиите за планините во Хрватска може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Препорачано е изборот на статии да се врши од следниов список на Википедија на македонски јазик:
* [[Список на планини во Хрватска|Список на планини во Хрватска]]

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]]
| {{подреден список|[[Камешница]] (Н)|[[Опор (брдо)]] (Н)|[[Крндија]] (Н)|[[Тухобиќ]] (Н)|[[Иваншчица]] (Н)}}
|-
| 2
| [[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]]
| {{подреден список|[[Петрова Гора]] (Н)}}
|-
| 3
| [[Корисник:Eva Panovska|Eva Panovska]]
| {{подреден список|[[Ќиќарија]] (Н)}}
|-
| 4
| [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]]
| {{подреден список|[[Сњежник]] (Н)|[[Учка]] (Н)|[[Велика Капела]] (Н)|[[Вишевица]] (Н)|[[Шибеник (планина)]] (Н)|[[Мала Капела]] (Н)|[[Мосор]] (Н)|[[Псуњ]] (Н)}}
|-
| 5
| [[Корисник:LidijaGPodgorec|LidijaGPodgorec]]
| {{подреден список|[[Велики Козјак]] (Н)}}
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

=== Книжевноста во 1960-ти и 1970-ти години ===
[[Податотека:Book3.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Книжевноста во 1960-ти и 1970-ти години“]]
На 19 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Книжевноста во 1960-ти и 1970-ти години“.
==== Материјали ====
За подобрување на статиите за книжевноста во 1960-ти и 1970-ти години може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Изборот на статии за подобрување треба да се врши од веќе создадените статии од следните предлошки на Википедија на македонски јазик:
{{Книжевноста_во_1960-тите|autocollapse}}{{Книжевноста_во_1970-тите|autocollapse}}

&lt;b&gt;Пример подобрена страница од ваков тип:&lt;/b&gt; [[1900 во книжевноста]]

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| [[Корисник:P.Nedelkovski|П.Неделковски]]
| {{подреден список|[[Книжевноста во 1969 година]] (П)}}
|-
| 2
| [[Корисник:IvanKonev123|IvanKonev123]]
| {{подреден список|[[1979 во книжевноста]] (П)|[[1978 во книжевноста]] (П)|[[1977 во книжевноста]] (П)|[[1976 во книжевноста]] (П)|[[1975 во книжевноста]] (П)}}
|}

* (П) — подобрена статија

== Претстојни денови ==
=== Општини во Босна и Херцеговина ===
[[Податотека:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Општини во Босна и Херцеговина“]]
На 21 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Општини во Босна и Херцеговина“.
==== Материјали ====
За создавање или подобрување на статиите за општините во Босна и Херцеговина може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик:
* [[Предлошка:Општини во Босна и Херцеговина|Општини во Босна и Херцеговина]]

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 2
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 3
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 4
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 5
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 6
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 7
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 8
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 9
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 10
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

=== Водни површини во Индонезија ===
[[Податотека:658-water-wave.svg|десно|230п|Уредувачки ден „Водни површини во Индонезија“]]
На 26 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Водни површини во Индонезија“.
==== Материјали ====
За создавање или подобрување на статиите за водните површини во Индонезија може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Препорачано е изборот на статии да се врши од следната предлошка на Википедија на македонски јазик:
* [[Предлошка:Водни површини во Индонезија|Водни површини во Индонезија]]

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 2
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 3
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 4
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 5
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 6
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 7
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 8
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 9
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 10
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

=== Видови лески ===
[[Податотека:Corylus avellana 0001.JPG|десно|230п|Уредувачки ден „Видови лески“]]
На 28 мај 2026 година ќе се одржи уредувачки ден на тема „Видови лески“.
==== Материјали ====
За создавање или подобрување на статиите за видовите лески може да се користат другите јазични изданија на Википедија, дигитализирани и други материјали.

&lt;b&gt;Забелешка:&lt;/b&gt; Препорачано е изборот на статии да се врши од следниов список на видови на Википедија на македонски јазик:
* [[Леска#Видови|Видови лески]]

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 2
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 3
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 4
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 5
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 6
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 7
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 8
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 9
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 10
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

== Поврзано ==
* [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Статистика]]
* [[Википедија:Уредувачки денови 2026/Известувања]]

[[Категорија:Википедија:Уредувачки денови 2026|5]]</text>
      <sha1>8rln4wnspikltvz0b6mranrubjtq7d9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hijmania</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1393613</id>
    <revision>
      <id>5561748</id>
      <parentid>5549764</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <origin>5561748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2056" sha1="n4yi26tc88nn0b7okkqg2luztisufvn" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = ''Hijmania''
| status = 
| image = 
| image_caption = 
| domain = 
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Tracheophyta]]
| classis = [[Tanom nga bulak (tanom)|Magnoliopsida]]
| ordo = [[Tanom nga rosas|Rosales]]
| familia = [[Moraceae]]
| genus = '''''Hijmania'''''
| species = 
| binomial = ''Hijmania''
| binomial_authority = 
| range_map = 
| range_map_caption = 
| image2 = 
| image2_caption = 
| synonyms =               }}
'''''Hijmania''''' претставува род на [[скриеносеменици]] од фамилијата [[црници]] и вклучува четири вида грмушки и подгрмушки кои растат во тропска Африка, почнувајќи од Гвинеја на запад, па преку западна и западно-централна Африка, па сè до Кенија и Танзанија во источна Африка.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77153260-1|title=Hijmania M.D.M.Vianna {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2026-05-05}}&lt;/ref&gt; 

== Видови ==
Прифатени се четири видови. 

* ''[[Hijmania alta]]'' {{Мали|(Engl.) M.D.M.Vianna}} – источна Демократска Република Конго до југоисточна Кенија и источна Танзанија
* ''[[Hijmania angusticornis]]'' {{Мали|(Engl.) M.D.M.Vianna}} – Камерун
* ''[[Hijmania scaphigera]]'' {{Мали|(Bureau) M.D.M.Vianna}} – Централноафриканска Република, Република Конго и Демократска Република Конго
* ''[[Hijmania turbinata]]'' {{Мали|(Engl.) M.D.M.Vianna}} – Гвинеја до Гана и Нигерија до Република Конго

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Црници]]</text>
      <sha1>n4yi26tc88nn0b7okkqg2luztisufvn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марк Еган</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1393758</id>
    <revision>
      <id>5561701</id>
      <parentid>5558464</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T06:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <origin>5561701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9967" sha1="rnwvrc0z3dyc81zgv7brh7tp6k1xola" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist &lt;!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --&gt;
| name              = Марк Еган
| image             = Mark-Egan.JPG
| image_size        = 
| landscape         = yes
| caption           = 
| background        = non_vocal_instrumentalist
| birth_name        = Марк Мекданиел Еган
| birth_date        = {{birth date and age|1951|01|14}}
| birth_place       = [[Броктон , Масачусетс]], САД
| origin            = [[Мајами]], Флорида
| genre             = [[Џез фјужн]], [[Џез]]
| occupation        = Музичар, композитор
| instrument        = контрабас
| years_active      = 1975–сега
| associated_acts   = [[Пет Метени Група]],  [[Елементс]], [[Гил Еванс]]
| website           = {{URL|www.markegan.com}}
}}
'''Марк Еган''' (роден на 14 јануари 1951 година, во Броктон, Масачусетс )&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot;&gt;{{Наведена книга|title=[[Encyclopedia of Popular Music|The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=First|page=774/5}}&lt;/ref&gt; — американски [[Џез|џез-]]&lt;nowiki/&gt;басист познат по своето членство во групата „Пет Метени“ и оркестарот „Гил Еванс“.&lt;ref name=&quot;FBPO 2009 interview&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://forbassplayersonly.com/Interviews/Egan.html|title=Mark Egan Exclusive Interview with FBPO's Jon Liebman|last=Liebman|first=Jon|date=August 31, 2009|work=For Bass Players Only|publisher=Liebman Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029192459/http://forbassplayersonly.com/Interviews/Egan.html|archive-date=October 29, 2013|accessdate=March 19, 2011}}&lt;/ref&gt; Исто така, тој е и ко-основач на џез-фјужн бендот „Елементс“.

== Биографија ==
Марк Мекданиел Eган бил роден во Броктон, Масачусетс во 1951 година.&lt;ref name=&quot;New Grove&quot;&gt;{{Наведена книга|title=The New Grove Dictionary of Jazz|last=Voigt|first=John|last2=Kernfeld|first2=Barry|date=2002|publisher=Grove's Dictionaries Inc.|isbn=1-56159-284-6|editor-last=Kernfeld|editor-first=Barry|edition=2nd|volume=1|location=New York|page=688}}&lt;/ref&gt; Под влијание на неговиот татко, учел [[труба]] на 10-годишна возраст.&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot;/&gt; Свирел труба во текот на своето школување, а почнал да свири бас кога имал 15 години.&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot; /&gt; Додека студирал на музичкото училиште „Фрост“ при Универзитетот во Мајами, првично како студент по труба,&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot; /&gt; студирал со џез-едукаторот Џери Кокер. Се префрлил од труба на бас. Додека бил во Мајами, се спријателил и настапувал со Ајра Саливан, Пет Метени, Дени Готлиб, Клифорд Картер.&lt;ref name=&quot;Joel&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.notreble.com/buzz/2015/07/02/groove-episode-7-mark-egan/|title=Groove – Episode #7: Mark Egan|last=Joel|first=Mitch|date=July 2, 2015|work=No Treble}}&lt;/ref&gt; Меѓу неговите учители биле Џако Пасториус, Дејв Холанд и Енди Лаверн.&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot; /&gt;

Во 1974 и 1975 година, по дипломирањето на Универзитетот или Музичкото училиште во Мајами со диплома по студиска музика и џез, Еган бил член на групата „Филис Хајман“, по што „ПХ Фактор“ на крајот се преселиле во Њујорк заедно со членовите на бендот Хирам Булок (гитара), Клифорд Картер (клавијатури) и Били Боукер (тапани). Еган продолжил со турнеја заедно со Еумир Деодато, [[The Pointer Sisters|„Поинтер Систерс“]], каде снимал и бил на турнеја заедно со Дејвид Санборн.&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot;/&gt; Во 1977 година, бил дел од оригиналната група „Пет Метени“ до 1980 година. По неговиот мандат со Пет Метени, тој работел како студиски музичар во Њујорк, каде што снимал и настапувал со најдобрите музичари во светот, вклучувајќи ги Џо Бек, Стив Кан, Крис Паркер, Стив Гад, Џеф Миронов, Лу Солоф, Лу Марини, Џон Фадис, Џо Каро, Хју МекКракен, Алан Шварцберг, Џон Тропеа, Ајра Сигал, Ричард Крукс, Крег Снајдер и многу други музичари.

Во 1981 година ја основал џез-фјужн групата „Елементс“.&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot;/&gt; заедно со тапанарот Дени Готлиб. На неколку изданија на „Елементс“ им се придружиле Бил Еванс - саксофон, Клифорд Картер - клавијатури, Стив Кан - гитара, Џо Каро - гитара, Аирто МореАјра - перкусии, Флора Пурим - вокал, Џеф Миронов - гитара, Стен Самоле - гитара, Дејвид Ман - саксофони и Маноло Бадрена - перкусии. „Елементс“ снимале и биле на турнеи низ целиот свет во текот на 1990-тите и снимиле девет плочи објавени преку „Антилес“, „РЦА“ и „Вејвтоун рекордс“.

Во текот на 1980-тите и 1990-тите, Еган бил и дел од оркестарот Гил Еванс.&lt;ref name=&quot;New Grove&quot;/&gt; Тој ја основал својата издавачка куќа, Вејвтон Рекордс, со дваесет и шест изданија до ден денес.&lt;ref name=&quot;Joel&quot;/&gt;

Дополнително тој учествувал во создавањето на одредени саундтракови кои биле вклучени во филмовите: ''Големиот Лебовски, Аладин, Спој на две месечини, Предмет на мојата наклонетост, Имаш пошта, Бојата на парите, Превртување, Брза промена, Однесена во воздух и'' ''др''. Тој снимил еден албум, наречен ''Urge'', заедно со Форест Бухтел Помладиот, меѓу другото, ја вклучува и музичката тема на Си-ен-ен.&lt;ref name=&quot;FBPO 2009 interview&quot; /&gt;

Еган имал турнеи и снимано со широк спектар на уметници, вклучувајќи ги Гил Еванс, Пет Метени, [[Стен Гец|Стен Гетц]], [[Стинг]], Аркадија, Роџер Далтри, Ричи Хејвенс, Џоан Осборн, [[Мeријeн Фејтфул|Маријана Фејтфул]], Мајкл Френкс, Стив Гросман, Дејвид Либман, Мичел Форман, Мајк Стерн, Терумаса Хино, Лори Андерсон, [[Карли Сајмон]], Арт Гарфанкел, [[Џон Маклохлин|Џон Меклафлин]], Лари Кориел, [[Пет Мартино]], [[Џуди Колинс]], [[Синди Лопер]], Софи Б. Хокинс, [[Бил Еванс]], Лу Солоф, Џо Бек, Џим Хол, Аирто Мореира, Флора Пурим, Тонињо Хорта, Линли Хамилтон, Пол Шафер, Гато Барбиери, Чак Лоеб, Хирам Булок, Клифорд Картер, Шон Колвин, Дар Вилијамс, Гил Голдштајн, Еумир Деодато, Марк Кон, Марк Марфи, Џорџ Грунц, Вики Сју Робинсон, Волтер Бишоп Џуниор, Сони Форчун, Френк Вес, Тања Марија, Џеки Меклин, Рори Блок, Мими Фарина, Алекс Диграси, Реза Кан, Џеф Чампа, Серхио Переира, Карл Латам, Специјал ЕФКС, Арџун Бругеман, Кришна Дас и [[The Pointer Sisters|Поинтер Систерс]].

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* [http://www.markegan.com/ Официјална страница на Марк Иган] - вклучува комплетна дискографија
* [https://web.archive.org/web/20110207113513/http://wavetone.com/ Веб-страницата на Вејвтон Records]
* [http://www.cdbaby.com/all/wavetone Веб-страницата на CD Baby]
* [https://www.amazon.com/s/ref=nb_ss_gw?url=search-alias%3Daps&amp;field-keywords=mark+egan&amp;x=0&amp;y=0 Марк Иган на Амазон]
* [http://www.artistdirect.com/nad/music/artist/card/0,,426820,00.html Песни на Марк Иган]
{{Нормативна контрола}}{{DEFAULTSORT:Еган, Марк}}
[[Категорија:Џез музичари]]
[[Категорија:Родени во 1951 година]]</text>
      <sha1>rnwvrc0z3dyc81zgv7brh7tp6k1xola</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алфонсо Џонсон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1393768</id>
    <revision>
      <id>5561704</id>
      <parentid>5550100</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T06:58:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <origin>5561704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9805" sha1="mywd9z89g0a2kc53g3p41uq0hi8mee9" xml:space="preserve">
{{Музичар|Name=Алфонсо Џонсон|image=Alphonso Johnson.jpg|image_size=250|Landscape=yes|caption=Џонсон во [[Рочестер, Њујорк]], 1977|Birth_name=|birth_date={{Birth date and age|mf=yes|1951|02|02}}|birth_place=[[Филаделфија]], САД|Genre={{flatlist|
* [[џез фјужн]]
* [[џез]]
* [[фанк]]}}|Occupation={{flatlist|
* музичар
* композитор
* едукатор}}|Instrument={{flatlist|
* бас-гитара
* контрабас
* [[Чапманов стик]]}}|Years_active=1970–сега|website={{URL|www.embamba.com}}}}'''Алфонсо Џонсон''' (роден на 2 февруари 1951 година)&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot;&gt;{{Наведена книга|title=[[Encyclopedia of Popular Music|The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=First|pages=1292/3}}&lt;/ref&gt; — американски [[Џез|џез-]][[Бас-гитара|басист]] кој што бил активен од почетокот на 1970-тите. Џонсон бил член на џез-фјужн групата Ведр Рипорт од 1973 до 1975 година и настапубал и снимал со бројни познати рок и џез изведувачи, вклучувајќи ги [[Santana (група)|Сантана]], [[Фил Колинс]], членовите на [[Grateful Dead]], Стив Кимок, Џефри Осборн и Чет Бејкер.

== Биографија ==
Роден во [[Филаделфија]], [[Пенсилванија]], САД,&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot;&gt;{{Наведена книга|title=[[Encyclopedia of Popular Music|The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=First|pages=1292/3}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFColin_Larkin1992&quot;&gt;[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]], ed. (1992). ''[[Encyclopedia of Popular Music|The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]'' (First&amp;nbsp;ed.). [[Гинисови рекорди|Guinness Publishing]]. pp.&amp;nbsp;1292/3. [[ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-85112-939-0|&lt;bdi&gt;0-85112-939-0&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Џонсон започнал како [[Контрабас|контрабасист]], но се префрлил на [[Бас-гитара|електрична бас-гитара]] во неговите доцни тинејџерски години.&lt;ref name=&quot;LarkinGE&quot; /&gt; Започнувајќи ја својата кариера во раните 1970-ти, Џонсон покажал иновативност и флуидност на електричниот бас. Свирел со неколку џез музичари пред да добие работа во Ведр Рипорт,&lt;ref name=&quot;am&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url={{AllMusic|class=artist|id=alphonso-johnson-p90895|pure_url=yes}}|title=Alphonso Johnson: Biography|last=Yanow|first=Scott|publisher=Allmusic|accessdate=15 July 2011}}&lt;/ref&gt; преземајќи ја улогата на ко-основачот Мирослав Витоус. Џонсон дебатирал со Ведр Рипорт на албумот Мистириас травелер (''Mysterious Traveller)''. Се појавил на уште два албума на Ведр Рипорт: ''Тејл спонин (Тale Spinnin')'' (1975) и ''Блек Маркет'' (''Black Market)'' (1976) пред да го напушти бендот за да работи заедно со тапанарот Били Кобам.&lt;ref name=&quot;am&quot; /&gt; Во текот на 1976-77 година, снимил три соло албуми како водач на бендот, за издавачката куќа Епик, во фјужн-фанк стил.

Џонсон бил еден од првите музичари што го претставил „[[Чапманов стик|Чапмановиот стик]]“. Во 1977 година, неговото познавање на инструментот му овозможило проба со [[Genesis|„Џенезис“]], кои барале замена за гитаристот Стив Хакет.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://forbassplayersonly.com/Interviews/Alphonso-Johnson.html|title=forbassplayersonly.com: Alphonso Johnson|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502001637/http://forbassplayersonly.com/Interviews/Alphonso-Johnson.html|archive-date=2 May 2014|accessdate=1 May 2014}}&lt;/ref&gt; Бидејќи бил повеќе басист отколку гитарист, Џонсон го препорачал својот пријател, поранешниот гитарист на „Свитботом“ и колега сесиски музичар Дарил Стурмер, кој ќе останал член на турнејскиот бенд на „Џенезис“ до последниот концерт на бендот во 2022 година.

Џонсон бил еден од двајцата басисти на првиот соло албум на [[Фил Колинс]], ''Фејс Велју (Face Value)'', во 1981 година.

На почетокот на 1982 година, Џонсон се придружил на страничниот проект на членот на [[Grateful Dead|Грејтфул Дед]] , Боб Вир, „Боби енд да Миднајтс“. Тој повторно се соединил со Вир во 2000 година, свирејќи бас на местото на Фил Леш на турнејата со The Other Ones. Тој, исто така, изведувал фјужн верзии на песни од Грејтфул Дед заедно со Били Кобам во бендот „Џез е Дед“.

Подоцна во 1996 година, Џонсон направил турнеја низ Европа и Јапонија со композиторот и саксофонист Вејн Шортер, пијанистот Џејмс Бирд, тапанарот Родни Холмс и гитаристот Дејвид Гилмор .

Тој има богато искуство како инструктор по бас и водел голем број на семинари и предавања по бас во Германија,&lt;ref name=&quot;Warwick&quot;&gt;{{Наведени вести|url=https://www.youtube.com/watch?v=2ln9H3y71L8|title=Video: German Warwick Bass Guitars|last=Wetzel, Michael|date=11 September 2013|work=[[Deutsche Welle|Deutsche Welle TV]]|access-date=8 August 2014|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/2ln9H3y71L8|archive-date=2021-12-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведени вести|url=http://www.premierguitar.com/articles/19723-warwick-bass-camp-2013-the-best-of-the-bass|title=Warwick Bass Camp 2013: The Best of the Bass|last=Herrera, Jonathan|date=30 September 2013|work=Premier Guitar|access-date=23 February 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведени вести|url=http://www.jazzrocktv.de/jazzrocktv-75-warwick-bass-camp-2013/|title=Video: Warwick Bass Camp 2013|last=Pilger, Georg|date=5 January 2014|work=JazzrockTV|access-date=30 January 2015|last2=Schmitz, Ralf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведени вести|url=http://basscamp.gitarrebass.de/dozenten/Alphonso-Johnson.html|title=Alphonso Johnson|work=Gitarre &amp; Bass Magazine|access-date=27 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204072034/http://basscamp.gitarrebass.de/dozenten/Alphonso-Johnson.html|archive-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt; Англија, Франција, Шкотска, Ирска, Јапонија, Швајцарија, Австралија, Бразил и Аргентина.

Џонсон го започнал своето колеџ образование на колеџот Пирс, а потоа се префрлил на Калифорнискиот државен универзитет во Нортриџ, каде што во 2014 година се стекнал со диплома за музичко образование. Како студент на додипломски студии, Џонсон настапувал како член на дувачкиот ансамбл на Калифорнискиот државен универзитет во Нортриџ. Постдипломските студии ги продолжил на Нортриџ, каде што се стекнал со титулата магистер по наставна програма и настава во средно образование во 2021 година. Моментално работи како вонреден предавач на Универзитетот во Јужна Калифорнија&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://music.usc.edu/alphonso-johnson/|title=Alphonso Johnson &amp;#124; USC Thornton School of Music|date=11 October 2017|work=music.usc.edu}}&lt;/ref&gt; и на Калифорнискиот институт за уметности.

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* {{Матична|https://www.embamba.com|The Alphonso Johnson official website}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=ctWSn9rdr_M&amp;t=35s 'Ep. 45: Alphonso Johnson, bassist from the Ведр Рипорт'] Interview by Tigran Arakelyan
{{Нормативна контрола}}{{DEFAULTSORT:Џонсон, Алфонсо}}
[[Категорија:Родени во 1951 година]]
[[Категорија:Џез музичари]]</text>
      <sha1>mywd9z89g0a2kc53g3p41uq0hi8mee9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедија:Програма „ГЛАМ“/2026/Bjankuloski06</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1394634</id>
    <revision>
      <id>5561652</id>
      <parentid>5561468</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <origin>5561652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2304" sha1="1m8mqws2f9kv5wqjvd6a8x6ulmdlb96" xml:space="preserve">{| style=&quot;float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]]
|}

{| style=&quot;height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;&quot;
| style=&quot;padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:25px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''МАТИЧЕН ВИКИПЕДИЈАНЕЦ 2026&lt;/center&gt;'''&lt;/span&gt;

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:16px; font-weight;&quot;&gt;[[Корисник:Bjankuloski06|'''Bjankuloski06''']]&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Овогодинашната тема на програмата „ГЛАМ“ за уредување, соработка и подобрување на содржината на Википедија и нејзините проекти е „Ботаника на Македонија“. Следствено на тоа, приднесите и делувањата на ова поле (оваа програма) е насечно токму кон таа тема. 

== Резултати ==
'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Создадени статии 
|-
! реден број !! новосоздадена статија
|-
| 1. || [[Гроздести руеви]]
|-
| 2. || [[Гроздест руј]]
|-
| 3. || [[Ф’стак (род)]]
|-
| 4. || [[Седефчиња]]
|-
| 5. || [[Седефче (род)]]
|-
| 6. || [[Целолист]]
|-
| 7. || [[Русан]]
|-
| 8. || [[Бел русан]]
|-
| 9. || [[Клокочки]]
|-
| 10. || [[Переста клокочка]]
|-
|}

== Поврзано ==
* [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]]

[[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]]</text>
      <sha1>1m8mqws2f9kv5wqjvd6a8x6ulmdlb96</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561661</id>
      <parentid>5561652</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <origin>5561661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2333" sha1="g91fid3zjumg477j7k9gfj26x1mv6b1" xml:space="preserve">{| style=&quot;float:right; width:200px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:GLAM logo transparent.png|180п]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]]
|}

{| style=&quot;height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;&quot;
| style=&quot;padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:25px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''МАТИЧЕН ВИКИПЕДИЈАНЕЦ 2026&lt;/center&gt;'''&lt;/span&gt;

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:16px; font-weight;&quot;&gt;[[Корисник:Bjankuloski06|'''Bjankuloski06''']]&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Овогодинашната тема на програмата „ГЛАМ“ за уредување, соработка и подобрување на содржината на Википедија и нејзините проекти е „Ботаника на Македонија“. Следствено на тоа, приднесите и делувањата на ова поле (оваа програма) е насечно токму кон таа тема. 

== Резултати ==
'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Создадени статии 
|-
! реден број !! новосоздадена статија
|-
| 1. || [[Гроздести руеви]]
|-
| 2. || [[Гроздест руј]]
|-
| 3. || [[Ф’стак (род)]]
|-
| 4. || [[Седефчиња]]
|-
| 5. || [[Седефче (род)]]
|-
| 6. || [[Целолист]]
|-
| 7. || [[Русан]]
|-
| 8. || [[Бел русан]]
|-
| 9. || [[Клокочки]]
|-
| 10. || [[Переста клокочка]]
|-
| 11. || [[Јавори]]
|-
|}

== Поврзано ==
* [[Википедија:Програма „ГЛАМ“]]

[[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]]</text>
      <sha1>g91fid3zjumg477j7k9gfj26x1mv6b1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Peperomia enervis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395170</id>
    <revision>
      <id>5561707</id>
      <parentid>5560144</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T07:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <origin>5561707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5621" sha1="b65oc0p18v72msge27gouowbi2l32jv" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|name                = 
|image               = Peperomia enervis ALA 2.jpg
|image_caption       = 
|status              = LC
|status_system       = QLDNCA
|status_ref          = {{R|DESQLD}}
|taxon               = Peperomia enervis
|authority           = [[Casimir de Candolle|C.DC.]] &amp; [[Ferdinand von Mueller|F.Muell.]]{{R|APNI|HASSLER}}
|range_map           = 
|synonyms_ref        = {{R|APC}}
|synonyms            = *''Peperomia johnsonii'' {{small|C.DC.}}
}}
'''''Peperomia enervis''''' е растение од семејството пиперки, [[Piperaceae]] кое најчесто може да се најде во дождовните шуми на североисточен Квинсленд во близина на градовите Кернс и Мекеј. Првпат било опишано во 1891 година.

== Опис ==
''Peperomia enervis'' е мала сукулентна билка до 30 цм висока. Стеблата првично се исправени, но по некое време ќе легнат и ќе дадат корени од јазлите. Малите листови се долги околу 15 мм долги и 8 мм широки, и се распоредени или во спротивни парови или во спирали од по три. Се наоќаат на дршки од околу 1-4 мм, а секундарната венација е нејасна.{{R|RFK|FOA|COOPER2}}  

Цветовите се ситни, со големина помала од 1 мм, и се носат на терминални шилци од околу 5 цм. Тие се вдлабнати во оската на соцвеќето и немаат ниту ливчиња ниту чашки. Стигмата се носи косо на јајчникот и има два прашници, по еден од двете страни на јајчникот. Плодот е, во ботаничка смисла, [[бобинка]] со околу 1 мм во дијаметар, темно кафеава боја и содржи едно семе.{{R|RFK|FOA|COOPER2}}  

=== Фенологија ===
Цветањето се јавува помеѓу јануари и мај, а плодовите зреат од април до јули.{{R|FOA}}

== Таксономија ==
Овој вид првпат го опишале ботаничарите Фердинанд фон Милер и Казимир де Кандол во труд насловен како ''Описи на нови австралиски растенија, со повремени други анотации'', а објавен во списанието ''Викторијан Натуралист'' во 1891 година.{{R|VICNAT}}

=== Етимологија ===
Името на родот ''Peperomia'' потекнува од старогрчките зборови ''piperi'' „пиперка“ и ''homós'' „иста“, што се однесува на неговата блиска врска со родот пиперки ''Piper''. Епитетот на видот ''enervis'' значи „без вени“, што се однесува на нејасната венска структура на листовите.{{R|COOPER2}}

== Распространетост и живеалиште ==
''Peperomia enervis'' се наоѓа во две дисјунктни популации во Квинсленд - поголемата е во рамките на Зоната на светското наследство на Влажни тропици во близина на Кернс, а помалата во и околу Националниот парк Еуџела, западно од Мекеј.{{R|AVH|GBIF}}  Расте на стебла од дрвја и карпи покриени со мов во дождовни шуми на голема надморска височина до околу 1,200м.

== Зачувување ==
Овој вид е наведен како [[Незагрозен вид|незагрозен]] според Законот за заштита на природата на Владата на Квинсленд.{{R|DESQLD}} {{На|2024|04|22}}, не е оценето од страна на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]] (МСЗП).

== Галерија ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Податотека:Peperomia_enervis_258793127.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_258793176.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_ALA_1.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_ALA_3.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_258793075.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Наводи ==
{{Наводи|28em}}

== Надворешни врски ==
{{Викивидови}}

* [https://avh.ala.org.au/occurrences/search?taxa=Peperomia+enervis#tab_mapView Погледнете мапа] на колекциите на хербариуми од овој вид на Австралазискиот виртуелен хербариум
* [https://inaturalist.ala.org.au/observations?taxon_id=984641 Погледнете ги набљудувањата] на овој вид на [[iNaturalist]]
* [https://flickriver.com/search/Peperomia+enervis Погледнете слики] од овој вид на Flickriver.com
{{Таксонска лента}}

[[Категорија:Пипери]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]</text>
      <sha1>b65oc0p18v72msge27gouowbi2l32jv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561708</id>
      <parentid>5561707</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T07:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>BosaFi ја премести страницата [[Пеперомија енервис]] на [[Peperomia enervis]]: Погрешно напишан наслов</comment>
      <origin>5561707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5621" sha1="b65oc0p18v72msge27gouowbi2l32jv" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|name                = 
|image               = Peperomia enervis ALA 2.jpg
|image_caption       = 
|status              = LC
|status_system       = QLDNCA
|status_ref          = {{R|DESQLD}}
|taxon               = Peperomia enervis
|authority           = [[Casimir de Candolle|C.DC.]] &amp; [[Ferdinand von Mueller|F.Muell.]]{{R|APNI|HASSLER}}
|range_map           = 
|synonyms_ref        = {{R|APC}}
|synonyms            = *''Peperomia johnsonii'' {{small|C.DC.}}
}}
'''''Peperomia enervis''''' е растение од семејството пиперки, [[Piperaceae]] кое најчесто може да се најде во дождовните шуми на североисточен Квинсленд во близина на градовите Кернс и Мекеј. Првпат било опишано во 1891 година.

== Опис ==
''Peperomia enervis'' е мала сукулентна билка до 30 цм висока. Стеблата првично се исправени, но по некое време ќе легнат и ќе дадат корени од јазлите. Малите листови се долги околу 15 мм долги и 8 мм широки, и се распоредени или во спротивни парови или во спирали од по три. Се наоќаат на дршки од околу 1-4 мм, а секундарната венација е нејасна.{{R|RFK|FOA|COOPER2}}  

Цветовите се ситни, со големина помала од 1 мм, и се носат на терминални шилци од околу 5 цм. Тие се вдлабнати во оската на соцвеќето и немаат ниту ливчиња ниту чашки. Стигмата се носи косо на јајчникот и има два прашници, по еден од двете страни на јајчникот. Плодот е, во ботаничка смисла, [[бобинка]] со околу 1 мм во дијаметар, темно кафеава боја и содржи едно семе.{{R|RFK|FOA|COOPER2}}  

=== Фенологија ===
Цветањето се јавува помеѓу јануари и мај, а плодовите зреат од април до јули.{{R|FOA}}

== Таксономија ==
Овој вид првпат го опишале ботаничарите Фердинанд фон Милер и Казимир де Кандол во труд насловен како ''Описи на нови австралиски растенија, со повремени други анотации'', а објавен во списанието ''Викторијан Натуралист'' во 1891 година.{{R|VICNAT}}

=== Етимологија ===
Името на родот ''Peperomia'' потекнува од старогрчките зборови ''piperi'' „пиперка“ и ''homós'' „иста“, што се однесува на неговата блиска врска со родот пиперки ''Piper''. Епитетот на видот ''enervis'' значи „без вени“, што се однесува на нејасната венска структура на листовите.{{R|COOPER2}}

== Распространетост и живеалиште ==
''Peperomia enervis'' се наоѓа во две дисјунктни популации во Квинсленд - поголемата е во рамките на Зоната на светското наследство на Влажни тропици во близина на Кернс, а помалата во и околу Националниот парк Еуџела, западно од Мекеј.{{R|AVH|GBIF}}  Расте на стебла од дрвја и карпи покриени со мов во дождовни шуми на голема надморска височина до околу 1,200м.

== Зачувување ==
Овој вид е наведен како [[Незагрозен вид|незагрозен]] според Законот за заштита на природата на Владата на Квинсленд.{{R|DESQLD}} {{На|2024|04|22}}, не е оценето од страна на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]] (МСЗП).

== Галерија ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Податотека:Peperomia_enervis_258793127.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_258793176.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_ALA_1.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_ALA_3.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_258793075.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Наводи ==
{{Наводи|28em}}

== Надворешни врски ==
{{Викивидови}}

* [https://avh.ala.org.au/occurrences/search?taxa=Peperomia+enervis#tab_mapView Погледнете мапа] на колекциите на хербариуми од овој вид на Австралазискиот виртуелен хербариум
* [https://inaturalist.ala.org.au/observations?taxon_id=984641 Погледнете ги набљудувањата] на овој вид на [[iNaturalist]]
* [https://flickriver.com/search/Peperomia+enervis Погледнете слики] од овој вид на Flickriver.com
{{Таксонска лента}}

[[Категорија:Пипери]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]</text>
      <sha1>b65oc0p18v72msge27gouowbi2l32jv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561710</id>
      <parentid>5561708</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T07:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <origin>5561710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5958" sha1="mvlkqn56pxssrx1vbfe5p9b6ghmfaas" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|name                = 
|image               = Peperomia enervis ALA 2.jpg
|image_caption       = 
|status              = LC
|status_system       = QLDNCA
|status_ref          = 
|taxon               = Peperomia enervis
|authority           = [[Casimir de Candolle|C.DC.]] &amp; [[Ferdinand von Mueller|F.Muell.]]
|range_map           = 
|synonyms_ref        = 
|synonyms            = *''Peperomia johnsonii'' {{small|C.DC.}}
}}
'''''Peperomia enervis''''' е растение од семејството пиперки, [[Piperaceae]] кое најчесто може да се најде во дождовните шуми на североисточен Квинсленд во близина на градовите Кернс и Мекеј. Првпат било опишано во 1891 година.

== Опис ==
''Peperomia enervis'' е мала сукулентна билка до 30 цм висока. Стеблата првично се исправени, но по некое време ќе легнат и ќе дадат корени од јазлите. Малите листови се долги околу 15 мм долги и 8 мм широки, и се распоредени или во спротивни парови или во спирали од по три. Се наоќаат на дршки од околу 1-4 мм, а секундарната венација е нејасна.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://apps.lucidcentral.org/rainforest/text/entities/peperomia_enervis.htm|title=Peperomia enervis|work=apps.lucidcentral.org|accessdate=2026-05-20}}&lt;/ref&gt; 

Цветовите се ситни, со големина помала од 1 мм, и се носат на терминални шилци од околу 5 цм. Тие се вдлабнати во оската на соцвеќето и немаат ниту ливчиња ниту чашки. Стигмата се носи косо на јајчникот и има два прашници, по еден од двете страни на јајчникот. Плодот е, во ботаничка смисла, [[бобинка]] со околу 1 мм во дијаметар, темно кафеава боја и содржи едно семе.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.nokomis.com.au/product/nokomis-published-books/fruits-australian-tropical-rainforest/|title=Fruits of the Australian Tropical Rainforest|work=Nokomis|language=en-US|accessdate=2026-05-20}}&lt;/ref&gt;  

=== Фенологија ===
Цветањето се јавува помеѓу јануари и мај, а плодовите зреат од април до јули.

== Таксономија ==
Овој вид првпат го опишале ботаничарите Фердинанд фон Милер и Казимир де Кандол во труд насловен како ''Описи на нови австралиски растенија, со повремени други анотации'', а објавен во списанието ''Викторијан Натуралист'' во 1891 година.

=== Етимологија ===
Името на родот ''Peperomia'' потекнува од старогрчките зборови ''piperi'' „пиперка“ и ''homós'' „иста“, што се однесува на неговата блиска врска со родот пиперки ''Piper''. Епитетот на видот ''enervis'' значи „без вени“, што се однесува на нејасната венска структура на листовите.

== Распространетост и живеалиште ==
''Peperomia enervis'' се наоѓа во две дисјунктни популации во Квинсленд - поголемата е во рамките на Зоната на светското наследство на Влажни тропици во близина на Кернс, а помалата во и околу Националниот парк Еуџела, западно од Мекеј.  Расте на стебла од дрвја и карпи покриени со мов во дождовни шуми на голема надморска височина до околу 1,200м.

== Зачувување ==
Овој вид е наведен како [[Незагрозен вид|незагрозен]] според Законот за заштита на природата на Владата на Квинсленд. {{На|2024|04|22}}, не е оценето од страна на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]] (МСЗП).

== Галерија ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Податотека:Peperomia_enervis_258793127.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_258793176.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_ALA_1.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_ALA_3.jpg
Податотека:Peperomia_enervis_258793075.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Наводи ==
{{Наводи|28em}}

== Надворешни врски ==
{{Викивидови}}

* [https://avh.ala.org.au/occurrences/search?taxa=Peperomia+enervis#tab_mapView Погледнете мапа] на колекциите на хербариуми од овој вид на Австралазискиот виртуелен хербариум
* [https://inaturalist.ala.org.au/observations?taxon_id=984641 Погледнете ги набљудувањата] на овој вид на [[iNaturalist]]
* [https://flickriver.com/search/Peperomia+enervis Погледнете слики] од овој вид на Flickriver.com
{{Таксонска лента}}

[[Категорија:Пипери]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]</text>
      <sha1>mvlkqn56pxssrx1vbfe5p9b6ghmfaas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Евровизија 2027</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395209</id>
    <revision>
      <id>5561718</id>
      <parentid>5561420</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:21:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30297-27</username>
        <id>133347</id>
      </contributor>
      <comment>/* Останати држави кои учествувале во 2026 кои сеуште не се изјасниле: */</comment>
      <origin>5561718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23516" sha1="rcg763mmlk3gq7dikbiz1izrbmgg3s8" xml:space="preserve">{{Infobox Eurovision1|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=мај 2027|semi2=мај 2027|final=мај 2027|host={{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=5 (досега)|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=United by Music &lt;br&gt;
Обединети од музика 

[[Податотека:Eurovision_Song_Contest_2025.svg.png|310п]]|edition=|venue=Софија*|director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=Секоја држава/жири доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни.|next=2028|confirmed=1|past=1}}

'''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бугарија]], после настапот на Дара&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt; со песната „Бангаранга“ на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Се очекува натпреварот да се одржи во [[мај]] [[2027]] година.  

== Локација ==
(изабраниот град домаќин ќе биде означен со црвена точка)

{{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Локацијата на бугарските градови кои изразиле интерес (во сива боја) |places=
| label1=[[Бургас]]|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Steel pog.svg
| label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Steel pog.svg
| label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Steel pog.svg
| label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Steel pog.svg
}}

Се очекува настанот да се одржи во [[Софија]], главниот град на Бугарија, но тоа сеуште треба да се потврди. Софија беше домаќин на Детската Евровизија 2015, а прв пат во 2027 и потенцијален домаќин на Евровизија 2027. Градоначалникот на [[Бургас]], Димитар Николов, исто така изразил интерес да биде домаќин на овогодинешното издание на Евровизија. 

Градоначалникот на Варна, Благомир Коцев исто така изрази интерес за домаќин на Евровизија.

===== Градови кои изразија интерес за домаќинство на натпреварот =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Град
!Место на одржување
!Белешки
!&lt;abbr&gt;Реф.&lt;/abbr&gt;
|-
!Бургас
|Арена Бургас
|Може да собере до 15.000 луѓе за концерти.
|&lt;ref&gt;{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&amp;oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|-
!Варна
|Конгресна сала
|Ноже да собере до 6.000 луѓе за концерти
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|-
!Софија
|Арена Софија
|Беше домаќин на Детскиот натпревар за песна на Евровизија 2015. Може да собере до 17.906 луѓе за концерти.
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|-
!Пловдив
|Колодрума
|Може да собере до 7.500 луѓе за концерти.
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|}


== Список на учесници ==
За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови.

Според состојбата во мај 2026, 5 членки на ЕБУ веќе потврдија дека би учествувале на ова издание на Евровизија, и покрај што официјално не е објавена листата на учесници од страна на ЕБУ.  
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible plainrowheaders sticky-header&quot;
|+Листа на држави кои изразија интерес за учество
! scope=&quot;col&quot; | Земја
! scope=&quot;col&quot; | Радиодифузер
! scope=&quot;col&quot; | Изведувач
! scope=&quot;col&quot; | Песна
! scope=&quot;col&quot; | Јазик
! scope=&quot;col&quot; | Текстописец(и)
! scope=&quot;col&quot; | Ref.
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Бугарија}}
| [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] 
|
|
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Esc|Данска}}
|DR
| colspan=&quot;2&quot; |13. февруари 2027
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Финска}}
| Yle 
| colspan=&quot;2&quot; |20. февруари 2027
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Германија}}
| SWR 
|
|
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Сан Марино}}
| SMRTV 
|
|
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Потврдени учесници ====
{{Esc|Бугарија}}- и пред самата победа на минатогодинешниот фестивал, БНТ веќе имаше потврдено дека ќе учествува и на овогодинешното издание на евровизија. 

{{Esc|Германија}}- SWR потврди дека ќе се одржи избор за песна на Евровизија 2027. 

{{Esc|Данска}}- Данскиот радиодифусер DR потврду дека ќе продолжи со  традиционалниот избор на песна. Тоа ќе биде Данск Мелоди Гранд Прикс (Dansk Melodi Grand Prix), кој ќе се одржи на 13 февруари 2027. 

{{Esc|Финска}}- Yle, финскиот радиодифузер потврди дека ќе продолжи со својот национален избор за песна на Евровизија, кој ќе се одржи на 20 февруари 2027. 

{{Esc|Сан Марино}}- На 13 мај 2026, SMRTV го потврдија своето учество за Евровизија 2027. 

==== Други земји ====
'''{{Esc|Босна и Херцеговина}}– Во мај 2025 година, Лејла А. Бабовиќ, поранешна шефица на делегацијата на Босна и Херцеговина, изјави дека земјата би можела да се врати уште во 2026 година доколку се исплатат долговите на радиодифузерот. Сепак, финансиските проблеми продолжија, при што BHRT должи 100 милиони конвертибилни марки (51,13 милиони евра), откако програмата на BHT1 во февруари 2026 беше ограничена само на информативна програма. На 26 февруари 2026 година, BHRT емитуваше порака со предупредување дека радиодифузерот се наоѓа во „сериозна финансиска и оперативна криза“ и би можел да престане со работа. Во март 2026 година, EBU потврди дека е во „континуирана комуникација“ со раководството на BHRT и босанската влада за да се најде решение, предупредувајќи дека неограниченото продолжување на рокот за отплата на долговите би ја „продолжило неизвесноста и нестабилноста“. Босна и Херцеговина последен пат учествуваше во 2016 година..

'''{{Esc|Велика Британија}}– На 9 август 2024 година, BBC објави дека BBC Studios успешно го задржал договорот за продукција на преносите на Евровизија за Обединетото Кралство до 2028 година. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува.

'''{{Esc|Ерменија}}– На 19 октомври 2025 година, Patrick Fiori, кој ја претставуваше Франција во 1993 година, објави дека има намера да ја претставува Ерменија на натпреварот во 2027 година. Ерменскиот радиодифузер AMPTV сè уште нема јавно одговорено на оваа најава. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува.

'''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. Се очекува официјална потврда.

'''{{Esc|Македонија}}– На седница на програмскиот совет на македонскиот радиодифузер MRT, одржана на 11 декември 2025 година, советот изрази јасна поддршка за враќање на натпреварот во 2027 година. Претседателот на советот, Давор Пашоски, силно се залагаше подготовките да започнат навремено. МРТ наведе дека иако враќањето во 2027 година изгледа многу веројатно, потребно е обемно планирање и распределба на ресурси за успешно враќање. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува; Македонија последен пат учествуваше во 2022 година.

'''{{Esc|Србија}}– На 15 септември 2025 година, српскиот радиодифузер RTS ги објави правилата за нивниот национален избор за натпреварот во 2026 година, „Pesma za Evroviziju ’26“ (PzE ’26). Документот вклучуваше правило кое експлицитно наведува дека победникот на PzE ’26 мора да му го предаде трофејот на PzE ’27 на победникот на изданието во 2027 година, со што практично се обезбедува српски претставник за Евровизија 2027. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува.

'''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година.

'''{{Esc|Украина}}– На 25 февруари 2026 година, шпанскиот радиодифузер RTVE предложи промена на правилата со која се бара формална дискусија во рамките на EBU за можно забранување на учество на земји кои се во активен воен конфликт во 2027 година. Украинскиот радиодифузер Suspilne би можел да биде засегнат од овој предлог, бидејќи земјата е вклучена во руско-украинската војна.

'''{{Esc|Унгарија}}– Пред  Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година.

'''{{Esc|Црна Гора}}– Во февруари 2026 година, RTCG објави дека Работилницата за Евровизија 2027, форум за дискутирање и развој на идните планови за натпреварот, ќе се одржи во Тиват, Црна Гора. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува'''.'''


==== Останати држави кои учествувале во 2026 кои сеуште не се изјасниле: ====
{{colbegin}}
{{Multicol}}
* '''{{Esc|Албанија}}'''
* '''{{Esc|Австралија}}'''
* '''{{Esc|Австрија}}'''
* '''{{Esc|Азербејџан}}'''
* '''{{Esc|Белгија}}'''
* '''{{Esc|Хрватска}}'''
* '''{{Esc|Кипар}}'''
* '''{{Esc|Чешка}}'''
* '''{{Esc|Естонија}}'''
* '''{{Esc|Франција}}'''
* '''{{Esc|Грција}}'''
* '''{{Esc|Грузија}}'''
* '''{{Esc|Израел}}'''
* '''{{Esc|Италија}}'''
{{Multicol-break}}
* '''{{Esc|Латвија}}'''
* '''{{Esc|Литванија}}'''
* '''{{Esc|Луксембург}}'''
* '''{{Esc|Малта}}'''
* '''{{Esc|Молдавија}}'''
* '''{{Esc|Норвешка}}'''
* '''{{Esc|Полска}}'''
* '''{{Esc|Португалија}}'''
* '''{{Esc|Романија}}'''
* '''{{Esc|Шведска}}'''
* '''{{Esc|Швајцарија}}'''
* '''{{Esc|Велика Британија}}'''
{{Multicol-end}}
{{colend}}

'''Држави кои не учестуваа во 2026, поради учеството на Израел:'''

* {{Esc|Ирска}}
* {{Esc|Исланд}}
* {{Esc|Холандија}}
* {{Esc|Шпанија}}


'''Држави кои не учестуваа во 2026'''
* {{Esc|Андора}}
* {{Esc|Монако}}
* {{Esc|Словачка}}
* {{Esc|Турција}}


'''Израелско учество'''

Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година.

На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година.

На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“.

За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF.

== Преглед на натпреварот ==

=== Полуфинале 1 ===
Првото полуфинале ќе се одржи во мај 2027 година.

=== Полуфинале 2 ===
Второто полуфинале ќе се одржи во мај 2027 година.

=== Финале ===
Финалето ќе се одржи во мај 2027 година. 

== Емитувања ==
Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии.

== Референци ==
{{Наводи}}{{Евровизија}}</text>
      <sha1>rcg763mmlk3gq7dikbiz1izrbmgg3s8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561719</id>
      <parentid>5561718</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30297-27</username>
        <id>133347</id>
      </contributor>
      <comment>/* Останати држави кои учествувале во 2026 кои сеуште не се изјасниле: */</comment>
      <origin>5561719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23561" sha1="qcr4oayvzvicuscpggz4qh5rajlx1qi" xml:space="preserve">{{Infobox Eurovision1|name=Избор за песна на Евровизија 2027|semi1=мај 2027|semi2=мај 2027|final=мај 2027|host={{знамеикона|Бугарија}} [[Бугарија]]|entries=5 (досега)|map=ESC 2027 Map.svg|previous=2026|image=United by Music &lt;br&gt;
Обединети од музика 

[[Податотека:Eurovision_Song_Contest_2025.svg.png|310п]]|edition=|venue=Софија*|director=Мартин Грин|emiter=[[Податотека:Logo of BNT (2018-).svg|30px]] [[Бугарска национална телевизија|БНТ]]|vote=Секоја држава/жири доделува по 12, 10, 8–1 бода за нивните 10 најдобри песни.|next=2028|confirmed=1|past=1}}

'''Избор за песна на Евровизија 2027 година''' ќе биде 71-во издание на [[Евровизија]]. Ќе биде организиран од [[Европски радиодифузен сојуз|Европската радиодифузна унија]] (EBU) и ќе се одржува во [[Бугарија]], после настапот на Дара&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.eurovision.com/stories/dara-wins-the-eurovision-song-contest-2026-for-bulgaria/|title=DARA wins the Eurovision Song Contest 2026 for Bulgaria|date=2026-05-17|work=Eurovision Song Contest|language=en|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt; со песната „Бангаранга“ на [[Евровизија 2026|изданието во 2026 година]]. Се очекува натпреварот да се одржи во [[мај]] [[2027]] година.  

== Локација ==
(изабраниот град домаќин ќе биде означен со црвена точка)

{{Location map many|Бугарија|width=200px|float=left|caption=Локацијата на бугарските градови кои изразиле интерес (во сива боја) |places=
| label1=[[Бургас]]|lat1=42.502965|long1=27.470179|position1=left|mark1=Steel pog.svg
| label2=[[Софија]]|lat2=42.7|long2=23.33|position2=right|mark2=Steel pog.svg
| label3=[[Пловдив]]|lat3=42.1354|long3=24.7453|position3=left|mark3=Steel pog.svg
| label4=[[Варна]]|lat4=43.2166|long4=27.9166|position4=left|mark4=Steel pog.svg
}}

Се очекува настанот да се одржи во [[Софија]], главниот град на Бугарија, но тоа сеуште треба да се потврди. Софија беше домаќин на Детската Евровизија 2015, а прв пат во 2027 и потенцијален домаќин на Евровизија 2027. Градоначалникот на [[Бургас]], Димитар Николов, исто така изразил интерес да биде домаќин на овогодинешното издание на Евровизија. 

Градоначалникот на Варна, Благомир Коцев исто така изрази интерес за домаќин на Евровизија.

===== Градови кои изразија интерес за домаќинство на натпреварот =====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Град
!Место на одржување
!Белешки
!&lt;abbr&gt;Реф.&lt;/abbr&gt;
|-
!Бургас
|Арена Бургас
|Може да собере до 15.000 луѓе за концерти.
|&lt;ref&gt;{{Наведено списание|date=2026-05-18|title=Eurovision Song Contest 2027|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Eurovision_Song_Contest_2027&amp;oldid=1354800649|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://lifestyle.bg/stories/eto-koy-artist-shte-predstavi-balgariya-na-evroviziya-2026.html|title=Ето кой артист ще представи България на Евровизия 2026|last=Нонова|first=Магдалена|date=2026-01-31|work=Lifestyle.bg|language=bulgarian|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|-
!Варна
|Конгресна сала
|Ноже да собере до 6.000 луѓе за концерти
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/18/%F0%9F%87%A7%F0%9F%87%AC-eurovision-2027-varna-expresses-interest-in-hosting/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Varna Expresses Interest in Hosting|last=Vecic|first=Tamara|date=2026-05-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|-
!Софија
|Арена Софија
|Беше домаќин на Детскиот натпревар за песна на Евровизија 2015. Може да собере до 17.906 луѓе за концерти.
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-sofia-will-bid-to-host-eurovision/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Mayor Confirms Sofia Will Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|-
!Пловдив
|Колодрума
|Може да собере до 7.500 луѓе за концерти.
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/17/eurovision-2027-plovdiv-intends-to-bid-to-host/|title=🇧🇬 Eurovision 2027: Plovdiv Intends to Bid to Host Eurovision|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-17|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-18}}&lt;/ref&gt;
|}


== Список на учесници ==
За да се учествува на Евровизискиот натпревар, потребно е национален радиодифузер со [[Европски радиодифузен сојуз|активно членство во ЕБУ]], способен да го прима натпреварот преку Евровизиската мрежа и да го емитува во живо низ целата земја. ЕБУ испраќа покана за учество на натпреварот до сите активни членови.

Според состојбата во мај 2026, 5 членки на ЕБУ веќе потврдија дека би учествувале на ова издание на Евровизија, и покрај што официјално не е објавена листата на учесници од страна на ЕБУ.  
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible plainrowheaders sticky-header&quot;
|+Листа на држави кои изразија интерес за учество
! scope=&quot;col&quot; | Земја
! scope=&quot;col&quot; | Радиодифузер
! scope=&quot;col&quot; | Изведувач
! scope=&quot;col&quot; | Песна
! scope=&quot;col&quot; | Јазик
! scope=&quot;col&quot; | Текстописец(и)
! scope=&quot;col&quot; | Ref.
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Бугарија}}
| [[Бугарска национална телевизија|БНТ]] 
|
|
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://en.euromix.co.il/2026/01/31/surprise-bulgaria-confirms-participation-in-eurovision-2027/|title=Surprise: Bulgaria Confirms Participation in Eurovision 2027!|last=Gaist|first=Ilay|date=2026-01-31|work=EuroMix|language=en-US|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{Esc|Данска}}
|DR
| colspan=&quot;2&quot; |13. февруари 2027
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/16/eurovision-2027-what-do-we-know-already/|title=Eurovision 2027: What Do We Know Already?|last=Granger|first=Anthony|date=2026-05-16|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Финска}}
| Yle 
| colspan=&quot;2&quot; |20. февруари 2027
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/12/uuden-musiikin-kilpailu-2027-on-february-20/|title=🇫🇮 Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2027 on February 20|last=Heap|first=Steven|date=2026-05-12|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Германија}}
| SWR 
|
|
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/04/18/germany-confirms-national-selection-for-eurovision-2027/|title=🇩🇪 Germany: SWR Confirms National Selection for Eurovision 2027|last=Granger|first=Anthony|date=2026-04-18|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |{{Esc|Сан Марино}}
| SMRTV 
|
|
|
|
|&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://eurovoix.com/2026/05/13/san-marino-eurovision-2027-starts-today/|title=🇸🇲 San Marino: Work on Eurovision 2027 Starts Today|last=De-re|first=Julien|date=2026-05-13|work=Eurovoix|language=en-GB|accessdate=2026-05-17}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Потврдени учесници ====
{{Esc|Бугарија}}- и пред самата победа на минатогодинешниот фестивал, БНТ веќе имаше потврдено дека ќе учествува и на овогодинешното издание на евровизија. 

{{Esc|Германија}}- SWR потврди дека ќе се одржи избор за песна на Евровизија 2027. 

{{Esc|Данска}}- Данскиот радиодифусер DR потврду дека ќе продолжи со  традиционалниот избор на песна. Тоа ќе биде Данск Мелоди Гранд Прикс (Dansk Melodi Grand Prix), кој ќе се одржи на 13 февруари 2027. 

{{Esc|Финска}}- Yle, финскиот радиодифузер потврди дека ќе продолжи со својот национален избор за песна на Евровизија, кој ќе се одржи на 20 февруари 2027. 

{{Esc|Сан Марино}}- На 13 мај 2026, SMRTV го потврдија своето учество за Евровизија 2027. 

==== Други земји ====
'''{{Esc|Босна и Херцеговина}}– Во мај 2025 година, Лејла А. Бабовиќ, поранешна шефица на делегацијата на Босна и Херцеговина, изјави дека земјата би можела да се врати уште во 2026 година доколку се исплатат долговите на радиодифузерот. Сепак, финансиските проблеми продолжија, при што BHRT должи 100 милиони конвертибилни марки (51,13 милиони евра), откако програмата на BHT1 во февруари 2026 беше ограничена само на информативна програма. На 26 февруари 2026 година, BHRT емитуваше порака со предупредување дека радиодифузерот се наоѓа во „сериозна финансиска и оперативна криза“ и би можел да престане со работа. Во март 2026 година, EBU потврди дека е во „континуирана комуникација“ со раководството на BHRT и босанската влада за да се најде решение, предупредувајќи дека неограниченото продолжување на рокот за отплата на долговите би ја „продолжило неизвесноста и нестабилноста“. Босна и Херцеговина последен пат учествуваше во 2016 година..

'''{{Esc|Велика Британија}}– На 9 август 2024 година, BBC објави дека BBC Studios успешно го задржал договорот за продукција на преносите на Евровизија за Обединетото Кралство до 2028 година. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува.

'''{{Esc|Ерменија}}– На 19 октомври 2025 година, Patrick Fiori, кој ја претставуваше Франција во 1993 година, објави дека има намера да ја претставува Ерменија на натпреварот во 2027 година. Ерменскиот радиодифузер AMPTV сè уште нема јавно одговорено на оваа најава. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува.

'''{{Esc|Канада}}– Во ноември 2025 година, Канада изрази интерес за приклучување кон Евровизија, а CBC Television изјави дека ги разгледува можните начини за учество. Откако CBC Television испрати персонал да го следи натпреварот во 2026 година, директорот на натпреварот Мартин Грин јавно ја поздрави можноста Канада да се приклучи на шоуто. Се очекува официјална потврда.

'''{{Esc|Македонија}}– На седница на програмскиот совет на македонскиот радиодифузер MRT, одржана на 11 декември 2025 година, советот изрази јасна поддршка за враќање на натпреварот во 2027 година. Претседателот на советот, Давор Пашоски, силно се залагаше подготовките да започнат навремено. МРТ наведе дека иако враќањето во 2027 година изгледа многу веројатно, потребно е обемно планирање и распределба на ресурси за успешно враќање. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува; Македонија последен пат учествуваше во 2022 година.

'''{{Esc|Србија}}– На 15 септември 2025 година, српскиот радиодифузер RTS ги објави правилата за нивниот национален избор за натпреварот во 2026 година, „Pesma za Evroviziju ’26“ (PzE ’26). Документот вклучуваше правило кое експлицитно наведува дека победникот на PzE ’26 мора да му го предаде трофејот на PzE ’27 на победникот на изданието во 2027 година, со што практично се обезбедува српски претставник за Евровизија 2027. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува.

'''{{Esc|Словенија}}– На 9 март 2024 година, Марио Галунич, уредник во словенечкиот радиодифузер RTVSLO, изработи документ со план за враќање на изборот на словенечки претставници преку националниот избор „Evrovizijska Melodija“ од 2025 до 2028 година. И покрај оваа стратегија, RTVSLO одлучи да не учествува во изданието во 2026 година поради учеството на Израел, наведувајќи дека доколку Израел победел во 2026 година, Словенија немало да се врати во 2027 година.

'''{{Esc|Украина}}– На 25 февруари 2026 година, шпанскиот радиодифузер RTVE предложи промена на правилата со која се бара формална дискусија во рамките на EBU за можно забранување на учество на земји кои се во активен воен конфликт во 2027 година. Украинскиот радиодифузер Suspilne би можел да биде засегнат од овој предлог, бидејќи земјата е вклучена во руско-украинската војна.

'''{{Esc|Унгарија}}– Пред  Петер Маѓар да победи на парламентарните избори во Унгарија во 2026 година, тој јавно изјави дека ќе ја врати земјата на Евровизија, предвидувајќи враќање најрано во 2027 година. Официјална одлука сè уште нема; Унгарија последен пат учествуваше во 2019 година.

'''{{Esc|Црна Гора}}– Во февруари 2026 година, RTCG објави дека Работилницата за Евровизија 2027, форум за дискутирање и развој на идните планови за натпреварот, ќе се одржи во Тиват, Црна Гора. Официјална потврда за учество во 2027 година сè уште се очекува'''.'''


==== Останати држави кои учествувале во 2026 кои сеуште не се изјасниле: ====
{{colbegin}}
{{Multicol}}
* '''{{Esc|Албанија}}'''
* '''{{Esc|Австралија}}'''
* '''{{Esc|Австрија}}'''
* '''{{Esc|Азербејџан}}'''
* '''{{Esc|Белгија}}'''
* '''{{Esc|Хрватска}}'''
* '''{{Esc|Кипар}}'''
* '''{{Esc|Чешка}}'''
* '''{{Esc|Естонија}}'''
* '''{{Esc|Франција}}'''
* '''{{Esc|Грција}}'''
* '''{{Esc|Грузија}}'''
* '''{{Esc|Израел}}'''
* '''{{Esc|Италија}}'''
{{Multicol-break}}
* '''{{Esc|Латвија}}'''
* '''{{Esc|Литванија}}'''
* '''{{Esc|Луксембург}}'''
* '''{{Esc|Малта}}'''
* '''{{Esc|Молдавија}}'''
* '''{{Esc|Норвешка}}'''
* '''{{Esc|Полска}}'''
* '''{{Esc|Португалија}}'''
* '''{{Esc|Романија}}'''
* '''{{Esc|Шведска}}'''
* '''{{Esc|Швајцарија}}'''
* '''{{Esc|Велика Британија}}'''
{{Multicol-end}}
{{colend}}
{{Multicol}}
'''Држави кои не учестуваа во 2026, поради учеството на Израел:'''

* {{Esc|Ирска}}
* {{Esc|Исланд}}
* {{Esc|Холандија}}
* {{Esc|Шпанија}}
{{Multicol-break}}
'''Држави кои не учестуваа во 2026'''
* {{Esc|Андора}}
* {{Esc|Монако}}
* {{Esc|Словачка}}
* {{Esc|Турција}}
{{Multicol-end}}


'''Израелско учество'''

Шпанскиот радиодифузер RTVE одлучи да не учествува на натпреварот во 2026 година, протестирајќи заедно со радиодифузерите од Исланд, Ирска, Холандија и Словенија поради продолженото учество на Израел во услови на војната во Газа. На 25 февруари 2026 година, RTVE формално побара дискусии во рамките на EBU во врска со можноста земји кои активно учествуваат во воени конфликти да не можат да се натпреваруваат во 2027 година.

На 3 мај, директорот на ESC, Мартин Гриин, изрази надеж за време на интервју за холандската информативна програма „Nieuwsuur“ дека радиодифузерите кои го бојкотираа изданието во 2026 година ќе се вратат во 2027 година. Како одговор, RTVE наведе дека ќе процени „дали условите се соодветни“ за идно учество по финалето во 2026 година. Слично на тоа, холандскиот радиодифузер AVROTROS изјави дека чека целосна евалуација на натпреварот во 2026 година пред да коментира за можното учество во 2027 година.

На 11 мај, Ynet објави дека биле одржани прелиминарни разговори за можно преместување на Израел во Азиската Евровизија; сепак, Грин категорично го негираше овој глас во интервју за „Het Parool“.

За време на програмата пред финалето во 2026 година, портпарол на фламанскиот радиодифузер VRT изјави дека е многу малку веројатно радиодифузерот да учествува во 2027 година во име на Белгија, освен ако EBU не спроведе директно гласање во врска со учеството на Израел. Портпаролот ги опиша шансите VRT да испрати претставник во 2027 година како „мали“, повикувајќи ја EBU да „даде јасна изјава против војната и насилството и во корист на почитувањето на човековите права“. Учеството на Белгија на натпреварот се менува секоја година помеѓу VRT и франкофонскиот радиодифузер RTBF.

== Преглед на натпреварот ==

=== Полуфинале 1 ===
Првото полуфинале ќе се одржи во мај 2027 година.

=== Полуфинале 2 ===
Второто полуфинале ќе се одржи во мај 2027 година.

=== Финале ===
Финалето ќе се одржи во мај 2027 година. 

== Емитувања ==
Сите емитувачи кои учествуваат можат да изберат да имаат коментатори на лице место или од далечина кои ќе им обезбедат увид и информации за гласањето на нивната локална публика. Иако се обврзани да го емитуваат финалето и полуфиналето во кое гласа нивната земја, повеќето емитувачи ги покриваат сите три емисии. Некои емитувачи кои не учествуваат, исто така, го емитуваат натпреварот. YouTube каналот на Евровизискиот натпревар обезбедува меѓународни преноси во живо без коментари за сите емисии.

== Референци ==
{{Наводи}}{{Евровизија}}</text>
      <sha1>qcr4oayvzvicuscpggz4qh5rajlx1qi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хемиска равенка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395236</id>
    <revision>
      <id>5561645</id>
      <parentid>5560866</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <comment>дополнување</comment>
      <origin>5561645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24293" sha1="b5luqni3gn517282u4w9b4g4vmrg9p6" xml:space="preserve">'''Хемиските равенки''' ги претставуваат реакциите на различни [[Хемиски елемент|хемиски елементи]] и [[Хемиско соединение|соединенија]] во [[Стехиометрија|стехиометриски]] односи, т.е. [[Хемиски процеси|хемиски процес]].{{Efn|[[стехиометрија]], хемиско мерење: учење за пропорцијата}} На левата страна од равенката се хемиските елементи што влегуваат во процесот, а на десната страна се соединенијата што се образуваат со хемискиот процес. Наместо знак за еднаквост, се пишува стрелка (→) за да се означи насоката во која се случува промената.&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=Crosland, M.P.|year=1959|title=The use of diagrams as chemical 'equations' in the lectures of William Cullen and Joseph Black|journal=Annals of Science|volume=15|issue=2|pages=75–90}}&lt;/ref&gt;

Пример за оксидација на натриум:

:4Na + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 2Na&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O

Стехиометриските коефициенти (броевите пред хемиските формули) се резултат на [[Закон за зачувување на масата|законот за зачувување на масата]] и [[Закон за зачувување на полнежот|законот за зачувување на полнежот]]. Законот за зачувување на масата диктира дека количината на секој елемент при хемиска реакција не се менува. Затоа, секоја страна од хемиската равенка мора да претставува иста количина на кој било даден елемент. Слично на тоа, полнежот е зачуван при хемиска реакција. Затоа, истиот полнеж мора да биде присутен на двете страни од урамнотежената равенка.

== Формирање на хемиска реакција ==
Хемиската равенка се состои од [[Хемиска формула|хемиските формули]] на реактантите (почетните супстанции) и хемиските формули на производите (супстанциите образувани во хемиската реакција). Овие два сета се одделени со симбол на стрелка (→, обично се чита како „дава“), а хемиската формула на секоја поединечна супстанција е одделена од другите со [[Plus sign|знак плус]].

На пример, равенката за реакција на [[Солна киселина|хлороводородна киселина]] со [[натриум]] може да се напише како:

: 2 {{Хем|HCl}} + 2 {{Хем|Na}} → 2 {{Хем|NaCl}} + {{Хем|H|2}}

Оваа равенка би се читала како „два плус два дава два и два“. Но, за равенки што вклучуваат сложени хемикалии, наместо да се чита буква и нејзин подзнак, хемиските формули се читаат со IUPAC номенклатура. Со номенклатура, оваа равенка би се читала како „[[Солна киселина|хлороводородна киселина]] плус натриум дава [[Готварска сол|натриум хлорид]] и [[водород]] во гас“.

Оваа равенка покажува дека натриумот и реагираат за да образуваат и &lt;sub&gt;2.&lt;/sub&gt; Исто така, укажува дека се потребни два молекули натриум за секои два молекули хлороводородна киселина и реакцијата ќе образува два молекули натриум хлорид и еден [[Diatomic molecule|двоатомски]] молекул водороден гас за секои два молекули хлороводородна киселина и два молекули натриум што реагираат. Стехиометриските коефициенти (броевите пред хемиските формули) се изведени од [[Закон за запазување на масата|законот за зачувување на масата]] и [[Charge conservation|законот за зачувување на полнежот]] (видете го делот [[Хемиска равенка#Урамнотежување на хемиски равенки|„Урамнотежување на хемиски равенки“]] подолу за повеќе информации).

== Вообичаени симболи ==
[[Податотека:Baker-Venkataraman-Rearrangement_V.1.svg|мини|250x250пкс|&lt;small&gt;Преуредување според Бејкер-Венкатараман&lt;/small&gt;]]
Симболите се користат за разликување на различните видови реакции. Се користат следниве симболи:

* „ &lt;math&gt;=&lt;/math&gt;  &quot; се користи за означување на [[Стехиометрија|стехиометриска]] врска.
* „ &lt;math&gt;\rightarrow&lt;/math&gt; ” се користи за означување на нето реакција нанапред.
* „ &lt;math&gt;\rightleftarrows&lt;/math&gt; “ се користи за означување на реакција во двете насоки.&lt;ref&gt;The notation &lt;math&gt;\rightleftarrows&lt;/math&gt; was proposed in 1884 by the Dutch chemist [[Јакоб Хенрик ван Хоф|Jacobus Henricus van 't Hoff]]. See: {{Наведена книга|url=https://archive.org/stream/etudesdedynamiqu00hoff#page/4/mode/2up|title=Études de Dynamique Chemique|last=van 't Hoff|first=J.H.|date=1884|publisher=Frederik Muller &amp; Co.|location=Amsterdam, Netherlands|pages=4–5|language=fr|trans-title=Studies of chemical dynamics}} Van 't Hoff called reactions that didn't proceed to completion &quot;limited reactions&quot;. From pp. 4–5: ''&quot;Or M. Pfaundler a relié ces deux phénomênes … s'accomplit en même temps dans deux sens opposés.&quot;'' (Now Mr. Pfaundler has joined these two phenomena in a single concept by considering the observed limit as the result of two opposing reactions, driving the one in the example cited to the formation of sea salt [i.e., NaCl] and nitric acid, [and] the other to hydrochloric acid and sodium nitrate. This consideration, which experiment validates, justifies the expression &quot;chemical equilibrium&quot;, which is used to characterize the final state of limited reactions. I would propose to translate this expression by the following symbol: 
&lt;/ref&gt;
* „ &lt;chem&gt;&lt;=&gt;&lt;/chem&gt; “ се користи за означување [[Хемиска рамнотежа|рамнотежа]].&lt;ref&gt;The notation &lt;chem&gt;&lt;=&gt;&lt;/chem&gt; was suggested by [[Hugh Marshall]] in 1902. See: {{Наведено списание|last=Marshall|first=Hugh|date=1902|title=Suggested Modifications of the Sign of Equality for Use in Chemical Notation|journal=Proceedings of the Royal Society of Edinburgh|volume=24|pages=85–87|doi=10.1017/S0370164600007720}}&lt;/ref&gt;

Физичката состојба на хемикалијата често се дава во загради по хемискиот симбол, особено за јонски реакции. Кога се наведува физичката состојба, (s) означува цврста, (l) означува течност, (g) означува гасовита и (aq) означува [[воден раствор]].

Ако реакцијата бара енергија, ова е означено над стрелката. Големата грчка буква делта (&lt;math&gt;\Delta&lt;/math&gt;) се поставува на реакционата стрелка за да се покаже дека енергијата се додава на реакцијата во облик на топлина. Изразот &lt;math&gt;h\nu&lt;/math&gt;&lt;ref&gt;This symbol comes from the Planck equation for the energy of a photon, &lt;math&gt;E = h\nu&lt;/math&gt;.  It is sometimes mistakenly written with a 'v' (&quot;vee&quot;) instead of the Greek letter '&lt;math&gt;\nu&lt;/math&gt;' (&quot;nu&quot;)&lt;/ref&gt; се користи како симбол за додавање енергија во облик на светлина. Други симболи се користат за други специфични видови енергија или зрачење.

==Израмнување на хемиски равенки==
[[Податотека:Combustion reaction of methane.jpg|мини|250px|Како што се гледа од равенката {{chem|CH|4}} + 2 {{chem|O|2}} → {{chem|CO|2}} + 2 {{chem|H|2|O}}, коефициентот 2 мора да се постави пред гасниот кислород на страната на реактантот и пред водата на страната на производот, така што, според законот за зачувување на масата, количината на секој елемент не се менува за време на реакцијата.]]
[[Податотека:H3PO4 balancing chemical equation phosphorus pentoxide and water becomes phosphoric acid.gif|мини|250px|[[Фосфор(V)-оксид|P&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;]] + 6 [[Вода|H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O]] → 4 [[Амониум дихидроген фосфат|H&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;PO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;]]&lt;br&gt;Оваа хемиска равенка се израмнува така што прво се множи H&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;PO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; со четири за да се израмни бројот на атоми на P, а потоа H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O се множи со шест за да се израмни со бројот на атоми на H и O.]]
[[Закон за зачувување на масата|Законот за зачувување на масата]] наведува дека количината на секој [[хемиски елемент|елемент]] не се менува во [[хемиска реакција]]. Секоја страна од хемиската равенка мора да претставува иста количина на кој било елемент во реакцијата. Слично на тоа, полнежот се зачувува во хемиска реакција. Затоа, истиот полнеж мора да биде присутен на двете страни од израмнетата [[равенка]].

Хемиската равенка се израмнува со промена на скаларниот број за секоја хемиска формула. Едноставните хемиски равенки можат да се израмнат со проверка или со метод на обиди и грешки. Друга техника вклучува решавање на [[систем на линеарни равенки]].

Израмнетите равенки често се пишуваат со најмалите целобројни коефициенти. Ако нема коефициент пред хемиската формула, коефициентот е 1.

Методот на инспекција може да се опише како поставување коефициент од 1 пред најсложената хемиска формула и поставување на другите коефициенти пред сè друго, така што обете страни на стрелката имаат ист број од секој атом. Доколку има какви било [[дропка|дробни]] коефициенти, секој коефициент се множи со најмалиот број потребен за да станат цели, обично [[именител]]от на дробниот коефициент за реакција со еден дробен коефициент.

Како пример, што се гледа на сликата погоре, согорувањето на метанот би се израмнило со поставување на коефициент од 1 пред CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;:

: 1 CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; +  O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O

Бидејќи има по еден јаглерод од секоја страна на стрелката, првиот атом (јаглерод) е израмнет.

Гледајќи го следниот атом (водород), десната страна има два атома, додека левата страна има четири. За да се израмнат водородите, 2 оди пред H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O со што се добива:

: CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; + 2 O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 2 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O

Оваа равенка нема коефициенти пред CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; и CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, бидејќи коефициентот 1 е изоставен.

Треба да се напомене дека во некои околности не е точно да се напише израмнета реакција со сите целобројни коефициенти. На пример, реакција што одговара на [[стандардна енталпија на формирање]] мора да се напише така што ќе се формира еден мол од еден производ. Ова честопати ќе бара некои од коефициентите на реактантите да бидат дробни (фракциони), како што е случајот со формирањето на литиум флуорид:

: Li(s) + {{1/2}}&amp;thinsp;F&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(g) → LiF(s)

=== Матрична метода ===
Генерално, секоја хемиска равенка што вклучува ''J'' различни молекули може да се запише како:

:&lt;math&gt;\sum_{j=1}^J \nu_j R_j=0&lt;/math&gt;

каде што ''R&lt;sub&gt;j&lt;/sub&gt;'' е симбол за ''j''-тиот молекул, а &amp;&lt;sub&gt;j&lt;/sub&gt; е стехиометрискиот коефициент за ''j''-тиот молекул, позитивен за продуктите, негативен за реактантите (или обратно). Правилно израмнетата хемиска равенка тогаш ќе биде:

:&lt;math&gt;\sum_{j=1}^J a_{ij} \nu_j=0&lt;/math&gt;

каде што композиционата матрица ''a&lt;sub&gt;ij&lt;/sub&gt;'' е број на атоми на елементот ''i'' во молекулата ''j''. За секој вектор кој, кога се управува со композиционата матрица, дава нулти вектор, се вели дека е член на [[Јадро (линеарна алгебра)|јадрото]] или нултиот простор на операторот. Секој член &amp;nu;&lt;sub&gt;j&lt;/sub&gt; од нултиот простор ''a&lt;sub&gt;ij&lt;/sub&gt;'' ќе служи за израмнување на хемиската равенка што го вклучува множеството ''J'' молекули што го сочинуваат системот. „Претпочитан“ стехиометриски вектор е оној за кој сите негови елементи можат да се претворат во цели броеви без заеднички делители со множење со соодветна константа.

Генерално, композиционата матрица е дегенерирана: односно, не сите нејзини редови ќе бидат линеарно независни. Со други зборови, [[ранг на матрицата|рангот]] (''J&lt;sub&gt;R&lt;/sub&gt;'') на композиционата матрица е генерално помал од бројот на колони (''J''). Според [[теорема за рангот|теоремата за рангот]], нултиот простор ''a&lt;sub&gt;ij&lt;/sub&gt;'' ќе има димензии ''J-J&lt;sub&gt;R&lt;/sub&gt;'' и овој број се нарекува нултитет (''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'') на ''a&lt;sub&gt;ij&lt;/sub&gt;''. Проблемот со балансирање на хемиска равенка потоа станува проблем на одредување на ''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''-димензионалниот нулти простор на матрицата на композиција. Важно е да се напомене дека само за ''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''=1 ќе има единствено решение. За ''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''&gt;1 ќе има бесконечен број решенија за проблемот на израмнување, но само ''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'' од нив ќе бидат независни: Ако можат да се најдат ''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'' независни решенија за проблемот на израмнување, тогаш секое друго решение ќе биде линеарна комбинација од овие решенија. Ако ''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;''=0, нема да има решение за проблемот на израмнување.

Развиени се техники&lt;ref name=&quot;Thorne2010&quot;&gt;{{cite journal |last1=Thorne |first1=Lawrence R. |date=2010 |title=An Innovative Approach to Balancing Chemical-Reaction Equations: A Simplified Matrix-Inversion Technique for Determining the Matrix Null Space |journal=Chem. Educator |volume=15 |pages=304–308 |arxiv=1110.4321 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Holmes2015&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.logical.ai/chemistry/html/chem-nullspace.html |title=The null space's insight into chemical balance |last=Holmes |first=Dylan |date=2015 |publisher=Dylan Holmes |access-date=Oct 10, 2017 }}&lt;/ref&gt; за брзо пресметување на множеството ''J&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;'' независни решенија за проблемот на израмнување што се супериорни во однос на инспекциската и алгебарската метода по тоа што се детерминативни и даваат решенија за проблемот на израмнување.

==Јонски равенки==
Јонска равенка е хемиска равенка во која [[електролит]]ите се запишани како дисоцирани [[јон]]и. Јонските равенки се користат за еднократни и [[Метатеза|двојни]] реакции на поместување што се јавуваат во [[воден раствор|водни раствори]].

На пример, во следната реакција на таложење:
:&lt;chem&gt;CaCl2 + 2AgNO3 -&gt; Ca(NO3)2 + 2 AgCl(v)&lt;/chem&gt;
полната јонска равенка е:
:&lt;chem&gt;Ca^2+ + 2Cl^- + 2Ag+ + 2NO3^- -&gt; Ca^2+ + 2NO3^- + 2AgCl(v)&lt;/chem&gt;
или, со вклучени сите физички состојби:
:&lt;chem&gt;Ca^2+(aq) + 2Cl^-(aq) + 2Ag+(aq) + 2NO3^{-}(aq) -&gt; Ca^2+(aq) + 2NO3^{-}(aq) + 2AgCl(v)&lt;/chem&gt;

Во оваа реакција, јоните Ca&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; и NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;&amp;minus;&lt;/sup&gt; остануваат во растворот и не се дел од реакцијата. То ест, овие јони се идентични на страната на реактантите и на страната на производите на хемиската равенка. Бидејќи таквите јони не учествуваат во реакцијата, тие се нарекуваат [[посматрачки јон|посматрачки]] јони. ''Нето јонска'' равенка е полна јонска равенка од која се отстранети посматрачките јони.&lt;ref&gt;{{наведена книга |title=Chemistry: matter and its changes |author1=James E. Brady |author2=Frederick Senese |author3=Neil D. Jespersen |isbn=9780470120941 |lccn=2007033355 |date=December 14, 2007 |url=https://books.google.com/books?id=A1UvAQAAIAAJ&amp;q=%22a+net+ionic+equation+is+obtained+by+eliminating+spectator+ions+from+the+ionic+equation%22 |publisher=John Wiley &amp; Sons}}&lt;/ref&gt; Нето јонска равенка на тековните реакции е:
:&lt;chem&gt;2Cl^- + 2Ag+ -&gt; 2AgCl(v)&lt;/chem&gt;

или, во ''редуциран'' израмнет облик,
:&lt;chem&gt;Ag+ + Cl^- -&gt; AgCl(v)&lt;/chem&gt;

У реакцији [[Неутрализација (хемија)|неутрализације]] или [[киселина|кисело]]/[[база (хемија)|базне]] реакције, нето јонска једначина ће обично бити:
: -{H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt;(aq) + OH&lt;sup&gt;&amp;minus;&lt;/sup&gt;(aq) → H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O(l)}-

Постојат неколку реакции киселина/база кои произведуваат талог покрај молекулите вода прикажан погоре. Примерот е реакција на [[бариум хидроксид]] со [[амониум дихидроген фосфат |фосфорном киселином]], која не произведува само воду, туку и нерастворлива сол [[бариум фосфат]]. Во оваа реакција нема посматрачки јон, така што нето јонската равенка е  иста како полната јонска равенка.

:&lt;chem&gt;3Ba(OH)2 + 2H3PO4 -&gt; 6H2O + Ba3(PO4)2(v)&lt;/chem&gt;
:&lt;math chem=&quot;&quot;&gt;\ce{{3Ba^2+} + {6OH^-} + {6H+}} + \underbrace\ce{2PO4^3-}_\ce{phosphate} \ce{-&gt; {6H2O} + \underbrace{Ba3(PO4)2(v)}_{barium~phosphate}}&lt;/math&gt;

Реакциите на двократно поместување кои го одликуваат [[карбонат]]от кој реагира со киселина имаат нето јонска равенка:

:&lt;math chem&gt;\ce{2H+} + \underbrace\ce{CO3^2-}_\ce{carbonate} \ce{-&gt; H2O + CO2 (^)}&lt;/math&gt;

Ако секој јон е „посматрачки јон” тогаш не доаѓа до реакција, а нето јонската равенка е нула.

Генерално, ако  ''z&lt;sub&gt;j&lt;/sub&gt;'' е множеник на елементарен [[полнеж]] на ''j''-тата молекула, неутралноста на полнежто може да се напиѓе како:

:&lt;math&gt;\sum_{j=1}^J z_j \nu_j=0&lt;/math&gt;

каде  ''&amp;nu;&lt;sub&gt;j&lt;/sub&gt;'' се  стехиометриски коефициенти опишани погоре. Коефициентот ''z&lt;sub&gt;j&lt;/sub&gt;'' може да се инкорпорира&lt;ref name=&quot;Thorne2010&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Holmes2015&quot;/&gt; како дополнителен ред во матрицата ''a&lt;sub&gt;ij&lt;/sub&gt;'' опишана погоре, и правилно израмнета равенка тогаш исто така ќе има:

:&lt;math&gt;\sum_{j=1}^J a_{ij} \nu_j=0&lt;/math&gt;

==Белешки==
&lt;references group=&quot;б&quot;/&gt;

==Наводи==
{{наводи}}

==Надворешни врски==
* [http://www.berkeleychurchill.com/software/chembal.php Урамнотежување на хемиски равенки]

[[Категорија:Хемија]]
[[Категорија:Равенки]]
[[Категорија:Стехиометрија]]</text>
      <sha1>b5luqni3gn517282u4w9b4g4vmrg9p6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Митови и легенди за северноамериканските Индијанци</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395271</id>
    <revision>
      <id>5561762</id>
      <parentid>5560697</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <origin>5561762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42263" sha1="l9bri2tqoaurymdbb146p38x1nxsmk5" xml:space="preserve">{{Infobox book
| image = The Myths and Legends of the North American Indians - Lewis Spence - Maastricht University - MU KEMP 067 - 0001.jpg
| caption = Насловната страница на книгата
| author            = Луис Спенс
| isbn              = 1-904-91908-1
| pub_date          = 1914
| illustrator       = Џејмс Џек
| name              = Митови и легенди за северноамериканските Индијанци
| language          = Англиски
| publisher         = Џорџ Г. Харап и Ко.
| pages             = 392
}}
[[Податотека:The_Myths_and_Legends_of_the_North_American_Indians_-_Lewis_Spence_-_Maastricht_University_-_MU_KEMP_067_-_0002.jpg|мини|Страница од книгата]]
'''''„Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци“''''' –  книга напишана од [[Луис Спенс]] и првпат објавена во 1914 година од [[„Лондон Џорџ Г. Харап и компанија“]]. 

Книгата содржи збирка легенди и митови за различни [[Индијанците во САД|племиња на американските староседелци]] и 32 илустрации во боја поврзани со некои од приказните, кои ги создал Џејмс Џек.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|title=The Myths of the North American Indians|last=Spence|first=Lewis|publisher=George G. Harrap, Ltd|year=1914|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Контекст ==
Откако Спенс дипломирал на Универзитетот во Единбург, тој започнал да работи како новинар за „Скотсмен“ од 1899 до 1904 година, а веќе во 1905 година ја објавил својата прва книга ''Мистериите на Британија: Тајни обреди и традиции на обновената античка Британија,'' означувајќи го почетокот на неговиот доживотен интерес за антропологијата, а веќе во 1906 година кога се преселил во Лондон, започнал да студира митологија и фолклор, што довело до создавањето на ''Попул Вух: Митските и херојските саги на Кичесите од Централна Америкa'' (1908).&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=The Popul Vuh: The Mythic and Heroic Sagas of the Kiches of Central America|last=Spence|first=Lewis|publisher=Dttv Publications|year=1908|location=London|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Кога се вратил во Единбург во 1909 година, Спенс решил да напише повеќе книги од областа на митологијата и затоа ги објавил ''Речник на митологијата'' (1910)&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=A Dictionary of Mythology|last=Spence|first=Lewis|publisher=Cassel, Ltd|year=1910|language=en}}&lt;/ref&gt; и ''Митовите на Мексико и Перу'' (1913)&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=The Myths of Mexico &amp; Peru|last=Spence|first=L.|publisher=Harrap|year=1913|location=United Kingdom|language=en}}&lt;/ref&gt;, која била напишана поради растечкиот интерес на Спенс за [[Мезоамерика|митологијата и фолклорот на Мексико и Централна Америка]] во тоа време.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/spence-james-lewis-thomas-chalmers-1874-1955|title=Spence, (James) Lewis (Thomas Chalmers) (1874–1955) {{!}} Encyclopedia.com|work=www.encyclopedia.com|accessdate=2023-08-24}}&lt;/ref&gt; 

Овој интерес потоа се префрлил на Северна Америка во ''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'' (1914), која, како петта објавена книга на Спенс, сè уште била дел од неговата рана библиографија.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.controverscial.com/Lewis%20Spence.htm|title=Lewis Spence|work=www.controverscial.com|accessdate=2023-08-24}}&lt;/ref&gt;

На почетокот на 20 век, веќе постоеле други книги што ги собирале [[Мит|митовите]] и [[Легенда|легендите]] за Индијанците, од кои неколку во својот предговор изразувале желба да го разоткријат карактерот на абориџинската култура преку споделување на нивните приказни&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;, како на пример во ''[[Северноамериканските индијански бајки]],'' [[Роберт Каутс Армор]] во која тврдел дека народните приказни на Индијанците се најдобриот одраз на нивниот карактер&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Наведена книга|title=North American Indian Fairy Tales|last=Armour|first=R.C.|publisher=Gibbings, Ltd|year=1905|location=London|language=en}}&lt;/ref&gt;, а [[Мери Кетрин Џад]], во своето дело ''Вигвам приказни'' ја нагласила љубовта на Индијанците кон убавото и кон хумористичната природа што лежела во основата на нивните приказни, карактеристика што таа сакала да ја сподели преку ова издание.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Wigwam stories told by North American Indians|last=Judd|first=Mary Catherine|publisher=Ginn &amp; Company|year=1906|location=Boston|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Во ''Книгата за Индијанците'', Натали Кертис изјавила дека нејзината намера била книгата да ги направи Индијанците познати, и на Американците и на помладите генерации Индијанци, за да не биде заборавена индијанската култура. 

Како последица на тоа, таа се надевала дека Американците и Индијанците би можеле да ја остават зад себе својата историја на конфликти и да живеат обединети како еден народ.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Наведена книга|title=The Indians' Book|last=Burlin|first=Natalie Curtis|publisher=Harper and Bros.|year=1907|location=Harvard University|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Содржина ==
''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'' содржела две воведни поглавја, чии информации, според Спенс, биле потребни за правилно разбирање и ценење на следните пет поглавја што ги опфаќале насловните митови и легенди.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|title=The Myths of the North American Indians|last=Spence|first=Lewis|publisher=George G. Harrap, Ltd|year=1914|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSpence1914&quot;&gt;Spence, Lewis (1914). ''The Myths of the North American Indians''. George G. Harrap, Ltd.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 

Во првото поглавје, Спенс дал историски преглед на откривањето на северноамериканските Индијанци, како и на нивната историја со европските доселеници, а воедно ги опишува и најчестите обичаи, традиции и начин на живот на различни главни групи племиња, како што се Алгонкините или [[Ирокези|Ирокезите]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 

Второто поглавје ги опфаќало општите митологии што биле генерално присутни кај сите племиња како на пример, централните културни верувања на [[Анимизам|анимизмот]], [[Тотем|тотемизмот]] и [[Фетишизам|фетишизмот]], или вообичаените религиозни идеи за [[Божество|боговите]] или [[Морал|моралот]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Останатите пет поглавја содржеле митови и легенди за соодветните групи племиња, имено на Алгонкијците, [[Ирокези|Ирокезите]], [[Сијукси|Сијукс]], Пауни и други индијански групи кои живеат во северните и северозападните делови на Северна Америка. 

Спенс заклучил дека приказните за северноамериканските Индијанци личеле на европските и скандинавските народни приказни, но нагласил дека тие сепак поседувале многу посебна атмосфера.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|title=The Myths of the North American Indians|last=Spence|first=Lewis|publisher=George G. Harrap, Ltd|year=1914|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSpence1914&quot;&gt;Spence, Lewis (1914). ''The Myths of the North American Indians''. George G. Harrap, Ltd.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

Во предговорот, Спенс ја нагласил потребата да се преточат приказните за северноамериканските Индијанци во пишана форма и да се соочи американското население со нив: 

„'''Примарната цел е да му се обезбеди на читателот општ поглед на митологиите на Црвениот човек од Северна Америка, придружен со такви историски и етнолошки информации што ќе му помогнат да ги процени реалните услови под кои постоел овој најинтересен дел од човештвото.“'''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведено списание|date=1915|title=Review of 'The Myths and Legends of the North American Indians'|url=https://www.jstor.org/stable/29738110|journal=The Journal of Race Development|volume=6|issue=1|pages=107|doi=10.2307/29738110|issn=1068-3380|jstor=29738110|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt; 

Во поговорот, Спенс ја изразил својата надеж дека преку читањето на овие приказни, Американците би можеле да ги видат сличностите меѓу себе и Индијанците.

Крајот на книгата содржела библиографија на релевантна литература и речник на термини специфични за доменот, претежно поврзани со културата, што се користела низ целата книга.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Наведена книга|title=The Myths of the North American Indians|last=Spence|first=Lewis|publisher=George G. Harrap, Ltd|year=1914|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSpence1914&quot;&gt;Spence, Lewis (1914). ''The Myths of the North American Indians''. George G. Harrap, Ltd.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Последователни публикации ==
Од нејзиното оригинално објавување во 1914 и 2023 година, ''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'' била повторно објавена повеќе од 10 пати под малку поинакви имиња&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://isbndb.com/search/books/North+American+Indians+lewis+spence|title=Search results for North American Indians lewis spence {{!}} ISBNdb|work=isbndb.com|accessdate=2023-08-25}}&lt;/ref&gt;, а понекогаш и со нова содржина, како што е ''Краток водич за митови и легенди на американските домородци'', кој содржел коментари и нов воведен есеј од [[Џон Е. Луис]]&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Наведена книга|title=A Brief Guide to Native American Myths and Legends: With a New Introduction and Commentary by Jon E. Lewis.|last=Spence|first=Lewis|publisher=Little, Brown Book Group|year=2013|isbn=9781780337883|location=United Kingdom|language=en}}&lt;/ref&gt; или ''Легендите на американските домородци'', што бил компилација од неколку книги слични на ''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'', која служела како голема збирка приказни за американските домородци.&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=The Legends of Native Americans|last=Spence|first=L.|last2=Dorsey|first2=J. O.|last3=Cushing|first3=F. H.|last4=Matthews|first4=W.|last5=Mooney|first5=J.|last6=Smith|first6=E. A.|publisher=DigiCat|year=2022|location=Czechia|language=en}}&lt;/ref&gt; 

Книгата била објавена и на други јазици, како германски&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Mythen der Indianer|last=Spence|first=Lewis|publisher=Bechtermünz und Weltbild|year=1998|isbn=9783828948006|location=Germany|language=de}}&lt;/ref&gt; и шпански&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Indios de norteamerica|last=Spence|first=Lewis|publisher=M. E. Editores|year=1995|isbn=9788449501609|location=Madrid|language=es}}&lt;/ref&gt;, а во 2021 година, ''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'' била адаптирана во аудиокнига наречена ''Митологија на американските домородци која'' ги содржи приказните од оригиналната книга раскажани од [[Џим Д. Џонстон]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.audible.co.uk/pd/Native-American-Mythology-Audiobook/B09BT7LZ7M|title=Native American Mythology: The Myths of the North American Indians with a Summary|date=8 July 2023|work=Audible|accessdate=8 July 2023}}&lt;/ref&gt;

== Прием ==
Иако делото на Спенс генерално било опишано како „наидувајќи на строги критики во професионалните списанија“&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.goodreads.com/author/show/224276.Lewis_Spence|title=Lewis Spence|work=www.goodreads.com|accessdate=2023-08-25}}&lt;/ref&gt;, ''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'' конкретно било рецензирано во јулското издание на ''Весникот за раса и развој'' од 1915 година, а приказните од книгата биле опишани како „раскажани на многу интересен начин“.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Наведено списание|date=1915|title=Review of 'The Myths and Legends of the North American Indians'|url=https://www.jstor.org/stable/29738110|journal=The Journal of Race Development|volume=6|issue=1|pages=107|doi=10.2307/29738110|issn=1068-3380|jstor=29738110|url-access=subscription}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;id-lock-subscription&quot; title=&quot;Paid subscription required&quot;&gt;[https://www.jstor.org/stable/29738110 &quot;Review of 'The Myths and Legends of the North American Indians'&quot;]&lt;/span&gt;. ''The Journal of Race Development''. '''6''' (1): 107. 1915. [[Назнака за дигитални објекти|doi]]:[[doi:10.2307/29738110|10.2307/29738110]]. [[ISSN]]&amp;nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1068-3380 1068-3380]. [[JSTOR]]&amp;nbsp;[https://www.jstor.org/stable/29738110 29738110].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 

Во 21 век, книгата стана дел од дискусијата на goodreads.com&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Наведена книга|url=https://www.goodreads.com/book/show/2187534.The_Myths_of_the_North_American_Indians|title=The Myths of the North American Indians|date=1989|work=Goodreads|publisher=Dover Publ|isbn=978-0-486-25967-3|series=Dover books on the American Indians|access-date=2023-08-25}}&lt;/ref&gt;, бидејќи некои ја отповикувале поради нејзиниот наводно „расистички речник“ што се користел за опишување на Индијанците, а неписмените и прости кориснички рецензии ги оцениле термините што Спенс ги користи низ целата книга, како „примитивен“, „дивјак човек“, „црвен човек“ и „нецивилизиран“, како проблематични, а погледот на Спенс за северноамериканските Индијанци бил критикуван како лицемерен и неправедно понижувачки кон расата.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; 

Некои известувале дека не ја завршиле книгата поради ова, а други го бранеле Спенс, тврдејќи дека луѓето можеле да пропуштат добра книга, само затоа што немале доволна едукација и интелегенција и со тоа не успевале да направат разлика помеѓу расистички и понижувачки јазик и застарен јазик.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; 

Реизданието од 2012 година на ''Митови и легенди на северноамериканските Индијанци'', насловено како ''Митови на домородните Американци'', ја опишувало оригиналната книга како „главен претходник на современите студии за митовите“&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Native American Myths|last=Spence|first=Lewis|publisher=Dover Publications|year=2012|isbn=9780486112350|language=en}}&lt;/ref&gt;, а реизданието од 2013 година ''Краток водич за митови и легенди на домородните Американци'' ја нарекувал оригиналната книга „основачка“.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Наведена книга|title=A Brief Guide to Native American Myths and Legends: With a New Introduction and Commentary by Jon E. Lewis.|last=Spence|first=Lewis|publisher=Little, Brown Book Group|year=2013|isbn=9781780337883|location=United Kingdom|language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFSpence2013&quot;&gt;Spence, Lewis (2013). ''A Brief Guide to Native American Myths and Legends: With a New Introduction and Commentary by Jon E. Lewis''. United Kingdom: Little, Brown Book Group. [[ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/9781780337883|&lt;bdi&gt;9781780337883&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 

''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'' се споменувала во многу други дела од литературата, од кои неколку се занимавале и со (домородната американска) митологија.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://scholar.google.com/scholar?start=0&amp;hl=en&amp;as_sdt=5,44&amp;sciodt=0,44&amp;as_ylo=1913&amp;as_yhi=2023&amp;cites=2509862013284004320&amp;scipsc=&amp;inst=13291755310766122872|title=Google Scholar|work=scholar.google.com|accessdate=2023-08-25}}&lt;/ref&gt; 

Книгата била спомената поради нејзините описи на начинот на живот на Индијанците преку приказните што ги раскажувал и со цел да се анализираат нивните теми или симболи.&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=Pérez-Lloréns|first=José Lucas|last2=Mouritsen|first2=Ole G.|last3=Rhatigan|first3=Prannie|last4=Cornish|first4=M. Lynn|last5=Critchley|first5=Alan T.|date=October 2020|title=Seaweeds in mythology, folklore, poetry, and life|url=https://link.springer.com/10.1007/s10811-020-02133-0|journal=Journal of Applied Phycology|language=en|volume=32|issue=5|pages=3157–3182|bibcode=2020JAPco..32.3157P|doi=10.1007/s10811-020-02133-0|issn=0921-8971|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Parallel Myths|last=Bierlein|first=J. F.|publisher=The Random House Publishing Group|year=1994|edition=1st|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Handbook of North American Mythology|last=Dawn E.|first=Bastian|last2=Mitchell|first2=Judy K.|publisher=Oxford University Press|year=2008|location=Oxford|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|title=Mi'kmaq Landscapes: From Animism to Sacred Ecology|last=Hornborg|first=Anne-Christine|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2016|location=United Kingdom|language=en}}&lt;/ref&gt;

Во годините по објавувањето на ''Митови и легенди на северноамериканските Индијанци'', Спенс продолжил да пишува за митови и легенди на други култури во дела како што се ''Митови и легенди на Вавилонија и Асирија'' (1917) или ''Легенди и романси на Шпанија'' (1920)&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.controverscial.com/Lewis%20Spence.htm|title=Lewis Spence|work=www.controverscial.com|accessdate=2023-08-24}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.controverscial.com/Lewis%20Spence.htm &quot;Lewis Spence&quot;]. ''www.controverscial.com''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-08-24&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;, а подоцна во 20 години од 20 век се вклучил во шкотската националистичка политика со тоа што се приклучил на Шкотската национална лига&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена книга|url=http://books.openedition.org/pus/9785|title=Scotland and the Scots, 1707–2007: A Reader|last=Auer|first=Christian|date=2013|publisher=Presses universitaires de Strasbourg|isbn=978-2-86820-551-3|pages=256–257|language=en|doi=10.4000/books.pus.10169}}&lt;/ref&gt;, во кој период, неговите интереси се префрлиле од испитување на легендите на различни култури и се фокусирале на една специфична легенда, мистеријата на [[Атлантида]]. 

Тој напишал неколку книги на оваа тема, особено ''Проблемот на Атлантида'' (1924), ''Атлантида во Америка'' (1925) и ''Историја на Атлантида'' (1926).&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; 

Во 1951 година, четири години пред неговата смрт, на Спенс му била доделена кралска пензија за заслуги во литературата.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/spence-james-lewis-thomas-chalmers-1874-1955|title=Spence, (James) Lewis (Thomas Chalmers) (1874–1955) {{!}} Encyclopedia.com|work=www.encyclopedia.com|accessdate=2023-08-24}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.encyclopedia.com/science/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/spence-james-lewis-thomas-chalmers-1874-1955 &quot;Spence, (James) Lewis (Thomas Chalmers) (1874–1955) | Encyclopedia.com&quot;]. ''www.encyclopedia.com''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2023-08-24&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

По објавувањето на ''Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци'' во 1914 година, до 2023 година биле објавени стотици книги за [[Митологиите на домородните народи на Америка|Северноамерикански митови и легенди]],&lt;ref&gt;{{Cite web |title=митови и легенди за американските домородни индијанци – Treffer |url=https://www.worldcat.org/de/search?q=native+american+indian+myths+and+legends&amp;itemType=book&amp;itemSubType=book-printbook,book-digital,book-mic,book-thsis,book-mss,book-largeprint,book-braille&amp;datePublished=1915-2023 |access-date=2023-09-17 |website=www.worldcat.org}}&lt;/ref&gt; од кои огромното мнозинство излегле по 1980 година&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web |title=native american Индиски митови и легенди – Treffer |url=https://www.worldcat.org/de/search?q=native+american+indian+myths+and+legends&amp;itemType=book&amp;itemSubType=book-printbook,book-digital,book-mic,book-thsis,book-mss,book-largeprint,book-braille&amp;datePublished=1980-2023 |access-date=2023-09-17 |website=www.worldcat.org}}&lt;/ref&gt;, а во децениите по објавувањето на „Митовите и легендите за северноамериканските Индијанци“, биле објавени само неколку други збирки народни приказни и легенди на домородните Американци како што се Том 10 од „Митологијата на сите раси“ (1916), објавен две години по „Митовите и легендите на северноамериканските Индијанци“, која претставува објективна и описна збирка митови и легенди за Индијанците&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Gray |first=Louis Herbert |title=Митологијата на сите раси / Том X: Северноамерикански |издавач=Marshall Jones company |year=1916 |location=Boston |language=en}}&lt;/ref&gt;, а останатите неколку книги избрале да зумираат на специфични [[државно признати племиња во Соединетите Држави|подгрупи на Индијанци]] како на пример на митовите на северозападните Индијанци,&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Bagley |first=Clarence |title=Индиски митови на северозападот |publisher=Книжарница Шори |year=1971 |isbn=9780846640417 |edition=reprint |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте го списанието |последен=Нергард |прв=C. A. |date=1935 |title=Кларенс Б. Бегли: Кратка биографија |url=http://www.jstor.org/stable/40475729 |journal=Вашингтон Историски Квартален Списание |language=en |volume=26 |issue=2 |pages=109–118 |jstor=40475729 |access-date=2023-09-17 }}&lt;/ref&gt; [[југозападни Индијанци]],&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Датон |first=Берта П. |title=Митови и легенди за Индијанците од Југозападот |издавач=Белерофон Букс |year=1979 |isbn=9780883880494 |location=Калифорнија |language=en}}&lt;/ref&gt; и [[Северни Карпести Планини|Индијанци од Северните Карпести Планини]],&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Кларк |first=Ела Е. |title=Индиски легенди од северните Карпести Планини |publisher=Универзитетска издавачка куќа на Оклахома |year=1966 |isbn=9780806120874 |location=Норман, Оклахома |language=en}}&lt;/ref&gt; приказни за [[Јаки]],&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Гидингс |first=Рут Ворнер |title=Митови и легенди за Јаки |publisher=Универзитетска издавачка куќа на Аризона |year=1959 |isbn=9780816504671 |location=Тусон |language=en}}&lt;/ref&gt; на државата Њујорк [[Ирокези]],&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Конверс |first=Хариет Максвел |title=Митови и легенди за њујоршките Ирокези |publisher=И.Ј. Фридман |година=1962 |локација=Порт Вашингтон, Њујорк |language=en}&lt;/ref&gt; или на [[Племето Алабама-Кушата од Тексас|Индијанците Алабама-Кушата од Тексас]].&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Мартин |first=Хауард Н. |title=Митови и народни приказни на Индијанците Алабама-Кушата од Тексас |publisher=Енсино Прес |година=1977 |isbn=9780884260523 |локација=Остин, Тексас |language=en}}&lt;/ref&gt; 

Некои од овие книги изразувале слични чувства како ''Митовите и легендите на Северноамериканските Индијанци'', како што е љубовта и споделената симпатија на еден автор кон индијанската култура''&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;'' или фалењето на индиската изработка, уметност и богатството на приказни што се пренесуваат преку нивните приказни&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;, а на почетокот на 21 век (од 2000 до 2023), придружени со приливот на книги на оваа тема,&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt; се појавиле и други видови збирки раскази што раскажувале индиски приказни. 

Освен понатамошните книги што се фокусирале на легендите за еден одреден регион или племе,&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |title=Приказни од Милвоки |date=2005 |publisher=Marquette University Press |isbn=978-0-87462-079-5 |editor-last=Jablonsky |editor-first=Thomas J. |series=Серија за урбан живот |location=Милвоки, Висконсин}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last1=Истман |first1=Чарлс А. |title=Вигвам вечери: Сиукс народни приказни прераскажани |last2=Истман |first2=Елејн Гудејл |publisher=Дигитална библиотека Барнс и Нобл |year=2011 |isbn=9781411436800 |location=Њујорк |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Лиланд |first=Чарлс Г. |title=Легенди за Алгонкин |издавач=Довер Публикации |година=2012 |isbn=9781306391573 |јазик=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |title=Индиска литература од Висконсин: антологија на домородни гласови |date=2006 |издавач=Универзитетска издавачка куќа во Висконсин |isbn=978-0-299-22064-8 |editor-last=Тигермен |editor-first=Кетлин |локација=Медисон, Висконсин}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Купувач |first=Џудит А. |title=Шепатанова нација: анотирана истражувачка библиографија |датум=2004 |издавач=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-4990-7 |серии=Серија на библиографија на староседелци од Америка |локација=Ланхам, Мериленд}}&lt;/ref&gt; постари книги на темата биле повторно објавени&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |title=Индиски легенди од северозападниот дел на Пацификот |датум=2003 |издавач=Univ. of California Press |isbn=978-0-520-23926-5 |editor-last=Кларк |editor-first=Ела Е. |издание=2. печатено издание со меки корици |location=Беркли}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирај книга |last=Кертис Бурлин |first=Натали |title=Книгата за Индијанците: понуда од американските Индијанци на индијански преданија, музички и наративи, за да се формира запис на песните и легендите на нивната раса |year=2002 |isbn=9781410201751 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирај книга |last=Спенс |first=Луис |title=Митови за американските староседелци |publisher=Довер Публикација |year=2005 |isbn=978-0-486-44573-1 |edition= |series=Довер поштенски изданија |location=Минеола, Њујорк |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;, а воедно биле објавени книги за истражувачи и експерти, кои служеле како објективни и сеопфатни збирки приказни за американските староседелци.&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирај книга |last1=Чувство |first1=Дарбин |title=Наративи на Чероки: лингвистичка студија |last2=Пулте |first2=Вилијам Џон |last3=Пулте |first3=Грегори |date=2018 |publisher=Универзитетска издавачка куќа во Оклахома |isbn=978-0-8061-5986-7 |location=Норман, Оклахома}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Епс |first=Хенри |title=Концизна студија за митовите, легендите и традициите на американскиот народ: Езотеричните традиции на домородното население |publisher=Платформа за независна издавачка куќа CreateSpace |year=2013 |isbn=9781493676149 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте го списанието |last1=Ли |first1=Џон Томас |last2=Џадсон |first2=Катерина Б. |year=2016 |title=Митови и легенди на Мисисипи Долина и Големите езера |url=http://dx.doi.org/10.2307/1889120 |journal=Историскиот преглед на долината на Мисисипи |том=2 |број=1 |страници=137 |doi=10.2307/1889120 |jstor=1889120 |issn=0161-391X|hdl=2027/hvd.32044013659602 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt; 

Значително голем број книги од таа ера биле составени од збирки раскази кои служеле за забава и биле наменети за општата јавност,&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Дуан |first=O. Б. |наслов=Митови и легенди за американските староседелци |издавач=Брокхемптон Прес |година=2004 |isbn=9781841861098 |локација=Лондон |јазик=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Кроебер |first=Карл |editor-first1=Карл |editor-last1=Кроебер |url=http://dx.doi.org/10.1002/9780470776391 |наслов=Раскажување приказни за американските староседелци |издавач=Џон Вајли и синови, Лтд. |година=2008 |isbn=978-1-4051-1541-4 |editor-first= |локација=Хобокен |doi=10.1002/9780470776391 |јазик=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last1=Левит |first1=Пол М. |title=Рејвен ја наоѓа дневната светлина и други приказни за американските староседелци |last2=Гуралник |first2=Елиса С. |last3=Рош |first3=Керолин |publisher=Тејлор Трејд Паблишинг |year=2015 |isbn=9781630760410 |location=Ланам, Мериленд |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last1=Мулинс |first1=Г. В. |title=Потрагата по духот: Легенди и басни за американските староседелци |last2=Куќа |first2=Ц. Л. |publisher=Издаваштво „Светлината на месечината“ |year=2015 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last1=Мулинс |first1=Г. В. |title=Најдобрите митови, легенди и фолклор за американските староседелци |last2=Куќа |first2=Ц. Л. |издавач=Издаваштво „Светлина на месечината“ |година=2016 |isbn=9781684185283 |локација=Соединети Американски Држави |јазик=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |title=Митови и легенди за американските староседелци |издавач=Арктурус |година=2017 |isbn=9781784287177 |локација=Лондон |јазик=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last1=Зенко |first1=Дарен |title=Приказни за духови за американските староседелци |last2=Гидеон |first2=Амос |издавач=Паб „Лоун Пајн“ |година=2006 |isbn=9781894877756 |локација=Обурн, Вашингтон |јазик=en}}&lt;/ref&gt; меѓу кои имало и едукативни [[детски книги]].&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Училишна креативност |first=Хенри Р. |title=Волшебни Мокасини и други легенди за староседелците |publisher=Dover Publications |year=2012 |isbn=9781306338325 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |title=Историја на староседелците за деца: истражувајте безвременски приказни, митови, легенди, приказни за спиење и многу повеќе од староседелците Американци |publisher=Историја што оживува |year=2023 |isbn=9798396893016 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |title=Домородни легенди: прераскажување на древни приказни од народот Дакота |publisher=Oak Meadow, Inc. |year=2020 |location=Патни, Вермонт |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last1=Мекдоналд |first1=Кел |title=Жената во шумата и други северноамерикански приказни |last2=Ешвин |first2=Кејт |last3=Пит |first3=Алина |last4=Форбс |first4=Елија |last5=Арлеџ |first5=Џордан |last6=Мекгрегор |first6=Рајл |last7=Пламондон |first7=Марија Амброуз |издавач=Iron Circus Comics |година=2022 |isbn=9781945820977 |локација=Чикаго, Илиноис |јазик=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирајте ја книгата |last=Чемберс |first=Катерина |наслов=Митови и легенди за американските Индијанци |објавено шер=Рејнтри |година=2013 |isbn=9781410954695 |локација=Чикаго, Илиноис |јазик=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Цитирање на книгата |last=француски |first=Фиона |title=Господар на животните: мит за создавање на староседелците во Америка |издавач=Детски книги на Франсис Линколн |година=2009 |isbn=9781845079161 |локација=Лондон |јазик=en}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
&lt;references /&gt;

[[Категорија:Книги од 1914 година]]
[[Категорија:Северноамериканска митологија]]</text>
      <sha1>l9bri2tqoaurymdbb146p38x1nxsmk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Јошко Гвардиол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395362</id>
    <revision>
      <id>5561562</id>
      <parentid>5561288</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Carshalton</username>
        <id>30527</id>
      </contributor>
      <origin>5561562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16488" sha1="q1v6cjaeel6vodqiler0u41pl1aak3s" xml:space="preserve">{{Infobox football biography 3
| name           = Јошко Гвардиол
| image          = [[File:2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2611 (Joško Gvardiol).jpg|200px|]]
| image_size     = 
| fullname       = Јошко Гвадиол&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Croatia (CRO) |publisher=[[FIFA]] |page=8 |date=18 December 2022 |access-date=9 August 2024}}&lt;/ref&gt;
| birth_date     = {{birth date and age|2002|1|23|df=yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Joško Gvardiol – Croatia – European Qualifiers |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/teams/players/250127284--josko-gvardiol/ |access-date=13 June 2023 |publisher=[[UEFA]]}}&lt;/ref&gt;
| birth_place    = [[Загреб]], [[Хрватска]] 
| nationality    = {{flagsport|CRO}} [[Хрватска]]
| height         = {{height|m=1.85}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rbleipzig.com/en/first-team/team/josko-gvardiol/ |title=Joško Gvardiol |publisher=RB Leipzig |access-date=5 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607224731/https://rbleipzig.com/en/first-team/team/josko-gvardiol/ |archive-date=7 June 2023 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| position       = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]]
| currentclub    = {{Fb team Manchester City}}
| clubnumber     = 24
| youthyears1    = | youthclubs1    = {{симбол2|600px solid HEX-007500.svg}} [[НК Трешњевка|Трешњевка]]
| youthyears2    = | youthclubs2    = {{Fb team Dinamo Zagreb}}
| years1 = 2019–2020 | caps1 =   4 | goals1 =   0  | clubs1 = {{Fb team Dinamo Zagreb II}}             
| years2 = 2019–2021 | caps2 =  36 | goals2 =   3  | clubs2 = {{Fb team Dinamo Zagreb}}           
| years3 = 2021–2023 | caps3 =  59 | goals3 =   3  | clubs3 = {{Fb team RB Leipzig}}           
| years4 = 2023-     | caps4 =  82 | goals4 =  11  | clubs4 = {{Fb team Manchester City}}         
| nationalyears1 = 2016      | nationalcaps1 =    3  | nationalgoals1 =  1  |nationalteam1 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 14 години|Хрватска 14]] 
| nationalyears2 = 2018      | nationalcaps2 =    3  | nationalgoals2 =  0  |nationalteam2 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 16 години|Хрватска 16]] 
| nationalyears3 = 2018-2019 | nationalcaps3 =    8  | nationalgoals3 =  2  |nationalteam3 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 17 години|Хрватска 17]] 
| nationalyears4 = 2019      | nationalcaps4 =    5  | nationalgoals4 =  0  |nationalteam4 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 19 години|Хрватска 19]]  
| nationalyears5 = 2019-2021 | nationalcaps5 =    6  | nationalgoals5 =  1  |nationalteam5 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 21 година|Хрватска 21]]
| nationalyears6 = 2021-     | nationalcaps6 =   46  | nationalgoals6 =  4  |nationalteam6 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]]
}}

'''Јошко Гвардиол''' (роден на [[23 јануари]] [[2002]] година, во [[Загреб]]) е [[Хрватска|хрватски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и на [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватската репрезентација]].

==Биогарфија==
Гвардиол е роден на 23 јануари 2002 година во [[Средњаци]], населба во [[Загреб]], Хрватска, каде што пораснал.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gvardiolovi prijatelji i obitelj otkrili kakav je on privatno: &quot;Nikad nije imao mira&quot; |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2486627 |access-date=2026-02-27 |website=www.index.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Joško Gvardiol: Man City's Only Good News for Today|url=https://sports.yahoo.com/jo-ko-gvardiol-man-city-190000638.html|website=[[Yahoo Sports]]|publisher=[[Yahoo]]|date=23 January 2025|access-date=6 June 2025|via=[[OneFootball]]}}&lt;/ref&gt; Неговиот татко, Тихомир, по потекло од [[Новиград (Задарска жупанија)|Новиград]] во близина на [[Задар]], работи како [[рибар]], додека неговата мајка, Сања, по потекло од Средњаци,&lt;ref&gt;{{cite web
| title = Joško Gvardiol – biografija i titule
| website = Formula.ba
| date = 2025-06-14
| access-date = 2025-06-16
| url = https://www.formula.ba/blog/josko-gvardiol-biografija-porijeklo-karijera
| language = hr-BA
}}&lt;/ref&gt; била вработена во компанија за големопродажба.&lt;ref name=&quot;Gloria 2021&quot;&gt;{{Cite magazine |date=18 June 2021 |title=Dečko za velike stvari! Joško Gvardiol skromni je ribarev sin i reprezentativac o kojem svi pričaju |trans-title=Boy for great stuff! Josko Gvardiol is a modest fisherman's son and representative that everyone is talking about |url=https://www.gloria.hr/gl/scena/price/decko-za-velike-stvari-josko-gvardiol-skromni-je-ribarev-sin-i-reprezentativac-o-kojem-svi-pricaju-15081909 |access-date=6 June 2025 |magazine=[[Gloria (magazine)|Gloria]] |language=hr}}&lt;/ref&gt; Тој има две постари сестри Лорена и Франка кои се модел, односно ракометарка.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|title=Priča Joška Gvardiola: Skromni dečko iz NK Trešnjevke sada igra kod slavnog imenjaka Pepa|trans-title=Joško Gvardiol's story: A humble boy from NK Trešnjevke is now playing with the famous namesake Pep|url=https://www.gloria.hr/gl/scena/price/prica-joska-gvardiola-skromni-decko-iz-nk-tresnjevke-sada-igra-kod-slavnog-imenjaka-pepa-15362378|magazine=Gloria|date=5 August 2023|access-date=6 June 2025|language=hr}}&lt;/ref&gt;

Како млад фудбалер на [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]], Гвардиол се соочувал со проблеми околу минутажата и размислувал да се откаже од фудбалот за да продава риба. Tој, исто така, размислувал да премине на [[кошарка]], бидејќи многу негови пријатели во тоа време играле кошарка. Сепак, решил да ја продолжи својата кариера откако семеен пријател му направил [[Mental mapping|ментална мапа]] за да го охрабри.&lt;ref&gt;{{Cite web|first=Richard|last=Martin|title=Revealed: Manchester City defender Josko Gvardiol wanted to quit football and sell fish in a market due to doubts over his ability|url=https://www.goal.com/en/news/revealed-manchester-city-defender-josko-gvardiol-wanted-quit-football-sell-fish-market/bltd3d053c00a5d01b0|website=[[Goal (website)|Goal]]|date=24 August 2023|access-date=6 June 2025}}&lt;/ref&gt;

==Технички карактеристики==
[[Одбрана (фудбал)|Централен дефанзивец]], многу добар во маркирање и во играта со глава. Способен е да ја организира играта од задната линија но и да се приклучува во нападот, при што успева да постигнува и голови.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.worldfootballscouting.com/giovani-talenti-del-2002/josko-gvardiol-talento-croato-classe-2002/|title=Josko Gvardiol: talento croato classe 2002|data=4 април 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/josko-gvardiol-la-nuova-star-croata-acquisita-per-19-milioni-dal-/vlladdsrawjz1o2hatl47joxj|title=Josko Gvardiol: la nuova star croata acquistata per 19 milioni dal Lipsia|date=29 септември 2020}}&lt;/ref&gt;

Може да биде користен и на позицијата [[Одбрана (фудбал) #Страничен бек|лев бек]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/01-09-2021/calciomercato-germania-bundesliga-bayern-lipsia-420887841772.shtml|title=Il Bayern mette muscoli, sorprese a Lipsia: Andre Silva e tanti giovani|access-date=2 септември 2021}}&lt;/ref&gt;

==Клупска кариера==
===Почетоци и рани години===
Гвардиол почнал да игра фудбал на седумгодишна возраст кога неговиот татко Тихомир, некогаш аматерски играч во родниот Новиград, го одвел во [[НК Трешњевка|Трешњевка]].&lt;ref&gt;{{Cite web|first=Nizaar|last=Kinsella|title='This is the most beautiful period of our careers' – NXGN star Gvardiol eyeing Europa League glory with Dinamo Zagreb|url=https://www.goal.com/en/news/beautiful-period-nxgn-gvardiol-europa-league-dinamo-zagreb/mu7jc44z43ds163320vucorte|website=Goal (website)|date=26 March 2021|access-date=6 June 2025}}&lt;/ref&gt; Додека бил таму, бил забележан од [[НК Локомотива|Локомотива]] и [[НК Загреб]], но сепак, во последен момент, тој добил понуда од [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]] која неговото семејство ја прифатила.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Juranović |first=Tomislav |date=13 September 2020 |title=Ovo je zlatni dječak od 200 milijuna kuna: 'Ako do 20. godine ne postane Vatreni, netko mora u zatvor!' |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/ovo-je-zlatni-djecak-od-200-milijuna-kuna-ako-do-20-godine-ne-postane-vatreni-netko-mora-u-zatvor-15018772 |website=Sportske novosti |language=hr}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--[[Податотека:Next Generation Trophy Tag 43.jpg|thumb|left|200px|Гвардиол (десно) играјќи во академијата на [[ГНК Динамо Загреб|Динамо]] во 2017]]--&gt;

Првично, тој играл како [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|лев бек]] или [[Среден ред (фудбал)#Централен играч од среден ред|централен играч за врска]] сè додека тренерот во академијата на Динамо, [[Далибор Полдругач]] не го преместил на во [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|центрарот на одбраната]]. Набргу потоа, Гвардиол почнал да привлекува интерес од истакнати европски клубови,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; вклучувајќи ги [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]], [[ФК Лил|Лил]], [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]], [[РБ Лајпциг]], [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]], [[ФК Ајакс|Ајакс]], [[ФК Интер|Интер]] и [[ФК Рома|Рома]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Olivari |first=Davorin |date=29 August 2020 |title=Za Dinamovog tinejdžera sprema se ponuda od čak 20 milijuna eura s bonusima! Ruši rekord Kovačića! |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/za-dinamovog-tinejdzera-sprema-se-ponuda-od-cak-20-milijuna-eura-s-bonusima-rusi-rekord-kovacica-15016038 |access-date=29 August 2020 |website=Sportske novosti |language=hr-hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 May 2020 |title=Bayern: Guardiola? Nein, Gvardiol ist im Visier |url=https://www.krone.at/2153433 |access-date=29 August 2020 |website=Kronen Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tironi |first=Hrvoje |date=4 July 2019 |title=Veliki je fan Virgila van Dijka, a još s 15 godina odbio je Inter! |url=https://www.24sata.hr/sport/veliki-je-fan-virgila-van-dijka-a-jos-s-15-godina-odbio-je-inter-637737 |access-date=30 August 2020 |website=24sata |language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=15 November 2019 |title=Talijani: Roma ove zime kupuje mladog stopera Dinama |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2132413 |access-date=31 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt; Тој одиграл клучна улога во кампањата на Динамо [[УЕФА Младинска лига 2018–2019|УЕФА Младинската лига 2018-2019]],&lt;ref&gt;{{Cite web|date=12 March 2019 |title=Tko su mladi dinamovci na čelu s vratarom koji rasturaju u Europi |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2070413 |access-date=29 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt; каде што стигнале до четвртфиналето пред да загубат со 4–2 од Челси по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Dasović |first1=Tomislav |last2=Pavić |first2=Marko |date=3 April 2019 |title=Dinamo vodio 2:0 pa ispao na penale, Chelsea spasio hrvatski vratar |url=https://www.vecernji.hr/sport/od-16-sati-juniori-dinama-u-londonu-protiv-chelseaja-po-povijesni-uspjeh-1310939 |access-date=29 August 2020 |website=Večernji list |language=hr}}&lt;/ref&gt; Откако бил импресиониран од неговите настапи за младинските тимови, тренер на првиот тим на Динамо, [[Ненад Бјелица]], го повикал Гвардиол во сениорскиот тим за предсезонските натпревари во [[Словенија]] во летото 2019 година. На 2 јули, тој постигнал гол во пријателската победа од 2–0 над [[ФК Австрија Клагенфурт (2007)|Австрија Клагенфурт]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2 July 2019 |title=Dinamo polako hvata zalet, Gavranović i Gvardiol za sigurnu pobjedu protiv Austrije |url=https://www.tportal.hr/sport/clanak/dinamo-polako-hvata-zalet-gavranovic-i-gvardiol-za-sigurnu-pobjedu-protiv-austrije-foto-20190702 |access-date=29 August 2020 |website=Tportal.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt; На 10 октомври 2019, тој бил вклучен на листата играчи „Следна генерација“ издадена од „''[[The Guardian]]''“.&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Christenson|first1=Marcus|last2=Powell|first2=Jim|last3=Blight|first3=Garry|date=10 October 2019|title=Next Generation 2019: 60 of the best young talents in world football|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2019/oct/10/next-generation-2019-60-of-the-best-young-talents-in-world-football|access-date=29 August 2020|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

==Титули==
===Клупски===
==== {{flagsport|CRO}} Динамо Загреб ====
*'''[[Прва Хрватска фудбалска лига|Прва ХНЛ]]''' : 2  
: 2019-2020, 2020-2021
*'''[[Фудбалски куп на Хрватска|Куп на Хрватска]]''' : 1   
: 2020-2021


==Наводи==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
*[https://www.soccerway.com/player/gvardiol-josko/86K1f1fd/ Јошко Гвардиол на soccerway]
*[https://www.transfermarkt.com/josko-gvardiol/profil/spieler/475959 Јошко Гвардиол на transfermarkt]
*[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/299910/josko-gvardiol Јошко Гвардиол на espn]
*[https://www.whoscored.com/players/402664/show/josko-gvardiol Јошко Гвардиол на whoscored]

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гвардиол, Јошко}}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Хрватски фудбалери]]
[[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Загреб]]
[[Категорија:Фудбалери на РБ Лајпциг]]
[[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]]
[[Категорија:Родени во 2002 година]]</text>
      <sha1>q1v6cjaeel6vodqiler0u41pl1aak3s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561583</id>
      <parentid>5561562</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:03:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Carshalton</username>
        <id>30527</id>
      </contributor>
      <origin>5561583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17616" sha1="2qpzz4o7sxnd9prfi9tnrx51msuluc3" xml:space="preserve">{{Infobox football biography 3
| name           = Јошко Гвардиол
| image          = [[File:2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2611 (Joško Gvardiol).jpg|200px|]]
| image_size     = 
| fullname       = Јошко Гвадиол&lt;ref name=&quot;FIFA&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Croatia (CRO) |publisher=[[FIFA]] |page=8 |date=18 December 2022 |access-date=9 August 2024}}&lt;/ref&gt;
| birth_date     = {{birth date and age|2002|1|23|df=yes}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Joško Gvardiol – Croatia – European Qualifiers |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/teams/players/250127284--josko-gvardiol/ |access-date=13 June 2023 |publisher=[[UEFA]]}}&lt;/ref&gt;
| birth_place    = [[Загреб]], [[Хрватска]] 
| nationality    = {{flagsport|CRO}} [[Хрватска]]
| height         = {{height|m=1.85}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rbleipzig.com/en/first-team/team/josko-gvardiol/ |title=Joško Gvardiol |publisher=RB Leipzig |access-date=5 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607224731/https://rbleipzig.com/en/first-team/team/josko-gvardiol/ |archive-date=7 June 2023 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| position       = [[Одбрана (фудбал)|одбрана]]
| currentclub    = {{Fb team Manchester City}}
| clubnumber     = 24
| youthyears1    = | youthclubs1    = {{симбол2|600px solid HEX-007500.svg}} [[НК Трешњевка|Трешњевка]]
| youthyears2    = | youthclubs2    = {{Fb team Dinamo Zagreb}}
| years1 = 2019–2020 | caps1 =   4 | goals1 =   0  | clubs1 = {{Fb team Dinamo Zagreb II}}             
| years2 = 2019–2021 | caps2 =  36 | goals2 =   3  | clubs2 = {{Fb team Dinamo Zagreb}}           
| years3 = 2021–2023 | caps3 =  59 | goals3 =   3  | clubs3 = {{Fb team RB Leipzig}}           
| years4 = 2023-     | caps4 =  82 | goals4 =  11  | clubs4 = {{Fb team Manchester City}}         
| nationalyears1 = 2016      | nationalcaps1 =    3  | nationalgoals1 =  1  |nationalteam1 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 14 години|Хрватска 14]] 
| nationalyears2 = 2018      | nationalcaps2 =    3  | nationalgoals2 =  0  |nationalteam2 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 16 години|Хрватска 16]] 
| nationalyears3 = 2018-2019 | nationalcaps3 =    8  | nationalgoals3 =  2  |nationalteam3 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 17 години|Хрватска 17]] 
| nationalyears4 = 2019      | nationalcaps4 =    5  | nationalgoals4 =  0  |nationalteam4 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 19 години|Хрватска 19]]  
| nationalyears5 = 2019-2021 | nationalcaps5 =    6  | nationalgoals5 =  1  |nationalteam5 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска под 21 година|Хрватска 21]]
| nationalyears6 = 2021-     | nationalcaps6 =   46  | nationalgoals6 =  4  |nationalteam6 = {{flagsport|CRO}} [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|Хрватска]]
}}

'''Јошко Гвардиол''' (роден на [[23 јануари]] [[2002]] година, во [[Загреб]]) е [[Хрватска|хрватски]] [[фудбалер]], [[Одбрана (фудбал)|играч од одбраната]] на [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]] и на [[Фудбалска репрезентација на Хрватска|хрватската репрезентација]].

==Биогарфија==
Гвардиол е роден на 23 јануари 2002 година во [[Средњаци]], населба во [[Загреб]], Хрватска, каде што пораснал.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gvardiolovi prijatelji i obitelj otkrili kakav je on privatno: &quot;Nikad nije imao mira&quot; |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2486627 |access-date=2026-02-27 |website=www.index.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Joško Gvardiol: Man City's Only Good News for Today|url=https://sports.yahoo.com/jo-ko-gvardiol-man-city-190000638.html|website=[[Yahoo Sports]]|publisher=[[Yahoo]]|date=23 January 2025|access-date=6 June 2025|via=[[OneFootball]]}}&lt;/ref&gt; Неговиот татко, Тихомир, по потекло од [[Новиград (Задарска жупанија)|Новиград]] во близина на [[Задар]], работи како [[рибар]], додека неговата мајка, Сања, по потекло од Средњаци,&lt;ref&gt;{{cite web
| title = Joško Gvardiol – biografija i titule
| website = Formula.ba
| date = 2025-06-14
| access-date = 2025-06-16
| url = https://www.formula.ba/blog/josko-gvardiol-biografija-porijeklo-karijera
| language = hr-BA
}}&lt;/ref&gt; била вработена во компанија за големопродажба.&lt;ref name=&quot;Gloria 2021&quot;&gt;{{Cite magazine |date=18 June 2021 |title=Dečko za velike stvari! Joško Gvardiol skromni je ribarev sin i reprezentativac o kojem svi pričaju |trans-title=Boy for great stuff! Josko Gvardiol is a modest fisherman's son and representative that everyone is talking about |url=https://www.gloria.hr/gl/scena/price/decko-za-velike-stvari-josko-gvardiol-skromni-je-ribarev-sin-i-reprezentativac-o-kojem-svi-pricaju-15081909 |access-date=6 June 2025 |magazine=[[Gloria (magazine)|Gloria]] |language=hr}}&lt;/ref&gt; Тој има две постари сестри Лорена и Франка кои се модел, односно ракометарка.&lt;ref&gt;{{Cite magazine|title=Priča Joška Gvardiola: Skromni dečko iz NK Trešnjevke sada igra kod slavnog imenjaka Pepa|trans-title=Joško Gvardiol's story: A humble boy from NK Trešnjevke is now playing with the famous namesake Pep|url=https://www.gloria.hr/gl/scena/price/prica-joska-gvardiola-skromni-decko-iz-nk-tresnjevke-sada-igra-kod-slavnog-imenjaka-pepa-15362378|magazine=Gloria|date=5 August 2023|access-date=6 June 2025|language=hr}}&lt;/ref&gt;

Како млад фудбалер на [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]], Гвардиол се соочувал со проблеми околу минутажата и размислувал да се откаже од фудбалот за да продава риба. Tој, исто така, размислувал да премине на [[кошарка]], бидејќи многу негови пријатели во тоа време играле кошарка. Сепак, решил да ја продолжи својата кариера откако семеен пријател му направил [[Mental mapping|ментална мапа]] за да го охрабри.&lt;ref&gt;{{Cite web|first=Richard|last=Martin|title=Revealed: Manchester City defender Josko Gvardiol wanted to quit football and sell fish in a market due to doubts over his ability|url=https://www.goal.com/en/news/revealed-manchester-city-defender-josko-gvardiol-wanted-quit-football-sell-fish-market/bltd3d053c00a5d01b0|website=[[Goal (website)|Goal]]|date=24 August 2023|access-date=6 June 2025}}&lt;/ref&gt;

==Технички карактеристики==
[[Одбрана (фудбал)|Централен дефанзивец]], многу добар во маркирање и во играта со глава. Способен е да ја организира играта од задната линија но и да се приклучува во нападот, при што успева да постигнува и голови.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.worldfootballscouting.com/giovani-talenti-del-2002/josko-gvardiol-talento-croato-classe-2002/|title=Josko Gvardiol: talento croato classe 2002|data=4 април 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goal.com/it/notizie/josko-gvardiol-la-nuova-star-croata-acquisita-per-19-milioni-dal-/vlladdsrawjz1o2hatl47joxj|title=Josko Gvardiol: la nuova star croata acquistata per 19 milioni dal Lipsia|date=29 септември 2020}}&lt;/ref&gt;

Може да биде користен и на позицијата [[Одбрана (фудбал) #Страничен бек|лев бек]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/01-09-2021/calciomercato-germania-bundesliga-bayern-lipsia-420887841772.shtml|title=Il Bayern mette muscoli, sorprese a Lipsia: Andre Silva e tanti giovani|access-date=2 септември 2021}}&lt;/ref&gt;

==Клупска кариера==
===Почетоци и рани години===
Гвардиол почнал да игра фудбал на седумгодишна возраст кога неговиот татко Тихомир, некогаш аматерски играч во родниот Новиград, го одвел во [[НК Трешњевка|Трешњевка]].&lt;ref&gt;{{Cite web|first=Nizaar|last=Kinsella|title='This is the most beautiful period of our careers' – NXGN star Gvardiol eyeing Europa League glory with Dinamo Zagreb|url=https://www.goal.com/en/news/beautiful-period-nxgn-gvardiol-europa-league-dinamo-zagreb/mu7jc44z43ds163320vucorte|website=Goal (website)|date=26 March 2021|access-date=6 June 2025}}&lt;/ref&gt; Додека бил таму, бил забележан од [[НК Локомотива|Локомотива]] и [[НК Загреб]], но сепак, во последен момент, тој добил понуда од [[ГНК Динамо Загреб|Динамо Загреб]] која неговото семејство ја прифатила.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Juranović |first=Tomislav |date=13 September 2020 |title=Ovo je zlatni dječak od 200 milijuna kuna: 'Ako do 20. godine ne postane Vatreni, netko mora u zatvor!' |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/ovo-je-zlatni-djecak-od-200-milijuna-kuna-ako-do-20-godine-ne-postane-vatreni-netko-mora-u-zatvor-15018772 |website=Sportske novosti |language=hr}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--[[Податотека:Next Generation Trophy Tag 43.jpg|thumb|left|200px|Гвардиол (десно) играјќи во академијата на [[ГНК Динамо Загреб|Динамо]] во 2017]]--&gt;

Првично, тој играл како [[Одбрана (фудбал)#Страничен бек|лев бек]] или [[Среден ред (фудбал)#Централен играч од среден ред|централен играч за врска]] сè додека тренерот во академијата на Динамо, [[Далибор Полдругач]] не го преместил на во [[Одбрана (фудбал)#Централен одбранбен играч|центрарот на одбраната]]. Набргу потоа, Гвардиол почнал да привлекува интерес од истакнати европски клубови,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; вклучувајќи ги [[ФК Манчестер Сити|Манчестер Сити]], [[ФК Лил|Лил]], [[ФК Борусија Дортмунд|Борусија Дортмунд]], [[РБ Лајпциг]], [[ФК Бајерн Минхен|Бајерн Минхен]], [[ФК Ајакс|Ајакс]], [[ФК Интер|Интер]] и [[ФК Рома|Рома]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Olivari |first=Davorin |date=29 August 2020 |title=Za Dinamovog tinejdžera sprema se ponuda od čak 20 milijuna eura s bonusima! Ruši rekord Kovačića! |url=https://sportske.jutarnji.hr/sn/nogomet/hnl/za-dinamovog-tinejdzera-sprema-se-ponuda-od-cak-20-milijuna-eura-s-bonusima-rusi-rekord-kovacica-15016038 |access-date=29 August 2020 |website=Sportske novosti |language=hr-hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 May 2020 |title=Bayern: Guardiola? Nein, Gvardiol ist im Visier |url=https://www.krone.at/2153433 |access-date=29 August 2020 |website=Kronen Zeitung |language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tironi |first=Hrvoje |date=4 July 2019 |title=Veliki je fan Virgila van Dijka, a još s 15 godina odbio je Inter! |url=https://www.24sata.hr/sport/veliki-je-fan-virgila-van-dijka-a-jos-s-15-godina-odbio-je-inter-637737 |access-date=30 August 2020 |website=24sata |language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=15 November 2019 |title=Talijani: Roma ove zime kupuje mladog stopera Dinama |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2132413 |access-date=31 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt; Тој одиграл клучна улога во кампањата на Динамо [[УЕФА Младинска лига 2018–2019|УЕФА Младинската лига 2018-2019]],&lt;ref&gt;{{Cite web|date=12 March 2019 |title=Tko su mladi dinamovci na čelu s vratarom koji rasturaju u Europi |url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=2070413 |access-date=29 August 2020 |website=Index.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt; каде што стигнале до четвртфиналето пред да загубат со 4–2 од Челси по [[Изведување пенали (фудбал)|изведување на пенали]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Dasović |first1=Tomislav |last2=Pavić |first2=Marko |date=3 April 2019 |title=Dinamo vodio 2:0 pa ispao na penale, Chelsea spasio hrvatski vratar |url=https://www.vecernji.hr/sport/od-16-sati-juniori-dinama-u-londonu-protiv-chelseaja-po-povijesni-uspjeh-1310939 |access-date=29 August 2020 |website=Večernji list |language=hr}}&lt;/ref&gt; Откако бил импресиониран од неговите настапи за младинските тимови, тренер на првиот тим на Динамо, [[Ненад Бјелица]], го повикал Гвардиол во сениорскиот тим за предсезонските натпревари во [[Словенија]] во летото 2019 година. На 2 јули, тој постигнал гол во пријателската победа од 2–0 над [[ФК Австрија Клагенфурт (2007)|Австрија Клагенфурт]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2 July 2019 |title=Dinamo polako hvata zalet, Gavranović i Gvardiol za sigurnu pobjedu protiv Austrije |url=https://www.tportal.hr/sport/clanak/dinamo-polako-hvata-zalet-gavranovic-i-gvardiol-za-sigurnu-pobjedu-protiv-austrije-foto-20190702 |access-date=29 August 2020 |website=Tportal.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt; На 10 октомври 2019, тој бил вклучен на листата играчи „Следна генерација“ издадена од „''[[The Guardian]]''“.&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Christenson|first1=Marcus|last2=Powell|first2=Jim|last3=Blight|first3=Garry|date=10 October 2019|title=Next Generation 2019: 60 of the best young talents in world football|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2019/oct/10/next-generation-2019-60-of-the-best-young-talents-in-world-football|access-date=29 August 2020|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

==Титули==
===Клупски===
; Динамо Загреб
*'''[[Прва Хрватска фудбалска лига|Прва ХНЛ]]''' : 2  
: 2019-2020, 2020-2021
*'''[[Фудбалски куп на Хрватска|Куп на Хрватска]]''' : 1   
: 2020-2021

; РБ Лајпциг
*'''{{Трофеј-Фудбалски куп на Германија}} [[Фудбалски куп на Германија|Куп на Германија]]''' : 2 
: 2021-2022, 2022-2023

; Манчестер Сити
*'''{{Трофеј-Англија (Премиер лига)}} [[Премиер лига на Англија]]''' : 1
: [[Премиер лига на Англија 2023-2024|2023-2024]]
*'''{{Трофеј-Англија (Лига куп)}} [[Фудбалски Лига куп на Англија|Лига куп на Англија]]''' : 1 
: 2025-2026
*'''{{Трофеј-Комјунити Шилд}} [[ФА Комјунити Шилд]]''' : 1
: 2024
*'''{{Трофеј-Лига на шампиони}} [[УЕФА Лига на шампиони|Лига на шампиони]]''' : 1 
: 2022-2023
*'''{{Трофеј-Суперкуп на Европа}} [[Суперкуп на УЕФА]]''' : 1 
: 2023
*'''{{Трофеј-Светско клупско првенство}} [[Светско клупско првенство во фудбал|Светско клупско првенство]]''' : 1 
: 2023

==Наводи==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
*[https://www.soccerway.com/player/gvardiol-josko/86K1f1fd/ Јошко Гвардиол на soccerway]
*[https://www.transfermarkt.com/josko-gvardiol/profil/spieler/475959 Јошко Гвардиол на transfermarkt]
*[https://www.espn.com/soccer/player/_/id/299910/josko-gvardiol Јошко Гвардиол на espn]
*[https://www.whoscored.com/players/402664/show/josko-gvardiol Јошко Гвардиол на whoscored]

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Гвардиол, Јошко}}
[[Категорија:Живи луѓе]]
[[Категорија:Хрватски фудбалери]]
[[Категорија:Фудбалери на ФК Динамо Загреб]]
[[Категорија:Фудбалери на РБ Лајпциг]]
[[Категорија:Фудбалери на ФК Манчестер Сити]]
[[Категорија:Родени во 2002 година]]</text>
      <sha1>2qpzz4o7sxnd9prfi9tnrx51msuluc3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Алан В. Арчер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395402</id>
    <revision>
      <id>5561530</id>
      <parentid>5561444</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:13:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="e7jzms3vtk84kggxmw3cfc5xgokdo4v" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|А]]</text>
      <sha1>e7jzms3vtk84kggxmw3cfc5xgokdo4v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561549</id>
      <parentid>5561530</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="230" sha1="emtkcva3wlh0qhs20fm05rv8gnojokl" xml:space="preserve">Растителни таксони опишани од [[Алан В. Арчер]] (1930 –) — австралиски [[лихенологија|лихенолог]].

[[Категорија:Таксони по автор|А]]</text>
      <sha1>emtkcva3wlh0qhs20fm05rv8gnojokl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561550</id>
      <parentid>5561549</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229" sha1="54m1ilhx4o8kfx3vuuje40khzac4rde" xml:space="preserve">Растителни таксони опишани од [[Алан В. Арчер]] (1930—) — австралиски [[лихенологија|лихенолог]].

[[Категорија:Таксони по автор|А]]</text>
      <sha1>54m1ilhx4o8kfx3vuuje40khzac4rde</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561571</id>
      <parentid>5561550</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="235" sha1="o0aw097svym4juo2lnt2ov7490p6d5f" xml:space="preserve">* Растителни таксони опишани од '''[[Алан В. Арчер]]''' (1930-) — австралиски [[лихенологија|лихенолог]].

[[Категорија:Таксони по автор|А]]</text>
      <sha1>o0aw097svym4juo2lnt2ov7490p6d5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Фредерик Менсон Бејли</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395408</id>
    <revision>
      <id>5561546</id>
      <parentid>5561456</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Робин Мери Баркер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395409</id>
    <revision>
      <id>5561544</id>
      <parentid>5561457</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Вилијам Роберт Баркер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395410</id>
    <revision>
      <id>5561533</id>
      <parentid>5561458</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561570</id>
      <parentid>5561533</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="nqk84y2vt7l2ap0wqtgmkxhd0fz4h92" xml:space="preserve">* Растителни таксони опишани од '''[[Вилијам Роберт Баркер]]'''
[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>nqk84y2vt7l2ap0wqtgmkxhd0fz4h92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Норман Бирнс</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395411</id>
    <revision>
      <id>5561540</id>
      <parentid>5561459</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:15:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Џереми Џејмс Брул</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395416</id>
    <revision>
      <id>5561547</id>
      <parentid>5561464</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Роберт Браун</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395419</id>
    <revision>
      <id>5561542</id>
      <parentid>5561467</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Нефи Дуан Атвуд</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395423</id>
    <revision>
      <id>5561572</id>
      <parentid>5561473</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:29:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="219" sha1="q3xry6g14sd2zuornjos7ep41ulqxlh" xml:space="preserve">* Ботанички таксони опишани од '''[[Нефи Дуан Атвуд]]''' (1938–2021) — американска ботаничарка.

[[Категорија:Таксони по автор|А]]</text>
      <sha1>q3xry6g14sd2zuornjos7ep41ulqxlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Ендру Филип Браун</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395426</id>
    <revision>
      <id>5561534</id>
      <parentid>5561482</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561580</id>
      <parentid>5561534</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:59:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="0br3f1mrwjxuu9d20ouv8o3mh11pglj" xml:space="preserve">* Растителни таксони опишани од '''[[Ендру Филип Браун]]'''
[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>0br3f1mrwjxuu9d20ouv8o3mh11pglj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Ијан Брукер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395427</id>
    <revision>
      <id>5561538</id>
      <parentid>5561483</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Вилијам Блејкли</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395429</id>
    <revision>
      <id>5561532</id>
      <parentid>5561485</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561556</id>
      <parentid>5561532</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="212" sha1="ah7tewzagylov4bcyk3knz9m0gsuxly" xml:space="preserve">Растителни таксони опишани од [[Вилијам Блејкли]] (1875 – 1941) — австралиски ботаничар.

[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>ah7tewzagylov4bcyk3knz9m0gsuxly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561573</id>
      <parentid>5561556</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="220" sha1="fcjyimdhbcjesjz2vyk8u9qikb4wblt" xml:space="preserve">* Растителни таксони опишани од '''[[Вилијам Блејкли]]''' (1875 – 1941) — австралиски ботаничар.

[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>fcjyimdhbcjesjz2vyk8u9qikb4wblt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Стенли Тачер Блејк</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395430</id>
    <revision>
      <id>5561545</id>
      <parentid>5561486</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:16:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Џон Меконел Блек</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395431</id>
    <revision>
      <id>5561548</id>
      <parentid>5561487</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Ернст Бетхе</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395432</id>
    <revision>
      <id>5561537</id>
      <parentid>5561488</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561611</id>
      <parentid>5561537</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229" sha1="9oiieel44e8gu62kwrnar1h6eun9ezy" xml:space="preserve">* Растителни таксони опишани од '''[[Ернст Бетхе]]''' (1851−1913) — австралиско-германски ботаничар.

[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>9oiieel44e8gu62kwrnar1h6eun9ezy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Ентони Бин</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395433</id>
    <revision>
      <id>5561535</id>
      <parentid>5561489</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561608</id>
      <parentid>5561535</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="197" sha1="9q76rf55mmnmzjxauwf9lb5rad91k5e" xml:space="preserve">* Растителни таксони опишани од '''[[Ентони Бин]]''' (1957-), австралиски ботаничар
[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>9q76rf55mmnmzjxauwf9lb5rad91k5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Роберт Џон Бејтс</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395434</id>
    <revision>
      <id>5561543</id>
      <parentid>5561490</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Расел Линдзи Барет</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395435</id>
    <revision>
      <id>5561541</id>
      <parentid>5561491</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Метју Дејвид Барет</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395436</id>
    <revision>
      <id>5561539</id>
      <parentid>5561492</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор|Б]]</text>
      <sha1>k8d3ik5tmknodfov1l8rdqx1x9lz88p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:Collapse top/styles.css</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1395441</id>
    <revision>
      <id>5561513</id>
      <timestamp>2026-05-19T12:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Buli</username>
        <id>2648</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: /* {{pp-template}} */ .cot-header-mainspace { 	background:#F0F2F5; 	color:inherit; }  .cot-header-other { 	background:#CCFFCC; 	color:inherit; }   @media screen { 	html.skin-theme-clientpref-night .cot-header-mainspace { 		background:#14181F; 		color:inherit; 	}  	html.skin-theme-clientpref-night .cot-header-other { 		background:#003500; 		color:inherit; 	} }   @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { 	html.skin-theme-clientpref-os .cot-head...</comment>
      <origin>5561513</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="605" sha1="3dmy4gvp7pqjgd52ssrwtrpf96lg1jj" xml:space="preserve">/* {{pp-template}} */
.cot-header-mainspace {
	background:#F0F2F5;
	color:inherit;
}

.cot-header-other {
	background:#CCFFCC;
	color:inherit;
}


@media screen {
	html.skin-theme-clientpref-night .cot-header-mainspace {
		background:#14181F;
		color:inherit;
	}

	html.skin-theme-clientpref-night .cot-header-other {
		background:#003500;
		color:inherit;
	}
}


@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
	html.skin-theme-clientpref-os .cot-header-mainspace {
		background:#14181F;
		color:inherit;
	}

	html.skin-theme-clientpref-os .cot-header-other {
		background:#003500;
		color:inherit;
	}
}</text>
      <sha1>3dmy4gvp7pqjgd52ssrwtrpf96lg1jj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pertusaria ambigua</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395442</id>
    <revision>
      <id>5561552</id>
      <timestamp>2026-05-19T14:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1110676294|Pertusaria ambigua]]“</comment>
      <origin>5561552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1722" sha1="c1hz9zh15dci2qy66bm2qtxdcn9jzjc" xml:space="preserve">
{{Закосен наслов}}'''''Pertusaria ambigua''''' — [[Лишаи|лишај]] од семејството ''[[Pertusariaceae]]'', кој се среќава во [[Нов Јужен Велс]], растејќи на дрвја.&lt;ref name=&quot;if&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indexfungorum.org/names/NamesRecord.asp?RecordID=805236|title=Record Details - ''Pertusaria ambigua'' A.W.Archer &amp; J.A.Elix|publisher=[[Index Fungorum]]}}&lt;/ref&gt;

Првпат бил опишан во 2013 година од [[Алан В. Арчер|Алан Арчер]] и [[Џон Алан Еликс|Џек Еликс]].&lt;ref name=&quot;if&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indexfungorum.org/names/NamesRecord.asp?RecordID=805236|title=Record Details - ''Pertusaria ambigua'' A.W.Archer &amp; J.A.Elix|publisher=[[Index Fungorum]]}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.indexfungorum.org/names/NamesRecord.asp?RecordID=805236 &quot;Record Details - ''Pertusaria ambigua'' A.W.Archer &amp; J.A.Elix&quot;]. [[Index Fungorum]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;archer&quot;&gt;{{Наведен Q|Q54708047}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи|refs=}}

== Надворешни врски ==

* [https://www.anbg.gov.au/lichen/what-is-lichen.html Што е лишаи?  Австралиска национална ботаничка градина]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Алан В. Арчер]]
[[Категорија:Pertusaria]]
[[Категорија:Лишаи]]
[[Категорија:Таксони опишани од Џон Алан Еликс]]
[[Категорија:Лишаи опишани во 2013]]</text>
      <sha1>c1hz9zh15dci2qy66bm2qtxdcn9jzjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561554</id>
      <parentid>5561552</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1289" sha1="8obbgu0gn0bg7t59yic6fepci1udftt" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}'''''Pertusaria ambigua''''' — [[Лишаи|лишај]] од семејството ''[[Pertusariaceae]]'', кој се среќава во [[Нов Јужен Велс]], растејќи на дрвја.&lt;ref name=&quot;if&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indexfungorum.org/names/NamesRecord.asp?RecordID=805236|title=Record Details - ''Pertusaria ambigua'' A.W.Archer &amp; J.A.Elix|publisher=[[Index Fungorum]]}}&lt;/ref&gt;

Првпат бил опишан во 2013 година од [[Алан В. Арчер|Алан Арчер]] и [[Џон Алан Еликс|Џек Еликс]].&lt;ref name=&quot;if&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;archer&quot;&gt;{{Наведен Q|Q54708047}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи|refs=}}

== Надворешни врски ==

* [https://www.anbg.gov.au/lichen/what-is-lichen.html Што е лишаи?  Австралиска национална ботаничка градина]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Алан В. Арчер]]
[[Категорија:Pertusaria]]
[[Категорија:Лишаи]]
[[Категорија:Таксони опишани од Џон Алан Еликс]]
[[Категорија:Лишаи опишани во 2013]]</text>
      <sha1>8obbgu0gn0bg7t59yic6fepci1udftt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561555</id>
      <parentid>5561554</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1289" sha1="si9lpulvuiwp0fh6ko8dc07209gdbtb" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}'''''Pertusaria ambigua''''' — [[Лишаи|лишај]] од семејството ''[[Pertusariaceae]]'', кој се среќава во [[Нов Јужен Велс]], растејќи на дрвја.&lt;ref name=&quot;if&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.indexfungorum.org/names/NamesRecord.asp?RecordID=805236|title=Record Details - ''Pertusaria ambigua'' A.W.Archer &amp; J.A.Elix|publisher=[[Index Fungorum]]}}&lt;/ref&gt;

Првпат бил опишан во 2013 година од [[Алан В. Арчер|Алан Арчер]] и [[Џон Алан Еликс|Џек Еликс]].&lt;ref name=&quot;if&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;archer&quot;&gt;{{Наведен Q|Q54708047}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи|refs=}}

== Надворешни врски ==

* [https://www.anbg.gov.au/lichen/what-is-lichen.html Што е лишај?  Австралиска национална ботаничка градина]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Алан В. Арчер]]
[[Категорија:Pertusaria]]
[[Категорија:Лишаи]]
[[Категорија:Таксони опишани од Џон Алан Еликс]]
[[Категорија:Лишаи опишани во 2013]]</text>
      <sha1>si9lpulvuiwp0fh6ko8dc07209gdbtb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Pertusaria ambigua</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395443</id>
    <revision>
      <id>5561553</id>
      <timestamp>2026-05-19T14:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Сзр}}</comment>
      <origin>5561553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc" xml:space="preserve">{{Сзр}}</text>
      <sha1>grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Olearia stilwelliae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395444</id>
    <revision>
      <id>5561557</id>
      <timestamp>2026-05-19T14:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1102366096|Olearia stilwelliae]]“</comment>
      <origin>5561557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4603" sha1="ru2yq4dtwofaw7c28xrs7lk5ohht3cx" xml:space="preserve">
{{Закосен наслов}}'''''Olearia stilwelliae''''' — вид [[цветно растение]] од семејството [[Главоцветни|''Asteraceae'']] и е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Нов Јужен Велс]], Австралија. Тоа е [[грмушка]] со расфрлани елиптични или јајцевидни лисја и бледо сини, бели и жолти, [[Соцветие|соцвети]] слични на [[Париче|паричиња]].

== Опис ==
''Olearia stilwelliae'' е грмушка која обично расте во висина до 60 см. Листовите му се елиптични или јајцевидни, 25-134 мм долги и 16-35 мм широки на стебло долго 5-20 мм. Горната површина на листовите е мазна (гола), а долната површина е влакнеста. „Цветовите“ слични на [[паричиња]] се распоредени поединечно во лисните оски на стебло долго до 330 мм, и се 40-48 мм во дијаметар. Постојат 8 до 12 обично бели или бледо сини цветчиња, кои опкружуваат околу 35 жолти дисковидни цветчиња. Цветањето се одвива од јуни до октомври.&lt;ref name=&quot;RBGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Olearia~stilwelliae|title=''Olearia stilwelliae''|last=Murray|first=Louisa|publisher=Royal Botanic Garden Sydney|accessdate=1 July 2022}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMurray&quot;&gt;Murray, Louisa. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Blakely&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Blakely|first=William F.|date=1925|title=Contributions to our Knowledge of the Flora of New South Wales.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/108646#page/453/mode/1up|journal=Proceedings of the Linnean Society of New South Wales|volume=50|issue=4|pages=385–386|access-date=1 August 2022}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBlakely1925&quot;&gt;Blakely, William F. (1925). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Таксономија ==
''Olearia stilwelliae'' за прв пат формално била опишана во 1925 година од [[Вилијам Блејкли]] во ''[[Линеевско друштво (Нов Јужен Велс)|„Зборникот на трудови на Линеевското друштво на Нов Јужен Велс“]]'' од примероци собрани во [[Нана Глен (Нов Јужен Велс)|Нана Глен]] во 1998 година.&lt;ref name=&quot;Blakely&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Blakely|first=William F.|date=1925|title=Contributions to our Knowledge of the Flora of New South Wales.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/108646#page/453/mode/1up|journal=Proceedings of the Linnean Society of New South Wales|volume=50|issue=4|pages=385–386|access-date=1 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://id.biodiversity.org.au/instance/apni/536859|title=''Olearia stilwelliae''|publisher=APNI|accessdate=1 August 2022}}&lt;/ref&gt; [[Биномна номенклатура|Биномната номенклатура]] (''stilwelliae'') оддава почит на „госпоѓица Силвија Стилвел која го открила видот со г-дин Д. В. К. Ширес .&lt;ref name=&quot;Blakely&quot; /&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Оваа ''Olearia'' расте во шуми северно од [[Графтон (Нов Јужен Велс)|Графтон]] до [[Вулгулга (Нов Јужен Велс)|Вулгулга]] во североисточен Нов Јужен Велс.&lt;ref name=&quot;RBGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Olearia~stilwelliae|title=''Olearia stilwelliae''|last=Murray|first=Louisa|publisher=Royal Botanic Garden Sydney|accessdate=1 July 2022}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Вилијам Блејкли]]
[[Категорија:Olearia]]
[[Категорија:Растенија опишани во 1925 година]]
[[Категорија:Флора на Нов Јужен Велс]]</text>
      <sha1>ru2yq4dtwofaw7c28xrs7lk5ohht3cx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561558</id>
      <parentid>5561557</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3785" sha1="dwu5sffi6ep523d8rbwcx7jdbraofeo" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}'''''Olearia stilwelliae''''' — вид [[цветно растение]] од семејството [[Главоцветни|''Asteraceae'']] и е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Нов Јужен Велс]], Австралија. Тоа е [[грмушка]] со расфрлани елиптични или јајцевидни лисја и бледо сини, бели и жолти, [[Соцветие|соцвети]] слични на [[Париче|паричиња]].

== Опис ==
''Olearia stilwelliae'' е грмушка која обично расте во висина до 60 см. Листовите му се елиптични или јајцевидни, 25-134 мм долги и 16-35 мм широки на стебло долго 5-20 мм. Горната површина на листовите е мазна (гола), а долната површина е влакнеста. „Цветовите“ слични на [[паричиња]] се распоредени поединечно во лисните оски на стебло долго до 330 мм, и се 40-48 мм во дијаметар. Постојат 8 до 12 обично бели или бледо сини цветчиња, кои опкружуваат околу 35 жолти дисковидни цветчиња. Цветањето се одвива од јуни до октомври.&lt;ref name=&quot;RBGS&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Blakely&quot;/&gt;

== Таксономија ==
''Olearia stilwelliae'' за прв пат формално била опишана во 1925 година од [[Вилијам Блејкли]] во ''[[Линеевско друштво (Нов Јужен Велс)|„Зборникот на трудови на Линеевското друштво на Нов Јужен Велс“]]'' од примероци собрани во [[Нана Глен (Нов Јужен Велс)|Нана Глен]] во 1998 година.&lt;ref name=&quot;Blakely&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Blakely|first=William F.|date=1925|title=Contributions to our Knowledge of the Flora of New South Wales.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/108646#page/453/mode/1up|journal=Proceedings of the Linnean Society of New South Wales|volume=50|issue=4|pages=385–386|access-date=1 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://id.biodiversity.org.au/instance/apni/536859|title=''Olearia stilwelliae''|publisher=APNI|accessdate=1 August 2022}}&lt;/ref&gt; [[Биномна номенклатура|Биномната номенклатура]] (''stilwelliae'') оддава почит на „госпоѓица Силвија Стилвел која го открила видот со г-дин Д. В. К. Ширес .&lt;ref name=&quot;Blakely&quot; /&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Оваа ''Olearia'' расте во шуми северно од [[Графтон (Нов Јужен Велс)|Графтон]] до [[Вулгулга (Нов Јужен Велс)|Вулгулга]] во североисточен Нов Јужен Велс.&lt;ref name=&quot;RBGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Olearia~stilwelliae|title=''Olearia stilwelliae''|last=Murray|first=Louisa|publisher=Royal Botanic Garden Sydney|accessdate=1 July 2022}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Вилијам Блејкли]]
[[Категорија:Olearia]]
[[Категорија:Растенија опишани во 1925 година]]
[[Категорија:Флора на Нов Јужен Велс]]</text>
      <sha1>dwu5sffi6ep523d8rbwcx7jdbraofeo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561560</id>
      <parentid>5561558</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T14:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4326" sha1="9cw14lfd1t00ozz1dei5c9bif53yxbs" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}{{Speciesbox
|image = Olearia stilwelliae.jpg
|image_caption = Примерок во [[Австралиска национална ботаничка градина|Австралиската национална ботаничка градина]]
|genus = Olearia
|species = stilwelliae
|authority = [[N.G.Walsh]]&lt;ref name=APC&gt;{{cite web|title=''Olearia stilwelliae''|url= https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/106741|publisher=Australian Plant Census|access-date=1 August 2022}}&lt;/ref&gt;
|synonyms_ref = 
|synonyms =
}}'''''Olearia stilwelliae''''' — вид [[цветно растение]] од семејството [[Главоцветни|''Asteraceae'']] и е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Нов Јужен Велс]], Австралија. Тоа е [[грмушка]] со расфрлани елиптични или јајцевидни лисја и бледо сини, бели и жолти, [[Соцветие|соцвети]] слични на [[Париче|паричиња]].

== Опис ==
''Olearia stilwelliae'' е грмушка која обично расте во висина до 60 см. Листовите му се елиптични или јајцевидни, 25-134 мм долги и 16-35 мм широки на стебло долго 5-20 мм. Горната површина на листовите е мазна (гола), а долната површина е влакнеста. „Цветовите“ слични на [[паричиња]] се распоредени поединечно во лисните оски на стебло долго до 330 мм, и се 40-48 мм во дијаметар. Постојат 8 до 12 обично бели или бледо сини цветчиња, кои опкружуваат околу 35 жолти дисковидни цветчиња. Цветањето се одвива од јуни до октомври.&lt;ref name=&quot;RBGS&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Blakely&quot;/&gt;

== Таксономија ==
''Olearia stilwelliae'' за прв пат формално била опишана во 1925 година од [[Вилијам Блејкли]] во ''[[Линеевско друштво (Нов Јужен Велс)|„Зборникот на трудови на Линеевското друштво на Нов Јужен Велс“]]'' од примероци собрани во [[Нана Глен (Нов Јужен Велс)|Нана Глен]] во 1998 година.&lt;ref name=&quot;Blakely&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Blakely|first=William F.|date=1925|title=Contributions to our Knowledge of the Flora of New South Wales.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/108646#page/453/mode/1up|journal=Proceedings of the Linnean Society of New South Wales|volume=50|issue=4|pages=385–386|access-date=1 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://id.biodiversity.org.au/instance/apni/536859|title=''Olearia stilwelliae''|publisher=APNI|accessdate=1 August 2022}}&lt;/ref&gt; [[Биномна номенклатура|Биномната номенклатура]] (''stilwelliae'') оддава почит на „госпоѓица Силвија Стилвел која го открила видот со г-дин Д. В. К. Ширес .&lt;ref name=&quot;Blakely&quot; /&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Оваа ''Olearia'' расте во шуми северно од [[Графтон (Нов Јужен Велс)|Графтон]] до [[Вулгулга (Нов Јужен Велс)|Вулгулга]] во североисточен Нов Јужен Велс.&lt;ref name=&quot;RBGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Olearia~stilwelliae|title=''Olearia stilwelliae''|last=Murray|first=Louisa|publisher=Royal Botanic Garden Sydney|accessdate=1 July 2022}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Вилијам Блејкли]]
[[Категорија:Olearia]]
[[Категорија:Растенија опишани во 1925 година]]
[[Категорија:Флора на Нов Јужен Велс]]</text>
      <sha1>9cw14lfd1t00ozz1dei5c9bif53yxbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Olearia stilwelliae</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395445</id>
    <revision>
      <id>5561559</id>
      <timestamp>2026-05-19T14:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Сзр}}</comment>
      <origin>5561559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc" xml:space="preserve">{{Сзр}}</text>
      <sha1>grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395446</id>
    <revision>
      <id>5561563</id>
      <timestamp>2026-05-19T16:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <comment>нс</comment>
      <origin>5561563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2083" sha1="g7o9icoqdhy4r9sr4tm3d54y8vo4ae7" xml:space="preserve">{{Инфокутија Македонска црква
 |име               = Свети Ѓорѓи
 |слика             = Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна.jpg
 |големина на слика = 250п
 |опис              = Поглед на параклисот
 |епархија          = Преспанско-пелагониска
 |намесништво       = Ресенско
 |парохија          = Прва ресенска
 |координати        = {{coord|41|5|21.3|N|21|11|03|E|display=inline,title|type:landmark_region:MK}}
 |место             = Рамна
 |општина           = Битола
 |држава            = Македонија
 |патрон            = [[Свети Ѓорѓи]]
 |изградба          = 
 |завршено          = 
 |осветување        = 
 |живопис           = 
 |ктитор            = 
 |зограф            = 
 |рушење            = 
 |запалена          = 
 |водство           = 
 |мрежно место      = 
 |архитектонски тип = 
 |архитектонски стил= 
}}

'''Свети Ѓорѓи“''' — мал [[параклис]] во [[битолско]]то село [[Рамна]], [[Македонија]].

== Местоположба ==

Параклисот се наоѓа во Долно Маало, на патот за селото [[Лера]].

== Галерија ==

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Податотека:Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна 2.jpg|Поглед на параклисот
&lt;/gallery&gt;

== Поврзано ==
* [[Ресенско архијерејско намесништво]]
* [[Прва ресенска парохија]]
* [[Рамна]]

== Надворешни врски ==
{{Ризница-ред|St. George's Chapel (Ramna)}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Ѓорѓи, Рамна}}
[[Категорија:Храмови посветени на Свети Ѓорѓи во Македонија|Рамна]]</text>
      <sha1>g7o9icoqdhy4r9sr4tm3d54y8vo4ae7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Параклис „Св. Ѓорѓи“ - Рамна</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395447</id>
    <revision>
      <id>5561564</id>
      <timestamp>2026-05-19T16:08:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ehrlich91</username>
        <id>24281</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{СЗР}} {{ВПМ}} {{ВПМПЦ}}</comment>
      <origin>5561564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux" xml:space="preserve">{{СЗР}}
{{ВПМ}}
{{ВПМПЦ}}</text>
      <sha1>pc5t1ci4uc5ulu5qdop9ehuedaq01ux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stackhousia subterranea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395448</id>
    <revision>
      <id>5561567</id>
      <timestamp>2026-05-19T16:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1346741769|Stackhousia subterranea]]“</comment>
      <origin>5561567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="762k3pkfflagcerbnnqhr8wtallaghq" xml:space="preserve">
{{Закосен наслов}}'''''Stackhousia subterranea''''' — [[Повеќегодишно растение|повеќегодишен]] вид на [[билка]] од семејството ''[[Celastraceae]]''.&lt;ref name=&quot;dpipewe&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dpipwe.tas.gov.au/inter.nsf/Attachments/LJEM-7F54XP/$FILE/Stackhousia%20subterranea%20listing%20statement.pdf|title=''Stackhousia subterranea''|work=Tasmanian Threatened Flora Listing Statement|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment|accessdate=2009-11-20}}&lt;/ref&gt; Видот е ендемски на Австралија и се среќава во [[Јужна Австралија]] и [[Викторија (Австралија)|Викторија]] и [[Тасманија]] &lt;ref name=&quot;dpipewe&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Вилијам Роберт Баркер]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Флора на Тас]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2007 година]]
[[Категорија:Stackhousia]]</text>
      <sha1>762k3pkfflagcerbnnqhr8wtallaghq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561568</id>
      <parentid>5561567</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="haeympmawfmecha4ud8ajjc24yyvz9k" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}{{Speciesbox
|name = Stackhousia subterranea
|status=
|status_system=
|genus = Stackhousia
|species = subterranea
|authority = [[W.R.Barker]]&lt;ref name=APNI&gt;{{APNI | name =''Stackhousia subterranea'' | id =271028 }}&lt;/ref&gt; 
|synonyms = *''Stackhousia'' aff. ''monogyna'' (Western Plains)
*''Stackhousia gunnii'' &lt;small&gt;Hook.f. nom. illeg.&lt;/small&gt; 
*''Stackhousia'' sp. Midlands &lt;small&gt;(D.I.Morris 86361) Duretto&lt;/small&gt;  
*''Stackhousia'' sp. 1
}}'''''Stackhousia subterranea''''' — [[Повеќегодишно растение|повеќегодишен]] вид на [[билка]] од семејството ''[[Celastraceae]]''.&lt;ref name=&quot;dpipewe&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.dpipwe.tas.gov.au/inter.nsf/Attachments/LJEM-7F54XP/$FILE/Stackhousia%20subterranea%20listing%20statement.pdf|title=''Stackhousia subterranea''|work=Tasmanian Threatened Flora Listing Statement|publisher=Department of Primary Industries, Parks, Water and Environment|accessdate=2009-11-20}}&lt;/ref&gt; Видот е ендемски на Австралија и се среќава во [[Јужна Австралија]] и [[Викторија (Австралија)|Викторија]] и [[Тасманија]] &lt;ref name=&quot;dpipewe&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Вилијам Роберт Баркер]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Флора на Тас]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2007 година]]
[[Категорија:Stackhousia]]</text>
      <sha1>haeympmawfmecha4ud8ajjc24yyvz9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Stackhousia subterranea</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395449</id>
    <revision>
      <id>5561569</id>
      <timestamp>2026-05-19T16:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Сзр}}</comment>
      <origin>5561569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc" xml:space="preserve">{{Сзр}}</text>
      <sha1>grwuoyit2h633gvkn6btn064whmp5dc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caladenia exilis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395450</id>
    <revision>
      <id>5561575</id>
      <timestamp>2026-05-19T16:54:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1237742786|Caladenia exilis]]“</comment>
      <origin>5561575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8773" sha1="1w1o894omhm5gdy82x8c2ahk2vhxe1p" xml:space="preserve">
{{Закосен наслов}}'''''Caladenia exilis''''' — вид [[цветно растение]] од семејството орхидеи [[Орхидеи|Orchidaceae]] и е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Југозападна Австралија|југозападниот]] дел на [[Западна Австралија]]. Тоа е орхидеја со еден исправен, линеарен лист и до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розово-кафеави цветови.

== Опис ==
''Caladenia exilis''  — копнена, [[Повеќегодишно растение|повеќегодишна]], [[Листопадни растенија|листопадна]], симподијална билка со еден, исправен, линеарен лист. Листот е долг 40-100 мм и 4-7 мм широк. Растението е високо 60-250 мм со до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розови цветови, со два реда црвени до кремасти [[Калус (ботаника)|калуси]] по средната линија на горното устие. Цветовите се долги 60-150 мм и широки 40-60 мм.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Field guide to the orchids of Western Australia : the definitive guide to the native orchids of Western Australia|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Dixon|first2=Kingsley W.|last3=French|first3=Christopher|last4=Brockman|first4=Garry|date=2013|publisher=Simon Neville Publications|isbn=9780980348149|location=Floreat, W.A.|page=60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Orchids of South-West Australia|last=Hoffman|first=Noel|last2=Brown|first2=Andrew|date=2011|publisher=Noel Hoffman|isbn=9780646562322|edition=3rd|location=Gooseberry Hill|pages=35–36}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Hopper|first2=Stephen|date=2001|title=Contributions to Western Australian orchidology: 2. New taxa and circumscriptions in ''Caladenia''.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/224538#page/233/mode/1up|journal=Nuytsia|volume=14|issue=1/2|pages=227–231|access-date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;

== Таксономија и именување ==
''Caladenia exilis'' првпат била формално опишана во 2001 година од страна на [[Стивен Хопер]] и [[Ендру Филип Браун]] во списанието ''[[Nuytsia (списание)|Nuytsia]]'' од примероци собрани во близина на [[Њабинг (Западна Австралија)|Њабинг]] од [[Роберт Џон Бејтс|Роберт Бејтс]] во 1990 година.&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://id.biodiversity.org.au/instance/apni/574376|title=''Caladenia exilis''|publisher=APNI|accessdate=7 February 2023}}&lt;/ref&gt; [[Биномна номенклатура|Биномната номенклатура]] ''exilis'' значи „тенок“, „алудирајќи на тенкото устие на орхидеата, ливчињата и чашкастите листови“.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Hopper|first2=Stephen|date=2001|title=Contributions to Western Australian orchidology: 2. New taxa and circumscriptions in ''Caladenia''.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/224538#page/233/mode/1up|journal=Nuytsia|volume=14|issue=1/2|pages=227–231|access-date=6 February 2023}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBrownHopper2001&quot;&gt;Brown, Andrew P.; Hopper, Stephen (2001). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

Во истото списание, Хопер и Ендру опишале два подвида на ''C. exilis'', а имињата се прифатени од [[Австралиски попис на растенија|Австралискиот попис на растенијата]] :

* &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwRw&quot;&gt;Caladenia exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; subsp. &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwSQ&quot;&gt;exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;APC1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/141590|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''exilis''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;Hopper &amp; APBr.&lt;/small&gt; - орхидеја со бели до зеленикаво-кремасти цветови со бледи шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Field guide to the orchids of Western Australia : the definitive guide to the native orchids of Western Australia|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Dixon|first2=Kingsley W.|last3=French|first3=Christopher|last4=Brockman|first4=Garry|date=2013|publisher=Simon Neville Publications|isbn=9780980348149|location=Floreat, W.A.|page=60}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBrownDixonFrenchBrockman2013&quot;&gt;Brown, Andrew P.; Dixon, Kingsley W.; French, Christopher; Brockman, Garry (2013). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Orchids of South-West Australia|last=Hoffman|first=Noel|last2=Brown|first2=Andrew|date=2011|publisher=Noel Hoffman|isbn=9780646562322|edition=3rd|location=Gooseberry Hill|pages=35–36}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFHoffmanBrown2011&quot;&gt;Hoffman, Noel; Brown, Andrew (2011). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Hopper|first2=Stephen|date=2001|title=Contributions to Western Australian orchidology: 2. New taxa and circumscriptions in ''Caladenia''.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/224538#page/233/mode/1up|journal=Nuytsia|volume=14|issue=1/2|pages=227–231|access-date=6 February 2023}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBrownHopper2001&quot;&gt;Brown, Andrew P.; Hopper, Stephen (2001). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
* &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwXA&quot;&gt;Caladenia exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; subsp. &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwXQ&quot;&gt;vanleeuwenii&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; &lt;small&gt;[[M.A.Clem.]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;&amp; Hopper&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;APC2&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/182282|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''vanleeuwenii''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; - орхидеја со темно розово-кафеави до кремасти или шарени цветови со истакнати шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Подвидот ''exilis'' расте во близина на солените езера помеѓу [[Мулева (Западна Австралија)|Мулева]] и [[Вуданилинг (Западна Австралија)|Вуданилинг]] во биорегионите [[Ејвонов пченичен појас|Ејвоновиот пченичен појас]], [[Џара (шума)|Џара шума]] и [[Маллиев биорегион|Малли]].&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Hopper|first2=Stephen|date=2001|title=Contributions to Western Australian orchidology: 2. New taxa and circumscriptions in ''Caladenia''.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/224538#page/233/mode/1up|journal=Nuytsia|volume=14|issue=1/2|pages=227–231|access-date=6 February 2023}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFBrownHopper2001&quot;&gt;Brown, Andrew P.; Hopper, Stephen (2001). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Подвидот ''vanleeuwenii'' расте во зимски влажни вдлабнатини во шумите каде што се застапени ''[[Eucalyptus salmonophloia]]'' и ''[[Eucalyptus loxophleba]]'', или на гранитни изданоци, северно и јужно од [[Мура (Западна Австралија)|Мура]] во Ејвоновиот пченичен појас и шумата Џара во југозападниот дел на Западна Австралија.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ендру Филип Браун]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2001 година]]
[[Категорија:Caladenia]]
[[Категорија:Таксони опишани од Стивен Хопер]]</text>
      <sha1>1w1o894omhm5gdy82x8c2ahk2vhxe1p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561577</id>
      <parentid>5561575</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7195" sha1="l9e3ehi6bflz86gg9tz2u3x139uw9i3" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}{{Speciesbox
| name = 
| image = Caladenia exilis exilis.jpg
| genus = Caladenia
| species = exilis
| authority = [[Stephen Hopper|Hopper]] &amp; [[A.P.Br.]]&lt;ref name=&quot;APC&quot;&gt;{{cite web |title=''Caladenia exilis'' |url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/173158 |publisher=Australian Plant Census |access-date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=&quot;APC&quot; /&gt;
| synonyms =
* ''Caladenia exilis'' &lt;small&gt;Paczk. &amp; A.R.Chapm. nom. inval.&lt;/small&gt;
* ''Calonema exile'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) [[D.L.Jones]] &amp; [[M.A.Clem.]]&lt;/small&gt; 
* ''Calonema exilis'' &lt;small&gt;D.L.Jones &amp; M.A.Clem. [[orth. var.]]&lt;/small&gt;
* ''Calonemorchis exilis'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) D.L.Jones &amp; M.A.Clem.&lt;/small&gt; 
* ''Jonesiopsis exilis'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) D.L.Jones &amp; M.A.Clem.&lt;/small&gt;
}}'''''Caladenia exilis''''' — вид [[цветно растение]] од семејството орхидеи [[Орхидеи|Orchidaceae]] и е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Југозападна Австралија|југозападниот]] дел на [[Западна Австралија]]. Тоа е орхидеја со еден исправен, линеарен лист и до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розово-кафеави цветови.

== Опис ==
''Caladenia exilis''  — копнена, [[Повеќегодишно растение|повеќегодишна]], [[Листопадни растенија|листопадна]], симподијална билка со еден, исправен, линеарен лист. Листот е долг 40-100 мм и 4-7 мм широк. Растението е високо 60-250 мм со до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розови цветови, со два реда црвени до кремасти [[Калус (ботаника)|калуси]] по средната линија на горното устие. Цветовите се долги 60-150 мм и широки 40-60 мм.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Field guide to the orchids of Western Australia : the definitive guide to the native orchids of Western Australia|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Dixon|first2=Kingsley W.|last3=French|first3=Christopher|last4=Brockman|first4=Garry|date=2013|publisher=Simon Neville Publications|isbn=9780980348149|location=Floreat, W.A.|page=60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Orchids of South-West Australia|last=Hoffman|first=Noel|last2=Brown|first2=Andrew|date=2011|publisher=Noel Hoffman|isbn=9780646562322|edition=3rd|location=Gooseberry Hill|pages=35–36}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Hopper|first2=Stephen|date=2001|title=Contributions to Western Australian orchidology: 2. New taxa and circumscriptions in ''Caladenia''.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/224538#page/233/mode/1up|journal=Nuytsia|volume=14|issue=1/2|pages=227–231|access-date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;

== Таксономија и именување ==
''Caladenia exilis'' првпат била формално опишана во 2001 година од страна на [[Стивен Хопер]] и [[Ендру Филип Браун]] во списанието ''[[Nuytsia (списание)|Nuytsia]]'' од примероци собрани во близина на [[Њабинг (Западна Австралија)|Њабинг]] од [[Роберт Џон Бејтс|Роберт Бејтс]] во 1990 година.&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://id.biodiversity.org.au/instance/apni/574376|title=''Caladenia exilis''|publisher=APNI|accessdate=7 February 2023}}&lt;/ref&gt; [[Биномна номенклатура|Биномната номенклатура]] ''exilis'' значи „тенок“, „алудирајќи на тенкото устие на орхидеата, ливчињата и чашкастите листови“.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt;

Во истото списание, Хопер и Ендру опишале два подвида на ''C. exilis'', а имињата се прифатени од [[Австралиски попис на растенија|Австралискиот попис на растенијата]] :

* &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwRw&quot;&gt;Caladenia exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; subsp. &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwSQ&quot;&gt;exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;APC1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/141590|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''exilis''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;Hopper &amp; APBr.&lt;/small&gt; - орхидеја со бели до зеленикаво-кремасти цветови со бледи шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt;&lt;/ref&gt;
* &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwXA&quot;&gt;Caladenia exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; subsp. &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwXQ&quot;&gt;vanleeuwenii&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; &lt;small&gt;[[M.A.Clem.]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;&amp; Hopper&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;APC2&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/182282|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''vanleeuwenii''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; - орхидеја со темно розово-кафеави до кремасти или шарени цветови со истакнати шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Подвидот ''exilis'' расте во близина на солените езера помеѓу [[Мулева (Западна Австралија)|Мулева]] и [[Вуданилинг (Западна Австралија)|Вуданилинг]] во биорегионите [[Ејвонов пченичен појас|Ејвоновиот пченичен појас]], [[Џара (шума)|Џара шума]] и [[Маллиев биорегион|Малли]].&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt; Подвидот ''vanleeuwenii'' расте во зимски влажни вдлабнатини во шумите каде што се застапени ''[[Eucalyptus salmonophloia]]'' и ''[[Eucalyptus loxophleba]]'', или на гранитни изданоци, северно и јужно од [[Мура (Западна Австралија)|Мура]] во Ејвоновиот пченичен појас и шумата Џара во југозападниот дел на Западна Австралија.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ендру Филип Браун]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2001 година]]
[[Категорија:Caladenia]]
[[Категорија:Таксони опишани од Стивен Хопер]]</text>
      <sha1>l9e3ehi6bflz86gg9tz2u3x139uw9i3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561578</id>
      <parentid>5561577</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7176" sha1="ghrlgat147g8hh3y5w3ct2500v7cjxa" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}{{Speciesbox
| name = 
| image = Caladenia exilis exilis.jpg
| genus = Caladenia
| species = exilis
| authority = [[Hopper]] &amp; [[A.P.Br.]]&lt;ref name=&quot;APC&quot;&gt;{{cite web |title=''Caladenia exilis'' |url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/173158 |publisher=Australian Plant Census |access-date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=&quot;APC&quot; /&gt;
| synonyms =
* ''Caladenia exilis'' &lt;small&gt;Paczk. &amp; A.R.Chapm. nom. inval.&lt;/small&gt;
* ''Calonema exile'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) [[D.L.Jones]] &amp; [[M.A.Clem.]]&lt;/small&gt; 
* ''Calonema exilis'' &lt;small&gt;D.L.Jones &amp; M.A.Clem. orth. var.&lt;/small&gt;
* ''Calonemorchis exilis'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) D.L.Jones &amp; M.A.Clem.&lt;/small&gt; 
* ''Jonesiopsis exilis'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) D.L.Jones &amp; M.A.Clem.&lt;/small&gt;
}}'''''Caladenia exilis''''' — вид [[цветно растение]] од семејството орхидеи [[Орхидеи|Orchidaceae]] и е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Југозападна Австралија|југозападниот]] дел на [[Западна Австралија]]. Тоа е орхидеја со еден исправен, линеарен лист и до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розово-кафеави цветови.

== Опис ==
''Caladenia exilis''  — копнена, [[Повеќегодишно растение|повеќегодишна]], [[Листопадни растенија|листопадна]], симподијална билка со еден, исправен, линеарен лист. Листот е долг 40-100 мм и 4-7 мм широк. Растението е високо 60-250 мм со до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розови цветови, со два реда црвени до кремасти [[Калус (ботаника)|калуси]] по средната линија на горното устие. Цветовите се долги 60-150 мм и широки 40-60 мм.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Field guide to the orchids of Western Australia : the definitive guide to the native orchids of Western Australia|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Dixon|first2=Kingsley W.|last3=French|first3=Christopher|last4=Brockman|first4=Garry|date=2013|publisher=Simon Neville Publications|isbn=9780980348149|location=Floreat, W.A.|page=60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Orchids of South-West Australia|last=Hoffman|first=Noel|last2=Brown|first2=Andrew|date=2011|publisher=Noel Hoffman|isbn=9780646562322|edition=3rd|location=Gooseberry Hill|pages=35–36}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Hopper|first2=Stephen|date=2001|title=Contributions to Western Australian orchidology: 2. New taxa and circumscriptions in ''Caladenia''.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/224538#page/233/mode/1up|journal=Nuytsia|volume=14|issue=1/2|pages=227–231|access-date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;

== Таксономија и именување ==
''Caladenia exilis'' првпат била формално опишана во 2001 година од страна на [[Стивен Хопер]] и [[Ендру Филип Браун]] во списанието ''[[Nuytsia (списание)|Nuytsia]]'' од примероци собрани во близина на [[Њабинг (Западна Австралија)|Њабинг]] од [[Роберт Џон Бејтс|Роберт Бејтс]] во 1990 година.&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://id.biodiversity.org.au/instance/apni/574376|title=''Caladenia exilis''|publisher=APNI|accessdate=7 February 2023}}&lt;/ref&gt; [[Биномна номенклатура|Биномната номенклатура]] ''exilis'' значи „тенок“, „алудирајќи на тенкото устие на орхидеата, ливчињата и чашкастите листови“.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt;

Во истото списание, Хопер и Ендру опишале два подвида на ''C. exilis'', а имињата се прифатени од [[Австралиски попис на растенија|Австралискиот попис на растенијата]] :

* &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwRw&quot;&gt;Caladenia exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; subsp. &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwSQ&quot;&gt;exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;ref name=&quot;APC1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/141590|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''exilis''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;Hopper &amp; APBr.&lt;/small&gt; - орхидеја со бели до зеленикаво-кремасти цветови со бледи шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt;&lt;/ref&gt;
* &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwXA&quot;&gt;Caladenia exilis&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; subsp. &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwXQ&quot;&gt;vanleeuwenii&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; &lt;small&gt;[[M.A.Clem.]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;&amp; Hopper&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;APC2&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/182282|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''vanleeuwenii''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; - орхидеја со темно розово-кафеави до кремасти или шарени цветови со истакнати шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Подвидот ''exilis'' расте во близина на солените езера помеѓу [[Мулева (Западна Австралија)|Мулева]] и [[Вуданилинг (Западна Австралија)|Вуданилинг]] во биорегионите [[Ејвонов пченичен појас|Ејвоновиот пченичен појас]], [[Џара (шума)|Џара шума]] и [[Маллиев биорегион|Малли]].&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt; Подвидот ''vanleeuwenii'' расте во зимски влажни вдлабнатини во шумите каде што се застапени ''[[Eucalyptus salmonophloia]]'' и ''[[Eucalyptus loxophleba]]'', или на гранитни изданоци, северно и јужно од [[Мура (Западна Австралија)|Мура]] во Ејвоновиот пченичен појас и шумата Џара во југозападниот дел на Западна Австралија.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ендру Филип Браун]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2001 година]]
[[Категорија:Caladenia]]
[[Категорија:Таксони опишани од Стивен Хопер]]</text>
      <sha1>ghrlgat147g8hh3y5w3ct2500v7cjxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561579</id>
      <parentid>5561578</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7051" sha1="2r0jk2mcodu0rxjp8mbq93a6skr5hiq" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}{{Speciesbox
| name = 
| image = Caladenia exilis exilis.jpg
| genus = Caladenia
| species = exilis
| authority = [[Hopper]] &amp; [[A.P.Br.]]&lt;ref name=&quot;APC&quot;&gt;{{cite web |title=''Caladenia exilis'' |url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/173158 |publisher=Australian Plant Census |access-date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;
| synonyms_ref = &lt;ref name=&quot;APC&quot; /&gt;
| synonyms =
* ''Caladenia exilis'' &lt;small&gt;Paczk. &amp; A.R.Chapm. nom. inval.&lt;/small&gt;
* ''Calonema exile'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) [[D.L.Jones]] &amp; [[M.A.Clem.]]&lt;/small&gt; 
* ''Calonema exilis'' &lt;small&gt;D.L.Jones &amp; M.A.Clem. orth. var.&lt;/small&gt;
* ''Calonemorchis exilis'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) D.L.Jones &amp; M.A.Clem.&lt;/small&gt; 
* ''Jonesiopsis exilis'' &lt;small&gt;(Hopper &amp; A.P.Br.) D.L.Jones &amp; M.A.Clem.&lt;/small&gt;
}}'''''Caladenia exilis''''' — вид [[цветно растение]] од семејството орхидеи [[Орхидеи|Orchidaceae]] и е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Југозападна Австралија|југозападниот]] дел на [[Западна Австралија]]. Тоа е орхидеја со еден исправен, линеарен лист и до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розово-кафеави цветови.

== Опис ==
''Caladenia exilis'' e копнена, [[Повеќегодишно растение|повеќегодишна]], [[Листопадни растенија|листопадна]], симподијална билка со еден, исправен, линеарен лист. Листот е долг 40-100 мм и 4-7 мм широк. Растението е високо 60-250 мм со до три бели до зеленикаво-кремасти или темно розови цветови, со два реда црвени до кремасти [[Калус (ботаника)|калуси]] по средната линија на горното устие. Цветовите се долги 60-150 мм и широки 40-60 мм.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Field guide to the orchids of Western Australia : the definitive guide to the native orchids of Western Australia|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Dixon|first2=Kingsley W.|last3=French|first3=Christopher|last4=Brockman|first4=Garry|date=2013|publisher=Simon Neville Publications|isbn=9780980348149|location=Floreat, W.A.|page=60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Orchids of South-West Australia|last=Hoffman|first=Noel|last2=Brown|first2=Andrew|date=2011|publisher=Noel Hoffman|isbn=9780646562322|edition=3rd|location=Gooseberry Hill|pages=35–36}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Brown|first=Andrew P.|last2=Hopper|first2=Stephen|date=2001|title=Contributions to Western Australian orchidology: 2. New taxa and circumscriptions in ''Caladenia''.|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/224538#page/233/mode/1up|journal=Nuytsia|volume=14|issue=1/2|pages=227–231|access-date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;

== Таксономија и именување ==
''Caladenia exilis'' првпат била формално опишана во 2001 година од страна на [[Стивен Хопер]] и [[Ендру Филип Браун]] во списанието ''[[Nuytsia (списание)|Nuytsia]]'' од примероци собрани во близина на [[Њабинг (Западна Австралија)|Њабинг]] од [[Роберт Џон Бејтс|Роберт Бејтс]] во 1990 година.&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://id.biodiversity.org.au/instance/apni/574376|title=''Caladenia exilis''|publisher=APNI|accessdate=7 February 2023}}&lt;/ref&gt; [[Биномна номенклатура|Биномната номенклатура]] ''exilis'' значи „тенок“, „алудирајќи на тенкото устие на орхидеата, ливчињата и чашкастите листови“.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt;

Во истото списание, Хопер и Ендру опишале два подвида на ''C. exilis'', а имињата се прифатени од [[Австралиски попис на растенија|Австралискиот попис на растенијата]] :

* ''[[Caladenia exilis subsp. exilis]]''&lt;ref name=&quot;APC1&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/141590|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''exilis''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;Hopper &amp; APBr.&lt;/small&gt; — орхидеја со бели до зеленикаво-кремасти цветови со бледи шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt;
* ''[[Caladenia exilis subsp. vanleeuwenii]]'' &lt;small&gt;[[M.A.Clem.]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;&amp; Hopper&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;APC2&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/apc-format/display/182282|title=''Caladenia exilis'' subsp. ''vanleeuwenii''|publisher=Australian Plant Census|accessdate=6 February 2023}}&lt;/ref&gt; — орхидеја со темно розово-кафеави до кремасти или шарени цветови со истакнати шари.&lt;ref name=&quot;A.P.Br.&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hoffman&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Подвидот ''exilis'' расте во близина на солените езера помеѓу [[Мулева (Западна Австралија)|Мулева]] и [[Вуданилинг (Западна Австралија)|Вуданилинг]] во биорегионите [[Ејвонов пченичен појас|Ејвоновиот пченичен појас]], [[Џара (шума)|Џара шума]] и [[Маллиев биорегион|Малли]].&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot;/&gt; Подвидот ''vanleeuwenii'' расте во зимски влажни вдлабнатини во шумите каде што се застапени ''[[Eucalyptus salmonophloia]]'' и ''[[Eucalyptus loxophleba]]'', или на гранитни изданоци, северно и јужно од [[Мура (Западна Австралија)|Мура]] во Ејвоновиот пченичен појас и шумата Џара во југозападниот дел на Западна Австралија.&lt;ref name=&quot;Nuytsia&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ендру Филип Браун]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2001 година]]
[[Категорија:Caladenia]]
[[Категорија:Таксони опишани од Стивен Хопер]]</text>
      <sha1>2r0jk2mcodu0rxjp8mbq93a6skr5hiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Caladenia exilis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395451</id>
    <revision>
      <id>5561576</id>
      <timestamp>2026-05-19T16:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{сзр}}</comment>
      <origin>5561576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30" xml:space="preserve">{{сзр}}</text>
      <sha1>l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Swertia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395452</id>
    <revision>
      <id>5561590</id>
      <timestamp>2026-05-19T18:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1347651001|Swertia]]“</comment>
      <origin>5561590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3798" sha1="skuw7cyz8gkkgpe61shy07taj8gnfza" xml:space="preserve">
'''''Swertia''''' е род во [[Линцури|семејството линцури]] што содржи растенија со многу впечатливи виолетови и сини цветови.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924042220/http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|archive-date=2015-09-24|accessdate=2011-12-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|title=Archived copy|work=www.ansab.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407030411/http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|archive-date=7 April 2012|accessdate=12 January 2022}}&lt;/ref&gt; Многу членови на овој род имаат лековити својства и културни цели.&lt;ref name=&quot;O'Neill_al2017&quot;&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=A. R.|last2=Badola|first2=H.K.|last3=Dhyani|first3=P. P.|last4=Rana|first4=S. K.|date=2017|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=1|pages=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

Растенијата од родот ''[[Frasera]]'' понекогаш се сметаат за дел од овој род, понекогаш како посебен род, а понекогаш како синоним.

== Избрани видови ==
Според [[Plants of the World Online]], родот има 165 видови. Видовите во родот ''Swertia'' вклучуваат, но не се ограничени на:&lt;ref name=&quot;plantnames&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Swertia.html|title=Sorting ''Swertia'' names|last=Porcher|first=Michel H.|year=2004|work=Multilingual Multiscript Plant Name Database|publisher=The [[University of Melbourne]]|accessdate=2008-05-16|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002722-2|title=Swertia L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2025-02-24}}&lt;/ref&gt;

== Традиционална медицина ==
''Swertia'' се користи во индискиот ајурведски хербален систем за лекување на треска, како и во тибетската народна медицина. Исто така е едно од најшироко користените лековити растенија во [[Сиким]] и се смета за ранливо врз основа на критериумите на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]].&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=Alexander|displayauthors=etal|date=2017-03-29|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|url=|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска}}

* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4374,4404 Рачен третман на Џепсон]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]</text>
      <sha1>skuw7cyz8gkkgpe61shy07taj8gnfza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561591</id>
      <parentid>5561590</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8271" sha1="4msymmuid4q2as8mcyvsgy0nncxxmh5" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image=Swertia perennis 230705.jpg
|image_caption=''[[Swertia perennis]]''
|taxon=Swertia
|authority=[[L.]]
|type_species=''[[Swertia perennis]]''
|type_species_authority=L.
|subdivision_ranks=Видови
|subdivision=120–150
|synonyms_ref=&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
 |title=Genus: ''Swertia''
 |archive-date=2012-09-14
 |author=Germplasm Resources Information Network (GRIN)
 |author-link=Germplasm Resources Information Network
 |date=2004-09-23
 |work=Taxonomy for Plants
 |publisher=United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service, National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120914154914/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ING&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Swertia
 |title=Index Nominum Genericorum database
 |access-date=2008-05-16
 |year=1978
 |work=International Code of Botanical Nomenclature
 |publisher=Smithsonian Institution
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NHM&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |archive-url=https://archive.today/20121223103010/http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |url-status=dead
 |archive-date=December 23, 2012
 |title=Linnaean Name: ''Swertia perennis'' Linnaeus
 |access-date=2008-05-16
 |work=The Linnaean Plant Name Typification Project
 |publisher=Natural History Museum, London|Natural History Museum
 }}&lt;/ref&gt;
|synonyms=* ''Kingdon-Wardia'' &lt;small&gt;C. Marquand&lt;/small&gt;
* ''Ophelia'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''Pleurogyne'' &lt;small&gt;Eschsch. ''ex'' Griseb.&lt;/small&gt;
* ''Swertopsis'' &lt;small&gt;Makino&lt;/small&gt;
* ''Synallodia'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
* ''Tesseranthium'' &lt;small&gt;Kellogg&lt;/small&gt;
'''Probable synonyms'''
* ''Anagallidium'' &lt;small&gt;Griseb.&lt;/small&gt;
'''Possible synonyms'''
* ''Frasera'' &lt;small&gt;Walter&lt;/small&gt;
* ''Lomatogoniopsis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; S. W. Liu&lt;/small&gt;

}}

'''''Swertia''''' е род во [[Линцури|семејството линцури]] што содржи растенија со многу впечатливи виолетови и сини цветови.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924042220/http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|archive-date=2015-09-24|accessdate=2011-12-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|title=Archived copy|work=www.ansab.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407030411/http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|archive-date=7 April 2012|accessdate=12 January 2022}}&lt;/ref&gt; Многу членови на овој род имаат лековити својства и културни цели.&lt;ref name=&quot;O'Neill_al2017&quot;&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=A. R.|last2=Badola|first2=H.K.|last3=Dhyani|first3=P. P.|last4=Rana|first4=S. K.|date=2017|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=1|pages=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

Растенијата од родот ''[[Frasera]]'' понекогаш се сметаат за дел од овој род, понекогаш како посебен род, а понекогаш како синоним.

== Избрани видови ==
Според [[Plants of the World Online]], родот има 165 видови. Видовите во родот ''Swertia'' вклучуваат, но не се ограничени на:&lt;ref name=&quot;plantnames&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Swertia.html|title=Sorting ''Swertia'' names|last=Porcher|first=Michel H.|year=2004|work=Multilingual Multiscript Plant Name Database|publisher=The [[University of Melbourne]]|accessdate=2008-05-16|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002722-2|title=Swertia L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2025-02-24}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Swertia angustifolia]]'' &lt;small&gt;Buch.-Ham. ''ex'' D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia bimaculata]]'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
** ''Swertia bimaculata'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) Hook. f. &amp; Thoms.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia calcicola]]'' &lt;small&gt;Kerr.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia chinensis]]'' &lt;small&gt;(Griseb.) Franch.&lt;/small&gt;
** ''[[Swertia diluta]]'' &lt;small&gt;(Turcz.) Benth. &amp; Hook. f.&lt;/small&gt;
* ''Swertia chirayita'' &lt;small&gt;(Roxb. ''ex'' Fleming) H. Karst.&lt;/small&gt;
** ''Swertia chirata'' &lt;small&gt;(Wall.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia ciliata]]'' &lt;small&gt;(D. Don ''ex'' G. Don) B. L. Burtt.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia cordata]]'' &lt;small&gt;(Wall. ''ex'' G. Don) C.B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia dilatata]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia hookeri]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia japonica]]'' &lt;small&gt;(Roem. &amp; Schult.) (Makino)&lt;/small&gt; 
* ''[[Swertia leduci]]'' &lt;small&gt;Franch.&lt;/small&gt;
** ''Swertia mileensis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; W. L. Shih&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia macrosperma]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia multicaulis]]'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia nervosa]]'' &lt;small&gt;(G. Don) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia perennis]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia pseudochinensis]]'' H.Hara
* ''[[Swertia punicea]]'' &lt;small&gt;Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia purpurascens]]'' &lt;small&gt;(D. Don) A. Wall ''ex'' E. D. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia striata]]'' &lt;small&gt;Collett &amp; Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tashiroi]]'' (Maxim.) Makino
* ''[[Swertia tetrapetala]]'' Pall.
* ''[[Swertia tibetica]]'' &lt;small&gt;Batal.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tongluensis]]'' &lt;small&gt;Burkill&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tozanensis]]'' Hayata
* ''[[Swertia trichotoma]]'' Wight ex C.B.Clarke
* ''[[Swertia uniflora]]'' Mildbr.
* ''[[Swertia usambarensis]]'' Engl.
* ''[[Swertia veratroides]]'' Maxim. ex Kom.
* ''[[Swertia verticillifolia]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia virescens]]'' Harry Sm.
* ''[[Swertia volkensii]]'' Gilg
* ''[[Swertia wardii]]'' C.Marquand
* ''[[Swertia wattii]]'' C.B.Clarke
* ''[[Swertia welwitschii]]'' Engl.
* ''[[Swertia wolfgangiana]]'' Grüning
* ''[[Swertia woodii]]'' J.Shah
* ''[[Swertia yezo-alpina]]'' H.Hara
* ''[[Swertia younghusbandii]]'' Burkill
* ''[[Swertia yunnanensis]]'' Burkill
* ''[[Swertia zayuensis]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia zeylanica]]'' (Griseb.) Walker ex C.B.Clarke


== Традиционална медицина ==
''Swertia'' се користи во индискиот ајурведски хербален систем за лекување на треска, како и во тибетската народна медицина. Исто така е едно од најшироко користените лековити растенија во [[Сиким]] и се смета за ранливо врз основа на критериумите на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]].&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=Alexander|displayauthors=etal|date=2017-03-29|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|url=|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска}}

* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4374,4404 Рачен третман на Џепсон]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]</text>
      <sha1>4msymmuid4q2as8mcyvsgy0nncxxmh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561592</id>
      <parentid>5561591</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>додадена [[Категорија:Флора на Македонија]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5561592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8333" sha1="igajj9fnxy93hr96jydgpmmwvwx45ks" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image=Swertia perennis 230705.jpg
|image_caption=''[[Swertia perennis]]''
|taxon=Swertia
|authority=[[L.]]
|type_species=''[[Swertia perennis]]''
|type_species_authority=L.
|subdivision_ranks=Видови
|subdivision=120–150
|synonyms_ref=&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
 |title=Genus: ''Swertia''
 |archive-date=2012-09-14
 |author=Germplasm Resources Information Network (GRIN)
 |author-link=Germplasm Resources Information Network
 |date=2004-09-23
 |work=Taxonomy for Plants
 |publisher=United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service, National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120914154914/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ING&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Swertia
 |title=Index Nominum Genericorum database
 |access-date=2008-05-16
 |year=1978
 |work=International Code of Botanical Nomenclature
 |publisher=Smithsonian Institution
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NHM&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |archive-url=https://archive.today/20121223103010/http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |url-status=dead
 |archive-date=December 23, 2012
 |title=Linnaean Name: ''Swertia perennis'' Linnaeus
 |access-date=2008-05-16
 |work=The Linnaean Plant Name Typification Project
 |publisher=Natural History Museum, London|Natural History Museum
 }}&lt;/ref&gt;
|synonyms=* ''Kingdon-Wardia'' &lt;small&gt;C. Marquand&lt;/small&gt;
* ''Ophelia'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''Pleurogyne'' &lt;small&gt;Eschsch. ''ex'' Griseb.&lt;/small&gt;
* ''Swertopsis'' &lt;small&gt;Makino&lt;/small&gt;
* ''Synallodia'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
* ''Tesseranthium'' &lt;small&gt;Kellogg&lt;/small&gt;
'''Probable synonyms'''
* ''Anagallidium'' &lt;small&gt;Griseb.&lt;/small&gt;
'''Possible synonyms'''
* ''Frasera'' &lt;small&gt;Walter&lt;/small&gt;
* ''Lomatogoniopsis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; S. W. Liu&lt;/small&gt;

}}

'''''Swertia''''' е род во [[Линцури|семејството линцури]] што содржи растенија со многу впечатливи виолетови и сини цветови.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924042220/http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|archive-date=2015-09-24|accessdate=2011-12-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|title=Archived copy|work=www.ansab.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407030411/http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|archive-date=7 April 2012|accessdate=12 January 2022}}&lt;/ref&gt; Многу членови на овој род имаат лековити својства и културни цели.&lt;ref name=&quot;O'Neill_al2017&quot;&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=A. R.|last2=Badola|first2=H.K.|last3=Dhyani|first3=P. P.|last4=Rana|first4=S. K.|date=2017|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=1|pages=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

Растенијата од родот ''[[Frasera]]'' понекогаш се сметаат за дел од овој род, понекогаш како посебен род, а понекогаш како синоним.

== Избрани видови ==
Според [[Plants of the World Online]], родот има 165 видови. Видовите во родот ''Swertia'' вклучуваат, но не се ограничени на:&lt;ref name=&quot;plantnames&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Swertia.html|title=Sorting ''Swertia'' names|last=Porcher|first=Michel H.|year=2004|work=Multilingual Multiscript Plant Name Database|publisher=The [[University of Melbourne]]|accessdate=2008-05-16|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002722-2|title=Swertia L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2025-02-24}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Swertia angustifolia]]'' &lt;small&gt;Buch.-Ham. ''ex'' D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia bimaculata]]'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
** ''Swertia bimaculata'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) Hook. f. &amp; Thoms.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia calcicola]]'' &lt;small&gt;Kerr.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia chinensis]]'' &lt;small&gt;(Griseb.) Franch.&lt;/small&gt;
** ''[[Swertia diluta]]'' &lt;small&gt;(Turcz.) Benth. &amp; Hook. f.&lt;/small&gt;
* ''Swertia chirayita'' &lt;small&gt;(Roxb. ''ex'' Fleming) H. Karst.&lt;/small&gt;
** ''Swertia chirata'' &lt;small&gt;(Wall.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia ciliata]]'' &lt;small&gt;(D. Don ''ex'' G. Don) B. L. Burtt.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia cordata]]'' &lt;small&gt;(Wall. ''ex'' G. Don) C.B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia dilatata]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia hookeri]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia japonica]]'' &lt;small&gt;(Roem. &amp; Schult.) (Makino)&lt;/small&gt; 
* ''[[Swertia leduci]]'' &lt;small&gt;Franch.&lt;/small&gt;
** ''Swertia mileensis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; W. L. Shih&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia macrosperma]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia multicaulis]]'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia nervosa]]'' &lt;small&gt;(G. Don) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia perennis]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia pseudochinensis]]'' H.Hara
* ''[[Swertia punicea]]'' &lt;small&gt;Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia purpurascens]]'' &lt;small&gt;(D. Don) A. Wall ''ex'' E. D. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia striata]]'' &lt;small&gt;Collett &amp; Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tashiroi]]'' (Maxim.) Makino
* ''[[Swertia tetrapetala]]'' Pall.
* ''[[Swertia tibetica]]'' &lt;small&gt;Batal.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tongluensis]]'' &lt;small&gt;Burkill&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tozanensis]]'' Hayata
* ''[[Swertia trichotoma]]'' Wight ex C.B.Clarke
* ''[[Swertia uniflora]]'' Mildbr.
* ''[[Swertia usambarensis]]'' Engl.
* ''[[Swertia veratroides]]'' Maxim. ex Kom.
* ''[[Swertia verticillifolia]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia virescens]]'' Harry Sm.
* ''[[Swertia volkensii]]'' Gilg
* ''[[Swertia wardii]]'' C.Marquand
* ''[[Swertia wattii]]'' C.B.Clarke
* ''[[Swertia welwitschii]]'' Engl.
* ''[[Swertia wolfgangiana]]'' Grüning
* ''[[Swertia woodii]]'' J.Shah
* ''[[Swertia yezo-alpina]]'' H.Hara
* ''[[Swertia younghusbandii]]'' Burkill
* ''[[Swertia yunnanensis]]'' Burkill
* ''[[Swertia zayuensis]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia zeylanica]]'' (Griseb.) Walker ex C.B.Clarke


== Традиционална медицина ==
''Swertia'' се користи во индискиот ајурведски хербален систем за лекување на треска, како и во тибетската народна медицина. Исто така е едно од најшироко користените лековити растенија во [[Сиким]] и се смета за ранливо врз основа на критериумите на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]].&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=Alexander|displayauthors=etal|date=2017-03-29|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|url=|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска}}

* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4374,4404 Рачен третман на Џепсон]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]</text>
      <sha1>igajj9fnxy93hr96jydgpmmwvwx45ks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561594</id>
      <parentid>5561592</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9490" sha1="nln2y12vl80jpk92zgcoben650ll6ln" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image=Swertia perennis 230705.jpg
|image_caption=''[[Swertia perennis]]''
|taxon=Swertia
|authority=[[L.]]
|type_species=''[[Swertia perennis]]''
|type_species_authority=L.
|subdivision_ranks=Видови
|subdivision=120–150
|synonyms_ref=&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
 |title=Genus: ''Swertia''
 |archive-date=2012-09-14
 |author=Germplasm Resources Information Network (GRIN)
 |author-link=Germplasm Resources Information Network
 |date=2004-09-23
 |work=Taxonomy for Plants
 |publisher=United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service, National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120914154914/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ING&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Swertia
 |title=Index Nominum Genericorum database
 |access-date=2008-05-16
 |year=1978
 |work=International Code of Botanical Nomenclature
 |publisher=Smithsonian Institution
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NHM&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |archive-url=https://archive.today/20121223103010/http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |url-status=dead
 |archive-date=December 23, 2012
 |title=Linnaean Name: ''Swertia perennis'' Linnaeus
 |access-date=2008-05-16
 |work=The Linnaean Plant Name Typification Project
 |publisher=Natural History Museum, London|Natural History Museum
 }}&lt;/ref&gt;
|synonyms=* ''Kingdon-Wardia'' &lt;small&gt;C. Marquand&lt;/small&gt;
* ''Ophelia'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''Pleurogyne'' &lt;small&gt;Eschsch. ''ex'' Griseb.&lt;/small&gt;
* ''Swertopsis'' &lt;small&gt;Makino&lt;/small&gt;
* ''Synallodia'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
* ''Tesseranthium'' &lt;small&gt;Kellogg&lt;/small&gt;
'''Probable synonyms'''
* ''Anagallidium'' &lt;small&gt;Griseb.&lt;/small&gt;
'''Possible synonyms'''
* ''Frasera'' &lt;small&gt;Walter&lt;/small&gt;
* ''Lomatogoniopsis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; S. W. Liu&lt;/small&gt;

}}

'''''Swertia''''' е род во [[Линцури|семејството линцури]] што содржи растенија со многу впечатливи виолетови и сини цветови.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924042220/http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|archive-date=2015-09-24|accessdate=2011-12-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|title=Archived copy|work=www.ansab.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407030411/http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|archive-date=7 April 2012|accessdate=12 January 2022}}&lt;/ref&gt; Многу членови на овој род имаат лековити својства и културни цели.&lt;ref name=&quot;O'Neill_al2017&quot;&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=A. R.|last2=Badola|first2=H.K.|last3=Dhyani|first3=P. P.|last4=Rana|first4=S. K.|date=2017|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=1|pages=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Во Македонија расте само еден вид ''[[Swertia punctata]]''.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 46 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Растенијата од родот ''[[Frasera]]'' понекогаш се сметаат за дел од овој род, понекогаш како посебен род, а понекогаш како синоним.

== Опис ==
Повеќегодишни тревести растенија. Листовите се целокрајни, спротивно поставени или наизменични. Чашката од четири - пет дела, всечена речиси до основата. Венчето 4–5-делно со куса венечна трубичка и 4–5 издолжени венечни сегменти; во основата на венечните сегменти се наоѓаат по 1–2 ресести нектариуми. Прашници има 4–5, кои се прикрепени во основата на венечната трубичка. Плодникот едноок, со приседнат дводелен жиг. Плодот кутијка.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;

== Избрани видови ==
Според [[Plants of the World Online]], родот има 165 видови. Видовите во родот ''Swertia'' вклучуваат, но не се ограничени на:&lt;ref name=&quot;plantnames&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Swertia.html|title=Sorting ''Swertia'' names|last=Porcher|first=Michel H.|year=2004|work=Multilingual Multiscript Plant Name Database|publisher=The [[University of Melbourne]]|accessdate=2008-05-16|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002722-2|title=Swertia L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2025-02-24}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Swertia angustifolia]]'' &lt;small&gt;Buch.-Ham. ''ex'' D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia bimaculata]]'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
** ''Swertia bimaculata'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) Hook. f. &amp; Thoms.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia calcicola]]'' &lt;small&gt;Kerr.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia chinensis]]'' &lt;small&gt;(Griseb.) Franch.&lt;/small&gt;
** ''[[Swertia diluta]]'' &lt;small&gt;(Turcz.) Benth. &amp; Hook. f.&lt;/small&gt;
* ''Swertia chirayita'' &lt;small&gt;(Roxb. ''ex'' Fleming) H. Karst.&lt;/small&gt;
** ''Swertia chirata'' &lt;small&gt;(Wall.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia ciliata]]'' &lt;small&gt;(D. Don ''ex'' G. Don) B. L. Burtt.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia cordata]]'' &lt;small&gt;(Wall. ''ex'' G. Don) C.B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia dilatata]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia hookeri]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia japonica]]'' &lt;small&gt;(Roem. &amp; Schult.) (Makino)&lt;/small&gt; 
* ''[[Swertia leduci]]'' &lt;small&gt;Franch.&lt;/small&gt;
** ''Swertia mileensis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; W. L. Shih&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia macrosperma]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia multicaulis]]'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia nervosa]]'' &lt;small&gt;(G. Don) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia perennis]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia pseudochinensis]]'' H.Hara
* ''[[Swertia punctata]]''
* ''[[Swertia punicea]]'' &lt;small&gt;Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia purpurascens]]'' &lt;small&gt;(D. Don) A. Wall ''ex'' E. D. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia striata]]'' &lt;small&gt;Collett &amp; Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tashiroi]]'' (Maxim.) Makino
* ''[[Swertia tetrapetala]]'' Pall.
* ''[[Swertia tibetica]]'' &lt;small&gt;Batal.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tongluensis]]'' &lt;small&gt;Burkill&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tozanensis]]'' Hayata
* ''[[Swertia trichotoma]]'' Wight ex C.B.Clarke
* ''[[Swertia uniflora]]'' Mildbr.
* ''[[Swertia usambarensis]]'' Engl.
* ''[[Swertia veratroides]]'' Maxim. ex Kom.
* ''[[Swertia verticillifolia]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia virescens]]'' Harry Sm.
* ''[[Swertia volkensii]]'' Gilg
* ''[[Swertia wardii]]'' C.Marquand
* ''[[Swertia wattii]]'' C.B.Clarke
* ''[[Swertia welwitschii]]'' Engl.
* ''[[Swertia wolfgangiana]]'' Grüning
* ''[[Swertia woodii]]'' J.Shah
* ''[[Swertia yezo-alpina]]'' H.Hara
* ''[[Swertia younghusbandii]]'' Burkill
* ''[[Swertia yunnanensis]]'' Burkill
* ''[[Swertia zayuensis]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia zeylanica]]'' (Griseb.) Walker ex C.B.Clarke
== Традиционална медицина ==
''Swertia'' се користи во индискиот ајурведски хербален систем за лекување на треска, како и во тибетската народна медицина. Исто така е едно од најшироко користените лековити растенија во [[Сиким]] и се смета за ранливо врз основа на критериумите на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]].&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=Alexander|displayauthors=etal|date=2017-03-29|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|url=|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска}}

* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4374,4404 Рачен третман на Џепсон]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]</text>
      <sha1>nln2y12vl80jpk92zgcoben650ll6ln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561624</id>
      <parentid>5561594</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Надворешни врски */</comment>
      <origin>5561624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9491" sha1="almb0gmp7zqwr5gyx4k1837kvw1yoyn" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image=Swertia perennis 230705.jpg
|image_caption=''[[Swertia perennis]]''
|taxon=Swertia
|authority=[[L.]]
|type_species=''[[Swertia perennis]]''
|type_species_authority=L.
|subdivision_ranks=Видови
|subdivision=120–150
|synonyms_ref=&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
 |title=Genus: ''Swertia''
 |archive-date=2012-09-14
 |author=Germplasm Resources Information Network (GRIN)
 |author-link=Germplasm Resources Information Network
 |date=2004-09-23
 |work=Taxonomy for Plants
 |publisher=United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service, National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland
 |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120914154914/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ING&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Swertia
 |title=Index Nominum Genericorum database
 |access-date=2008-05-16
 |year=1978
 |work=International Code of Botanical Nomenclature
 |publisher=Smithsonian Institution
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NHM&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |archive-url=https://archive.today/20121223103010/http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100
 |url-status=dead
 |archive-date=December 23, 2012
 |title=Linnaean Name: ''Swertia perennis'' Linnaeus
 |access-date=2008-05-16
 |work=The Linnaean Plant Name Typification Project
 |publisher=Natural History Museum, London|Natural History Museum
 }}&lt;/ref&gt;
|synonyms=* ''Kingdon-Wardia'' &lt;small&gt;C. Marquand&lt;/small&gt;
* ''Ophelia'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''Pleurogyne'' &lt;small&gt;Eschsch. ''ex'' Griseb.&lt;/small&gt;
* ''Swertopsis'' &lt;small&gt;Makino&lt;/small&gt;
* ''Synallodia'' &lt;small&gt;Raf.&lt;/small&gt;
* ''Tesseranthium'' &lt;small&gt;Kellogg&lt;/small&gt;
'''Probable synonyms'''
* ''Anagallidium'' &lt;small&gt;Griseb.&lt;/small&gt;
'''Possible synonyms'''
* ''Frasera'' &lt;small&gt;Walter&lt;/small&gt;
* ''Lomatogoniopsis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; S. W. Liu&lt;/small&gt;
}}'''''Swertia''''' — род во [[Линцури|семејството линцури]] што содржи растенија со многу впечатливи виолетови и сини цветови.&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924042220/http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf|archive-date=2015-09-24|accessdate=2011-12-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|title=Archived copy|work=www.ansab.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407030411/http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf|archive-date=7 April 2012|accessdate=12 January 2022}}&lt;/ref&gt; Многу членови на овој род имаат лековити својства и културни цели.&lt;ref name=&quot;O'Neill_al2017&quot;&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=A. R.|last2=Badola|first2=H.K.|last3=Dhyani|first3=P. P.|last4=Rana|first4=S. K.|date=2017|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=1|pages=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Во Македонија расте само еден вид ''[[Swertia punctata]]''.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 46 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Растенијата од родот ''[[Frasera]]'' понекогаш се сметаат за дел од овој род, понекогаш како посебен род, а понекогаш како синоним.

== Опис ==
Повеќегодишни тревести растенија. Листовите се целокрајни, спротивно поставени или наизменични. Чашката од четири - пет дела, всечена речиси до основата. Венчето 4–5-делно со куса венечна трубичка и 4–5 издолжени венечни сегменти; во основата на венечните сегменти се наоѓаат по 1–2 ресести нектариуми. Прашници има 4–5, кои се прикрепени во основата на венечната трубичка. Плодникот едноок, со приседнат дводелен жиг. Плодот кутијка.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;

== Избрани видови ==
Според [[Plants of the World Online]], родот има 165 видови. Видовите во родот ''Swertia'' вклучуваат, но не се ограничени на:&lt;ref name=&quot;plantnames&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Swertia.html|title=Sorting ''Swertia'' names|last=Porcher|first=Michel H.|year=2004|work=Multilingual Multiscript Plant Name Database|publisher=The [[University of Melbourne]]|accessdate=2008-05-16|display-authors=etal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30002722-2|title=Swertia L. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|work=Plants of the World Online|language=en|accessdate=2025-02-24}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Swertia angustifolia]]'' &lt;small&gt;Buch.-Ham. ''ex'' D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia bimaculata]]'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
** ''Swertia bimaculata'' &lt;small&gt;(Siebold &amp; Zucc.) Hook. f. &amp; Thoms.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia calcicola]]'' &lt;small&gt;Kerr.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia chinensis]]'' &lt;small&gt;(Griseb.) Franch.&lt;/small&gt;
** ''[[Swertia diluta]]'' &lt;small&gt;(Turcz.) Benth. &amp; Hook. f.&lt;/small&gt;
* ''Swertia chirayita'' &lt;small&gt;(Roxb. ''ex'' Fleming) H. Karst.&lt;/small&gt;
** ''Swertia chirata'' &lt;small&gt;(Wall.) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia ciliata]]'' &lt;small&gt;(D. Don ''ex'' G. Don) B. L. Burtt.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia cordata]]'' &lt;small&gt;(Wall. ''ex'' G. Don) C.B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia dilatata]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia hookeri]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia japonica]]'' &lt;small&gt;(Roem. &amp; Schult.) (Makino)&lt;/small&gt; 
* ''[[Swertia leduci]]'' &lt;small&gt;Franch.&lt;/small&gt;
** ''Swertia mileensis'' &lt;small&gt;T. N. Ho &amp; W. L. Shih&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia macrosperma]]'' &lt;small&gt;C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia multicaulis]]'' &lt;small&gt;D. Don&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia nervosa]]'' &lt;small&gt;(G. Don) C. B. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia perennis]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia pseudochinensis]]'' H.Hara
* ''[[Swertia punctata]]''
* ''[[Swertia punicea]]'' &lt;small&gt;Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia purpurascens]]'' &lt;small&gt;(D. Don) A. Wall ''ex'' E. D. Clarke&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia striata]]'' &lt;small&gt;Collett &amp; Hemsl.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tashiroi]]'' (Maxim.) Makino
* ''[[Swertia tetrapetala]]'' Pall.
* ''[[Swertia tibetica]]'' &lt;small&gt;Batal.&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tongluensis]]'' &lt;small&gt;Burkill&lt;/small&gt;
* ''[[Swertia tozanensis]]'' Hayata
* ''[[Swertia trichotoma]]'' Wight ex C.B.Clarke
* ''[[Swertia uniflora]]'' Mildbr.
* ''[[Swertia usambarensis]]'' Engl.
* ''[[Swertia veratroides]]'' Maxim. ex Kom.
* ''[[Swertia verticillifolia]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia virescens]]'' Harry Sm.
* ''[[Swertia volkensii]]'' Gilg
* ''[[Swertia wardii]]'' C.Marquand
* ''[[Swertia wattii]]'' C.B.Clarke
* ''[[Swertia welwitschii]]'' Engl.
* ''[[Swertia wolfgangiana]]'' Grüning
* ''[[Swertia woodii]]'' J.Shah
* ''[[Swertia yezo-alpina]]'' H.Hara
* ''[[Swertia younghusbandii]]'' Burkill
* ''[[Swertia yunnanensis]]'' Burkill
* ''[[Swertia zayuensis]]'' T.N.Ho &amp; S.W.Liu
* ''[[Swertia zeylanica]]'' (Griseb.) Walker ex C.B.Clarke
== Традиционална медицина ==
''Swertia'' се користи во индискиот ајурведски хербален систем за лекување на треска, како и во тибетската народна медицина. Исто така е едно од најшироко користените лековити растенија во [[Сиким]] и се смета за ранливо врз основа на критериумите на [[Меѓународен сојуз за заштита на природата|Меѓународниот сојуз за заштита на природата]].&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=O'Neill|first=Alexander|displayauthors=etal|date=2017-03-29|title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas|url=|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|volume=13|issue=21|doi=10.1186/s13002-017-0148-9|pmc=5372287|pmid=28356115|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==
{{Ризница-врска}}

* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4374,4404 Џепсонов рачен прирачник]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]</text>
      <sha1>almb0gmp7zqwr5gyx4k1837kvw1yoyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Swertia</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395453</id>
    <revision>
      <id>5561593</id>
      <timestamp>2026-05-19T18:36:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{СЗР}}</comment>
      <origin>5561593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx" xml:space="preserve">{{СЗР}}</text>
      <sha1>111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Argophyllum jagonis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395454</id>
    <revision>
      <id>5561602</id>
      <timestamp>2026-05-19T18:59:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1329759992|Argophyllum jagonis]]“</comment>
      <origin>5561602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2820" sha1="elhsskhh1hcbyx5yht4z1ze7t971vsw" xml:space="preserve">
{{Закосен наслов}}'''''Argophyllum jagonis''''' — вид растение од семејството ''[[Argophyllaceae]]'' кое е домородно на Влажнотропскиот биорегион во [[Квинсленд]], Австралија. Тоа е [[грмушка]] висока околу 3 метри кој ги населува бреговите на потоците во дождовните шуми во областа од [[Едмонтон (Квинсленд)|Едмонтон]] до [[Инисфејл (Квинсленд)|Инисфејл]].{{R|RFK}}

== Наводи ==
{{Наводи|28em|refs=&lt;ref name=&quot;WILDNET&quot;&gt;{{cite web |url=https://wildnet.science-data.qld.gov.au/taxon-detail?taxon_id=40473 |title=''Argophyllum jagonis'' |year=2025 |website=Wildnet |publisher=[[Queensland Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{cite web |url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/rest/name/apni/51284990 |title=''Argophyllum jagonis'' |website=[[Australian Plant Name Index]] (APNI) |publisher=Centre for Australian National Biodiversity Research, [[Australian Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77194086-1 |title=''Argophyllum jagonis'' A.R.Bean &amp; P.I.Forst. |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |year=2025 |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;RFK&quot;&gt;{{cite web |url=https://apps.lucidcentral.org/rainforest/text/entities/Argophyllum_jagonis.htm |title=''Argophyllum jagonis'' |author1=F.A.Zich |author2=B.P.M.Hyland |author3=T.Whiffen |author4=R.A.Kerrigan |author2-link=Bernard Hyland |year=2020 |website=[[Australian Tropical Rainforest Plants]] Edition 8 (RFK8) |publisher=Centre for Australian National Biodiversity Research (CANBR), [[Australian Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;}}

== Надворешни врски ==
{{Викивидови}}

* [https://avh.ala.org.au/occurrences/search?taxa=Argophyllum+jagonis#tab_mapView Мапа] на хербариумски колекции од овој вид во Австралазискиот виртуелен хербариум
* [https://www.inaturalist.org/observations?taxon_id=1199909 Набљудувања] на овој вид на iNaturalist
* [https://flickriver.com/search/Argophyllum+jagonis Слики] од овој вид на Flickriver.com
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ентони Бин]]
[[Категорија:Argophyllum]]
[[Категорија:Таксони опишани од Пол Ирвин Форстер]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2018 година]]</text>
      <sha1>elhsskhh1hcbyx5yht4z1ze7t971vsw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561603</id>
      <parentid>5561602</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:00:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2821" sha1="35em10v993587p7hssksukmjyahv0h2" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}'''''Argophyllum jagonis''''' — вид растение од семејството ''[[Argophyllaceae]]'' кое е домородно на Влажнотропскиот биорегион во [[Квинсленд]], Австралија. Тоа е [[грмушка]] висока околу 3 метри кој ги населува бреговите на потоците во дождовните шуми во областа од [[Едмонтон (Квинсленд)|Едмонтон]] до [[Инисфејл (Квинсленд)|Инисфејл]].{{R|RFK}}

== Наводи ==
{{Наводи|28em|refs=&lt;ref name=&quot;WILDNET&quot;&gt;{{cite web |url=https://wildnet.science-data.qld.gov.au/taxon-detail?taxon_id=40473 |title=''Argophyllum jagonis'' |year=2025 |website=Wildnet |publisher=[[Queensland Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{cite web |url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/rest/name/apni/51284990 |title=''Argophyllum jagonis'' |website=[[Australian Plant Name Index]] (APNI) |publisher=Centre for Australian National Biodiversity Research, [[Australian Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77194086-1 |title=''Argophyllum jagonis'' A.R.Bean &amp; P.I.Forst. |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |year=2025 |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;RFK&quot;&gt;{{cite web |url=https://apps.lucidcentral.org/rainforest/text/entities/Argophyllum_jagonis.htm |title=''Argophyllum jagonis'' |author1=F.A.Zich |author2=B.P.M.Hyland |author3=T.Whiffen |author4=R.A.Kerrigan |author2-link=Bernard Hyland |year=2020 |website=[[Australian Tropical Rainforest Plants]] Edition 8 (RFK8) |publisher=Centre for Australian National Biodiversity Research (CANBR), [[Australian Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;}}

== Надворешни врски ==
{{Викивидови}}

* [https://avh.ala.org.au/occurrences/search?taxa=Argophyllum+jagonis#tab_mapView Карта] на хербариумски колекции од овој вид во Австралазискиот виртуелен хербариум
* [https://www.inaturalist.org/observations?taxon_id=1199909 Набљудувања] на овој вид на iNaturalist
* [https://flickriver.com/search/Argophyllum+jagonis Слики] од овој вид на Flickriver.com
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ентони Бин]]
[[Категорија:Argophyllum]]
[[Категорија:Таксони опишани од Пол Ирвин Форстер]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2018 година]]</text>
      <sha1>35em10v993587p7hssksukmjyahv0h2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561604</id>
      <parentid>5561603</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3215" sha1="ecnyegmsm8s79brmin6dltlvo4ubvyd" xml:space="preserve">{{Закосен наслов}}{{Speciesbox
|image             = Argophyllum jagonis herbarium specimen.jpg
|image_caption     = Хербариумски примерок
|status            = LC
|status_system     = QLDNCA
|status_ref        = {{R|WILDNET}}
|taxon             = Argophyllum jagonis
|authority         = [[A.R.Bean]]{{R|APNI|POWO}}
|range_map         =
|synonyms_ref      = {{R|POWO}}
|synonyms          =
}}
'''''Argophyllum jagonis''''' — вид растение од семејството ''[[Argophyllaceae]]'' кое е домородно на Влажнотропскиот биорегион во [[Квинсленд]], Австралија. Тоа е [[грмушка]] висока околу 3 метри кој ги населува бреговите на потоците во дождовните шуми во областа од [[Едмонтон (Квинсленд)|Едмонтон]] до [[Инисфејл (Квинсленд)|Инисфејл]].{{R|RFK}}

== Наводи ==
{{Наводи|28em|refs=&lt;ref name=&quot;WILDNET&quot;&gt;{{cite web |url=https://wildnet.science-data.qld.gov.au/taxon-detail?taxon_id=40473 |title=''Argophyllum jagonis'' |year=2025 |website=Wildnet |publisher=[[Queensland Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;APNI&quot;&gt;{{cite web |url=https://biodiversity.org.au/nsl/services/rest/name/apni/51284990 |title=''Argophyllum jagonis'' |website=[[Australian Plant Name Index]] (APNI) |publisher=Centre for Australian National Biodiversity Research, [[Australian Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{cite web |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77194086-1 |title=''Argophyllum jagonis'' A.R.Bean &amp; P.I.Forst. |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |year=2025 |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;RFK&quot;&gt;{{cite web |url=https://apps.lucidcentral.org/rainforest/text/entities/Argophyllum_jagonis.htm |title=''Argophyllum jagonis'' |author1=F.A.Zich |author2=B.P.M.Hyland |author3=T.Whiffen |author4=R.A.Kerrigan |author2-link=Bernard Hyland |year=2020 |website=[[Australian Tropical Rainforest Plants]] Edition 8 (RFK8) |publisher=Centre for Australian National Biodiversity Research (CANBR), [[Australian Government]] |access-date=12 October 2025}}&lt;/ref&gt;}}

== Надворешни врски ==
{{Викивидови}}

* [https://avh.ala.org.au/occurrences/search?taxa=Argophyllum+jagonis#tab_mapView Карта] на хербариумски колекции од овој вид во Австралазискиот виртуелен хербариум
* [https://www.inaturalist.org/observations?taxon_id=1199909 Набљудувања] на овој вид на iNaturalist
* [https://flickriver.com/search/Argophyllum+jagonis Слики] од овој вид на Flickriver.com
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ентони Бин]]
[[Категорија:Argophyllum]]
[[Категорија:Таксони опишани од Пол Ирвин Форстер]]
[[Категорија:Растенија опишани во 2018 година]]</text>
      <sha1>ecnyegmsm8s79brmin6dltlvo4ubvyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Argophyllum jagonis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395455</id>
    <revision>
      <id>5561606</id>
      <timestamp>2026-05-19T19:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{сзр}}</comment>
      <origin>5561606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30" xml:space="preserve">{{сзр}}</text>
      <sha1>l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Westringia cheelii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395456</id>
    <revision>
      <id>5561616</id>
      <timestamp>2026-05-19T19:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1084834039|Westringia cheelii]]“</comment>
      <origin>5561616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3332" sha1="muh9wgz1eo9mnk9y5flffz58blq67nt" xml:space="preserve"> 
{{Закосен наслов}}'''''Westringia cheelii''''' — вид растение од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Усноцветни|усноцветници]] кое е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Австралија]].&lt;ref name=&quot;plantnet&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Westringia~cheelii|title=Westringia cheelii Maiden &amp; Betche|last=B.J. Conn|date=2021|work=PlantNET|publisher=Royal Botanic Garden, Sydney|accessdate=23 September 2021}}&lt;/ref&gt;

== Опис ==
''Westringia cheelii'' расте како раширена [[грмушка]] до 0,3–1,5 м во висина. Листовите се овални во форма, а се 3–7 мм долги и 1,2–2 мм широки. Цветовите се бели, со виолетови кон кафеави точки, кои се појавуваат од август до ноември.&lt;ref name=&quot;plantnet&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Westringia~cheelii|title=Westringia cheelii Maiden &amp; Betche|last=B.J. Conn|date=2021|work=PlantNET|publisher=Royal Botanic Garden, Sydney|accessdate=23 September 2021}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFB.J._Conn2021&quot;&gt;B.J. Conn (2021). [https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Westringia~cheelii &quot;Westringia cheelii Maiden &amp; Betche&quot;]. ''PlantNET''. Royal Botanic Garden, Sydney&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;23 September&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Видот се среќава во северниот дел [[Нов Јужен Велс|на Нов Јужен Велс]] и јужен [[Квинсленд]], на длабоки, [[Грагор|грагорно]] богати, песокливи почви, во [[Мали (навика)|мали]] шуми и сува [[Склерофил|склерофилна]] шума. &lt;ref name=&quot;plantnet&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Westringia~cheelii|title=Westringia cheelii Maiden &amp; Betche|last=B.J. Conn|date=2021|work=PlantNET|publisher=Royal Botanic Garden, Sydney|accessdate=23 September 2021}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFB.J._Conn2021&quot;&gt;B.J. Conn (2021). [https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Westringia~cheelii &quot;Westringia cheelii Maiden &amp; Betche&quot;]. ''PlantNET''. Royal Botanic Garden, Sydney&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;23 September&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ернст Бетхе]]
[[Категорија:Westringia]]
[[Категорија:Растенија опишани во 1910 година]]
[[Категорија:Флора на Нов Јужен Велс]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Таксони опишани од Џозеф Мејден]]</text>
      <sha1>muh9wgz1eo9mnk9y5flffz58blq67nt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561619</id>
      <parentid>5561616</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2303" sha1="eaagn5iy2itfl5h4t3pcdg9znx5g3x0" xml:space="preserve"> {{Закосен наслов}}{{speciesbox
|image =
|image_caption =
| status =
| status_system =
| status_ref =
|genus = Westringia
|species = cheelii
|authority = [[Maiden]] &amp; [[Betche]], 1910
|synonyms =
|synonyms_ref =
|range_map = Map.Westringia cheelii.jpg
|range_map_caption = Познат ареал на &lt;i&gt;Westringia cheelii&lt;/i&gt; (во сино)
}}'''''Westringia cheelii''''' — вид растение од [[Семејство (биологија)|семејството]] [[Усноцветни|усноцветници]] кое е [[Ендемизам|ендемско]] во [[Австралија]].&lt;ref name=&quot;plantnet&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au/cgi-bin/NSWfl.pl?page=nswfl&amp;lvl=sp&amp;name=Westringia~cheelii|title=Westringia cheelii Maiden &amp; Betche|last=B.J. Conn|date=2021|work=PlantNET|publisher=Royal Botanic Garden, Sydney|accessdate=23 September 2021}}&lt;/ref&gt;

== Опис ==
''Westringia cheelii'' расте како раширена [[грмушка]] до 0,3–1,5 м во висина. Листовите се овални во форма, а се 3–7 мм долги и 1,2–2 мм широки. Цветовите се бели, со виолетови кон кафеави точки, кои се појавуваат од август до ноември.&lt;ref name=&quot;plantnet&quot;/&gt;

== Ареал и живеалиште ==
Видот се среќава во северниот дел [[Нов Јужен Велс|на Нов Јужен Велс]] и јужен [[Квинсленд]], на длабоки, [[Грагор|грагорно]] богати, песокливи почви, во [[Мали (навика)|мали]] шуми и сува [[Склерофил|склерофилна]] шума.&lt;ref name=&quot;plantnet&quot;/&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Таксони опишани од Ернст Бетхе]]
[[Категорија:Westringia]]
[[Категорија:Растенија опишани во 1910 година]]
[[Категорија:Флора на Нов Јужен Велс]]
[[Категорија:Флора на Австралија]]
[[Категорија:Таксони опишани од Џозеф Мејден]]</text>
      <sha1>eaagn5iy2itfl5h4t3pcdg9znx5g3x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Westringia cheelii</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395457</id>
    <revision>
      <id>5561621</id>
      <timestamp>2026-05-19T19:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{сзр}}</comment>
      <origin>5561621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30" xml:space="preserve">{{сзр}}</text>
      <sha1>l91fuluhfmxd7xhcgfmssgp4a9mdc30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Железници на Велика Британија</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395458</id>
    <revision>
      <id>5561630</id>
      <timestamp>2026-05-19T19:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pta345MK</username>
        <id>89133</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Infobox company | name = Железници на Велика Британија | logo = Great_British_Railways_logo_December_2025.svg | logo_size = 300px | widthpx =  | image_caption = Предвидено лого на Железници на Велика Британија, објавено 2025. | type = државно претпријатие | hq_location_city = [[Дарби]] | hq_location_country = Англија | industry = Желез...</comment>
      <origin>5561630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3947" sha1="trcwxkm19qdfxoh72he4zn71jlw615q" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = Железници на Велика Британија
| logo = Great_British_Railways_logo_December_2025.svg
| logo_size = 300px
| widthpx = 
| image_caption = Предвидено лого на Железници на Велика Британија, објавено 2025.
| type = државно претпријатие
| hq_location_city = [[Дарби]]
| hq_location_country = Англија
| industry = [[Железница|железници]]
| predecessor = {{сбп|[[Железничка мрежа (Велика Британија)|Железничка мрежа]]|[[Министерство за транспорт на Обединетото Кралство|Министерство за транспорт]] (одредени надлежности)|[[Група за железнички превоз (Велика Британија)|Група за железнички превоз]] (одредени надлежности)|[[ДФТО]]}}
| area_served = [[Велика Британија]]
| key_people = Лора Шоф {{-}} Претседавач во сенка на Железници на Велика Британија
| products = [[Јавен превоз]]
| owner = {{сбп|[[Влада на Обединетото Кралство]] |([[Министерство за транспорт на Обединетото Кралство|Министерство за транспорт]])}}
| website = 
}}

'''Железници на Велика Британија''' ({{langx|en|Great British Railways}}, скратено: '''GBR''') — предвидено [[Железница|железничко претпријатие]] во [[Општествена сопственост|државна сопственост]] надлежно за патнички превоз и железничка инфраструктура во [[Велика Британија]], заедно со [[Деволуција во Обединетото Кралство|деволуираните]] ([[Превоз за Велс]] и [[Шкотски железници]]) и операторите со [[Оператор со отворен пристап|отворен пристап]].

Претпријатието е предвидено со законот за железници (2025), како дел на поопширниот план на [[Влада на Кир Стармер|владата на Стармер]] за национализација на британските железници. Предвидено е да ги преземе надлежностите на [[Железничка мрежа (Велика Британија)|Железничка мрежа]] (претпријатие за железничка инфраструктура во Велика Британија), британскиот оператор во краен случај [[ДФТО]], дел од [[Министерство за транспорт на Обединетото Кралство|министерството за транспорт]] како и сите регионални франшизи за патнички железнички превоз во државата.

Создавањето на Железници на Велика Британија претставува возобновување на [[Британски железници]], поранешно железничко претпријатие основано во [[1948]] година од владата на [[Клемент Атли]] кое било приватизирано во [[1997]] година од страна на [[Конзервативна партија (Обединето Кралство)|конзервативната]] влада на [[Џон Мејџор]].

== Поврзано ==

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==</text>
      <sha1>trcwxkm19qdfxoh72he4zn71jlw615q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ватрослав Мимица</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395459</id>
    <revision>
      <id>5561633</id>
      <timestamp>2026-05-19T19:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1324413374|Vatroslav Mimica]]“</comment>
      <origin>5561633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7509" sha1="eikpc3s3zgazyq93d43j6whm9sbbbdq" xml:space="preserve">
 

'''Ватрослав Мимица''' (25 јуни 1923 – 15 февруари 2020) - [[Хрвати|хрватски]] филмски [[режисер]] и [[сценарист]].

== Животопис ==
Роден во [[Омиш]], Мимица се запишал на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Загреб пред почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Во 1942 година се приклучил на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ), а во 1943 година се приклучил на [[Југословенски партизани|југословенските партизани]], станал член на партизанските медицински единици.&lt;ref name=&quot;kinoeye&quot;&gt;{{Наведени вести|url=http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php|title=Kinoeye - Croatian film: Vatroslav Mimica interviewed|last=Horton|first=Andrew James|date=29 October 2001|access-date=18 May 2010|publisher=Kinoeye.com}}&lt;/ref&gt;

== Кариера ==
По војната, Мимица пишувал книжевни и филмски рецензии, а неговата кариера во филмската продукција започнала во 1950 година кога станал директор на продуцентското студио „Јадран филм“.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt;

=== Анимиран филм ===
Своето режисерско и сценариско деби го имал во југословенскиот филм „ ''Во бурата''“ ([[Хрватски јазик|хрватски]]: ''U oluji'') од 1952 година, во кој глумеле [[Вељко Булајиќ]], [[Миа Оремовиќ]] и [[Антун Налис]].&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm0590791/|title=Vatroslav Mimica|work=[[Internet Movie Database]]|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Во 1950-тите, Мимица работел како режисер и сценарист на голем број критички признати [[Анимација|анимирани филмови]] и станал истакнат член на Загрепската школа за анимирани филмови (неговиот краток анимиран филм ''„Осаменикот“'' (''Samac'') од 1958 година бил награден со Гран при во Венеција), заедно со автори како [[Владо Кристл]] и добитникот на [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]][[Душан Вукотиќ|, Душан Вукотиќ]]. Во 1963 година го режирал ''„Тифусари''“ (''Tifusari''), краток експериментален филм заснован на истоимената поема на [[Јуре Каштелан]].

=== Игран филм ===
Во 1960-тите, Мимица се оддалечил од анимацијата (неговиот последен анимиран филм бил филмот од 1971 година ''„Пожарникарите'' “ (''Vatrogasci'')) и се свртел кон режирање играни филмови, почнувајќи со југословенско-италијанскиот филм од 1961 година ''„Сулејман Освојувачот'' “ ([[Италијански јазик|италијански]] : ''Solimano il conquistatore'') во кој глумат Едмунд Пурдом и [[Џорџија Мол]].&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Неговиот филм од 1965 година „ ''Прометеј од островот“'' (''Prometej s otoka Viševice'') ја освои [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Филмскиот фестивал во Пула]] во 1965 година и му ја донел на Мимица втората наградата, „Сребрена арена“, за најдобар режисер.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot; /&gt; Филмот бил примен и на 4-тиот Московски меѓународен филмски фестивал, каде освоил Специјална диплома.&lt;ref name=&quot;Moscow1965&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|title=4th Moscow International Film Festival (1965)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116145645/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|archive-date=2013-01-16|accessdate=2012-12-06}}&lt;/ref&gt;

Следната година, неговиот филм од 1966 година, „''Понеделник'' ''или вторник''“ (''Ponedjeljak ili utorak''), исто така, ја освоил Големата златна арена за најдобар филм, а „Мимица“ ја освоил [[Златна арена за најдобар режисер|Златната арена за најдобар режисер]].

== Личен живот ==
Неговиот син [[Серџо Мимица-Гецан]] е американски филмски и телевизиски режисер.

== Филмографија ==

* ''[[Јубилејот на г-дин Икел]]'' (''Jubilej gospodina Ikla'', 1955)
* ''[[:fr:Soliman le Magnifique (film)|Сулејман Освојувачот]]'' (''Solimano il conquistatore'', 1961)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (''Prometej s otoka Viševice'', 1964)
* ''Понеделник или вторник'' (''Ponedjeljak ili utorak,'', 1966)
* ''Каја'' ( ''Каја, убит ќу те!,'' 1967)
* ''Настан'' (''Događaj'', 1969)
* ''[[Раненик]]'' (''Hranjenik'', 1970)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/title/tt0172762/|title=Makedonskiot del od pekolot|work=[[IMDb]]}}&lt;/ref&gt;
* ''Anno Domini 1573'' (''Seljačka buna 1573'', 1975)
* ''Последниот подвиг на диверзантот Облак'' (''Posljednji podvig diverzanta Oblaka'', 1978)
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм од 1981)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)

== Наводи ==

== Надворешни врски ==

[[Категорија:Починати во 2020 година]]
[[Категорија:Родени во 1923 година]]</text>
      <sha1>eikpc3s3zgazyq93d43j6whm9sbbbdq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561634</id>
      <parentid>5561633</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <comment>додадена/изменета предлошка</comment>
      <origin>5561634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8217" sha1="magkmecwk4nw1lcxj10vu2rfxu5wx0m" xml:space="preserve">{{Инфокутија Личност
| name = Ватрослав Мимица&lt;br/&gt;Vatroslav Mimica
| image = 
| birth_date   = {{Birth date|df=yes|1923|6|25}}
| birth_place  = [[Омиш]], [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]]
| death_date   = {{Death date and age|df=yes|2020|2|15|1923|6|25}}
| death_place  = [[Загреб]], [[Хрватска]]
| yearsactive = 1952–1981
| occupation  = Режисер, сценарист
| spouse      = Џована Гецан
| awards = 
| children = [[Серџо Мимица-Гецан]]
}}

'''Ватрослав Мимица''' ({{роден во|Омиш}}, {{роден на|25|јуни|1923}} – {{починат во|Загреб}}, {{починат на|15|февруари|2020}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски [[режисер]] и [[сценарист]].

== Животопис ==
Роден во [[Омиш]], Мимица се запишал на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Загреб пред почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Во 1942 година се приклучил на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ), а во 1943 година се приклучил на [[Југословенски партизани|југословенските партизани]], станал член на партизанските медицински единици.&lt;ref name=&quot;kinoeye&quot;&gt;{{Наведени вести|url=http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php|title=Kinoeye - Croatian film: Vatroslav Mimica interviewed|last=Horton|first=Andrew James|date=29 October 2001|access-date=18 May 2010|publisher=Kinoeye.com}}&lt;/ref&gt;

== Кариера ==
По војната, Мимица пишувал книжевни и филмски рецензии, а неговата кариера во филмската продукција започнала во 1950 година кога станал директор на продуцентското студио „Јадран филм“.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt;

=== Анимиран филм ===
Своето режисерско и сценариско деби го имал во југословенскиот филм „ ''Во бурата''“ ([[Хрватски јазик|хрватски]]: ''U oluji'') од 1952 година, во кој глумеле [[Вељко Булајиќ]], [[Миа Оремовиќ]] и [[Антун Налис]].&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm0590791/|title=Vatroslav Mimica|work=[[Internet Movie Database]]|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Во 1950-тите, Мимица работел како режисер и сценарист на голем број критички признати [[Анимација|анимирани филмови]] и станал истакнат член на Загрепската школа за анимирани филмови (неговиот краток анимиран филм ''„Осаменикот“'' (''Samac'') од 1958 година бил награден со Гран при во Венеција), заедно со автори како [[Владо Кристл]] и добитникот на [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]][[Душан Вукотиќ|, Душан Вукотиќ]]. Во 1963 година го режирал ''„Тифусари''“ (''Tifusari''), краток експериментален филм заснован на истоимената поема на [[Јуре Каштелан]].

=== Игран филм ===
Во 1960-тите, Мимица се оддалечил од анимацијата (неговиот последен анимиран филм бил филмот од 1971 година ''„Пожарникарите'' “ (''Vatrogasci'')) и се свртел кон режирање играни филмови, почнувајќи со југословенско-италијанскиот филм од 1961 година ''„Сулејман Освојувачот'' “ ([[Италијански јазик|италијански]] : ''Solimano il conquistatore'') во кој глумат Едмунд Пурдом и [[Џорџија Мол]].&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Неговиот филм од 1965 година „ ''Прометеј од островот“'' (''Prometej s otoka Viševice'') ја освои [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Филмскиот фестивал во Пула]] во 1965 година и му ја донел на Мимица втората наградата, „Сребрена арена“, за најдобар режисер.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot; /&gt; Филмот бил примен и на 4-тиот Московски меѓународен филмски фестивал, каде освоил Специјална диплома.&lt;ref name=&quot;Moscow1965&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|title=4th Moscow International Film Festival (1965)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116145645/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|archive-date=2013-01-16|accessdate=2012-12-06}}&lt;/ref&gt;

Следната година, неговиот филм од 1966 година, „''Понеделник'' ''или вторник''“ (''Ponedjeljak ili utorak''), исто така, ја освоил Големата златна арена за најдобар филм, а „Мимица“ ја освоил [[Златна арена за најдобар режисер|Златната арена за најдобар режисер]].

== Личен живот ==
Неговиот син [[Серџо Мимица-Гецан]] е американски филмски и телевизиски режисер.

== Филмографија ==

* ''[[Јубилејот на г-дин Икел]]'' (''Jubilej gospodina Ikla'', 1955)
* ''[[:fr:Soliman le Magnifique (film)|Сулејман Освојувачот]]'' (''Solimano il conquistatore'', 1961)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (''Prometej s otoka Viševice'', 1964)
* ''Понеделник или вторник'' (''Ponedjeljak ili utorak,'', 1966)
* ''Каја'' ( ''Каја, убит ќу те!,'' 1967)
* ''Настан'' (''Događaj'', 1969)
* ''[[Раненик]]'' (''Hranjenik'', 1970)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/title/tt0172762/|title=Makedonskiot del od pekolot|work=[[IMDb]]}}&lt;/ref&gt;
* ''Anno Domini 1573'' (''Seljačka buna 1573'', 1975)
* ''Последниот подвиг на диверзантот Облак'' (''Posljednji podvig diverzanta Oblaka'', 1978)
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм од 1981)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==

[[Категорија:Починати во 2020 година]]
[[Категорија:Родени во 1923 година]]</text>
      <sha1>magkmecwk4nw1lcxj10vu2rfxu5wx0m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561635</id>
      <parentid>5561634</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T19:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <comment>дополнување</comment>
      <origin>5561635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9786" sha1="j9owtx2dhzab3sqljm2pq7xeh8ngk4q" xml:space="preserve">{{Инфокутија Личност
| name = Ватрослав Мимица&lt;br/&gt;Vatroslav Mimica
| image = 
| birth_date   = {{Birth date|df=yes|1923|6|25}}
| birth_place  = [[Омиш]], [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]]
| death_date   = {{Death date and age|df=yes|2020|2|15|1923|6|25}}
| death_place  = [[Загреб]], [[Хрватска]]
| yearsactive = 1952–1981
| occupation  = Режисер, сценарист
| spouse      = Џована Гецан
| awards = 
| children = [[Серџо Мимица-Гецан]]
}}

'''Ватрослав Мимица''' ({{роден во|Омиш}}, {{роден на|25|јуни|1923}} – {{починат во|Загреб}}, {{починат на|15|февруари|2020}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски [[режисер]] и [[сценарист]].

== Животопис ==
Роден во [[Омиш]], Мимица се запишал на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Загреб пред почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Во 1942 година се приклучил на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ), а во 1943 година се приклучил на [[Југословенски партизани|југословенските партизани]], станал член на партизанските медицински единици.&lt;ref name=&quot;kinoeye&quot;&gt;{{Наведени вести|url=http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php|title=Kinoeye - Croatian film: Vatroslav Mimica interviewed|last=Horton|first=Andrew James|date=29 October 2001|access-date=18 May 2010|publisher=Kinoeye.com}}&lt;/ref&gt;

== Кариера ==
По војната, Мимица пишувал книжевни и филмски рецензии, а неговата кариера во филмската продукција започнала во 1950 година кога станал директор на продуцентското студио „Јадран филм“.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt;

=== Анимиран филм ===
Своето режисерско и сценариско деби го имал во југословенскиот филм „ ''Во бурата''“ ([[Хрватски јазик|хрватски]]: ''U oluji'') од 1952 година, во кој глумеле [[Вељко Булајиќ]], [[Миа Оремовиќ]] и [[Антун Налис]].&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm0590791/|title=Vatroslav Mimica|work=[[Internet Movie Database]]|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Во 1950-тите, Мимица работел како режисер и сценарист на голем број критички признати [[Анимација|анимирани филмови]] и станал истакнат член на Загрепската школа за анимирани филмови (неговиот краток анимиран филм ''„Осаменикот“'' (''Samac'') од 1958 година бил награден со Гран при во Венеција), заедно со автори како [[Владо Кристл]] и добитникот на [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]][[Душан Вукотиќ|, Душан Вукотиќ]]. Во 1963 година го режирал ''„Тифусари''“ (''Tifusari''), краток експериментален филм заснован на истоимената поема на [[Јуре Каштелан]].

=== Игран филм ===
Во 1960-тите, Мимица се оддалечил од анимацијата (неговиот последен анимиран филм бил филмот од 1971 година ''„Пожарникарите'' “ (''Vatrogasci'')) и се свртел кон режирање играни филмови, почнувајќи со југословенско-италијанскиот филм од 1961 година ''„Сулејман Освојувачот'' “ ([[Италијански јазик|италијански]] : ''Solimano il conquistatore'') во кој глумат Едмунд Пурдом и [[Џорџија Мол]].&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Неговиот филм од 1965 година „ ''Прометеј од островот“'' (''Prometej s otoka Viševice'') ја освои [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Филмскиот фестивал во Пула]] во 1965 година и му ја донел на Мимица втората наградата, „Сребрена арена“, за најдобар режисер.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot; /&gt; Филмот бил примен и на 4-тиот Московски меѓународен филмски фестивал, каде освоил Специјална диплома.&lt;ref name=&quot;Moscow1965&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|title=4th Moscow International Film Festival (1965)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116145645/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|archive-date=2013-01-16|accessdate=2012-12-06}}&lt;/ref&gt;

Следната година, неговиот филм од 1966 година, „''Понеделник'' ''или вторник''“ (''Ponedjeljak ili utorak''), исто така, ја освоил Големата златна арена за најдобар филм, а „Мимица“ ја освоил [[Златна арена за најдобар режисер|Златната арена за најдобар режисер]].

== Личен живот ==
Неговиот син [[Серџо Мимица-Гецан]] е американски филмски и телевизиски режисер.

== Филмографија (режисерска) ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Раненик]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Мала хроника]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Јубилејот на господинот Икел]]'' (1955)

== Сценарија ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Позивница]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Инспекторот се врати дома]]'' (1959)
* ''[[Јајце (филм)|Јајце]]'' (1959)
* ''[[Кај фотографот]]'' (1959)
* ''[[Среќен крај]]'' (1958)
* ''[[Самец]]'' (1958)
* ''[[Каубојот Џими]]'' (1957)
* ''[[Во бурата]]'' (1952)

== Продуцентски остварувања ==
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мимица, Ватрослав}}
[[Категорија:Починати во 2020 година]]
[[Категорија:Родени во 1923 година]]</text>
      <sha1>j9owtx2dhzab3sqljm2pq7xeh8ngk4q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561636</id>
      <parentid>5561635</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <comment>надворешни врски</comment>
      <origin>5561636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10027" sha1="5yeqmq7a9mwwnsd8yq2scaawld8c26c" xml:space="preserve">{{Инфокутија Личност
| name = Ватрослав Мимица&lt;br/&gt;Vatroslav Mimica
| image = 
| birth_date   = {{Birth date|df=yes|1923|6|25}}
| birth_place  = [[Омиш]], [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]]
| death_date   = {{Death date and age|df=yes|2020|2|15|1923|6|25}}
| death_place  = [[Загреб]], [[Хрватска]]
| yearsactive = 1952–1981
| occupation  = Режисер, сценарист
| spouse      = Џована Гецан
| awards = 
| children = [[Серџо Мимица-Гецан]]
}}

'''Ватрослав Мимица''' ({{роден во|Омиш}}, {{роден на|25|јуни|1923}} – {{починат во|Загреб}}, {{починат на|15|февруари|2020}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски [[режисер]] и [[сценарист]].

== Животопис ==
Роден во [[Омиш]], Мимица се запишал на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Загреб пред почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Во 1942 година се приклучил на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ), а во 1943 година се приклучил на [[Југословенски партизани|југословенските партизани]], станал член на партизанските медицински единици.&lt;ref name=&quot;kinoeye&quot;&gt;{{Наведени вести|url=http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php|title=Kinoeye - Croatian film: Vatroslav Mimica interviewed|last=Horton|first=Andrew James|date=29 October 2001|access-date=18 May 2010|publisher=Kinoeye.com}}&lt;/ref&gt;

== Кариера ==
По војната, Мимица пишувал книжевни и филмски рецензии, а неговата кариера во филмската продукција започнала во 1950 година кога станал директор на продуцентското студио „Јадран филм“.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt;

=== Анимиран филм ===
Своето режисерско и сценариско деби го имал во југословенскиот филм „ ''Во бурата''“ ([[Хрватски јазик|хрватски]]: ''U oluji'') од 1952 година, во кој глумеле [[Вељко Булајиќ]], [[Миа Оремовиќ]] и [[Антун Налис]].&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm0590791/|title=Vatroslav Mimica|work=[[Internet Movie Database]]|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Во 1950-тите, Мимица работел како режисер и сценарист на голем број критички признати [[Анимација|анимирани филмови]] и станал истакнат член на Загрепската школа за анимирани филмови (неговиот краток анимиран филм ''„Осаменикот“'' (''Samac'') од 1958 година бил награден со Гран при во Венеција), заедно со автори како [[Владо Кристл]] и добитникот на [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]][[Душан Вукотиќ|, Душан Вукотиќ]]. Во 1963 година го режирал ''„Тифусари''“ (''Tifusari''), краток експериментален филм заснован на истоимената поема на [[Јуре Каштелан]].

=== Игран филм ===
Во 1960-тите, Мимица се оддалечил од анимацијата (неговиот последен анимиран филм бил филмот од 1971 година ''„Пожарникарите'' “ (''Vatrogasci'')) и се свртел кон режирање играни филмови, почнувајќи со југословенско-италијанскиот филм од 1961 година ''„Сулејман Освојувачот'' “ ([[Италијански јазик|италијански]] : ''Solimano il conquistatore'') во кој глумат Едмунд Пурдом и [[Џорџија Мол]].&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Неговиот филм од 1965 година „ ''Прометеј од островот“'' (''Prometej s otoka Viševice'') ја освои [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Филмскиот фестивал во Пула]] во 1965 година и му ја донел на Мимица втората наградата, „Сребрена арена“, за најдобар режисер.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot; /&gt; Филмот бил примен и на 4-тиот Московски меѓународен филмски фестивал, каде освоил Специјална диплома.&lt;ref name=&quot;Moscow1965&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|title=4th Moscow International Film Festival (1965)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116145645/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|archive-date=2013-01-16|accessdate=2012-12-06}}&lt;/ref&gt;

Следната година, неговиот филм од 1966 година, „''Понеделник'' ''или вторник''“ (''Ponedjeljak ili utorak''), исто така, ја освоил Големата златна арена за најдобар филм, а „Мимица“ ја освоил [[Златна арена за најдобар режисер|Златната арена за најдобар режисер]].

== Личен живот ==
Неговиот син [[Серџо Мимица-Гецан]] е американски филмски и телевизиски режисер.

== Филмографија (режисерска) ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Раненик]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Мала хроника]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Јубилејот на господинот Икел]]'' (1955)

== Сценарија ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Позивница]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Инспекторот се врати дома]]'' (1959)
* ''[[Јајце (филм)|Јајце]]'' (1959)
* ''[[Кај фотографот]]'' (1959)
* ''[[Среќен крај]]'' (1958)
* ''[[Самец]]'' (1958)
* ''[[Каубојот Џими]]'' (1957)
* ''[[Во бурата]]'' (1952)

== Продуцентски остварувања ==
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
*{{imdb name|id=0590791}}
*[http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php Interview with Vatroslav Mimica] at Kinoeye.com
*[http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=29 Vatroslav Mimica biography] at Filmski-Programi.hr {{in lang|hr}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мимица, Ватрослав}}
[[Категорија:Починати во 2020 година]]
[[Категорија:Родени во 1923 година]]</text>
      <sha1>5yeqmq7a9mwwnsd8yq2scaawld8c26c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561637</id>
      <parentid>5561636</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>додадена [[Категорија:Хрватски режисери]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5561637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10086" sha1="0ag6h8805libax17jbaspld486x9duj" xml:space="preserve">{{Инфокутија Личност
| name = Ватрослав Мимица&lt;br/&gt;Vatroslav Mimica
| image = 
| birth_date   = {{Birth date|df=yes|1923|6|25}}
| birth_place  = [[Омиш]], [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]]
| death_date   = {{Death date and age|df=yes|2020|2|15|1923|6|25}}
| death_place  = [[Загреб]], [[Хрватска]]
| yearsactive = 1952–1981
| occupation  = Режисер, сценарист
| spouse      = Џована Гецан
| awards = 
| children = [[Серџо Мимица-Гецан]]
}}

'''Ватрослав Мимица''' ({{роден во|Омиш}}, {{роден на|25|јуни|1923}} – {{починат во|Загреб}}, {{починат на|15|февруари|2020}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски [[режисер]] и [[сценарист]].

== Животопис ==
Роден во [[Омиш]], Мимица се запишал на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Загреб пред почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Во 1942 година се приклучил на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ), а во 1943 година се приклучил на [[Југословенски партизани|југословенските партизани]], станал член на партизанските медицински единици.&lt;ref name=&quot;kinoeye&quot;&gt;{{Наведени вести|url=http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php|title=Kinoeye - Croatian film: Vatroslav Mimica interviewed|last=Horton|first=Andrew James|date=29 October 2001|access-date=18 May 2010|publisher=Kinoeye.com}}&lt;/ref&gt;

== Кариера ==
По војната, Мимица пишувал книжевни и филмски рецензии, а неговата кариера во филмската продукција започнала во 1950 година кога станал директор на продуцентското студио „Јадран филм“.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt;

=== Анимиран филм ===
Своето режисерско и сценариско деби го имал во југословенскиот филм „ ''Во бурата''“ ([[Хрватски јазик|хрватски]]: ''U oluji'') од 1952 година, во кој глумеле [[Вељко Булајиќ]], [[Миа Оремовиќ]] и [[Антун Налис]].&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm0590791/|title=Vatroslav Mimica|work=[[Internet Movie Database]]|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Во 1950-тите, Мимица работел како режисер и сценарист на голем број критички признати [[Анимација|анимирани филмови]] и станал истакнат член на Загрепската школа за анимирани филмови (неговиот краток анимиран филм ''„Осаменикот“'' (''Samac'') од 1958 година бил награден со Гран при во Венеција), заедно со автори како [[Владо Кристл]] и добитникот на [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]][[Душан Вукотиќ|, Душан Вукотиќ]]. Во 1963 година го режирал ''„Тифусари''“ (''Tifusari''), краток експериментален филм заснован на истоимената поема на [[Јуре Каштелан]].

=== Игран филм ===
Во 1960-тите, Мимица се оддалечил од анимацијата (неговиот последен анимиран филм бил филмот од 1971 година ''„Пожарникарите'' “ (''Vatrogasci'')) и се свртел кон режирање играни филмови, почнувајќи со југословенско-италијанскиот филм од 1961 година ''„Сулејман Освојувачот'' “ ([[Италијански јазик|италијански]] : ''Solimano il conquistatore'') во кој глумат Едмунд Пурдом и [[Џорџија Мол]].&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Неговиот филм од 1965 година „ ''Прометеј од островот“'' (''Prometej s otoka Viševice'') ја освои [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Филмскиот фестивал во Пула]] во 1965 година и му ја донел на Мимица втората наградата, „Сребрена арена“, за најдобар режисер.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot; /&gt; Филмот бил примен и на 4-тиот Московски меѓународен филмски фестивал, каде освоил Специјална диплома.&lt;ref name=&quot;Moscow1965&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|title=4th Moscow International Film Festival (1965)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116145645/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|archive-date=2013-01-16|accessdate=2012-12-06}}&lt;/ref&gt;

Следната година, неговиот филм од 1966 година, „''Понеделник'' ''или вторник''“ (''Ponedjeljak ili utorak''), исто така, ја освоил Големата златна арена за најдобар филм, а „Мимица“ ја освоил [[Златна арена за најдобар режисер|Златната арена за најдобар режисер]].

== Личен живот ==
Неговиот син [[Серџо Мимица-Гецан]] е американски филмски и телевизиски режисер.

== Филмографија (режисерска) ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Раненик]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Мала хроника]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Јубилејот на господинот Икел]]'' (1955)

== Сценарија ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Позивница]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Инспекторот се врати дома]]'' (1959)
* ''[[Јајце (филм)|Јајце]]'' (1959)
* ''[[Кај фотографот]]'' (1959)
* ''[[Среќен крај]]'' (1958)
* ''[[Самец]]'' (1958)
* ''[[Каубојот Џими]]'' (1957)
* ''[[Во бурата]]'' (1952)

== Продуцентски остварувања ==
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
*{{imdb name|id=0590791}}
*[http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php Interview with Vatroslav Mimica] at Kinoeye.com
*[http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=29 Vatroslav Mimica biography] at Filmski-Programi.hr {{in lang|hr}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мимица, Ватрослав}}
[[Категорија:Починати во 2020 година]]
[[Категорија:Родени во 1923 година]]
[[Категорија:Хрватски режисери]]</text>
      <sha1>0ag6h8805libax17jbaspld486x9duj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561638</id>
      <parentid>5561637</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T20:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>P.Nedelkovski</username>
        <id>47736</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>додадена [[Категорија:Хрватски сценаристи]] користејќи го [[:en:Wikipedia:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>5561638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10149" sha1="0sz2lbip6okig5qjt52rkb2vve4d4h6" xml:space="preserve">{{Инфокутија Личност
| name = Ватрослав Мимица&lt;br/&gt;Vatroslav Mimica
| image = 
| birth_date   = {{Birth date|df=yes|1923|6|25}}
| birth_place  = [[Омиш]], [[Кралство на Србите, Хрватите и Словенците]]
| death_date   = {{Death date and age|df=yes|2020|2|15|1923|6|25}}
| death_place  = [[Загреб]], [[Хрватска]]
| yearsactive = 1952–1981
| occupation  = Режисер, сценарист
| spouse      = Џована Гецан
| awards = 
| children = [[Серџо Мимица-Гецан]]
}}

'''Ватрослав Мимица''' ({{роден во|Омиш}}, {{роден на|25|јуни|1923}} – {{починат во|Загреб}}, {{починат на|15|февруари|2020}}) — [[Хрвати|хрватски]] филмски [[режисер]] и [[сценарист]].

== Животопис ==
Роден во [[Омиш]], Мимица се запишал на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Загреб пред почетокот на [[Втора светска војна|Втората светска војна]]. Во 1942 година се приклучил на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ), а во 1943 година се приклучил на [[Југословенски партизани|југословенските партизани]], станал член на партизанските медицински единици.&lt;ref name=&quot;kinoeye&quot;&gt;{{Наведени вести|url=http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php|title=Kinoeye - Croatian film: Vatroslav Mimica interviewed|last=Horton|first=Andrew James|date=29 October 2001|access-date=18 May 2010|publisher=Kinoeye.com}}&lt;/ref&gt;

== Кариера ==
По војната, Мимица пишувал книжевни и филмски рецензии, а неговата кариера во филмската продукција започнала во 1950 година кога станал директор на продуцентското студио „Јадран филм“.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt;

=== Анимиран филм ===
Своето режисерско и сценариско деби го имал во југословенскиот филм „ ''Во бурата''“ ([[Хрватски јазик|хрватски]]: ''U oluji'') од 1952 година, во кој глумеле [[Вељко Булајиќ]], [[Миа Оремовиќ]] и [[Антун Налис]].&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.imdb.com/name/nm0590791/|title=Vatroslav Mimica|work=[[Internet Movie Database]]|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Во 1950-тите, Мимица работел како режисер и сценарист на голем број критички признати [[Анимација|анимирани филмови]] и станал истакнат член на Загрепската школа за анимирани филмови (неговиот краток анимиран филм ''„Осаменикот“'' (''Samac'') од 1958 година бил награден со Гран при во Венеција), заедно со автори како [[Владо Кристл]] и добитникот на [[Филмска награда на академијата на САД|Оскар]][[Душан Вукотиќ|, Душан Вукотиќ]]. Во 1963 година го режирал ''„Тифусари''“ (''Tifusari''), краток експериментален филм заснован на истоимената поема на [[Јуре Каштелан]].

=== Игран филм ===
Во 1960-тите, Мимица се оддалечил од анимацијата (неговиот последен анимиран филм бил филмот од 1971 година ''„Пожарникарите'' “ (''Vatrogasci'')) и се свртел кон режирање играни филмови, почнувајќи со југословенско-италијанскиот филм од 1961 година ''„Сулејман Освојувачот'' “ ([[Италијански јазик|италијански]] : ''Solimano il conquistatore'') во кој глумат Едмунд Пурдом и [[Џорџија Мол]].&lt;ref name=&quot;filmhr&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|title=FILM.HR ::: Vatroslav Mimica|publisher=Film.hr|language=hr|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606225430/http://www.film.hr/bazafilm_ljud.php?ljud_id=250|archive-date=6 June 2011|accessdate=18 May 2010}}&lt;/ref&gt; Неговиот филм од 1965 година „ ''Прометеј од островот“'' (''Prometej s otoka Viševice'') ја освои [[Голема златна арена за најдобар филм|Големата златна арена за најдобар филм]] на [[Пулски филмски фестивал|Филмскиот фестивал во Пула]] во 1965 година и му ја донел на Мимица втората наградата, „Сребрена арена“, за најдобар режисер.&lt;ref name=&quot;filmhr&quot; /&gt; Филмот бил примен и на 4-тиот Московски меѓународен филмски фестивал, каде освоил Специјална диплома.&lt;ref name=&quot;Moscow1965&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|title=4th Moscow International Film Festival (1965)|work=MIFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116145645/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1965|archive-date=2013-01-16|accessdate=2012-12-06}}&lt;/ref&gt;

Следната година, неговиот филм од 1966 година, „''Понеделник'' ''или вторник''“ (''Ponedjeljak ili utorak''), исто така, ја освоил Големата златна арена за најдобар филм, а „Мимица“ ја освоил [[Златна арена за најдобар режисер|Златната арена за најдобар режисер]].

== Личен живот ==
Неговиот син [[Серџо Мимица-Гецан]] е американски филмски и телевизиски режисер.

== Филмографија (режисерска) ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Раненик]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Мала хроника]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Јубилејот на господинот Икел]]'' (1955)

== Сценарија ==
* ''[[Бановиќ Страхиња (филм)|Бановиќ Страхиња]]'' (1981)
* ''[[Последниот подвиг на диверзантот Облак]]'' (1978)
* ''[[Селанска буна 1573]]'' (1975)
* ''[[Македонски дел од пеколот]]'' (1971)
* ''[[Пожарникари (филм)|Пожарникари]]'' (1971)
* ''[[Позивница]]'' (1970)
* ''[[Случка]]'' (1969)
* ''[[Каја, ќе те убијам!]]'' (1967)
* ''[[Понеделник или вторник]]'' (1966)
* ''[[Прометеј од островот Вишевица]]'' (1964)
* ''[[Женидбата на господинот Марципан]]'' (1963)
* ''[[Тифусари]]'' (1963)
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Перпетуум мобиле од прв вид|Перпетуум мобиле лтд]]'' (1961)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)
* ''[[Инспекторот се врати дома]]'' (1959)
* ''[[Јајце (филм)|Јајце]]'' (1959)
* ''[[Кај фотографот]]'' (1959)
* ''[[Среќен крај]]'' (1958)
* ''[[Самец]]'' (1958)
* ''[[Каубојот Џими]]'' (1957)
* ''[[Во бурата]]'' (1952)

== Продуцентски остварувања ==
* ''[[Телефон (филм)|Телефон]]'' (1962)
* ''[[Сулејман Освојувачот]]'' (1961)

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
*{{imdb name|id=0590791}}
*[http://www.kinoeye.org/01/05/horton05.php Interview with Vatroslav Mimica] at Kinoeye.com
*[http://www.filmski-programi.hr/baza_redatelj.php?id=29 Vatroslav Mimica biography] at Filmski-Programi.hr {{in lang|hr}}

{{ОСНОВНОПОДРЕДУВАЊЕ:Мимица, Ватрослав}}
[[Категорија:Починати во 2020 година]]
[[Категорија:Родени во 1923 година]]
[[Категорија:Хрватски режисери]]
[[Категорија:Хрватски сценаристи]]</text>
      <sha1>0sz2lbip6okig5qjt52rkb2vve4d4h6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Переста клокочка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395460</id>
    <revision>
      <id>5561648</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:28:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Short description|Species of shrub}} {{Speciesbox | image = Staphylea pinnata MS 4410.jpg | taxon = Staphylea pinnata | authority = L. }}  '''Переста клокочка''' или '''обична клокочка''' ({{науч|Staphylea pinnata}}) — вид растение од родот [[клокочка]] (''Staphylea'') домородно во [[Европа]] и воведено во Велика Британија|Британиј...</comment>
      <origin>5561648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4199" sha1="68em8k69goxtyjghdc7psa2br37td79" xml:space="preserve">{{Short description|Species of shrub}}
{{Speciesbox
| image = Staphylea pinnata MS 4410.jpg
| taxon = Staphylea pinnata
| authority = L.
}}

'''Переста клокочка''' или '''обична клокочка''' ({{науч|Staphylea pinnata}}) — вид растение од родот [[клокочка]] (''Staphylea'') домородно во [[Европа]] и воведено во [[Велика Британија|Британија]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Staphylea+pinnata Plants for a Future—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt;

== Застапеност во Македоинија ==
Во [[Македонија]] видот е забележан на [[Беласица]] над с. [[Банско]], во [[Битолско]], во Струмичко (с. [[Куклиш]]), во [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]] помеѓу вливот на [[Кадина Река]] и [[Пчиња]] во Вардар, во Охридско помеѓу с. [[Трпејца]] и црквата „[[Црква „Св. Богородица“ - Заум|Св. Заум]]“, во [[Скопско]] во месноста Осој и [[Матка (кањон)|клисурата на Треска]] над с. [[Матка (село)|Матка]].&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450}}&lt;/ref&gt;


==Опис==
Растението е [[листопадно растение|листопадна]] [[грмушка]] со висина до 6 м.&lt;ref name=&quot;pd&quot;&gt;{{нмс |url=http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |title=Plant Database—Staphylea pinnata |access-date=12 февруари 2014 |archive-date=22 февруари 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222141227/http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Видот има перести листови, поради што е наречен ''pinnata''.&lt;ref name=fistful&gt;{{наведено списание |last1=Heiss |first1=Andreas G. |last2=Filipovic |first2=Dragana |last3=Nedelcheva |first3=Anely |last4=Ruß-Popa |first4=Gabriela |last5=Wanninger |first5=Klaus |last6=Schramayr |first6=Georg |last7=Perego |first7=Renata |last8=Jacomet |first8=Stefanie |date=October 2014 |title=A Fistful of Bladdernuts: The Shifting Uses of Staphylea pinnata L. as Documented by Archaeology, History, and Ethnology |url=https://www.researchgate.net/publication/266200113 |journal=Folk Life |volume=52 |issue=2 |pages=95–136 |doi=10.1179/0430877814Z.00000000031 |s2cid=163022862 |access-date=17 август 2015 |format=pdf}}&lt;/ref&gt; Small, white, bell-shaped, fragrant [[цвет]]ови&lt;ref name=&quot;mbc&quot;&gt;[http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=d259 Missouri Botanical Garden—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt; bloom from May to June,&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; on [[метличка|метлички]] долги до 13 см.&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; The flowers are двополови и се [[опрашување|опрашуваат]] од [[двокрилци|муви]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; The [[fruit]]s are inflated papery [[Capsule (botany)|capsules]], 2-3 lobed, up to 4 см long,&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; ripening from September to November. [[Семе|Семките]] се јадат и по вкус потсетуваат на [[ф’стак|ф’стаци]]&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt;

==Одгледување==
Перестата клокочка се одгледува на сонце до делумна сенка, и трпи различни почви. Чувствителна е на суша.&lt;ref name=&quot;pd&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рвр|Staphylea pinnata}}

{{Таксонска лента|from=Q158992}}

[[Категорија:Клокочки]]
[[Категорија:Грмушки]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]
[[Категорија:Јадливи оревести плодови и семки]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]</text>
      <sha1>68em8k69goxtyjghdc7psa2br37td79</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561649</id>
      <parentid>5561648</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4160" sha1="bqds9slwb80wi29fgborqxr1nvjayy8" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Staphylea pinnata MS 4410.jpg
| taxon = Staphylea pinnata
| authority = L.
}}

'''Переста клокочка''' или '''обична клокочка''' ({{науч|Staphylea pinnata}}) — вид растение од родот [[клокочка]] (''Staphylea'') домородно во [[Европа]] и воведено во [[Велика Британија|Британија]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Staphylea+pinnata Plants for a Future—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt;

== Застапеност во Македоинија ==
Во [[Македонија]] видот е забележан на [[Беласица]] над с. [[Банско]], во [[Битолско]], во Струмичко (с. [[Куклиш]]), во [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]] помеѓу вливот на [[Кадина Река]] и [[Пчиња]] во Вардар, во Охридско помеѓу с. [[Трпејца]] и црквата „[[Црква „Св. Богородица“ - Заум|Св. Заум]]“, во [[Скопско]] во месноста Осој и [[Матка (кањон)|клисурата на Треска]] над с. [[Матка (село)|Матка]].&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450}}&lt;/ref&gt;


==Опис==
Растението е [[листопадно растение|листопадна]] [[грмушка]] со висина до 6 м.&lt;ref name=&quot;pd&quot;&gt;{{нмс |url=http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |title=Plant Database—Staphylea pinnata |access-date=12 февруари 2014 |archive-date=22 февруари 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222141227/http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Видот има перести листови, поради што е наречен ''pinnata''.&lt;ref name=fistful&gt;{{наведено списание |last1=Heiss |first1=Andreas G. |last2=Filipovic |first2=Dragana |last3=Nedelcheva |first3=Anely |last4=Ruß-Popa |first4=Gabriela |last5=Wanninger |first5=Klaus |last6=Schramayr |first6=Georg |last7=Perego |first7=Renata |last8=Jacomet |first8=Stefanie |date=October 2014 |title=A Fistful of Bladdernuts: The Shifting Uses of Staphylea pinnata L. as Documented by Archaeology, History, and Ethnology |url=https://www.researchgate.net/publication/266200113 |journal=Folk Life |volume=52 |issue=2 |pages=95–136 |doi=10.1179/0430877814Z.00000000031 |s2cid=163022862 |access-date=17 август 2015 |format=pdf}}&lt;/ref&gt; Small, white, bell-shaped, fragrant [[цвет]]ови&lt;ref name=&quot;mbc&quot;&gt;[http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=d259 Missouri Botanical Garden—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt; bloom from May to June,&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; on [[метличка|метлички]] долги до 13 см.&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; The flowers are двополови и се [[опрашување|опрашуваат]] од [[двокрилци|муви]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; The [[fruit]]s are inflated papery [[Capsule (botany)|capsules]], 2-3 lobed, up to 4 см long,&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; ripening from September to November. [[Семе|Семките]] се јадат и по вкус потсетуваат на [[ф’стак|ф’стаци]]&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt;

==Одгледување==
Перестата клокочка се одгледува на сонце до делумна сенка, и трпи различни почви. Чувствителна е на суша.&lt;ref name=&quot;pd&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рвр|Staphylea pinnata}}

{{Таксонска лента|from=Q158992}}

[[Категорија:Клокочки]]
[[Категорија:Грмушки]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]
[[Категорија:Јадливи оревести плодови и семки]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]</text>
      <sha1>bqds9slwb80wi29fgborqxr1nvjayy8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561650</id>
      <parentid>5561649</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:28:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4159" sha1="8dms9ggk8r8dczzoz2t2wmphcebi924" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Staphylea pinnata MS 4410.jpg
| taxon = Staphylea pinnata
| authority = L.
}}

'''Переста клокочка''' или '''обична клокочка''' ({{науч|Staphylea pinnata}}) — вид растение од родот [[клокочка]] (''Staphylea'') домородно во [[Европа]] и воведено во [[Велика Британија|Британија]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Staphylea+pinnata Plants for a Future—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt;

== Застапеност во Македоинија ==
Во [[Македонија]] видот е забележан на [[Беласица]] над с. [[Банско]], во [[Битолско]], во Струмичко (с. [[Куклиш]]), во [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]] помеѓу вливот на [[Кадина Река]] и [[Пчиња]] во Вардар, во Охридско помеѓу с. [[Трпејца]] и црквата „[[Црква „Св. Богородица“ - Заум|Св. Заум]]“, во [[Скопско]] во месноста Осој и [[Матка (кањон)|клисурата на Треска]] над с. [[Матка (село)|Матка]].&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450}}&lt;/ref&gt;

==Опис==
Растението е [[листопадно растение|листопадна]] [[грмушка]] со висина до 6 м.&lt;ref name=&quot;pd&quot;&gt;{{нмс |url=http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |title=Plant Database—Staphylea pinnata |access-date=12 февруари 2014 |archive-date=22 февруари 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222141227/http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Видот има перести листови, поради што е наречен ''pinnata''.&lt;ref name=fistful&gt;{{наведено списание |last1=Heiss |first1=Andreas G. |last2=Filipovic |first2=Dragana |last3=Nedelcheva |first3=Anely |last4=Ruß-Popa |first4=Gabriela |last5=Wanninger |first5=Klaus |last6=Schramayr |first6=Georg |last7=Perego |first7=Renata |last8=Jacomet |first8=Stefanie |date=October 2014 |title=A Fistful of Bladdernuts: The Shifting Uses of Staphylea pinnata L. as Documented by Archaeology, History, and Ethnology |url=https://www.researchgate.net/publication/266200113 |journal=Folk Life |volume=52 |issue=2 |pages=95–136 |doi=10.1179/0430877814Z.00000000031 |s2cid=163022862 |access-date=17 август 2015 |format=pdf}}&lt;/ref&gt; Small, white, bell-shaped, fragrant [[цвет]]ови&lt;ref name=&quot;mbc&quot;&gt;[http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=d259 Missouri Botanical Garden—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt; bloom from May to June,&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; on [[метличка|метлички]] долги до 13 см.&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; The flowers are двополови и се [[опрашување|опрашуваат]] од [[двокрилци|муви]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; The [[fruit]]s are inflated papery [[Capsule (botany)|capsules]], 2-3 lobed, up to 4 см long,&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; ripening from September to November. [[Семе|Семките]] се јадат и по вкус потсетуваат на [[ф’стак|ф’стаци]]&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt;

==Одгледување==
Перестата клокочка се одгледува на сонце до делумна сенка, и трпи различни почви. Чувствителна е на суша.&lt;ref name=&quot;pd&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рвр|Staphylea pinnata}}

{{Таксонска лента|from=Q158992}}

[[Категорија:Клокочки]]
[[Категорија:Грмушки]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]
[[Категорија:Јадливи оревести плодови и семки]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]</text>
      <sha1>8dms9ggk8r8dczzoz2t2wmphcebi924</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561653</id>
      <parentid>5561650</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <origin>5561653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4321" sha1="an0lww5es13g7lyv4qkngrgr77k5fri" xml:space="preserve">{{Speciesbox
| image = Staphylea pinnata MS 4410.jpg
| taxon = Staphylea pinnata
| authority = L.
}}

'''Переста клокочка''' или '''обична клокочка''' ({{науч|Staphylea pinnata}}) — вид растение од родот [[клокочка]] (''Staphylea'') домородно во [[Европа]] и воведено во [[Велика Британија|Британија]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot;&gt;[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Staphylea+pinnata Plants for a Future—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt;

== Застапеност во Македоинија ==
Во [[Македонија]] видот е забележан на [[Беласица]] над с. [[Банско]], во [[Битолско]], во Струмичко (с. [[Куклиш]]), во [[Таорска Клисура|Таорската Клисура]] помеѓу вливот на [[Кадина Река]] и [[Пчиња]] во Вардар, во Охридско помеѓу с. [[Трпејца]] и црквата „[[Црква „Св. Богородица“ - Заум|Св. Заум]]“, во [[Скопско]] во месноста Осој и [[Матка (кањон)|клисурата на Треска]] над с. [[Матка (село)|Матка]].&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450}}&lt;/ref&gt;

==Опис==
Растението е [[листопадно растение|листопадна]] [[грмушка]] со висина до 6 м.&lt;ref name=&quot;pd&quot;&gt;{{нмс |url=http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |title=Plant Database—Staphylea pinnata |access-date=12 февруари 2014 |archive-date=22 февруари 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222141227/http://www.plantdatabase.ie/Staphylea_pinnata |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Видот има перести листови, поради што е наречен ''pinnata''.&lt;ref name=fistful&gt;{{наведено списание |last1=Heiss |first1=Andreas G. |last2=Filipovic |first2=Dragana |last3=Nedelcheva |first3=Anely |last4=Ruß-Popa |first4=Gabriela |last5=Wanninger |first5=Klaus |last6=Schramayr |first6=Georg |last7=Perego |first7=Renata |last8=Jacomet |first8=Stefanie |date=October 2014 |title=A Fistful of Bladdernuts: The Shifting Uses of Staphylea pinnata L. as Documented by Archaeology, History, and Ethnology |url=https://www.researchgate.net/publication/266200113 |journal=Folk Life |volume=52 |issue=2 |pages=95–136 |doi=10.1179/0430877814Z.00000000031 |s2cid=163022862 |access-date=17 август 2015 |format=pdf}}&lt;/ref&gt; Има мали, бели и ѕвонести мирисливи [[цвет]]ови&lt;ref name=&quot;mbc&quot;&gt;[http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=d259 Missouri Botanical Garden—Staphylea pinnata]&lt;/ref&gt; кои излегуваат од мај до јуни,&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; on [[метличка|метлички]] долги до 13 см.&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; The flowers are двополови и се [[опрашување|опрашуваат]] од [[двокрилци|муви]].&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt; [[Плод]]овите се надуени [[чаура (ботаника)|чаури]] со 2-3 сраснати плодни листови долги до 4 см,&lt;ref name=&quot;mbc&quot; /&gt; кои узреваат од септември до ноември. [[Семе|Семките]] се јадат и по вкус потсетуваат на [[ф’стак|ф’стаци]]&lt;ref name=&quot;pfaf&quot; /&gt;

==Одгледување==
Перестата клокочка се одгледува на сонце до делумна сенка, и трпи различни почви. Чувствителна е на суша.&lt;ref name=&quot;pd&quot; /&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}

== Надворешни врски ==
{{рвр|Staphylea pinnata}}

{{Таксонска лента|from=Q158992}}

[[Категорија:Клокочки]]
[[Категорија:Грмушки]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]
[[Категорија:Јадливи оревести плодови и семки]]
[[Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј]]</text>
      <sha1>an0lww5es13g7lyv4qkngrgr77k5fri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Staphylea pinnata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395461</id>
    <redirect title="Переста клокочка" />
    <revision>
      <id>5561651</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Пренасочување кон [[Переста клокочка]]</comment>
      <origin>5561651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="rax63ewgcuyeocxtgulk21u3iy0cn84" xml:space="preserve">#ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Переста клокочка]]</text>
      <sha1>rax63ewgcuyeocxtgulk21u3iy0cn84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Јавори</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395462</id>
    <revision>
      <id>5561659</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[File:Acer campestre 006.jpg|thumb|[[Клен (дрво)|Клен]] (''Acer campestre'') во Хесен, Германија.]]  '''Јавори''' ({{науч|Aceraceae}}) — поранешно [[семејство (биологија)|семејство]] на [[цветни растенија]]. Содржел два до четири [[род (биологија)|рода]] (зависно од описот) кои опфаќале 120 вид...</comment>
      <origin>5561659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2882" sha1="6bxfgt4hukomcrbm9sme21gnb8lci9l" xml:space="preserve">[[File:Acer campestre 006.jpg|thumb|[[Клен (дрво)|Клен]] (''Acer campestre'') во Хесен, Германија.]]

'''Јавори''' ({{науч|Aceraceae}}) — поранешно [[семејство (биологија)|семејство]] на [[цветни растенија]]. Содржел два до четири [[род (биологија)|рода]] (зависно од описот) кои опфаќале 120 видови [[дрво (растение)|дрва]] и [[грмушка|грмушки]]. Заедничка особина е тоа што листовите се [[филотаксија|спротивни]], а плодот е [[шизокарп]].&lt;ref&gt;[http://delta-intkey.com/angio/www/aceracea.htm Aceraceae] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060226170716/http://delta-intkey.com/angio/www/aceracea.htm |date=February 26, 2006 }} in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards), ''The families of flowering plants''.&lt;/ref&gt; Од нив во [[Македонија]] е застапен родот [[јавор]] (''Acer''), и тоа со осум видови.&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;

Јаворите се во блиско сродство со семејството на [[сапунови]]те (''Sapindaceae''). Неколку таксономи (вклучувајќи ја [[Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија|APG]]) денес ги вклучуваат јаворите (''Aceraceae'') и [[дивокостенови]]те (''Hippocastanaceae'') во сапуновите. Поновите истражувања (Harrington et al. 2005&lt;ref&gt;Harrington, M. G., Edwards, K. J., Johnson, S. A., Chase, M. W., &amp; Gadek, P. A. (2005). Phylogenetic inference in Sapindaceae sensu lato using plastid matK and rbcL DNA sequences. ''Systematic Botany'' 30: 366-382. [http://www.ingentaconnect.com/content/aspt/sb/2005/00000030/00000002/art00012 Abstract].&lt;/ref&gt;) покажале дека, иако јаворите и дивикостените се монофилетични сами по себе, нивното отстранување од сапуновите во поширока смисла би ги оставило сапуновите во потесна смисла како [[парафилија (таксономија)|парафилетична]] група, што се однесува на родот [[жолторог]] (''Xanthoceras'').

==Галерија==
&lt;gallery&gt;
Acer rubrumAH.jpg|Сребролисен јавор
AcerPalmatum.jpg|Јапонски јавор
&lt;/gallery&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Таксонска лента|from=Q1450881}}
{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Сапунови]]</text>
      <sha1>6bxfgt4hukomcrbm9sme21gnb8lci9l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561662</id>
      <parentid>5561659</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <origin>5561662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2901" sha1="i7xejhz14m0u5ymriupklnqkpo3hgph" xml:space="preserve">[[Податотека:Acer campestre 006.jpg|мини|[[Клен (дрво)|Клен]] (''Acer campestre'') во Хесен, Германија.]]

'''Јавори''' ({{науч|Aceraceae}}) — поранешно [[семејство (биологија)|семејство]] на [[цветни растенија]]. Содржел два до четири [[род (биологија)|рода]] (зависно од описот) кои опфаќале 120 видови [[дрво (растение)|дрва]] и [[грмушка|грмушки]]. Заедничка особина е тоа што листовите се [[филотаксија|спротивни]], а плодот е [[шизокарп]].&lt;ref&gt;[http://delta-intkey.com/angio/www/aceracea.htm Aceraceae] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060226170716/http://delta-intkey.com/angio/www/aceracea.htm |date=February 26, 2006 }} in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards), ''The families of flowering plants''.&lt;/ref&gt; Од нив во [[Македонија]] е застапен родот [[јавор]] (''Acer''), и тоа со осум видови.&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;

Јаворите се во блиско сродство со семејството на [[сапунови]]те (''Sapindaceae''). Неколку таксономи (вклучувајќи ја [[Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија|APG]]) денес ги вклучуваат јаворите (''Aceraceae'') и [[дивокостенови]]те (''Hippocastanaceae'') во сапуновите. Поновите истражувања (Harrington et al. 2005&lt;ref&gt;Harrington, M. G., Edwards, K. J., Johnson, S. A., Chase, M. W., &amp; Gadek, P. A. (2005). Phylogenetic inference in Sapindaceae sensu lato using plastid matK and rbcL DNA sequences. ''Systematic Botany'' 30: 366-382. [http://www.ingentaconnect.com/content/aspt/sb/2005/00000030/00000002/art00012 Abstract].&lt;/ref&gt;) покажале дека, иако јаворите и дивикостените се монофилетични сами по себе, нивното отстранување од сапуновите во поширока смисла би ги оставило сапуновите во потесна смисла како [[парафилија (таксономија)|парафилетична]] група, што се однесува на родот [[жолторог]] (''Xanthoceras'').

==Галерија==
&lt;gallery&gt;
Acer rubrumAH.jpg|Сребролисен јавор
AcerPalmatum.jpg|Јапонски јавор
&lt;/gallery&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Таксонска лента|from=Q1450881}}
{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Сапунови]]</text>
      <sha1>i7xejhz14m0u5ymriupklnqkpo3hgph</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561663</id>
      <parentid>5561662</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T22:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>5561663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2907" sha1="sb0qs7ts2twkpz95yd63joypzi5wkk3" xml:space="preserve">[[Податотека:Acer campestre 006.jpg|мини|[[Клен (дрво)|Клен]] (''Acer campestre'') во Хесен, Германија.]]

'''Јавори''' ({{науч|Aceraceae}}) — поранешно [[семејство (биологија)|семејство]] на [[цветни растенија]]. Содржел два до четири [[род (биологија)|рода]] (зависно од описот) кои опфаќале 120 видови [[дрво (растение)|дрва]] и [[грмушка|грмушки]]. Заедничка особина е тоа што листовите се [[филотаксија|спротивни]], а плодот е [[шизокарп]].&lt;ref&gt;[http://delta-intkey.com/angio/www/aceracea.htm Aceraceae] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060226170716/http://delta-intkey.com/angio/www/aceracea.htm |date=February 26, 2006 }} in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards), ''The families of flowering plants''.&lt;/ref&gt; Од нив во [[Македонија]] е застапен родот [[јавор]] (''Acer''), и тоа со осум видови.&lt;ref name=&quot;ФлораМак1.6&quot;&gt;{{ФлораМак1.6|1450-1462}}&lt;/ref&gt;

Јаворите се во блиско сродство со семејството на [[сапунови]]те (''Sapindaceae''). Неколку таксономи (вклучувајќи ја [[Група за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија|APG]]) денес ги вклучуваат јаворите (''Aceraceae'') и [[дивокостенови]]те (''Hippocastanaceae'') во сапуновите. Поновите истражувања (Harrington et al. 2005&lt;ref&gt;Harrington, M. G., Edwards, K. J., Johnson, S. A., Chase, M. W., &amp; Gadek, P. A. (2005). Phylogenetic inference in Sapindaceae sensu lato using plastid matK and rbcL DNA sequences. ''Systematic Botany'' 30: 366-382. [http://www.ingentaconnect.com/content/aspt/sb/2005/00000030/00000002/art00012 Abstract].&lt;/ref&gt;) покажале дека, иако јаворите и дивикостените се монофилетични сами по себе, нивното отстранување од сапуновите во поширока смисла би ги оставило сапуновите во потесна смисла како [[парафилија (таксономија)|парафилетична]] група, што се однесува на родот [[жолторог]] (''Xanthoceras'').

==Галерија==
&lt;gallery&gt;
Acer rubrumAH.jpg|Сребренолистен јавор
AcerPalmatum.jpg|Јапонски јавор
&lt;/gallery&gt;

== Наводи ==
{{наводи}}

{{Таксонска лента|from=Q1450881}}
{{Нормативна контрола}}

[[Категорија:Сапунови]]</text>
      <sha1>sb0qs7ts2twkpz95yd63joypzi5wkk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aceraceae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395463</id>
    <redirect title="Јавори" />
    <revision>
      <id>5561660</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:04:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Пренасочување кон [[Јавори]]</comment>
      <origin>5561660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="5ya97ykki7mo5gqy4w0yzctq7t3xoi2" xml:space="preserve">#ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Јавори]]</text>
      <sha1>5ya97ykki7mo5gqy4w0yzctq7t3xoi2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кленика (река)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395464</id>
    <redirect title="Досница" />
    <revision>
      <id>5561665</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Пренасочување кон [[Досница]]</comment>
      <origin>5561665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="twbw3azj3gwxbg1s045jhw0f2xcihb5" xml:space="preserve">#ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Досница]]</text>
      <sha1>twbw3azj3gwxbg1s045jhw0f2xcihb5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Јавор</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395465</id>
    <revision>
      <id>5561670</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Катпов}} {{рв|Acer}}  [[Категорија:Дивокостенови]]</comment>
      <origin>5561670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="dvzyn2pbfo8cdoizb0ftu7oev33kbya" xml:space="preserve">{{Катпов}}
{{рв|Acer}}

[[Категорија:Дивокостенови]]</text>
      <sha1>dvzyn2pbfo8cdoizb0ftu7oev33kbya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Дивокостенови</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395466</id>
    <revision>
      <id>5561672</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Катпов}} {{рв|Hippocastanoideae}}  [[Категорија:Сапунови]]</comment>
      <origin>5561672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="653nxngsiwi3n38w0uxmou8vrwaha3t" xml:space="preserve">{{Катпов}}
{{рв|Hippocastanoideae}}

[[Категорија:Сапунови]]</text>
      <sha1>653nxngsiwi3n38w0uxmou8vrwaha3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:Автотаксономија/Acer</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1395467</id>
    <redirect title="Предлошка:Автотаксономија/Јавор" />
    <revision>
      <id>5561673</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Пренасочување кон [[Предлошка:Автотаксономија/Јавор]]</comment>
      <origin>5561673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="9ljgh3zrc2jfdm36gu8l6tn7zrjp3ha" xml:space="preserve">#ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Автотаксономија/Јавор]]</text>
      <sha1>9ljgh3zrc2jfdm36gu8l6tn7zrjp3ha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:Автотаксономија/Јавор</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1395468</id>
    <revision>
      <id>5561674</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Јавор |parent=Дивокостенови |extinct= |refs= }}</comment>
      <origin>5561674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="c4vvyj6q6zem3ejorhzzqv9ntqrcp3h" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=genus
|link=Јавор
|parent=Дивокостенови
|extinct=
|refs=
}}</text>
      <sha1>c4vvyj6q6zem3ejorhzzqv9ntqrcp3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:Автотаксономија/Дивокостенови</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1395469</id>
    <revision>
      <id>5561675</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Дивокостенови |parent=Сапунови |extinct= |refs= }}</comment>
      <origin>5561675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="l1j8uxu6m22cweg8u9ojljopc843rtl" xml:space="preserve">{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=subfamilia
|link=Дивокостенови
|parent=Сапунови
|extinct=
|refs=
}}</text>
      <sha1>l1j8uxu6m22cweg8u9ojljopc843rtl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:Автотаксономија/Hippocastanoideae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1395470</id>
    <redirect title="Предлошка:Автотаксономија/Дивокостенови" />
    <revision>
      <id>5561676</id>
      <timestamp>2026-05-19T22:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Пренасочување кон [[Предлошка:Автотаксономија/Дивокостенови]]</comment>
      <origin>5561676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="3c3q904ejxx4ter7j3n7g10nce7btk2" xml:space="preserve">#ПРЕНАСОЧУВАЊЕ [[Предлошка:Автотаксономија/Дивокостенови]]</text>
      <sha1>3c3q904ejxx4ter7j3n7g10nce7btk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Предлошка:BSBI 2007</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1395471</id>
    <revision>
      <id>5561695</id>
      <timestamp>2026-05-20T05:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bjankuloski06</username>
        <id>332</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{наведување |mode={{{mode|cs1}}} |title=BSBI List 2007 |publisher=Botanical Society of Britain and Ireland |url=https://bsbi.org/download/3542/ |format=xls |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626140254/http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |archive-format=xls |archive-date=26 јуни 2015 |access-date={{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}|df={{{df|}}} |ref={{SfnRef|BSBI|2007}}}}&lt;noinclude&gt; {{документација}}  Ка...</comment>
      <origin>5561695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="nq9ks90mjyp3k9zmk4celfioevaz0ay" xml:space="preserve">{{наведување |mode={{{mode|cs1}}} |title=BSBI List 2007 |publisher=Botanical Society of Britain and Ireland |url=https://bsbi.org/download/3542/ |format=xls |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626140254/http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |archive-format=xls |archive-date=26 јуни 2015 |access-date={{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}|df={{{df|}}} |ref={{SfnRef|BSBI|2007}}}}&lt;noinclude&gt;
{{документација}}

[[Категорија:Предлошки за наводи за ботаника]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nq9ks90mjyp3k9zmk4celfioevaz0ay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Соколац</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395472</id>
    <revision>
      <id>5561705</id>
      <timestamp>2026-05-20T07:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1348995058|Sokolac, Bosnia and Herzegovina]]“</comment>
      <origin>5561705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10517" sha1="avqyn0uy1i7rkvt6ns04j60rmqslfo3" xml:space="preserve">
{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
|- class=&quot;category&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;Соколац&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;nickname ib-settlement-native&quot;&gt; Соколац&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mw-file-description&quot; href=&quot;./File:Sokolac4.jpg&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-subheader&quot; |&lt;div class=&quot;category&quot;&gt; [[List of cities in Bosnia and Herzegovina|Град]] и [[Municipalities of Republika Srpska|општина]]&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |[[File:Sokolac4.jpg|250x250пкс]]
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data maptable&quot; |
|}
'''Соколац''' е град и општина во градот [[Источно Сараево]], [[Република Српска]], [[Босна и Херцеговина]]. Во 2013 година, општината броела 12.021 жители, додека градот Соколац има население од 5.919 жители.

== Демографија ==
[[Податотека:Црква_св._Илије,_Соколац_1.jpg|десно|мини|Српска православна црква „Свети Илија“]]

=== Население ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |Население на населени места – општина Соколац
|-
|
| Населба
| 1961 година.
| 1971 година.
| 1981 година.
| 1991 година.
| 2013 година.
|-
|
| Вкупно
|
| 17.053
| 15.281
| 14.833
| 12.021
|-
| 1
| Балтиќи
|
|
|
| 185
| 403
|-
| 2
| Брејаковиќи
|
|
|
| 153
| 218
|-
| 3
| Кнежина
|
|
|
| 465
| 237
|-
| 4
| Ново Село
|
|
|
| 119
| 693
|-
| 5
| Подроманија
|
|
|
| 377
| 1.268
|-
| 6
| Равна Романија
|
|
|
| 115
| 237
|-
| 7
| '''Соколац'''
| 1.132
| 2.464
| 3.649
| 5.562
| 5.919
|-
| 8
| Видриќи
|
|
|
| 243
| 257
|}

=== Етнички состав ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot; |Етнички состав – град Соколац
|-
|
| 2013 година.
| 1991 година.
| 1981 година.
| 1971 година.
|-
| Вкупно
| 5.919 (100,0%)
| 5.562 (100,0%)
| 3.649 (100,0%)
| 2.464 (100,0%)
|-
| Срби
|
| 5.182 (93,17%)
| 3.211 (88,00%)
| 2.256 (91,56%)
|-
| Бошњаци
|
| 262 (4.711%)
| 140 (3.837%)
| 107 (4.343%)
|-
| Други
|
| 61 (1.097%)
| 5 (0,137%)
| 8 (0,325%)
|-
| Југословени
|
| 47 (0,845%)
| 224 (6.139%)
| 16 (0,649%)
|-
| Хрвати
|
| 10 (0,180%)
| 34 (0,932%)
| 43 (1.745%)
|-
| Црногорците
|
|
| 29 (0,795%)
| 30 (1.218%)
|-
| Албанци
|
|
| 5 (0,137%)
| 3 (0,122%)
|-
| Македонци
|
|
| 1 (0,027%)
|
|-
| Унгарци
|
|
|
| 1 (0,041%)
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot; |Етнички состав – општина Соколац
|-
|
| 2013 година.
| 1991 година.
| 1981 година.
| 1971 година.
|-
| Вкупно
| 12.021 (100,0%)
| 14.883 (100,0%)
| 15.281 (100,0%)
| 17.053 (100,0%)
|-
| Срби
| 11.250 (93,59%)
| 10.195 (68,50%)
| 9.743 (63,76%)
| 11.006 (64,54%)
|-
| Бошњаци
| 671 (5.582%)
| 4.493 (30,19%)
| 4.817 (31,52%)
| 5.790 (33,95%)
|-
| Други
| 71 (0,591%)
| 93 (0,625%)
| 123 (0,805%)
| 47 (0,276%)
|-
| Хрвати
| 29 (0,241%)
| 19 (0,128%)
| 57 (0,373%)
| 128 (0,751%)
|-
| Југословени
|
| 83 (0,558%)
| 486 (3.180%)
| 23 (0,135%)
|-
| Црногорците
|
|
| 42 (0,275%)
| 53 (0,311%)
|-
| Македонци
|
|
| 6 (0,039%)
| 1 (0,006%)
|-
| Албанци
|
|
| 5 (0,033%)
| 3 (0,018%)
|-
| Словенците
|
|
| 1 (0,007%)
|
|-
| Унгарци
|
|
| 1 (0,007%)
| 2 (0,012%)
|}

== Економија ==
Соколац е важна раскрсница за регионални патишта. Патиштата што се пресекуваат во Соколац се помеѓу [[Сараево]] и [[Јадранско Море|Јадранското Море]], [[Белград]], [[Ужице]], [[Бања Лука]] и [[Бијељина]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.balkaninside.com/interview-with-milovan-bjelica-the-mayor-of-sokolac/|title=Interview with Milovan Bjelica, the Mayor of Sokolac|work=www.balkaninside.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151030094114/http://www.balkaninside.com/interview-with-milovan-bjelica-the-mayor-of-sokolac/|archive-date=2015-10-30}} &lt;/ref&gt;

Следната табела дава преглед на вкупниот број на регистрирани лица вработени според нивната основна дејност (заклучно со 2018 година):&lt;ref name=&quot;stats2018&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www2.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/gradovi_i_opstine_republike_srpske/2019/Gradovi_I_Opstine_Republike_Srpske_2019_WEB.pdf|title=Cities and Municipalities of Republika Srpska|date=25 December 2019|work=rzs.rs.ba|publisher=Republika Srspka Institute of Statistics|format=PDF|accessdate=31 December 2019}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Активност
! Вкупно
|-
| Земјоделство, шумарство и рибарство
| align=&quot;right&quot; | 525
|-
| Рударство и вадење камен
| align=&quot;right&quot; | -
|-
| Производство
| align=&quot;right&quot; | 392
|-
| Снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација
| align=&quot;right&quot; | 54
|-
| Водоснабдување; канализација, управување со отпад и активности за санација
| align=&quot;right&quot; | -
|-
| Градежништво
| align=&quot;right&quot; | 360
|-
| Трговија на големо и мало, поправка на моторни возила и мотоцикли
| align=&quot;right&quot; | 373
|-
| Транспорт и складирање
| align=&quot;right&quot; | 90
|-
| Сместување и услуги за храна
| align=&quot;right&quot; | 70
|-
| Информации и комуникација
| align=&quot;right&quot; | 23
|-
| Финансиски и осигурителни активности
| align=&quot;right&quot; | 31
|-
| Активности со недвижности
| align=&quot;right&quot; | -
|-
| Професионални, научни и технички активности
| align=&quot;right&quot; | 28
|-
| Административни и помошни услужни дејности
| align=&quot;right&quot; | 10
|-
| Јавна администрација и одбрана; задолжително социјално осигурување
| align=&quot;right&quot; | 252
|-
| Образование
| align=&quot;right&quot; | 173
|-
| Активности за човеково здравје и социјална работа
| align=&quot;right&quot; | 305
|-
| Уметност, забава и рекреација
| align=&quot;right&quot; | 22
|-
| Други услужни дејности
| align=&quot;right&quot; | 22
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| '''Вкупно'''
| align=&quot;right&quot; | '''2.730'''
|}

== Спорт ==
Ллокалниот ОФК Глашинац во 2011 година; претходник на ФК Глашинац Соколац, играл две сезони во [[Премиер лига на Босна и Херцеговина]]. Сега играат во третата лига.

== Клима ==
{{Климатска табела}}

== Меѓународна соработка ==
Список на збратимени градови на Соколац:

* {{Знамеикона|GER}} [[Hohenburg, Bavaria|Hohenburg]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.opstinasokolac.net/gradovi-pobratimi/|title=Градови побратими|work=Соколац - срце Романије|language=sr-RS|accessdate=2021-01-14}}&lt;/ref&gt;
* {{Знамеикона|GRE}} [[Ormylia]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;
* {{Знамеикона|SER}} [[Arilje]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;
* {{Знамеикона|KOS}} [[Гораждевац|Goraždevac]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;
* {{Знамеикона|SER}} [[Обреновац|Obrenovac]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;

Договор за пријателство:

* {{Знамеикона|MNE}} [[Никшиќ|Nikšić]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.opstinasokolac.net/gradovi-pobratimi/|title=Градови побратими|work=Соколац - срце Романије|language=sr-RS|accessdate=2021-01-14}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.opstinasokolac.net/gradovi-pobratimi/ &quot;Градови побратими&quot;]. ''Соколац - срце Романије'' (in Serbian)&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2021-01-14&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;
[[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]&lt;/ref&gt;

== Значајни личности ==

* Хилмо Селимовиќ, бизнисмен&lt;ref name=&quot;Opština Sokolac&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.opstinasokolac.net/2020/01/28/istaknuti-sokocani-5-hilmo-selimovic-pomogao-izgradnju-mnogih-vjerskih-objekata/|title=Hilmo Selimović|date=30 August 2023|publisher=opstinasokolac.net|accessdate=2023-08-30}}&lt;/ref&gt;
* [[Халид Бешлиќ]], пејач&lt;ref name=&quot;Klix&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.klix.ba/magazin/muzika/velicina-koja-ne-poznaje-granice-smrt-legendarnog-halida-beslica-glavna-vijest-u-regionalnim-medijima/251007097|title=Veličina koja ne poznaje granice: Smrt legendarnog Halida Bešlića glavna vijest u regionalnim medijima|date=30 August 2023|publisher=klix.ba|accessdate=2023-08-30}}&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==

* [[Општини во Република Српска]]

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* [http://www.balkaninside.com/interview-with-milovan-bjelica-the-mayor-of-sokolac/ Интервју со Милован Бјелица, градоначалник на Соколац]
* [http://sokolac.slavicnet.com/sokolac/sokolac_najnoviji_forum.html Историја, политика и многу повеќе]
[[Категорија:Градови во Република Српска]]
[[Категорија:Координати на Википодатоците]]
[[Категорија:Статии со краток опис]]
[[Категорија:Општини во Босна и Херцеговина]]</text>
      <sha1>avqyn0uy1i7rkvt6ns04j60rmqslfo3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561706</id>
      <parentid>5561705</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T07:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <origin>5561706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11501" sha1="kqqfntwd3ys12tgmoix5ak1zvwl3l7r" xml:space="preserve">{{Infobox settlement &lt;!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--&gt;
| image_skyline      = Sokolac4.jpg
| settlement_type    = [[Список на градови во Босна и Херцеговина|град]] and [[општина]]
| subdivision_type   = Држава
| subdivision_name   = {{Nowrap|{{Flag|Bosnia and Herzegovina}}}}
| subdivision_type1  = [[Политичко-територијална единица]]
| subdivision_name1  = {{Nowrap|{{Flag|Republika Srpska}}}}
| timezone           = [[Средноевропско време]]
| utc_offset         = +1
| timezone_DST       = [[Средноевропско летно време]]
| utc_offset_DST     = +2
| unit_pref          = 
| map_caption        = Location of Sokolac within the city of [[Istočno Sarajevo]]
| population_as_of   = 2013 попис
| name               = Соколац
| native_name        = Соколац
| official_name      = 
| other_name         = 
| image_flag         = Застава Сокоца.png
| flag_size          = 150px
| image_shield       = 
| image_map          = Istočno Sarajevo Municipalities Sokolac.png
| area_total_km2     = 693.45
| population_total   = 12021
| population_density_km2 = auto
| coordinates        = {{coord|43|56|10|N|18|47|52|E|region:BA|display=inline,title}}
| postal_code_type   = поштенски број 
| postal_code        = 71350
| area_code                       = +387 57
| website            = 
| footnotes          = 
| leader_title       = градоначалник
| leader_name        = Страхиња Башевиќ
| leader_party       = [[СНДС]]
| image_map1         = 
}}
'''Соколац''' е град и општина во градот [[Источно Сараево]], [[Република Српска]], [[Босна и Херцеговина]]. Во 2013 година, општината броела 12.021 жители, додека градот Соколац има население од 5.919 жители.

== Демографија ==
[[Податотека:Црква_св._Илије,_Соколац_1.jpg|десно|мини|Српска православна црква „Свети Илија“]]

=== Население ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |Население на населени места – општина Соколац
|-
|
| Населба
| 1961 година.
| 1971 година.
| 1981 година.
| 1991 година.
| 2013 година.
|-
|
| Вкупно
|
| 17.053
| 15.281
| 14.833
| 12.021
|-
| 1
| Балтиќи
|
|
|
| 185
| 403
|-
| 2
| Брејаковиќи
|
|
|
| 153
| 218
|-
| 3
| Кнежина
|
|
|
| 465
| 237
|-
| 4
| Ново Село
|
|
|
| 119
| 693
|-
| 5
| Подроманија
|
|
|
| 377
| 1.268
|-
| 6
| Равна Романија
|
|
|
| 115
| 237
|-
| 7
| '''Соколац'''
| 1.132
| 2.464
| 3.649
| 5.562
| 5.919
|-
| 8
| Видриќи
|
|
|
| 243
| 257
|}

=== Етнички состав ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot; |Етнички состав – град Соколац
|-
|
| 2013 година.
| 1991 година.
| 1981 година.
| 1971 година.
|-
| Вкупно
| 5.919 (100,0%)
| 5.562 (100,0%)
| 3.649 (100,0%)
| 2.464 (100,0%)
|-
| Срби
|
| 5.182 (93,17%)
| 3.211 (88,00%)
| 2.256 (91,56%)
|-
| Бошњаци
|
| 262 (4.711%)
| 140 (3.837%)
| 107 (4.343%)
|-
| Други
|
| 61 (1.097%)
| 5 (0,137%)
| 8 (0,325%)
|-
| Југословени
|
| 47 (0,845%)
| 224 (6.139%)
| 16 (0,649%)
|-
| Хрвати
|
| 10 (0,180%)
| 34 (0,932%)
| 43 (1.745%)
|-
| Црногорците
|
|
| 29 (0,795%)
| 30 (1.218%)
|-
| Албанци
|
|
| 5 (0,137%)
| 3 (0,122%)
|-
| Македонци
|
|
| 1 (0,027%)
|
|-
| Унгарци
|
|
|
| 1 (0,041%)
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot; |Етнички состав – општина Соколац
|-
|
| 2013 година.
| 1991 година.
| 1981 година.
| 1971 година.
|-
| Вкупно
| 12.021 (100,0%)
| 14.883 (100,0%)
| 15.281 (100,0%)
| 17.053 (100,0%)
|-
| Срби
| 11.250 (93,59%)
| 10.195 (68,50%)
| 9.743 (63,76%)
| 11.006 (64,54%)
|-
| Бошњаци
| 671 (5.582%)
| 4.493 (30,19%)
| 4.817 (31,52%)
| 5.790 (33,95%)
|-
| Други
| 71 (0,591%)
| 93 (0,625%)
| 123 (0,805%)
| 47 (0,276%)
|-
| Хрвати
| 29 (0,241%)
| 19 (0,128%)
| 57 (0,373%)
| 128 (0,751%)
|-
| Југословени
|
| 83 (0,558%)
| 486 (3.180%)
| 23 (0,135%)
|-
| Црногорците
|
|
| 42 (0,275%)
| 53 (0,311%)
|-
| Македонци
|
|
| 6 (0,039%)
| 1 (0,006%)
|-
| Албанци
|
|
| 5 (0,033%)
| 3 (0,018%)
|-
| Словенците
|
|
| 1 (0,007%)
|
|-
| Унгарци
|
|
| 1 (0,007%)
| 2 (0,012%)
|}

== Економија ==
Соколац е важна раскрсница за регионални патишта. Патиштата што се пресекуваат во Соколац се помеѓу [[Сараево]] и [[Јадранско Море|Јадранското Море]], [[Белград]], [[Ужице]], [[Бања Лука]] и [[Бијељина]].&lt;ref&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www.balkaninside.com/interview-with-milovan-bjelica-the-mayor-of-sokolac/|title=Interview with Milovan Bjelica, the Mayor of Sokolac|work=www.balkaninside.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151030094114/http://www.balkaninside.com/interview-with-milovan-bjelica-the-mayor-of-sokolac/|archive-date=2015-10-30}} &lt;/ref&gt;

Следната табела дава преглед на вкупниот број на регистрирани лица вработени според нивната основна дејност (заклучно со 2018 година):&lt;ref name=&quot;stats2018&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=http://www2.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/gradovi_i_opstine_republike_srpske/2019/Gradovi_I_Opstine_Republike_Srpske_2019_WEB.pdf|title=Cities and Municipalities of Republika Srpska|date=25 December 2019|work=rzs.rs.ba|publisher=Republika Srspka Institute of Statistics|format=PDF|accessdate=31 December 2019}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Активност
! Вкупно
|-
| Земјоделство, шумарство и рибарство
| align=&quot;right&quot; | 525
|-
| Рударство и вадење камен
| align=&quot;right&quot; | -
|-
| Производство
| align=&quot;right&quot; | 392
|-
| Снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација
| align=&quot;right&quot; | 54
|-
| Водоснабдување; канализација, управување со отпад и активности за санација
| align=&quot;right&quot; | -
|-
| Градежништво
| align=&quot;right&quot; | 360
|-
| Трговија на големо и мало, поправка на моторни возила и мотоцикли
| align=&quot;right&quot; | 373
|-
| Транспорт и складирање
| align=&quot;right&quot; | 90
|-
| Сместување и услуги за храна
| align=&quot;right&quot; | 70
|-
| Информации и комуникација
| align=&quot;right&quot; | 23
|-
| Финансиски и осигурителни активности
| align=&quot;right&quot; | 31
|-
| Активности со недвижности
| align=&quot;right&quot; | -
|-
| Професионални, научни и технички активности
| align=&quot;right&quot; | 28
|-
| Административни и помошни услужни дејности
| align=&quot;right&quot; | 10
|-
| Јавна администрација и одбрана; задолжително социјално осигурување
| align=&quot;right&quot; | 252
|-
| Образование
| align=&quot;right&quot; | 173
|-
| Активности за човеково здравје и социјална работа
| align=&quot;right&quot; | 305
|-
| Уметност, забава и рекреација
| align=&quot;right&quot; | 22
|-
| Други услужни дејности
| align=&quot;right&quot; | 22
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| '''Вкупно'''
| align=&quot;right&quot; | '''2.730'''
|}

== Спорт ==
Ллокалниот ОФК Глашинац во 2011 година; претходник на ФК Глашинац Соколац, играл две сезони во [[Премиер лига на Босна и Херцеговина]]. Сега играат во третата лига.

== Меѓународна соработка ==
Список на збратимени градови на Соколац:

* {{Знамеикона|GER}} [[Хохенбург]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.opstinasokolac.net/gradovi-pobratimi/|title=Градови побратими|work=Соколац - срце Романије|language=sr-RS|accessdate=2021-01-14}}&lt;/ref&gt;
* {{Знамеикона|GRE}} [[Ормилија]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;
* {{Знамеикона|SER}} [[Ариље]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;
* {{Знамеикона|KOS}} [[Гораждевац]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;
* {{Знамеикона|SER}} [[Обреновац]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot; /&gt;

Договор за пријателство:

* {{Знамеикона|MNE}} [[Никшиќ]]&lt;ref name=&quot;pobratimi&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.opstinasokolac.net/gradovi-pobratimi/|title=Градови побратими|work=Соколац - срце Романије|language=sr-RS|accessdate=2021-01-14}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.opstinasokolac.net/gradovi-pobratimi/ &quot;Градови побратими&quot;]. ''Соколац - срце Романије'' (in Serbian)&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2021-01-14&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;
[[Category:CS1 Serbian-language sources (sr)]]&lt;/ref&gt;

== Значајни личности ==

* Хилмо Селимовиќ, бизнисмен&lt;ref name=&quot;Opština Sokolac&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.opstinasokolac.net/2020/01/28/istaknuti-sokocani-5-hilmo-selimovic-pomogao-izgradnju-mnogih-vjerskih-objekata/|title=Hilmo Selimović|date=30 August 2023|publisher=opstinasokolac.net|accessdate=2023-08-30}}&lt;/ref&gt;
* [[Халид Бешлиќ]], пејач&lt;ref name=&quot;Klix&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://www.klix.ba/magazin/muzika/velicina-koja-ne-poznaje-granice-smrt-legendarnog-halida-beslica-glavna-vijest-u-regionalnim-medijima/251007097|title=Veličina koja ne poznaje granice: Smrt legendarnog Halida Bešlića glavna vijest u regionalnim medijima|date=30 August 2023|publisher=klix.ba|accessdate=2023-08-30}}&lt;/ref&gt;

== Поврзано ==

* [[Општини во Република Српска]]

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* [http://www.balkaninside.com/interview-with-milovan-bjelica-the-mayor-of-sokolac/ Интервју со Милован Бјелица, градоначалник на Соколац]
* [http://sokolac.slavicnet.com/sokolac/sokolac_najnoviji_forum.html Историја, политика и многу повеќе]
[[Категорија:Градови во Република Српска]]
[[Категорија:Координати на Википодатоците]]
[[Категорија:Статии со краток опис]]
[[Категорија:Општини во Босна и Херцеговина]]</text>
      <sha1>kqqfntwd3ys12tgmoix5ak1zvwl3l7r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Menyanthaceae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395474</id>
    <revision>
      <id>5561711</id>
      <timestamp>2026-05-20T07:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1354823142|Menyanthaceae]]“</comment>
      <origin>5561711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3533" sha1="rb39sp7sd6t249ss88xtdb4ep9k2jzg" xml:space="preserve">
'''Menyanthaceae''' е [[Семејство (биологија)|фамилија]] на водни и мочуришни растенија од редот [[Asterales]]. Постојат приближно 60 до 70 видови поделени во шест [[Род (биологија)|рода]] распространети низ целиот свет. Едноставните или сложените [[Лист (ботаника)|листови]] наизменично произлегуваат од ползечки [[ризом]]. Кај потопениот воден род ''[[Nymphoides]]'', листовите лебдат и поддржуваат лабаво, чадорчесто или гроздообразно [[соцветие]]. Кај други родови, соцветието е исправено и се состои од еден (на пр., кај ''[[Liparophyllum]]'') до повеќе цветови. Цветовите се со пет дела и се жолти или бели. Ливчињата се украсени со странични крилја. Типот на плодот е капсула.

Видовите ''Menyanthaceae'' се наоѓаат низ целиот свет. Родовите водна детелина (''[[Водна детелина|Menyanthes]])'' и ''[[Nephrophyllidium]]'' растат само на северната хемисфера, додека ''[[Liparophyllum]]'' и ''[[Villarsia]]'' се јавуваат само на јужната хемисфера. Видовите ''[[Nymphoides]]'' имаат [[Космополитизам (биологија)|космополитска распространетост]].

Видовите ''Menyanthaceae'' се од економско значење како украсни водни градинарски растенија, и најчесто се тргува со видовите од родот ''[[Nymphoides]]''. Практиката на одгледување на неавтохтони водни растенија довела до тоа неколку видови да станат [[Инвазивен вид|инвазивни]] во регионот каде се донесени.

Диморфната хетеростилија се јавува кај сите родови освен кај ''[[Liparophyllum]]''. Покрај тоа, четири видови на ''[[Nymphoides]]'' се дводомни.&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=Tippery|first=Nicholas P.|last2=Les|first2=Donald H.|year=2011|title=Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in ''Nymphoides'' (Menyanthaceae)|journal=Systematic Botany|volume=36|issue=4|pages=1101–1113|doi=10.1600/036364411X605092}}&lt;/ref&gt;

== Родови ==
[[Plants of the World Online|„Plants of the World Online“]] ги прифаќа следниве родови:&lt;ref name=&quot;POWO_77126679-1&quot;&gt;{{Наведување|title=''Menyanthaceae'' Dumort.|journal=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77126679-1|access-date=2018-09-01}}&lt;/ref&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Ризница-врска|Menyanthaceae}}

* [http://greif.uni-greifswald.de/floragreif/?fam=Menyanthaceae&amp;gen=&amp;spec=&amp;flora_search=taxon Menyanthaceae од Монголија во FloraGREIF]
{{Angiosperm families}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Флора на Македонија]]</text>
      <sha1>rb39sp7sd6t249ss88xtdb4ep9k2jzg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561713</id>
      <parentid>5561711</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T07:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4434" sha1="q88tptqto6jd1luo4rbcns511q07myu" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Menyanthes_trifoliata_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-225.jpg
|image_caption = ''Menyanthes trifoliata''
|taxon = Menyanthaceae
|authority = [[Dumort.]]&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |doi-access=free |hdl=10654/18083 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Родови
|subdivision = Види текст
}}

'''Menyanthaceae''' е [[Семејство (биологија)|фамилија]] на водни и мочуришни растенија од редот [[Asterales]]. Постојат приближно 60 до 70 видови поделени во шест [[Род (биологија)|рода]] распространети низ целиот свет. Едноставните или сложените [[Лист (ботаника)|листови]] наизменично произлегуваат од ползечки [[ризом]]. Кај потопениот воден род ''[[Nymphoides]]'', листовите лебдат и поддржуваат лабаво, чадорчесто или гроздообразно [[соцветие]]. Кај други родови, соцветието е исправено и се состои од еден (на пр., кај ''[[Liparophyllum]]'') до повеќе цветови. Цветовите се со пет дела и се жолти или бели. Ливчињата се украсени со странични крилја. Типот на плодот е капсула.

Видовите ''Menyanthaceae'' се наоѓаат низ целиот свет. Родовите водна детелина (''[[Водна детелина|Menyanthes]])'' и ''[[Nephrophyllidium]]'' растат само на северната хемисфера, додека ''[[Liparophyllum]]'' и ''[[Villarsia]]'' се јавуваат само на јужната хемисфера. Видовите ''[[Nymphoides]]'' имаат [[Космополитизам (биологија)|космополитска распространетост]].

Видовите ''Menyanthaceae'' се од економско значење како украсни водни градинарски растенија, и најчесто се тргува со видовите од родот ''[[Nymphoides]]''. Практиката на одгледување на неавтохтони водни растенија довела до тоа неколку видови да станат [[Инвазивен вид|инвазивни]] во регионот каде се донесени.

Диморфната хетеростилија се јавува кај сите родови освен кај ''[[Liparophyllum]]''. Покрај тоа, четири видови на ''[[Nymphoides]]'' се дводомни.&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=Tippery|first=Nicholas P.|last2=Les|first2=Donald H.|year=2011|title=Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in ''Nymphoides'' (Menyanthaceae)|journal=Systematic Botany|volume=36|issue=4|pages=1101–1113|doi=10.1600/036364411X605092}}&lt;/ref&gt;

== Родови ==
[[Plants of the World Online|„Plants of the World Online“]] ги прифаќа следниве родови:&lt;ref name=&quot;POWO_77126679-1&quot;&gt;{{Наведување|title=''Menyanthaceae'' Dumort.|journal=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77126679-1|access-date=2018-09-01}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Liparophyllum]]'' &lt;small&gt;Hook.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Menyanthes]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Nephrophyllidium]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Nymphoides]]'' &lt;small&gt;Ség.&lt;/small&gt;
* ''[[Ornduffia]]'' &lt;small&gt;Tippery &amp; Les&lt;/small&gt;
* ''[[Villarsia]]'' &lt;small&gt;Vent.&lt;/small&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Ризница-врска|Menyanthaceae}}

* [http://greif.uni-greifswald.de/floragreif/?fam=Menyanthaceae&amp;gen=&amp;spec=&amp;flora_search=taxon Menyanthaceae од Монголија во FloraGREIF]
{{Angiosperm families}}{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Флора на Македонија]]</text>
      <sha1>q88tptqto6jd1luo4rbcns511q07myu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561714</id>
      <parentid>5561713</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:00:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>/* Наводи */</comment>
      <origin>5561714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4411" sha1="nhs2il2isvgnfsg1z9o3znczel4hobq" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Menyanthes_trifoliata_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-225.jpg
|image_caption = ''Menyanthes trifoliata''
|taxon = Menyanthaceae
|authority = [[Dumort.]]&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |doi-access=free |hdl=10654/18083 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Родови
|subdivision = Види текст
}}

'''Menyanthaceae''' е [[Семејство (биологија)|фамилија]] на водни и мочуришни растенија од редот [[Asterales]]. Постојат приближно 60 до 70 видови поделени во шест [[Род (биологија)|рода]] распространети низ целиот свет. Едноставните или сложените [[Лист (ботаника)|листови]] наизменично произлегуваат од ползечки [[ризом]]. Кај потопениот воден род ''[[Nymphoides]]'', листовите лебдат и поддржуваат лабаво, чадорчесто или гроздообразно [[соцветие]]. Кај други родови, соцветието е исправено и се состои од еден (на пр., кај ''[[Liparophyllum]]'') до повеќе цветови. Цветовите се со пет дела и се жолти или бели. Ливчињата се украсени со странични крилја. Типот на плодот е капсула.

Видовите ''Menyanthaceae'' се наоѓаат низ целиот свет. Родовите водна детелина (''[[Водна детелина|Menyanthes]])'' и ''[[Nephrophyllidium]]'' растат само на северната хемисфера, додека ''[[Liparophyllum]]'' и ''[[Villarsia]]'' се јавуваат само на јужната хемисфера. Видовите ''[[Nymphoides]]'' имаат [[Космополитизам (биологија)|космополитска распространетост]].

Видовите ''Menyanthaceae'' се од економско значење како украсни водни градинарски растенија, и најчесто се тргува со видовите од родот ''[[Nymphoides]]''. Практиката на одгледување на неавтохтони водни растенија довела до тоа неколку видови да станат [[Инвазивен вид|инвазивни]] во регионот каде се донесени.

Диморфната хетеростилија се јавува кај сите родови освен кај ''[[Liparophyllum]]''. Покрај тоа, четири видови на ''[[Nymphoides]]'' се дводомни.&lt;ref&gt;{{Наведено списание|last=Tippery|first=Nicholas P.|last2=Les|first2=Donald H.|year=2011|title=Phylogenetic Relationships and Morphological Evolution in ''Nymphoides'' (Menyanthaceae)|journal=Systematic Botany|volume=36|issue=4|pages=1101–1113|doi=10.1600/036364411X605092}}&lt;/ref&gt;

== Родови ==
[[Plants of the World Online|„Plants of the World Online“]] ги прифаќа следниве родови:&lt;ref name=&quot;POWO_77126679-1&quot;&gt;{{Наведување|title=''Menyanthaceae'' Dumort.|journal=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77126679-1|access-date=2018-09-01}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Liparophyllum]]'' &lt;small&gt;Hook.f.&lt;/small&gt;
* ''[[Menyanthes]]'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''[[Nephrophyllidium]]'' &lt;small&gt;Gilg&lt;/small&gt;
* ''[[Nymphoides]]'' &lt;small&gt;Ség.&lt;/small&gt;
* ''[[Ornduffia]]'' &lt;small&gt;Tippery &amp; Les&lt;/small&gt;
* ''[[Villarsia]]'' &lt;small&gt;Vent.&lt;/small&gt;

== Наводи ==
{{Наводи}}{{Ризница-врска|Menyanthaceae}}

* [http://greif.uni-greifswald.de/floragreif/?fam=Menyanthaceae&amp;gen=&amp;spec=&amp;flora_search=taxon Menyanthaceae од Монголија во FloraGREIF]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Флора на Македонија]]</text>
      <sha1>nhs2il2isvgnfsg1z9o3znczel4hobq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Разговор:Menyanthaceae</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1395475</id>
    <revision>
      <id>5561712</id>
      <timestamp>2026-05-20T07:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {{СЗР}}</comment>
      <origin>5561712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx" xml:space="preserve">{{СЗР}}</text>
      <sha1>111pu1atb524tq4kzd5jua5n9t24clx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nymphoides</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395476</id>
    <revision>
      <id>5561725</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1347718340|Nymphoides]]“</comment>
      <origin>5561725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4256" sha1="8owj1r5cjjfc0a5d5rkkt4mrifacgdf" xml:space="preserve">
'''''Nymphoides''''' е [[Род (биологија)|род]] на водни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од семејството [[Menyanthaceae]]. Името на родот се однесува на нивната сличност со водниот крин ''[[Nymphaea]]''. ''Nymphoides'' се водни растенија со потопени корени и лебдечки [[Лист (ботаника)|лисја]] што ги држат малите [[Цвет|цветови]] над површината на водата. [[Цвет|Цветовите]] се симпетални, најчесто поделени на пет ливчиња. Ливчињата се или жолти или бели и може да бидат украсени со странични крилја или покриени со мали влакненца. [[Соцветие|Соцветието]] се состои или од грозд од цветови во форма на чадор или од лабав грозд, со [[Стебло|стебла]] што се јавуваат помеѓу генерално спарени цветови.
[[Податотека:Nymphoides_indica2.jpg|лево|мини|160x160пкс|Цвет од ''Nymphoides indica'']]
[[Податотека:Nymphoides_ezannoi_-_blossom_(aka).jpg|лево|мини|160x160пкс|Цвет од ''Nymphoides ezannoi'']]
Видовите ''Nymphoides'' се продаваат како аквариумски растенија, вклучувајќи ги ''[[Nymphoides aquatica|N. aquatica]]'' и ''[[Nymphoides indica|N. indica]]''. Видовите автохтони во Соединетите Американски Држави се ''[[Nymphoides cordata|N. cordata]]'' на североисток и ''[[Nymphoides aquatica|N. aquatica]]'' на југоисток. ''[[Nymphoides peltata]]'' е автохтон во Европа и Азија, но може да се најде во САД како [[Инвазивен вид|инвазивен]] воден плевел. Неавтохтоните видови ''[[Nymphoides cristata|N. cristata]]'' и ''[[Nymphoides indica|N. indica,]]'' наводно, се среќаваат и во Флорида.

Тенките [[Стебло|стебла]] на ''[[Nymphoides hydrophylla]]'' се јадат како [[зеленчук]] во [[Тајван (држава)|Тајван]].

Бројни видови ''Nymphoides'' растат во Австралија, а други постојат во Африка, Америка и Азија.

; Видови

[[Податотека:Nymphoides_indica1.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides indica'']]
[[Податотека:Nymphoides_aquatica.JPG|мини|180x180пкс|''Nymphoides aquatica'']]
[[Податотека:Nymphoides_cordata_7066.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides cordata'']]
[[Податотека:NymphoidesPeltata-flower2-hr.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides peltata'']]
[[Податотека:Nymphoides_coreana.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides coreana'']]
[[Податотека:Nymphoides_hydrophylla.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides hydrophylla'']]
[[Податотека:Nymphoides_krishnakesara_13.JPG|мини|180x180пкс|''Нимфоиди кришнакесара'']]
Постојат приближно 50 видови на ''Nymphoides'', вклучувајќи:

Пантропски :

* ''[[Nymphoides indica]]'' (L.) Kuntze

Африка:

Северна Америка:

Централна и Јужна Америка:

Евроазија:

* ''[[Nymphoides peltata]]'' (S.G.Gmel.) Kuntze

Азија:

Азија и Австралија:

* ''[[Nymphoides aurantiaca]]'' (Dalzell) Kuntze
* ''[[Nymphoides parvifolia]]'' (Wall.) Kuntze

Австралија:

== Наводи ==
{{Наводи}}

* [http://www.aquagreen.com.au/plant_data/Nymphoides_minima.html Нимфоидес минима]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Флора на Америка]]
[[Категорија:Флора на Азија]]
[[Категорија:Флора на Африка]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>8owj1r5cjjfc0a5d5rkkt4mrifacgdf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561726</id>
      <parentid>5561725</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6658" sha1="mpmhmxad5ik6hwedobowomvym8nliyg" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Nymphoides ezannoi (aka).jpg
|image_caption = ''Nymphoides ezannoi''
|taxon = Nymphoides
|authority = [[Ség.]] 1754
|subdivision_ranks = Видови
|subdivision = Види текст
}}

'''''Nymphoides''''' е [[Род (биологија)|род]] на водни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од семејството [[Menyanthaceae]]. Името на родот се однесува на нивната сличност со водниот крин ''[[Nymphaea]]''. ''Nymphoides'' се водни растенија со потопени корени и лебдечки [[Лист (ботаника)|лисја]] што ги држат малите [[Цвет|цветови]] над површината на водата. [[Цвет|Цветовите]] се симпетални, најчесто поделени на пет ливчиња. Ливчињата се или жолти или бели и може да бидат украсени со странични крилја или покриени со мали влакненца. [[Соцветие|Соцветието]] се состои или од грозд од цветови во форма на чадор или од лабав грозд, со [[Стебло|стебла]] што се јавуваат помеѓу генерално спарени цветови.
[[Податотека:Nymphoides_indica2.jpg|лево|мини|160x160пкс|Цвет од ''Nymphoides indica'']]
[[Податотека:Nymphoides_ezannoi_-_blossom_(aka).jpg|лево|мини|160x160пкс|Цвет од ''Nymphoides ezannoi'']]
Видовите ''Nymphoides'' се продаваат како аквариумски растенија, вклучувајќи ги ''[[Nymphoides aquatica|N. aquatica]]'' и ''[[Nymphoides indica|N. indica]]''. Видовите автохтони во Соединетите Американски Држави се ''[[Nymphoides cordata|N. cordata]]'' на североисток и ''[[Nymphoides aquatica|N. aquatica]]'' на југоисток. ''[[Nymphoides peltata]]'' е автохтон во Европа и Азија, но може да се најде во САД како [[Инвазивен вид|инвазивен]] воден плевел. Неавтохтоните видови ''[[Nymphoides cristata|N. cristata]]'' и ''[[Nymphoides indica|N. indica,]]'' наводно, се среќаваат и во Флорида.

Тенките [[Стебло|стебла]] на ''[[Nymphoides hydrophylla]]'' се јадат како [[зеленчук]] во [[Тајван (држава)|Тајван]].

Бројни видови ''Nymphoides'' растат во Австралија, а други постојат во Африка, Америка и Азија.

; Видови

[[Податотека:Nymphoides_indica1.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides indica'']]
[[Податотека:Nymphoides_aquatica.JPG|мини|180x180пкс|''Nymphoides aquatica'']]
[[Податотека:Nymphoides_cordata_7066.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides cordata'']]
[[Податотека:NymphoidesPeltata-flower2-hr.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides peltata'']]
[[Податотека:Nymphoides_coreana.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides coreana'']]
[[Податотека:Nymphoides_hydrophylla.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides hydrophylla'']]
[[Податотека:Nymphoides_krishnakesara_13.JPG|мини|180x180пкс|''Нимфоиди кришнакесара'']]
Постојат приближно 50 видови на ''Nymphoides'', вклучувајќи:

Пантропски :

* ''[[Nymphoides indica]]'' (L.) Kuntze

Африка:
* ''[[Nymphoides bosseri]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides brevipedicellata]]'' (Vatke) A.Raynal
* ''[[Nymphoides elegans]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides ezannoi]]'' Berhaut
* ''[[Nymphoides forbesiana]]'' (Griseb.) Kuntze
* ''[[Nymphoides guineensis]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides humilis]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides milnei]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides moratiana]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides rautaneni]]'' (N.E.Br.) A.Raynal
* ''[[Nymphoides tenuissima]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides thunbergiana]]'' (Griseb.) Kuntze

Северна Америка:
* ''[[Nymphoides aquatica]]'' (J.F.Gmel.) Kuntze
* ''[[Nymphoides cordata]]'' (Elliott) Fernald

Централна и Јужна Америка:
* ''[[Nymphoides fallax]]'' Ornduff
* ''[[Nymphoides flaccida]]'' L.Sm.
* ''[[Nymphoides grayana]]'' (Griseb.) Kuntze
* ''[[Nymphoides herzogii]]'' A.Galàn-Mera &amp; G.Navarro
* ''[[Nymphoides humboldtiana]]'' (Kunth) Kuntze
* ''[[Nymphoides microphylla]]'' (A.St.-Hil.) Kuntze
* ''[[Nymphoides verrucosa]]'' (R.E.Fries)A.Galàn-Mera &amp; G.Navarro

Евроазија:
* ''[[Nymphoides peltata]]'' (S.G.Gmel.) Kuntze

Азија:
* ''[[Nymphoides balakrishnanii]]'' P.Biju, Josekutty, Haneef &amp; Augustine
* ''[[Nymphoides coreana]]'' (Léveille) Hara
* ''[[Nymphoides hastata]]'' (Dop) Kerr
* ''[[Nymphoides hydrophylla]]'' (Lour.) Kuntze
* ''[[Nymphoides krishnakesara]]'' K.T.Joseph &amp; Sivar.
* ''[[Nymphoides lungtanensis]]'' S.P.Li, T.H.Hsieh &amp; C.C.Lin
* ''[[Nymphoides macrospermum]]'' Vasudevan
* ''[[Nymphoides siamensis]]'' (Ostenf.) Kerr
* ''[[Nymphoides sivarajanii]]'' K.T.Joseph
* ''[[Nymphoides tonkinensis]]'' (Dop) P.H.Ho

Азија и Австралија:
* ''[[Nymphoides aurantiaca]]'' (Dalzell) Kuntze
* ''[[Nymphoides parvifolia]]'' (Wall.) Kuntze

Австралија:
* ''[[Nymphoides beaglensis]]'' Aston
* ''[[Nymphoides crenata]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides disperma]]'' Aston
* ''[[Nymphoides elliptica]]'' Aston
* ''[[Nymphoides exigua]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides exiliflora]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides furculifolia]]'' Specht
* ''[[Nymphoides geminata]]'' (R.Br.) Kuntze
* ''[[Nymphoides hydrocharioides]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides montana]]'' Aston
* ''[[Nymphoides planosperma]]'' Aston
* ''[[Nymphoides quadriloba]]'' Aston
* ''[[Nymphoides simulans]]'' Aston
* ''[[Nymphoides spinulosperma]]'' Aston
* ''[[Nymphoides spongiosa]]'' Aston
* ''[[Nymphoides stygia]]'' (J.M.Black) H.Eichler
* ''[[Nymphoides subacuta]]'' Aston
* ''[[Nymphoides triangularis]]'' Aston

== Наводи ==
{{Наводи}}

* [http://www.aquagreen.com.au/plant_data/Nymphoides_minima.html Nymphoides_minima]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Флора на Америка]]
[[Категорија:Флора на Азија]]
[[Категорија:Флора на Африка]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>mpmhmxad5ik6hwedobowomvym8nliyg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561728</id>
      <parentid>5561726</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6919" sha1="5cpkb3ltewtows96ro53llgpz48yf68" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = Nymphoides ezannoi (aka).jpg
|image_caption = ''Nymphoides ezannoi''
|taxon = Nymphoides
|authority = [[Ség.]] 1754
|subdivision_ranks = Видови
|subdivision = Види текст
}}

'''''Nymphoides''''' е [[Род (биологија)|род]] на водни [[Скриеносеменици|цветни растенија]] од семејството [[Menyanthaceae]]. Името на родот се однесува на нивната сличност со водниот крин ''[[Nymphaea]].''

== Опис ==
''Nymphoides'' се водни растенија со потопени корени и лебдечки [[Лист (ботаника)|лисја]] што ги држат малите [[Цвет|цветови]] над површината на водата. [[Цвет|Цветовите]] се симпетални, најчесто поделени на пет ливчиња. Ливчињата се или жолти или бели и може да бидат украсени со странични крилја или покриени со мали влакненца. [[Соцветие|Соцветието]] се состои или од грозд од цветови во форма на чадор или од лабав грозд, со [[Стебло|стебла]] што се јавуваат помеѓу генерално спарени цветови.
[[Податотека:Nymphoides_indica2.jpg|лево|мини|160x160пкс|Цвет од ''Nymphoides indica''[[Податотека:Nymphoides_ezannoi_-_blossom_(aka).jpg|лево|мини|160x160пкс|Цвет од ''Nymphoides ezannoi'']]]]
Видовите ''Nymphoides'' се продаваат како аквариумски растенија, вклучувајќи ги ''[[Nymphoides aquatica|N. aquatica]]'' и ''[[Nymphoides indica|N. indica]]''. Видовите автохтони во Соединетите Американски Држави се ''[[Nymphoides cordata|N. cordata]]'' на североисток и ''[[Nymphoides aquatica|N. aquatica]]'' на југоисток. ''[[Nymphoides peltata]]'' е автохтон во Европа и Азија, но може да се најде во САД како [[Инвазивен вид|инвазивен]] воден плевел. Неавтохтоните видови ''[[Nymphoides cristata|N. cristata]]'' и ''[[Nymphoides indica|N. indica,]]'' наводно, се среќаваат и во Флорида.

Тенките [[Стебло|стебла]] на ''[[Nymphoides hydrophylla]]'' се јадат како [[зеленчук]] во [[Тајван (држава)|Тајван]].

== Видови ==
Бројни видови ''Nymphoides'' растат во Австралија, а други постојат во Африка, Америка и Азија.

[[Податотека:Nymphoides_indica1.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides indica'']]
[[Податотека:Nymphoides_aquatica.JPG|мини|180x180пкс|''Nymphoides aquatica'']]
[[Податотека:Nymphoides_cordata_7066.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides cordata'']]
[[Податотека:NymphoidesPeltata-flower2-hr.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides peltata'']]
[[Податотека:Nymphoides_coreana.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides coreana'']]
[[Податотека:Nymphoides_hydrophylla.jpg|мини|180x180пкс|''Nymphoides hydrophylla'']]
[[Податотека:Nymphoides_krishnakesara_13.JPG|мини|180x180пкс|''Нимфоиди кришнакесара'']]
Постојат приближно 50 видови на ''Nymphoides'', вклучувајќи:

Пантропски :

* ''[[Nymphoides indica]]'' (L.) Kuntze

Африка:
* ''[[Nymphoides bosseri]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides brevipedicellata]]'' (Vatke) A.Raynal
* ''[[Nymphoides elegans]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides ezannoi]]'' Berhaut
* ''[[Nymphoides forbesiana]]'' (Griseb.) Kuntze
* ''[[Nymphoides guineensis]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides humilis]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides milnei]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides moratiana]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides rautaneni]]'' (N.E.Br.) A.Raynal
* ''[[Nymphoides tenuissima]]'' A.Raynal
* ''[[Nymphoides thunbergiana]]'' (Griseb.) Kuntze

Северна Америка:
* ''[[Nymphoides aquatica]]'' (J.F.Gmel.) Kuntze
* ''[[Nymphoides cordata]]'' (Elliott) Fernald

Централна и Јужна Америка:
* ''[[Nymphoides fallax]]'' Ornduff
* ''[[Nymphoides flaccida]]'' L.Sm.
* ''[[Nymphoides grayana]]'' (Griseb.) Kuntze
* ''[[Nymphoides herzogii]]'' A.Galàn-Mera &amp; G.Navarro
* ''[[Nymphoides humboldtiana]]'' (Kunth) Kuntze
* ''[[Nymphoides microphylla]]'' (A.St.-Hil.) Kuntze
* ''[[Nymphoides verrucosa]]'' (R.E.Fries)A.Galàn-Mera &amp; G.Navarro

Евроазија:
* ''[[Nymphoides peltata]]'' (S.G.Gmel.) Kuntze - расте и во Македонија&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 48 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Азија:
* ''[[Nymphoides balakrishnanii]]'' P.Biju, Josekutty, Haneef &amp; Augustine
* ''[[Nymphoides coreana]]'' (Léveille) Hara
* ''[[Nymphoides hastata]]'' (Dop) Kerr
* ''[[Nymphoides hydrophylla]]'' (Lour.) Kuntze
* ''[[Nymphoides krishnakesara]]'' K.T.Joseph &amp; Sivar.
* ''[[Nymphoides lungtanensis]]'' S.P.Li, T.H.Hsieh &amp; C.C.Lin
* ''[[Nymphoides macrospermum]]'' Vasudevan
* ''[[Nymphoides siamensis]]'' (Ostenf.) Kerr
* ''[[Nymphoides sivarajanii]]'' K.T.Joseph
* ''[[Nymphoides tonkinensis]]'' (Dop) P.H.Ho

Азија и Австралија:
* ''[[Nymphoides aurantiaca]]'' (Dalzell) Kuntze
* ''[[Nymphoides parvifolia]]'' (Wall.) Kuntze

Австралија:
* ''[[Nymphoides beaglensis]]'' Aston
* ''[[Nymphoides crenata]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides disperma]]'' Aston
* ''[[Nymphoides elliptica]]'' Aston
* ''[[Nymphoides exigua]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides exiliflora]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides furculifolia]]'' Specht
* ''[[Nymphoides geminata]]'' (R.Br.) Kuntze
* ''[[Nymphoides hydrocharioides]]'' (F.Muell.) Kuntze
* ''[[Nymphoides montana]]'' Aston
* ''[[Nymphoides planosperma]]'' Aston
* ''[[Nymphoides quadriloba]]'' Aston
* ''[[Nymphoides simulans]]'' Aston
* ''[[Nymphoides spinulosperma]]'' Aston
* ''[[Nymphoides spongiosa]]'' Aston
* ''[[Nymphoides stygia]]'' (J.M.Black) H.Eichler
* ''[[Nymphoides subacuta]]'' Aston
* ''[[Nymphoides triangularis]]'' Aston

== Наводи ==
{{Наводи}}

* [http://www.aquagreen.com.au/plant_data/Nymphoides_minima.html Nymphoides_minima]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Флора на Америка]]
[[Категорија:Флора на Азија]]
[[Категорија:Флора на Африка]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>5cpkb3ltewtows96ro53llgpz48yf68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nymphoides peltata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1395477</id>
    <revision>
      <id>5561735</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>Создадено преведувајќи ја страницата „[[:en:Special:Redirect/revision/1322757371|Nymphoides peltata]]“</comment>
      <origin>5561735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9180" sha1="5erfjev5wssepb47lv9fqduams0l3wp" xml:space="preserve">
'''''Nymphoides peltata''''' е повеќегодишно, вкоренето водно растение со лебдечки листови од семејството [[Menyanthaceae]]. Синоними се ''Menyanthes nymphoides'' L., ''Villarsia nymphoides'', ''Limnanthemum peltatum'' S.G.Gmel., ''Nymphoides nymphoides'' (L.) Britton.

Се јавува низ поголемиот дел од Европа (со исклучок на Ирска и Скандинавија) и умерена Азија, а локално и во Алжир во северозападна Африка.&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1|title=Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze|date=17 July 2020|work=Plants of the World Online|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Расте и во Македонија.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 48 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Се проширил преку човечко одгледување надвор од неговиот роден опсег и сега го има во Ирска,&lt;ref name=&quot;PlantAtlas&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.vp2|title=Fringed Water-lily ''Nymphoides peltata'' Kuntze|work=PlantAtlas|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Данска и Шведска,&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1|title=Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze|date=17 July 2020|work=Plants of the World Online|accessdate=5 September 2025}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1 &quot;Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; голем дел од Северна Америка,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/queries/FactSheet.aspx?speciesID=243|title=Nymphoides peltata (S.G. Gmel.) Kuntze|work=USGS|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt; и Нов Зеланд.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Во многу од неговите воведени региони, ''N. peltata'' се смета за штетен плевел, бидејќи може да формира густи делови со кои ги пригушува локалните домашни водни растителни видови, и со тоа се намалува биодиверзитетот.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Опис ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_kz29.jpg|лево|мини|Листови, долина на Одра во близина на Биелинек, Полска]]
[[Податотека:Nymphoides_peltata_on_cracked_mud,_Appledore_(52260634916).jpg|мини|''Nymphoides peltata'' за време на суша, во Аплдор, Девон, Англија]]
[[Податотека:2018.09.25.-02-Grand_Etang_de_Birieux-Birieux--Europaeische_Seekanne.jpg|лево|мини|Набраните реси на работ на цветот кои му го даваат на видот неговото англиско име. Гранд Етанг де Бирие, во близина на Лион, Франција.]]
''N. peltata'' е сличен по изглед со видовите од родовите ''[[Nuphar]]'' и ''[[Nymphaea]]'' во семејството водни божури ([[Водни божури|Nymphaeaceae)]]. Може да се разликува и по своите брановидни рабови на листовите и по тоа што цветовите се во гроздови од 2-5 заедно, а не поединечно.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=370}}&lt;/ref&gt; ''Nuphar'' исто така најлесно може да се разликува од ''N. peltata'' по своите поголеми листови, кои можат да достигнат големина до 30&amp;nbsp;см, а неговиот цвет е во форма на чаша.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot; /&gt; ''Nymphaea'' имаат аголни основи на листовите за разлика од заоблените основи на листовите на ''Nymphoides'', а ''Nymphoides'' имаат значително подолги стебла кои поддржуваат помали цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFNaultMikulyuk&quot;&gt;Nault, Michelle E.; Mikulyuk, Allison. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; За да се идентификуваат различни видови во ''Nymphoides'', обично се потребни цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Екологија ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_sl18.jpg|мини|Незрело овошје, во Гмунд, Австрија]]
''N. peltata'' е слатководен вид и не се јавува во води со просечна [[соленост]] што надминува околу 300&amp;nbsp;mg/L.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Velder|first=G.|last2=Giesen|first2=T. G.|last3=Van der Heijden|first3=L.|date=1979|title=Structure, biomass and seasonal changes in biomass of Nymphoides peltata (Gmel.) O. Kuntze (Menyanthaceae), a preliminary study|journal=Aquatic Botany|volume=7|pages=279–399|bibcode=1979AqBot...7..279V|doi=10.1016/0304-3770(79)90029-9}}&lt;/ref&gt; ''N. peltata'' најчесто се наоѓа во реки кои течат бавно, во езера, бари и акумулации, но може да се насели и во мочуришта.&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFNaultMikulyuk&quot;&gt;Nault, Michelle E.; Mikulyuk, Allison. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Познато е дека се јавува и во ровови, канали, пробивни базени на насипи и застоени води, особено оние кои се подложни на зимски поплави.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van der Voo&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Voo|first=E. E.|last2=Westhoff|first2=V.|date=1961|title=An autecological study of some limnophytes and helophytes in the area of the large rivers|journal=Wentia|volume=5|issue=163–258|page=163|bibcode=1961Wenti...5..163V|doi=10.1111/j.1438-8677.1961.tb00008.x}}&lt;/ref&gt; Присуството на N. peltata може да сигнализира средина со движење на вода.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;

== Употреба ==
''N. peltata'' е јадливо растение. Листовите и цветовите се готват како билка, како и стеблата, но се јаде само внатрешноста на стеблото.&lt;ref name=&quot;Lim&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Edible Medicinal and Non Medicinal Plants: Volume 8, Flowers|last=Lim|first=T. K.|date=2014|publisher=Springer}}&lt;/ref&gt; Семето се меле и се користи за други кулинарски цели.&lt;ref name=&quot;Lim&quot; /&gt; 

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* {{Ризница-вметнато}}
* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5154,5157,5158 Jepson Manual Treatment]
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Nymphoides+peltata Photo gallery]
* [https://nas.er.usgs.gov/queries/GreatLakes/SpeciesInfo.asp?NoCache=6%2F11%2F2010+12%3A45%3A17+PM&amp;SpeciesID=243&amp;State=&amp;HUCNumber=DGreatLakes/ GLANSIS Species Fact Sheet]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Слатководни растенија]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>5erfjev5wssepb47lv9fqduams0l3wp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561737</id>
      <parentid>5561735</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9689" sha1="qehpwgbmjbo3prk0mi5qp2wf7078vyk" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = NymphoidesPeltata-flower2-hr.jpg
|image_caption = Цвет, фотографирано во Холандија
|genus = Nymphoides
|species = peltata
|authority = (S.G. Gmel.) Kuntze
|status=LC
|status_system=IUCN3.1
|status_ref=&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |date=2014 |title=''Nymphoides peltata'' |volume=2014 |article-number=e.T164309A42398483 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T164309A42398483.en |access-date=12 November 2021}}&lt;/ref&gt;
}}
'''''Nymphoides peltata''''' е повеќегодишно, вкоренето водно растение со лебдечки листови од семејството [[Menyanthaceae]]. Синоними се ''Menyanthes nymphoides'' L., ''Villarsia nymphoides'', ''Limnanthemum peltatum'' S.G.Gmel., ''Nymphoides nymphoides'' (L.) Britton.

Се јавува низ поголемиот дел од Европа (со исклучок на Ирска и Скандинавија) и умерена Азија, а локално и во Алжир во северозападна Африка.&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1|title=Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze|date=17 July 2020|work=Plants of the World Online|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Расте и во Македонија.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 48 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Се проширил преку човечко одгледување надвор од неговиот роден опсег и сега го има во Ирска,&lt;ref name=&quot;PlantAtlas&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.vp2|title=Fringed Water-lily ''Nymphoides peltata'' Kuntze|work=PlantAtlas|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Данска и Шведска,&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1|title=Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze|date=17 July 2020|work=Plants of the World Online|accessdate=5 September 2025}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1 &quot;Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; голем дел од Северна Америка,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/queries/FactSheet.aspx?speciesID=243|title=Nymphoides peltata (S.G. Gmel.) Kuntze|work=USGS|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt; и Нов Зеланд.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Во многу од неговите воведени региони, ''N. peltata'' се смета за штетен плевел, бидејќи може да формира густи делови со кои ги пригушува локалните домашни водни растителни видови, и со тоа се намалува биодиверзитетот.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Опис ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_kz29.jpg|лево|мини|Листови, долина на Одра во близина на Биелинек, Полска]]
[[Податотека:Nymphoides_peltata_on_cracked_mud,_Appledore_(52260634916).jpg|мини|''Nymphoides peltata'' за време на суша, во Аплдор, Девон, Англија]]
[[Податотека:2018.09.25.-02-Grand_Etang_de_Birieux-Birieux--Europaeische_Seekanne.jpg|лево|мини|Набраните реси на работ на цветот кои му го даваат на видот неговото англиско име. Гранд Етанг де Бирие, во близина на Лион, Франција.]]
''N. peltata'' е сличен по изглед со видовите од родовите ''[[Nuphar]]'' и ''[[Nymphaea]]'' во семејството водни божури ([[Водни божури|Nymphaeaceae)]]. Може да се разликува и по своите брановидни рабови на листовите и по тоа што цветовите се во гроздови од 2-5 заедно, а не поединечно.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=370}}&lt;/ref&gt; ''Nuphar'' исто така најлесно може да се разликува од ''N. peltata'' по своите поголеми листови, кои можат да достигнат големина до 30&amp;nbsp;см, а неговиот цвет е во форма на чаша.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot; /&gt; ''Nymphaea'' имаат аголни основи на листовите за разлика од заоблените основи на листовите на ''Nymphoides'', а ''Nymphoides'' имаат значително подолги стебла кои поддржуваат помали цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFNaultMikulyuk&quot;&gt;Nault, Michelle E.; Mikulyuk, Allison. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; За да се идентификуваат различни видови во ''Nymphoides'', обично се потребни цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Екологија ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_sl18.jpg|мини|Незрело овошје, во Гмунд, Австрија]]
''N. peltata'' е слатководен вид и не се јавува во води со просечна [[соленост]] што надминува околу 300&amp;nbsp;mg/L.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Velder|first=G.|last2=Giesen|first2=T. G.|last3=Van der Heijden|first3=L.|date=1979|title=Structure, biomass and seasonal changes in biomass of Nymphoides peltata (Gmel.) O. Kuntze (Menyanthaceae), a preliminary study|journal=Aquatic Botany|volume=7|pages=279–399|bibcode=1979AqBot...7..279V|doi=10.1016/0304-3770(79)90029-9}}&lt;/ref&gt; ''N. peltata'' најчесто се наоѓа во реки кои течат бавно, во езера, бари и акумулации, но може да се насели и во мочуришта.&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFNaultMikulyuk&quot;&gt;Nault, Michelle E.; Mikulyuk, Allison. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Познато е дека се јавува и во ровови, канали, пробивни базени на насипи и застоени води, особено оние кои се подложни на зимски поплави.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van der Voo&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Voo|first=E. E.|last2=Westhoff|first2=V.|date=1961|title=An autecological study of some limnophytes and helophytes in the area of the large rivers|journal=Wentia|volume=5|issue=163–258|page=163|bibcode=1961Wenti...5..163V|doi=10.1111/j.1438-8677.1961.tb00008.x}}&lt;/ref&gt; Присуството на N. peltata може да сигнализира средина со движење на вода.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;

== Употреба ==
''N. peltata'' е јадливо растение. Листовите и цветовите се готват како билка, како и стеблата, но се јаде само внатрешноста на стеблото.&lt;ref name=&quot;Lim&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Edible Medicinal and Non Medicinal Plants: Volume 8, Flowers|last=Lim|first=T. K.|date=2014|publisher=Springer}}&lt;/ref&gt; Семето се меле и се користи за други кулинарски цели.&lt;ref name=&quot;Lim&quot; /&gt; 

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* {{Ризница-вметнато}}
* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5154,5157,5158 Jepson Manual Treatment]
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Nymphoides+peltata Photo gallery]
* [https://nas.er.usgs.gov/queries/GreatLakes/SpeciesInfo.asp?NoCache=6%2F11%2F2010+12%3A45%3A17+PM&amp;SpeciesID=243&amp;State=&amp;HUCNumber=DGreatLakes/ GLANSIS Species Fact Sheet]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Слатководни растенија]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>qehpwgbmjbo3prk0mi5qp2wf7078vyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561738</id>
      <parentid>5561737</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <origin>5561738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8376" sha1="npewzud14id35nlycksv7oa3u3fmx96" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = NymphoidesPeltata-flower2-hr.jpg
|image_caption = Цвет, фотографирано во Холандија
|genus = Nymphoides
|species = peltata
|authority = (S.G. Gmel.) Kuntze
|status=LC
|status_system=IUCN3.1
|status_ref=&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |date=2014 |title=''Nymphoides peltata'' |volume=2014 |article-number=e.T164309A42398483 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T164309A42398483.en |access-date=12 November 2021}}&lt;/ref&gt;
}}
'''''Nymphoides peltata''''' е повеќегодишно, вкоренето водно растение со лебдечки листови од семејството [[Menyanthaceae]]. Синоними се ''Menyanthes nymphoides'' L., ''Villarsia nymphoides'', ''Limnanthemum peltatum'' S.G.Gmel., ''Nymphoides nymphoides'' (L.) Britton.

Се јавува низ поголемиот дел од Европа (со исклучок на Ирска и Скандинавија) и умерена Азија, а локално и во Алжир во северозападна Африка.&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1|title=Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze|date=17 July 2020|work=Plants of the World Online|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Расте и во Македонија.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 48 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Се проширил преку човечко одгледување надвор од неговиот роден опсег и сега го има во Ирска,&lt;ref name=&quot;PlantAtlas&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.vp2|title=Fringed Water-lily ''Nymphoides peltata'' Kuntze|work=PlantAtlas|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Данска и Шведска,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt; голем дел од Северна Америка,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/queries/FactSheet.aspx?speciesID=243|title=Nymphoides peltata (S.G. Gmel.) Kuntze|work=USGS|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt; и Нов Зеланд.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Во многу од неговите воведени региони, ''N. peltata'' се смета за штетен плевел, бидејќи може да формира густи делови со кои ги пригушува локалните домашни водни растителни видови, и со тоа се намалува биодиверзитетот.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Опис ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_kz29.jpg|лево|мини|Листови, долина на Одра во близина на Биелинек, Полска]]
[[Податотека:Nymphoides_peltata_on_cracked_mud,_Appledore_(52260634916).jpg|мини|''Nymphoides peltata'' за време на суша, во Аплдор, Девон, Англија]]
[[Податотека:2018.09.25.-02-Grand_Etang_de_Birieux-Birieux--Europaeische_Seekanne.jpg|лево|мини|Набраните реси на работ на цветот кои му го даваат на видот неговото англиско име. Гранд Етанг де Бирие, во близина на Лион, Франција.]]
''N. peltata'' е сличен по изглед со видовите од родовите ''[[Nuphar]]'' и ''[[Nymphaea]]'' во семејството водни божури ([[Водни божури|Nymphaeaceae)]]. Може да се разликува и по своите брановидни рабови на листовите и по тоа што цветовите се во гроздови од 2-5 заедно, а не поединечно.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=370}}&lt;/ref&gt; ''Nuphar'' исто така најлесно може да се разликува од ''N. peltata'' по своите поголеми листови, кои можат да достигнат големина до 30&amp;nbsp;см, а неговиот цвет е во форма на чаша.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot; /&gt; ''Nymphaea'' имаат аголни основи на листовите за разлика од заоблените основи на листовите на ''Nymphoides'', а ''Nymphoides'' имаат значително подолги стебла кои поддржуваат помали цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; За да се идентификуваат различни видови во ''Nymphoides'', обично се потребни цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Екологија ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_sl18.jpg|мини|Незрело овошје, во Гмунд, Австрија]]
''N. peltata'' е слатководен вид и не се јавува во води со просечна [[соленост]] што надминува околу 300&amp;nbsp;mg/L.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Velder|first=G.|last2=Giesen|first2=T. G.|last3=Van der Heijden|first3=L.|date=1979|title=Structure, biomass and seasonal changes in biomass of Nymphoides peltata (Gmel.) O. Kuntze (Menyanthaceae), a preliminary study|journal=Aquatic Botany|volume=7|pages=279–399|bibcode=1979AqBot...7..279V|doi=10.1016/0304-3770(79)90029-9}}&lt;/ref&gt; ''N. peltata'' најчесто се наоѓа во реки кои течат бавно, во езера, бари и акумулации, но може да се насели и во мочуришта.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Познато е дека се јавува и во ровови, канали, пробивни базени на насипи и застоени води, особено оние кои се подложни на зимски поплави.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van der Voo&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Voo|first=E. E.|last2=Westhoff|first2=V.|date=1961|title=An autecological study of some limnophytes and helophytes in the area of the large rivers|journal=Wentia|volume=5|issue=163–258|page=163|bibcode=1961Wenti...5..163V|doi=10.1111/j.1438-8677.1961.tb00008.x}}&lt;/ref&gt; Присуството на N. peltata може да сигнализира средина со движење на вода.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;

== Употреба ==
''N. peltata'' е јадливо растение. Листовите и цветовите се готват како билка, како и стеблата, но се јаде само внатрешноста на стеблото.&lt;ref name=&quot;Lim&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Edible Medicinal and Non Medicinal Plants: Volume 8, Flowers|last=Lim|first=T. K.|date=2014|publisher=Springer}}&lt;/ref&gt; Семето се меле и се користи за други кулинарски цели.&lt;ref name=&quot;Lim&quot; /&gt; 

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* {{Ризница-вметнато}}
* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5154,5157,5158 Jepson Manual Treatment]
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Nymphoides+peltata Photo gallery]
* [https://nas.er.usgs.gov/queries/GreatLakes/SpeciesInfo.asp?NoCache=6%2F11%2F2010+12%3A45%3A17+PM&amp;SpeciesID=243&amp;State=&amp;HUCNumber=DGreatLakes/ GLANSIS Species Fact Sheet]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Слатководни растенија]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>npewzud14id35nlycksv7oa3u3fmx96</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561742</id>
      <parentid>5561738</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>/* Опис */</comment>
      <origin>5561742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10934" sha1="hh2ybeyoi1zks2ii7gc3ebk4pkq4fi0" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = NymphoidesPeltata-flower2-hr.jpg
|image_caption = Цвет, фотографирано во Холандија
|genus = Nymphoides
|species = peltata
|authority = (S.G. Gmel.) Kuntze
|status=LC
|status_system=IUCN3.1
|status_ref=&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |date=2014 |title=''Nymphoides peltata'' |volume=2014 |article-number=e.T164309A42398483 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T164309A42398483.en |access-date=12 November 2021}}&lt;/ref&gt;
}}
'''''Nymphoides peltata''''' е повеќегодишно, вкоренето водно растение со лебдечки листови од семејството [[Menyanthaceae]]. Синоними се ''Menyanthes nymphoides'' L., ''Villarsia nymphoides'', ''Limnanthemum peltatum'' S.G.Gmel., ''Nymphoides nymphoides'' (L.) Britton.

Се јавува низ поголемиот дел од Европа (со исклучок на Ирска и Скандинавија) и умерена Азија, а локално и во Алжир во северозападна Африка.&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1|title=Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze|date=17 July 2020|work=Plants of the World Online|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Расте и во Македонија.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 48 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Се проширил преку човечко одгледување надвор од неговиот роден опсег и сега го има во Ирска,&lt;ref name=&quot;PlantAtlas&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.vp2|title=Fringed Water-lily ''Nymphoides peltata'' Kuntze|work=PlantAtlas|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Данска и Шведска,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt; голем дел од Северна Америка,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/queries/FactSheet.aspx?speciesID=243|title=Nymphoides peltata (S.G. Gmel.) Kuntze|work=USGS|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt; и Нов Зеланд.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Во многу од неговите воведени региони, ''N. peltata'' се смета за штетен плевел, бидејќи може да формира густи делови со кои ги пригушува локалните домашни водни растителни видови, и со тоа се намалува биодиверзитетот.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Опис ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_kz29.jpg|лево|мини|Листови, фотографирано во долина на Одра во близина на Биелинек, Полска]]
[[Податотека:Nymphoides_peltata_on_cracked_mud,_Appledore_(52260634916).jpg|мини|''Nymphoides peltata'' за време на суша, во Аплдор, Девон, Англија]]
Повеќегодишно водно тревесто растение, со долг членковиден, ползечки ризом, со должина до 1,5 м. Листовите обли, обло-елиптични или бубреговидни, со пречник од 3–8 цм, во основата длабоко срцевидно всечени, по рабовите целокрајни или брановидно, речиси незабележително назабени, голи, сивкавозелени, од долната страна со густи, кафеави жлездести точки; лисните дршки во основата често ракавичесто проширени. Цветовите собрани најчесто по 2–5, во лажни штитовидни соцветија во пазувите на листовите и пливаат по површината на водата, дршките на цветовите 3–8 цм. Чашката длабоко петделна, чашкините сегменти ланцетни, по прецветуваwето се задржуваат на плодот. Венчето жолто, со пречник од 30–40 мм, со куса венечна трубичка, длабоко всечено на 5 сегменти кои по рабовите се со куси ресести влакненца. Прашници 5, сраснати со венечната трубичка, во основата на филаментите се присутни снопчиwа од долги влакна. Плодникот со подолго или покусо столпче, со дводелен жиг. Плодот црвеникаво-кафеава, јајцевидна или јајцевидно-елиптична кутијка, 15–25 мм долга, на врвот со издолжено клунче; семките во голем број, 4–6 мм долги, сплескани, јајцевидни или елиптични, по рабовите со долги цилии.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;[[Податотека:2018.09.25.-02-Grand_Etang_de_Birieux-Birieux--Europaeische_Seekanne.jpg|лево|мини|Набраните реси на работ на цветот кои му го даваат на видот неговото англиско име. Гранд Етанг де Бирие, во близина на Лион, Франција.]]
''N. peltata'' е сличен по изглед со видовите од родовите ''[[Nuphar]]'' и ''[[Nymphaea]]'' во семејството водни божури ([[Водни божури|Nymphaeaceae)]]. Може да се разликува и по своите брановидни рабови на листовите и по тоа што цветовите се во гроздови од 2-5 заедно, а не поединечно.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=370}}&lt;/ref&gt; ''Nuphar'' исто така најлесно може да се разликува од ''N. peltata'' по своите поголеми листови, кои можат да достигнат големина до 30&amp;nbsp;см, а неговиот цвет е во форма на чаша.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot; /&gt; ''Nymphaea'' имаат аголни основи на листовите за разлика од заоблените основи на листовите на ''Nymphoides'', а ''Nymphoides'' имаат значително подолги стебла кои поддржуваат помали цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; За да се идентификуваат различни видови во ''Nymphoides'', обично се потребни цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Екологија ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_sl18.jpg|мини|Незрело овошје, во Гмунд, Австрија]]
''N. peltata'' е слатководен вид и не се јавува во води со просечна [[соленост]] што надминува околу 300&amp;nbsp;mg/L.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Velder|first=G.|last2=Giesen|first2=T. G.|last3=Van der Heijden|first3=L.|date=1979|title=Structure, biomass and seasonal changes in biomass of Nymphoides peltata (Gmel.) O. Kuntze (Menyanthaceae), a preliminary study|journal=Aquatic Botany|volume=7|pages=279–399|bibcode=1979AqBot...7..279V|doi=10.1016/0304-3770(79)90029-9}}&lt;/ref&gt; ''N. peltata'' најчесто се наоѓа во реки кои течат бавно, во езера, бари и акумулации, но може да се насели и во мочуришта.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Познато е дека се јавува и во ровови, канали, пробивни базени на насипи и застоени води, особено оние кои се подложни на зимски поплави.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van der Voo&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Voo|first=E. E.|last2=Westhoff|first2=V.|date=1961|title=An autecological study of some limnophytes and helophytes in the area of the large rivers|journal=Wentia|volume=5|issue=163–258|page=163|bibcode=1961Wenti...5..163V|doi=10.1111/j.1438-8677.1961.tb00008.x}}&lt;/ref&gt; Присуството на N. peltata може да сигнализира средина со движење на вода.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;

== Во Македонија ==
Познат за Преспанското Езеро: с. Грнчари, с. Долно Перово. Се посочува за Керасу, Битола, Преспанско Езеро уште од 1909 г., во Стење, како и  Охридско Езеро.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;

== Употреба ==
''N. peltata'' е јадливо растение. Листовите и цветовите се готват како билка, како и стеблата, но се јаде само внатрешноста на стеблото.&lt;ref name=&quot;Lim&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Edible Medicinal and Non Medicinal Plants: Volume 8, Flowers|last=Lim|first=T. K.|date=2014|publisher=Springer}}&lt;/ref&gt; Семето се меле и се користи за други кулинарски цели.&lt;ref name=&quot;Lim&quot; /&gt; 

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* {{Ризница-вметнато}}
* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5154,5157,5158 Jepson Manual Treatment]
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Nymphoides+peltata Photo gallery]
* [https://nas.er.usgs.gov/queries/GreatLakes/SpeciesInfo.asp?NoCache=6%2F11%2F2010+12%3A45%3A17+PM&amp;SpeciesID=243&amp;State=&amp;HUCNumber=DGreatLakes/ GLANSIS Species Fact Sheet]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Слатководни растенија]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>hh2ybeyoi1zks2ii7gc3ebk4pkq4fi0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561743</id>
      <parentid>5561742</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:29:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Виолетова</username>
        <id>1975</id>
      </contributor>
      <comment>/* Во Македонија */</comment>
      <origin>5561743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10926" sha1="bqat6b296au9mv2bphtvjw9m29d7rfr" xml:space="preserve">{{Speciesbox
|image = NymphoidesPeltata-flower2-hr.jpg
|image_caption = Цвет, фотографирано во Холандија
|genus = Nymphoides
|species = peltata
|authority = (S.G. Gmel.) Kuntze
|status=LC
|status_system=IUCN3.1
|status_ref=&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |date=2014 |title=''Nymphoides peltata'' |volume=2014 |article-number=e.T164309A42398483 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T164309A42398483.en |access-date=12 November 2021}}&lt;/ref&gt;
}}
'''''Nymphoides peltata''''' е повеќегодишно, вкоренето водно растение со лебдечки листови од семејството [[Menyanthaceae]]. Синоними се ''Menyanthes nymphoides'' L., ''Villarsia nymphoides'', ''Limnanthemum peltatum'' S.G.Gmel., ''Nymphoides nymphoides'' (L.) Britton.

Се јавува низ поголемиот дел од Европа (со исклучок на Ирска и Скандинавија) и умерена Азија, а локално и во Алжир во северозападна Африка.&lt;ref name=&quot;POWO&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:370207-1|title=Nymphoides peltata (S.G.Gmel.) Kuntze|date=17 July 2020|work=Plants of the World Online|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Расте и во Македонија.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot;&gt;Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 48 издавач: МАНУ, Скопје, 2010&lt;/ref&gt;

Се проширил преку човечко одгледување надвор од неговиот роден опсег и сега го има во Ирска,&lt;ref name=&quot;PlantAtlas&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://plantatlas2020.org/atlas/2cd4p9h.vp2|title=Fringed Water-lily ''Nymphoides peltata'' Kuntze|work=PlantAtlas|accessdate=5 September 2025}}&lt;/ref&gt; Данска и Шведска,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt; голем дел од Северна Америка,&lt;ref name=&quot;POWO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://nas.er.usgs.gov/queries/FactSheet.aspx?speciesID=243|title=Nymphoides peltata (S.G. Gmel.) Kuntze|work=USGS|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nault&quot;&gt;{{Наведена мрежна страница|url=https://dnr.wi.gov/files/PDF/pubs/ss/SS1051.pdf|title=Yellow Floating Heart (Nymphoides peltata): A Technical Review of Distribution, Ecology, Impacts, and Management|last=Nault|first=Michelle E.|last2=Mikulyuk|first2=Allison|work=Wisconsin DNR|accessdate=24 March 2018}}&lt;/ref&gt; и Нов Зеланд.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Во многу од неговите воведени региони, ''N. peltata'' се смета за штетен плевел, бидејќи може да формира густи делови со кои ги пригушува локалните домашни водни растителни видови, и со тоа се намалува биодиверзитетот.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Опис ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_kz29.jpg|лево|мини|Листови, фотографирано во долина на Одра во близина на Биелинек, Полска]]
[[Податотека:Nymphoides_peltata_on_cracked_mud,_Appledore_(52260634916).jpg|мини|''Nymphoides peltata'' за време на суша, во Аплдор, Девон, Англија]]
Повеќегодишно водно тревесто растение, со долг членковиден, ползечки ризом, со должина до 1,5 м. Листовите обли, обло-елиптични или бубреговидни, со пречник од 3–8 цм, во основата длабоко срцевидно всечени, по рабовите целокрајни или брановидно, речиси незабележително назабени, голи, сивкавозелени, од долната страна со густи, кафеави жлездести точки; лисните дршки во основата често ракавичесто проширени. Цветовите собрани најчесто по 2–5, во лажни штитовидни соцветија во пазувите на листовите и пливаат по површината на водата, дршките на цветовите 3–8 цм. Чашката длабоко петделна, чашкините сегменти ланцетни, по прецветуваwето се задржуваат на плодот. Венчето жолто, со пречник од 30–40 мм, со куса венечна трубичка, длабоко всечено на 5 сегменти кои по рабовите се со куси ресести влакненца. Прашници 5, сраснати со венечната трубичка, во основата на филаментите се присутни снопчиwа од долги влакна. Плодникот со подолго или покусо столпче, со дводелен жиг. Плодот црвеникаво-кафеава, јајцевидна или јајцевидно-елиптична кутијка, 15–25 мм долга, на врвот со издолжено клунче; семките во голем број, 4–6 мм долги, сплескани, јајцевидни или елиптични, по рабовите со долги цилии.&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;[[Податотека:2018.09.25.-02-Grand_Etang_de_Birieux-Birieux--Europaeische_Seekanne.jpg|лево|мини|Набраните реси на работ на цветот кои му го даваат на видот неговото англиско име. Гранд Етанг де Бирие, во близина на Лион, Франција.]]
''N. peltata'' е сличен по изглед со видовите од родовите ''[[Nuphar]]'' и ''[[Nymphaea]]'' во семејството водни божури ([[Водни божури|Nymphaeaceae)]]. Може да се разликува и по своите брановидни рабови на листовите и по тоа што цветовите се во гроздови од 2-5 заедно, а не поединечно.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Flower Guide|last=Streeter|first=David|date=2010|publisher=Collins|isbn=978-0-00-718389-0|publication-place=London|page=370}}&lt;/ref&gt; ''Nuphar'' исто така најлесно може да се разликува од ''N. peltata'' по своите поголеми листови, кои можат да достигнат големина до 30&amp;nbsp;см, а неговиот цвет е во форма на чаша.&lt;ref name=&quot;Streeter&quot; /&gt; ''Nymphaea'' имаат аголни основи на листовите за разлика од заоблените основи на листовите на ''Nymphoides'', а ''Nymphoides'' имаат значително подолги стебла кои поддржуваат помали цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; За да се идентификуваат различни видови во ''Nymphoides'', обично се потребни цветови.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt;

== Екологија ==
[[Податотека:Nymphoides_peltata_sl18.jpg|мини|Незрело овошје, во Гмунд, Австрија]]
''N. peltata'' е слатководен вид и не се јавува во води со просечна [[соленост]] што надминува околу 300&amp;nbsp;mg/L.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Velder|first=G.|last2=Giesen|first2=T. G.|last3=Van der Heijden|first3=L.|date=1979|title=Structure, biomass and seasonal changes in biomass of Nymphoides peltata (Gmel.) O. Kuntze (Menyanthaceae), a preliminary study|journal=Aquatic Botany|volume=7|pages=279–399|bibcode=1979AqBot...7..279V|doi=10.1016/0304-3770(79)90029-9}}&lt;/ref&gt; ''N. peltata'' најчесто се наоѓа во реки кои течат бавно, во езера, бари и акумулации, но може да се насели и во мочуришта.&lt;ref name=&quot;Nault&quot; /&gt; Познато е дека се јавува и во ровови, канали, пробивни базени на насипи и застоени води, особено оние кои се подложни на зимски поплави.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Van der Voo&quot;&gt;{{Наведено списание|last=Van der Voo|first=E. E.|last2=Westhoff|first2=V.|date=1961|title=An autecological study of some limnophytes and helophytes in the area of the large rivers|journal=Wentia|volume=5|issue=163–258|page=163|bibcode=1961Wenti...5..163V|doi=10.1111/j.1438-8677.1961.tb00008.x}}&lt;/ref&gt; Присуството на N. peltata може да сигнализира средина со движење на вода.&lt;ref name=&quot;Van der Velder&quot; /&gt;

== Во Македонија ==
Познат за с. [[Грнчари]], с. [[Долно Перово]]. Се посочува за Керасу, [[Битола]], за [[Преспанско Езеро]] уште од 1909 г., во [[Стење]], како и  [[Охридско Езеро]].&lt;ref name=&quot;Флора на РМ2&quot; /&gt;

== Употреба ==
''N. peltata'' е јадливо растение. Листовите и цветовите се готват како билка, како и стеблата, но се јаде само внатрешноста на стеблото.&lt;ref name=&quot;Lim&quot;&gt;{{Наведена книга|title=Edible Medicinal and Non Medicinal Plants: Volume 8, Flowers|last=Lim|first=T. K.|date=2014|publisher=Springer}}&lt;/ref&gt; Семето се меле и се користи за други кулинарски цели.&lt;ref name=&quot;Lim&quot; /&gt; 

== Наводи ==
{{Наводи}}

== Надворешни врски ==

* {{Ризница-вметнато}}
* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5154,5157,5158 Jepson Manual Treatment]
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Nymphoides+peltata Photo gallery]
* [https://nas.er.usgs.gov/queries/GreatLakes/SpeciesInfo.asp?NoCache=6%2F11%2F2010+12%3A45%3A17+PM&amp;SpeciesID=243&amp;State=&amp;HUCNumber=DGreatLakes/ GLANSIS Species Fact Sheet]
{{Таксонска лента}}
[[Категорија:Слатководни растенија]]
[[Категорија:Флора на Македонија]]
[[Категорија:Флора на Европа]]</text>
      <sha1>bqat6b296au9mv2bphtvjw9m29d7rfr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедија:Историја на човековите права</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1395478</id>
    <revision>
      <id>5561736</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:14:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {| style=&quot;float:right; width:150px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;&quot; |- style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Податотека:HumanRightsLogo.svg|150п]] |- style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]] |}  {| style=&quot;height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;&quot; | style=&quot;padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;&quot; | &lt;s...</comment>
      <origin>5561736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9533" sha1="9akpsp23luxercojy3xw5m87f27irel" xml:space="preserve">{| style=&quot;float:right; width:150px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:HumanRightsLogo.svg|150п]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]]
|}

{| style=&quot;height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;&quot;
| style=&quot;padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:25px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''Уредувачка седмица „Историја на човековите права“&lt;/center&gt;'''&lt;/span&gt; &lt;br&gt;

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:16px; font-weight;&quot;&gt;'''од 1 до 7 јуни 2026 година'''&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Историја на човековите права''' — иницијатива на здружението на граѓани „Викимедија МКД“ и Википедија на македонски јазик, која има за цел да помогне во подобрување на постоечките и создавање на нови статии на тема „Историја на човековите права“. 

Седмицата започнува на '''1 јуни 2026 г. во 00:00 ч.''' и завршува на '''7 јуни 2026 г. во 23:59 ч.''' по [[средноевропско време|македонско време]].

Доколку сте заинтересирани за учество, '''пријавете се подолу''' (со напатствија).

Сите статии треба да бидат напишани во склад со начелата и правилата на Википедија, па така сите статии треба да бидат напишани на енциклопедиски стил и да имаат извори. При уредување на натпреварот или по завршувањето на истиот, сите учесници треба да се запишат со кои статии учествувале.

Покрај пишувањето на нови статии, учесниците имаат прилика и значајно да дополнат постоечка статија.

Во натпреварот имаат можност да учествуваат сите регистрирани корисници на Википедија на македонски јазик, а за најдобрите учесници се обезбедени награди.

== Методи ==

За време на уредувачката седмица, учесниците се очекува да:

* создадат нови статии и да ги подобрат постоечките;
* додадат веродостојни надворешни врски во статиите; и
* додадат слики во статиите за да ги направат посликовити.

== Упатство за учество ==
=== Основни податоци ===
* '''Почеток:''' 1 јуни 2026 г. во 00:00 (CEST).
* '''Крај:''' 7 јуни 2026 г. во 23:59 (CEST).
* '''Место на одржување:''' секое место со пристап до интернет.
* '''Тема:''' Историја на човековите права

== Пријава ==
* '''Чекор 1:''' Создадете корисничка сметка [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%98%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0%D0%A1%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0 тука] или најавете се доколку веќе имате.
* '''Чекор 2:''' Додадете го корисничкото име во [[#Список на учесници|списокот на учесници]] и одберете статија од [[#Материјали за уредување|списокот на статии за уредување]]. Со цел да се спречи истовремено уредување на една статија од повеќе учесници, задолжително додадете ги статиите коишто планирате да ги уредувате во списокот на учесници.

=== Награди ===
Награди се доделуваат на тројцата најплодотворни учесници во облик на вредносни купони, и тоа:
* Прва награда: купон во вредност од 4.000 денари.
* Втора награда: купон во вредност од 3.000 денари.
* Трета награда: купон во вредност од 2.000 денари.

'''Важно:''' За да се освои било која награда, потребно е да се создадат или подобрат најмалку 20 статии!

== Содржина за уредување статии ==
[[Податотека:Content Translation Screencast (English).webm|мини|300п|десно|Кратко видео-упатство за тоа како се користи алатката за превод на статии на Википедија (видеото е со македонски превод)]]
Во овој дел е направен преглед на корисни материјали за уредување, наведен е список со потребни статии, а прикажана е и табела за евиденција на придонесите. Додавањето нови содржини можело да се врши преку превод на содржини од другите јазични изданија на Википедија, но особено се охрабрувало дополнување со информации од други расположливи материјали. Препорака за новите и помалку искусни корисници е да ја користат алатката за превод на статии на Википедија (видео-упатство од десната страна).

=== Материјали за уредување ===

;Други јазични изданија на Википедија
* од Википедија на англиски јазик:
** [[:en:Category:History of human rights]]

;Печатени и електронски изданија

Се охрабруваат уредниците да користат македонски печатени и електронски изданија, а притоа е потребно изворите да бидат наведени.

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 2
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 3
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 4
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 5
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 6
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 7
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 8
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 9
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 10
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

За да се запишете во списокот по двете точки запишете го вашето корисничко име, како и после големата црта. (пример: Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123).

За да ги запишувате вашите статии во списокот служете во секоја заграда запишувајте ја статијата која сте ја уредиле и означувајте дали се работи за нова или подобрена статија (пример: [[Винсент ван Гог]] (Н)).

== Резултати ==
&lt;i&gt;Резултатите ќе бидат објавени овде по крајот на натпреварот.&lt;/i&gt;

[[Категорија:Википедија:Вики за човековите права|Историја на човековите права]]
[[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]]
[[Категорија:Википедија:Уредувачки седмици]]</text>
      <sha1>9akpsp23luxercojy3xw5m87f27irel</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561741</id>
      <parentid>5561736</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:19:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>/* Список на учесници */</comment>
      <origin>5561741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9688" sha1="cbpuj5h7mk35upte5fs8z7ww2iv7o21" xml:space="preserve">{| style=&quot;float:right; width:150px; border:solid #ccc 1px; margin:5px;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:HumanRightsLogo.svg|150п]]
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|[[Податотека:Wikimedia MKD mk.svg|150п]]
|}

{| style=&quot;height:100%; width:80%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;&quot;
| style=&quot;padding:10px 0; font-family:'DejaVu Sans Serif', sans-serif; vertical-align:top;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size:25px;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''Уредувачка седмица „Историја на човековите права“&lt;/center&gt;'''&lt;/span&gt; &lt;br&gt;

&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-top:-10px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:16px; font-weight;&quot;&gt;'''од 1 до 7 јуни 2026 година'''&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;width:350px; font-size:0px; margin-bottom:20px; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #A7D7F9;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

'''Историја на човековите права''' — иницијатива на здружението на граѓани „Викимедија МКД“ и Википедија на македонски јазик, која има за цел да помогне во подобрување на постоечките и создавање на нови статии на тема „Историја на човековите права“. 

Седмицата започнува на '''1 јуни 2026 г. во 00:00 ч.''' и завршува на '''7 јуни 2026 г. во 23:59 ч.''' по [[средноевропско време|македонско време]].

Доколку сте заинтересирани за учество, '''пријавете се подолу''' (со напатствија).

Сите статии треба да бидат напишани во склад со начелата и правилата на Википедија, па така сите статии треба да бидат напишани на енциклопедиски стил и да имаат извори. При уредување на натпреварот или по завршувањето на истиот, сите учесници треба да се запишат со кои статии учествувале.

Покрај пишувањето на нови статии, учесниците имаат прилика и значајно да дополнат постоечка статија.

Во натпреварот имаат можност да учествуваат сите регистрирани корисници на Википедија на македонски јазик, а за најдобрите учесници се обезбедени награди.

== Методи ==

За време на уредувачката седмица, учесниците се очекува да:

* создадат нови статии и да ги подобрат постоечките;
* додадат веродостојни надворешни врски во статиите; и
* додадат слики во статиите за да ги направат посликовити.

== Упатство за учество ==
=== Основни податоци ===
* '''Почеток:''' 1 јуни 2026 г. во 00:00 (CEST).
* '''Крај:''' 7 јуни 2026 г. во 23:59 (CEST).
* '''Место на одржување:''' секое место со пристап до интернет.
* '''Тема:''' Историја на човековите права

== Пријава ==
* '''Чекор 1:''' Создадете корисничка сметка [https://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0:%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%98%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0%D0%A1%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B0 тука] или најавете се доколку веќе имате.
* '''Чекор 2:''' Додадете го корисничкото име во [[#Список на учесници|списокот на учесници]] и одберете статија од [[#Материјали за уредување|списокот на статии за уредување]]. Со цел да се спречи истовремено уредување на една статија од повеќе учесници, задолжително додадете ги статиите коишто планирате да ги уредувате во списокот на учесници.

=== Награди ===
Награди се доделуваат на тројцата најплодотворни учесници во облик на вредносни купони, и тоа:
* Прва награда: купон во вредност од 4.000 денари.
* Втора награда: купон во вредност од 3.000 денари.
* Трета награда: купон во вредност од 2.000 денари.

'''Важно:''' За да се освои било која награда, потребно е да се создадат или подобрат најмалку 20 статии!

== Содржина за уредување статии ==
[[Податотека:Content Translation Screencast (English).webm|мини|300п|десно|Кратко видео-упатство за тоа како се користи алатката за превод на статии на Википедија (видеото е со македонски превод)]]
Во овој дел е направен преглед на корисни материјали за уредување, наведен е список со потребни статии, а прикажана е и табела за евиденција на придонесите. Додавањето нови содржини можело да се врши преку превод на содржини од другите јазични изданија на Википедија, но особено се охрабрувало дополнување со информации од други расположливи материјали. Препорака за новите и помалку искусни корисници е да ја користат алатката за превод на статии на Википедија (видео-упатство од десната страна).

=== Материјали за уредување ===

;Други јазични изданија на Википедија
* од Википедија на англиски јазик:
** [[:en:Category:History of human rights]]

;Печатени и електронски изданија

Се охрабруваат уредниците да користат македонски печатени и електронски изданија, а притоа е потребно изворите да бидат наведени.

==== Список на учесници ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Бр. !! Корисник !! Придонеси
|-
| 1
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 2
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 3
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 4
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 5
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 6
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 7
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 8
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 9
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|-
| 10
| &lt;!--[[Корисник:|]]--&gt;
| &lt;!--{{подреден список|[[]] ()}}--&gt;
|}

* (Н) — новосоздадена статија
* (П) — подобрена статија

За да се запишете во списокот по двете точки запишете го вашето корисничко име, како и после големата црта. (пример: Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123). Отстранете ги следните: &lt;nowiki&gt; &lt;--- и ---&gt; &lt;/nowiki&gt; 

За да ги запишувате вашите статии во списокот во секоја заграда запишувајте ја статијата која сте ја уредиле и означувајте дали се работи за нова или подобрена статија (пример: [[Винсент ван Гог]] (Н)). Отстранете ги следните повторно: &lt;nowiki&gt; &lt;--- и ---&gt; &lt;/nowiki&gt;

== Резултати ==
&lt;i&gt;Резултатите ќе бидат објавени овде по крајот на натпреварот.&lt;/i&gt;

[[Категорија:Википедија:Вики за човековите права|Историја на човековите права]]
[[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]]
[[Категорија:Википедија:Уредувачки седмици]]</text>
      <sha1>cbpuj5h7mk35upte5fs8z7ww2iv7o21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Историја на човековите права</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395479</id>
    <revision>
      <id>5561739</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:16:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Човекови права]] [[Категорија:Политичка историја]] [[Категорија:Историја на правото]]</comment>
      <origin>5561739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175" sha1="7xau29f1b70ltad88jsbncojrwpn3wn" xml:space="preserve">[[Категорија:Човекови права]]
[[Категорија:Политичка историја]]
[[Категорија:Историја на правото]]</text>
      <sha1>7xau29f1b70ltad88jsbncojrwpn3wn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Роџер Чарлс Керолин</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395480</id>
    <revision>
      <id>5561749</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедија:Вики ги сака спомениците 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1395481</id>
    <revision>
      <id>5561750</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: {| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background-color:{{{farbe}}}; color:#A2B5CD; border:1px solid #A2B5CD; margin-top:0;&quot; |-  | style=&quot;width:100px;&quot; |[[Податотека:WLM Macedonia.svg|100п|Лого на Вики ги сака спомениците Македонија]] | style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;div style=&quot;background-color:; border:solid 0px; font-size:220%; line-height:100%; padding:10px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#00000...</comment>
      <origin>5561750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9845" sha1="etmy2y4dw2cpf0op09is4jv0guepw9m" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background-color:{{{farbe}}}; color:#A2B5CD; border:1px solid #A2B5CD; margin-top:0;&quot;
|- 
| style=&quot;width:100px;&quot; |[[Податотека:WLM Macedonia.svg|100п|Лого на Вики ги сака спомениците Македонија]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;div style=&quot;background-color:; border:solid 0px; font-size:220%; line-height:100%; padding:10px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000;&quot;&gt;Добре дојдовте на &lt;br /&gt;'''Вики ги сака спомениците 2026'''&lt;br /&gt;Македонија&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
| style=&quot;width:500px; text-align:right;&quot; |[[Податотека:Гробјанска_црква_Св._Троица,_Ново_село_-_Штип.jpg|236п]][[Податотека:Македониум_(1)_2015.jpg|160п]]
|}
'''Вики ги сака спомениците''' ({{lang-en|Wiki Loves Monuments}}; '''WLM''') — [[фотографија|фотографски]] натпревар организиран од страна на здружението на граѓани „[[:m:Wikimedia MKD|Викимедија МКД]]“ со цел обезбедување слободни фотографии на спомениците и заштитените објекти, односно '''културното наследство во Македонија'''. Натпреварот во меѓународни рамки прв пат бил организиран во 2010 година од страна на Википедија на холандски јазик, додека на Википедија на македонски јазик биле организирани изданијата во [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2014/Македонија|2014]], [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2015/Македонија|2015]] и [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2021/Македонија|2021 година]].

Натпреварот почнува на '''1 септември 2026 г. во 00:00''' ч. и завршува на '''30 септември 2026 г. во 23:59 ч.''' по [[Средноевропско време|македонско време]].  

;Целта на натпреварот
Целта на овој натпревар е да соберат фотографии од културното наследство во Македонија.
Овие фотографии потоа ќе можат да се подигнат на Ризница на Викимедија (''Wikimedia Commons'') под слободна лиценца, а понатаму ќе можат да се користат за илустрирање на статии на Википедија, како и за други слободни проекти! 
[[Податотека:WLM2014.webm|мини|десно|330п|Видеоупатство: Како да подигате слики во натпреварот]]

;Награди
Најуспешните фотографии според оценката на стручно жири ќе бидат наградени со парични награди, и тоа:

* Прва награда за најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто '''X''' евра
* Втора награда за втора најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто '''X''' евра
* Трета награда за трета најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто '''X''' евра
* Четврта награда за најмногу фотографирани културни наследства во Македонија– денарска противвредност од бруто '''X''' евра

;Како да учествувам?
#Внимателно прочитајте ги '''[[#Правила за учество на натпреварот|правилата за учество]]''' и изгледајте го видеоупатството;
#Направете квалитетни фотографии од документарен карактер за културните наследства во Македонија, а потоа, подигнете ги на Ризницата со слободна лиценца преку '''[[#Образец за подигање слики|Образецот за подигање слики]]'''. Не заборавајте да ја дадете предлошката (вид. во правилата);
#Пријавете се за учество, наведувајќи ги Вашите информации преку '''образецот за пријавување'''.

== Правила за учество на натпреварот ==

== Список на културни наследства во Македонија==
&lt;i&gt; Наскоро &lt;/i&gt;

== Типски кодови на спомениците ==
Ова се кодови на типовите (класи, категории) на споменици според [[Национална класификација на културното наследство/Недвижно|националната класификација]] на Управата за заштита на културното наследство на Македонија. Самите кодови се произволно одредени од Википедија на македонски јазик, во отсуство на други.

===A: Верски објекти===
:'''A01''' Христијански
:'''A02''' Исламски
:'''A03''' Јудаистички
:'''A04''' Пагански

=== B: Цивилни објекти===
:'''B01''' Управни, административни, правосудни, финансиски и др. објекти
:'''B02''' Здравствено-хигиенски објекти
:'''B03''' Објекти од социјалната заштита
:'''B04''' Објекти за спорт, рекреација и забава
:'''B05''' Станбени објекти
:'''B06''' Јавни скулптури, паметници, епиграфски споменици
:'''B07''' Објекти од историско значење (во кои се случил важен настан или е родена/живеела важна личност)
:'''B08''' Објекти од полето на културата, науката и образованието
:'''B09''' Земјоделски објекти и постројки
:'''B010''' Занаетчиски објекти и постројки
:'''B011''' Трговски, продажни и угостителски објекти
:'''B012''' Јавни градежни и комунални објекти

===C: Воени објекти ===
:'''C01''' Тврдини и утврдувања
:'''C02''' Други воени објекти

===D: Погребни објекти ===
:'''D01''' Гробни објекти и надгробни споменици
:'''D02''' Погребни објекти

=== E: Споменички целини ===
:'''Е01''' Населени места
:'''E02''' Комлекси во тврдини
:'''E03''' Комплекси од верски карактер (манастири, текии и сл.)
:'''E04''' Стопански комплекси
:'''E05''' Здравствено-хигиенски и рекреативни комплекси
:'''E06''' Административно-управни и резиденцијални комплекси
:'''E07''' Комплекси од научно-образовен и културен карактер
:'''E08''' Меморијални комплекси

=== F: Културни предели ===
:'''F01''' Историско-меморијални подрачја и места
:'''F02''' Етноподрачја
:'''F03''' Археолошки подрачја
:'''F04''' Гробишта и др. гробни подрачја
:'''F05''' Урбани подрачја со препознатливи амбиентално-архитектонски и др. одлики

=== G: Други културни предели ===
:'''G01''' Културни пејзажи
:'''G02''' Подрачја од научен интерес

=== X: Непознато ===
:'''X''' ''Се користи кога не ви е јасно или не сте сигурни во која категорија треба да се стави сликаното''

==Образец за подигање слики==
&lt;big&gt;
&lt;span class=&quot;mw-ui-button&quot; role=&quot;button&quot; aria-disabled=&quot;false&quot;&gt;[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?campaign=wlm-mk Подигнете слики!]&lt;/span&gt;
&lt;/big&gt;

==Контакт==
*[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] е-пошта: jovan@wikimedia.mk

==Поврзано==
* [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2014/Македонија|Вики ги сака спомениците 2014]]
* [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2015/Македонија|Вики ги сака спомениците 2015]]
* [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2021/Македонија|Вики ги сака спомениците 2021]]


[[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]]
[[Категорија:Википедија:Вики ги сака спомениците|2026]]</text>
      <sha1>etmy2y4dw2cpf0op09is4jv0guepw9m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>5561759</id>
      <parentid>5561750</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jtasevski123</username>
        <id>69538</id>
      </contributor>
      <origin>5561759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10184" sha1="1h051njmbk2be0dvkgep60gfhl0rp9n" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background-color:{{{farbe}}}; color:#A2B5CD; border:1px solid #A2B5CD; margin-top:0;&quot;
|- 
| style=&quot;width:100px;&quot; |[[Податотека:WLM Macedonia.svg|100п|Лого на Вики ги сака спомениците Македонија]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | &lt;div style=&quot;background-color:; border:solid 0px; font-size:220%; line-height:100%; padding:10px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#000000;&quot;&gt;Добре дојдовте на &lt;br /&gt;'''Вики ги сака спомениците 2026'''&lt;br /&gt;Македонија&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
| style=&quot;width:500px; text-align:right;&quot; |[[Податотека:Гробјанска_црква_Св._Троица,_Ново_село_-_Штип.jpg|236п]][[Податотека:Македониум_(1)_2015.jpg|160п]]
|}
'''Вики ги сака спомениците''' ({{lang-en|Wiki Loves Monuments}}; '''WLM''') — [[фотографија|фотографски]] натпревар организиран од страна на здружението на граѓани „[[:m:Wikimedia MKD|Викимедија МКД]]“ со цел обезбедување слободни фотографии на спомениците и заштитените објекти, односно '''културното наследство во Македонија'''. Натпреварот во меѓународни рамки прв пат бил организиран во 2010 година од страна на Википедија на холандски јазик, додека на Википедија на македонски јазик биле организирани изданијата во [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2014/Македонија|2014]], [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2015/Македонија|2015]] и [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2021/Македонија|2021 година]].

Натпреварот почнува на '''1 септември 2026 г. во 00:00''' ч. и завршува на '''30 септември 2026 г. во 23:59 ч.''' по [[Средноевропско време|македонско време]].  

;Целта на натпреварот
Целта на овој натпревар е да соберат фотографии од културното наследство во Македонија.
Овие фотографии потоа ќе можат да се подигнат на Ризница на Викимедија (''Wikimedia Commons'') под слободна лиценца, а понатаму ќе можат да се користат за илустрирање на статии на Википедија, како и за други слободни проекти! 
[[Податотека:WLM2014.webm|мини|десно|330п|Видеоупатство: Како да подигате слики во натпреварот]]

;Награди
Најуспешните фотографии според оценката на стручно жири ќе бидат наградени со парични награди, и тоа:

* Прва награда за најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто '''X''' евра
* Втора награда за втора најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто '''X''' евра
* Трета награда за трета најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто '''X''' евра
* Четврта награда за најмногу фотографирани културни наследства во Македонија– денарска противвредност од бруто '''X''' евра

;Како да учествувам?
#Внимателно прочитајте ги '''[[#Правила за учество на натпреварот|правилата за учество]]''' и изгледајте го видеоупатството;
#Направете квалитетни фотографии од документарен карактер за културните наследства во Македонија, а потоа, подигнете ги на Ризницата со слободна лиценца преку '''[[#Образец за подигање слики|Образецот за подигање слики]]'''. Не заборавајте да ја дадете предлошката (вид. во правилата);
#Пријавете се за учество, наведувајќи ги Вашите информации преку '''образецот за пријавување'''.

== Правила за учество на натпреварот ==

== Список на културни наследства во Македонија==
&lt;i&gt; Наскоро &lt;/i&gt;

== Типски кодови на спомениците ==
Ова се кодови на типовите (класи, категории) на споменици според [[Национална класификација на културното наследство/Недвижно|националната класификација]] на Управата за заштита на културното наследство на Македонија. Самите кодови се произволно одредени од Википедија на македонски јазик, во отсуство на други.

===A: Верски објекти===
:'''A01''' Христијански
:'''A02''' Исламски
:'''A03''' Јудаистички
:'''A04''' Пагански

=== B: Цивилни објекти===
:'''B01''' Управни, административни, правосудни, финансиски и др. објекти
:'''B02''' Здравствено-хигиенски објекти
:'''B03''' Објекти од социјалната заштита
:'''B04''' Објекти за спорт, рекреација и забава
:'''B05''' Станбени објекти
:'''B06''' Јавни скулптури, паметници, епиграфски споменици
:'''B07''' Објекти од историско значење (во кои се случил важен настан или е родена/живеела важна личност)
:'''B08''' Објекти од полето на културата, науката и образованието
:'''B09''' Земјоделски објекти и постројки
:'''B010''' Занаетчиски објекти и постројки
:'''B011''' Трговски, продажни и угостителски објекти
:'''B012''' Јавни градежни и комунални објекти

===C: Воени објекти ===
:'''C01''' Тврдини и утврдувања
:'''C02''' Други воени објекти

===D: Погребни објекти ===
:'''D01''' Гробни објекти и надгробни споменици
:'''D02''' Погребни објекти

=== E: Споменички целини ===
:'''Е01''' Населени места
:'''E02''' Комлекси во тврдини
:'''E03''' Комплекси од верски карактер (манастири, текии и сл.)
:'''E04''' Стопански комплекси
:'''E05''' Здравствено-хигиенски и рекреативни комплекси
:'''E06''' Административно-управни и резиденцијални комплекси
:'''E07''' Комплекси од научно-образовен и културен карактер
:'''E08''' Меморијални комплекси

=== F: Културни предели ===
:'''F01''' Историско-меморијални подрачја и места
:'''F02''' Етноподрачја
:'''F03''' Археолошки подрачја
:'''F04''' Гробишта и др. гробни подрачја
:'''F05''' Урбани подрачја со препознатливи амбиентално-архитектонски и др. одлики

=== G: Други културни предели ===
:'''G01''' Културни пејзажи
:'''G02''' Подрачја од научен интерес

=== X: Непознато ===
:'''X''' ''Се користи кога не ви е јасно или не сте сигурни во која категорија треба да се стави сликаното''

==Образец за подигање слики==
&lt;big&gt;
&lt;span class=&quot;mw-ui-button&quot; role=&quot;button&quot; aria-disabled=&quot;false&quot;&gt;[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?campaign=wlm-mk Подигнете слики!]&lt;/span&gt;
&lt;/big&gt;

==Контакт==
*[[Корисник:Jtasevski123|Jtasevski123]] е-пошта: jovan@wikimedia.mk

==Поврзано==
* [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2014/Македонија|Вики ги сака спомениците 2014]]
* [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2015/Македонија|Вики ги сака спомениците 2015]]
* [[Википедија:Вики ги сака спомениците 2021/Македонија|Вики ги сака спомениците 2021]]

== Надворешни врски ==
* [https://www.wikilovesmonuments.org/ Меѓународна матична страница на Вики ги сака спомениците]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2026/ Проектна страница на Ризницата за 2026 година]

[[Категорија:Википедија:Викимедија МКД во 2026 година]]
[[Категорија:Википедија:Вики ги сака спомениците|2026]]</text>
      <sha1>1h051njmbk2be0dvkgep60gfhl0rp9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Џефри Вилијам Кар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395482</id>
    <revision>
      <id>5561751</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:21:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Мејзи Кар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395483</id>
    <revision>
      <id>5561752</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Едвин Чил</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395484</id>
    <revision>
      <id>5561753</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Роберт Чинок</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395485</id>
    <revision>
      <id>5561754</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Џон Бартон Клиленд</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395486</id>
    <revision>
      <id>5561755</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:26:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Бери Џон Кон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395487</id>
    <revision>
      <id>5561756</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Линдли Крејвен</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395488</id>
    <revision>
      <id>5561757</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:30:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категорија:Таксони опишани од Мајкл Крисп</title>
    <ns>14</ns>
    <id>1395489</id>
    <revision>
      <id>5561758</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BosaFi</username>
        <id>115936</id>
      </contributor>
      <comment>Создадена страница со: [[Категорија:Таксони по автор]]</comment>
      <origin>5561758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq" xml:space="preserve">[[Категорија:Таксони по автор]]</text>
      <sha1>ntuqne4pmjch7my5fvy77kegojxplmq</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>